You are on page 1of 33

Sunu

Hkmet tarafndan 6 Nisan 2012 tarihinde, temel amac kalknma planlar ve yllk
programlarda ngrlen hedefler dorultusunda, tasarruflar katma deeri yksek
yatrmlara ynlendirmek, retimi ve istihdam artrmak, uluslararas rekabet gcn
artracak teknoloji ve aratrma gelitirme ierii yksek blgesel ve byk lekli
yatrmlar ile stratejik yatrmlar zendirmek, uluslar aras dorudan yatrmlar
artrmak, blgesel gelimilik farkllklarn gidermek, kmelenme ve evre korumaya
ynelik yatrmlar ile aratrma ve gelitirme faaliyetlerini desteklemek olan yeni tevik
paketi aklanmtr.
Sz konusu tevik paketi kapsamnda yaplan aklamalar, 19 Haziran 2012 tarihli Resmi
Gazetede yaymlanan 2012/3305 sayl Yatrmlarda Devlet Yardmlar Hakknda Karar
ile yaama geirilmitir. Yaymland tarih itibaryla yrrle girmi olan sz konusu
Kararda temel olarak, tevik belgesi kapsamnda gerekletirilecek olan yatrmlara
salanan tevik ve desteklerin neler olduu ve bunlarn uygulanma koullarna ilikin
hkmlere yer verilmitir. 13 Ekim 2012 tarihli Resmi Gazetede yaymlanan 2012/3802
sayl Bakanlar Kurulu Karar ile 2012/3305 sayl Yatrmlarda Devlet Yardmlar
Hakknda Kararda baz deiiklikler yaplmtr. Bu deiiklikler de 19 Haziran 2012
tarihinden geerli olmak zere yaym tarihinde yrrle girmitir.
16 Temmuz 2009 tarihli Resmi Gazetede yaymlanan 2009/15199 sayl Yatrmlarda
Devlet Yardmlar Hakknda Karar sonrasnda 100 Soruda Tevik Uygulamas
- 2009, 2011/1597 Sayl Bakanlar Kurulu Karar ile bu kararda yaplan deiiklikler
sonrasnda da 100 Soruda Tevik Uygulamas 2011 adl almalarmz, anlan
dzenlemelerde yer alan tevik ve destek unsurlar hakknda genel bilgi vermek ve
temel esaslar erevesinde muhtemel sorulara cevap verebilmek amacyla siz deerli
okurlarmzla paylalmt.
2012/3305 sayl Yatrmlarda Devlet Yardmlar Hakknda Karar ile 14 Temmuz 2009
tarihli ve 2009/15199 sayl Yatrmlarda Devlet Yardmlar Hakknda Karar yrrlkten
kaldrlmtr. 19 Haziran 2012 tarihli Resmi Gazetede yaymlanan 2012/3305 sayl
Yatrmlarda Devlet Yardmlar Hakknda Karar ve bu karara ilikin olarak yaymlanan
Yatrmlarda Devlet Yardmlar Hakknda Kararn Uygulanmasna likin 2012/1 Sayl
Tebli uyarnca tevik ve destek unsurlar hakknda genel bilgi vermek ve temel esaslar
erevesinde muhtemel sorulara cevap verebilmek amacyla 100 Soruda Tevik Belgeli
Yatrm Uygulamas 2012 adl almamz hazrlanmtr.
almamzda ele alnan konularn mevzuatn tmn kapsamas mmkn olmadndan,
yatrmclarn her trl sorusuna cevap vermesi de beklenmemelidir. Uygulamada
ortaya kan tereddtlerle ilgili olarak zellikle Ekonomi Bakanl ve Maliye Bakanl
tarafndan yaplacak olan aklamalarn takip edilmesinin faydal olacan hatrlatmak
isteriz. Bu erevede hazrlanm olan almamzn yeni yatrm planlar bulunan
giriimcilere yardmc olmasn mit ediyoruz.
Sayglarmzla.
Ernst & Young Trkiye
100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012 balkl alma, giriimcilere 2012/3305 Sayl Bakanlar Kurulu Karar
(Karar) erevesinde belirlenen tevik ve destek unsurlar hakknda genel bilgi vermek amacyla ve 15 Ekim 2012 tarihi itibaryla
yrrlkte bulunan vergi ve tevik mevzuatnn ilgili hkmleri dikkate alnarak Ernst & Young uzmanlar tarafndan hazrlanmtr.
almada yer alan bilgi ve aklamalardan dolay Ernst & Young ve Kuzey Yeminli Mali Mavirlik A..ye sorumluluk iddiasnda
bulunulamaz. Vergi mevzuatmzn sk deitirilen ve farkl anlaylarla yorumlanabilen yaps nedeniyle, herhangi bir konuda
uygulama yaplmadan nce konunun uzmanlarndan profesyonel yardm alnmasn tavsiye ederiz.

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

indekiler
I.

Tevik ve desteklerin uygulama alan

Soru 1 - 4

II.

Blgesel snflandrma, byk lekli ve stratejik yatrmlar

Soru 5 - 17

III.

Yatrmlarn tevik belgesine balanmas uygulamas

Soru 18 - 35

Sayfa 16-20

IV.

Finansal kiralama ilemlerinde tevik uygulamas

Soru 36 - 41

Sayfa 21-23

V.

Tevik ve destek unsurlar

Soru 42 - 100

Sayfa 24-32

A. Gmrk vergisi muafiyeti, KDV istisnas ve KDV iadesi

Soru 42 - 52

Sayfa 24-25

B. Faiz destei

Soru 53 - 66

Sayfa 25-27

C. Sigorta primi iveren hissesi destei

Soru 67 73

Sayfa 28-29

D. Sigorta primi destei

Soru 74 - 79

Sayfa 29-29

E. Gelir vergisi stopaj destei

Soru 80 - 82

Sayfa 29-29

F. ndirimli kurumlar vergisi uygulamas

Soru 83 - 99

Sayfa 29-31

G. Yatrm yeri tahsisi

Soru 100

Sayfa 31-32

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

Sayfa 4-7

Sayfa 8-15

I. Tevik ve desteklerin uygulama alan


1. Tevik uygulamasnn dayana nedir?
Uygulamann dayana 19 Haziran 2012 tarihli Resmi Gazetede yaymlanarak ayn
tarih itibaryla yrrle giren Yatrmlarda Devlet Yardmlar Hakknda 2012/3305
Sayl Bakanlar Kurulu Karardr. Kararda, tevik belgeli yatrmlara Devlet tarafndan
salanacak tevik ve destek unsurlar hakknda hkmler yer almaktadr. 20 Haziran
2012 tarihli Resmi Gazetede yaymlanan 2012/3305 numaral Yatrmlarda Devlet
Yardmlar Hakknda Kararn Uygulanmasna likin Teblide ise ilgili Kararn
uygulanmasna ilikin usul ve esaslar belirlenmitir.
13 Ekim 2012 tarihli Resmi Gazetede yaymlanan 2012/3802 sayl Bakanlar Kurulu
Karar ile 2012/3305 sayl Yatrmlarda Devlet Yardmlar Hakknda Kararda baz
deiiklikler yaplmtr. Bu deiiklikler de 19 Haziran 2012 tarihinden geerli olmak
zere yaym tarihinde yrrle girmitir.
Belirtilen mevzuattaki tevik ve desteklere ilikin ilgili kanunlarda hkm deiiklikleri
ile yeni hkmlerin eklenmesi 15 Haziran 2012 tarihli Resmi Gazetede yaymlanan
6322 sayl Amme Alacaklarnn Tahsil Usul Hakknda Kanun ile Baz Kanunlarda
Deiiklik Yaplmasna Dair Kanun ile gerekletirilmitir.

2. Dzenlemeden kimler yararlanabilir?


Dzenlemeden, tevik belgesi temin edilmesi artyla, gerek kiiler, adi ortaklklar,
sermaye irketleri, kooperatifler, birlikler, i ortaklklar, kamu kurum ve kurulular
(genel ve zel bteli kurum ve kurulular, il zel idareleri, belediyeler ve kamu iktisadi
teebbsleri ile bunlarn sermaye bileimindeki hisse oranlar % 50yi geen kurum ve
kurulular) ve kamu kuruluu niteliindeki meslek kurulular, dernekler ve vakflar ile
yurt dndaki yabanc irketlerin Trkiyedeki ubeleri yararlanabilecektir.
Kurulu sreci tamamlanmam tzel kiiler adna yaplacak tevik belgesi
mracaatlar deerlendirmeye alnmamaktadr.

3. Tevik ve desteklerden yararlanamayacak yatrmlar hangileridir?


Karara ilikin Ek 4de hangi yatrmlarn tevik ve desteklerden yararlanamayacaklar
belirtilmitir. Aada liste olarak yer verilen bu yatrmlar, Kararda yer verilen dier
artlarn tamamn salasalar dahi Karardaki tevik ve destek unsurlarnn hi birinden
yararlanamayacaklardr.

a. Tarm ve tarmsal sanayi


1.

Un, irmik (makarna imalat ile entegre irmik yatrmlar ve msr irmii yatrmlar
hari), yem (balk unu, balk ya, balk yemi ve entegre hayvanclk retimi
iindeki yem retimi hari), niasta ve niasta bazl eker.

2. Darya yemek hizmeti sunan iletmeler (hazr yemek).


3. Kp eker.

4.

5 dekarn altndaki seraclk yatrmlar.

5.

Bitkisel retim (5 dekar ve st seraclk yatrmlar, kltr mantar yetitiricilii


ve entegre hayvanclk yatrmlar ierisindeki yem bitkileri yetitiricilii hari).

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

6. Blgesel uygulamalar kapsamnda tevik edilecek entegre


hayvanclk yatrmlar ve artl desteklenecek hayvanclk
yatrmlar dndaki hayvanclk yatrmlar.

3.

Turizm yatrm/iletme belgeli oteller, butik oteller, tatil


kyleri, zel konaklama tesisleri ve da/yayla evleri
dnda kalan turizm konaklama tesisleri.

7. 5 ton/gn ve altnda retim kapasitesine sahip st ileme


yatrmlar.

4.

lke genelinde yaym yapan gnlk gazete basm


hizmetleri, televizyon/radyo yayncl ve bask, basm,
matbaa ve ambalaj yatrmlar dndaki basn ve yayn
yatrmlar.

b. malat, enerji ve madencilik yatrmlar


1.

Tula ve kiremit retimine ynelik modernizasyon cinsi


dndaki yatrmlar.

5.

Sinema salonu yatrmlar.

2.

Ktl pamuk ileme yatrmlar.

6.

Mteahhitlik hizmetleri ve konut retimine ynelik


yatrmlar.

3.

plik ve dokuma (yn iplii, 15 Milyon Trk Lirasnn


zerindeki iplik yatrmlar, 5 Milyon Trk Lirasnn
zerindeki dokuma yatrmlar, akll ve ok fonksiyonlu
teknik tekstil, hal, tafting, dokunmam/rlmemi kuma
ve uval retimine ynelik yatrmlar hari) konularnda
modernizasyon yatrmlar dndaki yatrmlar.

7.

Yolcu ve yk tamaclna ynelik otobs ile ekici ve


treyler yatrmlar (Belediyelerin yapacaklar yatrmlar
hari).

8.

4.

Doalgaza dayal elektrik retimi yatrmlar.

5.

Rdovans szlemesine istinaden gerekletirilecek


madencilik yatrmlar (Kamu kurum ve kurulular veya
bunlarn dorudan itirakleri ile yaplan anlamalara
istinaden kamuya ait maden sahalarnda yaplan
madencilik yatrmlar bu kapsamda deerlendirilmez).

Hipermarket, ticaret merkezi, alveri merkezi ve otopark


yatrmlar dhil toptan ve perakende ticarete ynelik
yatrmlar.

9.

Kara tatlar bakm, onarm ve servis istasyonu


yatrmlar.

6.

Kmr istihracna ynelik yatrmlar (Birlemi Milletler Avrupa


Ekonomik Komisyonunun uluslararas kodifikasyon sistemine
gre dk C kategorisinde yer alan kmrler hari).

10. Petrol rnleri (LPG dhil) datm yatrmlar, akaryakt


istasyonu yatrmlar.
11.

Karayollar dinlenme tesisi yatrmlar, mola noktalar.

7.

Ek-5de yer alan demir elik rnlerinin retimine ynelik


yatrmlar (Ancak, bu retim konularnda aadaki
kriterleri birlikte salayan iletmeler sadece genel tevik
sisteminden desteklenebilir.

12. Lokantalar, kafeteryalar, elence yerleri, gnbirlik


tesisler, termal kr tesisleri, salkl yaam tesisleri,
yzme havuzlar.

a.

Ortaklk yapsndaki bir veya birden fazla tzel kiinin veya


kamu kurum ve kuruluunun hisseleri toplamnn %25
veya daha fazla olmamas.

13. Yat ithali yatrmlar.

b.

Baka bir iletmenin sermayesinin %25 veya daha


fazlasna sahip olmamas.

15. Hal ykama yatrmlar.

c.

alan says yllk 250 kiiden az olmas.

d.

Yllk net sat haslat 50 Milyon Euro veya mali bilanosu


deeri 43 Milyon Euro karl Trk Lirasn amamas.

Bu kriterler, 2009/15199 sayl Bakanlar Kurulu Kararna


istinaden dzenlenen belgelere de uygulanabilir).
8.

Sentetik elyaf veya sentetik ipliin ekstrzyon yntemiyle


retimine ynelik modernizasyon cinsi dndaki yatrmlar
(Ancak, sz konusu modernizasyon yatrmlar ile 7nci
maddede belirtilen kriterleri birlikte salayan iletmelerin
sentetik elyaf veya sentetik ipliin ekstrzyon yntemiyle
retimine ynelik yatrmlar sadece genel tevik
sisteminden desteklenebilir).

c. Hizmetler sektr
1.

Okul ncesi, ilkokul, ortaokul, lise, yksekokul, niversite,


yksekretim ve teknik ve mesleki retim dnda kalan
eitim yatrmlar ile yetikinlerin eitilmesine ynelik
(kurslar, dershaneler vb.) yatrmlar.

2.

Poliklinik, muayenehane ve mterek muayenehane yatrmlar.

14. Tat kiralama yatrmlar.

16. Gayrimenkul kiralama ve i faaliyetleri (Yazlm, AR-GE


faaliyetleri, veri taban faaliyetleri, veri ileme, teknik test
ve analiz faaliyetleri, ambalajlama faaliyetleri ile gsteri,
sergi ve kongre faaliyetleri hari).
17. Finansal kiralama faaliyetleri hari olmak zere mali arac
kurulularn yatrmlar.
18. Kapal alan 500 m2nin altnda olan souk hava deposu
yatrmlar.
19. Komple yeni ve tevsi niteliindeki tersane yatrmlar.

4. Teviki belirli artlara bal yatrmlar nelerdir?


Karara ilikin Ek 4de baz yatrmlarn, ancak Kararda belirtilen
artlarn yerine getirilmesi durumunda tevik ve destek
unsurlarndan yararlanabilecekleri belirtilmektedir.
Bu yatrmlar ile tevik ve destek unsurlarndan yararlanma
artlarna aada yer verilmitir.

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

a. Tarm ve tarmsal sanayi


1.

St ynl bykba entegre yatrmlarnda asgari


150 bykba.

2.

Et ynl bykba entegre yatrmlarnda asgari 150 bykba.

3.

Damzlk bykba entegre hayvan yetitiriciliinde (et/


st ynl) asgari 150 bykba/dnem.

4.

Kanatl entegre yatrmlarnda 100.000 adet/dnem.

5.

St ve et ynl kkba entegre yatrmlarnda (damzlk


dhil) 1.000 kkba/dnem

7.

Havaalan yer hizmeti yatrmlarnda tevik belgesi


kapsamna trafie kmayan ve sadece apronda kullanlan
motorlu tatlar dhil edilebilir. Binek otomobilleri proje
kapsamna dhil edilmez.

8.

Havayolu iletmecilii ve kargo tamacl yatrmlarnda


temin edilecek uaklarda birim bana asgari kapasitenin
50 koltuk, kargo uaklarnda ise asgari kargo kapasitesinin
30.000 kg olmas art aranr. Faaliyet konusu bizatihi
havayolu iletmecilii ve/veya kargo tamacl olan
yatrmlar dnda genel amal ve hava taksi iletmecilii
amal yatrmlar iin tevik belgesi dzenlenmez.

9.

Uydu, telsiz, kablo vb. iletiim ortamlarndan gelen


haberleme, radyo, televizyon ve veri sinyallerini
birletirip tek bir paket halinde nihai tketiciye iletimini
salayan hizmet yatrmlarnda nihai hizmeti alanlar
tarafndan kullanlan yatrm mallar destek unsurlarndan
faydalandrlmaz.

art aranr.

b. malat sanayi
1.

Dz rme konusunda yaplacak yatrmlarda toplam


makine sistem saysnn asgari 60 olmas art aranr.

2.

Hazr beton yatrmlarnda asgari 100 m3/saat ve


zerindeki komple yeni yatrmlar iin tevik belgesi
dzenlenebilir.

c. Hizmetler sektr
1.

11.

Bir veya birka yerde gmrkleme ve sigortaclk hizmetlerinin


de sunulduu antrepo, elleleme-paketleme ve otomasyon
hizmetlerini birlikte ieren, asgari toplam kapal alan 10.000
m2 olan entegre lojistik yatrmlar iin, Ulatrma, Denizcilik
ve Haberleme Bakanlndan alnm L2 belgesinin yatrm
sresi sonuna kadar ibraz edilmesi kaydyla, tevik belgesi
dzenlenebilir. Sz konusu tevik belgeleri kapsamna yk
tamaclna ynelik aralar dhil edilmez.

2.

Boru hattyla tamaclk, petrol ve doalgaz rnleri, dolum ve


depolama tesisi yatrmlarnda datm aralar ve tpler hari
olmak zere, sadece sabit tesise ynelik harcamalar iin tevik
belgesi dzenlenebilir.

3.

Kltr yatrmlar iin, Kltr ve Turizm Bakanlndan alnacak


kltr belgesine istinaden tevik belgesi dzenlenebilir. Ancak,
mnhasran bu amala ina edilenler dnda, yeme-ime, spor,
elence ve sat niteleri gibi birimler kapsama dhil edilmez.

4.

Kltr ve Turizm Bakanlndan alnacak turizm belgesini haiz


elence merkezi ve temal tesis gibi konaklama iermeyen
turizm yatrmlar tevik belgesine balanabilir. Ancak,
mnhasran bu amala ina edilenler dnda, yeme-ime, spor,
elence ve sat niteleri gibi birimler kapsama dhil edilmez.

5.

Kltr ve Turizm Bakanlndan alnacak Kltr veya


Turizm Belgesini haiz fuar, kongre, sergi ve gsteri merkezi
yatrmlar iin tevik belgesi dzenlenebilir. Fuar ve sergi
merkezlerinde, otopark hari asgari kapal alann 5000 m2,
kongre merkezlerinde asgari koltuk saysnn 1000, gsteri
merkezlerinde ise asgari koltuk saysnn 2500 olmas art
aranr.

6.

Spor tesisi yatrmlarnda asgari 10 Milyon TL sabit yatrm art


aranr.

10. Kamu kurum ve kurulular, belediyeler, il zel idareleri,


birlik, kooperatif vb. kurulularn grev alanlarna
ynelik olarak yapacaklar yatrmlar proje baznda
deerlendirilerek tevik belgesi dzenlenebilir.
Sadece vin hizmetlerine ynelik yatrmlarda her bir vin
iin asgari 100 ton kaldrma kapasitesi aranr. 500 ton
kaldrma kapasitesinin altnda kullanlm vin ithaline izin
verilmez.

12. amar ykama ve kurutma yatrmlarnda asgari


2 Milyon TL sabit yatrm art aranr.
13. Yat ina yatrmlarnda tevik belgesi dzenlenebilmesi
iin yat boyunun asgari 24 metre olmas art aranr.

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

II. Blgesel snflandrma, byk lekli


ve stratejik yatrmlar
5. Blgesel snflandrmann amac ve snrlar nelerdir?
2002/4720 sayl Bakanlar Kurulu Karar ile blgesel istatistiklerin toplanmas,
gelitirilmesi, blgelerin sosyo-ekonomik analizlerinin yaplmas, blgesel politikalarn
erevesinin belirlenmesi ve Avrupa Birlii Blgesel statistik Sistemine uygun
karlatrlabilir istatistiki veri taban oluturulmas amacyla lke genelinde statistiki
Blge Birimleri Snflandrmas yaplmtr. Karar ile yukarda yer verilen Karardaki
snflandrmalar dikkate alnmak suretiyle iller, sosyo-ekonomik gelimilik (SEGE)
seviyelerine gre 6 gruba ayrlmtr. statistiki blge snflandrmas kapsamnda 6
gruba ayrlan iller aada tablolar halinde belirtilmitir.

Yatrm tevik uygulamalarnda blgeler


1. Blge

2. Blge

3. Blge

4. Blge

5. Blge

6. Blge

Ankara

Adana

Balkesir

Afyonkarahisar

Adyaman

Ar

Antalya

Aydn

Bilecik

Amasya

Aksaray

Ardahan

Bursa

Bolu

Burdur

Artvin

Bayburt

Batman

anakkale
Eskiehir

(Bozcaada ve
Gkeada leleri
Hari)

Gaziantep

Bartn

ankr

Bingl

stanbul

Denizli

Karabk

orum

Erzurum

Bitlis

zmir

Edirne

Karaman

Dzce

Giresun

Diyarbakr

Kocaeli

Isparta

Manisa

Elaz

Gmhane

Hakkari

Mula

Kayseri

Mersin

Erzincan

Kahramanmara

Idr

Krklareli

Samsun

Hatay

Kilis

Kars

Konya

Trabzon

Kastamonu

Nide

Mardin

Sakarya

Uak

Krkkale

Ordu

Mu

Tekirda

Zonguldak

Krehir

Osmaniye

Siirt

Ktahya

Sinop

anlurfa

Malatya

Tokat

rnak

Nevehir

Tunceli

Van

Rize

Yozgat

Bozcaada ve
Gkeada leleri

Yalova

Sivas

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

6. Blgesel tevik uygulamas kapsamnda


salanan tevik ve destek unsurlar nelerdir?
Blgesel tevik uygulamas kapsamnda yararlanlabilecek
tevik ve destek unsurlarna blgeler itibaryla aadaki
tabloda yer verilmitir.
Destek
Unsurlar

1.
2.
3.
4.
5.
6.
Blge Blge Blge Blge Blge Blge

KDV
istisnas

Gmrk
vergisi
muafiyeti

Yatrma katk
oran (%)

15

20

25

30

40

50

Yatrm/
letme
(%) (*)

0/100

Vergi
indirim
oran (%)

50

55

60

70

80

90

Sigorta
primi
iveren
hissesi
destei

2 yl

3 yl

5 yl

6 yl

7 yl

10 yl

SGK iveren
destei snr
(S.Y.T. %)

10

15

20

25

35

Yatrm yeri
tahsisi

Faiz destei

Gelir
vergisi
stopaj
destei
Sigorta
primi ii
hissesi
destei

10/90 20/80 30/70 50/50 80/20

10 yl

destekleri ile dier kurulularn kamu kaynakl desteklerinden


yararlanamaz. Ayrca sz konusu desteklerden yararlanlan
yatrm harcamalar iin Ekonomi Bakanlna tevik belgesi
mracaat yaplamaz. Bu hkme aykr davranlmas halinde,
her iki durumda da bu Karar kapsamnda yararlanlan destekler
ilgili mevzuat erevesinde tahsil edilir.

7. Her trl yatrm teviklerden yararlanabilir mi?


Kararn 4. maddesinde, blgesel desteklerden yararlanacak
olan yatrm konularnn yukarda yer verilen her bir il
grubunun yatrm potansiyeli ve rekabet gc dikkate alnarak
Karara ekli 2-B sayl listede gsterildii belirtilmektedir.
Baka bir deyile her trl yatrmn blgesel teviklerden
yararlanmas mmkn deildir. 5. sorunun cevabnda blgeler
itibaryla gruplandrlan illerde hangi yatrm konularnn
teviklerden yararlanabileceinin tespiti iin Karar ekindeki 2
numaral listeye baklmas gerekmektedir. Bu liste ok uzun
olduu iin bu almamzda (8. sorunun cevabnda) sadece
4 byk ilimizde teviklerden yararlanacak sektrlere yer
verilmitir.

8. stanbul, Ankara, zmir ve Bursada teviklerden


yararlanacak yatrm konular hangileridir?
rnek olmas asndan, bu Karar erevesinde stanbul,
Ankara, zmir ve Bursada desteklenecek olan yatrm
konularna aadaki tablolarda yer verilmitir.
stanbul (1. blge)
Sektr Blgesel teviklerden
Kodu yararlanacak sektrler

Derinin tabaklanmas, ilenmesi


(sadece stanbul Deri htisas OSB ve
Tuzla OSB'de yaplacak yatrmlar)

1 Milyon TL

14

la/eczaclkta ve tpta kullanlan


kimyasal ve bitkisel kaynakl
rnlerin imalat

4 Milyon TL

31

Snai kalp

4 Milyon TL

32

Bro, muhasebe ve bilgi ilem


makineleri imalat

4 Milyon TL

34

Radyo, televizyon, haberleme


tehizat ve cihazlar imalat

4 Milyon TL

35

Tbbi aletler hassas ve optik


aletler imalat

1 Milyon TL

42

renci yurtlar

100 renci

45

Eitim hizmetleri (okul ncesi


eitim hizmetleri dahil,
yetikinlerin eitilmesi ve dier
eitim faaliyetleri hari)

1 Milyon TL

46

Hastane yatrm, huzurevi

48

Atk geri kazanm veya bertaraf


tesisleri

10 yl

(*) Yatrma katk tutarna mahsuben, yer verilen oranlarda


yatrm dneminde yatrmcnn dier faaliyetlerden
elde edilen kazanlarna indirimli kurumlar vergisi
uygulanabilir.
Tevik edilmeyecek yatrm konular, aranan artlar
salayamayan yatrm konular, blgesel, byk lekli ve
stratejik yatrmlar hari olmak zere, asgari sabit yatrm
tutarlarnn zerindeki tm yatrmlar, blgesel ayrm
yaplmakszn genel tevik uygulamas kapsamnda gmrk
vergisi muafiyeti ile katma deer vergisi istisnasndan
yararlanacaklardr. Ayrca, bu uygulama kapsamnda sadece
gemi ina yatrmlar iin sigorta primi iveren hissesi destei
ve 6. blgede gerekletirilecek yatrmlar iin gelir vergisi
stopaj destei salanmaktadr.
Tabloda yer verilen Yatrma Katk Oran ve Vergi ndirimi
Oran 31.12.2013 tarihine kadar yatrma balanmas
durumunda geerlidir. Bu kapsamda destek unsurlarndan
yararlanan yatrm harcamalar, kamu kurum ve kurulularnn

Asgari yatrm
tutarlar ve
kapasiteleri

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

Hastane:
1 Milyon TL
Huzurevi: 100kii
1 Milyon TL

Ankara (1. blge)


Sektr
Kodu

10

Blgesel teviklerden yararlanacak sektrler

Asgari yatrm
tutarlar ve
kapasiteleri

Entegre damzlk hayvanclk yatrmlar dahil olmak zere entegre hayvanclk yatrmlar
(dipnot 5'te belirtilen asgari kapasite artlarna uymayan yatrmlar hari)

1 Milyon TL

Su rnleri yetitiricilii (balk yavrusu ve yumurtas retimi dahil)

1 Milyon TL

Gda rnleri ve iecek imalat (dip not 6'da belirtilen yatrm konular hari)

2 Milyon TL
Tekstilin aprelenmesi
yatrmlar iin
10 Milyon TL, dier
yatrm konularnda
2 Milyon TL

Tekstil rnleri imalat (dip not 8'de belirtilen artlar salamayan iplik ve dokuma
yatrmlar hari)

Bavul, el antas, saraciye, ayakkab vb. imalat

1 Milyon TL

Aa ve mantar rnleri imalat (mobilya hari), hasr ve buna benzer rlerek yaplan
maddelerin imalat

4 Milyon TL

10

Kat ve kat rnleri imalat

10 Milyon TL

14

la/eczaclkta ve tpta kullanlan kimyasal ve bitkisel kaynakl rnlerin imalat

4 Milyon TL

22

Dz cam, dz camn ekillendirilmesi ve ilenmesi (ok katl yaltm camlar hari) ukur
cam, cam elyaf ve camdan elektrik izolatrleri ve seramik yaltm malzemeleri imalat

4 Milyon TL

27

Demir-elik dndaki ana metal sanayi, metal dkm sanayi

4 Milyon TL

30

Makine ve tehizat imalat

4 Milyon TL

32

Bro, muhasebe ve bilgi ilem makineleri imalat

4 Milyon TL

33

Elektrikli makine ve cihazlar imalat

4 Milyon TL

34

Radyo, televizyon, haberleme tehizat ve cihazlar imalat

4 Milyon TL

35

Tbbi aletler hassas ve optik aletler imalat

1 Milyon TL
Motorlu kara
tatlarnda yatrm
tutar 50 Milyon TL;
motorlu kara tatlar
yan sanayinde yatrm
tutar 4 Milyon TL

36

Motorlu kara tat ve yan sanayi

37

Hava tatlar ve motorlarnn bakm ve onarm

4 Milyon TL

39

Mobilya imalat (sadece metal ve plastikten imal edilenler hari)

4 Milyon TL

41

Oteller

42

renci yurtlar

43

Souk hava deposu hizmetleri

44

Lisansl depoculuk

2 Milyon TL

45

Eitim hizmetleri (okul ncesi eitim hizmetleri dahil, yetikinlerin eitilmesi ve dier
eitim faaliyetleri hari)

1 Milyon TL

46

Hastane yatrm, huzurevi

48

Atk geri kazanm veya bertaraf tesisleri

50

Seraclk

3 yldz ve zeri
100 renci
1.000 metrekare

Hastane: 1 Milyon TL
Huzurevi: 100 kii
1 Milyon TL
40 dekar

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

zmir (1. blge)


Sektr
Kodu

Blgesel teviklerden yararlanacak sektrler

Asgari yatrm
tutarlar ve
kapasiteleri

Entegre damzlk hayvanclk yatrmlar dahil olmak zere entegre hayvanclk yatrmlar
(dipnot 5'te belirtilen asgari kapasite artlarna uymayan yatrmlar hari)

1 Milyon TL

Su rnleri yetitiricilii (balk yavrusu ve yumurtas retimi dahil)

1 Milyon TL

Gda rnleri ve iecek imalat (dip not 6'da belirtilen yatrm konular hari)

2 Milyon TL

Bavul, el antas, saraciye, ayakkab vb. imalat

1 Milyon TL

Aa ve mantar rnleri imalat (mobilya hari), hasr ve buna benzer rlerek yaplan
maddelerin imalat

4 Milyon TL

10

Kat ve kat rnleri imalat

10 Milyon TL

11

Kimyasal madde ve rnlerin imalat

4 Milyon TL

23

Seramikten yaplan shhi rnler, seramik yaltm malzemeleri, seramik karo ve kaldrm
ta imalat

4 Milyon TL

27

Demir-elik dndaki ana metal sanayi, metal dkm sanayi

4 Milyon TL

30

Makine ve tehizat imalat

4 Milyon TL

32

Bro, muhasebe ve bilgi ilem makineleri imalat

4 Milyon TL

33

Elektrikli makine ve cihazlar imalat

4 Milyon TL

34

Radyo, televizyon, haberleme tehizat ve cihazlar imalat

4 Milyon TL

35

Tbbi aletler hassas ve optik aletler imalat

1 Milyon TL
Motorlu kara
tatlarnda yatrm
tutar 50 Milyon TL;
motorlu kara tatlar
yan sanayinde yatrm
tutar 4 Milyon TL

36

Motorlu kara tat ve yan sanayi

37

Hava tatlar ve motorlarnn bakm ve onarm

4 Milyon TL

38

Motosiklet ve bisiklet retimi

4 Milyon TL

39

Mobilya imalat (sadece metal ve plastikten imal edilenler hari)

4 Milyon TL

41

Oteller

42

renci yurtlar

43

Souk hava deposu hizmetleri

44

Lisansl depoculuk

2 Milyon TL

45

Eitim hizmetleri (okul ncesi eitim hizmetleri dahil, yetikinlerin eitilmesi ve dier
eitim faaliyetleri hari)

1 Milyon TL

46

Hastane yatrm, huzurevi

48

Atk geri kazanm veya bertaraf tesisleri

50

Seraclk

3 yldz ve zeri
100 renci
1.000 metrekare

Hastane: 1 Milyon TL
Huzurevi: 100 kii
1 Milyon TL
40 dekar

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

11

Bursa (1. blge)


Sektr
Kodu

Blgesel teviklerden yararlanacak sektrler

Entegre damzlk hayvanclk yatrmlar dahil olmak zere entegre hayvanclk


yatrmlar (dipnot 5'te belirtilen asgari kapasite artlarna uymayan yatrmlar
hari)

1 Milyon TL

Su rnleri yetitiricilii (balk yavrusu ve yumurtas retimi dahil)

1 Milyon TL

Gda rnleri ve iecek imalat (dip not 6'da belirtilen yatrm konular hari)

2 Milyon TL

Tekstil rnleri imalat (dip not 8'de belirtilen artlar salamayan iplik ve dokuma
yatrmlar hari)

Aa ve mantar rnleri imalat (mobilya hari), hasr ve buna benzer rlerek


yaplan maddelerin imalat

4 Milyon TL

10

Kat ve kat rnleri imalat

10 Milyon TL

14

la/eczaclkta ve tpta kullanlan kimyasal ve bitkisel kaynakl rnlerin imalat

4 Milyon TL

20

Metalik olmayan mineral rnlerin imalat (frnlanm kilden, kiremit, biriket, tula
ve inaat malzemeleri, imento, inaat amal beton rnleri, hazr beton, har, ok
katl yaltm camlar hari)

4 Milyon TL

27

Demir-elik dndaki ana metal sanayi, metal dkm sanayi

4 Milyon TL

30

Makine ve tehizat imalat

4 Milyon TL

32

Bro, muhasebe ve bilgi ilem makineleri imalat

4 Milyon TL

33

Elektrikli makine ve cihazlar imalat

4 Milyon TL

34

Radyo, televizyon, haberleme tehizat ve cihazlar imalat

4 Milyon TL

35

Tbbi aletler hassas ve optik aletler imalat

1 Milyon TL

Tekstilin aprelenmesi
yatrmlar iin 10 Milyon TL,
dier yatrm konularnda
2 Milyon TL

Motorlu kara tatlarnda


yatrm tutar 50 Milyon TL;
motorlu kara tatlar yan
sanayinde yatrm tutar
4 Milyon TL

36

Motorlu kara tat ve yan sanayi

39

Mobilya imalat (sadece metal ve plastikten imal edilenler hari)

41

Oteller

42

renci yurtlar

43

Souk hava deposu hizmetleri

44

Lisansl depoculuk

2 Milyon TL

45

Eitim hizmetleri (okul ncesi eitim hizmetleri dahil, yetikinlerin eitilmesi ve


dier eitim faaliyetleri hari)

1 Milyon TL

46

Hastane yatrm, huzurevi

47

Akll ok fonksiyonlu teknik tekstil

1 Milyon TL

48

Atk geri kazanm veya bertaraf tesisleri

1 Milyon TL

50

Seraclk

4 Milyon TL
3 yldz ve zeri
100 renci
1.000 metrekare

Hastane: 1 Milyon TL
Huzurevi: 100 kii

50 Milyon TL

Karara ilikin Ek2/ada belirtilen dipnotlarn dikkate alnmas gerekmektedir.

12

Asgari yatrm tutarlar


ve kapasiteleri

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

9. Byk lekli yatrmdan ne anlalmas gerekir?


Kurumlar Vergisi Kanununun 32/A maddesinde yatrm tutar
50 Milyon Trk Lirasnn zerindeki yatrmlar Byk lekli
Yatrmlar olarak belirtilmi olup, Kararn 3 numaral ekinde
saylan ve aadaki listede belirtilen yatrmlar byk lekli
yatrm olarak kabul edilmektedir.

Sra
No

Asgari Sabit
Yatrm
Tutarlar
(Milyon TL)

Yatrm Konular

Rafine Edilmi Petrol rnleri


malat

1.000

Kimyasal Madde ve rnlerin


malat

200

Liman ve Liman Hizmetleri


Yatrmlar

200

Motorlu Kara Tatlarnn malat


Yatrmlar:
a) Motorlu Kara Tatlar Ana
Sanayi Yatrmlar

200

b) Motorlu Kara Tatlar Yan


Sanayi Yatrmlar

50

Demiryolu ve Tramvay
Lokomotifleri ve/veya Vagon
malat Yatrmlar

Transit Boru Hattyla Tamaclk


Hizmetleri Yatrmlar

Elektronik Sanayi Yatrmlar

Tbbi Alet, Hassas ve Optik Aletler


malat Yatrmlar

la retimi Yatrmlar

10

Hava ve Uzay Tatlar ve/veya


Paralar malat Yatrmlar

11

Makine (Elektrikli Makine ve


Cihazlar Dahil) malat Yatrmlar
Metal retimine Ynelik
Yatrmlar:

12

[Maden Kanununda belirtilen IV/c


grubu metalik madenlerin cevher
ve/veya konsantresinden nihai
metal retimine ynelik yatrmlar
(bu tesislere entegre madencilik
yatrmlar dahil)]

50

10. Byk lekli yatrmlar iin salanan tevik ve



destek unsurlar nelerdir?
Byk lekli ve stratejik yatrmlar iin yararlanlabilecek
tevik ve destek unsurlarna aadaki tabloda yer verilmitir.
Destek
unsurlar

1.
Blge

2.
Blge

3.
Blge

4.
Blge

5.
Blge

6.
Blge

KDV
istisnas

Gmrk
vergisi
muafiyeti

Yatrma
katk oran
(%)

25

30

35

40

50

60

Yatrm/
letme
(%) (*)

0/100

10/90

Vergi
indirim
oran (%)

50

55

60

70

80

90

Sigorta
primi
iveren
hissesi
destei

2 yl

3 yl

5 yl

6 yl

7 yl

10 yl

SGK
iveren
destei
snr
(S.Y.T. %)

10

11

Yatrm
yeri
tahsisi

Faiz
destei

---

---

Gelir
vergisi
stopaj
destei

---

---

---

---

---

10 yl

Sigorta
primi ii
hissesi
destei

---

---

---

---

---

10 yl

20/80 30/70 50/50 80/20

11. Stratejik yatrm kapsamna hangi yatrmlar


dahildir?
Aada yer alan kriterlerin tamamn birlikte salayan, ithalat
bamll yksek rnlerin retimine ynelik yatrmlar
stratejik yatrm olarak deerlendirilir.

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

13

a)

Asgari sabit yatrm tutarnn 50 Milyon Trk Lirasnn


zerinde olmas (mnhasran bu yatrmlarn enerji
ihtiyacn karlamak zere gerekletirilecek doalgaza
dayal olmayan enerji yatrmlarnn, tesis kurulu gc ile
orantlanacak ksm dhil).

b)

Yatrm konusu rnle ilgili yurtii toplam retim


kapasitesinin ithalattan az olmas.

c)

Bakanlka belirlenecek esaslar erevesinde, belge


konusu yatrmla salanacak katma deerin asgari yzde
krk olmas.( rafineri ve petrokimya yatrmlarnda bu art
aranmaz.)

d)

Yatrm konusu rnle ilgili olarak son bir yl ierisinde


gerekleen toplam ithalat tutarnn elli milyon ABD
Dolarnn zerinde olmas.(Yurt iinde retimi olmayan
rnlerin retimine ynelik yatrmlarda bu art aranmaz.)

Kararn 4 numaral ekinde belirtilen tevik edilmeyecek


yatrm konular ile kamu kurum ve kurulular tarafndan
gerekletirilecek yatrmlar bu madde kapsamnda
deerlendirilmez.

12. Stratejik yatrmlar iin salanan tevik ve


destek unsurlar nelerdir?
Stratejik yatrmlar iin yararlanlabilecek tevik ve destek
unsurlarna aadaki tabloda yer verilmitir.
Destek unsurlar

1 5. Blge

6. Blge

Gmrk vergisi
muafiyeti

KDV istisnas

Yatrma katk oran

% 50

% 50

Vergi indirim oran

% 90

% 90

% 50/% 50

% 80/% 20

SGK iveren destei

7 Yl

10 Yl

SGK iveren destei


snr (S.Y.T. %)

15

Faiz destei puan


(TL / Dviz)

5 puan / 2 Puan

5 puan / 2 Puan

Faiz destei st
snr (TL)

Sabit yatrm tutarnn % 5'ini


gememek zere 50 M TLye kadar

Yatrm / letme

Yatrm yeri tahsisi


KDV iadesi

500 M TL ve zeri yatrmlarda bina


inaat harcamalar iin

GV stopaj destei

---

10 Yl

SGK ii pay
destei

---

10 Yl

14

13. ncelikli yatrm konular nelerdir?


Bakanlk tarafndan belirlenen aada belirtilen yatrm
konular ncelikli yatrm konular olarak belirtilmi ve bu
yatrmlarn 5. blgede uygulanan blgesel desteklerden
faydalanabilecei belirtilmitir.
1.

Denizyolu ile yk ve/veya yolcu tamaclna ynelik


yatrmlar.

2.

zel sektr tarafndan yaplacak ehirleraras yk ve/veya


yolcu tamaclna ynelik demiryolu yatrmlar ile ehir
ii yk tamaclna ynelik demiryolu yatrmlar.

3.

Test merkezleri, rzgar tneli ve bu mahiyetteki yatrmlar


(otomotiv, uzay veya savunma sanayine ynelik olanlar).

4.

Kltr ve Turizm Koruma ve Geliim Blgelerinde


yaplacak turizm yatrmlarndan blgesel desteklerden
yararlanabilecek nitelikteki turizm konaklama yatrmlar.

5.

Asgari elli bin metrekare kapal alana sahip uluslararas


fuar yatrmlar (konaklama ve alveri merkezi niteleri
hari).

6.

Salk Bakanlndan alnacak proje onayna istinaden


gerekletirilecek asgari yirmi milyon Trk Liras
tutarndaki biyoteknolojik ila, onkoloji ilalar ve kan
rnleri retimine ynelik yatrmlar.

7.

Savunma Sanayi Mstearlndan alnacak proje onayna


istinaden gerekletirilecek asgari yirmi milyon Trk
Liras tutarndaki savunma, havaclk ve uzay alanndaki
yatrmlar.

8.

Maden istihra yatrmlar ve/veya maden ileme


yatrmlar (4/6/1985 tarihli ve 3213 sayl Maden
Kanununda tanmlanan I. grup madenler ve mcr
yatrmlar ile stanbul ilinde gerekletirilecek istihra ve/
veya ileme yatrmlar hari).

9.

zel sektr tarafndan gerekletirilecek olan okul ncesi,


ilkokul, ortaokul ve lise eitim yatrmlar.

10. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanl, TBTAK ve KOSGEB


tarafndan desteklenen AR-GE projeleri neticesinde
gelitirilen rnlerin veya paralarn retimine ynelik
yatrmlar.
Bu yatrmlarn 6. blgede yaplmas durumunda bulunduu
blge desteklerinden faydalanlabilir.

14. Bir alt blgeye ait destekten hangi durumlarda


yararlanlabilir?
Byk lekli yatrmlar veya blgesel tevik uygulamalar
kapsamnda tevik belgesi dzenlenen yatrmlar, yatrmn
Organize Sanayi Blgesinde (OSB) gerekletirmesi veya
yatrmn, ayn sektrde faaliyet gsteren en az be gerek veya
tzel kiinin orta olduu yatrmc tarafndan

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

gerekletirilmesi ve ortak faaliyet gsterilen alanda


entegrasyonu salayacak bir yatrm olmas halinde vergi
indirimi ve sigorta primi iveren hissesi destei asndan
bulunduklar blgenin bir alt blgesinde salanan oran ve
srelerde bu desteklerden yararlanabilir.
6. blgede gerekletirilecek byk lekli ve blgesel tevik
uygulamalar kapsamndaki yatrmlar iin sigorta primi iveren
hissesi destei, blgede geerli olan sreye iki yl ilave edilmek,
vergi indirimi destei ise blgede geerli olan yatrma katk
oranna be puan ilave edilmek suretiyle uygulanr.

15. Yatrmlar iin asgari tutar snrlamas var m?


Yatrmn, genel tevik sistemi kapsamnda destek
unsurlarndan yararlanabilmesi iin asgari sabit yatrm
tutarnn, 1. ve 2. blgelerde yaplacak yatrmlarda
1.000.000 Trk Liras; 3, 4, 5 ve 6. blgelerde yaplacak
yatrmlarda 500.000 Trk Liras olmas gerekmektedir. Ancak
byk lekli yatrmlar ve blgesel yatrmlarn Kararn
ekindeki (Ek 2 ve Ek 3) listelerde yer alan asgari sabit yatrm
tutar ve/veya asgari kapasite artn salamas gerekmektedir.

16. Maddi olmayan duran varlklarla ilgili bir


snrlama var m?
Tevik belgesi kapsamnda yatrm harcamas olarak kabul
edilen marka, lisans, know-how, vb. maddi olmayan duran
varlklarn oran tevik belgesinde kaytl toplam sabit yatrm
tutarnn % 50'sini aamaz.

17. Ar-Ge ve evre yatrmlar tevik unsurlarndan


yararlanabilir mi?
Blge ayrm yaplmakszn aratrma ve gelitirme (Ar-Ge) ve
evre yatrmlar KDV istisnas, gmrk vergisi muafiyeti ve faiz
desteinden yararlandrlr. Sz konusu yatrmlar, 6. blgede
gerekletirilmesi halinde gelir vergisi stopaj ve sigorta primi
desteinden de yararlanabilir.
Ayrca Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanl tarafndan
desteklenen Ar-Ge projeleri neticesinde gelitirilen rnlerin
retimine ynelik yatrmlar ncelikli yatrm olarak 5. blge
teviklerinden faydalanabilir. Sz konusu yatrmlarn 6.
blgede yaplmas durumunda ise bu blgeye salanan
desteklerden faydalanmas mmkndr.

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

15

III. Yatrmlarn tevik belgesine



balanmas uygulamas

18. Tevik belgesi iin nereye bavurulmas gerekir?


Tevik belgesi dzenlenmesi iin Ekonomi Bakanlna mracaat edilmesi
gerekmektedir. Ancak baz hallerde yatrmn yaplaca yerdeki yerel birimlere de
mracaat edilebilir.

19. Hangi yatrmlar iin yerel birimlerden alnabilir?


Genel tevik uygulamalar kapsamnda yer alan, sabit yatrm tutar 10 Milyon Trk
Lirasn amayan aada belirtilen yatrmlar iin firmann tercihine bal olarak
yatrmn yaplaca yerdeki yerel birimlere de mracaat edilebilir.
Sektrn
US 97
KODU

Yatrm konular

15

Gda rnleri ve iecek imalat

17

Tekstil rnleri imalat (Yn iplii hari olmak zere, tekstil elyafnn
hazrlanmas ve eirilmesi konusunda sadece modernizasyon yatrmlar
ve hal, tafting, dokunmam ve rlmemi kuma ile uval hari
olmak zere tekstil dokumacl konusunda sadece modernizasyon
yatrmlar)

18

Giyim eyas imalat

19

Derinin tabaklanmas ve ilenmesi

20

Aa ve mantar rnleri imalat (mobilya hari) ; hasr ve buna benzer,


rlerek yaplan maddelerin imalat

21

Kat ve kat rnleri imalat

23

Rafine edilmi petrol rnleri ve nkleer yakt imalat (Madencilik


yatrmlar hari)

24

Kimyasal madde ve rnlerin imalat

25

Plastik ve kauuk rnleri imalat

26

Metalik olmayan dier mineral rnlerin imalat

27

Ana metal sanayi (2710 demir elik ana sanayi hari)

28

Metal eya sanayi

29

B.y.s. makine ve tehizat imalat

30

Bro, muhasebe ve bilgi ilem makineleri imalat

31

B.y.s. elektrikli makine ve cihazlarn imalat

32

Radyo, televizyon, haberleme tehizat ve cihazlar imalat

33

Tbbi aletler, hassas ve optik aletler ile saat imalat

34

Motorlu kara tat, rmork ve yar rmork imalat

35

Dier ulam aralarnn imalat (Gemi ve yat ina yatrmlar hari)

36

Mobilya imalat; b.y.s. dier imalat


rn paketleme hizmeti yatrmlar
Belediye ve il zel idarelerinin hizmet ve altyap yatrmlar

16

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

20. Tevik belgesi dzenlenmesi iin mracaatta


aranacak belgeler nelerdir?
a)

Yatrmcy temsil ve ilzama yetkili kii veya kiilerce imzal


mracaat dilekesi.

b)

Yatrmcy temsil ve ilzama yetkili kiilere ait noter tasdikli


imza sirkleri, kamu kurumlar ve ahs irketleri ile
gerek kiiler iin imza beyannamesi.

c)

d)

3305 Sayl Karara ilikin 2012/1 Numaral Tebli ekinde


yer alan rnee uygun olarak hazrlanm, her sayfas
yatrmcy temsil ve ilzama yetkili kii veya kiilerce imzal
ve kaeli yatrm bilgi formu ve taahhtname ile makine ve
tehizat listeleri.

Firmann ortaklk yaps, sermaye miktar ve faaliyet


konular asndan nihai durumunu gsterir Trkiye
Ticaret Sicili Gazetesi veya Trkiye Esnaf ve Sanatkarlar
Sicil Gazetesi asl veya noterden veya sicil merciinden
tasdikli rnei.

f)

Kamu kurum ve kurulular tarafndan yaplacak


mracaatlar hari olmak zere, 5510 sayl Sosyal
Sigortalar ve Genel Salk Sigortas Kanunu uyarnca
Trkiye genelinde Sosyal Gvenlik Kurumuna
muaccel olmu prim ve idari para cezas borlarnn
bulunmadna veya tecil ve/veya taksitlendirildiine ya da
yaplandrldna ve yaplandrmann bozulmadna dair
Sosyal Gvenlik Kurumunun ilgili birimlerinden alnacak
yaz veya Kurumun elektronik bilgi iletiim ortamndan
alnacak barkodlu kt.

Yatrmn sektrne, byklne veya tevik


uygulamalarna bal olarak Genel Mdrlke talep
edilebilecek dier bilgi ve belgeler.

21. Tevik belgesi kapsamna girmeyen harcamalar


nelerdir?
1.

Mracaat tarihinden nce gerekletirilmi bulunan


yatrm harcamalar tevik belgesi kapsamnda
deerlendirilmez.

2.

Tevik belgesi kapsamnda;

Ekonomi Bakanlna yaplacak mracaatlarda, 400 Trk


Liras tutarndaki meblan Bakanlk Dner Sermaye
letmesine ait hesaba yatrldna dair belge, mracaatn
yerel birimlere yaplmas durumunda, yukarda belirtilen
meblan 100 Trk Liras tutarndaki ksmnn ilgili yerel
birim hesabna yatrldna, bakiye ksmnn ise Bakanlk
Dner Sermaye letmesi hesabna yatrldna dair belge.

e)

g)

j)

a.

Tevik belgesi kapsamndaki yatrm mal makine


ve tehizatn ithali, otomobil ve hafif ticar ara
yatrmlarnda yatrm dnemi ierisinde kalmak
kaydyla monte edilmemi haldeki (CKD) aksam ve
paralarn ithali, gemi ve elli metrenin zerindeki yat
ina yatrmlarnda tekne kabuu ithali hari olmak
zere; ham madde, ara mal ve iletme malzemesi,

b.

Kullanlm yerli makine ve tehizat,

c.

Karayolu nakil vastalar ve her trl binek aralar


(salk ve belediye hizmetlerinde kullanlan aralar,
trafie kamayacak nitelikte olup apron veya
limanda kullanlan aralar ve madencilik ve hazr
beton yatrmlarnda kullanlan aralar ile Kararn 9
uncu maddesinin yedinci fkrasnda belirtilen aralar
hari),

d.

Havayolu ile yk ve/veya yolcu tamaclna ynelik


yatrmlar dndaki dier yatrmlar iin uak ve
helikopter,

e.

Porselenden, seramikten ve camdan mamul sofra ve


mutfak eyas,

deerlendirmeye alnmaz.
3.

(2) numaral blmde belirtilenler dnda, tevik belgesi


kapsamnda deerlendirilmeyecek harcamalar sektrel
zellikler dikkate alnarak proje baznda belirlenir.

4.

Tevik belgelerine ait ithal ve yerli makine ve tehizat


listelerinde inaat malzemelerine yer verilmez.

2872 sayl evre Kanununa istinaden, sadece 17.07.2008


tarihli Resm Gazetede yaymlanan evresel Etki
Deerlendirmesi Ynetmelii eki listelerde yer alan
evresel Etki Deerlendirmesi Olumlu Karar veya
evresel Etki Deerlendirmesi Gerekli Deildir Karar
art aranmas gereken yatrm konular iin evre ve
ehircilik Bakanlndan alnan Karar ve/veya Karara
ilikin yaz.

22. Mracaattan nce gerekletirilen yatrm


harcamalar tevik belgesi kapsamna girer mi?

h)

Tevik belgesi talebinde bulunulmadan nce yatrmn


karakteristiine bal olarak ilgili mevzuat gerei dier
kamu kurum ve kurulularndan alnmas gereken ve tebli
ekinde belirtilen bilgi ve belgeler.

Tevik belgesi dzenlenmesine ynelik mracaat tarihinden


nce gerekletirilmi bulunan yatrm harcamalarnn
tevik belgesi kapsamnda deerlendirilmesi mmkn
bulunmamaktadr.

i)

Stratejik yatrmlar iin ayrca, yatrm konusu ile ilgili


olarak sektrel, mali ve teknik analizlerin yannda
10. maddede belirtilen kriterlerin her birinin yerine
getirildiini tevsik eden bilgi, belge, hesap ve tablolar
ieren fizibilite raporu.

23. Hangi durumlarda yatrma baland kabul


edilir?
Yatrma balanldnn kabul edilebilmesi iin, yatrma
balama tarihinden sonra arazi-arsa, altyap, bina-inaat,

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

17

makine ve tehizat (avans ve n demeler dahil) ile dier


yatrm harcamalarna ynelik olarak, tevik belgesinin ilk
dzenlendii tarihteki sabit yatrm tutar esas alnmak zere;
blgesel uygulama kapsamnda gerekletirilen yatrmlarda
tevik belgesinde kaytl sabit yatrm tutarnn en az %
10u orannda (sabit yatrm tutar 50 Milyon Trk Lirasnn
zerindeki yatrmlar iin ise en az 5 Milyon Trk Liras),
tutarnda harcama yaplmas gerekmektedir.

24. Tevik belgesi kapsamnda hangi cins yatrmlar


yaplabilir?
Tevik belgeleri kapsamnda yaplacak yatrm cinsleri
komple yeni, tevsi, modernizasyon, rn eitlendirme ve
entegrasyondan oluur.

Komple yeni yatrm


Mal ve hizmet retimine ynelik olarak ana makine ve tehizat
ile yardmc tesisleri ieren, gerektiinde arazi-arsa ve binainaat harcamalarn da ihtiva eden, yatrmn yaplaca yerde
ayn retim konusunda mevcut tesisi veya mevcut tesisi ile
altyap btnl bulunmayan yatrmlar komple yeni yatrm
saylr.

25. Tevik belgesi ekindeki makine ve tehizat


listelerinde deiiklik yaplabilir mi?
Tevik belgesi ekinde yer alan ithal ve yerli olarak temin
edilecek makine ve tehizat listelerinde yaplacak deiiklik
talepleri, tevik belgesi dzenlenmesi iin mracaat edilen
merci tarafndan sonulandrlr. Ancak kullanlm komple
tesislerin tevik belgesi kapsamna dahil edilmesine ilikin
mracaatlarn Ekonomi Bakanlna yaplmas gerekmektedir.
thal ve yerli makine ve tehizat listelerinde yer alan fiyatlarn,
her bir makine ve tehizat itibaryla % 100e kadar art veya %
50ye kadar azallarnda liste tadilat yaplmakszn dorudan
ilem yaplabilir.

26. Tevik belgesinde revize hangi artlarda


yaplabilir?

Tevsi

Tevik belgesinde kaytl olan deerler nihai deerler olmayp,


yatrmn her aamasnda tevsik edilen bilgi ve belgelere
istinaden yaplacak deerlendirme sonucunda tevik belgesini
dzenleyen merci tarafndan deiiklik yaplabilir. Tevik
belgesinin sabit yatrm tutarnda % 50'nin zerinde art
veya azallarda ise yatrmclar, tevik belgesini dzenleyen
mercie mracaat ederek, tevik belgesinin revizesi talebinde
bulunabilirler.

Mevcut bir yatrma retim hatt veya makine ve tehizat


ilavesiyle kapasitenin artrlmasna ynelik olan ve mevcut
tesis ile alt yap mtereklii oluturarak bir btn tekil eden
yatrmlar tevsi yatrmlardr.

Yatrma balama tarihinden sonra temin edilen, ancak makine


tehizat listelerinde yer almayan makine ve tehizatn proje
ile uyumlu olanlar, yatrmc tarafndan talep edilmesi halinde
tevik belgesi kapsamna dahil edilebilir.

Modernizasyon

27. Tevik belgelerindeki yatrm sresi ne kadar


uzatlabilir?

Mevcut tesislerin retim hatlarnda teknik ve/veya


ekonomik mrn tamamlam makine ve tehizata uygun
paralarn eklenmesini veya mevcut makine ve tehizatn
yenileri ile deitirilmesini, tesiste eksik kalm blmlerin
tamamlanmasn, nihai rnn dorudan kalitesinin
ykseltilmesini veya modelinin deitirilmesini ieren
yatrmlardr.

rn eitlendirmesi
Mevcut tesisler ile altyap mtereklii olan, ayn iletmede
mevcut makine ve tehizata yaplacak ilave yatrmla farkl bir
nihai rn elde edilmesine ynelik yatrmlar.

Entegrasyon
Mal ve hizmet reten tesislerin mevcut retim hatlarnda
elde edilen nihai rne btnleyici nitelikte ara mal verecek
ve/veya retilmekte olan nihai rn ara mal olarak
kullanabilecek ekilde, mevcut tesise ileri ve/veya geriye doru
entegre olan, yatrmn konusu ve projenin zellii dikkate
alnarak kaideten ayn il snrlar iinde veya ayn yerde ve ayn
tesis bnyesinde olan yatrmlardr.

18

Tevik belgesi kapsam yatrmlarn proje baznda


yaplacak deerlendirme sonucunda ngrlecek srede
gerekletirilmesi esastr. Yatrmn ngrlen srede
gerekletirilememesi halinde, yatrm harcamas yaplm
olmas kaydyla Yatrm Takip Formu (2012/1 No.lu Tebliin
6 numaral ekidir) ile birlikte tevik belgesinin dzenlendii
mercie sre uzatm talebinde bulunulmas mmkndr.
Sre uzatm talebinde bulunan yatrmcya tevik belgesinde
kaytl ilk srenin yars kadar ek sre verilebilir. Hesaplanan
ek srenin bir yldan az olmas halinde ek sre bir yl olarak
uygulanr.
Aada yer verilen mcbir sebep veya fevkalade hal durumlar
nedeniyle yatrmclarn faaliyetlerini durdurmalar veya
yrtememeleri halinde, yatrmn verilen ek sre de dahil
gerekletirilemediinin tevsik edilmesi durumunda Ekonomi
Bakanlnca proje baznda ek sre verilebilir.

28. Mcbir sebep veya fevkalade hal durumlar


nelerdir, nasl belgelenir?
Yatrmlarn tevik belgesine balanmas ve tamamlama vizesi
ilemleri sonulanncaya kadar devam eden ilemlerle ilgili
olarak;

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

a)

Tabii afetler ve yangn (lgili resmi kurumlardan alnacak


yaz ile varsa sigorta hasar ekspertiz raporu aranr),

b)

Yatrmcnn faaliyetlerinden kaynaklanmayp dier


nedenlerle kamu idarelerinin ald kararlar ve
uygulamalar sonucu yatrmcnn faaliyet ve/veya yatrm
yapamaz hale gelmesi (ilgili kamu kurumundan alnacak
yaz aranr),

c)

Grev ve lokavt
(l alma mdrlklerinden alnacak yaz aranr),

d)

Devlete konulan yasaklar, sava ve abluka hali,

e)

Yatrmcnn ounluk hissesi sahiplerinin lm


(Mahkeme karar aranr),

f)

Yatrm konusu makine ve tehizatn, yatrmcnn iradesi


ve kusuru dnda alnma vb. sebeplerle elden kmas
(Resmi kurumlardan alnacak yaz aranr),

halleri mcbir sebep ve fevkalade hal durumlar olarak


deerlendirilir.

29. Yatrma balandktan sonra yatrm konusu


deitirilebilir mi?
Yatrm konusu deiiklii talepleri iin tevik belgesi
mracaatn deerlendiren mercie mracaat edilmesi
gerekmektedir. Yatrmc tarafndan yeni yatrma ilikin olarak
verilecek yatrm bilgi formuna istinaden yrrlkteki mevzuat
hkmleri erevesinde blgesel ve sektrel kstlamalar da
dikkate alnarak, tevik belgesi zerinde yatrm konusuna
ilikin gerekli deiikliklerin yaplmas mmkndr. Yatrm
konusu deiikliinden nce satn alnm ancak, yeni yatrm
konusu ile ilgili olmayan makine ve tehizat iin uygulanan
destekler ilgili mevzuat erevesinde geri alnr.

30. Yatrmlarn baka blgelere tanmas mmkn


mdr?
Byk lekli yatrmlar ile blgesel uygulama kapsamnda
gerekletirilen yatrmlarn, iletmeye gei tarihinden itibaren
asgari 5 yl sre ile bulunduu blgede faaliyette bulunmas
gerekmektedir. Ancak Ekonomi Bakanlndan izin alnmas
ve yatrm konusunun tanlacak blgede desteklenecek
konular arasnda yer almas kaydyla dier blgelere tanmas
mmkndr.
Aadaki durumlarda, mevcut blgede yararlanlan destekler
tanlan blgenin yararland destei aar ise aan ksm ve
tanlan blgede bulunmaz ise bu desteklerin tamam ilgili
mevzuat erevesinde geri alnr.


Bulunduu blgeden daha az destek alan st blgelere


tanlmas,
Ayn blgede bulunan OSBden OSB dna tanlmas,
lgili yatrm konusunun desteklenmedii blgelere
tanlmas.

letmeye gei tarihinden itibaren be yl sre ile bulunduu


blgede faaliyette bulunan yatrmlarn dier blgelere
tanmas serbesttir.
Genel tevik uygulamasndan yararlanan yatrmlarn yer
deiiklii talepleri, yatrm dnemi de dhil olmak zere
Bakanlka deerlendirilerek proje baznda sonulandrlr.

31. Tevik belgesi kapsamndaki makine ve tehizat


hangi hallerde satlabilir veya devredilebilir?
Yatrm tamamlama vizesi yaplm tevik belgesi kapsamndaki
makine ve tehizatn, devir, sat, ihra veya kiralanmas, sz
konusu yatrm mallarnn teminini mteakip 5 yl doldurmu
olmas halinde serbesttir.
Tevik belgesi kapsamndaki yatrmn tamamlam ancak
tamamlama vizesi yaplmam yatrmlarla ilgili makine ve
tehizatn, teminini mteakip 5 yl getikten sonra satnn
yaplm olmas ve iletmenin asgari 5 yl sreyle faaliyette
bulunmu olmas artyla, Bakanlka herhangi bir meyyide
uygulanmakszn tamamlama vizesi yaplabilir.

32. 5 yln doldurmam yatrm mallarnn sat


veya devri mmkn mdr?
Tamamlama vizesi yaplp yaplmadna baklmakszn 5 yln
doldurmam makine ve tehizatn yatrmn btnlnn
bozulmamas artyla veya btn ile birlikte;
a)

Tevik belgeli bir baka yatrm iin devri,

b)

Tevik belgesi olmayan bir baka yatrmcya sat,

c)

hrac,

d)

Kiralanmas,

Bakanln iznine tabidir.


Tamamlama vizesi yaplmam veya tamamlama vizesi
yaplm olmakla birlikte be yln doldurmam makine ve
tehizata sat izni verilebilmesi iin yatrmn btnlnn
bozulmamas art aranr. Bu tr durumlarda sat izni verilen
makine ve tehizata uygulanan destekler geri alnmaz. Ancak
yatrmcnn tevik belgesinin sat iznini mteakip dier
nedenlerle iptali hlinde, izin verilen makine ve tehizata
uygulanan destekler de ilgili mevzuat erevesinde ksmen
veya tamamen geri alnr.

33. zinsiz sat halinde uygulanacak yaptrm


nedir?
5 yllk sreyi doldurmam makine ve tehizatn tamamlama
vizesinin yaplp yaplmadna baklmakszn izinsiz satlmas
veya satlmasna sebebiyet verilmesi halinde konu hakknda
en ksa srede Ekonomi Bakanlna bilgi verilir. Bu durumda,
sat yaplan makine ve tehizat ile ilgili tahsil edilmeyen
gmrk vergisi ve katma deer vergisi ile varsa indirimli
kurumlar vergisi veya gelir vergisi uygulanmak suretiyle
yararlanlan destekler ilgili mevzuat erevesinde geri alnr.

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

19

34. Yatrm destek ve tevik uygulamalarndaki


hkmlere aykr davrananlara uygulanacak
yaptrmlar nelerdir?
Belirlenen hkmlere aykr davranan, tevik belgesindeki
kayt ve koullar yerine getirmeyen, tevik belgesi ile dier
belgelerde tahrifat yapan, sahte ve muhteviyat itibaryla
yanltc belge dzenleyen veya kullanan, yanl ve yanltc
bilgi veren, dier kurum, kurulu veya firmalara kar
ykmllklerin yerine getirilmemesi nedeniyle icra veya
iflas yoluyla yaplan ilemler de dahil belge kapsamndaki
makine ve tehizat ngrlen srelerden nce satan veya
satlmasna sebebiyet veren, tevik belgesinde ngrlen
srede yatrmlar tamamlamayan, asgari yatrm tutarlarna
uymayan yatrmclarn tevik belgeleri ksmen veya tamamen
iptal edilebilmektedir.

35. Eski yatrmlara da yeni tevik mevzuat


uygulanabilir mi?
Daha nceki yl kararlarna gre tevik belgesine balanan
yatrmlarla ilgili uygulamalara, tevik belgesinin ilgili olduu
karar ile dier ilgili kararlarda belirtilen hkmler erevesinde
devam edilmektedir.
Ancak, 2009/15199 sayl Bakanlar Kurulu Kararna istinaden
1 Ocak 2012 tarihinden bu Kararn yaym tarihine (19 Haziran
2012) kadar geen dnemde yaplan mracaatlara istinaden
dzenlenen tevik belgeleri, talep edilmesi halinde bu Kararn
lehte olan hkmlerinden yararlanr.

20

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

IV. Finansal kiralama ilemlerinde


tevik uygulamas
36. Finansal kiralama yoluyla gerekletirilen yatrmlar iin asgari
tutar snrlamas var m?
Tevik belgesi kapsam makine ve tehizatn tamamnn veya bir ksmnn finansal
kiralama yolu ile temini mmkndr. Finansal kiralama irketleri araclyla yaplacak
yatrmlarn destek unsurlarndan yararlanabilmesi iin finansal kiralamaya konu
makine ve tehizata ait toplam tutarn her bir finansal kiralama irketi iin asgari
200.000 Trk Liras olmas gerekmektedir.

37. Finansal kiralama yolu ile temin edilen makine ve tehizatta


gmrk vergisi ve KDV istisnas desteklerinden yararlanlabilir mi?
Finansal kiralama irketi, finansal kiralama ilemine konu makine ve tehizatlar iin,
tevik belgesi sahibi yatrmc ile szleme yapmas ve szleme kapsam yatrm
mallarn szleme yapt yatrmcya kiralamas durumunda gmrk vergisi muafiyeti
ve KDV istisnas desteklerinden yararlanabilir. Ancak bunun iin tevik belgesini
dzenleyen ilgili merci tarafndan finansal kiralamaya konu makine ve tehizat
listesinin onaylanm olmas gerekir.

38. Finansal kiralama irketinin ayrca bir tevik belgesi almas


zorunluluu var m?
Finansal kiralama irketleri araclyla gerekletirilecek yatrmlar iin finansal
kiralama irketi adna ayr bir tevik belgesi dzenlenmesine gerek yoktur. Yatrmcnn
tevik belgesi dikkate alnarak, tevik belgesini dzenleyen merci tarafndan
onaylanan finansal kiralama ilemine konu makine ve tehizat listesi ile yerli temin
ve/veya ithalat ilemleri yaplr. Bu ilemlerde yatrmc ile finansal kiralama irketleri
mteselsilen sorumludur.

39. Finansal kiralamaya konu makine ve tehizatn devri halinde


sorumluluk kime aittir?
Finansal kiralamaya konu makine ve tehizatn, yatrmcnn mlkiyetine gei
tarihine kadar Ekonomi Bakanl Tevik Uygulama ve Yabanc Sermaye Genel
Mdrlnn izni olmakszn nc kiilere sat veya kiralanmas durumunda her
trl sorumluluk finansal kiralama irketine aittir. flas veya szlemenin feshi veya
yatrmn gereklememesi durumunda, yatrmcnn mlkiyetine gememi makine
ve tehizat iin faydalanlan destekler ilgili mevzuat erevesinde finansal kiralama
irketinden geri alnr.
Ancak, makine ve tehizatn yatrmcnn mlkiyetine gemi olmas durumunda ilgili
yasal dzenlemeler sakl kalmak kaydyla yatrmc sorumludur.

40. Finansal kiralama ilemine konu makine ve tehizat baka bir


yatrm iin kullanlabilir mi?
Finansal kiralama ilemine konu makine ve tehizatn baka bir yatrmcya devrinin
talep edilmesi halinde; finansal kiralama irketi, devredecek yatrmc ve devralacak
yatrmcnn birlikte mracaat zerine yeni szlemeye istinaden devir ilemi
yaplabilir. Bu durumda yatrm btnlnn bozulmas halinde sz konusu makine ve
tehizatn yeniden temin edilmesi gerekir. Ayrca yeni yatrmcnn tevik belgesinde

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

21

kaytl destek unsurlarnn, ilk yatrmcnn yararland destek


unsurlarndan daha dk olmas veya destek unsurunun hi
bulunmamas durumunda fazladan yararlanlan destekler ilgili
mevzuat erevesinde geri alnr.

41. Finansal kiralamaya konu makine ve tehizatn



devir ilemleri nasl yaplr?
Finansal kiralama ilemine konu makine ve tehizatn devir,
sat ve ihra ilemleri, finansal kiralama irketi ve yatrmcnn
birlikte mracaat etmeleri halinde, 2012/1 numaral Tebliin 21.
madde hkmleri (Devir, sat, ihra ve kiralama) erevesinde
Gelir Vergisi Kanunu ile Finansal Kiralama Kanununun ilgili
hkmleri sakl kalmak kaydyla deerlendirilir.
Finansal kiralama ilemine konu makine ve tehizatn baka bir
yatrmcya devrinin talep edilmesi halinde; finansal kiralama
irketi, devredecek yatrmc ve devralacak yatrmcnn birlikte
mracaat zerine yeni szlemeye istinaden devir ilemi
yaplabilir. Bu durumda yatrm btnlnn bozulmas
halinde sz konusu makine ve tehizatn yeniden temin
edilmesi gerekir. Ayrca yeni yatrmcnn tevik belgesinde
kaytl destek unsurlarnn, ilk yatrmcnn yararland destek
unsurlarndan daha dk olmas veya destek unsurunun hi
bulunmamas durumunda fazladan yararlanlan destekler ilgili
mevzuat erevesinde geri alnr.
Finansal kiralamaya konu makine ve tehizatn baka bir
finansal kiralama irketine devri, ancak yatrmcnn uygun
gr ve Ekonomi Bakanl Tevik Uygulama ve Yabanc
Sermaye Genel Mdrlnn onayna istinaden yaplabilir.

22

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

23

V. Tevik ve destek unsurlar


A. Gmrk vergisi muafiyeti, KDV istisnas ve
KDV iadesi
42. Gmrk vergisi muafiyeti ve KDV istisnasndan yararlanma

koullar nelerdir?

Karara ilikin Ek 4de yer alan tevik edilmeyecek yatrm konular ile aranan artlar
salamayan yatrm konular hari olmak zere, asgar sabit yatrm tutarnn
zerindeki tevik belgesine balanan tm yatrmlar, blgesel ayrm yaplmakszn
gmrk vergisi muafiyeti ile KDV istisnasndan yararlanabilir.

43. KDV iadesinden hangi yatrmlar, ne ekilde yararlanabilir?


Sabit yatrm tutar 500 Milyon Trk Liras zerindeki stratejik yatrmlar kapsamnda
yaplacak bina inaat harcamalar KDV iadesinden yararlandrlabilir. Bu yatrmlara
ilikin inaat ileri nedeniyle yklenilen ve takvim yl sonuna kadar indirim yoluyla
telafi edilemeyen katma deer vergisi, izleyen yl talep edilmesi halinde belge sahibi
mkellefe iade olunur.

44. Gmrk vergisi muafiyeti kapsamnda hangi mallar ithal edilebilir?


Tevik belgesi kapsamndaki yatrm mal, makine ve tehizatn ithali, otomobil ve hafif
ticari ara yatrmlarnda yatrm dnemi ierisinde kalmak kaydyla monte edilmemi
haldeki (CKD) aksam ve paralarn ithali, gemi ve 50 metrenin zerindeki yat ina
yatrmlar ile ilgili tekne kabuu ithali, yrrlkteki thalat Rejimi Karar gereince
denmesi gereken gmrk vergisinden muaftr.

45. Gmrk vergisi muafiyetinden yararlanmada snrlama var m?


Tevik belgesi kapsamnda otobs, ekici (Euro normlarna uygun yeil motoru haiz
olanlar hari), mobilya, motorbot, kamyon, (off-road truck tipi karayoluna kmas
mmkn olmayan kaya tipi damperli kamyonlar hari), transmikser, beton santrali,
forklift ve beton pompas ithal edilmesi halinde yrrlkteki thalat Rejimi Kararnda
ngrlen oranlarda gmrk vergisi tahsil edilir. Ayrca, makine ve tehizat bedelinin
yzde beine kadar yedek para gmrk vergisi muafiyeti salanmakszn ithal
edilerek sabit yatrm tutarna dahil edilebilir.

46. Otomobil ve motor retimi yatrmlarna zel olarak tannan gmrk



vergisi muafiyeti nedir?
Otomobil retimine ynelik olarak asgari 100 bin adet/yl kapasiteli yeni bir
yatrm yaplmas veya mevcut tesislerin kurulu kapasitelerinin en az 100 bin adet/
yl artrlmas halinde, tevik belgesinde kaytl sabit yatrm tutarnn % 20sinin
gerekletirilmesini mteakip, yatrm sresi ierisinde olmak kaydyla gmrk
vergisine tabi olmakszn yatrmclara A, B ve C segmentlerinden otomobil ithaline
izin verilebilir. Tevik belgesi kapsamnda ithaline izin verilen toplam otomobil says,
belgede kaytl ilave kapasitenin % 15ini aamaz. Ancak, belge kapsamnda motor
retiminin de yer almas halinde, motor retim kapasitesinin % 15ine kadar daha
(motor retim kapasitesinin, otomobil retim kapasitesinden fazla olmas durumunda
otomobil kapasitesi dikkate alnr) yukarda belirtilen segmentlerden ilave otomobil
ithaline izin verilebilir.
24

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

47. Tevik belgesi mracaat tarihinden sonra



yaplan makine tehizat ithalatnda uygulama

nasldr?
Tevik belgesi almak zere mracaat edilmi, ancak tevik
belgesine balanmam yatrmlara ilikin makine ve tehizatn
ithaline, Ekonomi Bakanlnn grne istinaden Gmrk
ve Ticaret Bakanlnca, tevik belgesi kapsamnda muafiyet
tannabilecek ve istisna edilebilecek vergi ve kesintilerin toplam
tutar kadar teminatn alnmas suretiyle msaade edilebilir.
Teminatla ithalatta, bir defada verilecek teminat sresi
azami alt aydr. Teminat sresi ierisinde tevik belgesinin
dzenlenememi olmas halinde sre uzatm iin Gmrk
ve Ticaret Bakanlna mracaat edilir. Teminatn balang
tarihi, eyann serbest dolama giri tarihidir. Yatrmcnn,
teminatn zm iin teminat sresi iinde (ek sreler dahil)
tevik belgesi ve eki ithal makine ve tehizat listesi ile Gmrk
ve Ticaret Bakanlna mracaat etmesi gerekir. Aksi takdirde
teminat irat kaydedilir.

48. thal edilen makine ve tehizatn nitelik veya


teknik bakmdan uygun olmamas durumunda ne
yaplmaldr?

hari) ile thalat Rejimi Kararnn 7. maddesi uyarnca ithaline


izin verilen makine ve tehizatlarn ithali ve kullanlm komple
tesisin proje baznda yaplacak deerlendirme sonucunda ithali
Bakanlka uygun grlebilir. Bask, basm, matbaa, tekstil,
hazr giyim, konfeksiyon yatrmlarna ynelik tevik belgeleri
kapsamnda kullanlm veya yeniletirilmi makine ve tehizat
ithal edilemez.

51. Serbest blgelerden kullanlm komple tesis



ithal edilmesi mmkn mdr?
Trkiye'deki serbest blgelerden yaplacak kullanlm komple
tesis ithali taleplerinde; Bakanln Serbest Blgeler, Yurt D
Yatrm ve Hizmetler Genel Mdrlnden alnm mevcut
tesisin faaliyet ruhsat ile tesisin lke ierisine ithalinde
serbest blgeler mevzuat asndan herhangi bir saknca
bulunmadna ilikin uygunluk yazsnn Genel Mdrle
ibrazn mteakip, Genel Mdrlk personelince kullanlm
komple tesisin bulunduu serbest blgede yaplacak ekspertiz
neticesinde dzenlenecek rapora istinaden tevik belgesi
kapsamnda ithaline izin verilebilir.

52. thal veya yerli makine ve tehizatn katma



deer vergisi karsndaki durumu nedir?

Tevik belgesinin yatrm sresi ierisinde;


a. Evsafa uygun kmamas sonucu, eyann serbest
dolama giriini mteakip garanti sresi iinde yurt d
edilecek makine ve tehizatn
b. Tamir, bakm veya dier nedenlerle yurt dna
gnderilecek makine ve tehizatn,
mahrece iade ilemleri iin dorudan gmrk idaresine
bavurulmaldr. Mahrece iade ilemine konu yatrm mallarnn
yurtd edilmesinden itibaren bir yl ierisinde ayns veya
yenisinin yurda giri ilemleri, Ekonomi Bakanl Tevik
Uygulama ve Yabanc Sermaye Genel Mdrlnn herhangi
bir iznine tabi olmakszn gmrk vergisi muafiyeti ile KDV
istisnasndan yararlandrlmak suretiyle dorudan gmrk
idarelerince sonulandrlr.

49. thalata balanm ancak yatrm




sresinin bitimine kadar gerekletirilememi

olmas durumuna ilikin nasl bir uygulama

ngrlmektedir?
Yatrm sresi ierisinde ilgili kambiyo mevzuatnda yer alan
deme ekillerinden herhangi biri ile ithalat ilemlerine
balanlm veya bedeli ksmen ya da tamamen denmi ancak
ithalat gerekletirilememi makine ve tehizatn ithaline,
yatrm sresi biti tarihini izleyen drt ay ierisinde, gmrk
idarelerince belge kapsamnda salanan destek unsurlar
uygulanmak suretiyle izin verilir.

Katma Deer Vergisi Kanununun 13. maddesinin 1. fkrasnn


(d) bendinde, yatrm tevik belgesi sahibi mkelleflere belge
kapsamndaki makine ve tehizat teslimlerinin KDVden istisna
olduu hkm yer almaktadr. Maddenin devamnda yatrmn
tevik belgesinde ngrld ekilde gereklememesi
halinde zamannda alnmayan verginin alcdan, vergi ziya
cezas uygulanarak gecikme faizi ile birlikte tahsil edilecei
belirtilmektedir. Anlan madde uyarnca zamannda alnmayan
vergiler ile vergi cezalarnda zamanam, verginin tarhn veya
cezann kesilmesini gerektiren durumun meydana geldii tarihi
takip eden takvim ylnn bandan itibaren geerli olacaktr.
2012/3305 Sayl Bakanlar Kurulu Kararnn 10. maddesinde,
tevik belgesi kapsamnda uygun grlen makine ve tehizatn
ithali ve yerli teslimlerinin Katma Deer Vergisi Kanunu
kapsamnda katma deer vergisinden istisna edilecei
belirtilmektedir.

B. Faiz destei
53. Faiz desteinden yararlanmann artlar

nelerdir?

Faiz desteinden yararlanmak iin;
1.

Yatrmn blgesel (1. ve 2. blgeler hari), stratejik veya


Ar-Ge ve evre yatrmlar mahiyetinde olmas,

2.

Kredilerin bankalardan temin edilmi olmas,

50. Tevik belgesi kapsamnda kullanlm makine ve



tehizat ithali mmkn mdr?
3.
thalat Rejimi Karar uyarnca ithali mmkn olan kullanlm
veya yeniletirilmi makine ve tehizat (karayolu nakil vastalar

Vadelerinin en az bir yl olmas,

gerekmektedir.

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

25

54. Faiz destei kapsamnda yatrmclara salanan



avantajlar nelerdir?
Tevik belgesinde kaytl sabit yatrm tutarnn % 70ine kadar
olan ksm iin denecek faizin veya kar paynn aadaki
tabloda yer verilen puanlar, Ekonomi Bakanlnca da uygun
grlmesi halinde azami ilk be yl iin denmek kaydyla bte
kaynaklarndan karlanabilmektedir.

Blgesel desteklerden
yararlanacak yatrmlar
Blgeler

Azami faiz destei tutar


Blgesel
desteklerden
Blgeler
yararlanacak
yatrmlar

Ar-Ge ve
evre
yatrmlar

Stratejik
yatrmlar

---

500.000 TL

50.000.000 TL

---

500.000 TL

50.000.000 TL

Stratejik yatrmlar ile


Ar-Ge ve
evre yatrmlar

500.000 TL

500.000 TL

50.000.000 TL

600.000 TL

500.000 TL

50.000.000 TL

Dviz veya
dvize endeksli
kredi

700.000 TL

500.000 TL

50.000.000 TL

900.000 TL

500.000 TL

50.000.000 TL

TL
Dviz veya dvize
TL
kredi
endeksli kredi
kredi

---

---

5
puan

2 puan

---

---

5
puan

2 puan

3
puan

1 puan

5
puan

2 puan

4
puan

1 puan

5
puan

2 puan

5
puan

2 puan

5
puan

2 puan

7
puan

2 puan

5
puan

2 puan

55. Stratejik yatrmlar ile Ar-Ge ve evre



yatrmlarnda blge ayrm var mdr?

Stratejik yatrmlar, aratrma ve gelitirme yatrmlar ile evre


yatrmlarna ilikin faiz destei; blge ayrm yaplmakszn
Ekonomi Bakanlnca da uygun grlmesi hlinde azam
ilk be yl iin denmek kaydyla bte kaynaklarndan
karlanabilmektedir.

56. Finansal kiralama yntemiyle gerekletirilecek



yatrmlar iin faiz destei uygulanabilir mi?

58. Stratejik yatrmlarda faiz destei demelerine



ne zaman balanr?
Stratejik yatrmlarla ilgili olarak 31 Aralk 2013 tarihine
kadar yaplacak mracaatlara istinaden dzenlenecek tevik
belgeleri kapsamnda faiz destei ngrlr. Ancak bu belgeler
kapsamnda faiz destei demelerine 1 Ocak 2013 tarihinden
sonra balanacaktr.

59. Dviz kredileri iin faiz desteinden



yararlanlabilir mi?

Yararlanlabilir. Dviz kredisi ile gerekletirilecek yatrmlarda


faiz destei uygulamas, vade tarihindeki Trkiye Cumhuriyet
Merkez Bankas dviz sat kuru dikkate alnarak yaplr.

60. Tevik belgelerinde faiz destei ngrlmesi, bu



destekten yararlanlabilmesi iin yeterli midir?
Tevik belgesinde faiz destei ngrlen yatrmclar faiz
desteinden yararlanabilmek iin Ekonomi Bakanl Tevik
Uygulama ve Yabanc Sermaye Genel Mdrl ile protokol
imzalayan arac kurumlardan birine bavururlar. Arac kurum
tarafndan yaplan deerlendirme sonucunda kredi kullanm
veya finansal kiralama szlemesi yaplmas uygun grlen
projelere ilikin faiz destei mracaatlar, yatrmc adna
protokolde belirtilen esaslar erevesinde arac kurumca Genel
Mdrle yaplr. Mracaatn, Genel Mdrlk tarafndan
yaplacak deerlendirme sonucu uygun grlmesi gerekir.

Faiz destei ieren tevik belgelerine konu yatrmlardan


finansal kiralama yntemiyle gerekletirilecek olanlar iin
de faiz veya kar pay demelerini ieren itfa plan yaplmas
kaydyla ayn artlarla faiz destei uygulanabilir.

61. Faiz destei uygulamasnda arac kurum nasl



tanmlanmaktadr?

57. Azami faiz destei tutar nedir?

Faiz desteini uygulayacak kamu bankalar dahil olmak zere


bankalar ve finansal kiralama irketleri Kararda arac kurum
olarak adlandrlmaktadr.

Blgesel tevik uygulamalar kapsamnda yaplacak


yatrmlarda proje baznda salanacak faiz destei tutarlar ile
blge ayrm olmakszn Ar-Ge ve evre yatrmlar ile stratejik
yatrmlarda uygulanacak azami faiz destei tutarlar aadaki
tabloda yer almaktadr. Stratejik yatrmlarda azami faiz destei
tutar, sabit yatrm tutarnn yzde beini amamak kaydyla
50 Milyon Trk Liras olarak uygulanmaktadr.

26

62. Faiz destei uygulamasnda birden fazla arac



kurumun bavurusu mmkn mdr?
Ayn tevik belgesi kapsam yatrm iin faiz destei
uygulamasna ynelik olarak, yatrm sresince birden
fazla arac kurum talepte bulunamaz. Faiz desteinden
yararlandrlmaya balanldktan sonra arac kurum

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

deitirilmemek kaydyla ayn tevik belgesi kapsam yatrm


iin birden fazla itfa tablosuna gre ilem yaplabilir. Stratejik
yatrmlar iin, faiz destei uygulamasna ynelik olarak birden
fazla arac kurum talepte bulunabilir.

63. Her trl yatrm iin faiz destei uygulanabilir mi?


Kullanlm makine ve tehizat iin ve kamu iktisadi
teebbsleri dahil kamu kurum ve kurulular ile kamu kurumu
niteliindeki meslek kurulularnn yapaca yatrmlar iin faiz
destei uygulanmaz.

64. Kullanlan kredilerin faiz, anapara veya



kar paylarnn denmemesi durumunda ne gibi

yaptrmlar uygulanr?
Kullanlan kredilerin faiz, kr pay veya anaparalarnn
yatrmc tarafndan itfa planlarnda belirtilen srelerde geri
denmemesi halinde, yaplmayan ilk deme ilgili arac kurum
tarafndan en ksa srede Ekonomi Bakanlna bildirilir ve
Bakanlka faiz destei demeleri durdurulur.
Yatrmcnn kredi geri deme ykmllklerini yerine
getirdiinin daha sonra ilgili arac kurumca Bakanla
bildirilmesi halinde, bildirimi takip eden dnemler iin faiz
destei demeleri balangta ngrlen deme tarihlerinde
herhangi bir uzatmaya gidilmeksizin tekrar balatlr. Kredi geri
demesine ait ykmllklerin yeniden aksamas halinde faiz
destei demesine son verilir.

65. Yatrmn devri halinde faiz destei nasl



uygulanr?
Tevik belgesi kapsamndaki yatrmn baka bir yatrmcya
devredilmesi durumunda, devralan yatrmcnn tevik
belgesinde faiz desteinin ngrlm olmas ve arac kurumca
da uygun grlmesi halinde, yeni yatrmc iin eski itfa
planndaki vade, miktar ve benzeri artlar deitirilmeksizin
bakiye kredi iin dzenlenecek yeni itfa planna gre faiz
destei denmesine devam edilir. Aksi takdirde faiz destei
uygulamas durdurulur.

66. Kredinin amac dnda kullanlmasnn yaptrm



nedir?
Arac kurum, faiz desteine esas olan kredinin tevik belgesi
kapsamndaki harcamalar iin kullandrlmasyla ykmldr.
Kredinin amac dnda kullanldnn tespiti halinde, Bakanlka
denen faiz destei tutarna ilgili bankann bu kapsamdaki
krediye uygulad faiz veya kr pay oran uygulanmak
suretiyle bankaca tespit edilecek meblan, finansal kiralama
irketlerince ise denen faiz destei miktarna itfa plannn
dzenlenmesinde uygulanan faiz veya kr pay zerinden
tespit edilen tutarn be i gn ierisinde bteye gelir
yazlmak zere muhasebe birimi hesabna yatrlmas gerekir.
Aksi takdirde sz konusu meblalar Bakanlka, bankalar
iin Trkiye Cumhuriyet Merkez Bankas nezdindeki karlk
hesabndan virman yaplarak veya dier hukuki yntemler
kullanlarak, finansal kiralama irketleri iin ise 6183 sayl
Amme Alacaklarnn Tahsil Usul Hakknda Kanun hkmleri
uygulanarak geri alnr.

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

27

C. Sigorta primi iveren hissesi destei

Stratejik yatrmlarda sigorta primi iveren hissesi desteinin


miktar; 1, 2, 3, 4 ve 5. blgelerde sabit yatrm tutarnn % 15ini
geemez.

67. Sigorta primi iveren hissesi desteinin kapsam



nedir?
68. Sigorta primi iveren hissesi desteinden

yararlanmann temel art nedir?

Byk lekli yatrmlar, stratejik yatrmlar ile blgesel


tevik uygulamalar kapsamnda desteklenen yatrmlardan,
tamamlama vizesi yaplm tevik belgesinde kaytl istihdam
amamak kaydyla; komple yeni yatrmlarda tevik belgesi
kapsamnda gerekleen yatrmla salanan, dier yatrm
cinslerinde yatrmn tamamlanmasn mteakip, yatrma
balama tarihinden nceki son alt aylk dnemde (mevsimsel
zellik tayan yatrmlarda bir nceki yla ait mevsimsel
istihdam ortalamalar dikkate alnr) Sosyal Gvenlik Kurumuna
verilen aylk prim ve hizmet belgesinde bildirilen ortalama ii
saysna tevik belgesi kapsamnda gerekleen yatrmla ilave
edilen istihdam iin denmesi gereken sigorta primi iveren
hissesinin asgari crete tekabl eden ksm aada belirtilen
srelerde Bakanlk btesinden karlanr.

Blgeler

31.12.2013 tarihine 01.01.2014 tarihinden


itibaren
kadar (bu tarih dahil)
balanlan yatrmlar balanlan yatrmlar

2 yl

---

3 yl

---

5 yl

3 yl

6 yl

5 yl

7 yl

6 yl

10 yl

7 yl

Stratejik yatrmlar iin bu destek 6. blgede on yl, dier


blgelerde yedi yl sreyle uygulanr.
6. blgede yaplan blgesel veya byk lekli yatrmlarn, bir
alt blge desteinden yararlanlacak yatrmlar mahiyetinde
olmas halinde; sigorta primi iveren pay destei 12 yl olarak
uygulanr.
Yararlanlan sigorta primi iveren hissesi desteinin tutar,
blgesel tevik uygulamalar kapsamnda desteklenen
yatrmlar ile byk lekli yatrmlarda sabit yatrm tutarnn
aada belirtilen oranlarn geemez.
Blgesel tevik
uygulamalar

Byk lekli
yatrmlar

Sigorta primi iveren


hissesi desteinin
sabit yatrm tutarna
oran (%)

Sigorta primi iveren


hissesi desteinin
sabit yatrm tutarna
oran (%)

10

15

20

25

10

35

11

Blgeler

28

veren hissesine ait primlerin karlanabilmesi iin, iverenlerin


altrdklar sigortallarla ilgili 5510 sayl Sosyal Sigortalar
ve Genel Salk Sigortas Kanunu uyarnca aylk prim ve
hizmet belgelerini yasal sresi ierisinde Sosyal Gvenlik
Kurumuna vermesi ve sigortallarn tamamna ait sigorta
primlerinin sigortal hissesine isabet eden tutar ile Bakanlka
karlanmayan iveren hissesine ait tutarn yasal sresi
ierisinde denmi olmas arttr.

69. Primlerin ge denmesinin yaptrm nedir?


veren tarafndan denmesi gereken primlerin ge denmesi
halinde, Bakanlktan Sosyal Gvenlik Kurumuna yaplacak
demenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zamm
iverenden tahsil edilir.

70. Sigorta primi iveren hissesi destei



uygulamasna ne zaman balanabilir?

Sigorta primi iveren hissesi destei uygulamasna,


tamamlama vizesi tarihinin Sosyal Gvenlik Kurumuna
bildirilmesini takip eden aydan itibaren balanr. Uygulamann
ilk balad ay esas alnarak tevik belgesinde kaytl azami
destek orannn almamas kaydyla, belgede belirtilen sre
kadar yararlandrldktan sonra uygulamaya son verilir.

71. Gemi ina yatrmlarnda sigorta primi iveren



hissesi destei uygulamasnn kapsam nedir?

Genel tevik uygulamalar kapsamnda desteklenen,


tersanelerin gemi ina yatrmlarnda tamamlama vizesi art
aranmakszn belge konusu geminin yapmnda istihdam edilen
iiler iin denmesi gereken sigorta primi iveren hissesinin
asgari crete tekabl eden ksm Ekonomi Bakanlnca
karlanabilir. Bu destek, gemi inas devam etse dahi yatrma
balama tarihinden itibaren en fazla on sekiz ay sreyle
uygulanr. Yat, yzer tesis ve deniz aralar da bu kapsamda
deerlendirilir.

72. Alt iverenler tarafndan istihdam edilen iiler



iin de bu destekten yararlanlabilir mi?
Yatrma ait tesiste, iverenin sosyal gvenlik iyeri numaras
altnda ilgili mevzuatta belirlenen alt iverenler tarafndan
istihdam edilen ii says da dikkate alnabilir.

73. Yatrmn devri halinde devralan tarafndan



destekten yararlanlmaya devam edilebilir mi?
Yatrmn devri halinde uygulamadan; devir tarihine kadar
devreden, devir tarihinden sonra ise ayn koullar yerine
getirmek kaydyla kalan sre kadar devralan yararlanr.

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

D. Sigorta primi destei


74. Sigorta primi desteinin kapsam nedir?
6. blgede; byk lekli yatrmlar, stratejik yatrmlar,
blgesel tevik uygulamalar kapsamnda tevik belgesine
istinaden gerekletirilecek yatrmlar ve Ar-Ge ve evre
yatrmlar ile salanan ilave istihdam iin, tamamlama vizesi
yaplan tevik belgesinde kaytl istihdam saysn amamak
kaydyla, iveren tarafndan Sosyal Gvenlik Kurumuna
denmesi gereken sigorta primi ii hissesinin asgari crete
tekabl eden ksm, tamamlama vizesinin yaplmasn mteakip
10 yl sreyle iveren adna Ekonomi Bakanl btesinden
karlanabilir

75. Sigorta primi desteinden yararlanmann temel



art nedir?
Bu destekten yararlanlabilmesi iin, aylk prim ve hizmet
belgelerinin yasal sresi ierisinde Sosyal Gvenlik Kurumuna
verilmesi ve Ekonomi Bakanlnca karlanmayan ii hissesine
ait tutarn yasal sresi ierisinde denmi olmas arttr.

76. Primlerin ge denmesinin yaptrm nedir?


Yatrmc tarafndan denmesi gereken primlerin ge denmesi
halinde, Bakanlktan Sosyal Gvenlik Kurumuna yaplacak
demenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zamm
iverenden tahsil edilir.

77. Sigorta primi destei uygulamasna ne zaman



balanabilir?
Sigorta primi destei uygulamasna, tamamlama vizesi
tarihinin Sosyal Gvenlik Kurumuna bildirilmesini takip eden
aydan itibaren balanr.

78. Alt iverenler tarafndan istihdam edilen iiler



iin de bu destekten yararlanlabilir mi?
Yatrma ait tesiste, iverenin sosyal gvenlik iyeri numaras
altnda ilgili mevzuatta belirlenen alt iverenler tarafndan
istihdam edilen ii says da dikkate alnabilir.

79. Yatrmn devri halinde devralan tarafndan



destekten yararlanlmaya devam edilebilir mi?
Yatrmn devri halinde uygulamadan devir tarihine kadar
devreden, devir tarihinden sonra ise ayn koullar yerine
getirmek kaydyla kalan sre kadar devralan yararlanr.

E. Gelir vergisi stopaj destei


80. Gelir vergisi stopaj desteinin kapsam nedir?
6. blge iin dzenlenen tevik belgeleri kapsamnda
gerekletirilecek yatrmlarla salanan ilave istihdam iin,
belgede kaytl istihdam saysn amamak kaydyla, iilerin
cretlerinin asgari crete tekabl eden ksm zerinden

hesaplanan gelir vergisi, yatrmn ksmen veya tamamen


faaliyete getii tarihten itibaren on yl sreyle verilecek
muhtasar beyanname zerinden tahakkuk eden vergiden terkin
edilir.
Gelir vergisi stopaj destei uygulanan cretlerin
vergilendirilmesinde, ncelikle asgari geim indirimi dikkate alnr.
Gelir vergisi stopaj tevikinden tevik belgesi kapsamnda
1.7.2012 tarihinden itibaren 31.12.2023 tarihine kadar gerekleen
yatrmlarda, yatrmn ksmen veya tamamen iletilmesine
balanlan tarihten itibaren 10 yl sreyle yararlanlmas
mmkndr. rnein 31.12.2023 tarihinde ksmen veya tamamen
iletilmesine balanlan bir yatrm iin gelir vergisi stopaj teviki
en son 31.12.2033 tarihine kadar uygulanacaktr. Yatrmn
ksmen veya tamamen iletilmesine balanlan dnemden
itibaren herhangi bir nedenle gelir vergisi stopaj tevikinden
yararlanlmamas durumunda 10 yllk srenin uzamas mmkn
deildir.

81. Yatrmn tamamlanmamas veya tevik belgesinin



iptalinde nasl bir yaptrm sz konusudur?
Yatrmn tamamlanamamas veya tevik belgesinin iptal edilmesi
halinde, gelir vergisi stopaj destei uygulamas nedeniyle terkin
edilen vergiler, vergi ziya cezas uygulanmakszn gecikme
faiziyle birlikte tahsil olunur.

82. Yatrmn devri halinde devralan tarafndan



destekten yararlanlmaya devam edilebilir mi?
Yatrmn faaliyete gemesinden nce devri halinde devralan,
ayn koullar yerine getirmek kaydyla gelir vergisi stopaj
desteinden yararlanr. Yatrmn ksmen veya tamamen faaliyete
gemesinden sonra devri halinde, gelir vergisi stopaj destei
uygulamasndan devir tarihine kadar devreden, devir tarihinden
sonra ise kalan sre kadar devralan yararlanr.

F. ndirimli kurumlar vergisi uygulamas


83. ndirimli kurumlar vergisi uygulamas nedir?
Kurumlar Vergisi Kanununun 32. maddesinde kurumlar vergisi
oran % 20 olarak belirlenmitir. ndirimli kurumlar vergisi
uygulamas, 5838 Sayl Kanun ile Kurumlar Vergisi Kanununa
eklenen 32/A maddesi kapsamnda tevik belgesine balanm
olan yatrmlardan salanan kazanlara % 20den daha dk
bir oranda kurumlar vergisi uygulanmak suretiyle yatrmlarn
Devlete desteklenmesini salayan bir dzenlemedir.
6322 sayl Amme Alacaklarnn Tahsil Usul Hakknda Kanun
ile Baz Kanunlarda Deiiklik Yaplmasna Dair Kanun ile bu
maddede yaplan bir takm deiikler sayesinde maddenin son
hali 2012/3305 sayl Bakanlar Kurulu Kararyla yaplan yeni
dzenlemelere uyumlu hale getirilmitir. ndirimli kurumlar
vergisi oranlar ile yatrma katk oranlar Kanunun verdii yetki
erevesinde Bakanlar Kurulu tarafndan belirlenmitir.

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

29

84. ndirimli kurumlar vergisi yatrmclarn hangi



kazanlarna uygulanr?
ndirimli vergi oran, yatrmclarn tevik belgesine balanm
yatrmlardan elde edecekleri kazanca uygulanr. Ancak
hesaplanacak yatrm katk tutarna mahsuben, gerekletirilen
yatrm harcamasn amamak ve toplam yatrma katk
tutarnn byk lekli ve blgesel tevik uygulamalar
kapsamndaki yatrmlarda; 2. blgede % 10unu, 3. blgede
% 20sini, 4. blgede % 30unu, 5. blgede % 50sini ve
6. blgede % 80ini, stratejik yatrmlarda 6. blgede %
80ini, dier blgelerde % 50sini gememek zere yatrm
dneminde yatrmcnn dier faaliyetlerinden elde ettikleri
kazanlarna indirimli kurumlar vergisi uygulanabilir.

85. ndirimli vergi oran uygulamasndan hangi



mkellefler yararlanabilir?
Salanan vergisel tevikten kurumlar vergisi mkelleflerinin
yannda gelir vergisi mkellefleri de yararlanabilir.
ndirimli oranlar stopaj suretiyle yaplan vergilendirmede
uygulanamayacaktr.

89. ndirimli vergi uygulamasna ne zaman balanr?


Ekonomi Bakanl tarafndan tevik belgesine balanan
yatrmlardan elde edilen kazanlar, yatrmn ksmen veya
tamamen iletilmesine balanlan hesap dneminden itibaren
indirimli vergi uygulamasndan yararlanabilir. Ancak 84.
soruda belirtildii zere belli snrlar dahilinde indirimli
kurumlar vergisi oran yatrm dneminde yatrmcnn
dier faaliyetlerinden elde edilen kazanlarna da
uygulanabilmektedir.

90. ndirimli vergi oran uygulamasnda snr var mdr?


Vergi indirimi, devlet tarafndan indirimli vergi uygulamas
suretiyle tahsilinden vazgeilen vergi tutarnn, sz konusu
yatrma salanan yatrma katk tutarna ulancaya kadar
uygulanacaktr.

91. Yatrma katk tutar ve yatrma katk oran nedir?

86. ndirimli kurumlar vergisi uygulamas dnda



tutulan mkellef ve yatrmlar hangileridir?

Yatrma katk tutar, yatrmlarn, indirimli kurumlar vergisi


uygulanmak suretiyle tahsilinden vazgeilen vergi yoluyla
Devlete karlanacak ksmdr. Yatrma katk oran ise yatrma
katk tutarnn yaplan toplam yatrma blnmesi suretiyle
bulunacak orandr.

artlarn tamam salansa da baz kurumlar veya


yatrmlar, indirimli kurumlar vergisi uygulamasndan
yararlanamamaktadr. Bu kurum ve yatrmlar Kanunda;

92. 31.12.2013 tarihine kadar yatrma balanmas



halinde uygulanacak yatrma katk oranlar ve

kurumlar vergisi indirim oranlar nedir?

1.

2.

Finans ve sigortaclk sektrlerinde faaliyet gsteren


kurumlar,
ortaklklar,

3.

4283 sayl Kanun kapsamnda (yap-ilet modeli) elektrik


enerjisi retim tesisi yatrmlar,

4.

3996 sayl Kanun kapsamnda (yap-ilet-devret) yaplan


yatrmlar

5.

Blgesel tevik
uygulamalar

Rdovans szlemelerine bal olarak yaplan yatrmlar,

olarak saylmaktadr.

87. Vergi indirimi hangi yatrmlar iin geerlidir?


Vergi indirimi, byk lekli yatrmlar, blgesel uygulama
kapsamnda gerekletirilecek yatrmlar ve stratejik yatrmlar
iin geerlidir.

Blgeler

Yatrma
katk
oran
(%)

Kurumlar
Kurumlar
vergisi veya Yatrma vergisi veya
gelir vergisi katk oran gelir vergisi
indirim
(%)
indirim
oran (%)
oran (%)

15

50

25

50

20

55

30

55

25

60

35

60

30

70

40

70

40

80

50

80

50

90

60

90

88. ndirimli vergi uygulamasndan




yararlanamayacak harcamalar nelerdir?
Arazi-arsa, royalti, yedek para ve amortismana tabi olmayan
dier harcamalar yatrma katk tutarnn tespitinde dikkate
alnmaz ve bu harcamalar indirimli vergi uygulamasndan
yararlanamaz.

30

Byk lekli yatrmlar

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

93. 01.01.2014 tarihinden itibaren yatrma



balanmas halinde uygulanacak yatrma katk

oranlar ve kurumlar vergisi indirim oranlar

nedir?
Blgesel tevik
uygulamalar
Kurumlar
Yatrma vergisi veya
Blgekatk gelir vergisi
ler
indirim
oran (%)
oran (%)

Byk lekli yatrmlar

Yatrma
katk oran
(%)

Kurumlar
vergisi
veya gelir
vergisi
indirim
oran (%)

10

30

20

30

15

40

25

40

20

50

30

50

25

60

35

60

30

70

40

70

35

90

45

90

6. blgede yaplan blgesel veya byk lekli yatrmlarn, bir


alt blge desteinden yararlanlacak yatrmlar mahiyetinde
olmas halinde, ngrlen yatrma katk oranna 5 puan ilave
edilecektir.

94. Stratejik yatrmlar iin uygulanacak yatrma



katk oranlar ve kurumlar vergisi indirim

oranlar nedir?
Stratejik yatrmlar iin tm blgelerde uygulanacak vergi
indirim oran % 90 ve yatrma katk oran %50dir

95. ndirimli vergi oran geici vergi dnemlerinde



uygulanabilir mi?
ndirimli kurumlar vergisi, yatrmn ksmen veya tamamen
faaliyete geilmi olmas artyla geici vergi dnemlerinde de
uygulanabilir. Yatrma katk tutarnn belli oranlar ile snrl
olan ve yatrm dneminde dier kazanlara da uygulanmas
mmkn olan indirimli vergi uygulamas iin de ayn imkan
bulunmaktadr.

96. ndirimli orandan yararlanma artlarnn ihlali



halinde uygulanacak yaptrm nedir?
artlar salanmadan indirimli vergi oran uygulamasndan
yararlanlmas durumunda, zamannda tahakkuk ettirilmeyen
vergiler gecikme faizi ile birlikte tahsil edilir. Bu durumda ayrca
vergi ziya cezas uygulanmayacaktr.

97. Yatrmn devri halinde indirimli kurumlar vergi



uygulamasndan yararlanlmaya devam edilebilir mi?
Yatrmn faaliyete gemesinden nce devri halinde, devralan
kurum, ayn koullar yerine getirmek kaydyla indirimli vergi

oranndan yararlanr. Yatrmn ksmen veya tamamen faaliyete


gemesinden sonra devri halinde indirimli vergi oranndan
devir tarihine kadar devreden, devir tarihinden sonra ise
devralan, ayn koullar yerine getirmek kaydyla yatrma katk
tutarnn kalan ksm iin yararlanr.

98. Tevsi yatrmlarda indirimli kurumlar vergisi



uygulanacak kazancn tespiti nasl yaplr?
Tevsi yatrmlarda, elde edilen kazancn iletme btnl
erevesinde ayr hesaplarda izlenmek suretiyle tespit
edilebilmesi halinde indirimli oran bu kazanca uygulanr.
Kazancn ayr bir ekilde tespit edilememesi halinde ise
indirimli oran uygulanacak kazan, yaplan tevsi yatrm
tutarnn, dnem sonunda kurumun aktifine kaytl bulunan
toplam sabit kymet tutarna (devam eden yatrmlara
ait tutarlar da dahil) oranlanmas suretiyle belirlenir.
Bu hesaplama srasnda iletme aktifinde yer alan sabit
kymetlerin kaytl deeri yeniden deerlenmi tutarlar ile
dikkate alnr.

99. Yeniden deerlenmi tutar ve sabit kymet



tutar neyi ifade etmektedir?
Bu konuda Kanun veya teblilerde bir aklama
bulunmamaktadr. Ancak, Maliye Bakanl tarafndan
bu konuda verilen zelgelerde, yeniden deerlenmi
tutarn Vergi Usul Kanununun mkerrer 298. maddesinde
gre uygulanan enflasyon dzeltmesi anlamna geldii
belirtilmitir. Bu durumda, tevsi yatrmlarda kazancn ayrca
tespit edilememesi durumunda indirimli vergi uygulanacak
tutarn hesaplanmasnda, sabit kymetlerin en son enflasyon
dzeltmesi sonucunda ortaya kan dzeltilmi deerlerinin
dikkate alnmas gerekmektedir. Sz konusu sabit kymetler iin
ayrca yeniden deerleme yaplmayacaktr.
Sabit kymet tutar ise yine Maliye Bakanl tarafndan verilen
zelgelerde belirtildii zere, sabit kymetlerin amortisman
tutar dlmemi brt deerini ifade etmektedir.

G. Yatrm yeri tahsisi


100. Tevik belgesine balanm yatrmlar iin
yatrm yeri tahsis edilebilir mi?
Tevik belgesine balanm byk lekli yatrmlar, stratejik
yatrmlar ile blgesel desteklerden yararlanacak yatrmlar iin
Maliye Bakanlnca belirlenen esas ve usuller erevesinde
yatrm yeri tahsis edilebilir.
Kurumlar Vergisi Kanunu gerei finans ve sigortaclk
konularnda faaliyet gsteren kurumlar ve i ortaklklar
ile 4283 sayl Yap-let Modeli ile Elektrik Enerjisi retim
Tesislerinin Kurulmas ve letilmesi ile Enerji Satnn
Dzenlenmesi Hakknda Kanun ve 3996 sayl Baz Yatrm ve
Hizmetlerin Yap-let-Devret Modeli erevesinde Yaptrlmas
Hakknda Kanun kapsamnda gerekletirilen yatrmlar kapsam
d braklmtr.

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

31

32

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012

Ernst & Young


Assurance | Tax | Transactions | Advisory

Ernst & Young Hakknda


Ernst & Young, denetim, vergi, kurumsal
finansman ve danmanlk hizmetlerinde
bir dnya lideridir. Dnya genelinde toplam
167.000 alanmz, ortak deerlerimizi ve
kaliteyi n planda tutan kararl tutumumuzu
hep birlikte paylamaktadr.
Daha fazla bilgi iin, ltfen www.ey.com/tr
adresini ziyaret ediniz.
Ernst & Young, her biri ayr birer tzel
kiilie sahip Ernst & Young Global
Limitede ye firmalardan oluan global bir
organizasyon olup tm hizmetlerini
bu ye firmalar tarafndan sunmaktadr.
Ernst & Youngn sunduu vergi hizmetleri
leriniz gerek potansiyellerine gl
temeller zerinde yaplandrlarak ve
srdrlebilir bir ekilde gelitirilerek
ulaabilir. Ernst & Young olarak vergi
ykmllklerinizi sorumlu ve zamannda
yerine getirmenizin nemli bir fark
ortaya karacan dnyoruz. Bu
nedenle 135ten fazla lkedeki 25,000
vergi alanlarmz nerede olursanz olun
ve vergi ihtiyalarnz ne olursa olsun
kaliteli hizmet anlaymza duyduumuz
tereddtsz ballk temelinde sizlere teknik
bilgi, i tecrbesi ve tutarl metodolojiler
sunmaktadr. Ernst & Youngn fark
buradadr.

Ernst & Young 2012


Tm Haklar Sakldr.

www.ey.com/tr
www.vergidegundem.com
facebook.com/EYTurkiyeKariyer
twitter: @vergidegundem

100 Soruda Tevik Belgeli Yatrm Uygulamas 2012 balkl alma,


giriimcilere 2012/3305 Sayl Bakanlar Kurulu Karar (Karar) erevesinde
belirlenen tevik ve destek unsurlar hakknda genel bilgi vermek amacyla ve
15 Ekim 2012 tarihi itibaryla yrrlkte bulunan vergi ve tevik mevzuatnn ilgili
hkmleri dikkate alnarak Ernst & Young uzmanlar tarafndan hazrlanmtr.
almada yer alan bilgi ve aklamalardan dolay Ernst & Young ve Kuzey Yeminli
Mali Mavirlik A..ye sorumluluk iddiasnda bulunulamaz. Vergi mevzuatmzn
sk deitirilen ve farkl anlaylarla yorumlanabilen yaps nedeniyle, herhangi bir
konuda uygulama yaplmadan nce konunun uzmanlarndan profesyonel yardm
alnmasn tavsiye ederiz.