You are on page 1of 12

‫ﻓﺼﻞ _ ﭘﻨﺠﻢ ﲨﻊ ﺑﻨﺪي و ﭘﯿﺸﻨﻬﺎدات‬

‫‪102‬‬

‫‪ .1-5‬ﲨﻊ ﺑﻨﺪي‬

‫ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻧﮕﻪ داﺷﱳ ﻓﺸﺎرﺧﻮن ﺑﯿﻤﺎر در ﯾﮏ ﺳﻄﺢ ﻣﻌﯿﻦ ﻫﻨﮕﺎم‬


‫ﻋﻤﻞ ﺟﺮاﺣﯽ ﯾﺎ ﺑﻌﺪ از ﻋﻤﻞ ﺟﺮاﺣﯽ ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه ﻫﺎﯾﯽ ﻃﺮاﺣﯽ ﺷـﺪه‬
‫اﺳﺖ ﮐﻪ در ﻓﺼﻞ ﺳﻮم ﺑـﻪ ﺑﺮرﺳـﯽ ﻣﻘﺎﻟـﻪ ﻫـﺎﯾﯽ در اﯾـﻦ زﻣﯿﻨـﻪ‬
‫‪ 1950‬ﺑﯿﮑﻔﻮرد وﳘﮑﺎراﻧﺶ در ﮐﻠﯿﻨﯿـﮏ‬ ‫ﭘﺮداﺧﺘﯿﻢ‪ .‬در اواﯾﻞ دﻫﻪ‬
‫ﻣﺎﯾﻮ ﯾﮏ ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨـﺪه ﻓﯿـﺪﺑﮑﯽ ﺑـﺮای ﺗﻨﻈـﯿﻢ و ﮐـﻨﱰل ﺑﯿﻬﻮﺷـﯽ‬
‫)داروﻫﺎی ﺑﯿﻬﻮﺷﯽ( ﭘﯿـﺸﻨﻬﺎد ﮐﺮدﻧـﺪ ﮐـﻪ ﺑﯿﻬـﻮش ﮐﻨﻨـﺪه ﺳـﺮوو‬
‫ﻧﺎﻣﯿﺪه ﻣﯽ ﺷﺪ‪ .‬ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﺗﻌﯿﯿﻦ اﯾﻨﮑﻪ ﭼـﻪ ﺷـﮑﻞ ﺳـﯿﮕﻨﺎل ‪EEC‬‬
‫ﺑﺎﯾﺪ ﺑـﺮای ﳕـﺎﯾﺶ ﻣـﺮگ ﺑﯿﻬﻮﺷـﯽ ﻧـﺸﺎن داده ﺷـﻮد ﻣـﺸﮑﻞ ﺑـﻮد‬
‫ﻧﯿﺎورد‪.‬‬ ‫ﺑﺪﺳﺖ‬ ‫ﮐﺎﻣﻠﻲ‬ ‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺑﯿﻬﻮﺷﯽ ﮐﻨﻨﺪه ﺳﺮوو ﻣﻘﺒﻮﻟﯿﺖ‬

‫در زﻣﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﮐﻨﱰل ﻋﻤﻖ ﺑﯿﻬﻮﺷﻲ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻣﻬﻤﻲ ﺑﺸﻤﺎر ﻣﻲ رﻓﺖ‪،‬‬


‫ﮐﻨﱰل اﺗﻮﻣﺎﺗﯿﮏ ﻓﺸﺎر ﺧﻮن و ﺑـﺮون ده ﻗﻠـﱯ ﻣـﻮرد ﺗﻮﺟـﻪ ﻗـﺮار‬
‫ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺗﻼش ﻫﺎی ﺑﯿﮑﻔﻮرد ﮔﺎﻣﯽ در اﳒﺎم ﮐﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻤـﯽ و زﻣﯿﻨـﻪ‬
‫ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﮐﻨﱰﻟﯽ ﺣﻠﻘﻪ ﺑﺴﺘﻪ در ﭘﺰﺷﮑﯽ ﺷﺪ ﺑﺎ ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ در ﺗﺌﻮری‬
‫ﮐﻨﱰل و ﺗﮑﻨﯿﮏ ﻫﺎی ﮐﺎﻣﭙﯿﻮﺗﺮی ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﮐﻨﱰﻟﯽ ﭘﯿـﺸﺮﻓﺘﻪ ﺗـﺮی‬
‫در ﺳﺎل ﻫﺎی اﺧﯿﺮ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﮐﻨﱰل ﻓﺸﺎرﺧﻮن ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﺷﺪ‪.‬‬

‫در اواﺧﺮ دﻫﻪ ‪ 1970‬ﺳﯿـﺴﺘﻢ ﻫـﺎی ﮐـﻨﱰل ﻓـﺸﺎر ﺧـﻮن ﮔـﺴﱰش‬


‫ﯾﺎﻓﺘﻨﺪ‪ .‬روش ﻫﺎی ﮐﻨﱰﻟﯽ ﳐﺘﻠﻔﯽ ﺑﺮاي ﮐﻨﱰل ﻓـﺸﺎر ﺧـﻮن در ﺳـﻄﺢ‬
‫ﻣﻌﲔ ﺑﮑﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺮای ﻣﺜﺎل ﮐـﻨﱰل ﮐﻨﻨـﺪه ﻫـﺎی ‪ PID‬ﮐـﻨﱰل‬
‫ﮐﻨﻨﺪه ﻫﺎی ﲠﯿﻨﻪ ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه ﻫﺎی ﺗﻄﺒﯿﻘﯽ ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه ﻫﺎی ﻓﺎزی‬
‫و ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه ﻋﺼﱯ ﻣـﺼﻨﻮﻋﻲ ‪.‬در ﺗﺌـﻮری ﺳﯿـﺴﺘﻢ ﻫـﺎی ﮐﻨﱰﻟـﯽ و‬
‫ﮐﺎرﺑﺮد آن در ﮐﻨﱰل ﻓﺸﺎرﺧﻮن و ﳘﭽﻨـﯿﻦ ﻧﺘـﺎﯾﺞ ﺑﺪﺳـﺖ آﻣـﺪه از‬
‫آزﻣﺎﯾﺸﺎت اﳒﺎم ﺷﺪه روی ﺑﯿﻤﺎران و ﺣﯿﻮاﻧﺎت ﺑﺮرﺳﯽ ﺷﺪ‪.‬‬

‫داروﻫﺎي ﳐﺘﻠﻔﻲ ﻫﻢ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ از ﲨﻠﻪ ﺳﺪﯾﻢ‬


‫ﻧﯿﱰوﯾﺪوﺳـــﺎﯾﺪ‪ ،‬دوﭘـــﺎﻣﲔ و ﺗﺮﳝﺘﺎﻓـــﺎن ﮐﺎﻣﯿـــﺴﯿﻼت‪ .‬ﺳـــﺪﯾﻢ‬
‫ﻧﯿﱰوﯾﺪوﺳﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﲡﺎری در ﺳﺎل ‪ 1974‬ﻗﺎﺑـﻞ اﺳـﺘﻔﺎده ﺷـﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ _ ﭘﻨﺠﻢ ﲨﻊ ﺑﻨﺪي و ﭘﯿﺸﻨﻬﺎدات‬
‫‪103‬‬

‫اﯾﻦ دارو در درﻣﺎن ﻓﺸﺎرﺧﻮن ﺑﺎﻻ ﻫﺎﯾﭙﺮﺗﺎﻧﺴﯿﻮن اﺳـﺘﻔﺎده ﺷـﺪ‪.‬‬


‫از اواﺳﻂ ﺳﺎل ‪ 1970‬ﺗﺎ اﺑﺘﺪای ‪ 1980‬ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﮐﻨﱰل اﺗﻮﻣﺎﺗﯿﮏ‬
‫ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪ ﺗﺰرﯾﻖ اﯾﻦ دارو ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﺷﺪ و روی ﺣﯿﻮاﻧﺎت ﺑﻪ ﺻـﻮرت‬
‫آزﻣﺎﯾﺸﯽ ﺛﺒﺖ ﺷﺪ‪ .‬در اﯾﻦ دوره ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﮐﻨﱰﻟﯽ ﺑﺎ ﮔﯿﻦ ﺛﺎﺑـﺖ‬
‫ﻃﺮاﺣﯽ ﺷﺪﻧﺪ و ﺑﺮاي اﻓﺮاد ﺑﺎ ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ ﻫﺎي ﳐﺘﻠـﻒ ﭘـﺎراﻣﱰ ﻫـﺎي‬
‫ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه ﺗﻐﯿﲑ ﻣﻲ ﮐﺮد‪.‬‬

‫اﺳﻼت ﯾﮏ ﻣﺪل رﯾﺎﺿﯽ از دﯾﻨﺎﻣﯿﮏ ﭘﺎﺳﺦ ﻓﺸﺎر ﺳﺮﺧﺮﮔﯽ ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ‬


‫را ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﮐـﺮد و اﻓـﺮاد زﯾـﺎدي از‬ ‫ﺑﻪ داروی ﻧﯿﱰوﭘﺮوﺳﺎﯾﺪ‬
‫ﮐﻨﱰل ﻓﺸﺎر ﺧﻮن ﲠﺮه ﺑﺮدﻧﺪ‪ .‬ﻣﺪل ﻫﺎﯾﻲ ﻧﯿﺰ ﺑـﺎ‬ ‫ﻣﺪل اﺳﻼت ﺑﺮاي‬
‫اﺳﺘﻔﺎده از داروﻫﺎي دﯾﮕﺮ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﺷﺪ‪ .‬ﳘﺎﻧﻄﻮر ﮐﻪ در ﻓﺼﻞ ﺳﻮم‬
‫ﺑﯿﺎن ﺷﺪ‪ ،‬ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎي ﲢﻮﯾﻞ دارو اﺗﻮﻣﺎﺗﯿﮏ ﺑﺴﯿﺎري ﺑﺎ اﺳـﺘﻔﺎده‬
‫از روش ﻫﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﮐﻨﱰﱄ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﺑﯿﺸﱰ ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨـﺪه‬
‫ﮐﻨﱰل ﻓﺸﺎر ﺧﻮن ﺑﯿﻤﺎر ﺑﻌﺪ از ﻋﻤﻞ‬ ‫ﻫﺎي ﮐﻪ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر‬
‫ﺟﺮاﺣﻲ و ﯾﺎ ﺑﯿﻤﺎر ﺑﺴﱰي ﺷﺪه در ﲞﺶ ‪ ICU‬ﺑﻮد‪ .‬در زﻣﯿﻨـﻪ ﮐـﻨﱰل‬
‫ﻧﺎرﺳـﺎﯾﻲ ﻗﻠـﱯ‬ ‫ﻣﺘﻐﯿﲑ ﻫـﺎي ﳘﻮدﯾﻨـﺎﻣﯿﮑﻲ ﺑـﺮاي ﺑﯿﻤـﺎران ﺑـﺎ‬
‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﮐﻤﱰي اﳒﺎم ﺷﺪ‪ .‬در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﮐﻨﱰل ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻗﻠـﱯ ﻋﺮوﻗـﻲ‬
‫ﯾﻮ و ﳘﮑﺎراﻧﺶ دو ﻣﺪل اراﺋﻪ داﻧﺪ‪ .‬اوﻟﲔ ﻣﺪل ﯾﮏ ﻣﺪل ﺳﺎده ﺧﻄﻲ‬
‫ﻣﺮﺗﺒﻪ اول]‪ .[77‬و دوﻣﲔ ﻣﺪل ﯾﮏ ﻣﺪل ﻏﲑ ﺧﻄﻲ ﭘﯿﭽﯿﺪه ﺑﻮد]‪.[76‬‬

‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﯾﻦ ﮐﻪ ﺑﯿﻤﺎران ﺑﺎ ﻧﺎرﺳﺎﯾﻲ ﻗﻠﱯ ﭘﺎﺳـﺦ ﻣـﺘﻐﲑ‬


‫دارﻧﺪ‪ ،‬ﻣﺪل ﺧﻄـﻲ‬ ‫ﺑﺎ زﻣﺎن و ﻏﲑ ﺧﻄﻲ ﲢﺖ ﺗﺰرﯾﻖ دارو و اﺧﺘﺸﺎش‬
‫ﻣﻨﺎﺳﺐ ﳕﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬آ‪‬ﺎ ﯾﮏ ﻣﺪل ﺷﺒﯿﻪ ﺳﺎزي ﺷﺪه ﮐﻪ ﺷـﺎﻣﻞ ﻣﻌـﺎدﻻت‬
‫ﺳﯿﺴﺘﻢ ﮔﺮدش ﺧﻮن ﮐﻪ ﺗﺎﺛﲑات ﭘﺎراﻣﱰ ﻫﺎي وﯾـﮋه ﺑـﺪن ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ‬
‫ﺗﻐﯿﲑات دﯾﻨﺎﻣﯿﮑﻲ را ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻣﻲ داد‪ ،‬ﺑﯿﺎن ﳕﻮدﻧﺪ‪ .‬ﳘﭽﻨﲔ رواﺑـﻂ‬
‫ﺗﺎﺛﲑ دارو ﮐﻪ ﺗﺎﺛﲑات داروﻫﺎي ﺗﺰرﯾﻖ ﺷﺪه ﺑﺮ ﭘﺎراﻣﱰ ﻫﺎي ﳐﺼﻮص‬
‫ﺑﺪن را ﺑﯿﺎن ﻣﻲ ﮐـﺮد‪ ،‬را ﺑﺮرﺳـﻲ ﮐﺮدﻧـﺪ‪ .‬ﳘﭽـﻨﲔ رواﺑﻄـﻲ ﮐـﻪ‬
‫ﻣﮑﺎﻧﯿﺰم ﻋﮑﺲ اﻟﻌﻤﻞ ﺑﺎرو )ﻣﮑﺎﻧﯿﺰم ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻓﺸﺎر ﺧﻮن ﺑـﺪن ( را‬
‫ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻣﻲ داد‪ ،‬ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار دادﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ _ ﭘﻨﺠﻢ ﲨﻊ ﺑﻨﺪي و ﭘﯿﺸﻨﻬﺎدات‬
‫‪104‬‬

‫ﺧﺼﻮﺻﺎ وﻗﱵ ﺑﯿﻤﺎر ﺳﻄﺢ ﺑﯿﻬﻮﺷﻲ ﭘﺎﯾﯿﲏ داﺷﺖ‪ .‬ﻣﮑﺎﻧﯿﺰم ﺑـﺎرو‬


‫ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﺸﮑﻞ ﺷﺪن ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻓﺸﺎر ﺧﻮن ﺑﻮﺳﯿﻠﻪ ﺗﺰرﯾﻖ داروي‬
‫ﺧﺎرﺟﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬در اﺻﻞ ﻣﮑﺎﻧﯿﺰم ﺑﺎرو در ﻧﺰاع ﺑـﺎ ﮐـﻨﱰل ﮐﻨﻨـﺪه‬
‫ﺧﺎرﺟﻲ اﺳﺖ‪ .‬ﻣﺪل ﻏﲑ ﺧﻄﻲ اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ آ‪‬ﺎ ﭘﯿﭽﯿﺪه ﺑﻮد اﻣـﺎ‬
‫ﺗﻄﺎﺑﻖ ﺧﻮﺑﻲ ﺑﺎ اﻃﻼﻋﺎت ﻫﺎي ﮐﻠﯿﻨﯿﮑﻲ و آزﻣﺎﯾـﺸﮕﺎﻫﻲ داﺷـﺖ]‪.[76‬‬
‫ﮐﻮﺟﻲ ﮐﺎﺷﻲ ﻫﺎرا]‪ [99‬ﺳﯿﺴﺘﻢ ﮐﻨﱰل ﻣﺘﻐﲑ ﻫـﺎي ﳘﻮدﯾﻨﺎﻣﯿـﮏ را ﺑـﺎ‬
‫اﺳﺘﻔﺎده از ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه ﭘﯿﺶ ﺑﲔ ﺗﻄﺒﯿﻘﻲ ﻣﺒـﺘﲏ ﺑـﺮ ﺷـﺒﮑﻪ ﻋـﺼﱯ‬
‫اراﺋﻪ داد‪.‬‬

‫اﯾﻦ ﮐﻪ ﺑﯿﻤﺎران ﺑﺎ ﻧﺎرﺳﺎﯾﻲ ﻗﻠﱯ ﭘﺎﺳﺦ ﻣﺘﻐﲑ‬ ‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ‬


‫دارﻧـﺪ‪ .‬ﺑـﺮاي‬ ‫ﺑﺎ زﻣﺎن و ﻏﲑ ﺧﻄﻲ ﲢﺖ ﺗﺰرﯾـﻖ دارو و اﺧﺘـﺸﺎش‬
‫ﮐﻨﱰل ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺪن ﺑﯿﻤﺎر ﺑﻪ ﺗﺰرﯾﻖ دارو در ﻧﺎرﺳﺎﯾﻲ ﻗﻠـﱯ ﻗﻮاﻋـﺪ‬
‫ﻓﺎزي زﯾﺎد و ﭘﯿﭽﯿﺪه اي ﻧﯿﺎز اﺳﺖ‪ .‬ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺑﲔ‬
‫ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه در اﯾﻦ ﺑﯿﻤﺎر را ﺑﺎ ﺗﺰرﯾﻖ دارو داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺷﺒﮑﻪ ﻫﺎي ﻋﺼﱯ ﯾﮑﻲ از اﺑـﺰار ﺑـﺴﯿﺎر ﻣﻔﯿـﺪ در اﯾـﻦ‬
‫ﺗﺎﺧﲑ و ﻏﲑ ﺧﻄـﻲ‬ ‫زﻣﯿﻨﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﭘﺎﺳﺦ ﻣﺘﻐﲑ ﺑﺎ زﻣﺎن ﺑﺎ‬
‫ﺑﮑﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ‪ . .‬ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺳﺎﳍﺎي‬ ‫ﺑﯿﻤﺎر ﺑﻪ ﺗﺰرﯾﻖ دارو‬
‫اﺧﲑ ﺗﻮﺟﻪ زﯾﺎدي ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﺗﻄﺒﯿﻘﻲ ﺑـﺮاي ﺗﻄﺒﯿـﻖ ﮔـﲔ‬
‫ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه ﺑﺎ ﺷﺮاﯾﻂ ﺑﯿﻤﺎر و ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ آ‪‬ﺎ دارﻧﺪ‪ .‬ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻘﻲ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﺑﺴﯿﺎري در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ دارد‪.‬‬

‫ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎي ﮐﻨﱰﱄ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه ﯾﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﺒﯿﻪ ﺳـﺎزي ﺗـﺴﺖ ﻣـﻲ‬
‫ﺷﻮﻧﺪ و ﯾﺎ روي ﺣﯿﻮاﻧﺎت ﲞﺼﻮص) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺧﺮﮔـﻮش ‪،‬ﺳـﮓ( ﺑـﻪ ﺻـﻮرت‬
‫ﮐﻠﯿﻨﯿﮑﻲ آزﻣﺎﯾﺶ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬در ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎ ي ﻓﯿﺰﯾﻮﻟـﻮژي ﳏـﺪودﯾﺖ‬
‫ﻫﺎي ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻌﯿﲏ ﺑﺎﯾﺪ رﻋﺎﯾﺖ ﺷﻮﻧﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ اورﺷﻮت ‪،‬زﻣﺎن ﺻﻌﻮد و‬
‫ﻓﺎﮐﺘﻮر ﻫﺎي ﻣﻬﻤﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﻟﺬا اﯾﻦ ﭘـﺎراﻣﱰ ﻫـﺎ‬ ‫زﻣﺎن ﻧﺸﺴﺖ ﮐﻪ‬
‫ﻣﻌﯿﺎر ﺧﻮﺑﻲ ﺑﺮاي ارزﯾﺎﺑﻲ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه ﺑـﺸﻤﺎر ﻣـﻲ رود‪.‬‬
‫ﳘﭽﻨﲔ در ﺑﻌﻀﻲ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﮐﻨﱰل دﺳﱵ ﻓﺸﺎر ﺧﻮن ﺗﻮﺳﻂ ﭘﺮﺳـﺘﺎران‬
‫ﺑﺎ ﮐﻨﱰل اﺗﻮﻣﺎﺗﯿﮏ از ﳊﺎظ زﻣﺎن و ﮐﯿﻔﯿﺖ و ﳘﭽﻨﲔ ﭘـﺎراﻣﱰ ﻫـﺎي‬
‫ﻓﺼﻞ _ ﭘﻨﺠﻢ ﲨﻊ ﺑﻨﺪي و ﭘﯿﺸﻨﻬﺎدات‬
‫‪105‬‬

‫ذﮐﺮ ﺷﺪه ﻣﻘﺎﯾـﺴﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﺗـﺎ ﻋﻤﻠﮑـﺮد ﮐـﻨﱰل ﮐﻨﻨـﺪه ﺑﺮرﺳـﻲ‬
‫ﺷﻮد‪.‬ﻋﻤﻠﮑﺮد ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه در ﺑﺮاﺑﺮ ﻧﻮﯾﺰ و ﻋﺪم ﻗﻄﻌﯿﺖ ﻫﺎي ﳑﮑـﻦ‬
‫ﻫﻢ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﲑد‪.‬‬

‫ﮔﺴﱰش ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎي ﺗﺰرﯾﻖ اﺗﻮﻣﺎﺗﯿـﮏ دارو ﻧﯿﺎزﻣﻨـﺪ ﯾـﮏ ﮐـﻨﱰل‬


‫ﭘﺎﺳـﺦ ﺑﯿﻤـﺎر و ﺷـﺮاﯾﻂ ﳏـﯿﻂ‬ ‫ﮐﻨﻨﺪه ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﺎ ﺗﻐﯿﲑات‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ‪ .‬در اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﺎ از ﯾﮏ ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه ﻋﺼﱯ‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻘﻲ ﭘﺎﯾﺪار ﺑﺮاي ﮐﻨﱰل ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫـﺎي زﻣـﺎن ﮔﺴـﺴﺘﻪ ﻏـﲑ ﺧﻄـﻲ‬
‫ـﻲ‬
‫ـﺘﻔﺎده ﻣـ‬
‫ـﺖ اﺳـ‬
‫ـﺪه اﺳـ‬ ‫ـﺪل ‪ NARMA‬ﺑﯿـ‬
‫ـﺎن ﺷـ‬ ‫ـﺎ ﻣـ‬
‫ـﻪ ﺑـ‬
‫ـﺎﻣﻌﲔ ﮐـ‬
‫ﻧـ‬
‫ﮐﻨﯿﻢ]‪.[112‬ﮐﻪ ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻪ از اﺳﱰاﺗﮋي ﮐﻨﱰل ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎي ﻏﲑ ﺧﻄﻲ ‪SISO‬‬
‫ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﮐﻨﱰل ﻋﺼﱯ ﺗﻄﺒﯿﻘـﻲ اﺿـﺎﻓﻪ ﺷـﺪه‬ ‫در ﻣﺮﺟﻊ]‪ [113‬و]‪[114‬‬
‫ﮐﻨﱰل ﺑﺮاي‬ ‫ﺑﺮاي ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎي زﻣﺎن ﮔﺴﺴﺘﻪ ﻏﲑ ﺧﻄﻲ ﻧﺎﻣﻌﲔ اﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎي ﺧﻄﻲ ﻧﺎﻣﻲ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪ و ﻗﺴﻤﺖ ﻋﺼﱯ ﺗﻄﺒﯿﻘﻲ ﺑـﺮاي ﺻـﻔﺮ‬
‫ﮐﺮدن اﺛﺮ ﻏﲑ ﺧﻄﻲ ﻫﺎ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬

‫در اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﺎ از ﯾﮏ ﻣﺪل دو ورودي دو ﺧﺮوﺟﻲ ﻏﲑ ﺧﻄـﻲ‬


‫ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ در زﻣﺎن اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺮدﱘ‪ .‬ﻣـﺪل را ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از روش‬
‫اوﯾﻠﺮ ﮔﺴﺴﺘﻪ ﮐﺮدﱘ و ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه اي ﻣﺒﺘﲏ ﺑﺮ ﺷﺒﮑﻪ ﻋـﺼﱯ ﺑـﺮاي‬
‫ﻣﺪل ﮔﺴﺴﺘﻪ در زﻣﺎن ﺑﯿﻤﺎر اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺮدﱘ ﺗـﺎ ﺑـﺮون ده ﻗﻠـﱯ و‬
‫ﻓﺸﺎر ﺳﺮﺧﺮﮔﻲ ﺑﯿﻤﺎران ﺑﺎ ﻧﺎ رﺳﺎﯾﻲ ﻗﻠﱯ را در ﺳﻄﺢ ﻣﻄﻠﻮب ﻧﮕـﻪ‬
‫دارد‪ .‬از دو دارو ﺑﺮاي ﮐﻨﱰل ﻓﺸﺎر ﺧﻮن ﻣﯿﺎﻧﮕﲔ و ﺑﺮون ده ﻗﻠﱯ‬
‫اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ‪ .‬ﺳﺪﱘ ﻧﯿﱰو ﭘﺮوﺳﺎﯾﺪ ﺑـﺮاي ﮐـﺎﻫﺶ ﻓـﺸﺎر ﺧـﻮن و دو‬
‫ﺑﻮﺗﺎﻣﲔ ﺑﺮاي اﻓﺰاﯾﺶ ﺑﺮون ده ﻗﻠﱯ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﮐﻨﱰل اﳝﻦ اﯾﻦ دو ﭘﺎراﻣﱰ در ﺑﯿﻤﺎران ﻧﯿﺎز ﺑـﻪ در ﻧﻈـﺮ ﮔـﺮﻓﱳ‬
‫ﳏﺪودﯾﺖ ﻫﺎﯾﻲ در ﺗﺰرﯾﻖ دارو دارد ﺗـﺎ از اوردوز و اﺛـﺮ ﳐـﺮب‬
‫دارو ﺟﻠﻮﮔﲑي ﺷﻮد‪ .‬ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﺒﯿﻪ ﺳﺎزي ﻧﺘﺎﯾﺞ را ﺑﺮاي ﺳﻪ ﻧـﻮع‬
‫ﺑﺪﺳـﺖ آوردﱘ‪.‬‬ ‫ﺑﯿﻤﺎر ) ﺑﯿﻤﺎر ﺑﺎ ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ ﺑﺎﻻ‪،‬ﭘﺎﯾﲔ و ﻧﺮﻣـﺎل(‬
‫ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻧﺸﺎن داد ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه ﻋﻤﻠﮑﺮد ﻣﻨﺎﺳﱯ ﺑﺮاي ﻫـﺮ ﺳـﻪ ﻧـﻮع‬
‫ﺑﯿﻤﺎر دارد‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ _ ﭘﻨﺠﻢ ﲨﻊ ﺑﻨﺪي و ﭘﯿﺸﻨﻬﺎدات‬
‫‪106‬‬

‫ﺑـﺴﯿﺎر ﺑـﺎﻻ‬ ‫اورﺷﻮت ﺑﺴﯿﺎر ﮐﻢ و ﻧﺎﭼﯿﺰ و ﺳﺮﻋﺖ ﭘﺎﺳـﺨﮕﻮﯾﻲ‬


‫از ﳏﺎﺳﻦ اﯾﻦ روش اﺳﺖ ﮐﻪ در ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻗﺒﻠـﻲ ﻗﺎﺑـﻞ‬
‫ﺗﻮﺟﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ در ﺷـﺮاﯾﻂ ﻓﯿﺰﯾﻮﻟـﻮژی ﳐﺘﻠـﻒ‬
‫ﻣﻔﯿﺪ ﺑﺎﺷﺪ و ﯾﮏ ﻣﻘﺪار ﻣﻄﻠﻮب ﻓﺸﺎر و ﺑﺮون ده ﻗﻠﺒﯽ را دﻧﺒـﺎل‬
‫ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺳﺮﻋﺖ ﻋﻤﻠﮑﺮد ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه ﭘﺎﯾﯿﻦ ‪ ،‬اورﺷـﻮت ﺑـﺴﯿﺎر ﮐـﻢ و‬
‫زﻣﺎن ﻧﺸﺴﺖ ﻧﺎﭼﯿﺰ اﺳﺖ‪ .‬ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه در ﺑﺮاﺑـﺮ اﺧﺘـﺸﺎش ﺑـﺎ در‬
‫ﻧﯿﺰ ﺗﺴﺖ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﱳ ﳏﺪودﯾﺖ در ﺗﺰرﯾﻖ دارو و ﺑﺪون ﳏﺪودﯾﺖ‬
‫ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه در ﺷﺮاﯾﻄﻲ ﮐﻪ ﳏﺪودﯾﺖ ﺗﺰرﯾﻖ دارو را در ﻧﻈﺮ ﻧﮕﲑﱘ‬
‫ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺧﻮﺑﻲ دارد اﻣﺎ از ﳊﺎظ ﭘﺰﺷﮑﻲ ﺗﺰرﯾـﻖ ﺑـﯿﺶ از ﺣـﺪ ﳎـﺎز‬
‫دارو ﻣﻀﺮ اﺳﺖ‪ .‬زﯾﺮا دارو ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻢ ﻋﻤـﻞ ﮐـﺮده و ﺑﺎﻋـﺚ ﻣـﺮگ‬
‫ﺑﯿﻤﺎر ﻣﻲ ﺷﻮد‪ .‬ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه در ﺷﺮاﯾﻄﻲ ﮐـﻪ ﺗﺰرﯾـﻖ دارو ﺑـﺮاي‬
‫ﳊﻈﺎﺗﻲ ﺗﺼﺎدﰲ ﻗﻄﻊ ﺷﻮد‪ ،‬ﻧﯿﺰ ﺗﺴﺖ ﺷﺪ و ﻋﻤﻠﮑﺮد ﻣﻨﺎﺳﱯ داﺷﺖ‪.‬‬

‫‪ .2-5‬ﭘﯿﺸﻨﻬﺎدات‬

‫ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺮاي ﮐﻨﱰل ﲠﱰ ﺳﯿﺴﺘﻢ آﻻرم ﻫﻢ ﺑﻪ ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨـﺪه اﺿـﺎﻓﻪ‬


‫ﮐﺮد ﮐﻪ اﮔﺮ ﻧـﺮخ ﺗﺰرﯾـﻖ دارو ﻫـﺎ در دﻗﯿﻘـﻪ از ﺣـﺪ ﳎـﺎز آن‬
‫اﻓﺰاﯾﺶ ﯾﺎﻓﺖ و ﳘﭽﻨﲔ ﻣﯿﺰان ﺗﺰرﯾﻖ دارو از ﻣﺎﮐﺰﳝﻢ ﺗﺰرﯾﻖ دارو‬
‫از ﺣﺪ ﳎﺎز آن اﻓﺰاﯾﺶ ﯾﺎﻓﺖ ﺑﻪ ﭘﺮﺳﺘﺎر ﻫﺸﺪار دﻫـﺪ‪.‬ﳘﭽـﻨﲔ اﮔـﺮ‬
‫ﻓﺸﺎر ﺧﻮن ﯾﺎ ﺑﺮون ده ﻗﻠﺐ ﺑﯿﻤﺎر از ‪ %30‬ﻣﻘﺪار ﻣﻄﻠﻮب ﮐﻤﱰ ﯾـﺎ‬
‫ﺑﯿﺸﱰ ﺷﻮد ﺑﻪ ﭘﺮﺳﺘﺎر ÷ﯾﻐﺎم ﺧﻄﺎ دﻫﺪ‪.‬‬

‫ﻧﺎدر اﺳﺖ ﺑﺮاي ﯾﮏ ﻣﺘﺨﺼﺺ ﺑﯿﻬﻮﺷﻲ ﮐﻪ ﻣﯿـﻞ ﺑـﻪ اﺳـﺘﻔﺎده از‬


‫ﻣﻘﺎدﯾﺮ ﻣﻌﲔ و ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺮاي ﺑﺮون ده ﻗﻠﱯ ﯾـﺎ ﻓـﺸﺎر ﺧـﻮن داﺷـﺘﻪ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ ‪ ،‬ﻣﻘﺎدﯾﺮ رﻧﺞ ﺗﻘﺮﯾﱯ ﻣﻌﻤﻮﻻ رﺿﺎﯾﺖ ﲞـﺶ اﺳـﺖ‪.‬ﻣـﺜﻼ ﻣﻘـﺪار‬
‫ﻓﺼﻞ _ ﭘﻨﺠﻢ ﲨﻊ ﺑﻨﺪي و ﭘﯿﺸﻨﻬﺎدات‬
‫‪107‬‬

‫ﻓﺸﺎر ﺳﺮﺧﺮﮔﯽ ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ در ‪ %5‬اﻃﺮاف ﻧﻘﻄـﻪ ﻣﻄﻠـﻮب ﲟﺎﻧـﺪ‪ .‬ﻟـﺬا‬


‫ﻣﻨﻄﻖ ﻓﺎزي و دﯾﮕﺮ روش ﻫﺎي ﺑﺮ اﺳﺎس ﻗﻮاﻋﺪ در اﯾﻦ ﻣـﺴﺌﻠﻪ ﻣـﻲ‬
‫ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻔﯿﺪ واﻗﻊ ﺷﻮد‪ .‬ﺑﻪ اﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿـﺐ از ﺗﺰرﯾـﻖ ﺑـﯿﺶ از ﺣـﺪ‬
‫دارو ﻧﯿﺰ اﺟﺘﻨﺎب ﻣﻲ ﺷﻮد‪ .‬ﺷﺮاﯾﻂ ﺑﯿﻤﺎر ﻣﺜﻼ اﺳﱰس ﻗﺒﻞ از ﻋﻤـﻞ‬
‫ﯾﺎ ﮐﺎﻫﺶ ﺷﺪﯾﺪ ﺣﺮارت ﺑﯿﻤﺎر ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻨﮕﻲ ﻋـﺮوق ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﯾـﺎ‬
‫ﺧﻮﻧﺮﯾﺰي ﺑﯿﻤﺎر ﺑﻌﺪ از ﻋﻤﻞ ﺟﺮاﺣﻲ ﯾﺎ در ﺣﲔ ﻋﻤﻞ ﳘﮕﻲ در ﺑـﺮون‬
‫ده ﻗﻠﱯ و ﻓﺸﺎر ﺧﻮن ﺑﯿﻤﺎر ﺗﺎﺛﲑ دارﻧـﺪ‪ .‬در اﯾـﻦ ﺷـﺮاﯾﻂ ﺧـﺎص‬
‫ﺗﺰرﯾﻖ دارو ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺷـﺮاﯾﻂ ﺑﯿﻤـﺎر ﻧﯿـﺰ ﺗﻮﺟـﻪ‬
‫ﺷﻮد‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺳﯿﺴﺘﻢ آﻻرم ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮي ﭘﯿـﺸﻨﻬﺎد ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﮐـﻪ‬
‫ﺷﺮاﯾﻂ ﺧﺎص ﺑﯿﻤﺎر ﮐﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻏﲑ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﳑﮑﻦ اﺳﺖ روي ﻓﺸﺎر ﺧﻮن‬
‫و ﺑﺮون ده ﻗﻠﱯ اﺛﺮ ﺑﮕﺬارد را ﻫﻢ در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﲑد‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ _ ﭘﻨﺠﻢ ﲨﻊ ﺑﻨﺪي و ﭘﯿﺸﻨﻬﺎدات‬
‫‪102‬‬

‫‪ .1-5‬ﲨﻊ ﺑﻨﺪي‬

‫ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻧﮕﻪ داﺷﱳ ﻓﺸﺎرﺧﻮن ﺑﯿﻤﺎر در ﯾﮏ ﺳﻄﺢ ﻣﻌﯿﻦ ﻫﻨﮕﺎم‬


‫ﻋﻤﻞ ﺟﺮاﺣﯽ ﯾﺎ ﺑﻌﺪ از ﻋﻤﻞ ﺟﺮاﺣﯽ ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه ﻫﺎﯾﯽ ﻃﺮاﺣﯽ ﺷـﺪه‬
‫اﺳﺖ ﮐﻪ در ﻓﺼﻞ ﺳﻮم ﺑـﻪ ﺑﺮرﺳـﯽ ﻣﻘﺎﻟـﻪ ﻫـﺎﯾﯽ در اﯾـﻦ زﻣﯿﻨـﻪ‬
‫‪ 1950‬ﺑﯿﮑﻔﻮرد وﳘﮑﺎراﻧﺶ در ﮐﻠﯿﻨﯿـﮏ‬ ‫ﭘﺮداﺧﺘﯿﻢ‪ .‬در اواﯾﻞ دﻫﻪ‬
‫ﻣﺎﯾﻮ ﯾﮏ ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨـﺪه ﻓﯿـﺪﺑﮑﯽ ﺑـﺮای ﺗﻨﻈـﯿﻢ و ﮐـﻨﱰل ﺑﯿﻬﻮﺷـﯽ‬
‫)داروﻫﺎی ﺑﯿﻬﻮﺷﯽ( ﭘﯿـﺸﻨﻬﺎد ﮐﺮدﻧـﺪ ﮐـﻪ ﺑﯿﻬـﻮش ﮐﻨﻨـﺪه ﺳـﺮوو‬
‫ﻧﺎﻣﯿﺪه ﻣﯽ ﺷﺪ‪ .‬ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﺗﻌﯿﯿﻦ اﯾﻨﮑﻪ ﭼـﻪ ﺷـﮑﻞ ﺳـﯿﮕﻨﺎل ‪EEC‬‬
‫ﺑﺎﯾﺪ ﺑـﺮای ﳕـﺎﯾﺶ ﻣـﺮگ ﺑﯿﻬﻮﺷـﯽ ﻧـﺸﺎن داده ﺷـﻮد ﻣـﺸﮑﻞ ﺑـﻮد‬
‫ﻧﯿﺎورد‪.‬‬ ‫ﺑﺪﺳﺖ‬ ‫ﮐﺎﻣﻠﻲ‬ ‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺑﯿﻬﻮﺷﯽ ﮐﻨﻨﺪه ﺳﺮوو ﻣﻘﺒﻮﻟﯿﺖ‬

‫در زﻣﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﮐﻨﱰل ﻋﻤﻖ ﺑﯿﻬﻮﺷﻲ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻣﻬﻤﻲ ﺑﺸﻤﺎر ﻣﻲ رﻓﺖ‪،‬‬


‫ﮐﻨﱰل اﺗﻮﻣﺎﺗﯿﮏ ﻓﺸﺎر ﺧﻮن و ﺑـﺮون ده ﻗﻠـﱯ ﻣـﻮرد ﺗﻮﺟـﻪ ﻗـﺮار‬
‫ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺗﻼش ﻫﺎی ﺑﯿﮑﻔﻮرد ﮔﺎﻣﯽ در اﳒﺎم ﮐﺎرﻫﺎی ﻣﻬﻤـﯽ و زﻣﯿﻨـﻪ‬
‫ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﮐﻨﱰﻟﯽ ﺣﻠﻘﻪ ﺑﺴﺘﻪ در ﭘﺰﺷﮑﯽ ﺷﺪ ﺑﺎ ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ در ﺗﺌﻮری‬
‫ﮐﻨﱰل و ﺗﮑﻨﯿﮏ ﻫﺎی ﮐﺎﻣﭙﯿﻮﺗﺮی ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﮐﻨﱰﻟﯽ ﭘﯿـﺸﺮﻓﺘﻪ ﺗـﺮی‬
‫در ﺳﺎل ﻫﺎی اﺧﯿﺮ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﮐﻨﱰل ﻓﺸﺎرﺧﻮن ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﺷﺪ‪.‬‬

‫در اواﺧﺮ دﻫﻪ ‪ 1970‬ﺳﯿـﺴﺘﻢ ﻫـﺎی ﮐـﻨﱰل ﻓـﺸﺎر ﺧـﻮن ﮔـﺴﱰش‬


‫ﯾﺎﻓﺘﻨﺪ‪ .‬روش ﻫﺎی ﮐﻨﱰﻟﯽ ﳐﺘﻠﻔﯽ ﺑﺮاي ﮐﻨﱰل ﻓـﺸﺎر ﺧـﻮن در ﺳـﻄﺢ‬
‫ﻣﻌﲔ ﺑﮑﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺮای ﻣﺜﺎل ﮐـﻨﱰل ﮐﻨﻨـﺪه ﻫـﺎی ‪ PID‬ﮐـﻨﱰل‬
‫ﮐﻨﻨﺪه ﻫﺎی ﲠﯿﻨﻪ ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه ﻫﺎی ﺗﻄﺒﯿﻘﯽ ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه ﻫﺎی ﻓﺎزی‬
‫و ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه ﻋﺼﱯ ﻣـﺼﻨﻮﻋﻲ ‪.‬در ﺗﺌـﻮری ﺳﯿـﺴﺘﻢ ﻫـﺎی ﮐﻨﱰﻟـﯽ و‬
‫ﮐﺎرﺑﺮد آن در ﮐﻨﱰل ﻓﺸﺎرﺧﻮن و ﳘﭽﻨـﯿﻦ ﻧﺘـﺎﯾﺞ ﺑﺪﺳـﺖ آﻣـﺪه از‬
‫آزﻣﺎﯾﺸﺎت اﳒﺎم ﺷﺪه روی ﺑﯿﻤﺎران و ﺣﯿﻮاﻧﺎت ﺑﺮرﺳﯽ ﺷﺪ‪.‬‬

‫داروﻫﺎي ﳐﺘﻠﻔﻲ ﻫﻢ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ از ﲨﻠﻪ ﺳﺪﯾﻢ‬


‫ﻧﯿﱰوﯾﺪوﺳـــﺎﯾﺪ‪ ،‬دوﭘـــﺎﻣﲔ و ﺗﺮﳝﺘﺎﻓـــﺎن ﮐﺎﻣﯿـــﺴﯿﻼت‪ .‬ﺳـــﺪﯾﻢ‬
‫ﻧﯿﱰوﯾﺪوﺳﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﲡﺎری در ﺳﺎل ‪ 1974‬ﻗﺎﺑـﻞ اﺳـﺘﻔﺎده ﺷـﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ _ ﭘﻨﺠﻢ ﲨﻊ ﺑﻨﺪي و ﭘﯿﺸﻨﻬﺎدات‬
‫‪103‬‬

‫اﯾﻦ دارو در درﻣﺎن ﻓﺸﺎرﺧﻮن ﺑﺎﻻ ﻫﺎﯾﭙﺮﺗﺎﻧﺴﯿﻮن اﺳـﺘﻔﺎده ﺷـﺪ‪.‬‬


‫از اواﺳﻂ ﺳﺎل ‪ 1970‬ﺗﺎ اﺑﺘﺪای ‪ 1980‬ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﮐﻨﱰل اﺗﻮﻣﺎﺗﯿﮏ‬
‫ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪ ﺗﺰرﯾﻖ اﯾﻦ دارو ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﺷﺪ و روی ﺣﯿﻮاﻧﺎت ﺑﻪ ﺻـﻮرت‬
‫آزﻣﺎﯾﺸﯽ ﺛﺒﺖ ﺷﺪ‪ .‬در اﯾﻦ دوره ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﮐﻨﱰﻟﯽ ﺑﺎ ﮔﯿﻦ ﺛﺎﺑـﺖ‬
‫ﻃﺮاﺣﯽ ﺷﺪﻧﺪ و ﺑﺮاي اﻓﺮاد ﺑﺎ ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ ﻫﺎي ﳐﺘﻠـﻒ ﭘـﺎراﻣﱰ ﻫـﺎي‬
‫ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه ﺗﻐﯿﲑ ﻣﻲ ﮐﺮد‪.‬‬

‫اﺳﻼت ﯾﮏ ﻣﺪل رﯾﺎﺿﯽ از دﯾﻨﺎﻣﯿﮏ ﭘﺎﺳﺦ ﻓﺸﺎر ﺳﺮﺧﺮﮔﯽ ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ‬


‫را ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﮐـﺮد و اﻓـﺮاد زﯾـﺎدي از‬ ‫ﺑﻪ داروی ﻧﯿﱰوﭘﺮوﺳﺎﯾﺪ‬
‫ﮐﻨﱰل ﻓﺸﺎر ﺧﻮن ﲠﺮه ﺑﺮدﻧﺪ‪ .‬ﻣﺪل ﻫﺎﯾﻲ ﻧﯿﺰ ﺑـﺎ‬ ‫ﻣﺪل اﺳﻼت ﺑﺮاي‬
‫اﺳﺘﻔﺎده از داروﻫﺎي دﯾﮕﺮ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﺷﺪ‪ .‬ﳘﺎﻧﻄﻮر ﮐﻪ در ﻓﺼﻞ ﺳﻮم‬
‫ﺑﯿﺎن ﺷﺪ‪ ،‬ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎي ﲢﻮﯾﻞ دارو اﺗﻮﻣﺎﺗﯿﮏ ﺑﺴﯿﺎري ﺑﺎ اﺳـﺘﻔﺎده‬
‫از روش ﻫﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﮐﻨﱰﱄ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﺑﯿﺸﱰ ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨـﺪه‬
‫ﮐﻨﱰل ﻓﺸﺎر ﺧﻮن ﺑﯿﻤﺎر ﺑﻌﺪ از ﻋﻤﻞ‬ ‫ﻫﺎي ﮐﻪ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر‬
‫ﺟﺮاﺣﻲ و ﯾﺎ ﺑﯿﻤﺎر ﺑﺴﱰي ﺷﺪه در ﲞﺶ ‪ ICU‬ﺑﻮد‪ .‬در زﻣﯿﻨـﻪ ﮐـﻨﱰل‬
‫ﻧﺎرﺳـﺎﯾﻲ ﻗﻠـﱯ‬ ‫ﻣﺘﻐﯿﲑ ﻫـﺎي ﳘﻮدﯾﻨـﺎﻣﯿﮑﻲ ﺑـﺮاي ﺑﯿﻤـﺎران ﺑـﺎ‬
‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﮐﻤﱰي اﳒﺎم ﺷﺪ‪ .‬در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﮐﻨﱰل ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻗﻠـﱯ ﻋﺮوﻗـﻲ‬
‫ﯾﻮ و ﳘﮑﺎراﻧﺶ دو ﻣﺪل اراﺋﻪ داﻧﺪ‪ .‬اوﻟﲔ ﻣﺪل ﯾﮏ ﻣﺪل ﺳﺎده ﺧﻄﻲ‬
‫ﻣﺮﺗﺒﻪ اول]‪ .[77‬و دوﻣﲔ ﻣﺪل ﯾﮏ ﻣﺪل ﻏﲑ ﺧﻄﻲ ﭘﯿﭽﯿﺪه ﺑﻮد]‪.[76‬‬

‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﯾﻦ ﮐﻪ ﺑﯿﻤﺎران ﺑﺎ ﻧﺎرﺳﺎﯾﻲ ﻗﻠﱯ ﭘﺎﺳـﺦ ﻣـﺘﻐﲑ‬


‫دارﻧﺪ‪ ،‬ﻣﺪل ﺧﻄـﻲ‬ ‫ﺑﺎ زﻣﺎن و ﻏﲑ ﺧﻄﻲ ﲢﺖ ﺗﺰرﯾﻖ دارو و اﺧﺘﺸﺎش‬
‫ﻣﻨﺎﺳﺐ ﳕﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬آ‪‬ﺎ ﯾﮏ ﻣﺪل ﺷﺒﯿﻪ ﺳﺎزي ﺷﺪه ﮐﻪ ﺷـﺎﻣﻞ ﻣﻌـﺎدﻻت‬
‫ﺳﯿﺴﺘﻢ ﮔﺮدش ﺧﻮن ﮐﻪ ﺗﺎﺛﲑات ﭘﺎراﻣﱰ ﻫﺎي وﯾـﮋه ﺑـﺪن ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ‬
‫ﺗﻐﯿﲑات دﯾﻨﺎﻣﯿﮑﻲ را ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻣﻲ داد‪ ،‬ﺑﯿﺎن ﳕﻮدﻧﺪ‪ .‬ﳘﭽﻨﲔ رواﺑـﻂ‬
‫ﺗﺎﺛﲑ دارو ﮐﻪ ﺗﺎﺛﲑات داروﻫﺎي ﺗﺰرﯾﻖ ﺷﺪه ﺑﺮ ﭘﺎراﻣﱰ ﻫﺎي ﳐﺼﻮص‬
‫ﺑﺪن را ﺑﯿﺎن ﻣﻲ ﮐـﺮد‪ ،‬را ﺑﺮرﺳـﻲ ﮐﺮدﻧـﺪ‪ .‬ﳘﭽـﻨﲔ رواﺑﻄـﻲ ﮐـﻪ‬
‫ﻣﮑﺎﻧﯿﺰم ﻋﮑﺲ اﻟﻌﻤﻞ ﺑﺎرو )ﻣﮑﺎﻧﯿﺰم ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻓﺸﺎر ﺧﻮن ﺑـﺪن ( را‬
‫ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻣﻲ داد‪ ،‬ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار دادﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ _ ﭘﻨﺠﻢ ﲨﻊ ﺑﻨﺪي و ﭘﯿﺸﻨﻬﺎدات‬
‫‪104‬‬

‫ﺧﺼﻮﺻﺎ وﻗﱵ ﺑﯿﻤﺎر ﺳﻄﺢ ﺑﯿﻬﻮﺷﻲ ﭘﺎﯾﯿﲏ داﺷﺖ‪ .‬ﻣﮑﺎﻧﯿﺰم ﺑـﺎرو‬


‫ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﺸﮑﻞ ﺷﺪن ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻓﺸﺎر ﺧﻮن ﺑﻮﺳﯿﻠﻪ ﺗﺰرﯾﻖ داروي‬
‫ﺧﺎرﺟﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬در اﺻﻞ ﻣﮑﺎﻧﯿﺰم ﺑﺎرو در ﻧﺰاع ﺑـﺎ ﮐـﻨﱰل ﮐﻨﻨـﺪه‬
‫ﺧﺎرﺟﻲ اﺳﺖ‪ .‬ﻣﺪل ﻏﲑ ﺧﻄﻲ اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ آ‪‬ﺎ ﭘﯿﭽﯿﺪه ﺑﻮد اﻣـﺎ‬
‫ﺗﻄﺎﺑﻖ ﺧﻮﺑﻲ ﺑﺎ اﻃﻼﻋﺎت ﻫﺎي ﮐﻠﯿﻨﯿﮑﻲ و آزﻣﺎﯾـﺸﮕﺎﻫﻲ داﺷـﺖ]‪.[76‬‬
‫ﮐﻮﺟﻲ ﮐﺎﺷﻲ ﻫﺎرا]‪ [99‬ﺳﯿﺴﺘﻢ ﮐﻨﱰل ﻣﺘﻐﲑ ﻫـﺎي ﳘﻮدﯾﻨﺎﻣﯿـﮏ را ﺑـﺎ‬
‫اﺳﺘﻔﺎده از ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه ﭘﯿﺶ ﺑﲔ ﺗﻄﺒﯿﻘﻲ ﻣﺒـﺘﲏ ﺑـﺮ ﺷـﺒﮑﻪ ﻋـﺼﱯ‬
‫اراﺋﻪ داد‪.‬‬

‫اﯾﻦ ﮐﻪ ﺑﯿﻤﺎران ﺑﺎ ﻧﺎرﺳﺎﯾﻲ ﻗﻠﱯ ﭘﺎﺳﺦ ﻣﺘﻐﲑ‬ ‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ‬


‫دارﻧـﺪ‪ .‬ﺑـﺮاي‬ ‫ﺑﺎ زﻣﺎن و ﻏﲑ ﺧﻄﻲ ﲢﺖ ﺗﺰرﯾـﻖ دارو و اﺧﺘـﺸﺎش‬
‫ﮐﻨﱰل ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺪن ﺑﯿﻤﺎر ﺑﻪ ﺗﺰرﯾﻖ دارو در ﻧﺎرﺳﺎﯾﻲ ﻗﻠـﱯ ﻗﻮاﻋـﺪ‬
‫ﻓﺎزي زﯾﺎد و ﭘﯿﭽﯿﺪه اي ﻧﯿﺎز اﺳﺖ‪ .‬ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺑﲔ‬
‫ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه در اﯾﻦ ﺑﯿﻤﺎر را ﺑﺎ ﺗﺰرﯾﻖ دارو داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺷﺒﮑﻪ ﻫﺎي ﻋﺼﱯ ﯾﮑﻲ از اﺑـﺰار ﺑـﺴﯿﺎر ﻣﻔﯿـﺪ در اﯾـﻦ‬
‫ﺗﺎﺧﲑ و ﻏﲑ ﺧﻄـﻲ‬ ‫زﻣﯿﻨﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﭘﺎﺳﺦ ﻣﺘﻐﲑ ﺑﺎ زﻣﺎن ﺑﺎ‬
‫ﺑﮑﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ‪ . .‬ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺳﺎﳍﺎي‬ ‫ﺑﯿﻤﺎر ﺑﻪ ﺗﺰرﯾﻖ دارو‬
‫اﺧﲑ ﺗﻮﺟﻪ زﯾﺎدي ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﺗﻄﺒﯿﻘﻲ ﺑـﺮاي ﺗﻄﺒﯿـﻖ ﮔـﲔ‬
‫ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه ﺑﺎ ﺷﺮاﯾﻂ ﺑﯿﻤﺎر و ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ آ‪‬ﺎ دارﻧﺪ‪ .‬ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻘﻲ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﺑﺴﯿﺎري در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ دارد‪.‬‬

‫ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎي ﮐﻨﱰﱄ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه ﯾﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﺒﯿﻪ ﺳـﺎزي ﺗـﺴﺖ ﻣـﻲ‬
‫ﺷﻮﻧﺪ و ﯾﺎ روي ﺣﯿﻮاﻧﺎت ﲞﺼﻮص) ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺧﺮﮔـﻮش ‪،‬ﺳـﮓ( ﺑـﻪ ﺻـﻮرت‬
‫ﮐﻠﯿﻨﯿﮑﻲ آزﻣﺎﯾﺶ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬در ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎ ي ﻓﯿﺰﯾﻮﻟـﻮژي ﳏـﺪودﯾﺖ‬
‫ﻫﺎي ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﻌﯿﲏ ﺑﺎﯾﺪ رﻋﺎﯾﺖ ﺷﻮﻧﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ اورﺷﻮت ‪،‬زﻣﺎن ﺻﻌﻮد و‬
‫ﻓﺎﮐﺘﻮر ﻫﺎي ﻣﻬﻤﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﻟﺬا اﯾﻦ ﭘـﺎراﻣﱰ ﻫـﺎ‬ ‫زﻣﺎن ﻧﺸﺴﺖ ﮐﻪ‬
‫ﻣﻌﯿﺎر ﺧﻮﺑﻲ ﺑﺮاي ارزﯾﺎﺑﻲ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه ﺑـﺸﻤﺎر ﻣـﻲ رود‪.‬‬
‫ﳘﭽﻨﲔ در ﺑﻌﻀﻲ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﮐﻨﱰل دﺳﱵ ﻓﺸﺎر ﺧﻮن ﺗﻮﺳﻂ ﭘﺮﺳـﺘﺎران‬
‫ﺑﺎ ﮐﻨﱰل اﺗﻮﻣﺎﺗﯿﮏ از ﳊﺎظ زﻣﺎن و ﮐﯿﻔﯿﺖ و ﳘﭽﻨﲔ ﭘـﺎراﻣﱰ ﻫـﺎي‬
‫ﻓﺼﻞ _ ﭘﻨﺠﻢ ﲨﻊ ﺑﻨﺪي و ﭘﯿﺸﻨﻬﺎدات‬
‫‪105‬‬

‫ذﮐﺮ ﺷﺪه ﻣﻘﺎﯾـﺴﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﺗـﺎ ﻋﻤﻠﮑـﺮد ﮐـﻨﱰل ﮐﻨﻨـﺪه ﺑﺮرﺳـﻲ‬
‫ﺷﻮد‪.‬ﻋﻤﻠﮑﺮد ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه در ﺑﺮاﺑﺮ ﻧﻮﯾﺰ و ﻋﺪم ﻗﻄﻌﯿﺖ ﻫﺎي ﳑﮑـﻦ‬
‫ﻫﻢ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﲑد‪.‬‬

‫ﮔﺴﱰش ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎي ﺗﺰرﯾﻖ اﺗﻮﻣﺎﺗﯿـﮏ دارو ﻧﯿﺎزﻣﻨـﺪ ﯾـﮏ ﮐـﻨﱰل‬


‫ﭘﺎﺳـﺦ ﺑﯿﻤـﺎر و ﺷـﺮاﯾﻂ ﳏـﯿﻂ‬ ‫ﮐﻨﻨﺪه ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﺎ ﺗﻐﯿﲑات‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ‪ .‬در اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﺎ از ﯾﮏ ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه ﻋﺼﱯ‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻘﻲ ﭘﺎﯾﺪار ﺑﺮاي ﮐﻨﱰل ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫـﺎي زﻣـﺎن ﮔﺴـﺴﺘﻪ ﻏـﲑ ﺧﻄـﻲ‬
‫ـﻲ‬
‫ـﺘﻔﺎده ﻣـ‬
‫ـﺖ اﺳـ‬
‫ـﺪه اﺳـ‬ ‫ـﺪل ‪ NARMA‬ﺑﯿـ‬
‫ـﺎن ﺷـ‬ ‫ـﺎ ﻣـ‬
‫ـﻪ ﺑـ‬
‫ـﺎﻣﻌﲔ ﮐـ‬
‫ﻧـ‬
‫ﮐﻨﯿﻢ]‪.[112‬ﮐﻪ ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻪ از اﺳﱰاﺗﮋي ﮐﻨﱰل ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎي ﻏﲑ ﺧﻄﻲ ‪SISO‬‬
‫ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﮐﻨﱰل ﻋﺼﱯ ﺗﻄﺒﯿﻘـﻲ اﺿـﺎﻓﻪ ﺷـﺪه‬ ‫در ﻣﺮﺟﻊ]‪ [113‬و]‪[114‬‬
‫ﮐﻨﱰل ﺑﺮاي‬ ‫ﺑﺮاي ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎي زﻣﺎن ﮔﺴﺴﺘﻪ ﻏﲑ ﺧﻄﻲ ﻧﺎﻣﻌﲔ اﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎي ﺧﻄﻲ ﻧﺎﻣﻲ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪ و ﻗﺴﻤﺖ ﻋﺼﱯ ﺗﻄﺒﯿﻘﻲ ﺑـﺮاي ﺻـﻔﺮ‬
‫ﮐﺮدن اﺛﺮ ﻏﲑ ﺧﻄﻲ ﻫﺎ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬

‫در اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﺎ از ﯾﮏ ﻣﺪل دو ورودي دو ﺧﺮوﺟﻲ ﻏﲑ ﺧﻄـﻲ‬


‫ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ در زﻣﺎن اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺮدﱘ‪ .‬ﻣـﺪل را ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از روش‬
‫اوﯾﻠﺮ ﮔﺴﺴﺘﻪ ﮐﺮدﱘ و ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه اي ﻣﺒﺘﲏ ﺑﺮ ﺷﺒﮑﻪ ﻋـﺼﱯ ﺑـﺮاي‬
‫ﻣﺪل ﮔﺴﺴﺘﻪ در زﻣﺎن ﺑﯿﻤﺎر اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺮدﱘ ﺗـﺎ ﺑـﺮون ده ﻗﻠـﱯ و‬
‫ﻓﺸﺎر ﺳﺮﺧﺮﮔﻲ ﺑﯿﻤﺎران ﺑﺎ ﻧﺎ رﺳﺎﯾﻲ ﻗﻠﱯ را در ﺳﻄﺢ ﻣﻄﻠﻮب ﻧﮕـﻪ‬
‫دارد‪ .‬از دو دارو ﺑﺮاي ﮐﻨﱰل ﻓﺸﺎر ﺧﻮن ﻣﯿﺎﻧﮕﲔ و ﺑﺮون ده ﻗﻠﱯ‬
‫اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ‪ .‬ﺳﺪﱘ ﻧﯿﱰو ﭘﺮوﺳﺎﯾﺪ ﺑـﺮاي ﮐـﺎﻫﺶ ﻓـﺸﺎر ﺧـﻮن و دو‬
‫ﺑﻮﺗﺎﻣﲔ ﺑﺮاي اﻓﺰاﯾﺶ ﺑﺮون ده ﻗﻠﱯ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﮐﻨﱰل اﳝﻦ اﯾﻦ دو ﭘﺎراﻣﱰ در ﺑﯿﻤﺎران ﻧﯿﺎز ﺑـﻪ در ﻧﻈـﺮ ﮔـﺮﻓﱳ‬
‫ﳏﺪودﯾﺖ ﻫﺎﯾﻲ در ﺗﺰرﯾﻖ دارو دارد ﺗـﺎ از اوردوز و اﺛـﺮ ﳐـﺮب‬
‫دارو ﺟﻠﻮﮔﲑي ﺷﻮد‪ .‬ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﺒﯿﻪ ﺳﺎزي ﻧﺘﺎﯾﺞ را ﺑﺮاي ﺳﻪ ﻧـﻮع‬
‫ﺑﺪﺳـﺖ آوردﱘ‪.‬‬ ‫ﺑﯿﻤﺎر ) ﺑﯿﻤﺎر ﺑﺎ ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ ﺑﺎﻻ‪،‬ﭘﺎﯾﲔ و ﻧﺮﻣـﺎل(‬
‫ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻧﺸﺎن داد ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه ﻋﻤﻠﮑﺮد ﻣﻨﺎﺳﱯ ﺑﺮاي ﻫـﺮ ﺳـﻪ ﻧـﻮع‬
‫ﺑﯿﻤﺎر دارد‪.‬‬
‫ﻓﺼﻞ _ ﭘﻨﺠﻢ ﲨﻊ ﺑﻨﺪي و ﭘﯿﺸﻨﻬﺎدات‬
‫‪106‬‬

‫ﺑـﺴﯿﺎر ﺑـﺎﻻ‬ ‫اورﺷﻮت ﺑﺴﯿﺎر ﮐﻢ و ﻧﺎﭼﯿﺰ و ﺳﺮﻋﺖ ﭘﺎﺳـﺨﮕﻮﯾﻲ‬


‫از ﳏﺎﺳﻦ اﯾﻦ روش اﺳﺖ ﮐﻪ در ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻗﺒﻠـﻲ ﻗﺎﺑـﻞ‬
‫ﺗﻮﺟﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ در ﺷـﺮاﯾﻂ ﻓﯿﺰﯾﻮﻟـﻮژی ﳐﺘﻠـﻒ‬
‫ﻣﻔﯿﺪ ﺑﺎﺷﺪ و ﯾﮏ ﻣﻘﺪار ﻣﻄﻠﻮب ﻓﺸﺎر و ﺑﺮون ده ﻗﻠﺒﯽ را دﻧﺒـﺎل‬
‫ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺳﺮﻋﺖ ﻋﻤﻠﮑﺮد ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه ﭘﺎﯾﯿﻦ ‪ ،‬اورﺷـﻮت ﺑـﺴﯿﺎر ﮐـﻢ و‬
‫زﻣﺎن ﻧﺸﺴﺖ ﻧﺎﭼﯿﺰ اﺳﺖ‪ .‬ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه در ﺑﺮاﺑـﺮ اﺧﺘـﺸﺎش ﺑـﺎ در‬
‫ﻧﯿﺰ ﺗﺴﺖ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﱳ ﳏﺪودﯾﺖ در ﺗﺰرﯾﻖ دارو و ﺑﺪون ﳏﺪودﯾﺖ‬
‫ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه در ﺷﺮاﯾﻄﻲ ﮐﻪ ﳏﺪودﯾﺖ ﺗﺰرﯾﻖ دارو را در ﻧﻈﺮ ﻧﮕﲑﱘ‬
‫ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺧﻮﺑﻲ دارد اﻣﺎ از ﳊﺎظ ﭘﺰﺷﮑﻲ ﺗﺰرﯾـﻖ ﺑـﯿﺶ از ﺣـﺪ ﳎـﺎز‬
‫دارو ﻣﻀﺮ اﺳﺖ‪ .‬زﯾﺮا دارو ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻢ ﻋﻤـﻞ ﮐـﺮده و ﺑﺎﻋـﺚ ﻣـﺮگ‬
‫ﺑﯿﻤﺎر ﻣﻲ ﺷﻮد‪ .‬ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨﺪه در ﺷﺮاﯾﻄﻲ ﮐـﻪ ﺗﺰرﯾـﻖ دارو ﺑـﺮاي‬
‫ﳊﻈﺎﺗﻲ ﺗﺼﺎدﰲ ﻗﻄﻊ ﺷﻮد‪ ،‬ﻧﯿﺰ ﺗﺴﺖ ﺷﺪ و ﻋﻤﻠﮑﺮد ﻣﻨﺎﺳﱯ داﺷﺖ‪.‬‬

‫‪ .2-5‬ﭘﯿﺸﻨﻬﺎدات‬

‫ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺮاي ﮐﻨﱰل ﲠﱰ ﺳﯿﺴﺘﻢ آﻻرم ﻫﻢ ﺑﻪ ﮐﻨﱰل ﮐﻨﻨـﺪه اﺿـﺎﻓﻪ‬


‫ﮐﺮد ﮐﻪ اﮔﺮ ﻧـﺮخ ﺗﺰرﯾـﻖ دارو ﻫـﺎ در دﻗﯿﻘـﻪ از ﺣـﺪ ﳎـﺎز آن‬
‫اﻓﺰاﯾﺶ ﯾﺎﻓﺖ و ﳘﭽﻨﲔ ﻣﯿﺰان ﺗﺰرﯾﻖ دارو از ﻣﺎﮐﺰﳝﻢ ﺗﺰرﯾﻖ دارو‬
‫از ﺣﺪ ﳎﺎز آن اﻓﺰاﯾﺶ ﯾﺎﻓﺖ ﺑﻪ ﭘﺮﺳﺘﺎر ﻫﺸﺪار دﻫـﺪ‪.‬ﳘﭽـﻨﲔ اﮔـﺮ‬
‫ﻓﺸﺎر ﺧﻮن ﯾﺎ ﺑﺮون ده ﻗﻠﺐ ﺑﯿﻤﺎر از ‪ %30‬ﻣﻘﺪار ﻣﻄﻠﻮب ﮐﻤﱰ ﯾـﺎ‬
‫ﺑﯿﺸﱰ ﺷﻮد ﺑﻪ ﭘﺮﺳﺘﺎر ÷ﯾﻐﺎم ﺧﻄﺎ دﻫﺪ‪.‬‬

‫ﻧﺎدر اﺳﺖ ﺑﺮاي ﯾﮏ ﻣﺘﺨﺼﺺ ﺑﯿﻬﻮﺷﻲ ﮐﻪ ﻣﯿـﻞ ﺑـﻪ اﺳـﺘﻔﺎده از‬


‫ﻣﻘﺎدﯾﺮ ﻣﻌﲔ و ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺮاي ﺑﺮون ده ﻗﻠﱯ ﯾـﺎ ﻓـﺸﺎر ﺧـﻮن داﺷـﺘﻪ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ ‪ ،‬ﻣﻘﺎدﯾﺮ رﻧﺞ ﺗﻘﺮﯾﱯ ﻣﻌﻤﻮﻻ رﺿﺎﯾﺖ ﲞـﺶ اﺳـﺖ‪.‬ﻣـﺜﻼ ﻣﻘـﺪار‬
‫ﻓﺼﻞ _ ﭘﻨﺠﻢ ﲨﻊ ﺑﻨﺪي و ﭘﯿﺸﻨﻬﺎدات‬
‫‪107‬‬

‫ﻓﺸﺎر ﺳﺮﺧﺮﮔﯽ ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ در ‪ %5‬اﻃﺮاف ﻧﻘﻄـﻪ ﻣﻄﻠـﻮب ﲟﺎﻧـﺪ‪ .‬ﻟـﺬا‬


‫ﻣﻨﻄﻖ ﻓﺎزي و دﯾﮕﺮ روش ﻫﺎي ﺑﺮ اﺳﺎس ﻗﻮاﻋﺪ در اﯾﻦ ﻣـﺴﺌﻠﻪ ﻣـﻲ‬
‫ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻔﯿﺪ واﻗﻊ ﺷﻮد‪ .‬ﺑﻪ اﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿـﺐ از ﺗﺰرﯾـﻖ ﺑـﯿﺶ از ﺣـﺪ‬
‫دارو ﻧﯿﺰ اﺟﺘﻨﺎب ﻣﻲ ﺷﻮد‪ .‬ﺷﺮاﯾﻂ ﺑﯿﻤﺎر ﻣﺜﻼ اﺳﱰس ﻗﺒﻞ از ﻋﻤـﻞ‬
‫ﯾﺎ ﮐﺎﻫﺶ ﺷﺪﯾﺪ ﺣﺮارت ﺑﯿﻤﺎر ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻨﮕﻲ ﻋـﺮوق ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﯾـﺎ‬
‫ﺧﻮﻧﺮﯾﺰي ﺑﯿﻤﺎر ﺑﻌﺪ از ﻋﻤﻞ ﺟﺮاﺣﻲ ﯾﺎ در ﺣﲔ ﻋﻤﻞ ﳘﮕﻲ در ﺑـﺮون‬
‫ده ﻗﻠﱯ و ﻓﺸﺎر ﺧﻮن ﺑﯿﻤﺎر ﺗﺎﺛﲑ دارﻧـﺪ‪ .‬در اﯾـﻦ ﺷـﺮاﯾﻂ ﺧـﺎص‬
‫ﺗﺰرﯾﻖ دارو ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺷـﺮاﯾﻂ ﺑﯿﻤـﺎر ﻧﯿـﺰ ﺗﻮﺟـﻪ‬
‫ﺷﻮد‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺳﯿﺴﺘﻢ آﻻرم ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮي ﭘﯿـﺸﻨﻬﺎد ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﮐـﻪ‬
‫ﺷﺮاﯾﻂ ﺧﺎص ﺑﯿﻤﺎر ﮐﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻏﲑ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﳑﮑﻦ اﺳﺖ روي ﻓﺸﺎر ﺧﻮن‬
‫و ﺑﺮون ده ﻗﻠﱯ اﺛﺮ ﺑﮕﺬارد را ﻫﻢ در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﲑد‪.‬‬