You are on page 1of 3

Francisco Baltazar (Balagtas)

The following biography of Francisco Baltazar (Balagtas) was written in Tagalog by Jose N.
Sevilla at Tolentino in the early 1920s:

TALAMBUHAY NI FRANCISCO BALTAZAR (BALAGTAS)

Hindi maaringg sumulat ngg ukol sa pnitikangg Tagalog nangg d bbangggitn angg panggalan ngg
dakilangg Makat ngg Wikangg Tagalog, ngg Har ngg mgga manggawit, na si Francisco Baltazar.
Angg maykath ngg Florante at Laura ay is sa mgga npil at namukd na higt sa isngg
maninggnngg na tal at karaptdapat na mpapilingg kina Goethe, Virgilio, Dante Aligieri na
pinpigingg ngg mgga Diosa sa kanyngg dulangg, na d naddaluhn nino mn kund ngg mgga tunay
na diw lamang ngg mgga lah.
Si G. Hermenegildo H. Cruz ay nagukol sa kany ngg isngg mahalagngg aklt na ktataluntunn
ngg kanyng mgga llongg lihim na pinanggdanan at bhay. Si G. Epifanio de los Santos Cristbal
sa pagsaslin ngg kanyngg Florante at Laura sa wikangg kastil ay naninop ngg bongg pantikngg
Tagalog magbuhat ngg 1593 hangggngg 1886, upng sa gitn ngg masayngg halamanan ngg
pnitikngg Tagalog ay pagitawin siyng isngg mabangg at kahanggahanggangg bulklk non na angg
samy ay walngg pagkapawi.
Sa pnitkngg Tagalog ngg ay si Balagts angg dakilang tangglw at sa mgga tilamsk ngg kanyngg
liwnag ay sukat mabu angg lalongg maririkit na kathain. Siy'y ipinanggank niyangg ika 2 ngg
Abril ngg tangg 1788.
Ank palibhas ngg mgga tunay na Tagalog, si G. Juan Balagtas at Juana Cruz, at kumita ngg unangg
liwanag sa mgga lupangg Tagalog. Sa Pangginay, Bulakn, angg singgw dito na lumlikh ngg mgga
tlain ay gumisingg sa kanyngg diwangg silangganin na umawit tuwi na; ngguni't isng pagawit na
nagbabadh ngg mgga dakil at lagingg kapanahngg mgga aral, gaya ngg sabi ni G. Lope K. Santos, na
angg kanyng mgga katag sa Florante ay isngg ebanhelyo sa mgga anggkngg Tagalog na
nannirhan sa mgga tagngg nayon nitngg Kapulun. Angg Florante ay inawit, binasa,
pinakingggan, at tinndan, nultulit na tandan at awitin ngg nanggakringgg na d marunongg
bumasa, upng matndan at tuw na'y talntunin at paganihan ang kanyngg mayamangg diw ngg
ikapapanuto at ikapagigingg mapalad ngg madl.
An Mariano Ponce, si Balagts ay angg Principe ngg mgga Makatangg Tagalog, at an Dr. Jos
Rizal, nangg tukuyin angg kanyngg walngg kamtayangg awit: Ang Florante ay isngg kath sa
wikang Tagalog, nangg kapanhunangg angg wikangg Tagalog ay lumulusog at dumdinggal.

Nagaral si Balagts gaya ngg laht ngg mgga tub rito sa atin ngg mgga unangg dako, sa Cartilla,
Misterio, Trisagio at Doctrina Cristiana, mgga aklt na gingamit sa mgga unang bugs ngg
pagaaral nangg kanyng kapanahunan.
Ank dukh palibhas at iniwi sa duyan ngg karlitan, ay d nagawngg linanggin nangg gaya ngg
kanyng hilig angg sarilingg mun at napilitangg angg laks niy ay ilakongg agd, at yamangg walangg
an mangg katanggiangg gwain na mapagukulan sa pagnggagdg buhay, ay minabutingg msok na
alil sa isngg maganak sa Bayan ngg Tund, mlapt lmangg sa kamaynilan (Atenas) na kungg
san ninnasangg tuklasn angg mgga unangg balit ngg karununggan. Bukl palibhs ang kabaitan at
pagkmasnurin, biyay na ikinapatangg tuw na ngg mgga salt sa ginhawa, ay kinlugdan siy ngg
kanyngg mgga pangginon, at siy kinalinggangg tulad sa ank na tunay. Pinpanggaral siy sa
Paralngg San Jos, at do'y kinpansinn siy ngg isngg sibl na katanggian sa pagtul at isngg d
karaniwangg talino na ikinmahl sa kany ngg mgga Gur ron.
Niyangg 1835, ay nanahanan siy sa Pandakan, at binat siya palibhas, ay linigalg ang kanyngg
pus ngg himalngg gand ni M. A. R. (Mara Asuncin Rivera) isngg magandngg dalagangg
Tagalog na kinabalisahan ngg tanngg binatangg kapanahn.
Dayo siy palibhas sa bayangg Pandakan, ay pinanggimbuluhan siy ngg mgga binatangg binihag din
ngg kagandahan ni Mara, at angg mgga kabasanggl (Adolfo sa kanyngg awit) ay lumikh ngg mgga
pakan na kanyngg ikpapahamak hanggngg siy'y msadlk sa dilm ngg isngg kakilkilabot na
blanguan.
Sa palihngg it ngg hirap, na kungg san linlikh angg mgga dakilangg klolwa, ay dito binu angg
walngg kamatayangg Florante at Laura, tulad kay Victor Hugo ngg Francia na sa kadilimn ngg
isngg bilanggguan sa Bruselas kinath angg isa sa kanyngg mgga dakilangg aklt na pinamatngg
Napoleon, el pequeo:
Nangg tamuhn niy angg lay ay nanahanan siyngg mul sa makasaysayangg bayan ngg Tund, at
dito ay nakilala niy angg isngg babaingg gur sa siningg ngg pagtul, si alingg Mandingg (Agapita
Bernardo Rivera) at angg balitan Husn Sisiw na lubs massabingg siy niyngg unangg
pinagparangglanan ngg kanyangg kinathngg awit bago limbagn.
Sa atas ngg likas na pagnnasangg tumukls ngg kaligayahan sa silongg ngg ibngg langgit ay tinawd
niy angg luok ngg Maynil at nanirahan siy sa Balangg at nsok na tagasulat sa Hukuman, at sa
mgga pist ngg bayan sa mgga npabantg siyngg lubh sa kanyngg mgga maririkit na Moro-moro
na siyngg tanggingg libanggan ngg mgga panahngg yan.
Niyangg 1842 ay lumipat siy sa bayan ngg Udyngg at dito tinaman ngg kanyngg malas angg isngg
babaingg pumukaw na mul ngg kanyngg pus si alingg Juana Tiomnggbengg, isngg maharlikngg babai
na nbihag ngg kanyngg sinumpan ngg isngg wags, dalisay at d magmmaliw na pagibig.
Anngg kanyngg mgga ank na nabbuhay pa hanggga nggayon na dinalaw kongg sady upangg
makilala,ay nriring, nil, umano, sa kanilangg tatay kungg nannibugh angg kanilangg nanay, na
angg M. A. R. sa Florante ay hindi Mara Asuncin Rivera, na lubhangg pumpukaw ngg

kaligalign ni alingg Juana, kund Mara Ana Ramos. Kungg san mapagkkitangg angg Makat ni
Laura ay ntututo ringg mamanggk sa dalawngg ilog.
Si Francisco Balagts, ay nagngg magino sa bayan ngg Udyngg, at siy'y nagtagly ngg mgga
katunggkulangg Juez Mayor de Sementera at Teniente Mayor.
Sa isngg kapusukn ngg loob ay ginupitn niy ngg buhk angg is niyngg alilangg babai, na nagngg
dan ngg isngg panibagongg pagusig sa kany at mulngg idinalaw sa mapngganglw na silid ngg
bilanggguan.
Ang ibon ay kahit piitn sa isngg kulunggngg bakal ay d napipigilangg umawit, at si Balagts ay
gayn, sa lob ngg npipind na blanggguan na pawangg pangglw angg naghahar, pawangg mukhngg
nanggllisik, pawangg luh, at kadalamhatan sa pagkkawalay sa mgga kapilas ngg bhay, sa gitn
ngg bhay na yan, angg kanyngg panitik ay d nangglum at angg kanyngg La India Elegante y la
Negrita amante, angg Orosman at Zfira at ib pngg kath, ay binu niy ron, at lumwl sa
maliwanag at nagpyaman ngg pnitikngg Tagalog.
Nangg tamuhn niyngg pamul angg lay ay dinatnn niyngg hughg na angg kanilngg kabuhayan
dahil sa malakngg usapngg hinarp ngg kanyngg asawa, at salamat sa kanyngg mgga kath at
nabigyn niy ngg maginhawangg kabuhayan angg marami niyngg ank na nangganggailanggan ngg
kanyngg arug.
Magsalit ngg nankol sa kabuhayan ngg dakilangg Hari ngg Tulangg Tagalog ay nangganggahulunggngg
gumaw ngg sapagka't walngg dakilangg bungga ngg laht ngg tanyg na panitik na hind kumadl sa
mgga dakil niyngg simulain, walngg kliliklikangg nayon na hindi umawit ngg kanyngg
Florante; walngg sangggol na iniwi sa lilim ngg langgit ngg Pilipinas na hindi ipinaghele ngg
kanyng mgga magagandngg tul; walngg dakilangg hatol na iginawad angg mgga nun sa kanilngg
mgga ap na hind sa simulain ni Balagts hinugot; walngg anmangg palaala ngg kaibigan sa
kaibigan na hind nbangggit angg mgga katag ni Balagts; an pa't si Balagts at angg mabutingg
gaw ay magkapatid na tunay. Kaliwan ngg nanggalulunos, pambhay sa nanggllupaypy na pus,
panuto ngg nagasa kamalian, at daklangg gur ngg lipingg Tagalog.
Tinawag siy sa sinpupunan ni Bathal niyangg ik 20 ngg Febrero ngg taongg 1862, ngguni't angg
luninggningg ngg kanyngg walngg kahulilip na kaisipn ay tumtangglw pa hanggg nggayn sa atingg
pnitikn at ttangglaw hangggngg sa bukas ngg atingg lipi.