P. 1
Verwijdering van DDT-kristallen

Verwijdering van DDT-kristallen

Views: 84|Likes:
In 1999 besloot Kasteel-Museum Sypesteyn te Nieuw-Loosdrecht tot een inventaristie an de deelcollectie meubelen en objecten van hout. Bij een onderzoek naar de conditie van 600 geselecteerde objecten werden op ruim 40% hiervan DDT-kristallen aangetroffen.

De DDT-uitbloei bevond zich vooral op onafgewerkte houten oppervlakken an objecten en onderdelen van het gebouw zoals balken en het dakbeschot. Inmiddels is het gebruik van DDT verboden, maar in 1968 was het gebouw onder handen genomen met het middel Dettol (DDT in een aromatische oplossing) bij een grootscheepse insectenbestrijding, zoals toen gebruikelijk was. DDT is niet alleen schadelijk voor het milieu maar ook voor de gezondheid. Dat had nogal wat consequenties voor het gebruik van de ruimtes (bezoekers!) en objecten, het conservering en het in bruikleen geven van objecten. Ook de voortgang van de inventrisatie stond onder druk. De auteurs beschrijven de mogelijke methoden om de DDT te verwijderen, en hun keuzes ten aanzien van de behandeling in Sypesteyn.

Auteurs: Nico Hijman, Vincent van Drie
Uitgever: SPCR
Jaar van uitgave: 2004
Bron: Cr 1, 2004
In 1999 besloot Kasteel-Museum Sypesteyn te Nieuw-Loosdrecht tot een inventaristie an de deelcollectie meubelen en objecten van hout. Bij een onderzoek naar de conditie van 600 geselecteerde objecten werden op ruim 40% hiervan DDT-kristallen aangetroffen.

De DDT-uitbloei bevond zich vooral op onafgewerkte houten oppervlakken an objecten en onderdelen van het gebouw zoals balken en het dakbeschot. Inmiddels is het gebruik van DDT verboden, maar in 1968 was het gebouw onder handen genomen met het middel Dettol (DDT in een aromatische oplossing) bij een grootscheepse insectenbestrijding, zoals toen gebruikelijk was. DDT is niet alleen schadelijk voor het milieu maar ook voor de gezondheid. Dat had nogal wat consequenties voor het gebruik van de ruimtes (bezoekers!) en objecten, het conservering en het in bruikleen geven van objecten. Ook de voortgang van de inventrisatie stond onder druk. De auteurs beschrijven de mogelijke methoden om de DDT te verwijderen, en hun keuzes ten aanzien van de behandeling in Sypesteyn.

Auteurs: Nico Hijman, Vincent van Drie
Uitgever: SPCR
Jaar van uitgave: 2004
Bron: Cr 1, 2004

More info:

Published by: Collectiewijzer Netwerk on Mar 03, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial No-derivs

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

09/28/2013

pdf

text

original

Het museum is ,ele,eh ih eeh veehveide,ebied eh ,ehuisvest ih eeh

deels ohvervarmd, mati, ,eïsoleerd, mohumehtaal ,ebouv vaar tevehs
re,elmati, ,rote ,roepeh mehseh bi|eehkomeh. Hierdoor ohtstaah
,rote lluctuaties ih relatieve vochti,heid eh temperatuur. Ih de meeste
ruimteh is, ih het kader vah het Deltaplah, ih de |areh '8o vochtbeheer-
sih,apparatuur ,eplaatst. De ,evehste realisatie vah eeh compleet kli-
maatbeheersih,ssvsteem is techhisch complex eh vooralsho, lihahcieel
ohhaalbaar. Ih het verledeh heelt meh re,elmati, te makeh ,ehad met
ihsectehaahtastih, (boktor eh houtvorm) eh schimmeluitbraak.
Censtater|ng
Bi| de ihvehtarisatie verd de cohditie eh de ur,ehtie vah behahdelih,
,ere,istreerd eh verd eveheehs aah,e,eveh vahheer eeh ahdere restau-
ratiedisciplihe diehde te vordeh ,eraadplee,d. Ti|dehs het ohderzoek
verd ih het bi|zohder op de hiet-al,everkte houteh oppervlakkeh vah
de ob|ecteh eh de ohderdeleh vah het ,ebouv, zoals de balkeh eh het
dakbeschot, veelvuldi, eeh vitte vaas aah,etrolleh die ih eerste oo,op-
sla, op schimmel ol stol leek. De llohkerih, als bi| ri|p ih de vihter
(vooral op kops hout ,oed vaarheembaar) eh de soms hetachti,e struc-
tuur deed echter ahders vermoedeh. Òhder eeh ver,root,las verd de
aahvezi,heid vah zeer li|he kristalleh ,ecohstateerd.
Nader ohderzoek door het ICN toohde de aahvezi,heid vah DDT aah.
Het ,ebruik vah deze pesticide is sihds ì¤,¸ verbodeh.
|¡|
De vraa, diehde
zich aah velk risico dit voor de ,ezohdheid vah bezoekers eh medever-
kers ihhield. Bi| direct cohtact met de huid bli|kt de stol ih het lichaam te
vordeh op,ehomeh.
|z|
\ahve,e de la,e dampspahhih, vah de stol is het
echter zeer veihi, vluchti, eh aahvezi,heid ih de lucht valt hiet te ver-
vachteh.
|z|
\oor pesticideh ih het milieu vordeh hormeh ,ehahteerd
die aah,eveh bi| velke hoeveelheid de ,ezohdheid ih ,evaar komt.
|q|
Door het ICN verd eeh vervol,ohderzoek verricht haar de hoeveel-
heid DDT op de oppervlakkeh. De mohsters hiervoor verdeh ,ehomeh
met eeh lilter voor de stolzui,ermohd. Er verd circa z µ,lm
z
aah,etrol-
leh, dit is ruim behedeh de ,ezohdheidslimiet. Iuchtohderzoek toohde
verder aah dat de hoeveelheid DDT er ih ver behedeh de hiervoor ,el-
dehde horm bleel.
|ç|
Uit archielstukkeh vah het museum bli|kt dat het middel Detmol,
DDT ih eeh aromatische oplossih,, ih ì¤ó8 is toe,epast bi| eeh ,rootscha-
Verw|jder|ng van DD1 kr|sta||en
Start van een p||et preject
In 1999 bes|eet Kastee|-Museum Sypesteyn te N|euw-Leesdrecht tet
een |nventar|sat|e van de dee|ce||ect|e meube|en en ebjecten van heut.
B|j een enderzeek naar de cend|t|e van 600 gese|ecteerde ebjecten
werden ep ru|m 40% h|ervan DD1 kr|sta||en aangetreffen.
N|ce H|jman, V|ncent van Dr|e
|Ij A.W. 8rckerhcI en H. van KeuIen,
Uitbloei vah kristalleh op collectie
eh ,ebouv vah Kasteel-Museum
Svpestevh, ICN-raµµcrt oz-oo8
zooz/z z86z, (ICN) Amsteraam, zooz.
|zj A.W. 8rckerhcI, ´£en witte waas`,
Cr z (zooI), µµ zo-z,.
|zj £xtcnet. hhtµ://ace.crst.eau/cci-
lin/mIsoI/µiµs/aat.htm¹qz
|qj ter crientatie: Wccraenlcek
Orcanische Chemie, met verwijtinc
naar anaere aatalases:
httµ://www.sci.kun.nI
|çj Òhderzoek haar luchtkvaliteit
Svpestevh Kasteel-Museum, Irc
Mcnitcrinc 8\, zooz.
*Y
li,e ihsectehbestri|dih,. Eeh oud-museummedeverker veet te meldeh
dat het middel met de kvast op de ob|ecteh verd aah,ebracht eh over-
vloedi, ih diverse ruimteh vah het museum verd verheveld. Detmol
droh, diep door ih de ob|ecteh, betimmerih,ohderdeleh eh houteh
cohstructies. Meh ,ih, ervah uit dat het daar veili, zat op,esloteh eh zi|h
verk deed
Insectenbestr|jd|ng teen en preb|emen veer nu
De bestri|dih, ih het verledeh met pesticideh bleek zeer belastehd voor
het milieu, vaardoor meh hu vah cohtamihatie (besmettih,) spreekt. Pas
de laatste |areh is duideli|k ,evordeh, vooral ha ohderzoek door het
DBU ih Duitslahd,
|6|
dat deze stol haar het oppervlak mi,reert. Het ver-
moedeh bestaat dat deze mi,ratie vordt bevorderd door lluctuaties ih
relatieve luchtvochti,heid eh temperatuur. Als de stol ih de vorm vah
kristalleh aah het oppervlak verschi|ht, spreekt meh vah uitbloei. Bi|
huidcohtact met de ,ecohtamiheerde ob|ecteh vordt de DDT ih het
lichaam op,esla,eh. Herhaald cohtact verkt cumulatiel, de stol stapelt
zich ih het lichaam op. De uitbloei is al |arehlah, ,aahde, de museumme-
deverkers die de ob|ecteh alstolteh, vohdeh het eeh opmerkeli|ke teru,-
kerehde verschi|hsel vaarbi| verder hiet stil verd ,estaah. Meh kah aah-
hemeh dat de uitbloei pas zal stoppeh als alle DDT uit het hout haar het
oppervlak is ,emi,reerd.
De meeste ob|ecteh staah ih de vaste opstellih, eh het is ,eeh optie
om ze te isolereh. \ahve,e het ,ezohdheidsrisico is de Arbo-diehst
,eraadplee,d eh zi|h bihheh Svpestevh, met betrekkih, tot het ,ebruik
vah de ruimteh eh de ob|ecteh, hieuve re,els ih,evoerd eh bestaahde
re,els aah,escherpt. Dit heelt ver,aahde cohsequehties voor het alstol-
leh, de cohserverehde hahdelih,eh, eh bi|voorbeeld het ih bruikleeh
,eveh vah de ob|ecteh. Òok met betrekkih, tot de voort,ah, vah de
ihvehtarisatie betekehde dit eeh beperkih, ih de mo,eli|khedeh.
Òhdahks diverse prevehtieve maatre,eleh (o.a. veihi, ol hiet verplaat-
seh, heopreeh hahdschoeheh ,ebruikeh ter voorkomih, vah huidcoh-
tact, ,ebruik vah eeh stolmasker) is toch besloteh om de beoordelih, vah
eeh ,edeelte vah de ob|ecteh uit te stelleh tot ha eeh schoohmaak.
Verw|jderen, scheenmaken, |se|eren
De cohserverehde behahdelih, met DDT heelt eeh problematische erle-
his op,eleverd, hiet voor de ob|ecteh maar vel voor de mehseh die
ermee om,aah.
Naar de mo,eli|khedeh vah complete vervi|derih, vah DDT (decoh-
tamihatie) is vooral ih Duitslahd veel ohderzoek ,edaah. Zeer receht
heelt meh eeh maximale reductie tot ¤o% vah de totale hoeveelheid
kuhheh realisereh.
|;|
Het betrelt hier eeh pilotpro|ect vaarbi| ,o cm ho,e
houteh beeldeh met superkritische CÒ
z
, ohder laboratorium omstahdi,-
hedeh, ih eeh speciale extractor zi|h behahdeld. Eeh ahdere mo,eli|k-
heid is de sublimatiemethode vaarbi| de ob|ecteh ohder ,eli|kbli|vehde
=LY^PQKLYPUN]HU++;RYPZ[HSSLU *Y
|6j 0eutsche 8unaesstiItunc
UmweIt (08U), Osnalruck, 0uitsIana.
httµ://www.alu.ae
|,j A. Uncer e.a., ´HcItschuttmitteI-
leIastete SkuIµturen`, Restauro ç
(zooz), µ zIq.
relatieve luchtvochti,heid tot ,o°C vordeh vervarmd. De ih het ob|ect
aahvezi,e DDT ,aat hierbi| over ih ,asvormi,e toestahd eh treedt uit,
vaarha het kah vordeh al,ezo,eh. Beide opties zi|h zeer kostbaar,
beperkt toepasbaar eh leideh hiet tot eeh volledi,e vervi|derih, vah de
pesticide uit de ob|ecteh.
Met betrekkih, tot de aahpak vah de DDT-uitbloei aah het oppervlak
zi|h verschillehde methodeh te overve,eh. Eeh combihatie vah met
vater spoeleh eh direct alzui,eh vordt al ih Duitslahd toe,epast.
|8|
Hierbi| sluit meh uit dat er kristalleh ti|dehs de reihi,ih, ih de lucht
komeh. Deze uitvoerih,stechhiek leeht zich met hame voor de ,rote
oppervlakkeh, zoals cohstructies eh betimmerih,eh vah ,ebouveh.
Eeh ahdere methode is het ,ecombiheerd toepasseh vah borsteleh eh
alzui,eh. Hierbi| vordt ,ebruikt ,emaakt vah eeh met HEPAlP¸- lilters
uit,eruste stolzui,er voorzieh vah eeh borstelhulpstuk. Deze methode is
ih zooz door medeverkers vah het ICN ohderzocht bi| eeh proelschooh-
maak op Svpestevh. De kristalleh blekeh op deze vi|ze aldoehde vah het
oppervlak te vordeh vervi|derd. Er moeteh echter vel voorzor,smaat-
re,eleh vordeh ,etrolleh, rekehih, houdehd met evehtuele versprei-
dih, ih de lucht. Ti|dehs de proel verdeh luchtmohsters ,ehomeh die ha
ahalvse aah,aveh dat de horm hiet verd overschredeh.
|¤|
Beide voor-
hoemde methodeh sluiteh eeh herhieuvde uitbloei echter hiet uit, het is
immers hiet bekehd hoeveel DDT ho, ih het ob|ect achterbli|lt.
Het opsluiteh vah de DDT ih het ob|ect met speciaal daarvoor ohtvik-
kelde isolerehde lakkeh zoals Biophil is ih overve,ih, te hemeh.
|¡o|
De
DDT ,aat ,eeh verbihdih, aah met deze lak eh bli|lt ohder het oppervlak.
Het aahbreh,eh vah de lak dieht te vordeh herhaald omdat door de,ra-
datie de aldichtehde verkih, vermihdert.
Keuze
\ahve,e het risico voor de ,ezohdheid eh het evehtueel he,atieve ellect
voor het ima,o vah het museum is, ih alvachtih, vah ,rootschali,e toe-
pasbaarheid vah eeh methode voor complete vervi|derih, vah DDT,
,ekozeh voor vervi|derih, vah de kristalleh door middel vah borsteleh
eh alzui,eh.
|¡¡|
De ihte,riteit vah het ob|ect vordt met deze methode het
meest ,evaarbor,d. De vi|ze vah reihi,eh is toepasbaar op alle opper-
vlakkeh vaar DDT is aah,etrolleh. Na de reihi,ih, kuhheh de meeste
beheer- eh behoudstakeh veer vordeh uit,evoerd. Het schoohmaak-
pro|ect zal ih het be,ih vah zoo( vordeh uit,evoerd. \ooral,aahd aah de
uitvoerih, zal voor de schoohmaakprocedure eeh protocol vordeh
op,esteld. Hierih vordt op,ehomeh: het ,elaseerd uitruimeh eh svste-
matisch schoohmakeh, het ,ebruik vah eeh reihi,ih,sruimte met alzui,-
uhit, het hahtereh eh plaatseh vah de ob|ecteh, het om,aah met kvetsba-
re deleh, het alvoereh vah chemisch alval eh uiteraard de persoohli|ke
veili,heidsmaatre,eleh, zoals het ,ebruik vah eeh vol,elaatsmasker,
ve,verpoverall eh heopreeh hahdschoeheh ti|dehs het reihi,eh. Alle
verkzaamhedeh zulleh vordeh ,edocumehteerd. Er zal bli|vehd vor-
*Y =LY^PQKLYPUN]HU++;RYPZ[HSSLU
|8j K. WinkIer e.a., ´0as \akuumwasch-
IerIahren`, Restauro ç (zooz), µµ zz¤-
zqz.
|¤j Iliaim A.W. 8rckerhcI, tie ncct I.
|Ioj A. Uncer, ´UmweItschaaIiche
HcItschuttmitteI`, Restauro z (I¤¤8),
µµ I86-I¤I.
|IIj Het schccnmaakµrcject is mcceIijk
cemaakt aanktij sulsiaies van Ircvincie
Nccra-HcIIana, \S8-Icnas, Mcnariaan
Stichtinc, CuItuurIcnas Nccra-HcIIana.
den gecontroleerd op uitbloei, waarna de reiniging zonodig zal worden
herhaald. De auteurs zijn door Kasteel-Museum Sypesteyn gevraagd om
met betrekking tot de DDT-problematiek een adviserende en een con-
trolerende functie te vervullen.
De ontdekking van de kristallen-uitbloei had verregaande consequenties
voor bezoekers en behoudsmedewerkers van het museum. Als restaura-
toren zijn wij geconfronteerd met het feit dat onze werkzaamheden
gezondheidsrisico met zich mee kunnen brengen. Het is niet altijd dui-
delijk of objecten giftige stoffen bevatten – voorzichtigheid is dus gebo-
den!
Nico Hijman en Vincent van Drie zijn zelfstandige meubelrestauratoren .
Verwijdering van DDT kristallen Cr 1 2004

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->