You are on page 1of 41

PENGENALAN

Kajian ini adalah mengenai tahap pengetahuan kaum Melayu terhadap adat-istiadat

perkahwinan kaum Cina. Kajian ini mengandungi bahagian latar belakang kajian,

kepentingan kajian, objektif, penyataan masalah, limitasi kajian, borang soal selidik, analisis

data dan maklumat mengenai adat perkahwinan kaum Cina.

PENGHARGAAN
Sebagai penghargaan, kumpulan kami ingin mangambil kesempatan ini untuk mengucapkan

ribuan terima kasih kepada pensyarah bagi kursus Hubungan Etnik kumpulan tiga iaitu Puan

Amna Mohammad Noor. Beliau telah banyak menolong kumpulan kami dalam

menyempurnakan projek kumpulan kami. Seterusnya, kami juga ingin mengucapkan terima

kasih kepada penduduk kaum Melayu di sekitar Taman Sri Serdang yang sanggup

meluangkan masa mereka untuk mengisikan borang soal siasat kumpulan kami. Selain itu,

penghargaan perlu diberikan kepada pihak-pihak yang pernah menolong kumpulan kami

secara langsung atau tidak langsung dalam menyiapkan projek ini.

Akhirnya, penghargaan diberikan kepada ahli kumpulan kami yang telah memberi kerjasama

serta berusaha sedaya-upaya untuk menyiapkan projek ini. Tanpa kerjasama daripada ahli

kumpulan, projek kami tidak akan disiapkan pada masa yang ditetapkan.

LATAR BELAKANG
1
Perkahwinan dalam masyarakat Cina merupakan satu titik tolak yang membawa perubahan

besar dalam kehidupan mereka. Perkahwinan penting untuk mengekalkan institusi keluarga

dan melaluinya keturunan nenek moyang dapat diteruskan daripada satu generasi kepada

generasi yang lain. Dalam masyarakat Cina, sesuatu perkahwinan itu dirancang dan diatur

sebaik-baiknya. Mengikut kepercayaan mereka juga, pasangan yang berkahwin tanpa

mengikut aturan adat dianggap tidak sah. Terdapat dua bentuk perkahwinan yang diamalkan

oleh mereka iaitu eksplisit iaitu perkahwinan yang diatur samada oleh ibu bapa atau orang

tengah (moi-ngin) dan implisit iaitu perkahwinan di mana kedua-dua lelaki dan perempuan

diberi kebebasan untuk memilih pasangan masing-masing. Pengantin zaman kini kurang

mengamalkan perkahwinan eksplisit kerana minda masyarakat masa moden telah menjadi

lebih terbuka. Pada asasnya adat resam perkahwiwan masyarakat Cina merangkumi peringkat

merisik, meminang, bertunang dan majlis perkahwinan yang memainkan peranan yang amat

penting dalam perkahwinan kaum Cina. Sebahagian besar daripada kaum Melayu mahupun

kaum Cina sendiri tidak memahami dan menghayati adat-adat dan tradisi perkahwinan kaum

Cina yang diwarisi secara turun-menurun .Oleh itu, kajian ini perlu dijalankan untuk

mengetahui tahap kefahaman kaum Melayu terhadap adat perkahwinan kaum Cina dan

memberi peluang kepada kaum Melayu untuk mendapat pengetahuan terhadap adat

perkahwinan kaum Cina.

KEPENTINGAN KAJIAN

2
Perpaduan dan hubungan yang harmoni antara kaum amat penting bagi menjayakan Negara

Malaysia yang berbilang kaum. Kefahaman terhadap adat-istiadat perkahwinan merupakan

salah satu perantaraan yang dapat mengeratkan hubungan antara kaum Cina dengan Melayu.

Oleh itu, kajian tentang tahap pengetahuan kaum Melayu terhadap adat perkahwinan kaum

Cina dijalankan untuk mengetahui setakat mana kaum Melayu memahami adat perkahwinan

kaum Cina dan menjelaskan adat perkahwinan kaum Cina kepada kaum Melayu serta

mewujudkan peluang untuk megeratkan hubungan antara kaum Melayu dengan Cina.

OBJEKTIF
a.) Mengenalpasti tahap pengetahuan kaum Melayu terhadap perkahwinan kaum Cina.

b.) Memahami adat dan budaya kaum Cina.

c.) Menigkatkan pengetahuan kaum Melayu terhadap adat perkahwinan kaum Cina.

d.) Mengeratkan hubungan antara kaum Melayu dengan kaum Cina.

PENYATAAN MASALAH
a.) Sejauh manakah tahap pengetahuan kaum Melayu terhadap perkahwinan kaum Cina?

b.) Adakah kajian ini dapat membantu kaum Melayu dalam memahami adat dan budaya

kaum Cina?

c.) Adakah kajian ini dapat membantu dalam memupuk perpaduan?

LIMITASI KAJIAN

3
Responden yang dipilih untuk kajian ini tertumpu kepada kaum Melayu yang tinggal di

kawasan Taman Sri Serdang, Seri Kembangan yang berumur diantara 18 hingga 30 tahun dan

30 tahun ke atas. Soal selidik yang mengandungi 12 soalan yang berkaitan dengan tajuk

kajian akan dibahagikan kepada 20 orang responden. Selain itu, temu duga dan rakaman

proses temu duga akan dijalankan ke atas salah satu responden. Ketepatan kajian ini

bergantung kepada kejujuran responden dalam menjawab soalan soal selidik.

JADUAL PERANCANGAN

Minggu Tarikh Perkara


3 20 Jul – 26 Jul Bincang tajuk, isi, dan aspek kajian
4 27 Jul – 2 Ogos Ubah tajuk dan bincang semula tajuk, isi, dan aspek kajian
Cuti H1N1 3 Ogos – 9 Ogos
5 10 Ogos – 16 Ogos Bincang soalan soal selidik dan siapkan proposal
6 17 Ogos – 23 Ogos Hantar proposal dan ubah soalan soal selidik
7 24 Ogos – 30 Ogos Buat temu bual dan edarkan soalan soal selidik di kawasan
kajian
8 31 Ogos – 6 Sept Analisis semua matlumat yang didapati
9 7 Sept – 13 Sept Siapkan laporan dan presentation
10 14 Sept – 20 Sept Hantar laporan

JADUAL PEMBELANJAAN

Perkara Harga (RM)


Cetakan
• Proposal 0.50

4
• Borang soal selidik 1.00
• Laporan 8.50

Telefon bimbit
(5 orang ahli kumpulan) 10.00 (2.00/seorang)
Kenderaan
(pergi ke perumahan Sri Serdang)
• Sewa kereta 50
• Minyak 10
JUMLAH RM 80

SOALAN SOAL SELIDIK

Tajuk kajian:
Tahap pengetahuan kaum Melayu terhadap adat perkahwinan kaum Cina
1. Umur anda
A. 18-30 tahun B. 30 tahun ke atas

2. Tahap kefahaman anda terhadap adat-istiadat perkahwinan kaum Cina.

5
A. Jelas C. Kurang jelas
B. Serderhana D. Langsung tidak jelas

3. Adakah anda berminat untuk memahami adat-istiadat perkahwinan kaum Cina?


A. Ya B. Tidak

4. Adakah anda bersetuju bahawa hubungan antara kaum Melayu dan kaum Cina dapat
dieratkan melalui kefahaman terhadap adat perkahwinan masing-masing?
A. Setuju B. Tidak setuju C. Tidak pasti

5. Adakah anda memahami kepentingan upacara minum teh dalam perkahwinan kaum
Cina?
A. Ya B. Tidak

6. Kaum Cina amat mengutamakan “lambang baik” dalam perkahwinan?


A. Ya B. Tidak

7. Adakah anda mengetahui bahawa barang-barang serta makanan yang disediakan


dalam perkahwinan kaum Cina adalah berdasarkan lambang baik?
A. Ya B. Tidak

8. Adakah anda memahami pantang-larang dalam adat perkahwinan kaum Cina?


A. Ya B. Tidak

9. Adakah anda memahami kepentingan pemilihan tarikh perkahwinan dalam adat


perkahwinan kaum Cina?
A. Ya B. Tidak

10. Adakah anda faham tentang makna warna merah dalam perkahwinan kaum Cina?
A. Ya B. Tidak

.
11. Bagaimanakah anda mengetahui adat istiadat perkahwinan kaum Cina?
A. Kawam sesama kaum B. Kawan kaum cina
C. Pelajaran Sekolah D.Ibu bapa

6
E. Lain-lain Nyatakan____________

12. Apakah pandangan anda terhadap adat perkahwinan kaum Cina?

KEPUTUSAN SOAL SELIDIK

1. Peringkat Umur

Rujuk kepada carta di atas, sebanyak 65 peratus peringkat umur adalah lingkungan

18-30 tahun. Manakala, sebanyak 35 peratus adalah lingkungan 30 tahun ke atas.

Daripada kajian, kita medapati kebanyakkan penghuni yang tinggal di kawasan

perumahan tersebut adalah golongan dewasa yang bekerja dan ada juga yang masih

belajar. Biasanya golongan tua lebih suka tinggal di kawasan kampung berbanding

kawasan perumahan terutama di bandar.

7
2. Tahap kefahaman kaum Melayu terhadap adat-istiadat perkahwinan kaum
Cina.

Berdasarkan carta pai di atas, sebilangan besar kaum Melayu kurang jelas tentang

adat-istiadat perkahwinan kaum Cina. Selepas membuat kajian, sebanyak 55 peratus

kaum Melayu kurang jelas, 30 peratus sederhana jelas, 15 peratus langsung tidak jelas

dan 0 peratus jelas terhadap adat-istiadat perkahwinan kaum Cina.

Namun begitu, tidak bermakna kaum Melayu langsung tidak mengetahui dan tidak

mementingkan kefahaman tentang adat perkahwinan kaum Cina. Mereka kurang jelas

mungkin kerana jarang atau tidak berpeluang didedahkan kepada adat-istiadat tersebut

walaupun mereka bergaul dengan kaum Cina.

8
3. Adakah kaum Melayu berminat untuk memahami adat-istiadat perkahwinan
kaum Cina?

Berdasarkan kajian yang dilakukan, peratusan kaum melayu yang berminat untuk

mengetahui adat-istiadat perkahwinan kaum Cina amat tinggi iaitu sebanyak 90

peratus berbanding dengan peratusan kaum Melayu yang tidak berminat hanyalah

sebanyak 10 peratus. Ini menunjukan bahawa kaum Melayu tidak pernah lupa untuk

mengetahui adat-istiadat kaum Cina malah mahu mengetahui dengan lebih mendalam

tentang adat dalam perkahwinan kaum Cina. Bilangan minoriti itu yang tidak

berminat untuk mengetahui mungkin disebabkan mereka jarang mengambil tahu

tentang adat-istiadat yang lain dan golongan ini kebanyakan terdiri daripada golongan

muda.

9
4. Adakah kaum melayu bersetuju bahawa hubungan antara kaum melayu dan
kaum cina dapat dieratkan melalui kefahaman terhadap adat perkahwinan
masing-masing?

Carta pai di atas menunjukan 80 peratus kaum Melayu setuju bahawa hubungan

antara kaum Melayu dan kaum Cina dapat dieratkan melalui kefahaman terhadap adat

perkahwinan masing-masing, 20 peratus yang tidak pasti dan 0% yang tidak setuju.

Ini menunjukkan bahawa kaum Melayu percaya dan berharap melalui kesefahaman

terhadap adat-istiadat perkahwinan kaum Cina dapat memesrakan hubungan antara

kaum Cina dengan Melayu. Oleh itu, pelbagai usaha seperti pameran, pembelajaran,

dan taklimat perlu dijalankan untuk memunaikan hasrat kaum bersepadu dan hidup

bersama secara harmoni.

10
5. Adakah kaum melayu memahami kepentingan upacara minum teh dalam
perkahwinan kaum cina?

Mengikut kajian yang dilakukan, hampir 90 peratus kaum Melayu tidak mengetahui

dan memahami tentang kepentingan upacara minum teh dalam perkahwinan kaum

Cina. Ini mungkin disebabkan kawasan ini kebanyakan terdiri daripada kaum Melayu.

Selain itu, upacara tersebut biasanya dijalankan dengan ahli keluarga dan saudara-

mara sahaja. Oleh itu, kaum Melayu tidak berpeluang untuk menyaksikan upacara

tersebut dijalankan dan ini menyebabkan mereka kurang memahami terhadap makna

upacara tersebut.

11
6. Kaum Cina amat mengutamakan “lambang baik” dalam perkahwinan?

Mengikut kajian yang dilakukan,sebanyak 65% bersetuju dengan penyataan bahawa

kaum Cina amat mengutamakan lambang baik dalam perkahwinan sementara 35%

selebihnya tidak bersetuju.

Bagi yang bersetuju, mereka mungkin berpendapat bahawa kaum Cina adalah sama

dengan kaum Melayu yang juga mementingkan lambang baik dalam perkahwinan. Ini

bermakna, mereka mungkin memberikan pandangan mereka berdasarkan kepada

kefahaman mereka terhadap kepercayaan perkahwinan kaum Melayu.

Bagi mereka yang tidak setuju, mereka mungkin merupakan golongan yang berfikiran

moden dan berpendapat bahawa perlambangan tidak memberikan sebarang kesan dan

tidak percaya terhadapnya.

12
7. Adakah kaum Melayu mengetahui bahawa barang-barang serta makanan yang
disediakan dalam perkahwinan kaum Cina adalah berdasarkan lambang baik?

Mojoriti kaum Melayu iaitu sebanyak 89% tidak mengetahui bahawa barang-barang

serta makanan yang disediakan dalam perkahwinan kaum cina adalah berdasarkan

lambang baik. Keadaan ini mungkin kerana mereka tidak memahami adat-istiadat

kaum Cina. Lambang baik yang difahami oleh kaum Melayu adalah dari segi

kelancaran majlis sambutan perkahwinan itu sendiri. Terdapat juga 11% peratus yang

bersetuju. Hal ini mungkin kerana mereka pernah menghadiri majlis perkahwinan

kaum Cina dan bergaul rapat dengan kaum Cina.

13
8. Adakah kaum Melayu memahami pantang larang dalam adat perkahwinan kaum
Cina?

Berdasarkan analisis kajian ini, 75% daripada responden tidak memahami pantang

larang dalam adat perkahwinan kaum Cina. Ini mungkin kerana kawasan tempat

tinggal mereka kebanyakan terdiri daripada kaum Melayu. Akan tetapi, terdapat 25%

daripada responden memahami pantang larang dalam adat-istiadat perkahwinan kaum

Cina. Pada mereka, patang larang adalah perkara sensitif perkauman. Jadi, ini

menyebabkan mereka lebih mengambil berat terhadap pantang larang kaum lain.

14
9. Adakah kaum Melayu memahami kepentingan pemilihan tarikh perkahwinan
dalam adat perkahwinan kaum Cina?

Mengikut analisis di atas, seramai 60% kaum Melayu yang tidak memahami

kepentingan pemilihan tarikh perkahwinan dalam adat perkahwinan kaum Cina, ini

mungkin disebabkan perbezaan kalender yang digunakan dan kerumitan dalam

pemilihan tarikh. Akan tetapi terdapat juga sebanyak 40% kaum Melayu memahami

kepentingan pemilihan tarikh perkahwinan dalam adat perkahwinan kaum Cina. Ini

mungkin disebabkan oleh pergaulan atau persahabatan mereka yang rapat dengan

kaum Cina.

15
10. Adakah kaum Melayu memahami makna warna merah dalam perkahwinan
kaum Cina?

Kajian menunjukan sebanyak 75% kaum Melayu faham tentang makna warna merah

dalam perkahwinan kaum Cina. Ini disebabkan warna merah sudah menjadi satu

lambang untuk kaum Cina dan inilah lambang yang paling asas bagi kaum Cina. Jadi,

maknanya sudah diketahui oleh kebanyakan kaum Melayu. Walaupun begitu, terdapat

25% daripada responden tidak mengetahui bahawa makna warna merah. Ini mungkin

disebabkan 25% ini kebanyakan terdiri daripada golongan muda yang kurang

mengambil tahu terhadap budaya kaum lain.

16
11. Bagaimanakah kaum Melayu mengetahui adat-istiadat perkahwinan kaum
Cina?

Kajian di atas menunjukan sumber pengetahuan kaum Melayu terhadap adat-istiadat

perkahwinan kaum Cina. Sebanyak 55% kaum Melayu mendapat maklumat daripada

kawan mereka yang berbangsa Cina, makanakala 20% kaum Melayu mendapat

maklumat daripada kawan sesama kaum,15% kaum Melayu mendapat maklumat

daripada pembelajaran di sekolah dan 10% kaum Melayu mendapat maklumat

daripada sumber-sumber lain iaitu dari internet, televisyen, majalah dan media massa

lain. Ibu bapa menunjukan 0% memberi maklumat kepada responden.

17
12. Apakah pandangan kaum Melayu terhadap perkahwinan kaum Cina?

• Penyediaan majlis perkahwinan kaum Cina terlalu komplek dan memerlukan

masa yang panjang

• Adat perkahwinan kaum Cina amat istimewa

• Adat perkahwinan kaum Cina amat berbeza dengan adat perkahwinan kaum

Melayu

• Agak unik dan mempunyai banyak rahsia tersirat

• Saya ingin mengetahui lebih mendalam lagi

• Banyak mempunyai pantang- larang sama seperti dalam perkahwinan kaum

Melayu

• Boleh diaplikasikan kepada kaum-kaum lain

• Mereka masih mengamalkan adat dan kepercayaan kaum mereka sejak turun-

temurun kerana mereka percaya bahawa setiap satu daripadanya membawa

kesan positif kepada mereka dari generasi ke generasi

• Dilangsungkan dalam suasana yang meruah, menjadi platform pertemuan

sesama kaum keluarga, mementingkan ‘feng shui’

• Adat perkahwinan mengikut kemampuan individu

18
ADAT ISTIADAT PERKAHWINAN KAUM CINA
Peringkat perkahwinan

Perkahwinan orang Cina membahagi kepada 4 peringkat:

a. Merisik

Orang Cina amat mementingkan nama, keturunan, peribadi serta tingkah laku

perempuan yang dikahwinkan. Jadi, merisik penting untuk mewujudkan perkahwinan

yang berkekalan. Merisik adalah pihak lelaki menjalankan perisikan untuk

mengetahui latar belakang perempuan yang disukai. Ibu bapa akan menentukan cara

merisik kerana ibu bapa akan merisik terhadap kenalan atau kawan kepada keluarga

perempuan itu. Akan tetapi, pada masa moden ini, merisik jarang diamalkan di

kalangan orang Cina di Malaysia disebabkan generasi muda diberi kebebasan dalam

percintaan mereka.

b. Meminang

Meminang akan dijalankan selepas kedua-dua pihak berpuas hati dengan latar

keluarga masing-masing. Meminang dijalankan dengan menghantar seorang wakil

berkunjung ke rumah pihak perempuan untuk membincangkan perkara-perkara

mengenai perkahwinan. Dalam perbincangan, jumlah mas kahwin, peruntukan meja

dalam jamuan makan dan pemilihan tarikh yang sesuai dibincangkan oleh pihak

19
peremuan kepada wakil tersebut. Selepas itu, pihak lelaki akan memuaskan apa yang

ditawarkan oleh pihak perempuan. Meminang terdapat juga di kalangan orang Cina di

Malaysia, kerana ini merupakan satu adat-istiadat yang diwariskan sejak lama lagi.

c. Bertunang

Pemilihan hari bertunang dijalankan dengan nasihat tukang tilik berdasarkan sebuah

buku yang bernama “Toong-Su”. Orang Cina amat mementingkan tarikh pertunangan

dan perkahwinan kerana dipercayai bahawa pemilihan tarikh yang tidak sesuai,

mereka mungkin ditimpa kecelakaan dan perkahwinan ini akan mengalami kegagalan.

Dengan itu, pihak perempuan yang berkenaan akan menyerahkan sekeping kertas

merah yang bertulis namanya, umur serta tarikh lahirnya kepada pihak lelaki. Setelah

menerima kertas merah tersebut, pihak lelaki akan membawa kertas itu dan maklumat

bakal pengantin lelaki kepada tukang tilik untuk menghitungkan hari yang paling

sesuai untuk bertunang. Selain itu, tukang tilik juga akan menulis peraturan-peraturan

serta adat-adat yang perlu diikuti kepada kedua-dua bakal pengantin. Dalam hari

pertunangan, upacara bertukar cincin dijalankan, cincin akan disarungkan pada jari

manis kiri masing-masing sehingga hari perkahwinan. Mas kahwin biasanya akan

dihantar semasa upacara tersebut.

d. Perkahwinan

Selepas setahun bertunang atau mengikuti tempoh yang dijanjikan oleh kedua-dua

pihak, hari perkahwinan akan dilangsungkan. Pada hari perkahwinan, pengantin lelaki

akan bertandang ke rumah pengantin perempuan, mereka akan diiringi oleh pengiring

20
masing-masing dan biasanya pengiring tersebut adalah saudara-mara dan kawan-

kawan masing-masing. Selepas mereka bersanding, kedua-dua pengantin akan dibawa

untuk bertemu dengan ahli keluarga masing-masing. Kedua-dua pengantin akan saling

memperkenalkan ahli keluarga dan saudara-mara masing-masing. Upacara minum teh

akan dijalankan selepas ini. Pada hari perkahwinan tersebut pengantin perempuan dan

lelaki akan berpakaian cantik. Pada masa dahulu, kedua-dua pengantin akan memakai

pakaian pengantin yang diperbuat daripada kain sutera dan disulam benang emas dan

pakaian mereka dihias dengan pelbagai aksesori. Akan tetapi, generasi moden ini

jarang memakai pakaian tersebut, malahan mereka lebih gemar memakai pakaian

barat, iaitu gaun pengantin dan “tuxedo”. Baju pengantin mestilah bewarna putih,

merah atau kuning. Baju hitam, biru dan kelabu adalah dilarang memakai kerana

dipercayai warna-warna tersebut melambangkan kematian dan kesedihan. Jika

terdapat kematian di kalangan ahli keluarga bakal pengantin sebelum tiba hari

perkahwinan, perkahwinan itu mesti ditangguhkan pada tahun hadapan ataupun

selama seratus hari. Ini kerana mengadakan perkahwinan sewaktu orang lain sedang

berkabung kesedihan adalah tidak manis.

Upacara-upacara

Upacara Minum Teh

Upacara minum teh adalah satu perkara yang amat penting dan masih diamalkan dalam

perkahwinan orang Cina. Maksud yang terkandung dalam upacara minum teh ialah

penerimaan pasangan pengantin terutamanya penerimaan pengantin perempuan oleh keluarga

21
pengantin lelaki. Di samping itu, adat ini bertujuan untuk mengeratkan hubungan

kekeluargaan.

Teh digunakan dalam upacara tersebut disebabkan teh merupakan minuman national China,

dalam erti kata lain, teh merupakan minuman national orang Cina. Selain itu, teh juga

melambangkan kehormatan bagi orang Cina.

Dalam upacara ini pasangan pengantin akan memberi teh yang disediakan kepada ahli-ahli

keluarga yang lebih tua untuk minum sebagai tanda pengenalan antara satu sama lain.

Upacara minum teh biasanya dihadiri oleh saudara mara yang rapat sahaja. Bukan sahaja,

upacara minum teh juga untuk memperkenalkan saudara-mara kepada kedua-dua pengantin

sama ada dari pihak pengantin ataupun perempuan.

Upacara minum teh akan dilangsungkan di rumah pengantin perempuan terlebih dahulu, dan

biasanya dilangsungkan pada waktu pagi hari perkahwinan. Selepas upacara tersebut habis di

rumah pengantin, kedua-dua pasangan pengantin akan bergerak ke rumah pengantin lelaki

dan menjalankan upacara minum teh untuk keluarga pengantin lelaki. Upacara tersebut

biasanya akan habis pada waktu petang.

Dalam upacara minum teh, kedudukan kedua-dua pengantin juga merupakan salah satu

perkara yang penting dalam memberi teh kepada ahli-ahli keluarga serta saudara-mara yang

lebih tua. Kedudukan tersebut adalah pengantin perempuan akan berada di sebelah kiri,

manakala pengantin lelaki berada di sebelah kanan. Bagi mereka yang diberikan teh akan

duduk di atas kerusi dan kedua-dua pengantin tersebut mestilah berlutut semasa mereka

memberikan teh. Ini merupakan peraturan dalam perkahwinan orang Cina.

Bukan sahaja, pemberian teh mestilah mengikuti urutan, iaitu ibu bapa akan diberi teh

terlebih dahulu, lepas itu, datuk dan nenek, pak cik dan mak cik, abang dan kakak dan

akhirnya sepupu yang lebih tua daripada pengantin. Jikalau pasangan kepada ahli keluarga

22
atau saudara-mara tidak berada di tempat perkahwinan, ahli keluarga atau saudara-mara

tersebut akan minum teh untuk pasangannya. Biasanya, kakak atau saudara-mara kepada

pengantin lelaki akan membantu dalam memegang teh serta mencuci cawan teh.

Selain itu, untuk mereka yang diberikan teh untuk diminum oleh kedua-dua pengantin akan

membuat permintaan atau memdoakan perkara yang baik terlebih dahulu kepada kedua-dua

pengantin tersebut. Permintaan yang biasa dibuat oleh mereka adalah ‘semoga kedua-dua

pengantin tersebut mendapatkan anak terutamanya anak lelaki’.

Selepas mereka minum teh, mereka akan memberikan angpau kepada kedua-dua pengantin.

Angpau tersebut diberi sebagai tanda permulaan kehidupan yang baru untuk kedua-dua

pengantin. Angpau tersebut biasanya dalam bentuk wang ataupun permata. Untuk ahli

keluarga atau saudara-mara yang lebih tua yang belum berkahwin, mereka tidak perlu

memberi angpau kepada kedua-dua pengantin, manakala untuk ahli keluarga dan saudara-

mara yang lebih muda, mereka akan diberi angpau oleh kedua-dua pengantin selepas upacara

minum teh.

Set teh yang digunakan dalam upacara minum teh akan disimpan sebagai hadiah perkahwinan

oleh kedua-dua pengantin. Set teh ini adalah dibayar oleh ibu bapa pengantin lelaki yang

mana set teh ini merupakan salah satu mas kahwin kepada pengantin perempuan. Jadi, set teh

ini adalah sangat bermakna kepada kedua-dua pengantin dan set teh ini akan digunakan lagi

semasa anak perempuan kedua-dua pengantin tersebut berkahwin pada masa depan.

23
Upacara minum teh

Permainan Pintu

Permainan Pintu berasal daripada zaman nenek moyang masyarakat Cina yang

menggambarkan bahawa pengantin perempuan merupakan wanita yang cantik dan keluarga

serta kawan-kawannya tidak sanggup berpisah dengannya. Pengantin lelaki akan dihalang

oleh pintu rumah pengantin perempuan dan kawan pengantin perempuan ini akan berusaha

menghalang pengantin lelaki daripada memasuki rumah dengan mengajukan beberapa soalan

berkenaan pengantin perempuan. Ini bertujuan untuk menduga sejauh mana pengantin lelaki

menyayangi pengantin perempuan tersebut. Manakala pihak lelaki akan cuba membayar

pihak perempuan dengan memberikan Li Shi iaitu duit tanda yang dibalut dengan sampul

bewarna merah untuk mempertemukan pasanagan terbabit.

24
Ini merupakan salah satu upacara permainan pintu dengan mengikuti apa yang diminta oleh

‘penjaga pintu’, contohnya membuat tekan tubin di depan pintu dan lain-lainnya.

Untuk memasuki bilik pengantin perempuan, pengantin

lelaki akan diminta oleh”panjaga pintu”membayar “bayaran

kemasukan” dan biasanya bayaran tersebut adalah berangkar

9999.

Upacara Memilih Tarikh Perkahwinan

Masyarakat Cina tradisional mempercayai bahawa hari perkahwinan akan mempergaruhi

kebahagiaan pasangan yang berkahwin. Mereka percaya segala perbuatan mestilah mengikut

waktu yang baik barulah pekerjaan itu boleh berjaya. Dengan itu pemilihan tarikh

perkahwinan mestilah dibuat dengan teliti.

Pada zaman dahulu, sesuatu perkahwinan biasanya dijalankan pada musim selepas menuai,

ini bertujuan majlis perkahwinan tidak mengganggu aktiviti pertanian dan jiran-jiran dapat

datang menolong.

Biasanya, majlis perkahwinan dibuat pada akhir tahun atau awal tahun baru. Ada dua sebab

utama yang menyebabkannya berlaku iaitu:

a) Kerja-kerja menuai telah siap dikerjakan, simpanan makanan masih banyak dan

petani-petani pula berehat waktu itu.

25
b) Pengantin perempuan dan lelaki dapat memulakan kehidupan berkeluarga dalam

tahun yang baru dan dapat menziarahi serta berkenalan dengan saudara-mara pada

perayaan Tahun Baru Cina.

Selain memilih musim dan bulan, masyarakat Cina Tradisional turut menitik-beratkan

pemilihan hari perkahwinan. Tarikh perkahwinan biasanya di tentukan oleh tukang tilek,

tarikh yang dipilih mestilah membawa tuah kepada kedua-dua belah pasangan pengantin.

Setelah tarikh ditetapkan, ‘mei ren’ akan diutus untuk memberitahu tarikh perkahwinan

kepada pihak perempuan. Ada juga kalangan masyarakat yang mengutus surat melalui ‘mei

ren’. Selepas dibalas, barulah tarikh yang dipilih dikirakan sah.

Pemilihan tarikh perkahwinan orang Cina sekarang tidak lagi dipengaruhi oleh musim atau

bulan, tetapi kebanyakannya melangsungkan perkahwinan pada hari-hari perayaan atau hari-

hari cuti umum.

Upacara Menyikat Rambut

Dalam masyarakat Cina tradisional. Sebelum seseorang anak gadis berkahwin, dia mesti

melalui adat ‘menyikat rambut’. Adat ini dilakukan oleh seorang mak andam yang

berpengalaman.

Selepas mandi dengan air bunga (air bercampur 7 jenis bunga), dan memakai pakaian baru,

mak andam akan membuka tocang Si gadis dan menyisir rambut Si gadis dari dahi hingga ke

hujung rambut untuk membuat sanggul.

26
Muka pengantin kemudiannya dibedak dan cucuk sanggul dipakaikan. Pakaian pengantin

yang berwarna merah dan bersulam naga serta pionex kemudian dipakaikan. Apabila sudah

siap berpakaian, pengantin perempuan akan dipimpin untuk duduk di dalam bilik pengantin

perempuan untuk melangsungkan adat mencukur muka.

Jamuan makan

Dalam jamuan makan perkahwinan orang Cina, mereka biasanya akan menjemput saudara-

mara dan kawan-kawan. Jamuan makan perkahwinan biasanya diadakan di rumah, restoran

ataupun hotel. Tetamu yang menghadiri jamuan makan perkahwinan akan memberi angpau

atau hadiah kepada kedua-dua pengantin sebagai tanda doa.

Jamuan makan perkahwinan orang Cina akan dibayar oleh keluarga pengantin lelaki

mengikut kemampuan dan saudara-mara serta kawan-kawan kedua-dua pengantin dijemput

untuk menghadiri jamuan tersebut.

Makanan dalam jamuan makan perkahwinan mempunyai simbolik tertentu dan kebanyakan

bermakna kegembiraan dan kekekalan. Bukan sahaja, bilangan makanan juga diambil kira

dalam jamuan tersebut. Dalam jamuan makan tersebut, lapan jenis makanan akan

dihidangkan tidak termasuk makanan manisan. Dalam adat-istiadat orang Cina, perkataan

“lapan” bermaksud nasib baik.

27
Makanan yang biasa dihidangkan dalam jamuan perkahwinan adalah seperti sirip ikan yu,

babi panggang yang melambangkan kesucian, itik Peking, udang galah yang melambangkan

keserasian, ketam, sayur-sayuran, ikan dan akhirnya mee yang melambangkan kekekalan.

Selain daripada itu, kek juga disediakan dalam majlis tersebut, kek itu disebut sebagai “kek

kebahagiaan” dan “kek kebahagiaan” itu juga dikenali sebagai kek naga dan burung phoenix.

“Kek kebahagiaan” akan diberikan oleh penganin lelaki kepada pengantin perempuan untuk

dipersembahkan beberapa bahagian daripada kek tersebut untuk tujuan memuja nenek

moyang dan diagihkan kepada semua saudara-mara dan kawan-kawan.

Kelengkapan

Baju pengantin

Kebiasaannya baju pengantin adalah berwarna merah. Mengikut kepercayaan kaum cina,

warna yang terang boleh menghalau roh-roh jahat daripada mendekati mereka dan

mengambarkan nasib yang baik. Baju pengantin perempuan traditional kebiasaannya

berbentuk jubah yang dikenali sebagai Qi Pao atau Cheongsam. Baju pengantin Qi Pao akan

disulam dengan benang emas dan perak manakala Cheongsam akan disulam dengan Naga

dan Pheonix. Rekaan baju pengantin yang disulam dengan Naga dan Pheonix melambangkan

keseimbangan kuasa lelaki dan perempuan.

Baju pengantin lelaki traditional adalah kot sutera hitam yang disulam dengan gambar Naga

serta topi hitam dengan jumbai-jumbai merah.

28
Qi Pao Cheongsam Kot sutera hitam

Pada zaman kini, baju pengantin traditional ini kurang dipakai oleh pasangan pengantin lagi.

Pengantin zaman moden ini lebih cenderung memakai baju pengantin yang bersifat barat

seperti gaun pengantin barat dan tuxedo.

Gaun pengantin perempuan bersifat barat Tuxedo

Lilin Naga dan Pheonix

Lilin Naga dan Pheonix merupakan lilin bewarna merah yang diukir menyerupai naga dan

burung Phoenix. Lilin ini perlu dinyalakan pada malam hari perkahwinan di meja

sembahyang leluhur. Penyalaan lilin ini melambangkan penyatuan terhadap keluarga baru

29
dan digunakan untuk menghalau roh-roh jahat serta pengaruh yang tidak baik dengan

cahayanya. Menurut kepada kepercayan kaum Cina, Lilin Naga dan Pheonix perlu terus

menyala hingga 3 hari untuk medoakan percintaan pasangan pengantin dapat diteruskan

sapanjang umur. Cahaya lilin ini turut menambahkan suasana romantik bagi pasangan

pengantin berkenaan.

Lilin Naga dan Pheonix

Tandatangan Kain

Tandatangan kain adalah sehelai kain yang disulam dimana akan dibentangkan di atas meja

di pintu masuk pada hari perkahwinan. Tetamu yang hadir pada malam perkahwinan akan

menandatangan nama mereka dan menulis restu mereka diatas kain ini. Kain yang disulam ini

akan disimpan oleh pasangan pengantin sebagai kenangan seperti juga bunga dan baju

pengantin.

Tanda Kebahagian

Tanda Kebahagian merupakan hiasan paling penting dalam majlis perkahwinan masyarakat

Cina. Tanda kebahagian kebanyakannya akan diukir pada serpihan logam atau kertas

berwarna merah dan kemudiannya akan ditampal pada pintu masuk rumah kedua-dua

30
keluarga dan juga dibahagian meja jemputan. Potongan kecil tanda kebahagian ini turut

dilekatkan pada kenderaan pengantin, pintu dan dinding bilik pengantin, bekas-bekas

makanan dan makanan. Tanda kebahagian ini memlambangkan kegembiraan pasangan

pengantin dan medoakan kebahagian perkahwinan mereka.

Tanda kebahagian

Sampul Merah

Sampul merah memainkan peranan yang penting dalm perkahwinan kaum Cina. Sampul

merah perlu digunakan untuk memaksukkan “Hadiah Besar” iaitu mas perkahwinan yang

diberikan oleh pihak lelaki kepada pihak perempuan. Selain itu, duit tanda yang diberikan

oleh pengantin lelaki semasa permainan pintu perkahwinan perlu dimaksukkan dalam sampul

merah sebelum diberikan kepada kawan-kawan penganitn perempuan.

Sampul merah

31
Kad Jemputan

Kad jemputan perlu disediakan dan dihantarkan kepada para tetamu yang ingin dijemput ke

majilis makam malam. Kad jemputan juga digunakan untuk menghantarkan mesej

kegembiraan perkahwinan pasangan pengantin kepada saudara-saudara dan kawan-kawan

pasangan pengantin. Kad jemputan akan menyatakan nama pasangan pengantin, tempat dan

masa majilis perkahwinan diadakan serta nama tetamu yang dijemput tersebut.

Kad jemputan

Pantang-larang

1.) Mengikut kepercayaan kaum Cina, set perabot tidur pasangan pengantin mesti perabot

yang baru. Set perabot tidur yang lama, pernah digunakan dan telah ditiduri tidak

dibenarkan terus digunakan. Yakni, set perabot tidur baru melambangkan permulaan

yang baru untuk pasangan pengantin.

2.) Katil baru pasangan pengantin tidak boleh diduduk oleh sesiapa sehingga malam

perkahwinan kecuali kanak-kanak.

3.) Wanita yang berhamil dan orang-orang yang salah satu anggota keluarganya baru

meninggal tidak diperbolehkan hadir pada upacara perkawinan atau menyentuh baju

pengantin dan barangan yang disediakan dalam rumah pengantin.

32
4.) Kuih ee atau dong yuen (bebola tepung) yang digunakan dalam upacara

menyembahan roh nenek moyang pada malam menjelang hari perkahwinan perlu

ditelan oleh pengantin perempuan tanpa kunyah.

5.) Warna putih tidak dibenarkan dalam perkahwinan kaum Cina kerana ia

melambangkan kesedihan dalam kepercayaan kaum Cina. Pakaian dan semua

barangan yang disediakan dalam perkahwinan kaum Cina perlu berwarna merah

kerana warna merah melambangkan kebahagian.

6.) Jika menggunakan bunga berwarna putih, sebaiknya jenis-jenis seperti bunga mawar,

lily, peony, anggrek, lotus, dan daffodil dan diikat dengan pita warna-warni. Usahakan

bunga-bunga tersebut dirangkai dengan warna lain sebagai aksen.

7.) Pengantin perempuan harus mamakai kasut yang biasa dipakainya apabila meninggal

rumahnya selepas permainan pintu perkahwinan. Hal ini mengambarkan bahawa

pengantin perempuan tidak membawa sesuatu bersamanya walaupun nasib baik ibu

bapanya.

8.) Mertua dan kakak ipar pengantin perempuan tidak seharusnya mangadap pintu

memerhatikan pengantin perempuan masuk. Menurut kepercayaan kaum Cina,

pantang-larang ini adalah untuk menghalang sebarang pertelingkahan pada masa akan

datang.

9.) Pengapit pengantin perempuan yang dipilih mesti merupakan saudara pihak pengantin

perempuan yang bujang. Begitu juga dengan pengapit penganti lelaki perlu

merupakan saudara pihak lelaki yang bujang

33
Makanan

Kebanyakkan makanan yang disediakan dalam majilis perkahwinan kaum Cina membawa

maksud yang tertentu dan melambangkan lambang baik. Kebiasaan makanan yang disediakan

mengambarkan kegembiraan, kebahagian, kepanjangan hayat dan kesuburan.

Dalam majilis perkahwinan kaum Cina, kebiasaanya lapan hidangan akan disediakan tidak

termasuk makanan pencuci mulut. Menurut kepercayaan kaum Cina, perkataan “lapan”

melambangkan “nasib baik”.

Pada zaman moden ini, makanan yang pertama dihidangkan dalam majilis perkahwinan

adalah makanan pembuka selera iaitu hidangan Naga dan Pheonix yang mempunyai pelbagai

makanan seperti daging, ampai-ampai dan pelbagai kekacang yang berupa Naga dan Pheonix.

Dalam perkahwinan kaum Cina, Naga melambangkan peranan lelaki dan Pheonix

malambangkan peranan perempuan.

Seterusnya, beberapa jenis makanan yang membawa lambang baik akan dihidangkan dalam

majilis perkahwinan.

Sup sirip ikan yu

Sup sirip ikan yu kebiasaan akan dihidangkan bersama dengan makanan pembuka selera.

Hidangan ini melambangkan kekayaan kerana sirip ikan yu merupakan makanan yang mahal.

Anak babi panggang

Hidangan ini melambangkan kesucian. Pengantin lelaki akan menghadiahkan anak babi

panggnag kepada keluarga pengantin perempuan pada majilis perkahwinan.

Ayam yang dimasak dengan minyak merah

34
Warna merah ayam yang dimasak dengan minyak merah melambangkan kegembiraan. Ayam

dalam perkahwinan kaum Cina bermaksud Pheonix. Hidangan ini disediakan untuk

medoakan kebahagian pasangan pengantin.

Udang galah

Udang galah dikenali sebagai “Udang naga” dalam bahasa cina. Hidangan udang galah

melambangkan keserasian dan pau. Penyediaan kedua-dua hidangan ayam dan udang galah

dalam majilis perkahwinan melambangkan Yin dan Yang diseimbangkan dan kebahagian

pasangan pengantin disempurnakan.

Burung merpati

Hidangan burung merpati melambangkan keamanan dan kedamaian. Kebiasaannya dua ekor

burung merpati akan dihidangkan kepada pasangan pengantin bagi medoakan pasangan

pengantin akan menjalankan kehidupan baru mereka dengan aman dan damai. Selain itu,

setiap tetamu akan dihidangkan dengan seekor burung merpati supaya mereka dapat melalui

kehidupan yang aman juga.

Sayur-sayuran dengan gamat

Mehidangkan sayur-sayuran dengan gamat merupakan tanda tidak memetingkan diri kerana

“gamat” berbunyi “hati yang baik”dalam bahasa cina. Hidangan ini medoakan supaya

pasangan pengantin akan bertolak-ansur antara satu sama lain untuk mengelakkan sebarang

konflik.

Ikan

35
Perkataan “ikan “ berbunyi macam “kecukupan” dalam bahasa cina. Hidangan ikan

digunakan untuk meharapkan kehidupan pasangan pengantin tidak mempunyai sebarang

kekurangan.

Mee
Hidangan mee malambangkan kepanjangan hayat disebabkan oleh bentuk mee yang panjang.

Makanan manisan kacang merah manis

Hidangan ini disediakan untuk meharapkan kehidupan pasangan pengantin yang manis dan
bahagia. Sup kacang manis ini perlu dimasak bersama dengan biji lotus (lian zi) dan pak hop .
Pak hop melambangkan pasangan pengantin dapat hidup bersama selama- lamaya. Biji
lotus(lian zi”) digunakan unutk mengharapkan pasangan pengantin mendapat zuriat yang
banyak.

Lian zhi Pak Hop

Ladu separuh masak

Pengantin perempuan akan dihidangkan dengan ladu separuh masak dan akan ditanya sama

ada ia ladu tersebut mentah. Pengantin perempuan haruslah menjawab "mentah"

melambangkan dia akan melahirkan anak dan menunjukkan keluarga yang bahagia.

Kek Kebahagian

Kek kebahagian juga dikenali sebagai kek naga dan burung phoenix kerana terdapat tanda

36
Naga dan Pheonix di permukaan kek tersebut. Isi kek kebahagian biasanya dibuat daripada

biji lotus, kacang merah dan kacang hijau. Kek kebahagian akan diberikan oleh pihak lelaki

kepada pihak perempuan untuk tujuan memuja nenek moyang dan diagihkan kepada saudara

dan rakan-rakan.

Kek kebahagian

Tea, arak dan 7-up

Tea, arak dan 7-up adalah minuman yang biasa disediakan dalam majilis perkahwinan. Tea

merupakan tanda kehormatan dan digunakan untuk mengharapkan pasangna pengantin akan

menghormati antara satu sama lain. Selain itu, arak adalah minuman yang digunakan untuk

meraikan hari yang istimewa. Ayat “pergi minum arak” berbunyi “menghadiri majilis malam

perkahwinan” dalam bahasa cina. 7-up berbunyi “tujuh kegembiraan” dalam bahasa cina dan

melambangkan kehidupan pasangan pengantin dipenuhi dengan kegembiraan serta

kebahagian.

ANALISIS TEMU-BUAL (INTERVIEW)


Responden adalah Puan Halizah Sipun (R) ,seorang wanita yang sudah berumah-tangga yang

berumur 39 tahun dan berasal daripada Klang. Pekerjaan beliau adalah Ketua Penolong

Pengarah Negeri dengan berpendidikan tertingi iaitu MASTER.

Responden yang ditemu-bual iaitu Puan Halizah Sipun adalah golongan dewasa yang

berumur 30 keatas. Beliau mempunyai tahap pendidikan yang tinggi dan berkerja dengan

37
golongan atasan. Ini bermakna responden menpunyai pengetahuan yang tinggi dan pergaulan

yang berkesan. Pemilihan responden penting dalam kajian bagi memastikan keputusan kajian

adalah benar dan berkesan.

Responden pernah beberapa kali menghadiri majlis perkahwinan kaum Cina atas jemputan

rakan-rakan sekerja dan juga hadir atas jemputan perkerjaan. Pada pendapat R, majlis

perkahwinan Kaum Cina terdapat dua golongan. Golongan pertama ialah golongan yang

percaya bahawa pengamalan adat- istiadat perkahwinan kaum Cina sebagai perkara yang

boleh membawa kesan positif kepada masa hadapan pasangan pengantin. Golongan kedua

ialah golongan yang berfikiran moden di mana hanya mengamalkan adat- istiadat seperti

upacara minum teh sebagai tradisi sahaja.

Selain itu, R berpendapat bahawa Majlis sambutan perkahwinan kaum Cina sama seperti

majlis sambutan kaum yang lain di mana terdapat jamuan makan kepada tetamu dan

memerlukan kos yang tinggi . Kebiasaannya, majlis akan meriah dengan sambutan besar-

besaran.

R juga mengakui pada mulanya R mempunyai tanggapan negatif terhadap majlis sambutan

perkahwinan kaum Cina dari segi kehalalan makanan dan juga upacara minum arak beramai-

ramai bagi mendoakan pengantin.Walaupun begitu, R bertukar pandangannya selepas

menghadiri majlis perkahwinan Kaum Cina, R berpendapat bahawa kaum Cina zaman kini

lebih berfikiran terbuka dan bertimbang terhadap larangan kaum yang lain. Mereka mulai

memahami tentang halal dan haram. Oleh itu mereka akan mengambil jalan mudah dengan

menempah katering kaum Melayu atau membuat tempahan makanan khas dari restoren

Melayu untuk jamuan makan. Bagi upacara minum arak beramai-ramai, upacara itu akan

dibuat di kawasan yang berasingan dengan kawasan jamuan makan.

R mendapat maklumat tentang adat perkahwinan kaum Cina dari rakan-rakan sekerja dan

juga pembacaan dari buku-buku serta dari internet.

38
R juga memahami dengan jelas tentang adat perkahwinan kaum Cina dan masih lagi berminat

untuk menambahkan pengetahuaan beliau tentang adat istiadat kaum-kaum di Malaysia.

KESIMPULAN
Berdasarkah kajian yang dijalankan dengan menggunakan soal selidik dan temu-bual,

didapati bahawa kebanyakan kaum Melayu tidak memahami dan kurang jelas terhadap adat-

istiadat majlis sambutan perkahwinan kaum Cina. Makna dan kepentingan pemilihan tarikh

perkahwinan, upacara-upacara perkahwinan, peringkat perkahwinan dan pantang-larang

kurang difahami oleh kaum Melayu.

39
Keadaan ini mungkin disebabkan oleh kekurangan pergaulan antara kaum Melayu dengan

kaum Cina. Kekurangan pergaulan dan komunikasi menimbulkan kesalahfahaman seterusnya

menimbulkan perasaan tidak puas hati dan prejudis serta diskriminasi. Masalah ini berpotensi

membawa kesan-kesan negatif kepada Negara Malaysia yang berbilang kaum. Malaysia yang

berbilang kaum memerlukan kerjasama dan hubungan yang harmoni antara kaum bagi

membangunkan negara.

Pelbagai usaha perlu dijalankan untuk mengeratkan hubungan antara kaum dan memupuk

semangat bersepatu. Usaha-usaha boleh dijanlankan melalui media komunikasi, pameran,

pembelajaran dan kempen kesedaran. Konsep 1 Malaysia dan 15 Malaysia amat membantu

dalam megeratkan hubungan dan menyatukan kaum.

Hubungan antara kaum yang tidak harmoni tidak membawa sebarang kebaikan dan bantuan

kepada pembangunan Negara malah akan mengulangi tragedi 13 Mei 1969 yang

membantutkan kerjayaan dan pembangunan Negara Malaysia.

Walaupun terdapat pelbagai agensi-agensi dan jabatan seperti Jabatan Perpaduan Negara

telah diwujudkan oleh Negara bagi tujuan mengeratkan serta mengekalkan hubungan antara

kaum, malah perkara ini merupakan tanggungjawab dan kewajipan semua rakyat Malaysia.

Setiap rakyat Malaysia perlu memberi sumbangan dan berusaha dalam mengekalkan

hubungan harmoni antara kaum serta menyatupadukan berbilangan kaum dalam Negara

Malaysia.

BIBLIOGRAFI
Shu Shu Costa.(1997).Wild Geese and Tea: Asian-American Wedding Planner. NY:
Riverhead Books.

Norhalim Ibrahim & Asmawati Baharuddin. (Januari 1996). Adat istiadat perkahwinan
Melayu, Cina dan India.

http://perkahwinan.com.my/main/Perkahwinan/?Sub=Article&id=65

40
http://www.perkahwinan.com.my/main/Perkahwinan/?Sub=Article&id=65

LAMPIRAN
Dalam bahagian ini, kami telah melampirkan gambar dan borang soal selidik sebagai bukti

bagi laporan kami.

Gambar ini diambil semasa ahli kumpulan kami, Lim Ai Jie menyerahkan borang soal selidik
kepada seorang mak cik kaum Melayu di Taman Sri Serdang.

41