RETORIKA

KALIKASAN AT MGA SULIRANIN NG RETORIKA
Higit ang kabisaan ng pagpapahayag kung maipakikita ang kasiningan sa tulong ng
paglalakip ng wastong gramatika at angkop na retorika sa mga pangungusap. Ang
kasiningan ng pagpapahayag ay maipamamalas sa paggamit ng angkop at tamang
mga salita at parirala sa loob ng pangungusap batay sa kahulugan at damdaming
nais ipaabot ng nagsasalita o nagsusulat. Magiging mabisa lamang ang anumang
pagpapahayag na pasalita o pasulat kung may kasiningan, kawastuan at
kagandahan ang pagpapahayag. Malaking tulong ang pag-unawa sa pag-aaral ng
Retorika.
Definisyon ng Retorika
Ang retorika ay galing sa salitang “rhetor” na mula sa wikang Griyego na ang
ibig sabihin ay “guro” o isang taong mahusay na mananalumpati o isang mahusay
na orador. Sa malalim na pagtalakay, ito ay tumutukoy sa sining at agham maging
pasalita o pasulat na pagpapahayag.
Sa pagdaan ng panahon ang retorika ay lalong lumawak at nagging
mahalaga nang maimbento ang mga limbagan na lalong nagpalawak sa larangan
ng pagsulat dahil dito’y mas lalong nakilala sa ngayon ang retorika sa larangan ng
pagsulat kaysa sa sining ng pagtatalumpati.
Nagsimula ang retorika bilang isang sistema ng pakikipagtalo sa isang isla ng
Syracuse sa bansang Sicily noong ikalimang siglo bago pa dumating si Kristo (ika-5
B.C), matapos bumagsak ang pamahalaang diktatoryal, ang mga mamamayan ay
binigyan ng pagkakataong ipaglaban sa korte ang karapatan sa kanilang mga lupain
na kinuha ng mga nagdaang rehimen.
Si Corax ang nagpanukala kung paano nila ilalahad ang kanilang argumento
upang makuha ang simpatiya ng mga tagapakinig kaya kailangang may maayos at
sistematikong paglalahad ng mga pangangatwiran. Samantala nakapokus ang
pamamaraan ng pananalumpati ni Corax sa limang (5) elemento o sangkap ng
pagpapahayag : Una: Introduksyon o panimula;pangalawa: historical na
kasaysayan na kung saan ilalahad ditto ang pinagmulan ng argumento o ng
pagtatalo; pangatlo: medyor na argumento sa bahaging ito ilalahadang mga
pangunahing dahilan ng pakikipagtalo; pang-apat: karagdagang argumento na
makatutulong sa paglalahad ng mga argumento upang lalong maging malinaw pa
ang pinagtatalunan at ang panlima: kongklusyon na kung saan ang pagtatalo ay
tatapusin at didisisyunan sa pamamagitan ng pagbibigay ng mahusay na solusyon
sa pinagtatalunan.
Isa pa sa kinikilalang retorisyan, si Socrates ay nagtatag ng sariling paaralang
nagtuturo ng istilo ng pagtatalumpati. Ayon sa kanya, ang talumpati ay kailangang

Ayon pa rin kay Aristotle. si Cicero ay hayagang nagsabi na ang pagtalakay sa anumang mithiin ay nakabatay sa mabuting panlasa at pagpapasya ng mananalumpati. Isang batikang orador ng Roma. mawari o makilala sa bawat kaso ang makukuha o magagamit na mga paraan ng paghimok. isa sa magandang halimbawa ditto ay ang pangangatwirang induktibo. ang retorika ay isang sining o agham sa pagsulat ng kathang pampanitikan. struktura at kalinawan ng pagpapahayag. ang retorika ay ang kakayahang maanino. Mayaman ang prosa ni Cicero sa mga nakabiting hugnayang pangungusap. Dagdag pa ni Bisa. ang retorika ay isang mahalagang karunungan ng pagpapahayag na tumutukoy sa sining ng maganda at kaakit-akit na pagsusulat at pagsasalita. ang retorika ay sining ng mabisa at magandang pagpapahayag na sumasaklaw sa maraming sangkap na may kaugnayan sa pagsusulat gaya ng pananalita. Venancio Mendiola. himig. Lumikha siya ng ideya ng probabilidad o maaaring mangyari sa pamamagitan ng panumbas na retorikal sa lohikong kaisipan o ideya. Ayon sa kanya kailangan na ang mananalumpati ay maging mabuting tao muna bago maging mabuting mananalumpati. Ang Bagong Retorika Ayon kay Dr. Ayon naman kay Sebastian. makahikayat at kalugdan ng mga nakikinig o bumabasa.magtaglay ng maiindayog at magagandang pagkakatugma ng mga salita sa isang paraang tuluyan o prosa na kakikitaan ng mga maiikli subalit maeleganteng nakabiting pangungusap na nagtataglay ng kasaysayan at pilosofiya. binigayan niya ng kahulugan ang retorika bilang isang siyensa o agham ng panghihimok o panghihikayat. Iniuutos ng gramatika ang . ang “enthymeme” na kung saan ang pansamantalang konklusyon ay kinuha sa medyor na batayan na sa halaip na silohismo ay magmumula sa unibersal na katotohanan. Sa retorika ni Aristotle. Ayon pa rin kay Socrates. ang kaayusan ng salita ay dinidikta ng gramatika at ang pagpili ng salita ay retorika. ang retorika ay sining ng maayos na pagpili ng wastong salita sa loob ng isang pahayag upang maunawaan. Jose Villa Panganiban. Para kay Dr. sinuri niyang mabuti ang sining ng panghihikayat. Sa aklat ni Simplicio Bisa.