You are on page 1of 3

Oblici mikroorganizama

Mikroorganizmi (Wikipedia, 2013) obuhvataju veliku grupu sitnih i veinom ljudskom oku
nevidljivih organizama. Velika veina mikroorganizama spada u protiste, tj. one mikroorganizme
koji se sastoje od samo jedne elije. Danas postoji podela po kojoj se u mikroorganizme ubrajaju
i neki tkivni organizmi kod kojih su elije ve grupisane u tkiva.
Kod mikroorganizama (Hemijska kola, 2013) postoje etiri osnovna oblika:
okrugao,
tapiast,
izvijen i
konast.
Okrugao ili loptast oblik je najrasprostranjeniji oblik mikroorganizama, i susreemo ga kod
svih grupa mikroorganizama. Okrugao oblik kod bakterija naziva se koka (grki: coccus - zrno).
Prilikom razmnoavanja deoba elije moe da se vri u jednoj, dve, tri ili vie ravni tako da se
dobijaju razliiti oblici.
Monokoke ili mikrokoke (Futura, 2013) su pojedinane koke koje nastaju poprenom deobom
elije pri emu nastaju dve koke. Nakon deobe erke elije se odvajaju i nastavljaju ivot kao
pojedinaan oblik.
Diplokoke su oblici gde su dve koke meusobno povezane. Ovi oblici nastaju pri poprenoj
deobi elije, ali se erke elije nakon deobe ne odvajaju ve ostaju zajedno.
Streptokoke (grki: streptos - ogrlica) je takav oblik gde je vie koka meusobno povezano tako
da obrazuju lanac.
Tetrade su etri koke meusobno povezane. Nastaju kada se deoba elije vri u dve ravni pod
pravim uglom nakon cega se obrazuju etri elije koje ostaju zajedno.
Sarcine (latinski: sarcina - paket) je oblik u kome je osam koka meusobno povezano tako da
grade paketie. Ovi oblici nastaju kada se deoba elije vri u tri ravni pod pravim uglom, i nakon
deobe elije ostaju zajedno.
Stafirokoke su oblici koji imaju grozdast oblik u kome je vei broj koka meusobno povezano
tako da grade nepravilne grupacije. Ovi oblici nastaju kada se deoba elije vri u vie ravni pod
nepravilnim uglom, i nakon deobe elije ostaju zajedno gradei nepravilne tvorevine grozdastog
oblika.
tapiast (Govedarica i sar., 1995) oblik je dosta zastupljen kod mikroorganizama. Kod
bakterija tapiast oblik se naziva bacil (lat.: bacillus kratak tap) ili bakterija (grki: bacteria
tapi). Ukoliko tapi ima sposobnost stvaranja spore naziva se bacillus ili sporogeni tapi a
ako nikada ne obrazuje spore naziva se tapiasta bakterija. tapiacsti oblici obrazuju odreene
grupacije.
Izvijen oblik je naroito zastupljen kod bakterija. Bakterije u obliku zapete nazivamo vibrio (lat.:
vibrio klatiti se), u obliku zavoja su spirile (lat.: spira zavoj) i baterije u obliku vie zavoja
zavijenih oko jedne zamiljene uzdune ose nazivaju se spiroheta (grki: spiroheta uvijen
konac).

Konast oblik susreemo kod svih vieelijskih eukariotskih i prokariotskih mikroorganizama, a


najizraeniji je kod gljiva i algi.

Slika 1. Oblici mikrorganizama


Mikroorganizmi (Hemijska kola, 2013) mogu da menjaju svoj osnovni oblik u toku ivotnog
ciklusa. Ta pojava se naziva polimorfizam.
Involucioni oblici (Govedarica i sar., 1995) ili reaktivne forme (L-forme) nastaju starenjem
elije kao i rastom elije u nepovoljnim ivotnim uslovima. Najee se involucioni oblici
dobijaju pod uticajem antibiotika i razliitih otrova. Pod njihovim dejstvom dolazi do promene
oblika mikroorganizama, tako da oni postaju proireni, naduveni, razgranati, okruglasti
ameboidni, vretenasti, krukasti i u obliku drugih nepravilnih formi. Ovakva elija je sposobna
dalje da raste ali ne i da se razmnozava. Kada uslovi za ivot mikroorganizama postanu povoljni
samo neki od involucionih oblika mogu povratiti normalan oblik.

Literatura:
1. M. Govedarica, M. Jarak (1995), oblici mikroorganizma, Opta mikrobiologija, Univerzitet u Novom
Sadu Poljoprivredni fakultet institute za ratarstvo i povrtarstvo, Novi Sad, 17 21
2. Futura, oblici mikroorganizama, dostupno na:
http://www.futura.edu.rs/servisi/materijali/morfologija.pdf (poseeno 24.02.2013)
3.
Hemijska kola, oblici mikroorganizama, dostupno na:
http://www.hemijskaskola.com.ba%2FPredmeti%2Fmikrobiologija%2Fdatoteke
%2F3.%2520Oblici%2520i%2520velicina
%2520mikroorganizama.doc&ei=K0cpUeeiI5HAtAaZjoAw&usg=AFQjCNHmBDy-cGsHzlDgVJ5B3MeRBiCnQ&bvm=bv.42768644,d.Yms (poseeno 23.02.2013)
4. Wikipedia, mikroorganzmi, dostupno na:
http://sr.wikipedia.org/sr/Mikroorganizam (poseeno 24.02.2013)
5. Slika 1. nyagyaa.blogspot, coccus bacteria, dostupno na:
http://nyagyaa.blogspot.com/2012/10/general-characters-of-bacteria-1_20.html
(poseeno 25.02.2013.)