You are on page 1of 7

ThuyÕt minh ®Ò tµi

Nghiªn cøu khoa häc vµ Ph¸t triÓn c«ng nghÖ

I. Th«ng tin chung vÒ ®Ò tµi.

1 Tªn ®Ò tµi: NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA 2 M· sè:


SÓNG HÀI TỚI THIẾT BỊ ðO ðẾM ðIỆN NĂNG Sè QuyÕt ®Þnh:
TRUYỀN THỐNG.

3 Thêi gian thùc hiÖn: 11............ th¸ng 4 CÊp qu¶n lý

(Tõ th¸ng.....2/2010..........®Õn th¸ng....12/2010....)


5 Kinh phÝ: ......60...... triÖu ®ång, trong ®ã:
Nguån Tæng sè (triÖu ®ång)
- Tõ Ng©n s¸ch sù nghiÖp khoa häc: 60
- Tõ nguån tù cã cña tæ chøc:
- Tõ nguån kh¸c:
6 LÜnh vùc khoa häc: KHOA HỌC CÔNG NGHỆ
 Thuéc Ch−¬ng tr×nh (ghi râ tªn ch−¬ng tr×nh, nÕu cã): ....................................................
........................................................................................ M· sè:...........................................
 §Ò tµi ®éc lËp
7 Chñ nhiÖm ®Ò tµi
Hä vµ Tªn: PHÙNG ANH TUẤN....................................
Ngµy, th¸ng, n¨m sinh: 18/07/1979......................... Nam
Häc hµm, häc vÞ: Tiến sỹ kỹ thuật.............................................................................................
Chøc danh khoa häc: ................................................................................................................
Chøc vô: Chuyên gia kỹ thuật/Nghiên cứu viên/Giảng viên ......................................................
§iÖn tho¹i: Tæ chøc:0438.692.511 ....... Nhµ riªng:0438.680.600. Mobile:0948.849.921 ........
Fax: ..................................................... E-mail: tuanpa-tbd@mail.hut.edu.vn..........................
Tªn tæ chøc ®ang c«ng t¸c: TRƯỜNG ðẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI – KHOA ðIỆN ......
.................................................................................................................................................
§Þa chØ tæ chøc:SỐ 01, ðẠI CỒ VIỆT, HAI BÀ TRƯNG, HÀ NỘI .........................................
.................................................................................................................................................
§Þa chØ nhµ riªng:Phòng 5, ngách 33/4, Lê Thanh Nghị, Bách Khoa, Hai Bà Trưng, Hà Nội.....
.................................................................................................................................................

1
8 Th− ký ®Ò tµi
Hä vµ Tªn: NGUYỄN THÀNH KHANG ........................
Ngµy, th¸ng, n¨m sinh: 05/06/1984 ................................ Nam ..............................................
Häc hµm, häc vÞ: Kỹ sư Thiết bị ñiện – ðiện tử ........................................................................
Chøc danh khoa häc: ................................................................................................................
Chøc vô: Chuyên gia kỹ thuật/Nghiên cứu viên/Giảng viên ......................................................
§iÖn tho¹i: Tæ chøc:0438.692.511 ....... Nhµ riªng: ...................... Mobile:0982534784 ..........
Fax: ..................................................... E-mail: ......................................................................
Tªn tæ chøc ®ang c«ng t¸c: TRƯỜNG ðẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI – KHOA ðIỆN ......
.................................................................................................................................................
§Þa chØ tæ chøc:SỐ 01, ðẠI CỒ VIỆT, HAI BÀ TRƯNG, HÀ NỘI .........................................
.................................................................................................................................................
§Þa chØ nhµ riªng:19 NGACH 61/18 ðỊNH CÔNG THƯỢNG .................................................
.................................................................................................................................................

9 Tæ chøc chñ tr× ®Ò tµi


Tªn tæ chøc: ..............................................................................................................................
.................................................................................................................................................
§iÖn tho¹i: ....................................................... Fax: ...............................................................
E-mail: ............................................................ Website: ........................................................
§Þa chØ:.....................................................................................................................................
Hä vµ tªn Thñ tr−ëng tæ chøc:...................................................................................................
Sè tµi kho¶n: .............................................................................................................................
T¹i Kho b¹cNhµ n−íci:..............................................................................................................

10 C¬ quan ®−îc giao kÕ ho¹chii


Tªn c¬ quan: .............................................................................................................................
.................................................................................................................................................
§iÖn tho¹i: ....................................................... Fax: ...............................................................
E-mail: ............................................................ Website: ........................................................
§Þa chØ:.....................................................................................................................................
.................................................................................................................................................

2
11 C¸c tæ chøc phèi hîp thùc hiÖn ®Ò tµi (nÕu cã)
1. Tæ chøc 1:..........................................................................................................................
C¬ quan chñ qu¶n:....................................................................................................................
§iÖn tho¹i: ...................................................... Fax:...............................................................
§Þa chØ: ....................................................................................................................................
Hä vµ tªn Thñ tr−ëng tæ chøc: ..................................................................................................

12 C¸c c¸ nh©n thùc hiÖn ®Ò tµi


(Ghi nh÷ng ng−êi dù kiÕn ®ãng gãp khoa häc vµ chñ tr× thùc hiÖn nh÷ng néi dung chÝnh thuéc tæ chøc chñ tr× vµ
tæ chøc phèi hîp tham gia thùc hiÖn ®Ò tµi, sè l−îng khai b¸o kh«ng qu¸ 10 ng−êi kÓ c¶ chñ nhiÖm ®Ò tµi)
Hä vµ Tªn - Häc Thêi gian lµm
TT Tæ chøc c«ng t¸c Néi dung c«ng viÖc tham gia viÖc cho ®Ò tµi
hµm, häc vÞ
(sè th¸ng quy ®æi1)
01 TS. PHÙNG ANH TRƯỜNG ðHBK HÀ
TUẤN NỘI– BM Thiết bị ñiện
Nghiên cứu lý thuyết, mô hình hóa 11

02 KS. NGUYỄN TRƯỜNG ðHBK HÀ


THÀNH KHANG NỘI – BM Thiết bị ñiện
Chế tạo nguồn thử nghiệm 11

03 KS. LÊ CÔNG TRƯỜNG ðHBK HÀ


CƯỜNG NỘI – BM Kỹ thuật ño
Chế tạo mạch ño lường 11

II. Môc tiªu, Néi dung KH&CN vµ ph−¬ng ¸n tæ chøc thùc hiÖn ®Ò tµi 2

13 Môc tiªu cña ®Ò tµi (b¸m s¸t vµ cô thÓ ho¸ ®Þnh h−íng môc tiªu theo ®Æt hµng - nÕu cã)
Nghiên cứu ảnh hưởng của sóng hài ñến các thiết bị ño ñếm ñiện năng. Mô hình hóa và mô
phỏng sai số của thiết bị ño trong ñiều kiện dòng ñiện mang nhiều thành phần sóng hài. Chế
tạo thử nghiệm một hệ thống cho phép lượng hóa những sai số này.

ðưa ra các tiêu chí ñánh giá sát thực về tổn thất công suất, tổn thất ñiện năng và các thiệt hại
dẫn xuất do sóng hài.

ðưa ra các khuyến cáo về giới hạn méo sóng hài chấp nhận ñược trong lĩnh vực ño ñếm ñiện
năng, góp phần giảm tổn thất ñiện năng do ño lường sai.

1
Mét (01) th¸ng quy ®æi lµ th¸ng gåm 22 ngµy lµm viÖc, mçi ngµy lµm viÖc gåm 08 giê
2
PhÇn II - Néi dung khoa häc cña ®Ò tµi b¾t buéc tr×nh bµy sang trang míi, t¸ch biÖt víi phÇn I - Th«ng tin chung

3
14 T×nh tr¹ng ®Ò tµi: (®¸nh dÊu  vµo « cÇn ®¸nh dÊu)
 Míi  KÕ tiÕp h−íng nghiªn cøu cña chÝnh nhãm t¸c gi¶
 KÕ tiÕp h−íng nghiªn cøu cña ng−êi kh¸c
15 Tæng quan t×nh h×nh nghiªn cøu, luËn gi¶i vÒ môc tiªu vµ nh÷ng néi dung nghiªn cøu cña
®Ò tµi:
15.1. §¸nh gi¸ Tæng quan t×nh h×nh nghiªn cøu thuéc lÜnh vùc cña ®Ò tµi
Ngoµi n−íc (Ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ ®−îc nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu cã liªn quan vµ nh÷ng kÕt qu¶ nghiªn cøu
míi nhÊt trong lÜnh vùc nghiªn cøu cña ®Ò tµi; nªu ®−îc nh÷ng b−íc tiÕn vÒ tr×nh ®é KH&CN cña nh÷ng kÕt qu¶
nghiªn cøu ®ã):

Xã hội hiện ñại ñược phát triển trên cơ sở sự tiến bộ vượt bậc của các công cụ lao ñộng tiến
bộ, trong ñó ta không thể bỏ qua ñược sự quan trọng của việc ñiện khí hóa. Sự ra ñời của máy
ñiện xoay chiều, dòng ñiện và ñiện áp hình sin, tần số không ñổi là những nền tảng quan trọng
cho việc cơ giới hóa gần hoàn toàn các quá trình sản xuất chất lượng cao, hiệu suất cao.

Sự ra ñời của sóng ñiện áp hình sin kéo theo sự cần thiết phải có một dòng ñiện hình sin trùng
pha với ñiện áp nhằm nâng cao hiệu năng sử dụng của lưới ñiện. Khái niệm về công suất phản
kháng, công suất tác dụng, công suất biểu kiến và hệ số công suất ñược ñịnh nghĩa xuất phát
từ những yêu cầu về ño lường, tính toán, hiển thị và hoạch ñịnh chính sách từ những ngày ñầu
tiên.

Từ những năm 60 của thế kỷ XX, sự ra ñời của van bán dẫn và ñiện tử công suất ñã làm
thay ñổi hẳn các phương thức truyền thống trong việc ñiều dẫn năng lượng. Các van bán dẫn
này thông thường là ñi-ôt, thyritor, transistor, IGBT hoặc GTO.

Cùng với sự phát triển vượt bậc về công nghệ vật liệu và công nghệ ñiều khiển, van bán dẫn
và ngành công nghiệp ñiện tử công suất ñã ñóng góp rất to lớn cho quá trình tự ñộng hóa các
quá trình sản xuất, nâng cao năng suất lao ñộng và chất lượng sản phẩm.

Tuy nhiên, sự ra ñời của van bán dẫn cũng kéo theo sự xuất hiện của các loại phụ tải phi tuyến
khác nhau với ñủ loại công suất từ rất bé ñến rất lớn. Các phụ tải phi tuyến này tiêu thụ năng
lượng của nguồn cấp một cách không sin (ñiều hòa bậc cao). ðôi khi, chúng còn chiếm tỷ lệ
lớn trong tổng công suất tải. Người ta có thể bắt gặp ở bất kỳ ñâu một phụ tải phi tuyến. Một
bóng ñèn tròn bất kỳ (tuyến tính) ngày nay ñược gắn nối tiếp thêm một bộ băm áp (phi tuyến)
nhằm ñiều khiển ñộ sáng tối của ñèn. Một ñộng cơ vận hành bình thường ở chế ñộ ñịnh mức

4
(tuyến tính) ñược gắn thêm hệ thống biến tần (phi tuyến) nhằm ñạt ñược hiệu năng ñiều chỉnh
tốc ñộ thay ñổi.

ðiều này ảnh hưởng không những ñến hiệu suất của cả hệ thống mà còn ảnh hưởng ñến hệ
thống ñịnh nghĩa truyền thống và các phương pháp ñánh giá, ño lường, tính toán hiện ñại.

Sự xuất hiện của sóng hài trong hệ thống ñiện gây nên một số hiệu ứng không mong ñợi như
sau:

• Phát nóng máy biến áp và ñộng cơ ñiện

• Gây quá tải với các hệ thống tụ bù công suất phản kháng

• Gây méo ñiện áp hệ thống (voltage distortion)

• Làm nhấp nháy ñiện áp (voltage flicker)

• Nhiễu các hệ thống thông tin gần

• Gây sai số lớn trong hệ thống ño lường

Sự ảnh hưởng tới sai số trong hệ thống ño lường có thể lý giải một cách ñịnh tính như sau: Các
thiết bị ñiện truyền thống ñược thiết kế ñể hoạt ñộng ở tần số công nghiệp (50 Hz hoặc 60 Hz).
Khi vận hành ở tần số cao hơn, bên trong lõi thép xảy ra tổn hao sắt từ với tốc ñộ nhanh hơn
nhiều lần. Mức ñọ tổn hao càng lớn khi tần số của dòng ñiện chảy qua chúng càng lớn. Tổn
hao này sẽ làm tăng nhiệt ñộ của lõi thép lên quá mức thiết kế. Do ñó, ñộ chính xác của các
thiết bị ño bị giảm sút.

Qua những tóm tắt kể trên, ta có thể nhận thấy sự hình thành và phát triển của van bán dẫn
công suất góp phần ñáng kể vào sự phát triển của kỹ thuật năng lượng nói chung. Tuy nhiên,
nó cũng góp phần vào làm ô nhiễm lưới ñiện nói riêng. Các tiêu chuẩn về sau ngày càng quan
tâm nhiều hơn ñến các yếu tố gây ô nhiễm và tổn hao trên lưới ñiện. Một trong những yếu tố
ảnh hưởng tương ñối ñến tổn thất ñiện năng là sai số ở hệ thống ño ñếm. Cần phải có những
nghiên cứu nghiêm túc, lượng hóa ñược sai số này trong tình hình hiện nay.

Trong n−íc (Ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ t×nh h×nh nghiªn cøu trong n−íc thuéc lÜnh vùc nghiªn cøu cña ®Ò tµi, ®Æc biÖt
ph¶i nªu cô thÓ ®−îc nh÷ng kÕt qu¶ KH&CN liªn quan ®Õn ®Ò tµi mµ c¸c c¸n bé tham gia ®Ò tµi ®· thùc hiÖn. NÕu
cã c¸c ®Ò tµi cïng b¶n chÊt ®· vµ ®ang ®−îc thùc hiÖn ë cÊp kh¸c, n¬i kh¸c th× ph¶i gi¶i tr×nh râ c¸c néi dung kü
thuËt liªn quan ®Õn ®Ò tµi nµy; NÕu ph¸t hiÖn cã ®Ò tµi ®ang tiÕn hµnh mµ ®Ò tµi nµy cã thÓ phèi hîp nghiªn cøu
®−îc th× cÇn ghi râ tªn ®Ò tµi, tªn Chñ nhiÖm ®Ò tµi vµ C¬ quan chñ tr× ®Ò tµi ®ã):

Cho ñến này, ngoại trừ một số các công bố mang tính lý thuyết, không có sản phẩm cụ thể,

5
hiện tại trong nước ta hoàn toàn chưa có một công trình, sản phẩm, giải pháp công nghệ
trọn vẹn nào giải quyết tận gốc vấn ñề sóng hài trong lưới phân phối.

Thậm chí, các tiêu chuẩn ñánh giá sóng hài trên lưới phân phối còn chưa ñược áp dụng vì
ngành ðiện có thể vẫn chưa ý thức ñược mức ñộ nghiêm trọng của ô nhiễm sóng hài. Những
cải tiến gần ñây xuất hiện trong Luật ðiện lực (phiên bản 2007) mới bắt ñầu có thấy ñề cập
ñến vấn ñề sóng hài và tiết kiệm năng lượng.

Vấn ñề sai số trong hệ thống ño lường do sóng hài gây ra hoàn toàn chưa ñược quan tâm ñúng
mức. Mặc dù hệ thống tiêu chuẩn quốc tế là tương ñối ñầy ñủ, hệ thống tiêu chuẩn của ta chưa
thấy ñề cập ñến vấn ñề này.

Hiện tại, các sản phẩm ño ñếm ñiện năng có mặt trên thị trường Việt Nam hoàn toàn chưa
ñược chuẩn bị cho việc ño lường một phụ tải mang nhiều thành phần sóng hài.

Mục tiêu của ñề tài là bước ñầu lượng hóa ñược sai số của hệ thống ño lường (cụ thể là biến
dòng) trong ñiều kiện ñối tượng ño chứa nhiều thành phần song hài. Bên cạnh ñó, ñề tài sẽ ñưa
ra những khuyến cáo mang tính ñịnh lượng cho việc thực hiện phép ño ñối với những phụ tải
ñặc biệt này.

6
16 LiÖt kª danh môc c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu, tµi liÖu cã liªn quan ®Õn ®Ò tµi ®· trÝch dÉn
khi ®¸nh gi¸ tæng quan:
(Tªn c«ng tr×nh, t¸c gi¶, n¬i vµ n¨m c«ng bè, chØ nªu nh÷ng danh môc ®· ®−îc trÝch dÉn ®Ó luËn gi¶i cho sù cÇn
thiÕt nghiªn cøu ®Ò tµi)
[1] Cataliotti, A. Di Cara, D. Emanuel, A.E. Nuccio, S., “Characterization of Clamp-On
Current Transformers under Nonsinusoidal Conditions,” IEEE Transactions on Power
Delivery, Jan. 2009 Volume: 24, Issue: 1 On page(s): 373-380.
[2] Xin Ai; Hai Bao; Song, Y.H., “Novel method of error current compensation for Hall-
effect-based high-accuracy current transformer,” IEEE Transactions on Power Delivery,
Volume 20, Issue 1, Jan 2005 Page(s): 11 – 14.
[3] Dallago, E.; Passoni, M.; Sassone, G.; Venchi, G., “Novel current transducer in a single-
phase active power factorcorrection system,” IEEE Transactions on Power Electronics,
Volume 15, Issue 3, May 2000 Page(s):529 – 535.
[4] McNeill, N.; Iordanidis, G.; Holliday, D.; Mellor, P., “Low-cost high-bandwidth current
transducer for automotive applications,” IEEE Transactions on Power Electronics,
Volume 21, Issue 3, May 2006 Page(s):832 – 835.
[5] Guo Xiaohua; Liao Jingsheng; Zhu Mingjun; Ye Miaoyuan, “An improved frequency
characteristic Rogowski current transducer,” Canadian Conference on Electrical and
Computer Engineering, 2003. IEEE CCECE 2003. Volume 1, Issue , 4-7 May 2003
Page(s): 399 - 402 vol.1
[6] Xuefeng Zhao; Zhenquan Sun; Zhifeng Guo; Yanming Li,“ Identification of parameters in
a high-frequency current transducer using for partial discharge measurements”,
International Conference on Electronic Measurement & Instruments, 2009. ICEMI
apos;09. 9th. Volume , Issue , 16-19 Aug. 2009 Page(s):1-413 - 1-416
[7] Cataliotti, A. Di Cara, D. Nuccio, S. Emanuel, A.E. ,“ Hall effect current transducer
characterization under nonsinusoidal conditions”, Instrumentation and Measurement
Technology Conference, 2009. I2MTC '09. IEEE, Publication Date: 5-7 May 2009, on
page(s): 98-103
[8] McLyman, C.W.T. Kg Magnetics, Inc., Idyllwild, CA,“ Reviewing current transformers
and current transducers”, Electrical Insulation Conference and Electrical Manufacturing
Expo, 2007.