ความหมายของสื่อการเรียนการสอน

สื่อการเรียนการสอน หมายถึง
ตัวกลางหรือช่องทางในการถ่ายทอดองค์
ความรู้ ทักษะ ประสบการณ์ จากแหล่ง
ความรูไ้ ปส่ผ
้ ู้เรียน และทำาใหูเกิดการเรียนรู้
อย่างมีประสิทธิภาพ

ความสำาคัญของสื่อการสอน
กระบวนการเรียนการเรียนการสอน สื่อจัด
ว่าเป็ นองค์ประกอบสำาคัญอย่างหนึ่ งที่ทำาใหู
กระบวนการเรียนการสอนครบบริบ้รณ์และยังอาจกล่าว
ไดูว่าเป็ นตัวชี้ถึงประสิทธิภาพของการเรียนการสอนใน
ครั้งนั้นๆอีกดูวย เพราะตัวสื่อจะเป็ นตัวการสำาคัญที่
นำาเอาความรู้และประสบการณ์เขูาไปส่้การรับรู้ของผู้
เรียน นอกจากนี้ สื่อการสอน
- จะช่วยรักษาความคงที่ของเนื้ อหา
- สามารถพัฒนากิจกรรมการเรียนในร้ปแบบ
ต่างๆไดู
- สามารถรวบรวมเป็ นระบบเพื่อเป็ นเหล่งความรู้
ในศ้นย์วิทยาบริการของโรงเรียน

คุณค่าของสื่อการสอนสื่อการสอนมีคุณค่าดังต่อไปนี้
1. ช่วยสรูางความเป็ นร้ปธรรมใหูแก่ผเู้ รียน เช่นการสาธิตวิธี
การออกกำาลังกาย
2. ช่วยสรูางความสนใจใหูแก่ผเู้ รียน  เพราะผูเ้ รียนไดูเห็น
ภาพ
3.  ช่วยใหูผเู้ รียนจำาไดูมากและจำาไดูนาน  เพราะการใชูส่ อ

ประกอบการสอนทำาใหูผเู้ รียนไดูรับรู้โดยผ่านประสาทสัมผัส
อย่างนูอย 2-3 ทาง
4.  ช่วยประหยัดเวลาในการเรียนการสอน    เพราะสื่อการ
สอนช่วยใหูผู้เรียนเกิดความคิดรวบยอดโดยใชูเวลาเพียงเล็ก
นูอยเช่นในการสอนเรื่องกลูองดิจิทอล  ผูเ้ รียนเห็นกลูองก็
จะเขูาใจไดูถงึ ลักษณะของกลูอง

5. ช่วยใหูผเู้ รียนเกิดความคิดต่อเนื่ องเช่นภาพยนตร์
แสดงการผลิตผลไมูกระป๋ อง
6. ช่วยใหูผเู้ รียนเกิดทัศนคติท่ีดีต่อการเรียน  เพราะ
เมื่อใชูส่ อ
ื การสอนผูเ้ รียนสามารถเขูาใจไดูอย่างรวดเร็ว 
ผูส
้ อนไม่ตูองพ้ดซำ้าใหูผเู้ รียนเกิดความเบื่อหน่าย
7. ช่วยใหูผเู้ รียนไดูรับประสบการณ์ตรงมากที่สด
ุ     
แต่ท้ ังนี้ ตูองขึ้นอย่้กบ
ั การที่ผู้สอนเลือกสื่อการสอนมาใชู
8. ช่วยใหูผส
ู้ อนจัดกิจกรรมใหูผู้เรียน ไดูมส
ี ว่ นร่วมใน
บทเรียนไดูมากขึ้น เช่นอาจใหูผเู้ รียนอธิบายลำาดับขั้น
ของการย่อยอาหารผ่านอวัยวะต่างๆโดยใชูแผนภ้มิ
ประกอบ

เกณฑ์การเลือก

สื่อการสอน
ในการเลือกสื่อการสอนเพื่อใหูสามารถนำามาใชูไดูอย่างมี
ประสิทธิภาพนั้น  ผูส
้ อนควรพิจารณาดังต่อไปนี้
1.     สื่อการสอนช่วยใหูการเรียนการสอนบรรลุวต
ั ถุประสงค์
ตามที่ต้ ังไวูหรือไม่
2.     สื่อการสอนช่วยสรูางสภาพการณ์ที่เป็ นจริงและใหูความ
เป็ นร้ปธรรมหรือไม่
3.     สื่อการสอนนั้นเหมาะกับวัยสติปัญญา ความสนใจ และ
ประสบการณ์ของผูเ้ รียนหรือไม่
4.     สื่อการสอนนั้นช่วยใหูเกิดการเรียนรูง้ ่ายขึ้นและรวดเร็ว
ขึ้นหรือไม่
5.     สื่อการสอนนั้นใหูเนื้ อหาที่นา่ สนใจหรือไม่

6.     สื่อการสอนนั้ นกระตุน
้ ใหุผเุ้ รียนเกิดความคิดสรุางสรรค์
หรือไม่
7.     สื่อการสอนนั้ นใหุเนื้ อหาที่ทันสมัยหรือไม่
8.     การใชุส่ ือการสอนนั้ นคุม
้ กับเวลา ค่าใชุจ่ายและแรงงาน
ที่ส้ญเสียไปหรือไม่
9.     สื่อการสอนนั้ นช่วยใหุผเุ้ รียนพัฒนาทักษะหรือไม่
10.   ค้ณภาพทางดุานกายภาพของสื่อการสอนนั้ นเป็ นที่พอใจ
หรือไม่
11.   สื่อการสอนนั้ นช่วยใหุผเุ้ รียนไดุแสดงออกและมีกิจกรรม
เชิงสรุางสรรค์หรือไม่
12.   สื่อนั้ นใชุเวลาเหมาะสมหรือไม่ท่ีจะช่วยใหุบรรล้
วัตถ้ประสงค์

ประเภทของสื่อการสอน
          เอ็ดการ์ เดล จำาแนกประสบการณ์
ทางการศึกษา เรียงลำาดับจากประสบการณ์ที่
เป็ นร้ปธรรมไปส่้ประสบการณ์ที่เป็ นนามธรรม
โดยยึดหลักว่า คนเราสามารถเขูาใจสิ่งที่เป็ น
ร้ปธรรมไดูดแ
ี ละเร็วกว่าสิ่งที่เป็ นนามธรรมซึ่ง
เรียกว่า "กรวยแห่งประสบการณ์" (Cone of
Experiences) ซึ่งมีท้ ังหมด 10 ขั้น ดัง
แผนภาพต่อไปนี้

โรเบิร์ต อี. ดี. ดีฟเฟอร์ แบ่งประเภทของสื่อการ
สอน ดังนี้
วัสดุที่ไม่ตูองฉาย ไดูแก่ ร้ปภาพ แผนภ้มิ กราฟ
ของจริง ของตัวอย่าง หุ่นจำาลอง แผนที่
กระดาษสาธิต ล้กโลก กระดานชอล์ค กระดาน
นิ เทศ กระดานแม่เหล็ก การแสดงบทบาท
นิ ทรรศการ การสาธิต และการทดลองเป็ นตูน

วัสดุฉายและเครื่องฉาย ไดูแก่ สไลด์ ฟิ ล์มสตริป ภาพ
โปร่งใส ภาพทึบ ภาพยนตร์ และเครื่องฉายต่าง ๆ
เช่น เครื่องฉายภาพยนตร์ เครื่องฉายสไลด์ และฟิ ล์มส
ตริป เครื่องฉายกระจกภาพ เครื่องฉายภาพขูามศีรษะ
เครื่องฉายภาพทึบแสง เครื่องฉายภาพจุลทัศน์ เป็ นตูน
โสตวัสดุและเครื่องมือ ไดูแก่ แผ่นเสียง เครื่องเล่น
จานเสียง เทป เครื่องบันทึกเสียง เครื่องขยายเสียง
และวิทยุ เป็ นตูน

สื่อการเรียนการสอนจำาแนกตามประสบการณ์
1. ประสบการณ์ตรงและมีความม่งุ หมาย
ประสบการณ์ข้ น
ั นี้ เป็ นรากฐานสำาคัญของการศึกษาทั้ง
ปวง เป็ นประสบการณ์ที่ผเู้ รียนไดูรับมาจากความเป็ นจริง
และดูวยตัวเองโดยตรง ผูร้ ับประสบการณ์น้ ี จะไดูเห็น ไดู
จับ ไดูทำา ไดูรู้สก
ึ และไดูดมกลิ่นจากของจริง ดังนั้นสื่อ
การสอนที่ไหูประสบการณ์การเรียนรูใ้ นขั้นนี้ ก็คอ
ื ของจริง
หรือความเป็ นจริงในชีวิตของคนเรานัน
่ เอง

2. ประสบการณ์จำาลอง เป็ นที่ยอมรับกันว่าศาสตร์ต่างๆ
ในโลก มีมากเกินกว่าที่จะเรียนรู้ไดูหมดสิ้นจากประสบการณ์
ตรงในชีวิต บางกรณีกอ
็ ย่้ในอดีต หรือซับซูอนเรูนลับหรือเป็ น
อันตราย ไม่สะดวกต่อการเรียนรู้จากประสบการณ์จริง จึงไดูมี
การจำาลองสิง่ ต่าง ๆ เหล่านั้นมาเพื่อการศึกษา ของจำาลองบาง
อย่างอาจจะเรียนไดูง่ายกว่าและสะดวกกว่า

3. ประสบการณ์นาฏการ ประสบการณ์ต่าง ๆ ของ
คนเรานั้นมีหลายสิง่ หลายอย่างที่เราไม่สามารถประสบไดู
ดูวยตนเอง เช่น เหตุการณ์ในอดีต เรื่องราวในวรรณคดี
การเรียนในเรื่องที่มีปัญหาเกีย
่ วกับสถานที่ หรือเรื่อง
ธรรมชาติที่เป็ นนามธรรม การแสดงละครจะช่วยไปใหูเราไดู
เขูาไปใกลูความเป็ นจริงมากที่สด
ุ เช่น ฉาก เครื่องแต่งตัว
เครื่องมือ หุ่นต่าง ๆ เป็ นตูน

4. การสาธิต การสาธิตคือ การอธิบายถึงขูอเท็จจริง
หรือแบ่งความคิด หรือกระบวนการต่าง ๆใหูผฟ
ู้ ั งแลเห็นไป
ดูวย เช่น คร้วท
ิ ยาศาสตร์เตรียมก๊าซออกซิเจนใหูนก
ั เรียนด้
ก็เป็ นการสาธิต การสาธิตก็เหมือนกับนาฏการ หรือการ
ศึกษานอกสถานที่ เราถือเป็ นสื่อการสอนอย่างหนึ่ ง ซึง่ ใน
การสาธิตนี้ อาจรวมเอาสิง่ ของที่ใชูประกอบหลายอย่าง นับ
ตั้งแต่ของจริงไปจนถึงตัวหนังสือ หรือคำาพ้ดเขูาไวูดูวย แต่
เราไม่เพ่งเล็งถึงสิง่ เหล่านี้ เราจะใหูความสำาคัญกับ
กระบวนการทั้งหมดที่ผเู้ รียนจะตูองเฝู าสังเกตอย่้โดยตลอด

5. การศึกษานอกสถานที่ การพานักเรียนไปศึกษา
นอกสถานที่ เป็ นการสรูางเสริมประสบการณ์ชีวิตเพื่อใหู
นักเรียนไดูเรียนจากแหล่งขูอม้ล แหล่งความรูท
้ ี่มีอย่้จริง
ภายนอกหูองเรียน ดังนั้นการศึกษานอกสถานที่จึงเป็ นวิธี
การหนึ่ งที่เป็ นสื่อกลางใหูนก
ั เรียนไดูเรียนจากของจริง

6. นิ ทรรศการ นิ ทรรศการมีความหมายที่
กวูางขวาง เพราะหมายถึง การจัดแสดงสิ่ง
ต่างๆ เพื่อใหูความรู้แก่ผู้ชม ดังนั้นนิ ทรรศการ
จึงเป็ นการรวมสื่อต่าง ๆ มากมายหลายชนิ ด
การจัดนิ ทรรศการที่ใหูผู้เรียนมามีส่วนร่วมใน
การจัด จะส่งเสริมใหูผู้เรียนไดูมีโอกาสคิด
สรูางสรรค์มีสว่ นร่วม และไดูรับขูอม้ลยูอนกลับ
ดูวยตัวของเขาเอง

7. โทรทัศน์และภาพยนตร์ โทรทัศน์เป็ นสื่อการสอนที่
มีบทบาทมากในปั จจุบน
ั เพราะไดูเห็นทั้งภาพและไดูยิน
เสียงในเวลาเดียวกัน และยังสามารถแพร่และถ่ายทอด
เหตุการณ์ที่กำาลังเกิดขึ้นไดูดูวย นอกจากนั้นโทรทัศน์ยังมี
หลายร้ปแบบ เช่น โทรทัศน์วงจรปิ ด ซึง่ โรงเรียนสามารถนำา
มาใชูในการเรียนการสอนไดูเป็ นอย่างดี นอกจากนี้ ยังมี
โทรทัศน์วงจรปิ ด ที่เอื้ อประโยชน์ตอ
่ การศึกษาอย่างกวูาง
ขวาง ภาพยนตร์เป็ นสื่อที่จำาลองเหตุการณ์มาใหูผช
ู้ มหรือผู้
เรียนไดูด้และไดูฟังอย่างใกลูเคียงกับความจริง แต่ไม่
สามารถถ่ายทอดเหตุการณ์ที่กำาลังเกิดขึ้นไดู ถึงอย่างไร
ก็ตามภาพยนตร์กย
็ ังนับว่าเป็ นสื่อที่มบ
ี ทบาทมากในการ
เรียนการสอน เช่นเดียวกันกับโทรทัศน์

8. ภาพนิ่ ง การบันทึกเสียง และวิทยุ ภาพนิ่ ง
ไดูแก่ ภาพถ่าย ภาพวาดซึ่งมีท้ ังภาพทึบแสงและ
โปร่งแสง ภาพทึบแสงคือร้ปถ่าย ภาพวาด หรือภาพ
ในสิง่ พิมพ์ต่าง ๆ ส่วนภาพนิ่ งโปร่งใสหมายถึงสไลด์
ฟิ ล์มสตริป ภาพโปร่งใสที่ใชูกบ
ั เครื่องฉายวัสดุ
โปร่งใส เป็ นตูน ภาพนิ่ งสามารถจำาลองความเป็ น
จริงมาใหูเราศึกษาบนจอไดู การบันทึกเสียง ไดูแก่
แผ่นเสียงและเครื่องเล่นแผ่นเสียง เทปและเครื่อง
บันทึกเสียง และเครื่องขยายเสียงตลอดจนอุปกรณ์
ต่าง ๆ ที่เกีย
่ วกับเสียง

ซึ่งนอกจากจะสามารถนำามาใชูอย่างอิสระใน
การเรียนการสอนดูวยแลูว ยังใชูกับรายการ
วิทยุและกิจกรรมการศึกษาอื่น ๆ ไดูดวู ย
ส่วนวิทยุน้ ัน ปั จจุบันที่ยอมรับกันแลูวว่า
ช่วยการศึกษาและการเรียนการสอนไดูมาก
ซึ่งไม่จำากัดอย่้แต่เพียงวิทยุโรงเรียนเท่านั้น
แต่ยังหมายรวมถึงวิทยุทัว่ ไปอีกดูวย

9. ทัศนสัญลักษณ์ สื่อการสอนประเภท
ทัศนสัญญลักษณ์น้ ี มีมากมายหลายชนิ ด เช่น
แผนภ้มิ แผนภาพ แผนที่ แผนผัง ภาพ
โฆษณา การ์ต้น เป็ นตูน สื่อเหล่านี้ เป็ นสื่อที่มี
ลักษณะเป็ นสัญลักษณ์สำาหรับถ่ายทอดความ
หมายใหูเขูาใจไดูรวดเร็วขึ้น

10.วจนสัญลักษณ์ สื่อขั้นนี้ เป็ นสื่อที่จัดว่า เป็ นขั้นที่
เป็ นนามธรรมมากที่สด
ุ ซึง่ ไดูแก่ ตัวหนังสือหรืออักษร
สัญลักษณ์ทางคำาพ้ดที่เป็ นเสียงพ้ด ความเป็ นร้ปธรรมของ
สื่อประเภทนี้ จะไม่คงเหลืออย่้เลย อย่างไรก็ดี ถึงแมูส่ อ

ประเภทนี้ จะมีลักษณะที่เป็ นนามธรรมที่สด
ุ ก็ตาม เราก็ใชู
ประโยชน์จากสื่อประเภทนี้ มาก เพราะตูองใชูในการสื่อความ
หมายอย่้ตลอดเวลา

Wilbure Young ไดูจัดแบ่งไวูดงั นี้
1. ทัศนวัสดุ (Visual Materials) เช่น กระดานดำา
กระดานผูาสำาลี) แผนภ้มิ ร้ปภาพ ฟิ ล์มสตริป สไลด์
ฯลฯ
2. โสตวัสดุ (Audio Materisls ) เช่น เครื่องบันทึก
เสียง (Tape Recorder) เครื่องรับวิทยุ หูองปฏิบต
ั ิการ
ทางภาษา ระบบขยายเสียง ฯลฯ
3. โสตทัศนวัสดุ (Audio Visual Materials) เช่น
ภาพยนตร์ โทรทัศน์ ฯลฯ
4. เครื่องมือหรืออุปกรณ์ (Equipments) เช่น เครื่อง
ฉายภาพยนตร์ เครื่องฉายฟิ ล์มสตริป เครื่องฉายสไลด์
5. กิจกรรมต่าง ๆ (Activities )เช่น นิ ทรรศการ การ
สาธิต ทัศนศึกษา ฯลฯ
สื่อการเรียนการสอนจำาแนกตามร้ปแบบ

สื่อการเรียนการสอนตามลักษณะและการใชู
1. เครื่องมือหรืออุปกรณ์ (Hardware)
2. วัสดุ (Software)
3. เทคนิ คหรือวิธีการ (Techinques or Methods)

และประโยชน์ของสื่อการเรียนการสอน
ยใหูผู้เรียนเกิดการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพ ไดูแก่
1 เรียนรูไ้ ดูดข
ี ้ ึนจากประสบการณ์ที่มีความหมายในร
2 เรียนรูไ้ ดูอย่างถ้กตูอง
3 เรียนรูไ้ ดูง่ายและเขูาใจไดูชัดเจน
เรียนรู้ไดูมากขึ้น
5 เรียนรูไ้ ดูในเวลาที่จำากัด

ยใหูสามารถเอาชนะขูอจำากัดต่าง ๆ ในการเรียนรู้ ได

ทำาสิง่ นามธรรมใหูเป็ นร้ปธรรมมากขึ้น
ทำาสิง่ ซับซูอนใหูง่ายขึ้น
ทำาสิง่ เคลื่อนไหวชูาใหูเร็วขึ้น
ทำาสิง่ เคลื่อนไหวเร็วใหูชูาลง
ทำาสิง่ เล็กใหูใหญ่ข้ ึน

ทำาสิง่ ใหญ่ใหูเล็กลง
นำาสิง่ ที่อย่้ไกลมาศึกษาไดู
นำาสิง่ ที่เกิดในอดีตมาศึกษาไดูช่วยกระตูน
ุ ความสนใจของผู้
ช่วยใหูจดจำาไดูนาน เกิดความประทับใจและมัน
่ ใจในการเรียน
0 ช่วยใหูผเู้ รียนไดูคด
ิ และแกูปัญหา
1 ช่วยแกูปัญหาเรื่องความแตกต่างระหว่างบุคคล

สื่อการเรียนการสอนสามารถเอาชนะขูอจำากัดเรื่องความ
แตกต่าง
คือเมื่อใชูส่ อ
ื การเรียนการสอนแลูวจะช่วยใหูเด็กซึ่งมี
ประสบการณ์เดิมต่างกันเขูาใจไดูใกลูเคียงกัน
1.ขจัดปั ญหาเกีย
่ วกับเรื่องสถานที่ ประสบการณ์ตรงบาง
อย่าง หรือการเรียนรู้
2.ทำาใหูเด็กไดูรับประสบการณ์ตรงจากสิง่ แวดลูอมและ
สังคม 4.สื่อการเรียนการสอนทำาใหูเด็กมีความคิดรวบยอด
เป็ นอย่างเดียวกัน
3.ทำาใหูเด็กมีมโนภาพเริม
่ แรกอย่างถ้กตูองและสมบ้รณ์

4.ทำาใหูเด็กมีความสนใจและตูองการเรียน
ในเรื่องต่าง ๆ มากขึ้น เช่นการอ่าน
ความคิดริเริม
่ สรูางสรรค์ ทัศนคติ การ
แกูปัญหา ฯลฯ
5.เป็ นการสรูางแรงจ้งใจและเรูาความ
สนใจ
6.ช่วยใหูผู้เรียนไดูมีประสบการณ์จากร้ป
ธรรมส่้นามธรรม

การออกแบบสื่อการเรียนการสอน
การออกแบบสื่อ องค์ประกอบทีสำาคัญในการเรียนการ
สอน คือสิง่ ที่นำาไปประกอบการเรียนการสอน
ลักษณะการออกแบบที่ดี
1. ควรเป็ นการออกแบบที่เหมาะสมกับความมุ่งหมายของ
การนำาไปใชู
2. ควรเป็ นการออกแบบที่มล
ี ักษณะง่ายต่อการทำาความ
เขูาใจ การนำาไปใชูงานและกระบวนการผลิต
3. ควรมีสด
ั ส่วนที่ดีและเหมาะสมตามสภาพการใชูงานของ
สื่อ
4. ควรมีความกลมกลืนของส่วนประกอบ ตลอดจน
สอดคลูองกับสภาพแวดลูอมของการใชูและการผลิตสื่อชนิ ด
นั้น

ปั จจัยพื้ นฐานของการออกแบบสื่อการสอน
1. เปู าหมายของการเรียนการสอน
พฤติกรรมดูานพุทธพิสย
ั แสดงว่าไดูเกิดความรู้และสามารถ
อธิบายวิเคราะห์ไดู
พฤติกรรมดูานทักษะพิสย
ั เป็ นทักษะในการเคลื่อนไหว
ลงมือทำางาน หรือความว่องไวในการแกูปัญหา
พฤติกรรมดูานจิตพิสย
ั แสดงความรูส
้ ก
ึ อารมณ์ที่มต
ี อ
่ สิง่ ที่
เรียนรู้และสภาพแวดลูอม
2. ลักษณะของผูเ้ รียน เนื้ อหาและรายละเอียดของสื่อย่อม
แปรตามอายุ และความรู้พื้นฐานของผูเ้ รียน

3. ลักษณะแวดลูอมของการผลิตสื่อ
ลักษณะผู้เรียน
- การสอนกลุ่มใหญ่ ในลักษณะการ
บรรยาย สาธิต
- การสอนกลุ่มเล็ก
- การสอนเป็ นรายบุคคล
สิง่ อำานวยความสะดวกในการใชูส่ ือ
4. ลักษณะสื่อ
- ลักษณะเฉพาะตัวของสื่อ
- ขนาดมาตรฐานของสื่อ

วิธรี ะบบกับการออกแบบสื่อการเรียนการสอน
เป็ นวิธก
ี ารนำาเอาผลที่ไดู(ขูอม้ลยูอนกลับ)จาก
การผลิตหรือการประเมินผล มาพิจารณา
ปรับปรุงแกูไขระบบใหูมีประสิทธิภาพมากยิ่ง
ขึ้น

ระบบการเรียนการสอน
1. เนื้ อหาหรือวัตถุประสงค์เชิงพฤติกรรม จะตูองมีความ
สอดคลูองกัน
2. พิจารณาพฤติกรรมเบื้ องตูนของผูเ้ รียน คือ ตูอง
ทราบพื้ นฐานความรู้เดิมของผูเ้ รียน
3. ขั้นการสอน วิธีการสอน และปั จจัยต่างๆ ที่สง่ ผลใหู
ผู้เรียนบรรลุวต
ั ถุประสงค์ไดูดี
4. การประเมินผล เพื่อตรวจสอบการดำาเนิ นการเรียน
การสอน5. วิเคราะห์ผลและปรับปรุงขูอบกพร่องของ
ระบบการเรียนการสอน

การสรูางสื่อดูวยคอมพิวเตอร์
การสรูางสื่อการเรียนการสอนดูวยคอมพิวเตอร์
คอมพิวเตอร์ช่วยสอน CAI เป็ นกระบวนการเรียนการ
สอน โดยใชูส่ อ
ื คอมพิวเตอร์ในการนำาเสนอเนื้ อหาสาระ
องค์ประกอบของคอมพิวเตอร์ช่วยสอน
1. เสนอสิง่ เรูาใหูกบ
ั ผู้เรียน ไดูแก่ เนื้ อหา ภาพนิ่ ง คำาถาม
ภาพเคลื่อนไหว
2. ประเมินการตอบสนองของผูเ้ รียน ไดูแก่ การตัดสิน คำา
ตอบ
3. ใหูขอ
ู ม้ลยูอนกลับเพื่อการเสริมแรง ไดูแก่ การใหูรางวัล
หรือคะแนน
4. ใหูผเู้ รียนเลือกสิ่งเรูาลำาดับต่อไป

ร้ปแบบต่างๆของคอมพิวเตอร์ช่วยสอน
1. เพื่อการสอน สอนเนื้ อหาใหม่แก่ผเู้ รียน
2. ประเภทแบบฝึ กหัด เพื่อฝึ กความแม่นยำา
3. ประเภทสถานการณ์จำาลอง เพื่อใหูผเู้ รียนไดูทดลอง
ปฏิบต
ั ก
ิ บ
ั สถานการณ์จำาลอง
4. ประเภทเกมการสอน เพื่อกระตูน
ุ ความสนใจของผู้เรียน
5. ประเภทการคูนพบ เพื่อใหูผเู้ รียนไดูมโี อกาสทดลอง
กระทำาสิง่ ต่างๆจนสามารถสรุปไดูดูวยตนเอง
6. ประเภทแกูปัญหา ฝึ กใหูผเู้ รียนรูจ
้ ักคิด ตัดสินใจ
7. ประเภทเพื่อการทดสอบ ใชูประเมินการสอนของคร้

ประโยชน์ของคอมพิวเตอร์ช่วยสอน

รูางแรงจ้งใจในการเรียน ดึงด้ดความสนใจ
วยใหูผู้เรียนเกิดการเรียนรู้และสามารถเขูาใจเนื้ อหาไ
งเสริมใหูผู้เรียนมีความรับผิดชอบต่อตนเอง
์ างการเรียนไดูอย่างชัดเจน
ามารถรับรู้ผลสัมฤทธิท
ระหยัดเวลาและงบประมาณในการเรียนการสอน

การสรูางสื่อสองมิติ
การออกแบบสองมิติ (two –
dimensional design) เป็ นการออกแบบบน
ระนาบรองรับ เช่น กระดาษ แผ่นไมู ผูาใบ
ผนังคอนกรีต เป็ นตูน ซึ่งตรวจสอบมิตไิ ดู
เพียงความกวูางของความยาว ไม่มีความหนา
ใหูตรวจสอบไดูในการออกแบบสองมิตส
ิ ามารถ
จำาแนกมิติของการรับรู้ไดู 2 ประการ คือ
1. มิตท
ิ ี่ตรวจสอบไดูเป็ นการออกแบบใหู
มีร้ปร่างต่าง ๆ โดยใชูส่วนประกอบของการ
ออกแบบสามารถรับรู้และ ตรวจสอบมิติกวูาง
ยาวบนผิวหนูาของระนาบรองรับไดู

2. มิติที่ตรวจสอบไม่ไดูเป็ นการออกแบบสอง
มิติ แต่ในการรับรู้ดูวยสายตาและความรู้สก
ึ ด้เหมือน
ภาพสามมิติแต่ตรวจสอบไม่ไดูดูวยการวัด เปรียบ
เทียบไดูกบ
ั ภาพถ่ายของโต๊ะ ซึ่งสามารถรับรูไ้ ดูวา่ มี
ความกวูาง ความยาว และความหนา แต่ภาพที่
ปรากฏมีเพียงความกวูางและความยาวเท่านั้น มิตท
ิ ี่
ตรวจสอบไม่ไดูน้ ี เรียกว่า มิตม
ิ ายา หรือมิตล
ิ วงภาพ
...1 การออกแบบภาพสองมิติจากการตัดกระดาษ
สามารถตรวจสอบมิติกวูางยาวไดู
...2 การออกแบบภาพสองมิติ เป็ นจิตรกรรมที่แสดง
ความลึก ซึง่ เป็ นมิติลวงไดูอย่างชัดเจนมิติที่ตรวจสอบ
ไม่ไดู หรือมิติลวงนั้น มีวธ
ิ ีการทำาใหูปรากฏไดูหลายวิธี
ดังต่อไปนี้

....3 การออกแบบทัศนี ยภาพเสูน สิ่งที่อย่้ใกลู
จะด้ใหญ่กว่าสิง่ ที่อย่้ไกล
3.1 วิธีทัศนี ยภาพบรรยากาศ (aerial or
atmospheric perspective) เป็ นการสรูาง
บรรยากาศใหูพร่ามัว โดยเฉพาะบริเวณที่อย่้ลึก
เขูาไปทางดูานหลัง ด้เหมือนมีหมอกปกคลุม
อย่้ ทำาใหูสิ่งที่อย่้ใกลูดช
้ ัด สิ่งที่อย่้ไกลด้ไม่ชัด

การสรูางสื่อสิ่งพิมพ์
“สื่อสิง่ พิมพ์” จึงมีความหมายว่า “สิ่งที่พิมพ์
ขึ้น ไม่ว่าจะเป็ นแผ่นกระดาษหรือวัตถุใด ๆ
ดูวยวิธีการต่าง ๆ อันเกิดเป็ นชิ้นงานที่มี
ลักษณะเหมือน ตูนฉบับขึ้นหลายสำาเนาใน
ปริมาณมากเพื่อเป็ นสิง่ ที่ทำาการติดต่อ หรือ
ชักนำาใหูบุคคลอื่นไดูเห็นหรือทราบ ขูอความ
ต่าง ๆ”

ประเภทของสื่อสิง่ พิมพ์
สื่อสิง่ พิมพ์ประเภทหนังสือ
- หนังสือสารคดี ตำารา แบบเรียน
เป็ นสื่อสิง่ พิมพ์ที่แสดงเนื้ อหาวิชาการในศาสตร์
ความรู้ตา่ ง ๆ เพื่อสื่อใหูผู้อ่าน เขูาใจความหมาย
ดูวยความรู้ที่เป็ นจริง จึงเป็ นสื่อสิ่งพิมพ์ท่ีเนูน
ความรู้อย่างถ้กตูอง
- หนังสือบันเทิงคดี
เป็ นสื่อสิง่ พิมพ์ที่ผลิตขึ้นโดยใชูเรื่องราวสมมติ
เพื่อใหูผู้อ่านไดูรับควา เพลิดเพลิน สนุกสนาน
มักมีขนาดเล็ก เรียกว่า หนังสือฉบับกระเป๋ า หรือ
Pocket Book ไดู

สื่อสิ่งพิมพ์เพื่อเผยแพร่ข่าวสาร
- หนังสือพิมพ์ (Newspapers) เป็ นสื่อสิ่งพิมพ์ที่ผลิต
ขึ้นโดยนำาเสนอเรื่องราว ข่าวสารภาพและ
ความคิดเห็น ในลักษณะของแผ่นพิมพ์ แผ่นใหญ่ ที่ใชู
วิธีการพับรวมกัน ซึ่งสื่อสิ่งพิมพ์ชนิ ดนี้ ไดูพิมพ์ออก
เผยแพร่ท้ ังลักษณะ หนังสือพิมพ์รายวัน, รายสัปดาห์
และรายเดือน
- วารสาร, นิ ตยสาร เป็ นสื่อสิ่งพิมพ์ที่ผลิตขึ้นโดยนำา
เสนอสาระ ข่าว ความบันเทิง ที่มีร้ปแบบการนำาเสนอ
ที่โดดเด่น สะดุดตา และสรูางความสนใจใหูกับผู้อา่ น
ทั้งนี้ การผลิตนั้น มีการ กำาหนดระยะเวลาการออกเผย
แพร่ที่แน่นอน ทั้งลักษณะวารสาร, นิ ตยสารรายปั กษ์
(15 วัน) และ รายเดือน

การสรูางสื่อสามมิติ
งานออกแบบสามมิติ
งานสามมิติ หมายถึง การจัดปริมาตร
ที่เป็ นจริงในที่ว่างดูวยองค์ประกอบ
พลาสติก
คือ ร้ปทรง เสูน ระนาบ ที่ว่าง สี และผิว
สัมผัส ฯลฯ ใหูมีความเคลื่อนไหว และจัด
ใหูองค์ประกอบ
เหล่านี้ มีความเป็ นอันหนึ่ งอันเดียวกัน
มิตม
ิ ีความหมายว่า การวัดขนาดต่างๆ
เช่น ความกวูาง ความยาว หรือความส้ง
ตรงกับคำาในภาษาอังกฤษว่า dimension

การสรูางสื่อภาพเคลื่อนไหว
ภาพเคลื่อนไหว หมายถึง ภาพกราฟฟิ กที่
มีการเคลื่อนไหวเพื่อแสดงขั้นตอนหรือปรากฏ
การณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่ อง เช่น การ
เคลื่อนที่ของอะตอมในโมเลกุล หรือการเคลื่อนที่
ของล้กส้บของเครื่องยนต์ เป็ นตูน ทั้งนี้ เพื่อ
สรูางสรรค์จินตนาการใหูเกิดแรงจ้งใจจากผูช
้ ม
การผลิตภาพเคลื่อนไหวจะตูองใชูโปรแกรมที่มี
คุณสมบัตเิ ฉพาะทางซึง่ อาจมีปัญหาเกิดขึ้นอย่้บาู ง
เกีย
่ วกับขนาดของไฟล์ที่ตอ
ู งใชูพื้นที่ในการจัดเก็บ
มากกว่าภาพนิ่ งหลายเท่านัน
่ เอง

-

ประโยชน์
ง่ายต่อการใชูงาน
สามารถไดูถึงความรูส
้ ึก
สรูางเสริมประสบการณ์
เพิ่มขีดความสามารถในการเรียนรู้
เขูาใจเนื้ อหามากยิ่งขึ้น
คูุมค่าในการลงทุน
เพิ่มประสิทธิภาพในการลงทุน