You are on page 1of 6

Kahulugan at Katangian ng Wika

Posted by Bokals on Monday, August 30, 2010
Labels: Wika

Kahulugan ng Wika

Ang wika ay bahagi ng ating kultura. Ang wika bilang kultura ay koliktibong kaban ng karanasan ng
tao sa tiyak na lugar at panahon ng kaniyang kasaysayan. Sa isang wika makikilala ng bayan ang
kanyang kultura at matututuhan niya itong angkinin at ipagmalaki.

Ang wika ay mabisang kasangkapan ng tao sa pakikipag-unawaan sa kanyang kapwa Ito ay
biyayang galing sa Diyos upang ipaabot ng tao ang kanyang iniisip, nadarama, nakikita at
nararanasan sa kanyang kapaligirang ginagalawan. Samakatuwid, ito ay isang daan sa
pakikipagsapalaran at pagsulong ng bansa sa iba’t ibang aspeto ng buhay.

Ang wika ay isang sistematikong balangkas ng mga sinasalitang tunog na pinipili at isinasaayos sa
paraang arbitraryo upang magamit ng mga taong may iisang kultura. (Henry Gleason)

Itinuturing ang wika bilang saplot ng kaisipan; gayunman, mas angkop marahil sabihing ang wika ay
ang saplot-kalamnan, ang mismong katawan ng kasipan. (Thomas Caryle)

Ang wika ay isang kalipunan ng mga salita at ang pamamaraan ng pagsasama-sama ng mga ito
para magkaunawaan o makipagkomyunikeyt ang isang grupo ng mga tao. (Pamela Constantino at
Galileo Zafra)

Kahalagahan ng Wika

Mahalaga ang wika sapagkat:

1. ito ang midyum sa pakikipagtalastasan o komunikasyon;
2. ginagamit ito upang malinaw at efektivong maipahayag ang damdamin at kaisipan ng tao;
3. sumasalamin ito sa kultura at panahong kanyang kinabibilangan;
4. at isa itong mabuting kasangkapan sa pagpapalaganap ng kaalaman.

Binubuo ito ng mga salita para sa komunikasyon ng mga tao. Malambing itong sambitin ng mga Ilonggo. kasabay ito ng tao sa pagsilang sa mundo 2. Ito ang depinisyon ng diyalekto: natatanging paraan ng pananalita ng iisang wika. May kayarian at nakabubuo ng marming salitang may mga kahulugan ang isang wika 3. at pasigaw naman o pagalit ng mga Batangue?o at Ilokano. “Wika” ang tawag sa isang lengguwahe kung mayroon itong sistema sa pagbubuo ng tunog (ponolodyi). Ilokano. . kaantasan.” Kung susuriin. Bikolano. Ngunit.May iba’t ibang katangian ang wika 1. Ibang-iba ito sa kahulugan ng wika. Halimbawa nito ang kapansin-pansing pagkakaiba sa pagsasalita ng Tagalog. ponolohiya at kalikasan. Cebuano. panahon at katayuan sa buhay. Tinutukoy lamang nito ang pagkakaiba-iba sa punto. Nakikita ito kaugnay ng pinanggagalingang lugar ng tagapagsalita o grupo ng tagapagsalita sa isa sa tationg dimension: espasyo. diyalekto ba ang mga ito o wika? Dahil sa kakulangan sa paghahatid ng tamang kahulugan. palatunugan at diin 6. May sariling kakanyahang di-inaasahan. Wika o diyalekto? ILONGGO. Dayalekto Ang dayalekto ay batay sa lugar. diin at pagbigkas. mahinhin ng mga Bikolano. panahon at katayuang sosyal. Batangue?o. mali ang nakagisnan nating pagkilala sa mga lengguwaheng ito bilang “diyalekto. May kahulugan ang salita na batay sa taglay na ponolohiya. Nauuri ang wika sa kaanyuan. ispeling (morpolodyi) at pangungusap (sintaks). May pagbabago ang wika. Waray—ilan lamang ang mga ito sa 175 sinasalitang lengguwahe sa 16 na rehiyon sa bansa. tumutukoy lamang sa pagkakaroon ng iba’t ibang bersiyon at paraan sa pananalita ang isang diyalekto. Ang wika ay likas at katutubo. di napipigilan para umunlad 4. ang wika ay nalilikha ng tao upang ilahad ang nais ipakahulugan sa kanyang mga kaisipan (nanghihiram sa ibang wika upang makaagapay sa mga pagbabagong nagaganap sa kapaligiran) 5.

Tausug ng Jolo at Sulu. 2011 Author: rolandotaguan Bahagi ng metalinggwistik na pag-aaral ng wika ang pagkilala sa mga barayti nito. gawain. Ayon sa pag¬aaral ni Ernesto Constantino.Naipapakita ng mga lengguwahe sa bansa ang mga sistemang ito sa pamamagitan ng iba-iba nilang paggamit sa mga salita. Ginagamit naman ang salitang “mabilis” bilang “mabilis” din sa Tagalog. Sa Luzon. interes. Ayon sa teoryang ito. mayroong higit sa apat na raan (400) ang dayalek na ginagamit sa kapuluan ng ating bansa. pinag-aralan at iba pa. Cebu.“ Isinusulat o binibigkas ito bilang “maganda” para sa mga Tagalog. at “matahom” sa mga Cebuano. Capiznon ng Hilaga-Silangang Panay at ang Cebuano ng Negros. Samantala. Pansinin na lamang natin ang pananagalog ng mga naninirahan sa iba’t ibang lugar na gumagamit ng . at “paspas” sa Cebu. Hindi dahil ginagamit ang mga lengguwahe sa isang barangay. Wika ang dapat itawag sa 175 sinasalitang lengguwahe sa bansa. Tinatawag din itong wikain sa ibang aklat. Tulad na lamang ng paggamit sa salitang “maganda. Davaoeño ng Davao at T’boli ng Cotabato. Ang mga dayalek ay makikilala hindi lamang sa pagkakaroon nito ng set ng mga distinct na bokabularyo kundi maging sa punto o tono at sa istraktura ng pangungusap. nangangahulugan na hindi na ito wika. Ilocano ng llocos. may dalawang dimensyon ang baryabilidad ng wika – ang dimensyong heograpiko at dimensyong sosyal (Constantino. ilan sa mga dayalek sa Mindanao ay ang Surigaonon ng Surigao. Sa Visayas ay mababanggit ang Aklanon ng Aldan. ngunit “makaskas” sa Bikol. ilan sa mga halimbawa nito ay ang Ibanag ng Isabela at Cagayan. Ito ang wikang ginagamit sa isang partikular na rehiyon. Samakatwid. 2006). Kiniray-a ng Iloilo. nag-uugat ang mga barayti ng wika sa pagkakaiba¬iba ng mga indibidwal at grupo. maging ng kanikanilang tirahan. “magayon” sa mga Bikolano. Dahil nakapagbibigay ng mga sumusunod na sistema ang mga lengguwaheng nabanggit. Ang pagkakaroon ng barayti ng wika ay ipinapaliwanag ng teoryang sosyolinggwistik na pinagbatayan ng ideya ng pagiging heterogenous ng wika. lalawigan o pook. Antique at Kanlurang Panay. Calbay Mga Barayti ng Wika: Isang Panimulang Pagtalakay August 6th. Chavacano ng Zamboanga. Dayalek ang barayti ng wikang nalilikha ng dimensyong heograpiko. probinsya. Pampango ng Pampanga. o rehiyon. Pangasinan ng Pangasinan at Bicolano ng Kabikulan. hindi ito dapat kinikilala bilang diyalekto. lalawigan. malaki man o maliit. Rieze Rose T. Bohol at iba pa.

patient check up. Makikilala ang iba’t ibang barayti nito sa pagkakaroon ng kakaibang rehistro na tangi sa pangkat na gumagamit ng wika. asset. symptom. Wiz ko feel ang mga hombre ditech. Batad at Kianan. Ang sosyolek ay maaari ring may okupasyunal na rehistro. credit. therapy. Ang mga sumusunod naman ay mga jargon sa disiplinang Accountancy at iba pang kaugnay na disiplina: account. justice. Kung maririnig mo ang mga ito sa isang taong hindi mo kilala. balance. at ng marami pa pang ibang dayalekto. complainant Ang mga salitang nakatala sa itaas ay mga legal jargon. day! b. x-ray . debit. Katulad ng sa Tagalog. taga-Bulacan at taga-Rizal. Lapuyan at Sindangan. e. Kosa. e. Pansinin ang mga sumusunod na termino. Girl. net income. punta tayo mamaya sa Mega. Sosyolek naman ang tawag sa barayting nabubuo batay sa dimensyong sosyal. ano ang agad mong iisiping trabaho niya? hearing. court. d. pleading. ward. gross income. wika ng matatanda. Wow pare. cash flow Sa disiplinang Medisina at Nursing naman ay gamitin ang mga sumusunod: diagnosis. Tinatawag din itong sosyal na barayti ng wika dahil nakabatay ito sa mga pangkat panlipunan. emergency. wika ng mga bakla at ng iba pang pangkat. prognosis. appeal. Pansinin kung paanong inilalantad ng rehistro ng mga sumusunod na pahayag ang pinagmulan ng mga ito: a. ang tindi ng tama ko! Heaven! c. wika ng mga preso. wika ng kababaihan. Siocon. settlement. pupuga na tayo mamaya. Ang jargon ang mga tanging bokabularyo ng isang partikular na pangkat ng gawain. exhibit. ang Subanon ng Tuboy-Salog.isang wika. ang Blaan ng Koronadal at Sarangani. bukas na lang tayo maglayb . Me jamming dun. Pare. Mag-malling muna tayo ngayon. may barayti rin ang Ifugao ng Amganad. Iba ang pananagalog ng taal na taga-Maynila sa taga-Batangas. Halimbawa nito ay ang wika ng mga estudyante. fiscal. revenue.

Madalas. ang mga jargon ng isang larangan ay may kakaibang kahulugan sa karaniwan o sa ibang larangan. Kris Aquino. nabibilang sa isang larangan at naninirahan marahil lahat sa Metro Manila: a. Mel Tiangco d. Zoology) stress (Language. rally. Banking) accent (Language. Tinatawag itong idyolek. ang indibidwal na katangian ng bawat tao ay nakaiimpluwensya pa rin sa paggamit ng wika. Sa madaling sabi. Mike Enriquez. Computer) race (Sports. Madalas na bunga ng kolonisasyon ang barayting ito ng wika. d. b. Rey Langit at e. advantage. Ruffa Mae Quinto at f. love. Sociology) nursery (Agriculture.Kung minsan. ang leksikon ng kanilang usapan ay hango sa isang wika at ang istraktura naman ay mula sa isa pang wika. deuce. May iba pang barayti ng wika na tinatawag na pidgin at creole. Psychology) strike (Sports. hindi ba? Prominente rin ang idyolek ng mga sumusunod na personalidad kung kaya madalas silang gayahin ng mga impersonators: a. c. Pansinin ang pananagalog ng mga Intsik sa Binondo. Iba-iba. kahit pa sosyal ang pangunahing tungkulin ng wika. Ito ang nagpapaiba sa isang indibidwal sa iba pang indibidwal. b. Anabelle Rama. slice. Military) note (Music. Restaurant Management) Ngunit kahit pa ang mga pangkat ay may kanya-kanyang barayti ng wikang ginagamit batay sa dimensyong heograpikal at sosyal. e. Education) operation (Medicine. Ang pidginay tinatawag sa Ingles na nobody’s native language. Gloria Macapagal-Arroyo. Interior Design) server (Computer. c. Pansinin kung paano nagkakaiba-iba ang idyolek ng mga sumusunod na brodkaster kahit pa silang lahat ay gumagamit ng isang wika. breakpoint. Pansinin ang mga sumusunod na salitang gamitin sa isports na tennis at kung paano naiiba ang kahulugan ng mga ito sa karaniwan: ace. Bawat isa kasi ay may kani-kaniyang paraan ng paggamit ng wika. Gus Abelgas. fault. Noli de Castro. Mirriam Defensor-Santiago. Labor Law) hardware (Business. Ang salitang gamit nila ay Tagalog ngunit ang istraktura ng kanilang pangungusap . Nagkakaroon nito kapag ang dalawang taal na tagapagsalita ng dalawang magkaibang wika na walang komong wika ay nagtatangkang magkaroon ng kumbersasyongmakeshift. Gayahin ang paraan ng pagsasalita ng bawat isa. indibidwal pa rin ang paggamit ng wika. service Pansinin naman na ang mga sumusunod na terminolohiya ay may magkaibang kahulugan o rehistro sa larangang nasa boob ng panaklong: mouse (Computer. Mon Tulfo.

Ganito ang madalas na maririnig sa kanila: Suki. Nagkaroon nito sapagkat may komunidad ng mga tagapagsalita ang nagangkin dito bilang kanilang unang wika. ikaw bili tinda. Pinakamahusay na halimbawa nito ang Chavacano na hindi masasabing purong Kastila dahil sa impluwensya ng ating katutubong wika sa istraktura nito. mura. Creole din ang tawag sa wika ng mga taga-Mauritius na magkahalong Pranses at kanilang unang wika. .ay hango sa kanilang unang wika. Ang creole naman ay isang wika na unang naging pidgin at kalaunan ay naging likas na wika (nativized).