You are on page 1of 28

‫י"ג אדר תש"ע לפ"ק‬ ‫פרשת תצוה זכור‬ ‫שנה ב גליו ל"ו‬

‫קימו וקבלו עליה ועל זרע‬


‫אחד הרבני‬

‫‪åðåîîá‬ק"ו(‬
‫‪íåù‬‬ ‫בתהילי )‬ ‫מפסוק‪àöîé‬‬ ‫‪ ,÷åîòì‬ודרשו זה‬
‫‪àìù åúáùçîá‬‬ ‫‪íãàä‬ואסתר‬ ‫‪êéøö‬מרדכי‬ ‫באסתר רבה כתב לאמור דדוד המל התפלל שיהא שמו נזכר בעת נס ותשועה לישראל ע"י‬
‫‪ïåòå‬וזהו שכתוב איש יהודי‬ ‫ואסתר‪,‬‬
‫זכרינו ה' ברצו עמ‪ ,‬אמר דוד לפני הקב"ה‪ ,‬רבש"ע זכרנו ה' ברצו עמ בשעה שתעשה ישועה לישראל ע"י מרדכי ‪ìåò‬‬
‫‪ ÷ã÷ãì‬ולמה‬
‫‪÷åñôá‬‬ ‫‪ ùéã‬ואסתר‬ ‫בימי‪,'ä‬מרדכי‬‫‪êéùòî‬‬ ‫התשועה‬‫‪åìãâ äî‬‬‫דהכוונה על‬
‫הי' בשוש הבירה ונתקבלה תפילתו‪ ,‬ויש להבי דאי נזכר בתפלתו כשאומר זכרנו ה' ברצו עמ ‪øîàé åà‬‬
‫כדי שלא‬
‫‪àöîðå‬‬ ‫‪íäåù‬היטב‬
‫‪,ãåôàì‬‬ ‫דבריו באר‬
‫לפרש ‪éðáà‬‬ ‫‪ïîù‬ברורה‬
‫‪'åëå øåàîì‬‬ ‫‪øîàù‬בשפה‬ ‫נקרא זה רצו עמ יותר משאר נסי ונפלאות שנעשו לישראל‪ ,‬וכבר אמרו דתפלה צרי להיות‬
‫‪,íéàá‬‬ ‫‪íä êøåö‬‬
‫במדרש וא‬ ‫עיי"ש‬‫‪äæéàì‬‬
‫ברורה‬ ‫‪åìàî‬‬‫בשפה‬ ‫זכה‪øáã‬‬ ‫באמירה ‪ìë‬‬
‫‪÷åñôä ùøôî‬‬ ‫יתשמע לתרי אנפי‪ ,‬וכמ"ש במדרש דברי עה"פ ואתחנ אל ה' בעת ההוא לאמור דלאמור הכוונה‬
‫דכוונה‪íä‬‬
‫בזה ‪êøåö‬‬
‫האמת‪äæéàì‬‬‫אבל‪ùøôî‬‬ ‫ידו‪åðéàå,‬‬
‫‪áåúëä‬‬ ‫שיהיה‪íúñ óñëå‬‬
‫התשועה על‬ ‫‪áäæ éáâìå‬‬‫כ למה אמר דוד לשו זה דאינה מוב כפי הראות העי דרצו עמ הכוונה על ימי מרדכי ואסתר‬
‫‪ìëá‬‬ ‫לישראל‪êéäìà‬‬
‫כשאמר‬ ‫‪'ä úà úáäàå‬‬
‫‪ì"æç‬אשר בא‬ ‫הזאת‬‫‪åùøãã‬‬
‫בישועה‬‫בשמחה‪ïéðòä‬‬
‫‪êà .íéàá‬‬ ‫גדול ועמוקה ושפה ברורה אמר דוד המל ע"ה דהנה כל מעלות וגדולת הנס וכל השמחה שאנו‬
‫‪÷ã÷ãì‬‬ ‫‪ùéå ,êðåîî‬‬
‫הגיגית‪ ,‬אבל‬ ‫עליה הר‬‫‪ìëá ùåøéôå‬‬
‫בכפיה כפה‬‫היהת‪êãåàî‬‬ ‫הראשונה‪ìëáå‬‬
‫קימו וקבלו עליה ועל זרע ודרשו בו דהדר קבלוהו בימי אחשוורוש מאהבת הנס‪ ,‬והקבלה ‪'åë êááì‬‬
‫‪áåúëä‬‬
‫כיוו‪àì‬דוד המל ע"ה בתפלתו להשי"ת רבש"ע זכרנו‬
‫‪äðéù‬‬ ‫‪äîìå‬‬ ‫‪,‬‬‫‪êðåîî‬‬ ‫‪ìëá‬‬ ‫‪ùåøéôá‬‬ ‫‪øîà‬‬ ‫קבלה זה היתה מרצו הלב ומהערת הנס וכמ"ש רש"י וע"ז קבלו התורה ברצו ובחפ לב‪ ,‬וע"ז‪äîì‬‬
‫‪ãåò‬‬ ‫‪åðì äæîø‬‬
‫הקודש‬ ‫‪äùåã÷ä‬‬
‫היתה ברוח‬ ‫‪äøåúäù‬‬
‫תפלתות‬ ‫ואסתר‪êà‬וא"כ‬
‫מרדכי‪.êãåàî‬‬ ‫ברצו עמי הכוונה בזה דרצו עמ לקבל התורה ברצו ובחפ לב היהת בעת התשועה בימי‪áåúëì‬‬
‫‪úåùø åðì ïúð åéîçø áåøá ú"éùä äðäã ,ãçà øáã‬‬ ‫אשר שרתה עליה דיודע הוה דאז היהי קבלת התורה ברצו ובחפ לב‪.‬‬
‫‪äæì êà ,åðéëøåöì áäæå óñëî äæä íìåòá úö÷ úåðäì‬‬
‫‪äøåùë âäðúäì ãàî ãàî øäæäì ìåãâ øåîéù êéøö‬‬
‫‡˘¯ ˜¯‪ͯ„· Í‬‬
‫‪"êãåàî‬‬
‫ולאבד"שורש‬ ‫להרוג ‪ìëá‬‬
‫‪áåúëä‬אז ‪áåúëì‬‬ ‫מעלה‪äðéùù‬‬
‫גדולה שזכו‬ ‫‪,åðåîîá‬אז‪åäæå‬‬
‫אבל עוד טובה גנוז בגוויה בתפלה זאת כשאמר זכרנו ה' ברצו דבלא כל הנס והתשועה היתה‬
‫‪øäæéù‬‬ ‫צר ‪ì"ðä‬‬
‫ואויב הרע‬ ‫‪åðéøáãì‬‬
‫הלשו איש‬‫כפילת‪æîø ,‬‬
‫רמז ‪êðåîî‬‬ ‫דמה‪ìëá‬‬ ‫יהודה‪ì"æç‬‬
‫‪åùøéôå‬‬ ‫עמלק המ הרשע ב המדתא נצר מזרע עמלק איש צר ואויב המ הרע הזה‪ ,‬וביאר בזה באפוקי‬
‫‪,å"ç äì÷ú éãéì íäá àáé àìù åðåîîá ãåàî ãåàî‬‬
‫הזה דהמ הי' לו שנאה וצר לישראל ולמדרכי היהודי‪ ,‬אבל עוד היה טמו בקרבו שנאה כבושה משורש עמלק הלכה בידוע שעשיו שונא ליעקב זה‬
‫‪åðåîîá àöîé àìù åéúåáùçîá ÷åîòì íãàä êéøöå‬‬
‫איש צר ואויב המ הרע הזה כשהיה בשורש רע ושנאה כפולה ומכפלת וא כ בימי האלה אשר נפלה ונשבר כוחו של עמלק‪ ,‬דכשזה נופל זה‬
‫‪,êøåö äæéàì áäæå óñëá øîàð àì ïëìå ,ïåòå ìåò íåù‬‬
‫ק‪ ,‬ויודע מפי ספרי וסופרי דכל כוח של עמלק לבטל רצו ומעשה של איש הישראלי אשר נכס" ומשתוקק לעשות רצו אבינו שבשמי ולזה‬
‫‪íðåîîá úö÷ íãà éðá úåðäì ïë íâ úåùø ïúéðã æîøã‬‬
‫וזלה""‪,‬ק )‪åäî‬‬
‫‪ùåøéô‬‬ ‫זכור"‪ãàî‬‬ ‫לפרשת ‪'åë‬‬
‫חיי ‪êéùòî‬‬ ‫דברי ‪åìãâ‬‬
‫הקדוש ‪äî‬‬ ‫עמלק מקרר ומבטל חפ ורצו שלא לעשות מצוות ומעשי טובי‪ ,‬ובביאור היטב עמוק עמוק בספר‬
‫‪åäæå .íäéëøåöì‬‬
‫‪åæá àéìú‬‬
‫‪å÷îò‬‬ ‫‪åéùòîåìëá‬‬
‫‪" ,êãåàî‬‬ ‫‪åéúåùâøä‬‬
‫‪íäá åéúåòåúä‬‬
‫‪øîàðù åðåîî‬‬‫‪ìë úééååä‬‬ ‫‪úìçúä‬‬
‫‪é÷ñòå‬‬ ‫‪àåäù äî íãàä úéìëúå úéùàø àø÷ð åäæå ïåöø àø÷ð àåäå ììåëä çë íãàá ùéù òåãé êà (÷ìîò ìù çåë‬‬
‫‪éðéðòá‬‬
‫‪ìåçé àöîð‬‬
‫‪ìùëé‬‬ ‫‪àìù æåéúåáùçîá‬‬
‫‪"è úåëøá àøîâä‬‬ ‫‪íäáøîàîåë‬‬
‫‪÷åîòì äìçúä‬‬
‫‪êéøö ,"àåäå‬‬ ‫‪áåè ÷ø àäéù ïåöø úåéììë ãò ïå÷éúì åðéùòî úéìëú ìë ìù ø÷éòå ììëä çë ÷ø íéáøéàä ììëî åðéà äæå äìçúää‬‬
‫‪êéúåáùçî‬‬
‫‪àìá íéøáãä äùò íìùð‬‬ ‫‪.ì"äæáù‬‬
‫‪÷å êãàî‬‬ ‫‪àùöìëá‬‬‫‪éë 'ôùãç‬‬ ‫‪øäåæá íäá‬‬
‫‪íäá íéé÷ì‬‬ ‫‪øàåáîëå íéùøùä ìë ùøåùá ÷áãì úîàä úéìëúì åðééä áåèì ÷÷åúùäì ÷ø äéäé äìçúäá åðééä áåèì åðéáì‬‬
‫‪åúå÷ìàíòåð‬‬
‫‪êìîéìà‬‬ ‫‪àø÷ð æà (ãåîçú àì åðééäã) ú"éùäì éðåöø ìèáðå äùòð íàù (êé÷ìà 'ä éëðà) ïôåñì åúìéçú õòéðå íùä úå÷éáãì ÷ø åðéååàî ìëù ãåîçú àì åðééäã ãåîçú‬‬
‫‪ìàøùé ìèáì åðåöåøå ÷ìîò íéåâ úéùàø àø÷ðä ÷ìîò ùé äæ úîåòì ïë åîëå (äáùçîä) úéùàøáå äîåã÷ä ïåöø àø÷ð åäæå ,êé÷ìà 'ä éëðà ïåùàøä øîàîë ù"úé‬‬
‫‪úåáåè äæ‬‬
‫‪äôéì÷ä‬‬ ‫‪úåãîä‬‬ ‫‪ìëá ïé÷éæçî‬‬
‫‪òðåî íéáåè‬‬ ‫‪íéùòîå ø÷ù‬‬ ‫‪úåöî úãî‬‬
‫‪úåùòìå‬‬ ‫‪úøéáù‬‬
‫÷‪åúùåã‬‬‫‪é"òìù ùåã÷ä ïåöø èùôúäì åðåöø éìàøùéä ùéàùë óëéúå äáäàî å÷úðìå úåìöò ìéôäìå úå÷éáãä úéùàøî‬‬
‫‪íëîöò‬‬ ‫‪úà‬‬ ‫‪åð÷úúù‬‬ ‫‪ì‬‬ ‫"‬ ‫‪ø‬‬ ‫‪ùã÷î‬‬ ‫‪éì‬‬ ‫‪åùòå‬‬ ‫‪åäæå‬‬
‫‪úåéèøôá àåä ïë åîë úåìëá àåäù åîëå (ìàøùé ìù ïåöø ãâð) äåùã÷ä úéùàø ãâð àåäù ÷ìîò íéåâ éùàø àø÷ð äæìå åúùåã÷ èùôúäì åìçéðî åðéàå úåìöò åì äàøîå‬‬
‫‪úåòø‬‬ ‫‪úåãîä äìòúåéùòî‬‬ ‫‪ùàøåúåöî‬‬ ‫‪,íëåúá‬‬
‫‪úåùòìïåëùàù‬‬
‫‪óåâä éìëåéãëìëùä‬‬
‫‪úåãîá‬‬
‫‪ìåãâ úåáäìú‬‬ ‫‪éìá áìä ìòå çåîä ìò åðåöøå åìëù èùôúäì çéðî åðéàå íãàä ìò äìöò ìéôî òø ÷ìç äæ éìàøùéä íãàá‬‬
‫‪,úîà úãî ãâð íä úåòø úåãî ìëã ,ø÷ù úãî àåä‬‬
‫‪ ùåã÷ä ïåöøî‬עכלה"ק הנצר לענינינו‪.‬‬
‫‪úãîî åîöò øáùéå úîà úãîá åîöò úà ÷éæçéùëå‬‬
‫מרדכי‪ ,‬ואסתר שנתטלה כוחו ונשבר זרעו‬ ‫בזמ‪äúéìëú‬‬ ‫זה ‪ãò‬‬‫‪ø÷ù‬‬‫מבואר מזה דכוח של עמלק וכל מגמתו לבטל רצו וחשק והתלהבות של איש הישראלי ול‬
‫‪ 'â"ãåîòá‬כשיגיע התשועה‬ ‫ברצו עמ‬ ‫זכרנוע ה'לפ" ק‬
‫‪êùîä‬‬ ‫שנתעתש ‬ ‫זכורופרטי אי הישראלי והיטב אשר ביקש דוד המ רבש"‬ ‫תצוה‬
‫ישראל‬ ‫פרשת כל‬
‫אז נתעורר רצו מאז ומקד של‬
‫לישראל ויתגלה הרצו של עמ אשר עמלק ברשעתו קרר את זה וכשיהי' הישועה יתעורר רצו זה זכרנו נא אז וע"ז נזכר אצל מרדכי הצדיק איש‬
‫~ ב~‬
‫אותו כל השנה ובפרט קוד החג על כל דבר ודבר בפרט ועל שבת‬ ‫לישראל ויתגלה הרצו של עמ אשר עמלק ברשעתו קרר את‬
‫קודש וכמעט כל השבוע כל יגיעות להכי על שבת קודש וכל‬ ‫זה וכשיהי' הישועה יתעורר רצו זה זכרנו נא אז וע"ז נזכר אצל‬
‫המוסי" מוסיפי לו וכ"כ על כל מצוה ומצוה על אתרוג ועל סוכה‬ ‫מרדכי הצדיק איש יהודי שבא משבט יהודה שבטו של דוד המל‪.‬‬
‫וכמעט כל השנה מוטרד לקיי המצות ובזה נכו דמפקי כוליה‬ ‫ומה מאוד יובנו בדברי אלו מ"ש בקדושת לוי בכלליות‬
‫שתא בשהי' ופהי' עכ"ל‪ ,‬וזה כקו בעיניו וכמ"ש רש"י במס' סוכה‬ ‫הניסי קדושה ראשונה גודל מעלות קריאת המגילה אשר על ידו‬
‫גירא דעיני דשטנא דהשט כשישראל מחבבי את המצות הוא‬ ‫יתעורר מאז והלאה בחשק בתורה ובמצות ובקבלת עול מלכות‬
‫כקו בעיניו ומסתמי טענותיו ועי רש"י ר"ה ט"ז ע"ב כזה‪ ,‬והשט‬ ‫שמי דמה נשתנה מגילה זו ימצא זו יותר מכל מצות התורה אשר‬
‫שהוא של עמלק כוח של המ אחד שלא התשדל ברצו ובחפ‬ ‫ע"י יתעורר בזה לכל עשיית התורה והמצות‪ ,‬אבל לדברינו נכו‬
‫המצות ובפרט בהכנה ובטרדות חגי ומועדי ומצות ומעש"ט‪.‬‬ ‫ומוב למאוד לכל משכיל דהרי אומר והימי האלו נזכרי ונעשי‬
‫ונכו מאוד בזה להבי מ"ש בספר פתחי וזטא שהי' אצל מר‬ ‫דהמגילה היא עשיה של מחית עמלק בפועל נזכרת בזכירה זכור‬
‫הקדוש משינווא ז"ל בעת סעודת פורי ומקוד שנטל ידיו‬ ‫את אשר עשה ל עמלק ונעשי בקריאת המגילה ומר הקדוש‬
‫לסעודה ביו הזה צוה להביא שו"ע הל' פסח ולמד איזהו סעיפי‬ ‫בפרשת זכור אמר שהבי מדברי הראב"ד פי' על תורת כהני דע"י‬
‫ואחר כ נטל ידיו לסעודה מטע דס"ל כמ"ש הפרי מגדי ושו"ע‬ ‫לימוד הלכות מגילה יוצאי ידי מצות של זכור את אשר עשה ל‬
‫הרב התניא דשלושי יו קוד החג מתחיל מעצ יו הפורי‬ ‫עמלק דשורש ועני אחד הוא א"כ בקריאת המגילה שנתעורר‬
‫ודבר זה הוא צ"ע דלמה דבר זה מתחיל ביו הפורי בעת שע‬ ‫מחמת עמלק אשר מבטל חפ ורצו והתכלית של ישראל ע‬
‫ישראל טרודי בצות היו ובטרדות סעודת הפורי ומשתה היי‪,‬‬ ‫קדושו אז אחר קריאה זו ממילא מתעורר לבבינו לעבוד את ה'‬
‫ולמה לא היו יכולי להמתי עד למחר ולהתחיל לימוד הל' פסח‬ ‫וכמו שהארי בקדושת לוי בקדושה ראשונה‪ ,‬ד"ה ומעתה דברי‬
‫אחר פורי והדבר צרי תלמוד למה לא נאמר העוסק במצוה‬ ‫נוראי בסו" קדושה ראשונה‪.‬‬
‫מצות היו יו הפורי פטור מ המצוה בלימוד הלכות פסח אבל‬
‫„‪ȉÙ ȉ˘· ‡˙˘ ‰ÈÏÂΠȘÙÓ‬‬
‫הוא הדבר אשר דברינו דכל תוק" הנס וכל הישועה היהת שנתבטל‬ ‫והנה אמרו חז"ל דליכא דידע לישנא בישא כהמ וכל דבריו‬
‫כוחו של המ אשר כקו בעיניה הכנות לפסח והכנת לחג הקדוש‪,‬‬ ‫לומר לישנא בישא על שיראל ואחד ממלשינות שלו דמפקי כולהו‬
‫וזה שאמרו שלשי יו קוד החג לומדי הל' פסח ומכיני לחג‬ ‫שתא בשהי' ופהי' וכתב רש"י דכל יו וכל השנה אומרי ישראל‬
‫זה עצמו רצונו של אותו רשע לבטל וע"כ בעת הישועה וסדוהת‬ ‫שבת היו פסח היו‪ ,‬וזה דבר שאי לו שחר להבי מה רצה‬
‫הנס אנו מראי לעצמינו מה שיש בידינו החפ והרצו וזה ג"כ חלק‬ ‫המלשי הגדול בזה‪ ,‬אבל יובנו היטב דזה ג"כ מכוחו של עמלק‬
‫מיו הפורי מתוק" הנס אשר אנו מתחילי להכי לחג הפסח‬ ‫לבטל רצו וחשק ע קדוש בנ"י אשר כל שבוע וכל השנה ה‬
‫ולצור החג‪.‬‬ ‫טרודי ונחפזי בהכנת שבת קודש מחד לשבתא לשבתא‪ ,‬ובפרט‬
‫‪ÌÎÏ ˙‡Ê‰ ‰„·ډ ‰Ó‬‬ ‫חג הפסח אשר מימות הקי מקצרי חטי משומרי לפסח‬
‫ובהגדת ברכת הש מהגאו מפלאצק ביאר בזה שאלות‬ ‫וטחינת החיטי ואפיית המצות ושאר צרכי החג אשר ישראל‬
‫הרשע מה העבודה הזאת לכ דא מקיימי המצות ואוכלי מצה‬ ‫קדושי בה נהגו כפי חומרות יתירות והכנות גדולות מהתלהבות‬
‫למה העבודה הזאת מראש השנה ומה צרי ליגיעת כבידה וטרחות‬ ‫דקדושה וחפ ורצו למצות ה' וע"ז דוה לבו וצווח דמפקי כולי‬
‫דזה בעיניו כקו וז"ל וזה אמר הרשע מה העבודה הזאת לכ למה‬ ‫שתא בשהי' ופהי' ובספר דבש השדה מביא ששמע מהרה"ק ר'‬
‫לכ כל הטרחות עכת"ד‪ ,‬ולכ הזמ מסוגל מאוד לחשק ורצו‬ ‫אלעזר מליזענסק בנו של הרה"ק מר הנוע אלימל מליזענסק‬
‫ולקבלה מחדש מאהבה ולעסוק במצות ית"ש‪ ,‬בהכנת ובטהרה‬ ‫שהי' מדייק בגמרא מגילה במסירת המ הרשע ואת דתי המל‬
‫יתירה ולהרבות חפ לבבינו ורצו הקודש לשמור ולעשות את כל‬ ‫אינ עשי דמפקי כולי שתא בשהי' ופהי' פירוש רש"י שבת היו‬
‫דברי התורה הזאת ובזמ הנס והתשועה יהיה כל מגמתינו לקיי‬ ‫פסח היו אנו אסורי במלאכה וקשה מפני שבת ופסח אמר‬
‫מה שקבלנו מאהבת הנס ובשמחה ובהתלהבות יתירה להשריש‬ ‫דמפקי כולהו שתא‪ ,‬אול האמת שהיר קשה בעיניו הרשע כקו‬
‫בנו ובבנינו עד עוצ אמונותיו ית"ש ולקיו מצוותיו אמ כ יהי‬ ‫בעיניו הכנת שישראל עושי קוד כל מצוה ממש כל עבודת‬
‫רצו‪.‬‬ ‫וטרחת לקיי המצות למשל על פסח כמה וכמה עבודת ויגיעות‬
‫וטרחות היא עושה תיכ" משעת קצירת החיטי מיגע ח"ו ולשמור‬

‫שנת תש ע לפ ק‬ ‫פרשת תצוה זכור‬

‫~ ב~‬
øîæà äøéùá
.íéøåô ãåáëì äøéù éãéãé êì äøéùà "úãä úîåç"
.íéøùéì øåà çøæ íéúòáù ìôåëî êùåçä (‫תשכ"ב‬
øùà‫בשלח‬
úòá íåéä ãáëð äî
.íéøöð íò íìâø úçú àëãì åøáéù øùà íéøö ãéî òéùåî êàìîë
.íéøáù ìå÷ åîéøäå úåøöåöçá åòéøä ,úåðø÷á åò÷ú
.íéøâåîå íéñáåî íúà éøäå äå÷ú íëì ïéà åðéìò íìå÷á åðúð
.íéøùåðå íéôãð íéìò ñéôãäå ìéñë àéöåä åçåø ìë úà
.íåøòù àì åðéúåáà øùà íéðåùîå íéðåù úò éáúëîá òãðàâàôàøôá åòé÷ùä íúåçåë ìë
.íéøøàîä íéøîä éî åáàù íäîù íéîøåôòøä ìù íùàá äìòå ,íéìéëùîä çéø óãð íäî
.íéøö éðôá ñéøú àìå äîåç àì øùà äöåøô øéòë ìàåé úéø÷ ääà
.íéøæâì äåòø÷ äåòøô äåàì÷ åììéç '÷ä åðéúøåú
.íéáùåúì òåáù éãî íéçìùð ìòø éàìî úåðåéìâ
.íéìòøú úåñåëáå àååù úåàùîá íéøéòöä úà íéîèôî
.íéøîä íéî íéðåúò íéàìîä åðéúåáåçøá úëìî åðéãòö åãö
.íéø÷ùá íéîèôîå áìä úà íéîèîèîä íéëôåùå ñåàéî úîçî íéö÷åî íéðåúò éðåéìâá øàåã éáä úà íéôéöî
.íéøøåöä ãé úøâúî íùôð úà åòãé àìå äìåãâ äâàãá åèéáä ìàøùé éðåîà éîåìù
.íéøäì ùàø åìëé àì øùà 'ä éàøé úà íìâø úçú åàëãå åôãä åôãø íéðù äîë
.íéø÷ùáå úåúåãáá øåáöä úà ìéëàäå èéòìä òãðàâàôàøôä çëá øùà øøåöä ãé úøâúî
.íéøåôá çîùà êéàå âçá æåìòà êéà éîò úá øáù ìò åðúåà åãîì úåðé÷
.íéøåãîä åìéãâäå äøòáúä úà åøéòáä
.íéøåîä éìåãâ ìù ïúèî øçà øôñìå ,íéîåã÷ä úåøåãì âåòììå â"äáëùáøá èåòáì
.íéøúéä íñéëî åôìù åìéàë ,íéîëç éøáã ìò âéòìäì
.íéøåçáå íéëøáàì åììåò øùà ìåæéðå áåùçéð àìëåø éë åèà
.íéøåîä éìåãâ éðôî ãçô ìù ÷éæ ìëå ù"øé õåöéð ìë íäî øå÷òì
.íéøåã øåãä åäåîë äéä àì ä"òøùî úåîéî ,íåéä ìë íéæéøëî éñôàå éðà
.íéøåáñ åìà íìåò éùôè åéä êë åð÷ íéùé íéáëåë ïéáå áò åúîá ìò äìòà
.íéøåîå íéøåä åãøç äéìà øùà é"à ú÷ãö úñðëä åìæâå ,åãøî ñðä ìòá øéàî éáø úåôå÷á
.íéøåèéæéåå÷ðéàäå íéñåðàä éîéá ìàøùé éàðåù åùò øùàë çéøáå ìåòðî ìò åøâñ ÷"äéáø ìù åùøãî úéá úà
.íéøåàðä íéîòä ìë ìåî àøåð ïôåàá ù"ù åììéçå åàéöåä äùåã÷ äãò ìò ùåøéâ úøéæâå
.íéøåñà úåìëàîá íúåà åîèéôå íéãåäé úåàîì úåàîè úåæåà åìéëàäå
.íéøåäè úåôåò ìò ÷åô÷ô åæéøëäå úåáà úåøåñîî åùò ÷åçù
.íéøøåñä ùàø ïéùåãé÷ øãñî äéäéù åáà àì øùà úåìëå íéðúç óåãøì øîåà åøæâ øùà ãéáëä ïåøçàäå
.íéøåøàä ìàøùé éàðåù íéðîøâä úìåîòúá íéøùë íéðáø õéîùäì óåøéçå óåàéð éøáãá äðçîá ìå÷ åøéáòäå
.íéøáòä äðçîá íéøååòä éðéò øéàäì "úãä úîåç" òéôåä ìôàä êùåçä êåúîå
.íéøîà øäåèå úîà èùå÷ òéãåäì
.íéø÷ù éøáåã êéøôäìå äøñ éøáåã íéæäì
.íéøä íåøîá äîåç úåðáì úîòð äîå úéôé äî
.íéøàùðä íéàøéä úà äøåöá äîåçá óé÷äì
.íéøåñà øâñîî øéúäì úåøååò íéðéò çå÷ôì
.íéøùéäå íéîéîúä ÷"äåáàå äøåúä çë äæ íëçåëá åëì
.íéøåáéâä ùàø ÷"äéáø ãåîòé íðéîéìå
.íéøåã øåãì ãñåî ãåñé íé÷äì ìàåé úéø÷ ïòîì åùôð øñî øùà
.íéøåîä úù÷á êåøãìå çìùá æåçàì åöîàå å÷æç
.íéøåáâä ïéá ãòì úøçé íëîùå
.íéøéäæî òé÷øä øäåæë íëéøùà
úëøáë
.íéøùé éëøãá íéëìåää äéø÷ä éáùåú

‫שנת תש ע לפ ק‬ ‫פרשת תצוה זכור‬

~‫~ ג‬
‫שלשה רועי בקר‬
ñåìéðä 'éäù íéøöî ìù úåöîì øëæ ,íéãøåé íéîùâ àæéîøá úåçö êøãá ì"é ,äçîùá ïéáøî øãà ñðëðùî
øîåìë "õðéé àãçë ùé÷ìå øéëá" íà åäæå ,äúåà ä÷ùî êðä á"ò é"ç ïéøãäðñ 'îâá ì"æëç åøîàù äîá àúîëçã
çøëää 'éäù ,åàá áåø÷î íéùãçä íò íã÷îå æàî íéèç øîà ãç éøîà÷ã ïðáø åäðéòîùå éîéé÷ ååäã ø÷á éòåø 'â
úåöîä äçìöäá äúìò àìù òåãéë ,íäéðùá ùîúùäì úéì åàì íàå øãà àåä ïéã õðéé àãçë ùé÷ìå øéëá íà
áåøá íìèáìå íáøòì íéëéøö çøëäáå ,øáãîä éèç ìù òøæ çîöéå ò÷ø÷á íåç àäé íà ,é"ùø ùøéô) øãà ïéã
ïéã ,õðéé àãçëå ,íéáåè 'àë íéðùå ,íã÷ éîé ìù íéèéçá ùãåçä ùàøá åòøæðù ïéèéç ,ãçé äìéôàäå øéëáä
.úçðåî ø"ôå øîåìë øãà àåä ïéã úéì åàì íàå ,øãà àåä ïéã ,åéùëò åòøæðù ïéøåòùäå
øôöá (äðùä ìë ìù) ø"ôä 'éô øåú íà øîà ãçå úåîé âìúá øôöá øåú íà øîà ãçå ,(èáù àìà øãà
ó÷ùð ïåìçä áøòå ø÷åáá íéëùéùë åðééä ,úåîé âìúá úåîì áåø÷ øåùä àäéù ãò ÷æç øå÷ àäé ø÷áá íà)
úøãàä éìá úàöì øùôà éàå ,äîãàä éðô ìò âìù äðäå êåîãé äðéàú ìåèá àøäéèáå ,(é"ùø ,äðéöä úîçî
úåîå÷îì áåëéò àìá ùéç øäî òåñðì êéøö ë"òáå ,øòù ìöá ìöéî øåùä àäéù ãò íåçä çë ìãâé íéøäöáå)
,øòùä úøãàä úà øéñäìå äðàúä úçú çéðäì íéîçä ,åøåò èéùôéå) äéëùî çìùé ,(é"ùø ,íåçä úîçî äðàúä
.øãà àåä ïéã äéëùî çìùé 'éçáá øãà àåä ïéã ,(é"ùø ,íåçä úîçî äðéàúá êëçúé øîåìë
àãçì óé÷ú íåãé÷ íà øîà ãçå ,øãà ïéã úéì åàì íàå
øîåìë ,"àãçë óé÷ú íåãé÷ íà" øîà ãçå åàì íàå øãà àåä ïéã äéìáé÷ì ÷éôð êòåìá çôé àäé
úåéçöð úåáåùúå úåéàøá åáøé úåðîúä ìò íéãâðúîäù àäéùëù êë ìë óøåçä çë ùùú øáë íà) øãà ïéã úéì
ìàøùé é÷éãöå éîëç ìë ìù íéîåãé÷ úáäà çëù ø"ôäù áùðî äúàå ,äðéö äàéáî àéäå ãàî ä÷æç úéçøæî çåø
éìéëùî êøãë úåùãçá íëçúäì äöøå ,íéîãå÷ä äúîîçîå çåøä ïî äù÷ êúçéôðå äúàø÷ì àöåéå êéôá
íã÷ùë ,åì äôé 'éä ä÷éúùäù íå÷îáå ,áøòîä úåöøà .'åëå (é"ùø ,øãà àåä ïéã
àúçéôð àåäå ,'éìáé÷ì ÷éôð êòåìá çôé àåäå àãç óé÷ú
íäì ïéàù) ì"ø úåúîùå úåîøçáå äìåîäå ùòø ìå÷á áúë ïéàù 'à ãéîòäì ìàøùé úåöåôúá âåäð äðä
åúéúç ïúéìå úòãä éøö÷å íòä éðè÷ úà óåñàì (øçù íéøåô ú"ø ø"ôì úåéäì äçîùä úåáøäì åúîìåä úåðáø
äîéà úìèäá ùåã÷ íò éùàø ìò òåñôìå íééçä õøàá úåðåùî úåòåðú úåùòìå øåîùì ìâåñîù ùéà åðééäå ,áø
ìë ø"ô øãà" àåä ïéã ,íéîù íùì àìù øåáéöä ìò ç"øî åúåà íéìéçúîù ïéîéã÷î ïéæéøæ ùéå ,úçðåî øôë
àåä ïéãå ,á"ø àìå ïééã àìå ø"åîãà àì ïàë ïéàå ,"äðùä äöéìîä ã"òå ,äçîùìå ïåùùì êôäð øùà ùãçä øãà
óåòå ,á'ø ïéé'ã ø"åîã'à ø"ãà ïéã úéìå ,áø íéøåô øãà ìëá íâ åúåðîúäì éåàø åðéàù áø ìë úà úåø÷ì âåäð
õøàî íéèçå ,úçðåîä äîäáå (ñøåãä) úçøåôä ñøåãä .òåãéë "áø íéøåô" äìåë äðùä
ìò ïéãéòî íìåë ,úçã÷ë øòåá äîçä øùà øáãî ,ø÷á éòåø äùìùä éøîàîá úåçö êøãá ì"é åððéðòìå
,ïéìáú ìëá ìáåúå ,úç÷øî äùòî äøéã÷ë åúåìãâ ,øãà àåä ïéã õðéé àãçë ùé÷ìå øéëá íà øîà ãç
íéèçî úåöîì äôåà úéáå ,úøãåäî äèéçù ãéîòä ïééò íéøçåàîäå íéîã÷åîä àåä ùé÷ìå øåëá òåãéëù
øéúîå ,úøçåàî úåòùá úåðçìù úëéøòå ,úøçà õøàî ç÷éì ÷"ò ìàøùé éðáá âåäð 'éä íìåòî äðäå ,ì"æéùø
ãñéå é"ðá éãìé ìò ìîåçå ,úåøãåäî úåáåùúá íéøåñà äøéîùá åøö÷ð øùà ,"úåìéìâäî" äåöî úåöîì íéèç
åðéëæé ú"éùäå ,úøáåò úãä ìò éë íâ íøåáò êåðéç úéá ,íã÷îå æàî âåäð 'éä ïë ,ç"ú áø úçâùäá äìåòî
,úøúçîá äùåã÷ä åðéúøåú úã ìò íéãîåòäî ìöðäì íéèç åàéáäù åàá áåø÷î íéùãçå àøã øéùëàù åéùëòå
.à"áá ö"åâ úàéáìå ïéàù íå÷îî íîçì åàéáé ÷çøîî ,äòåøæ àì õøàî

‫שנת תש ע לפ ק‬ ‫פרשת תצוה זכור‬

~‫~ד‬
‫הברית חדשה של האימפעריע הארונית‬
‫קאנסטיטוציע הארונית‪:‬‬
‫ח( כל אהרוני שיש לו הזכיה לבזות להכות ולהרוג את מי‬ ‫בא( 'אני ואפסי' שתי תיבות הללו ממצות את עומק‬
‫שהוא אנטי אהרוני הוא מ המאושרי להיות מחלוצי‬ ‫שאיפתינו‪ ,‬ומטרתינו הסופית של תנועתינו הארונית‪,‬‬
‫הפארטיי‪ ,‬ויזכור שהוא אינו יחיד רק שליח הפארטיי‪,‬‬ ‫והעומד בראשה הקליפה הנורא 'אחר"ט'‪.‬‬
‫והרעבע‪ ,‬וא יושיבו אותו בתפיסה ידע שהוא סובל‬ ‫ג( שאיפה זו מחייבת יצירת וקיומה של הכנופיא‬
‫למע כבוד הפארטיי‪ ,‬שבשבילה כדאי להפקיר את‬ ‫)פארטיי( הארונית‪ ,‬ומבטאת את תעודתה ומטרתה‪.‬‬
‫עצמו ואת כל חייו‪ ,‬כדי שהרעבע יוכל לשפש" את‬ ‫ד( 'בני הפארטיי' הוא חוב קדוש‪ ,‬ודרגא היותר עליונה‬
‫כריסו בהנאה‪ ,‬שי"ל בהמות נאמני העובדי אותו‬ ‫והכרחית‪ ,‬שלמענה כדאי לעשות הכל ג מה שהתורה‬
‫למעלה מ הטבע‪ ,‬כי איככה נוכל וראינו אי! משפילי‬ ‫אוסרת‪ ,‬והשכל מנגדת‪ ,‬ואי שו דבר שבעול‬
‫ומבזי את כבוד הרעבע אחר"ט‪.‬‬ ‫שיעמוד נגד שאיפה זו‪.‬‬
‫ט( הנוער צרי! להכיר שכבר הגיע הזמ להתנער מאבק‬ ‫ה( אסור לשכוח שהצלחת הפארטיי עלה במחשבה‬
‫היש של תורת בעל דברי יואל‪ ,‬ותורה חדשה של‬ ‫תחלה‪ ,‬וא אפשר לקיי התורה ולשמור המצות תו!‬
‫אחר"ט יקח את מקומה‪ ,‬ומעט מעט להוריק את תוכנה‬ ‫כדי שמירת הצלחת הפארטיי ושישמשו התורה‬
‫של סאטמאר מתורתו הישנה הרקוב‪ ,‬ולבטל יסודות‬ ‫והמצות להצלחתה ולהגדלתה מוטב‪ ,‬וא לאו מוטב‬
‫הישנות‪ ,‬ולבנות יסודות חדשות‪ ,‬לפי רוח הזמ הנושב‬ ‫שתיבטל כל התורה כולה‪ ,‬ואל יבטל קוצו של י' אחד‬
‫בתוקפה‪.‬‬ ‫של הפארטיי‪.‬‬
‫י( חובת השעה! להוציא את ההנהגה והחינו! מידי‬ ‫ו( הכשרת הנוער לאלימות‪ ,‬ולחנכ לחוצפה ועזות הוא‬
‫הזקני הבטלני הזוכרי עוד את הבעל דברי יואל‪,‬‬ ‫תנאי חיובי ואב הפינה‪ ,‬לקיומה של הפארטיי‪,‬‬
‫ולמוסרה לכוחות צעירות וחדשות‪ ,‬היודעי בצרכי‬ ‫והאמצעי לזה הוא לשטו" את מוח ‪ ,‬עד שיחשבו‬
‫הנדרשי לבני זמנינו‪.‬‬ ‫באמת כי הגדלת כבוד הפארטיי והשפלתה‪ ,‬הוא הדבר‬
‫ובמסתרי תבכה נפשינו למה אי מביני זאת אלו הצוריק‬ ‫היותר חשוב לקיו היהדות כולה‪.‬‬
‫געבליבענע בני יואל‪ ,‬וכי חושבי ה שעדיי בשנת תש"ע‬ ‫ז( כל מי שבש אהרוני יכונה חייב לידע בברירות‬
‫אנו יכולי לחיות ע ה'אלטמאדישקייט של יוראפ‪ ,‬הלא‬ ‫מוחלטת‪ ,‬שעליו מוטל חובה כפולה‪ ,‬לית יד במלחמה‬
‫אנו חיי במדינה חפשית דעמאקראטי‪ ,‬והלא כתוב מפורש‬ ‫נגד אלו הרוצי להפריע הגדלת כבוד הפארטיי‪ ,‬ולא‬
‫הוא ככל הגוי בית ישראל‪ ,‬ע"כ אנו מבקשי ומזהירי‬ ‫ישאלו שאלות‪ ,‬ולא יטילו ספיקות ח"ו‪ ,‬כי עמלק הוא‬
‫תפסיקו מיד מלצעוק ולעורר על מעשינו‪ ,‬אנו רוצי‬ ‫המטיל ספיקות‪ ,‬רק ידעו בהחלט שאסור להיות‬
‫לעשות ככל העולה על לבינו‪ ,‬ואי לכ לומר לנו דיעות‪,‬‬ ‫בסאטמאר ב' קהלות‪ ,‬כי אז הרי לא יהיה הפארטיי כ"כ‬
‫ולא עוד אלא את צריכי להיות כפו" להפארטיי שלנו‪ ,‬כי‬ ‫גדול וחזק‪ ,‬וזכור היטב כל ספק באמונה תוצאותיה‬
‫לשיטתכ הרי אי חפשיות ולא דעמאקראטי‪ ,‬ולכל‬ ‫חמור מאד‪.‬‬
‫שומעי יונע ולא ישברו עוד חלונותיה וכו' וכו' אמ‪.‬‬

‫שנת תש ע לפ ק‬ ‫פרשת תצוה זכור‬

‫~ה~‬
‫ומנהגי‬ ‫הלכות‬
‫כמה גדולי דברי חכמי‬
,‫ לזכור מה שעשה לנו עמלק‬,‫טעם קריאת הפרשהז‬
‫שנצטוינו שלא לשכוח מה שעשה לנו עמלק ונספר לבנינו‬
øåëæ úáù
‫ ולכך נצטוינו‬,‫ולדורותינו לומר להם כך עשה לנו הרשע‬ .‫בשחרית אומרים פיוטים בחזרת הש"ץ קודם קדושהא‬
.‫למחות את שמוח‬
,‫ והש"ץ נוטל בידו ס"ת הראשון‬,‫מוציאין ב' ספרי תורה‬
‫ ואחר שבירך האחרון‬,‫וקורין בו פרשת השבוע תצוה‬
äîì íòè äá ïéà ,àúééøåàãî àéäù ô"òàã íù ùåáìá ãåò 'éòå ‫ ואח"כ עושים‬,‫מניחים ס"ת הב' על הבימה ואומרים ח"ק‬
æà äúéä ïëù äòáå÷ì åðì 'éä øééà ùãåçá äáøãàå ,åæ úáùá äåòá÷ .'‫מי שברך להגבהה וגלילה ומגביהים וגוללים ס"ת הא‬
åðéååèöð àì äøåúä ïîù øùôàå ,íéãéôøá íúåéäá ÷ìîò úîçìî
äðùä úåúáùî 'àá äúåùòì äúéä äùò úåöî àìà ,åæ úáùá úåùòì
äåöî êåðéçá áúë êëå .ù"ééò 'åë ã"éá éãéì äåøñîå åöøéù äæéàá ‫ ואז‬,‫אין פותחים ס"ת השני עד שיגללו הראשונה במפה‬
åðì éãå 'ëå ,äðùá òåá÷ ïîæ äá åðòãé àì äôáå áìá åæ äøéëæã â"øú ‫פותחין הס"ת השני ומעמידין אותה על מקום קריאתה‬
ìëá äðäå ,ùìùå íéðù éúù åà äðùá úçà íòô ïéðòä øåëæì äæá .‫למפטיר ואז קורין לעולה למפטירב‬
ìëì ùìù åà íéúùá åà úçà äðùá ú"ñä ïéøå÷ ìàøùé úåîå÷î
éë øîàð éìåàå" íù íééñå ,åæ äåöî êëá íéàöåé íä äðäå ,úåçôä
,àåä äøåú äðù ìëá ãçåéî úáùá äúåø÷ì øåëæ 'ôá ìàøùé ìù ïâäðî ‫פרשת זכור י"אג שחיוב קריאתה בספר תורהד הוא מן‬
.ù"ééò "ïë åòá÷ù àéä åæ äåöî éðôîå ‫ לכן יש לדקדק יותר להוציא לקריאה זו אותה‬,‫התורהה‬
äøåú øôñá øåëæ úùøô úàéø÷ã ç"÷ 'éñ ïùãä úîåøúá áúë ‫ה‬ .‫ס"ת שהוא מוחזקת בכשרות ומדוייקת ומוגהת ביותרו‬
ë"ëå ,'ë 'éñ æ"ô úåëøá ù"àøä ù"îë ,àúééøåàãî àéä äøùòáå
ä"ã á"ò æ"é óã äìéâîå ,ùãå÷ä ïåùìá ä"ã à"ò â"é óã úåëøá 'ñåúá
.ù"ééò ,ìë
.ä"ôñ ç"ù íéøôà éøòù ‫ו‬
úàéø÷ ï÷úì éåàø 'éä ïéãä ïî úîàáã â"øú äåöî êåðéçá áúë ‫ז‬ ïéà úåéùøô 'ã ìëáù ,äùåã÷ íãå÷ù êåøàä èåéôä óà íéîééñîå ‫א‬
'éä òùøä ïîä éë ,íåé ìù åðéðòî àåäù éôì ,íéøåô íåéá äùøôä .äúåà íéøîåà øåëæ úåùøôá ìáà ,äúåà íéøîåà
äùøôä åòá÷ åæ äøéëæá åðéåèöð äæ ñð íãå÷ù òéãåäì ìáà ,åòøæî .ô"ñ ç"ù íéøôà éøòù ‫ב‬
åáúëå .íéøåôì êåîñ 'éäéù åð÷ú î"îã íù áúëå ,íéøåôì íãå÷ øáçîä áúë á"ñ å"î÷ ïîéñáå ,ä"ôøú ïîéñá øáçîä ïåùì àåä ïë ‫ג‬
äìàä íéîéäå 'àðù äééùòì äøéëæ íéã÷äì ïéðòî àåäù íé÷ñåôä éôî íòîåùì ïéåëì êéøöå àúééøåàãî äøôå øåëæ 'ôã äëìä ÷ñôì
.íéùòðå íéøëæð .àøå÷ä
,ìàøùéì ÷ìîò äùòù äî øåëæì åðéåèöðù â"øú äåöî êåðéçä ì"æå ‫ח‬ àúééøåàãî àéäù øåëæ 'ô úàéø÷ì øå÷îä áúë ä"ôøú ïîéñ ùåáìá ‫ד‬
åãé äëìîîå éåâ àùð íøèá íéøöîî íúàöá íá úåøâúäì ìéçúäù íéøëæð áéúëã äúééùòì ÷ìîò úééçî úøéëæ íéã÷äì êéøöù éôì
íäì äùò øùà äìåãâä ãéä íòîùá íäî íéàøé åéä ìëäù ,'åë íäéìò "øåëæ" (.ç"é äìéâî) ì"æç åøîà êëù ,äôá äøéëæ êéøöå ,íéùòðå
äæ ìëì íáì åúù àì òøä íâæîáå íááì òåøá íé÷ìîòäå ,íéøöîá 'ä íéé÷î éðà äî àä ,øåîà áìä úøéëæ éøä "çëùú àì" ì"ú ,áìá ìåëé
,úåîåàä øàù áìî äìåãâä íúàøé êë êåúî åøéáòäå ,íá åøâúéå úòã éôì àúééøåàãî àéä øåëæ úùøôù ïàëîå ,äôá øîåà éøä ,øåëæ
äéøá ìë ïéàù úåçúåø äøåéì ì"æ åðéúåáø ìùî äæá åìùîù ïéðòëå øåøá äæã áúë â"øú äåöî êåðéç úçðîá êà .íéðåøçà íé÷ñåô úö÷
äúåà ø÷ä äåëðù ô"òà äëåúì ãøéå õô÷å ãçà àáå äëåúì ãøéì äìåëé äøåú øôñáå äøùòá øåëæ 'ô ÷ø ,ãéçéá ë"â íéé÷î àúééøåàã äåöîäã
éåàðù ìàøùéì øöéîä ìëù äåöîä éùøùîã íù ãåò áúëå .íéøçàì íéðåøçàä ìáà .ù"ééò ãéçé ìë äôá øåëæéù éã äøåúäîå ,ïðáøãî àåä
åîë ,åúòøå åúìôî äéäú å÷æð áåø úîøòå åúòø éôì éëå ,ä"á÷ä éðôì øøçéù øæòéìà 'øã àäã áúëù ù"àøä éøáãî åéøáãë àìù åè÷ð
àåä ìéçúäù ìàøùéì äìåãâ äòø äùòù éðôî éë ÷ìîòá àöåî äúàù ,àúééøåàãî ë"â äøùòá äàéø÷äã ë"òå ,øåëæ úàéø÷ ìò éåä åãáò
.ù"ò äìë ãò åéøçà ùøùìå õøà éðî íøëæ ãáàì ä"á åðåéö ,í÷éæäì äøùòá äúàéø÷ íâã 'éàøì (ç"÷ 'éñ) ïùãä úîåøúä è÷ð äæîå
åðì äùòù äî øåëæì åðåöù áúë è"ô÷ äåöî í"áîøäì úåöîä øôñáå éúéú éëéäîã äù÷îã (æ"ñ 'éñ) äîìù ïéðá ú"åùá 'éòå .àúééøåàãî
úåùôðä øøåòðå úòå úò ìëá äæ øîàðùå ,åðì òøäì åîéã÷äî ÷ìîò äåöî àåäù ïåéëå ,àúééøåàã äåöî àåäù ÷ø áúë ù"àøäã ,ïë øîåì
äåöîä çëùú àìù ãò åúåà àåðùì íòä æøæðå ,åá íçìäì íéøîàîá ú"åùá 'éò) ,àúééøåàã àåä äéáâ äøùòã ïéðî ìáà ,'éøøçù àúééøåàã
.ïîæä êøåà íò úåùôðäî øñçúå åúàðù ùìçú àìå .('á 'úòîù äçîùå äøåà éîéá 'éòå ,æ"ì 'éñ ç"åà ãñç úøåú

‫שנת תש ע לפ ק‬ ‫פרשת תצוה זכור‬

~‫~ ו‬
‫הלכות ומנהגי‬

‫קורין למפטיר בפרשת כי תצא זכור את אשר עשה לך‬ ‫כיון שהוא מדאורייתא יש להשתיק את העם קודם‬
.‫עמלק עד לא תשכח‬ ‫ כדי שיתנו לב ויטו אוזן לשמוע הקריאה‬,‫שיתחיל לקרות‬
‫ וצריך החזן‬,‫שהיא חיובית יותר מקריאת שאר פרשיותט‬
‫צריך כ"א לבוא לבית הכנסת לשמוע פרשה זו‬
‫טו‬
.‫לקרותו בקול רם ולא במהירותי‬
‫ ומי שאי אפשר לו לבוא לבית הכנסת‬, ‫בפרטיות‬
‫ ועכ"פ מתוך‬,‫ יקרא הפרשה מתוך ס"ת‬,‫לקריאת הפרשה‬ ‫השומעים צריכים לכוין בעת שמיעת פרשה זו לצאת בזה‬
‫טז‬
. ‫חומש בנגינתם וטעמם‬ .‫ וגם הקורא צריך לכוין להוציא השומעיםיא‬,‫ידי חובתם‬

‫ וי"א דנשים‬,‫י"א דנשים חייבות בקריאת פרשת זכוריז‬ ‫למצוה זו לא נתקנה ברכה מיוחדת אף שהיא מצות עשה‬
‫יח‬
. ‫פטורות‬ ‫מלפניה‬ ‫התורה‬ ‫ברכת‬ ‫ברכינן‬ ‫רק‬ ,‫דאורייתאיב‬
.‫ומלאחריה‬

‫י"איג דהעולה לתורה צריך לכוין להוציא בברכותיו את‬


‫ והקהל צריכין לכוין לצאת בברכותיו של‬,‫כל הקהל‬
ïè÷ éà ïéðòì á"÷ñ ä"ôøú 'éñ æ"åèá 'éòå .(ì"æ øòééîàìà÷ ììä
éîì òãåé åðéà íà à÷åãã ÷éñîå ,øåëæ úùøô úàéø÷ì úåìòì ìåëé .‫העולהיד‬
úåëøá ïðé÷ñô àä æ"ò íéðåøçàä åù÷äå ,ù"ééò úåìòì ïéà ïéëøáî
äøåà éîéá 'éòå .ïðáøã ÷ø éåä äúëøáù íéãâî éøôá 'éòå ,úåáëòî ïéà
äæá åðãù íé÷ñåô ìáç ãåòå æ"ò íéöåøéú äîë 'ãå 'á àúúòîù äçîùå
.ù"ééò ìëá íúåà íéàøå÷å íúåà íéøëåæ úåéäì" øåëæ (ã"ìø) ç÷åøá áúëå
ä"á÷äì àèçù äî úåáøì "úà" êì äùò øùà úà øåëæ ,"äðùå äðù
áúëå ,ä"ôñ ç"ù íéøôà éøòùå ,æ"ñ ä"ôøú 'éñ ç"åà ò"åù ‫טו‬
åøîà" íù ãåò áúëå ,ìàøùé úà âøäå ÷"îäéá úàå äøåúä úà óøùù
øäæéì íéëéøö ïéðî íäì ïéàù íéáåùéä éðáã ç"÷ ïîéñ ïùãä úîåøúá øëæ íéøåëæ ååä åðì úøîà äúà íéîìåòä ïåáø ä"á÷ä éðôì ìàøùé
,äðîæá äìéâî àø÷îî øúåé ,äøùòá øåëæ úùøô úàéø÷ òåîùìå àåáì éîìåòìå íìåòì íéé÷å éç äúàù äúà ,úçà äòùì åðà äî ,÷ìîò
áúë ä"ôøú 'éñ ùéø à"âîáå ,ù"ò äæá íéøäæð ïéà íìåòäù íééñ êà úùøô íéàøå÷ íúàù ïîæá éðá ä"á÷ä íäì øîà ,øåëæì êì íéîìåò
,÷ìîò àáéå úùøô òîåùùë íéøåôá éîð àöåéã íìåòä âäðî áùééì
.ù"ò "åîù íúéçî åìéàë íëéìò éðà äìòî ÷ìîò
íãà ìë î"îã íééñ êà ,åúáåç éãé àöåéå ÷ìîò äùòî øëåæ éîð æ"éòå
.ïéðîì àåáì äåöîá æéøæå øéäæ àäé .ä"ôñ ç"ù íéøôà øòù ‫ט‬
íúåàã àðøéè à"øäì íéâäðî úåäâäá áúëå ,æ"ñ ä"ôøú 'éñ à"îø ‫טז‬ .øùåé è÷ì ‫י‬
,íéîòèáå ïåâéðá äøîàì øäæéì ùé øåëæ 'ôá ïéðîì àáì íéìåëé íðéàù .á"ñ å"î÷ 'éñ ò"åù ‫יא‬
äùåã÷á åðéöîù åîë äæì 'éàø áúëå ,ã"ð÷ 'îò øùåé è÷ìá ë"ëå äîì ,äæá íéöåøéú äîë àéáäù 'ä àúúòîù äçîùå äøåà éîéá 'éò ‫יב‬
.ù"ò íéîòèáå ïåâðá àìà åøîåàì ãéçéì ïéàù à"éù øåà øöåéáù 'éñ ç"åà) ÷"éù í"øäîä 'éú (à ,úãçåéî äëøá ïðéëøáî àì úîàá
.'ç 'éñ úåùãçä ïåéö ïéðá ú"åù ‫יז‬ äìì÷ ìò ïéëøáî ïéàã (øåëæ úáù ìò äùøãá) á÷òé úåàðáå (å"ìù
áúë â"øú äåöî êåðéçá äðä .æ"ì 'éñ ç"åàç ãñç úøåú ú"åù ‫יח‬ ïîæ äì ïéàã (óñåé éæðâ ú"åùá àáåî) äãùä éøôä (á .úåéðòøåôå
íéîòè äîë ö"ú óã äåöú úùøô ááì áéè øôñá 'éòå) ,íéøåèôã ïìäì àáåîä (â"ì 'éñ ç"åà) ìàåé éøáã ú"åùá 'éò ìáà) ,òåá÷
åáøî ìáé÷ù ì"ðä ïåéö ïéðá ú"åùá 'éòå ,(íéáééåçî íðéàã øáãá (â .(äæ 'éúì àúéì ë"à ,íéøåô íãå÷ äðîæã àúééøåàãî åãîì íéîëçã
'ø ïåàâä äðåäëáù ãéñçä åáøî ìáé÷ù ì"öæ âðéá íäøáà 'ø ïåàâä ãåò ù"ééòå (ã .äééçîä øçà ãò äåöîä øîâð àìã (íù) á÷òé úåàðä
'éôàù ãéô÷äå ,øåëæ 'ô úòéîùá úåáééç íéùðù ì"öæ øòìãà ïúð àì åìéôàå ,çëùú àìã äåöîä ø÷éò úàæã ,áìá àéä äåöîäã ,'éú éðù
'éñ ç"åà) ìàåé éøáã ú"åùá 'éòå .øåëæ úùøô òîùú åìù úúøùî äåöî ãçë éåäå åæá åæ 'éåìú î"î ,úãøôð äåöî éåäã ÷ø éëä àîéú
íù øàáî éøäã ,àîøâ ïîæäù äùò äåöî äåäã àöåé åéøáã éôìå ,(â"ì ïäå ÷ìîòã àèç ïä) àèç é"ò àá äåöîäã (ä .ïðéëøáî àì áåùå
æ"éôì ë"à ,íéøåôì øåëæ úàéø÷ êéîñäì äøåúä ïî íéîëç åäåãîìã ,äìåàâá éåìú ÷ìîò úééçîã î"ëá ì"æ ïøî éøáãá øàåáîë ,åðéàèç
à÷åã äæ) ì"ðä ááì áéèá ë"â 'ééòå .úåøåèô íéùðå â"æäùòî éåä äçîé ãéî 'ä ìà äáåùðù ãéî ë"à ,äîéìù äáåùúá éåìú äìåàâäå
.(ù"ééò àøéãú äåöî àåä äøéëæ ìù äåöîä ìáà ,äàéø÷ä ìù äåöîä àì æ"òå ,äåöîä íéé÷ì åðì íøåâä àåä åðéàèç ë"à ,÷ìîò ìù åòøæ
,äæá ì÷äì ïéà àúééøåàã áåéç äæá ùé íé÷ñåô äîëìù ïåéë ô"ëòå .(ïðéëøáî
ì÷äì íéìåëé ô"ëòå) ,'éèùôå àøäð àøäð àã ïåâëá åøîà øáëå .ä"ôøú ïîéñ ç"åà ò"åùä ìò ñ"úç úåäâä ‫יג‬
äøåà éîéá 'éò ,÷ìîò àáéåã äàéø÷á íéøåôä íåéá úàöì à"âîäë éèå÷éìá 'éòå) ,äìåòä úëøáá ïéåëì äåéöù àáåî øôåñ íúç éâäðîá ‫יד‬
.('ã äìàù úåøö÷ ú"åùá äçîùå 'ø ÷"äâäì áúëù áúëîá ñ"úç éâäðî äîã÷äá ä"çá íééç ïá øáç

‫שנת תש ע לפ ק‬ ‫פרשת תצוה זכור‬

~‫~ז‬
‫הלכות ומנהגי‬

‫ וי"א דמבן י"ג‬,‫אינו חייב ליתן רק מי שהוא מבן עשריםכו‬ ‫מפטירין בשמואל א' ט"ו ויאמר שמואל אל שאול וגו' עד‬
‫כז‬
‫ אמנם נוהגים ליתן אפי' בעד בניו הקטנים‬, ‫חייב ליתן‬ .‫ושאול עלה אל ביתו גבעת שאוליט‬
‫ קטן שהתחיל אביו‬,‫ואפי' אשה מעוברת תתן בעד ולדהכח‬
.‫אין אומרים אב הרחמןכ‬
‫ ואין ליתן מחצית השקל‬,‫לשקול על ידו שוב אינו פוסקכט‬
.‫ממעות מעשרל‬ ‫ כדי‬,‫לחלוק הסעודה לשניים בשבת כזו‬ ‫כא‬
‫יש נוהגין‬
‫כב‬
. ‫שיוכלו לאכול סעודת פורים של הלילה‬
.‫חייב אדם לקרות המגילה בלילה ולחזור ולשנותה ביוםלא‬

‫ ואפי' יש לו מאה‬,‫מצוה לשמוע קריאתה עם הצבור‬ íéøåô ìéì


‫אנשים שלומדים בביתו צדיך לילך לבית הכנסת דברוב‬
,‫נוהגים ליתן קודם פורים ג' מחציות זכר למחצית השקל‬
.‫עם הדרת מלךלב‬
‫ונותנים אותו בכל שנה בליל פורים קודם שמתפללים‬
‫ ובשנה זו מקדימים ליתנו במנחה של תענית‬,‫מנחהכג‬
íéìåòä ìà åá òééñì å÷éæçä ì÷ùä úéöçî úåòîã ì"éøäî áúë ‫כה‬ ‫ ויש ליתן ג' מחציות מהמטבע הקבוע באותו מקום‬,‫אסתר‬
ïîæá ïëù äôé âäðî àåäã áúë õîåà óñåéáå ,íéîù íùì éáöä õøàì ‫ וי"א דמדינא‬,‫ ונותנים מעות אלו לצדקהכה‬,‫ובאותו זמןכד‬
ïîéñ áèéä øàá 'éòå ,íéìùåøéì íäéì÷ù ïéçìåù ìàøùé ìë åéä úéáä
úåòèã æ"ò áúë á"÷ñ ú"òùáå ,ïæçäì äæ ïúéì øúåîã á"÷ñ ã"ôøú
äàéø÷ä ïàëîå ,êøåàá ù"ò äæá åì åãåä 'ä éàøé íéðæç äîëå ,àåä úééçî ïéðòî àåäù éôì á"ñ ä"ôøú ïîéñ ùåáìá áúë íòèäå ‫יט‬
íéáðâ äîëì úåòîä íéàáâä íéðúåð íéùøãî éúá äîëáù úàöåé .÷ìîò
íéàöåé íðéà äøåàëìå ùãå÷ íò éùàø ìò íéòñåôù íéøéùò íéðìæâå
.ì"éøäî íùá íéðåøçàä åáúë ïë ‫כ‬
.ì÷ùä úéöçî ìù âäðî éãé äæá
.øôåñ íúç éâäðîá àáåî ïë ‫כא‬
.à"ñ ã"öøú ïîéñ à"îø ‫כו‬
'éðéîå ,øåîâ áåéç éåä äìéìä ìù åæ äãåòñ éà øàåáéù ïìäì 'éòå ‫כב‬
.è"åé 'ñåúä íùá â"÷ñ íù à"âî ‫כז‬
.øåîâ áåéç éåä åæ äãåòñã ñ"úçäì ì"ñã ÷éãú
à"îøä ë"ëå ,ì÷ùä úéöçîá áééç äðù 'ë ïá ìë ì"éøäî áúë ‫כח‬
äî æ"òùú úåà äìéâî ùéø éëãøîá áúë ,à"ñ ã"öøú 'éñ à"îø 'éò ‫כג‬
íìåòä íéâäåðã ùåáìä 'ë á"ñ å"ôøú 'éñá ìáà ,ã"öøú 'éñá ùåáìáå
úéöçî ô"â àùú úùøôá áéúëã íåùî íéøåôì úåéöçî 'â íéðúåðù
úøáåòî íâã ïéøá é"øäî íùá íù î"ãá 'ëå ,íéãìéä ãòá 'éôà úúì
æ"î÷ñ àðøéè à"øäì íéâäðî úåäâäáå ,íù à"îøá àáåäå ù"ò ì÷ùä
.ù"ò øáåò ïåùìî íéãå÷ôä ìò "øáåòä ìë" äæì æîøå äãìå ãåáò ïúú
äøôë íùì àìå íäéì÷ù úúì ìàøùé ìë íéëéøöå" äãåâàä íùá áúë
áàä éñëð ìò áåéçä ìçã íéãâî éøôá ù"òå ,â"÷ñ ã"öøú à"âî ‫כט‬ ïúåðã øîåì øåñàã àúéà à"ëô íéøôåñ úëñîáå ,"äáãð íùì àìà
.ù"ò áàä úî 'éôà úãçåéî äìôú à"ë÷ñ ã"öøú ïîéñ íééçä óëá 'éòå ,ù"ò äøôë íùì
.ä"ìù íùá ã"÷ñ å"ôøú ïîéñ ø"à ‫ל‬ .êøåàá ù"ò ì÷ùä úéöçî úðéúð íãå÷
éîéá íé÷òåö åéäù ñðì øëæ íòèä ùåáìá áúëå ,à"ñ æ"ôøú ò"åù ‫לא‬ äæ ïúéì ùéã äãåâàä íùá æ"î÷ñ àðøéè à"øäì íéâäðî úåäâäá áúëå
é÷ìà øçùä úìéà øåîæîá íéìäúã àø÷à äåëîñàå ,äìéìå íåé íúøö íéâäåð ïéàã à"÷ñ ã"öøú ïîéñ äùî éëøãá æ"ò 'ëå ,øåëæ úùøô íãå÷
àì äìéìá àø÷à íåéáù ô"òà ,éì äéîåã àìå äìéìå 'åâå íîåé àø÷à øúñà úéðòú ìù äçðîá åúåáâì íéâäåðã ì"éøäî ù"îë àìà ïë
ë"â íéøîåà ,äìéìå íîåé íúøöá íú÷òö úäéäù ïåéëå ,éì äéîåã åîå÷îáã áúë â"÷ñ íù íäøáà ïâîáå ,ù"ò úñðëä úéáì íéëìåäùë
íîåé ìëä äá áåúëù äìéâîä úàéø÷ åðééäã åìåöéðù ñðä úøëæä äçðîáã íéãâî éøôá æ"ò 'ëå ,äìéâî íãå÷ úéøçùá åðúéì íéâäåð
ïéá î"÷ôðäã à"÷ñ æ"ùî æ"ôøú ïîéñ íéãâî éøôá áúëå .ù"ò äìéìå áúë íééçä óëáå ,ù"ò äìéâî úåòî úéøçùáå ì÷ùä úéöçî íéðúåð
àø÷àã àø÷î óéìéã àä ïéáì äìéìå íåé íé÷òåö åéäù ñðì øëæã íòèä éãë ì÷ùä úéöçî úéðòúä íåéá ïúéì âäðîäã ù"ùø øåãéñ íùá
,äîçä õðä ãò àø÷éã ,øçùä ãåîò øçà ãò àø÷ àìå ââùá ,'åâå íîåé ïåâë 'éåçã úéðòúä íà 'éôàã òîùîå ,øôëì úéðòúä íò ä÷ãö àäéù
ãåîòáå ,íéðùé íãà éðáù äòùá óà íé÷òåö åéäù ñðì øëæ àëéà æàã íãå÷ úéðòúä íåéá åðúéì ùé ë"â 'ä íåéá ïéðòúîå ù"åîá íéøåô ìçù
.êøåàá à"÷ñ à"àáå ,ù"ò ñðì øëæ àëéàå à"ðá äáøä íéðùé øçùä íéæøô ïéá äðéî à÷ôð ïéà ïëå ,øôëìå úéðòúì åôøöì éãë äçðî
æ"ôøú ïîéñ ùéø à"âîá ìáà ,å"÷ññ ç"ôøú æ"åèä úèéù ïëù úîàáå .ù"ò øúñà úéðòúá íéðúåð íéìåëå íéô÷åîì
íåéá ïìäì 'éòå ,øçùä úåìò øçà àø÷é àì ñðàðá óàã æ"ò ÷ìåç ùéù íå÷î ìëá íéøåô úåòîã úåäâää íùá à"ñ ã"öøú ïîéñ à"îø ‫כד‬
.áåéçä ø÷éò àéä àîîéã äìéâîã úéøçù íéøåôä úéöçî 'â íäî íéðúåðå òáèî åúåà ìù úéöçîä ïéç÷åì òåá÷ òáèî
æ"ôøú ùåáìå ,á"÷ñ æ"ôøú à"âî ,íù à"âîå ç"éñ ö"øú 'éñ ò"åù ‫לב‬ éàöç ãáìî ïéàöçá òáèî íåù åðì ïéàù î"ãá 'ëå ,íéøåô úåòîì
éøäù ,äúàéø÷ ìèáì àìù øäæéì íãà êéøöå íù øåèä áúëå ,á"ñ .ù"ò íéìåãâ

‫שנת תש ע לפ ק‬ ‫פרשת תצוה זכור‬

~‫~ח‬
‫הלכות ומנהגי‬

.‫ אנשים ונשיםמא וגריםמב‬,‫הכלמ חייבים בקריאת המגילה‬ ‫גם מי שביתו סמוך לבית הכנסת וחלונותיו פתוחות לבית‬
‫ אבל‬,‫ צריך לילך לבית הכנסת משום ברוב עם‬,‫הכנסת‬
‫ אבל את חברתה‬,‫י"א שנשים אין מוציאות את האנשים‬
.‫מבית המדרש קטן א"צ לילך לבית המדרש גדוללג‬
‫ אמנם אין ראוי שאשה תקרא בעצמה‬,‫יכולה להוציא‬
.‫המגילה אם יכולה לשמוע מפי אישמג‬ ‫מבטלין ת"ת וכ"ש שאר מצוות לשמוע מקרא מגילה‬
‫ ואפי' יכול לקרותה אח"כ ביחיד מ"מ הקריאה עם‬,‫בצבור‬
‫מחנכים את הקטנים והקטנות שהגיעו לחינוך לקרותה או‬
.‫הצבור קודמת לכל המצוותלד‬
‫ ומנהג טוב להביאם לשמוע קריאתה‬,‫לשמוע קריאתה‬
.‫בצבורמד‬ ‫ אין שום מצוה דאורייתא‬,‫כשאין שהות לקיים שניהם‬
‫ וי"א דמקרא מגילה דוחה כל‬,‫נדחית מפני מקרא מגילהלה‬
‫ שתהא‬,‫לכתחילה צריך לקרותה כולה ומתוך הכתב‬
‫מה‬
.‫המצוות משום פרסומי ניסאלו‬
. ‫כתובה כולה לפניו ולא יחסר בה אפי' אות אחת‬
‫ כל זמן שלא‬,‫אם אינו יכול לשמוע קריאתה עם הצבור‬
‫ ואם א"א בעשרה‬,‫ צריך לחזור אחר עשרה‬,‫קראוה הצבור‬
æ"åèä ïéá ú÷åìçî äæã á"ì äøòäá ìéòì äàøå ,äáéëù ïîæá éåìú ‫ אבל אחר שכבר קראו הצבור‬,‫קורא אותה אפי' ביחיד‬
.íù íéøëæðä íéîòèä éðùá éåìúå à"âîäå
.‫בעיר יכול כבר לכתחילה לקרותה ביחידלז‬
íéáééç ìëä ò"ùåèä ïåùì ùøôì à"÷ñ è"ôøú íééçä óëá áúë ‫מ‬
úåéëøôà á"ðø àåä íìåòäã øúñà äáø ùøãî àúéàã ,äúàéø÷á
,‫מצות מגילה של לילה זמנה כל הלילה עד עלות השחר‬
íðéàù êðäã øîà÷å ,æ"ë÷ ìò íà éë êìî àì ùåøåùçàå [úåðéãî]
,åæ äàéø÷á éîð íéáééç ïîä úøéæâ íäéìò ìç àìù ùåøåùçà úåùøá ‫ ואם לא‬,‫וי"א דלכתחילה יקראנה עד חצות הלילהלח‬
á"é ãâðë íéðååëî íéèáù á"é éë íéìáå÷îä íùá íù àéáî íòèäå .‫קראה עד עלוה"ש אפי' נאנס לא יקראנה אח"כלט‬
íìåòì à"àå íìù íùä ïéà 'à èáù øñçé íàå ,ä"á 'éåä éôåøéö
ù"ò íéèáù äîë ìò äøéæâä äúéä àìä ïîä úøæâá ïàëå ,íéé÷úäì
íéáééç íäéúåáùåî úåîå÷î ìëá ìàøùé íäù "ìëä" ïëì ,êøåàá
àúéà à"é äìéâî 'îâáã øéòäù íééçä óëá ù"òå ,äúàéø÷á
.ù"ò 'éú äîë 'éúå åìåë íìåòä ìë ìò êìî ùåøåùçàã 'éôå ,äìéâî àø÷î òåîùì éãë ïúãåáòî ìèáéì íéëéøö íéðäë 'éôà
áúëå ,øåáöä íò äúàéø÷ ìèáì àìù øäæéì êéøöã äðååëä ç"áä
,àîøâ ïîæäù ò"î àéäù óà úåáééç íéùðù íòèä ùåáìá áúëå ‫מא‬
ñ"ðëäéáá äìéâîä úåø÷ì ïéøäæð åéä àì øåèä ìù åéúåøåãáã ç"áä
ãåòå ,åìöéðå äâéøää úøéæâ äøæâð íäéìò íâù ñðä åúåàá åéä íä óàù ,äåöî àåäù íéøåô úãåòñ úðëä úãøè éðôî ,äìéìáå íåéá øåáéöä íò
'éñ íéãâî éøôá 'éòå ,äëìîä øúñà äùà é"ò äùòð ñðä ø÷éòù äù÷ù åéðáå åéãìéå åúùà éðôî åà ,äåöîä ïî øåèô äåöîá ÷ñåòäå
åà äùà é"ò äùòð ñðäã íéîòèä éðù ïéá î"ðã á"÷ñ à"à è"ôøú íäéúáá äìéâîä ïéøå÷ åéä íäìå ,äìéìá èøôá úñðëä úéáì àåáì íäì
äùòð àìå äøæâä ììëá éåäã íéãáòáå íéðè÷á ,äøéæâä ììëá åéäù
øåáöä íò äúàéø÷ ìèáì àìù øäæéì êéøöã øåèä áúë ë"òå ,äøùòá
åéä íä óàã ïéðòá â"é àúúòîù äçîùå äøåà éîéá 'éòå .ïãé ìò ñðä
.úåöî øàù åà íéøåô úãåòñ úðëä úåöîì ùåçé àìå ,ð"ëäéáá
.ïðáøãî åà àúééøåàãî àåä íà ,ñðä åúåàá êà ,úåöîä ìëì íãå÷ äìéìä úàéø÷ óàã àéãäì òîùî ç"áä éøáãîå]
.à"ñ è"ôøú ïîéñ ò"åù ‫מב‬ äìéâî éðôî íéçãð úåöîä ìëã àä éà ÷ôúñð â"÷ñ æ"ùî íéãâî éøôá
.é"÷ñ à"âîå ,á"ñ è"ôøú ò"åù ‫מג‬ ú"òùáå ,ù"ò íåéä úàéø÷ë ë"ë àáåéç åðéàã äìéìä úàéø÷á íâ àåä
.à"ñ è"ôøú ò"åù ‫מד‬ .ù"ò äìá÷ éøáãî àåä íåéá ÷øã á"åðä íùá áúë à"÷ñ
øåëæì éãë äìåë äúåø÷ì êéøöã íù ùåáìá áúëå ,â"ñ ö"øú ò"åù ‫מה‬ .â"ë÷ñå ë"ë÷ñ ö"øú á"ðùî ‫לג‬
øúñà áåúëúå áéúë ïëù ,åéúåáéñå åìåâìâ ñðä éøáã ñðä ó÷åú ìë .ä"ë÷ñ ö"øú à"âîå ,íù ùåáìå ,á"ñ æ"ôøú ò"åù ‫לד‬
,áúëä êåúî äúåø÷ì êéøöå ,'åâå ó÷åú ìë úà éãåäéä éëãøîå äëìîä .á"ñ æ"ôøú à"îø ‫לה‬
éà áúëáù íéøáãå ,äáúëð ùãå÷ä çåøáù íéáåúëä ïî àéä íâ éøäù
.á"÷ñ æ"ôøú ïîéñ æ"åè ‫לו‬
àëä áéúë äøéëæ äøéëæ ïðéôìéã ãåòå ,äô ìò íøîàì éàùø äúà
øåëæ ïìäì äî ,÷ìîò êì øùà úà øåëæ íúä áéúëå íéùòðå íéøëæð .ç"éñ ö"øú à"îøå ò"åù ‫לז‬
óà øôñá ïåøëæ úàæ áåúë íúä áéúëãë øôñä êåúîå äôá äúàéø÷á .è"é÷ñ ç"ôøú ø"à ‫לח‬
åéðôì äìåë äáåúë àäéù êéøö êëìä ,øôñä êúîå äôá äøéëæ ïàë ,øáë àîîé éø÷éî øçùä úåìòîã íòèä ù"òå ,à"ñ æ"ôøú ò"åù ‫לט‬
.ù"ò øôñ úö÷î àì "øôñ" úàø÷ð éøäù øñç øôñ àäé àìù íúäã ë"çà äúåø÷ì ìåëé ñðàð íàã ù"÷ì éîã àìã à"âîá ù"òå

‫שנת תש ע לפ ק‬ ‫פרשת תצוה זכור‬

~‫~ ט‬
‫הלכות ומנהגי‬

‫ וצריך לעמוד בעת הברכות בין הש"ץ‬,‫ג' שהחיינונד‬ ‫ואם קרא את כל המגילה או אפי' רובה בעל פה או‬
‫נה‬
. ‫המברך ובין השומעים‬ ‫ אבל אם קרא מקצתה‬,‫במגילה שאינה כשירה לא יצאמו‬
‫ ואפי' אם היתה סיבת קריאתה‬,‫על פה יוצא בדיעבד‬
,‫ראוי לכל ירא שמים שיהי לו מגילה כשירה בידונו‬
‫בע"פ מפני השמטת הסופר בה איזה תיבות באמצעה יצא‬
‫וכשא"א לשמוע מן הש"ץ הכל ובפרט כשהנערים‬
.‫כל שלא חסר עד חציהמז‬
‫מבלבלים יקרא עם הש"ץ בלחישה אך יזהר לקראה‬
,‫ אבל אם יכול לשמוע היטב מהש"ץ כולה‬,‫בדקדוקיה‬ ‫מנהג כל ישראל שהקורא קודם שמתחיל לקרות המגילה‬
‫ ויש מי שכתב דעדיף‬,‫עדיף שישתוק משום ברוב עם‬ ‫ ויש לפושטה‬.‫כאגרת וכופל אותה דף על דףמט‬ ‫מח‬
‫פושטה‬
‫נז‬
‫ אבל בודאי שלא יסייע להש"ץ‬, ‫לקרות עם הש"ץ‬ ‫ שלא‬,‫קודם שמתחיל לברך הברכות שלפני הקריאה‬
‫נח‬
. ‫בקול‬ ‫ אבל היחידים השומעים‬,‫להפסיק בין הברכה להקריאהנ‬
.‫במגילות כשירות א"צ לפשוטנא‬
‫בעת שאומר הש"ץ שם של המן נוהגין להכות כדי‬
.‫ לקיים מצות מחיית עמלקנט‬,‫להראות שמוחקים שמו‬ ‫נוהגים שעומדים ב' אנשים א' מימין הש"ץ וא' משמאלו‬
.‫כשקורא המגילהנב‬

'‫הקורא את המגילה בין ביחיד ובין בצבור מברך לפניה ג‬


ìù áìá øåäè áìá äìéâî àø÷î òåîùì íéôñàúîä äéîòã àùéø ìò ,'‫ ב' שעשה נסים כו‬,‫ א' אקב"ו על מקרא מגילהנג‬,‫ברכות‬
àø÷î ìò åðåöå åéúåöîá åðùã÷ øùà é"àá äëøáä úðååë åäæå ,äðååë
äìåãâ äøàä åúåà àéöåäì äðååë øøåòì ä"á ú"éùä åðåöù éô ,äìéâî
,(úåðçîä úà òñîìå äãòä àø÷îì åîë) äìéâî àø÷î ìò åäæå ,õåçì .â"ñ ö"øú ïîéñ ò"åù ‫מו‬
øøåòì ïéëéøö ãåàî ãåàîå ,äìåãâ äðååëá ïîà ìä÷ä åðòé æ"òå .íù ‫מז‬
ìò øîåàùë ,äìéâî àø÷î ìò øåáéöá êøáîù äòùá äìéâîä úàéø÷á ,øùåé è÷ìäå ø"àä ë"ë ,äòéøé éáâ ìò äòéøé äìéâîä ìë åðééä ‫מח‬
äëøáä íòîùá øåáéöä ìò íâå ,êøáîä ìò äîéàå äãøç ùáìéù àø÷î éøîâì ïçìåùä â"ò èåùôì øùôà íàã äàøéã áúë íéãâî éøôá ìáà
äòðëäå äîéàå äãøç íäéìò ìåôé äìéâî àø÷î ìò õ"ùä øîåàùë .äèåùô úøâàë éôè óéãò äòéøé â"ò äòéøé àì
òôù àåáé àåää íìåòäîå ,ãåàîå àøåðå ìåãâ íåéà íìåò àåä éë ,äìåãâ êéøö éà äìàùä ìò ì"éøäî ú"åùá áúë ,æ"éñ ö"øú ò"åù ‫מט‬
'éäéù ìàøùéî 'à ìë ïéëéå ,ìàøùé ìò øéàäì äøäèå äùåã÷ õåöéðå êéøö äàéø÷ä úòùáã áúëå ,àì åà äàéø÷ä íãå÷ äìéâîä èåùôì
íéîçø ìù øåà åúåàáå ,íìåòä äæî äøäèäå äùåã÷ä ìá÷ì ïëåî éìë ,äàéø÷ä íãå÷ èåùôì íéðåîã÷ä åâäð ïàëîå ,úøâàì äîåã 'éäúù
ä"á÷ä øäîéå ìåùëî íåùì ìàøùé åàåáé àìùå ,ãñçå íééçì äëæé íéîòè 'á 'ëù ùåáìá 'éòå ,ù"ò èùåô øáë àø÷ù äî íâã áúëå
.åðéìò íéîçø éãë 'á ,êøåàá äèùåôì êéøö ïëìå úøâà úàø÷ðã 'à åæ äèéùôì
.à"ñ á"öøú ò"åù ‫נד‬ .ñðä úåàøäìå íñøôì
.à"÷ñ ö"øú íäøáà ïâî ‫נה‬ .é"÷ñ æ"ùî íéãâî éøô ‫נ‬
.à"é÷ñ à"à è"ôøú íéãâî éøô ‫נו‬ éøôä áúëå ì"éøäîî íä à"âîä éøáã äðä ,ç"é÷ñ ö"øú à"âî ‫נא‬
.ù"àøä íùá è"ð ïîéñ øåèå ,à"ô 'éñ é"úëî æ"áãøä ú"åù ‫נז‬ àøå÷ à"ëù äàøð àäé àìù íåùî àåä øáãä íòèã òîùîã íéãâî
êéøàîù 'ä äìàù úåøö÷ ú"åùáå 'è àúúòîù äçîùå äøåà éîéá 'éò êéøö åîöòì àøå÷ä ãéçé äæ éôìã íééçä óëä ùãéç ë"òå ,åîöòì
,àöé íà ÷ô÷ôì ùé õ"ùä éøáãì äôé ïåéë àì íàáù àåä àöåéäå ,äæá øîàð àìã åðéà äæã áúë ç"éøäî éèå÷éìá ìáà ,äìéâîä èåùôì
åì ùéù éî ë"à ,àöéù éàãåá äáùçî éìá äôá øîà íà ë"àùî .øåáéöä éðôì àøå÷ä õ"ùá àìà úøâàë èåùôì
,ùçìá øîàéù øúåé áåè åìù äìéâîá úàöì ìåëéå äøéùë äìéâî .à"é÷ñ íééçä óëå ,â"÷ñ á"öøú é"åçäì íééç øå÷î ‫נב‬
ìåëé æ"éòã íâ àöé àì åîöòì úàöì ìåëé åðéà ùîåçî òîåùä ë"àùî óñåé ãåñé øôñá 'éòå íéùåã÷ä íéøôñá 'éò äëøáä úðååë íöòáå ‫נג‬
.ù"ééò õ"ùäî òîåù àåäù äî íâ ãéñôäì ìãåâìå ,ãçà øáãì åðååëúð íäéðùù øùéä á÷ øôñáå (á"ô ÷øô)
.à"é÷ñ õ"øú ö"äòù äøåøá äðùî ‫נח‬ äúà êéøöå ('ä 'éñ è"ö ÷øô) øùéä á÷ä ì"æå í÷éúòð íäéøáã úùåã÷
ö"øú 'éñá áìì äôé øôñ íùá 'å 'éñ íéøåôä úëøòî ãîç éãùá 'éò ‫נט‬ äìâúî íìåòä åúåà ïéàå ,ùåã÷ àåäù äìòîì ùãç íìåò ùé éë úòãì
,úñðëä úéá ùã÷ä ì÷ì÷îã âäðîä ìèáì åøåã éîëç åöøã å"è úåà úìéçúá úåìâúäì ìéçúî úçà íà éë ,åúùåã÷ áåø úîçî õåçì
'éòå ,ù"éò ãåàîì ãò ìåãâ øáã àåäù áúë á"ô ÷øô óñåé ãåñéá ìáà ,÷éãöä éëãøî ìù åúîùð ùøåù 'éä íìåòä äæîå ,äìéâî úàéø÷
ò÷åøå äëî äéäù ì"æ ä"îà ìò éúçâùäå :ì"äæá 'ëù õ"áòé øåãéñ øéàéå òéôùéå õåçì ì"ðä íìåòä äìâúéù íéîçø øøåòì åðà ïéëéøöå

‫שנת תש ע לפ ק‬ ‫פרשת תצוה זכור‬

~‫~ י‬
‫הלכות ומנהגי‬

‫כשמברך שהחיינו יש להקורא המברך ולהשומע שיוצא‬ ,‫ וא"א ללקטם ולהביאם הנה‬,‫דיני מגילה רבו כמו רבו‬
‫ממנו לכוין לצאת גם על מצות משלוח מנות וסעודת‬ ‫ כי הלכותיו ידועים ומפורשים‬,‫ע"כ אמרנו שיהא די בזה‬
‫סט‬ ‫סח‬
‫ ובספר בני יששכר כתוב‬, ‫ומתנות לאביונים‬ ‫פורים‬ .‫המה בכל אתר ואתר‬
‫לאמר שיכוונו גם על מצות ביעור חמץ המתחלת מיום‬
‫ וסעודת פורים שעשאה‬,‫ואוכלים סעודה לכבודה של יום‬
.‫הזה‬
‫ ומ"מ גם בלילה ישמח וירבה‬,‫בלילה לא יצא ידי חובתו‬
‫ע‬
. ‫על היום בעצמו באם אין לו מגילה אין מברכין‬ ‫ וי"א‬,‫ ויש נוהגים לאכול זרעונים בלילהסא‬,‫קצת בסעודהס‬
‫שאין אוכלין בשר בלילה כדי שלא יטעו לומר שהוא‬
,‫חייב כל אדם ליתן לפחות שתי מתנות לשני ענייםעא‬
‫ והמנהג לאכול בשר‬,‫ ויש שאין נוהגין כןסג‬,‫סעודת פוריםסב‬
‫ואפי' עני המתפרנס מן הצדקה חייב ליתן ממה שנתנו‬
.‫בלילה‬

.‫בברכת המזון אומרים על הנסיםסד קודם ועל הכל‬

.à"÷ñ á"öøú ïîéñ à"âî ‫סח‬ .‫המנהג הוא לאסור עשיית מלאכה אף בלילהסה‬
çåìùî ìò åðééçäù úëøáá ïéåëéã ä"ìù íùá àéáä íäøáà ïâîá ‫סט‬
íâ óéñåä íéãâî éøôáå ,íåéä úåöî ë"â íäù íéøåô úãåòñå úåðî
,úåðî çåìùîå íéøåô úãåòñ ÷ø áúë íééçä êøãáå ,íéðåéáàì úåðúî íéøåôä íåé
.øáãä íòèá åëéøàä íéðåøçàäå
úëøáá ïéåëì ÷"äìù íùá (à"÷ñ á"öøú 'éñ) íäøáà ïâî ïééò ‫ע‬ ‫ ואומרים בשם הצדיקים שהיו‬,‫מצות היום רבו כמו רבו‬
äìéâî åì ïéà íà ìáà ,úåöîä øàù íâ äìéâîä úàéø÷ ìù åðééçäù .‫יכולים לקיים המצות היום בשלשה ימים נפרדים‬
êøáé àì äîì æ"ò åù÷äå .äéãåçì äãåòñå úåðî çåìùî ìò êøáé àì
äëìä øåàéá 'éòå ,ïéëøáîã ïðáøã úåöî øàùî åæ äåöî äðúùð äî ‫ עכ"ז שתי' אין‬,‫אף דאין לאכול קודם קריאת המגילה‬
'éú (à íéîòè äîë 'ä àúúòîù äçîùå äøåà éîé ñøèðå÷á 'éòå .íù
.‫בכלל אכילה ומותר לשתותסו‬
áåè íåéå úáùá íåé ìëá íéùòî àåäã øëðéî àìã à"âîä ìù
àîìãã à"áùøä ìù 'éúë ïðéëøáî àìã ä÷ãöá åîëã (á .ïðéãòñîã
,äùòî åá ïéàù äåöî éåäã (â .àëä ð"ä ,äìèáì äëøá éåäå äöøúé àì '‫ ומברכין ג‬,‫זמן קריאת המגילה ביום מתחילת הנץ החמה‬
ô"òà) åìöà ãåòñì éðòä àáùë åúéáá åáùåéá åîéé÷ì ìåëé éøäã ,‫ וגם שהחיינו חוזר ומברך ביוםסז‬,‫ברכות כמו בלילה‬
úìëùîä äåöî éåä íéðåéáàì úåðúîã (ã .(àöåé î"î äìéçúëì åðéàù
ø÷éòã (ä .ïðéëøáî àì æ"òå ,åáééçî ìëùä 'ä åðåéö àì åìéôàã
ïéòë (å .ïðéëøáî àì áìáù úåöî ìòå ,äåöîä áìá ùøùì äåöîä ìöà åãéô÷ä ïëå ì"ëò ïîä øåëæì òéâäùë åìãðñá çôåèå åìâøá
ù"î ô"ò (æ .íéùòðå íéøëæð åéäé íéîéäù áåùçì äåöîä ø÷éòã ì"ðä .äìåâä éøåàî íé÷éãöä
àì æ"òå ,øöéä ùøâì ìæàæòì øéòù åîë åæ äåöî ï÷úðã øôåñ íúçä .à"ñ ä"öøú ïîéñ à"îøå ò"åù ‫ס‬
åîùì åäùåòù øëéð àäéù àåä äåöîä úëøá ø÷éòã (ç .ïðéëøáî åéäù íéðåòøæì øëæ íéðåòøæ íéøåôá ìåëàì åâäð ùéù à"îøá áúë ‫סא‬
.äëøáì êéøö àìå àøëðéî øéôù åìà úåöîáå ,êøáúé äìëà øúñà íâã ç"øôá áúëå ,êìîä úéáá íéìëåà åéøáçå ìàéðã
õøàä áø÷î ïåéáà ìãçé àì øùà ç"áä áúë ,à"ñ ã"öøú ò"åù ‫עא‬ íéðåòøæ äìéëàäù áåèì äéúåøòð úàå äðùéå 'îâá 'éàãë íéðåòøæ
åáúë ïë éë ,úçà äðúî ïåéáà ìëì úúìå ÷ìçì äåöî ,äáåæòä äáøå .ù"ò
ïúéì íéáåäæ äàî åì ùéù éî éë åúåà áééçé ë"â ìëùäå íéðåîã÷ä .å"÷ñ ã"öøú à"âî ‫סב‬
äàî ìë ïúé øùàî íééðò äîëì í÷ìçéùë åøëù ìåãâù ,íééðòì ,å"÷ñ à"à íù íéãâî éøôå â"÷ñ ä"öøú î"ã ‫סג‬
úåùôð äàî äéçä äàîì ïúðù äæ éë 'âå íéðùì åà 'à éðòì íéáåäæ
.â"ñ ä"öøú ò"åù ‫סד‬
.ù"ò
íåéä äæá úåáøäì ùé ïëì 'éðù äùåã÷á éåì úùåã÷ ùåã÷ä øôñá áúë íúç ú"åùá êà ,äîçä õðä ãò äëàìî úåùòì øéúî íéãâî éøôá ‫סה‬
úåáøäì ùé ïîæ ìëáù íâä ,äáø äçîùáå äåãçá íéðåéáàì úåðúîá óà ,äëàìî úåùòì àìù åâäðù äî éôìã áúë ç"ö÷ ïîéñ ç"åà øôåñ
ãàî ãò çåîùì ùé íéøåôä íåéá ,äáø äçîùá ä÷ãö úðéúðá .ù"ò ììëá äìéìä
ä÷ãö éìàøùéä ùéàä ïúåðù åîë éë ,íéðåéáàì úåðúî ïéîéé÷îùë .'ä ïîéñ äùî áéùä ‫סו‬
úãîá ò"à ùáìúî ú"éùäù íøåâ ïë ,ãñçä úãîá ò"à ùáìúîå éðòì ø÷éòã ú"ø íùá øåèá áúë íòèäå .à"ñ á"öøú à"îøä úèéùë ‫סז‬
.äçîùå ïåùùå áø òôù úåîìåòä ìëì åãñçá òéôùîå ãñçä .íåéá àéä äúàéø÷ úåöî

‫שנת תש ע לפ ק‬ ‫פרשת תצוה זכור‬

~‫~יא‬
‫הלכות ומנהגי‬

‫מלהרבות בסעודתו ומשלוח מנות לרעיועו‪ ,‬ואין מדקדקין‬ ‫חייב כל אדם ליתן לפחות שתי מתנות לשני ענייםעא‪,‬‬
‫במעות פורים אלא כל הפושט יד נותנים לועז‪.‬‬ ‫ואפי' עני המתפרנס מן הצדקה חייב ליתן ממה שנתנו‬
‫לועב‪ ,‬יכול ליתן מאכל או מעות ולכתחילה יהי' דבר‬
‫חייב לשלוח לחבירו שני מנות שנאמר ומשלוח מנות איש‬
‫שיכול ליהנות ממנו בפוריםעג‪.‬‬

‫שיעור המתנה י"א שהוא שוה פרוטה‪ ,‬דבפחות מכן לא‬


‫חשוב מתנהעד‪ ,‬וי"א דהוא כשיעור סעודהעה‪ ,‬וכל המרבה‬
‫ונותן הרי זה משובח‪ ,‬ומוטב להרבות במתנות לאביונים‬

‫לא יברך מה נשתנה מצוה זו משאר מצות דרבנן דמברכין‪ ,‬ועי'‬


‫ביאור הלכה שם‪ .‬ועי' בקונטרס ימי אורה ושמחה שמעתתא ה'‬
‫כמה טעמים א( תי' של המג"א דלא מינכר דהוא מעשים בכל יום‬
‫בשבת ויום טוב דמסעדינן‪ .‬ב( דכמו בצדקה דלא מברכינן כתי' של‬
‫הרשב"א דדלמא לא יתרצה והוי ברכה לבטלה‪ ,‬ה"נ הכא‪ .‬ג( דהוי‬
‫מצוה שאין בו מעשה‪ ,‬דהרי יכול לקיימו ביושבו בביתו כשבא‬
‫העני לסעוד אצלו )אע"פ שאינו לכתחילה מ"מ יוצא(‪ .‬ד( דמתנות‬
‫לאביונים הוי מצוה המשכלת דאפילו לא ציונו ה' השכל מחייבו‪,‬‬
‫וע"ז לא מברכינן‪ .‬ה( דעיקר המצוה לשרש בלב המצוה‪ ,‬ועל מצות‬
‫שבלב לא מברכינן‪ .‬ו( כעין הנ"ל דעיקר המצוה לחשוב שהימים‬
‫יהיו נזכרים ונעשים‪ .‬ז( ע"פ מ"ש החתם סופר דנתקן מצוה זו כמו‬
‫שעיר לעזאזל לגרש היצר‪ ,‬וע"ז לא מברכינן‪ .‬ח( דעיקר ברכת‬
‫המצוה הוא שיהא ניכר שעושהו לשמו יתברך‪ ,‬ובמצות אלו שפיר‬
‫מינכרא ולא צריך לברכה‪.‬‬
‫עא שו"ע תרצ"ד ס"א‪ ,‬כתב הב"ח אשר לא יחדל אביון מקרב‬
‫הארץ ורבה העזובה‪ ,‬מצוה לחלק ולתת לכל אביון מתנה אחת‪ ,‬כי‬
‫כן כתבו הקדמונים והשכל ג"כ יחייב אותו כי מי שיש לו מאה‬
‫זהובים ליתן לעניים‪ ,‬שגדול שכרו כשיחלקם לכמה עניים מאשר‬
‫יתן כל מאה זהובים לעני א' או לשנים וג' כי זה שנתן למאה החיה‬
‫מאה נפשות ע"ש‪.‬‬
‫כתב בספר הקדוש קדושת לוי בקדושה שני' לכן יש להרבות בזה‬
‫היום במתנות לאביונים בחדוה ובשמחה רבה‪ ,‬הגם שבכל זמן יש‬
‫להרבות בנתינת צדקה בשמחה רבה‪ ,‬ביום הפורים יש לשמוח עד‬
‫מאד כשמקיימין מתנות לאביונים‪ ,‬כי כמו שנותן האיש הישראלי‬
‫צדקה לעני ומתלבש א"ע במדת החסד‪ ,‬כן גורם שהשי"ת מתלבש‬
‫א"ע במדת החסד ומשפיע בחסדו לכל העולמות שפע רב וששון‬
‫ושמחה‪.‬‬
‫עב טו"ז שם סק"א‪.‬‬
‫עג פרי מגדים תרצ"ד מש"ז סק"א‪ ,‬ועיין בספר על מסכת מגילה‬
‫עו לשון הרמב"ם שאין שמחה גדולה ומפוארה אלא לשמח לב‬ ‫למרן הקדוש הבני יששכר בדף ז' ע"א שביאר בזה באורך‪.‬‬
‫עניים יתומים ואלמנות וגרים שהמשמח לב האומללים הללו דומה‬ ‫עד שיטת הריטב"א‪.‬‬
‫לשכינה שנא' להחיות לב שפלים‪.‬‬ ‫עה שערי תשובה תרצ"ד סק"א בשם ס' זרע יעקב‪ ,‬וכף החיים‬
‫עז‬
‫שו"ע תרצ"ד ס"ג‪.‬‬ ‫סק"ז‪.‬‬

‫שנת תש"ע‬ ‫פרשת תצוה זכור‬

‫~יב~‬
‫פושט יד אדער פושט טלפיו‬
ñò ñàåå ïôéå÷ ïåà ïøòåå èñåìôðééàòá êòìñéáåö íìåò øòã ïéåù éã ïéà ïôà èééøá ïòðòæ øòãðé÷ òùéãéà ïåô øòöøòä éã
.êéæ èøòãàô åö êéæ ïãðòåå ñàåå èðòä òè÷òøèùòâñéåà éã åö âòè òâéæàã
ééá íéðáø éã ïøéãðàâàôàøô ïìéåå ñàåå òëìòæà ïàäøàô øòééæ ñàåå ò"éæ ÷"äéáø ïåô íéãéîìú èøôá .íéðîçø éðá íéðîçø
úñðëì úåøéçá ïéà ïâéìééèàá åö êéæ "ùåã÷ áåç" à æéà ñò òëìòåå òèñëàååù éã æéá íò éáéãð ïåô ,èéé÷îòøàåå èéî èñéìô èåìá
êéæ ïâøàæ ñàåå èééì ò'áåùç ,òðòáéåäòâ ïòðòæ ééæ æà ïåà ,íéðéîä ñàåå ïãòé ïôìòä åö ïåöø ïåà ìéôòâ à èéî òìà - ñøòðéãøàô
ïòðòæ ééæ ïùéåååö ,øåáéö íðåô ïééæìéåàåå ïøàô ïåà èéé÷ùéãéà øàô .øéè ïôéåà ïà øàð èôàì÷
.â"äáëùáø àã åìéôà éã òëðàî ïùèééð÷ èëééìéô ?øéè ïôéåà ïà øàð èôàì÷ ñàåå
æà ôà÷ ïéà ïòîòððééøà èìàæ øéà ïìéåå ñàåå òëìòæà ïàäøàô éã èéî ïèééö òèöòì éã ïéà .øòãðåàåå èéî ïòîòøá
òùéãéà èøéôòâðééøà ïåà "ìè ÷åç" íòã èòãðéøâòâ èàä ñàåå øòã ,íòã ïåô "ñâéã'øãåäî" àã ïéåù æéà ÷éðëòè òðòèéøùòâøàô
,÷ñåô à ,ïåàâ à æéà øòèéìéî ïùéèñ'éðåéö íðåô àîäåæ íòðéà íéøåçá ïãàæéôò òãðøéø õøàä èéî ïáéøùàá ñøòèñåàô òìåôøéìà÷
.åå.à.à ÷éãö à ñèøà÷ èéãòø÷ éã ,èâéãìåùèðò ...èðòä éã øòìòðù ìéô ïòðòôò
ééæ ïåà ,øåãä éìåãâ òééð ïòéåá ïìéåå ñàåå òëìòæà ïàäøàô åö èìòèùòâåö æéà ïèéé÷ëéìâòî ïåô ìàååñéåà ïà .ñ÷òùè ïåà
íéîãå÷ä íé÷éãö éåå úåâéøãî ïåà ïòìèéè òáìòæ éã èéî ïëééìâøàô à èéî ,ïôåà ïòâðéøâ à óéåà ä÷ãö ïåô äåöî éã ïééæ íéé÷î ïòðò÷
éåæà ïééæ èùéð èìàæ øéà "ïòìùèðòîñéåà" êéééà ïìéåå ééæ ,ò"ð .øúñá ïúî ïåô äåöî øåãéä ïâéëàôìéô
àã êéåà èðééä æéà ñò .òâéãøòéøô éã óéåà øàð ï÷å÷ ïåà ùéèàðàô ,øéòä úôå÷ - áåèä åîùá ãçà ìë ,ñòéöàæéðàâøà òìà éã èà
.ï÷å÷åöôéåøà íòåå óéåà ïèéî øúñá ïúî íòã íéé÷î ïòðòæ ,'åëå íéðáøä ãòå ,éöøàä ãòå
à ïôøàã ñàåå òëìòæà éåæà èàìâ ïàäøàô êéåà ïòðòæ ñò ñìà ä÷ãö ïåô ìèðàî à ïäåèòâðà êéæ ïáàä ééæ ,èøàåå ïåô ïéæ ïìéô
ïåô ïåáùç ïôéåà ñò ïëàî ééæ áéåà ñàåå æéà ,øòìàã ïâðéøâ åö ïâàåå èùéð êéæ èìàæ øéà ïåà .ìéö ï'úîà øòééæ ï÷òãøàô åö ìèéî
ïéà òáèî ïèòô à ïééøà ééæ ï÷åø ãðò íåö ïåà ,úåøö ñðùèðòî êééà ïòî èòåå ïàã ìééåå ,ééæ ïâò÷ òèñòãðéî ñàã ïééæ øäøäî
êàã æéà ñò !?íéëøöð ò'úîà éã øàô øùòî êéìâòî ïáòâ ïåà ,ùàè "ïáòâ" ìàîðééà ïéåù êééà èòåå'î øàð ...ïééæ "óà äôëî" èùéðøàâ
!?éåæà èùéð ,øúñá ïúî !ä÷ãö ïåô äåöî à êàã æéà ñò ?èñééä ñàåå ...èðòä òãééá èéî
ä÷ãö òâéèëéø ò÷àè ïòðééî ñàåå òðìòöðééà êéåà ïàäøàô ïåà òñéåøâ à íòåå ééá øçåñ ùéô íòã ïâòåå ìùî øòã æéà èðà÷àá
ñàåå ïôåà ïà óéåà ïäåè ñò ééæ ïæåî äøéøá úéìá øòáà ,íéîù íùì ,èãòøòâ ãìéî - "ïøàååòâ ùéøô èùéð" ìñéáà æéà ùéô íåèðàåå÷
øòãééì ìééåå ,òèðàîøòãðáéåà òìà ïåô ï÷éè÷àè éã åö êéìðò æéà éã ïâééìøòã ïôøàã åö èùéð éåæà éåå äöò ïà ïôàøèòâ øò èàä
.êàøôù øòã æéåìá èãòø ééæ åö ñàåå òëìòæà àã ïòðòæ òèìà ïà ïåô øòèòìá ïéà ùéô éã è÷àôòâðééà èàä øò :äøåçñ
èéî ïòîå÷òâ ïòðòæ ïùèðòî ïòåå .èôéå÷øàô ñò éåæà ïåà ,àøîâ
"ä÷ãö" òðòãéùøàô èìòèùòâôéåà êéæ ïáàä ÷òååö íòã åö íòåå óéåà øéà èñééåå" ïâéøùòâ øò èàä ,è÷ðéèù ùéô éã æà úåðòè
ïà øàô ìèéè ïáìòæ ïèéî òìà ,íéðåù íéìëî íéìëå - ñòéöàæéðàâøà 'ø èàä ..."?êéæ øéà èâàåå éåæà éåå !àøîâ òâéìééä éã óéåà ?èãòø øéà
,íéùøãî éúá ,øòæééä éã ïéà ïèééøôùøàô ééæ .ìèéî øòãðà éã .äãåâà éã óéåà ìùîð íòã èøéôòâñéåà ì"öæ øò'áåáàá ïåéö ïá
ïôåø ä÷ãö òâéöøàä ,êéìâòî øàð åàåå ïåà ñèðòîæééèøòååãà ïà ïôàøèòâñéåà ééæ ïáàä ,úåðòè èéî øéà ïâò÷ ïòååòâ ïòðòæ íéðáø
øòãìéá ñðòîòåå íéìåãâ éã êøåã èöéèùòâ ïøòåå òëìòåå èòåå áéåà ïåà ,éîåéä óã ïåô "éîìåò ìòôî" à ïøòåå èòåå ïòî :äöò
òù'éðáø òëéìøòä éã øàð èëàøèàá .øåùàøá íòã èøòëééøàá ïòî èòåå äãåâà éã óéåà òèñòãðéî ñàã ïãòø åö ïâàåå êéæ øòöéîò
ïñàâòâñéåà æéà ñàåå ìëééîù øòééæ ..."íùì äéñðë" éã ééá ïàðáéåà ..."!àøîâ òâéìééä éã óéåà èñãòø åã" :ïòééøù
òðòáéåäòâ øòééæ èðòééì ...äåöî ìù äçîù éã áéìåö íéðô ïôéåà
ïåô ÷òååà ïñééø ééæ éåå ïåà ,óéøâàá ïëéìùèðòî ïøòëòä - íåéä øãñ òìéô éã ïåô õééìô íåö èñàôòâåö éåå æéà ìùî øòã
òîàñ éã ïéà åìéôà ,êîò éëøö ïáàä ïéæðéà åö èééö òøòééè øòééæ ïëàð ñðééà êéæ ïãðéøâ òëìòåå "ñòéöàæéðàâøà ä÷ãö òëéìèìòåå"
èøòåå .øàé ïåô ïèðòîàî òèñâéìééä ïåà òèñðòîåðøàô ïòâðåàéåùðà òâéèëéåå ìéô êéæ ïëàî ñò .àøã øùëà ùîî ,ïèééååö
åö ïâàæ ééæ ñàåå úåìåâñ ïåà úåòåùé ,úåìéôú éã ïåô èøòèñééâàá æéà ïè÷àô òøàì÷ éã èéî øòáà ,íìåò íòã ïøòèéô åö òëìòåå èéî
ïøòåå ñàåå íééåìâ íéñéð éã ïåô ïåùì ïà èáééìá ïåà ,íéëîåú éã øàô ïáòâ ñò ïòî æåî .ïôéå÷ èùéð ñò ìéåå íìåò øòã .íòìáàøô à ìñéáà
èøòôèðòøàôîåà èáééìá ñò æà éåæà ,íééå÷î õàìô ïôéåà ò÷àè ä÷ãö òëéìèìòåå" ìàøùéá åîù àø÷éå ,ìâéæ "ïâéã'øãåäî" à
.âòè òâéèðééä ïéà íéðô úøúñä ïåô óéøâàá øòã èòåå äåöî ò'áåùç éã ïåô ÷ñàî ïøòèðåà ,éåæà ïåà ."òéöàæéðàâøà

‫שנת תש ע לפ ק‬ ‫פרשת תצוה זכור‬

~‫~יג‬
‫פושט יד אדער פושט טלפיו‬

ïåô ïòîàð ïñéååòâ à èéî øàé õðàâ à êéæ ïìòèùøàô ééæ ïåà ,øàé ïøòèìò òøòæðåà ñàååøàô úåéù÷ ïéé÷ èùéð èâòøô øòáà
ïåà ,÷ñàî "øúñá ïúî" øòééæ ïòîòðôàøà øéî ïæåî ,"ä÷ãö" ïåà ,èñåàååòâ èùéð ìàîðéé÷ úåìåâñ òè÷òãèðò - ééð éã ïåô ïáàä
ãçà íò .íòã øòèðåà ïâéì ñàåå úåðååë éã ïòðòæ ñàåå ï÷òãèðò éã ïáéøùàá èàä ïòî åàååà ïååéëøà òèìà éã ïéà êàð èùéð èëåæ
.úåðåù íäéúãå åö è÷òååòâ ïáàä ñàåå øåãä éìåãâ éã ïåô íéùòî òðòìéåäøàô
* ïèéé÷ëéìâòî éã ïòðòæ ïèééö òðòé ïéà æà ïééèùøàô èæåî øéà .ä÷ãö
ééð ïééà çáùì ïòðàîøòã åö ïñòâøàô øåòéù ïáàä øéî ïééìà ÷òååö ïãòé øàô ïòðòæ íéìåãâ éã ,èöéðòøâàá øòî ïòååòâ
ìáåñ" èòåå éæ ,êéìøòôòâ èùéð øòáà ,òéöàæéðàâøà òðòîå÷òâôéåà óéåøòã èòáøàòâ ïåà ïèééååö íåö ìèòèù ïééà ïåô ïøàôòâîåøà
...áéåì ïåô úåøåù òëéìðòæøòô øàôà "ïééæ êéæ èééö èàäòâ èùéð ñéåà èæééåå ééæ ïáàä ,òîùî éúøú í"éîã èéî
.äåöî ìù äçîù êåúî úåìäö íéðô à èéî ïøéôàøâàèàô ïæàì åö
éðá èàèù íåö êéìðò æéà ìàùæã ñòéøé÷ ,èðàñòøòèðéà éåå ïèöòì øòééæ ïáòâòâ÷òååà ïáàä ñàåå ñøòáòâ ä÷ãö éã øàô ïåà
à ,øàéòî ïù'éãøç à ééæ ïáàä òãééá :ïèëéæðéä òñéååòâ èéî ÷øá èåùô æéà íéð÷ñò éã øàô øòãà ,÷éãö íðåô óåø ïøàô ìéåî ïåô ìñéá
òèîéèùòâ ùéèñ'éðåéö à ééæ ïáàä òãééá ,èàø èàèù ïù'éãøç æéà ñàåå íòèñéñ ïùéèàîòèñéñ àæà ïøéôðééà åö ïìàôòâðééà èùéð
èàø èàèù ìàùæã ñòéøé÷ éã .åå.à.à ,èôàùøòôøò÷ òù'éðáø ïåà ïâòøô àé øòáà èâòî øéà) ...ïèðòöàøô èéî èøòëéæøàô ùèàë
ïòðòæ øòáéøòã ïåà ,÷øá éðá åö ïëééìâøàô åö êéæ ÷øàèù èáòøèù ïãéà øòî øòãà øòèìòâ øòî èìééèøàô èàä ñò øòåå ïëåæëàð
ïåà èøàã ïåô ïòîå÷ ñàåå ïèéé÷ëéìðòæøòô òù'éãøç éã áø÷î ééæ ïòðòæ ñò úåñðëä éã ïåô ìôéåå ïåà ,ïëòøáøòèðåà ïåô èòååòèàøòâ
ïèéé÷ëéìðòæøòô òâéæàã éã ,èôàùèðàð ò÷øàèù à ñéåøà ééæ ïæééåå íòã ïáàä èùéð êéåà èìàæ øéà (..."èðòöàøô" øàô ïòâðàâòâ
ïåà ìëééîù à åö äëåæ ïòðòæ ñàåå òèìééöòâ éã ïåô êéåà ïòðòæ ïéà êéì÷øéåå ò÷àè ïøéñàô "íéñéð" òìà éã åö ÷ôñ ïèñòãðéî
ïáàä íéðáø øòëéìøò ìéô íòåå ïåô øòðéáàø ïù'éãøç íðåô úåáéáç øòãà äøéôë ïéà ïøòåå ìùëð ,äìéìç ,èðò÷ øéà ,øåã ïëàååù øòæðåà
åö ÷òååö ïâéìééä ïèéî ñòìà ñàã ïåà ,òèøò÷øàô ñàã ïòååòâ äëåæ ...äðåîà ïåøñç
.èàèù ïù'éãøç íòðåô èéøè ñåô òðòèàøèòâñéåà éã ïéà ïééâ
ïáééìâ ìôééååö ïà ïåà ïôééøâàá ñòìà ñàã èìàæ øéà éãë ïåà
éåå ïàìô à èéî ïòîå÷òâôéåà èàø èàèù éã ïòðòæ ñðèöòì ïñééåå ñàåå ,ñøòøéæàèðàô òðòâðåìòâ ïòâðéãòâ ïøòåå ,ïéøòã
ñò ïåà ,øòâàì "ïëéìøò" íåö ïëééìâøàô øòî êàð êéæ ïò÷ ïòî éåæà "òëéì÷øéåå" ïòéåáôéåà ïåà ïøòáéåöàá åö êééà éåæà éåå êéìè÷ðåô
éåå êééìâ ùîî "øéòä úôå÷" à ïãðéøâ åö ïøàååòâ ïñàìùàá æéà ïåà ,õøàä øòééà ïåô ñòðåøèñ òèñì÷ééä éã ïøéøàá ñàåå ïãàæéôò
èòåå ïòî ?èéé÷âéðééì÷ à ñòôò ïòã ñò æéà ."÷øá éðá øéòä ú÷ãö" ïåà "íéìåãâ" éã øàô ìéôòâ ïùéèàôîéñ à ïáòâ êééà ùéèàîàèéåà
éåæà éåå ïåà ïééã ïèéî øòðéáàø íðåô øòãìéá òñéåøâ ïëàî ïòðò÷ éã æà êéæ èééèùøàô ,íéùòî òðòìéåäøàô òøòééæ èéî "â"äáëùáø"
ïåà ,ùãå÷ éôøù çéù ãåñá íéð÷ñò éã èéî èñòåîù øòðéáàø øòã ïøòåå ,ééæ ïâòåå èñåàååòâ èðééä æéá èàä øéà ñàåå úåìååò
- èöàì÷øàô æéà øò éåå øòãà ,÷òùè òñéåøâ à øàâ ééæ èáééøù ïáìòæ ïéà ïåà .úå÷ãö øòééæ ïâò÷èðà è÷òèùøàô âéèééöëééìâ
êéæ âéãðôéèøàô ,úåáùçî òâéìééä ïéà ïò÷ðåæøàô èù'øîåìëî ééñ èàä øéà ïòåå æà ,óéøâàá òééð à èéî ïééà êéæ øéà èôàæ "ñàù"
èòåå íòã åö ïåà ...ïôìòä ééæ ïò÷ ïòî éåæà éåå ïåà ìàøùé ìù ïøòöá êéæ øòãà ïééæ íéùòîá ùôùôî èùéð øéà èæåî íòìáàøô òëìòåå
ïåà ïöéèù åö ùãå÷á åëøãë ïèðòöàøô òðééø ïãééðù êàð øò ñìà ïåè øéà èðò÷ ñàã - äìéôú à èéî øòôòùàá íåö ïãðòåå
,òéöàæéðàâøà ä÷ãö òãòé ïåô èôàùøòôøò÷ éã "ïòîòðøòáéà" ãòå ,éöøàä ãòå ,øéòä úôå÷ øàô åö èâàæ ø÷éò øòã ,áàâåö
òâéèëéø éã åö ïà ò÷àè ïòîå÷ úåáãð éã æà ïøòëéæøàô åö èåùô ,èùéð áéåà) !øòðòôìàäòâ à øéà èðòæ õàìô ïôéåà ïåà ,'åëå íéðáøä
...úåøå÷î øòã ñàååøàô ïééæ ììôúî ïåà ïééæ íéùòîá ùôùôî øéà èôøàã
...ìàùæã ñòéøé÷ úåôå÷ä ìëë 'éäðå øéà èâàæ ïåà (...êééà ééá èùéð èòáøà ìèéî øòèååàåøôòâñéåà
ñøòðéã òãðòééèùøàôòá éã åö íìåò íòã ï÷òåå àã øéî ïìéåå ïáòâ ééæ èìàæ øéà èùéð ïòã êéæ èîå÷ "áàùæã" ïèåâ àæà øàô :ïééìà
éîé éã ïéà èøôá ïåà âòè òâéãðòîå÷ éã ïéà ïòâðåøòãàôôéåà ïåà ?äáéãð çåøá
ñàåå íéëøöð éã øàô äáéãð çåøá ïáòâ ò÷àè èìàæ øéà ,íéøåôä - øòãðé÷ ìéô ïñàâ éã ïéà ïäòæ ïòî ïò÷ íéøåô ,êéìèðâééà
ïòðòæ ñàåå éã åö èùéð øòáà ...ìâø úèéùô áéìåö ãé èùåô ïðòæ ïåà ,øòè÷àøàë ïåà ôéè øòãðà ïà ,ïòîàð øòãðà ïà èéî øòãòé
ïà æéåìá ïìòèù ï÷òååö "òâéìééä" òøòééæ ñàåå øéæçë åéôìè èùåô øòãà "ñ'éëãøî" éåå âðåìòèùøàô ïáìòæ íòã ïâàøè ìéô ïòðò÷ êàã
...ìòñéô øéæç øùë à ïåô ÷åøãðééà íòã ïáàä !?íòìáàøô øòã ñéåøâ éåæà àã æéà ñàåå .â.ã.à ñòãééæ ,ñòèàè
.ïîà ,íéîùä ïî úåòôùä åö ïééæ äëåæ òìà øéî ïìàæ ïåà ïéà ìàîðééà øàð æéà íéøåô æà ïñòâøàô ñòéöàæéðàâøà éã øòáà

‫שנת תש ע לפ ק‬ ‫פרשת תצוה זכור‬

~‫~יד‬


    

$    


                "    
        !          
  "  $                 
   " "!     
        
  !              
   !  !     
                "
      
                
            !     
 
       
     !     
                    
               
$"
      
   "
            

                  "   

                
            
        
  !  
           

              !  
                  
      "      
            
        
!   
 !         !  

                          
!                     
                          
$   "        "      !
  $ "   !       
     !          

    ! $        
  !          

!                 
       
     !                 
                    
   
          

     




 


    
  
 
  
       

     

 
          


 


            
   
    

  
        
    


       

  
 
         

         

    
  
  
          


     
        






      
  
  

   
      
   


           

   
  




  
!      
     
  
          
 
   
 
              
  !   
   
 
      
 "    
  
   
                  
 


 
      !    
 
 "           
  
  
          
          
    
  
    
               
     
   
          
  
  
            
       
        
           
 

 

      
     $      
  
 
         

     


             
  


  
   
        
   
   
 
        

     




 
‫נופת צופי‬

‫המלך אינם עושים לספר לאיש אשר המלך חפץ ביקרו‪,‬‬ ‫רש"י בזה דבי"ג נכתבו הספרים‪ ,‬ומזה מדייק השלה"ק‬
‫ולכך צותה להטמין כולם שלא ימצאם המן‪ ,‬ובעל כרחו‬ ‫דרש"י רוצה בזה לתרץ קושייתינו‪ ,‬מה זה דביום השלישי‪,‬‬
‫יצטרך הוא לספר‪ ,‬והיה מרדכי יוצא ולא נעשה איסור‬ ‫דאי תימא כמו שפירשנו שלישי לתענית א"כ הוי התלייה‬
‫על ידי ישראל ח"ו עכ"ל‪.‬‬ ‫בשלישי בפסח כנ"ל‪ ,‬לכן פי' רש"י דיום השלישי קאי על‬
‫היוצא לנו לענינינו די"ל כדבריו ממש או דעל‬ ‫הגזירה ובי"ג הי' הגזירה‪.‬‬
‫איסור דרבנן לא חש משום דהוה גזירת המלך‪ ,‬או דהוה‬ ‫)ועי' בכמה ספרי קודש דיום השלישי הי' ביום‬
‫קודם שגזרו עליו החכמים גזירה ששמא יעלה ויתלוש‪.‬‬ ‫ראשון של חג‪ ,‬היערות דבש בח"ב דרוש ב' ובאילת‬
‫ועוד י"ל דהנה כולם תפסו להקשות האיך הכניס‬ ‫השחר‪ ,‬די"ל דאם יתענו ב' ימים עם הלילות יחשב כמו‬
‫מרדכי בסכנה עצומה כל ישראל‪ ,‬בשלמא הא דלא‬ ‫ג' ימים תענית‪ ,‬ויום השלישי הי' ביום א' דפסח‪,‬‬
‫השתחוה להמן משום דהי' עבודה זרה חקוק על לבו‪,‬‬ ‫ולדבריהם קשה יותר האיך הקיל מרדכי ורכב על הסוס(‪.‬‬
‫אבל הא דלא קם ולא זע למה עשה כן להכעיס אותו‬ ‫אבל יבואר הענין דהנה כתב בספר יערות דבש‬
‫כלב רע‪ ,‬והמנות הלוי תירץ דרצה מרדכי לכפר על‬ ‫ח"א דרוש י"ז וז"ל ולכך אמרו ]ילקו"ש אסתר ו'[ כאשר‬
‫החטא שהשתחוו לצלם‪ ,‬לכן סיכן בעצמו ולא ידע שכל‬ ‫בא המן למרדכי לרכוב על סוס‪ ,‬וצותה אסתר שכל‬
‫ישראל יהיו על ידו בסכנה ע"כ‪ .‬ולכאו' קשה לפי"ז‬ ‫הספרים יטמינו עצמן‪ ,‬עד שהמן בעצמו הוצרך לספר‬
‫דבשלמא קודם ידיעתו מהגזירה שפיר י"ל כן‪ ,‬אבל אחר‬ ‫למרדכי‪ ,‬ומה ראתה על ככה‪ .‬אבל הענין כי כבר כתב‬
‫שידע כמו שנאמר ומרדכי ידע את כל אשר נעשה א"כ‬ ‫בעל מנות הלוי‪ ,‬כי נראה כי היו שם בשושן הספרים‬
‫אז למה סיכן עדיין את ישראל‪ .‬וי"ל דאולי חשב דכ"כ‬ ‫ישראלים‪ ,‬כי הגוים לא היתה אסתר עושה להסתירם‪,‬‬
‫יכעיס להמן ויקצוף המן רק עליו ולא ישחית שאר בית‬ ‫לבל ירגישו כי היא בעצה עמוקה עם מרדכי‪ .‬וכבר כתב‬
‫ישראל‪ ,‬אבל עכ"פ היוצא דהי' חשש גדול דמה שמרדכי‬ ‫היפה עינים הא בגולה עשו שני ימים טובים של גלויות‪,‬‬
‫לא יציית לציווי אחשורוש יסתכנו בזה כל ישראל‪ ,‬דילך‬ ‫וא"כ היה ט"ז בניסן שהיה עובדא דמרדכי ביום טוב שני‬
‫המלשין וילשין עוד ואת דתי המלך אינם עושים‪ ,‬ועכשיו‬ ‫של פסח‪ ,‬וא"כ איך יסתפר שהוא מלאכה דאורייתא‪,‬‬
‫ששפיר ראה שע"י מעשיו מסכן כל ישראל ועל זה אינו‬ ‫ובשביל רחיצה י"ל שהוא שבות‪ ,‬ואפשר לא גזרו מקדם‬
‫יכול למסור כל בית ישראל‪ ,‬ושפיר הי' מותר לו לחלל‬ ‫בימי מרדכי‪ ,‬אבל לספר השערות מלאכה דאורייתא‪,‬‬
‫יו"ט‪ ,‬משום דהוה חשש פיקוח נפש לכל ישראל‪ ,‬דאי ליה‬ ‫וכבר נודע מ"ש האחרונים ]עיין ט"ז יו"ד סימן קצ"ח[ כי‬
‫בלבד הוי מסר נפשיה שהרי חסיד מותר למסור נפשו על‬ ‫מותר ליהודים להניח לחתוך הצפרנים ע"י נכרי בשבת‪,‬‬
‫כל מצות התורה‪.‬‬ ‫כי מסייע אין בו ממש‪ ,‬וכיון שהוא אינו עושה דבר‬
‫מותר‪ ,‬רק שמניח לעשותו בגופו‪ .‬ולכך אסתר לא רצתה‬
‫שיעברו היהודים יום טוב שני‪ ,‬ואם ימאנו לספר לו‬
‫למרדכי‪ ,‬ילשין המן למלך‪ ,‬הוא הדבר אשר דברתי ודתי‬

‫שנת תש ע לפ ק‬ ‫פרשת תצוה זכור‬

‫~יז~‬
‫סגולתו מי ימלל‬
‫קוב סגולת מלוקט מפי כתבי ועיתוני‬

¯·„ ÏÎÏ ˙ÂÈÏÏÎ ˙ÂÏÂ‚Ò ÌÈ·


ïåøéîá é"áùøä ùåã÷ä ïåéö ìöà ä÷ùî ìòèàø é"ç
íééç õôç øôñá íéôéòñ éðù íåé ìëá ãåîìì éìåãâ ìù å÷ñô éôëå ,ìáå÷î âäðî ,øîåòá â"ìá
.ïåùìä úøéîùå ìáà äðùä ìë åðúéì ïéìåëé à"èéìù øåãä åøåàîå
íéòáøà çéùì àìù íéùð íéòáøàî äøåáç ïâøàì åðúéì íéøîåà ùé éë íé÷ìåçî íä äæá ãñåî äæéàì
áåúëä ìò ãñåéî àåäå ,òøä ïåùì úåòù éúù ìò íåé úòåùéì à÷ééã à"éå ,é"áùøä úåãñåîì ÷øå êà
.úåòåùé úìòåô ïåùì à÷ééã êééù äæä ìáå÷îä ïéðòù à"éå ,é"áùøä
äæ úà áëòîù éî ø÷éòäå ììëäå ,é"áùøä ú÷ãöì
íéøéùä øéù øîåì øçùä úåìò íãå÷ íåé íéòáøà .ì"çø ìàøùé ìù ïúñðøô áðåâ àåä
.÷ñôä éìá óåñ ãòå äìéçúî
Ú¯ ÏÎÓ ÏˆÈÏ
íéòáøà íéìéäú åøîàé íéìùåøéá íéãìé íéòáøà
.íåé ÷åúî ùåøéô íò à"é ùåã÷ä øäåæä øôñ úåð÷ì
.ì"÷åöæ ùéøô ìàéðã áøä é÷ìà ìáå÷îäî ùáãî
÷åðéúäù äòùá äìéî úéøáá 'å ìèéôà÷ øåîàì
.äëåá ‰Ò¯Ù
.åáãðì åà úéøá úåãåòñ ìùáì íãå÷ úáù éàöåîá ìò÷éùèôéøôä äùòî øôñì
.äçéùá åéøçà ÷éñôäì àìå úåìòîä øéù
íéøîåà äî íìàùìå ïèñéèåà íò øáãì
.íéîùä ïî "ñòùæãòñòî"
‰Áψ‰Ï
áøä úîùð éåìéòì íåéå íåé ìëá úåøð äøùò ú÷ìãä
‰¯ÂÁ˘ ‰¯Ó
"óñåé ø"á ìãðòî íçðî" ÷"äøä áåðîéøî ùåã÷ä
êåðéçäù òåãéå :ì"æå äãåäé úçðî øôñá áúë
.ò"éæ
áàåù íãàùë ,äæä ïôåàá àåä äàéøä éìë áéçøäì
úåðéúîá åì øùôàã äî ìë íèåçä êøã ïåöøá çåø
˙·˘ÁÓ
óëéú åúåà óçãé àì æà ,úåìåãâ úåîëáå êåîð ìå÷áå .úåùåã÷ úåîù åéìò õøçðä áäæ ìòâðéø ùåáìì
,åì øùôàã äî ìë åáø÷á øéåàä úà øåîùé ÷ø
êøã øäî ùéç åáø÷á øùà øéåàä úà óçãé ë"çàå .úåùåã÷ úåîù åéìò õøçðù áäæ ìù ñåëá úåúùì
÷ø íéùðà éðôá úàæ äùòé àìù øäæéå ,äôä
ìåãâ éåðéù ùéâøé äøö÷ ïîæ øçà óëéú ,àòðéöá
úåùòì íåéå íåé ìëá éãå ...øçà ùéàì äùòéå åùôðá
åì ùéù ïîæá ,íéãçà íéòâø äîë åìàä íéëåðéçäî
øåäèå çö øéåà àöîðù íå÷î ìò áøòáå ø÷åáá éàðô
.ì"ëò

‫שנת תש ע לפ ק‬ ‫פרשת תצוה זכור‬

~‫~יח‬
‫סגולתו מי ימלל‬

ïîæá åà ,ïéãì ãåîòì êéøöù ïîæá åà íãà éðá éðôî ãçà äæå äæì úåìåâñ äîë ùôðä úçåðî øôñá áúë
äöåøäå ,åãåîì íò åáø ìöà ïåéñðá ãåîòì êéøöù àåäå "âééô" àø÷ðä òáöàä íò úåòåðú úåùòì :íäî
úôéàù êåðéç úà äùòé ìë íãå÷ ,åúàøé âéôäì .úåáöò ìù çåø øéáòäì ãåàî ìâåñî
äàøéá åúáùçîá çúôé ë"çàå ,ì"ðë ïåöøá çåøä åîë úåùòì ïéìåëé úåáöò ìù çåø øéáòäì ,íù ãåò
,íãà éðá éðôî äðè÷ä åúàøé áåæòú éæà äìåãâ øúåé
äøåö ùáåìå äøåö èùåô úðéçáá íé÷éãöä ïéùåòù
çëùé äéøà åéìò àáùëå íãà ãçô íãàì ùéùëå
äîë ïàëì ïàëî ùàøä ìò ìòôà÷ä ú÷éøæ é"ò
ìù êåðéçä úåùòì áåè ë"ò ,íãàäî ïè÷ä ãçôä .íéîòô
ìôùä ãçôä ïî ìöðéå ìàøùé éðá êåúá éúùã÷ðå
ïéã úéáä ìà åà ìùåîä ìà äðåúîáå äçåðîá êìéå „ÁÙ
.ìäåáî 'éäé àìå åéúåðòè úçðá øáãéå åáøì åà ìù êåðéçù äàøðå :äãåäé úçðî øôñ ìù ì"æå
äìôùä äàøé ãâð ãåàî áåè àåä ì"ðä çåø úôéàù

¯‡ÓˇÒ'„ ·Ï ·ËÈÈ Ï‰˜


12 GARFILD RD. MONROE N.Y.10950
òùú øãà
ìëî ïéù÷áî ë"ò ,çñôä íãå÷ ìëàéäì ïéëéøöù ,äìåæâ äöîå ìöòøô ìù ìåãâ òôù åðì ùéå ïéàáå ïéùîùîî çñôä éîéù úåéä (à
.ãòåî ãåòá ìëä ìåëàì åðì òééñì àáéù åáì åúåà äáãðù éî
äàìôð äìåâñ àåä éë ,íùøäì íëéðåîäá åàá ë"òå ,ãàî äáøä éåðô íå÷î äá ùé ïééãò ,íéìåñôä äá ïéîùøðù ìä÷ä ñ÷ðô (á
.ìøåâá ñðëéå äëæ íã÷åîä ìëå ,òåãéë çåéøá äñðøôìå ì÷éðá íéáåè íéëåãéùì
'áì äöåøîä ã"éáá ïééãúðù ãò úåîì àìù àð ë"ò ,øá÷äì øúåé áåè íééçä úéá äæéàá ïééãò íé÷ôåñî íéùðà ùéù úåéä (â
.(äæë ã"éá ùé íà) ,äòéâð éìá íéããöä
('åðìù' ã"éáä úçâùäá) ÷éèñòìôî ñò÷ùèà÷ øöééì ,íéáøä úåëæìå ìä÷ä úìòåúì åðèìçä ,úå÷ô÷åôî ñò÷ùèà÷ ùéù ïåéë (ã
,æ"ò úåùòì äëøá äæéà ïéðòáå ,åòáùéå íéáðò åìëàéå ,äìòâä ö"à íäá åìùáúðù íéìë åìéôàå ,ììë ùùç íåù íäéìò ïéàù
.åìù äàøåä äøåîì ìàùé à"ëå äèìçä éãéì ïééãò åðàá àì
ìù ï÷æä åçìâéù íéøôñî åðãîòä ë"ò ,äìòîì ï÷æä úà øåù÷ìå ááñì àìù à"èéìù åðéáø ìù äð÷úä óôåøúð ïåøçàä ïîæá (ä
ìò íåìùå äìòîì ï÷æä úà ááñì ãåò åëøèöé àìù ïôåàá ,ìãøòá õî÷ ÷ø åøéàùéå ,éàãî øúåé êåøà ï÷æ íäì ùéù íéùðàä
.ìàøùé
äæéà åðøîùé 'äå ,åðé÷éãö åðéáø åðéùåã÷ éùòî øçà øäøäìå úåéùå÷ úåù÷äì íéáäåàä íéùðà äðåøçàì åáøúð åðéðåáàãì (å
,ìöòèå ìöòøôå ìéöò÷ åðìù íéðééãäå è"åø÷àä úåùàøá âðåìîàæøàô ìàøòðòâì åðôñàúð ë"ò ,ì"çø äæî çåîöì ìåëé äðëñ
÷ñôä ìáú éáùåé ìëì æéøëäì åðèìçä ,äçîù ìù úåòîãáå ùàø ãáåëá íéðåøçàäå íéðåùàøä íé÷ñåôä éøôñá ïåéòä øçàå
èøçúé àì íàå ,èøçúé éàãåáå ,àøîî ï÷æë åðéã ,äæ ÷ñô úçú øúåçä ù"ëå øäøäîä ìëå ,åðìù ìåãâä ã"éá éðôìî àöéù ïéã
'åëå èøçúð àìù äî ìò èøçúð àìù äî ìò èøçúé æà ,èøçúð àìù äî ìò èøçúð àì íàå ,èøçúð àìù äî ìò èøçúé æà
.ï÷æ åúåà ìù åçåëá åðà íéçåèáå ,'åëå
øçà øäøäî åìéàë øäøäîä ìëå ,úåîåöò íéðéòá åðéáø úàî àöéù ïéã øæâ ìë äáäàá ìá÷ì ùåã÷ áåç :ïéã ÷ñôä ì"æå
.íéìéúôä ïéá åðéúìä÷ ñ÷ðôá áúëéå ,êåøåé øùà èôùîä é"ôòå 'åâå øåñú àì ìò øáåòå ,äðéëùä
ïåà øàð à ïéá êéà' íé÷éãöä íùá åøîàù åîëå ,êîò éúééä úåîäá ÷åñôä íéé÷é éðéñ øä ìò åéúåáà éìâø åãîò àìù éî ìë
.'áééìâ êéà
,÷éãö àåäù ïéîàäì íâ ÷ø ,÷éãöá ïéîàäì ÷ø àì åðééäã ,äô÷åú ìëá 'íé÷éãö úðåîà' íúãéì éðôì ãåò íéãìéá ùéøùäì êéøö
.õ÷åùîä åøëæ øàôìå ,ùåã÷ä åðéáø ìù éåæáä åîù ìéãâäì ãéîú ÷÷åúùäìå ,ééèøàôä é÷åçì ãáòúùäìå ,÷éãö åì øùà ìëå
.ïîà ,úåáåè ñòëøàá íäéìò àáúå ,íäì íòøé íéòîåùä ìëå

‫שנת תש ע לפ ק‬ ‫פרשת תצוה זכור‬

~‫~יט‬
‫ומרדכי לא יכרע ולא ישתחוה‬

íòã ïåô èéé÷âéãðòååèéåð ñàã èøéøòôòø øò øòèñéðéî èôéåä øòã èàä ",èìòåå ø÷ôä à åö èééâ'ñ"
.ïàìô ñâðåèëéðøàô èùéð ñàã éåæà ïò÷'î" ,ïñàìùàá àúãîä ïá ïîä
"?ãðàì ïâééà ïà ééæ ïáàä øùôà" "!ïæàìøòã
úåðéãî ìëá èééøôùòâøòãàðàô ïòðòæ ééæ ,ïééð" èâàìù ïåà ,èòðéáà÷ ïéà âéðò÷ íåö ïééøà èééâ øò
".òéøòôîéà øòöðàâ ïééã øòáéà ,êéúåëìî ñò - "âðåðòãøà ïåà õòæòâ" ïøéôåöðééà øòðòìô øàô
øòèøòåå òâéæàã éã èøòì÷øòã à"ùøäî øòã éåå èéåì ñàåå èðòîòìò ïà òéøòôîéà øòã ïéà êéæ èðåôòâ
ééæ ìàæ'î ,ïâàìùòâøàô øàâ ïééìà øò èàä ,ùåøåùçà ïåô ñòôò óøàã'î ïåà ,ïòâðåðòãøàøàô ñâéðò÷ íòã ïöòìøàô
ïà ïáòâ÷òååà ééæ ïåà íòðééàðéà òìà ïòîòððîàæåö âéðò÷ íòã èøòì÷øòã ïåà ,ãåñ ïéé÷ èùéð èëàî øò .ïàè
.äðéãî à ,èàèù òðòâééà ïà ïòðòæ ïãéà éã æà ,êéìèééã ïåà øàì÷
æéà ñò ïåà ,ãðàì ïéà ñ÷åàååòâãìéåå øòðòùèðåàååòâîåà
ïòðòæ ééæ :âéãðâàæ ,ïôøàååòâôà ñàã èàä ïîä
.ïòîéåøåöôà ééæ âéèéåð
éåæà ,øòãðòì âéöðàååö ïåà ïáéæ èøòãðåä ïéà èééøôùøàô
.ïàè åö êéìâòî èùéð æéà ñàã æà ?ïãéà éã èéî ïòâðàôåöðà" ,êéæ èì÷ðòåå÷ âéðò÷ øòã
ïáàä èùéð ìéåå êéà ,øòôòùàá øòééæ ïåô êéî èëøàô êéà
íòã ïñåìôðééààá åö ïòâðåìòâ íéà æéà êéìãðò æéá
ñåàéî ïáàä òëìòåå ,øòééâøàô òðééî éåå óåñ à
ìâéæ ïëéìâéðò÷ ïééæ ïáòâòâ÷òååà èàä øòðòé ïåà ,âéðò÷
íéà èéî êéæ ïáàä ééæ ñàåå íòãëàð ïèéðùòâôà
ñøòèñéðéî èôéåä íòã ïâéèòèùàá åö âðéø
".èòôòùèøàô
.(â"é äìéâî) ïòâðåðòãøàøàô
øòã èâéàåøàá "ïáàä åö àøåî ñàåå àèùéð ,äò"
èùéð ïáàä ïèééö ñ'íøéáàå ïúã ïåô êàð ,ïà âéáééà ïåô
éã èùéð ïèéä ïåà ïôàìùøàô ïòðòæ ééæ" ,øòèñéðéî
ïåà ,ñøòâøàæøàô òðòèòáòâîåà ïãéà ééá èìòôòâ
".úååöî
èëàîòâðà øàð ïáàä òëìòåå ìàøùé ììë ïøàô "íéìéöî"
ïòååòâ êéåà æéà éåæà ,ïèòèéååéè÷à òøòééæ èéî úåðáøåç ?íéðáø êàã ïáàä ééæ"
éã èøòäøòã ïáàä øòøéô òèðéåø÷òâ èñáìòæ éã ïòåå ,àã ".øòñòá èùéð ïòðòæ ééæ ,ñðééà ñòìà æéà ñò"
ïøàååòâ ïèìàäòâôà æéà ñàåå õðòøòôðà÷ øòã ïåà äøéæâ ìòåå êéà ,ïàéöàð òöðàâ à ïâéãééìñéåà øéî èñòåå
à ,íòøàéì à ïáéåäòâðà êééìâ ééæ ïáàä ,ïéðò íòã ïéà .èâòøôòâ âéðò÷ øòã èàä "?øòè÷éìôòâ à éåå ï÷å÷ñéåà
ïèìàåå øéî ïòåå" .ïâéøùòâ ééæ ïáàä "øéà èòæ" ,ãìàååòâ èééøôùòö ïòðòæ ééæ ,ïòîàæåö èùéð êéæ ïòðåôòâ ééæ"
ãðàèùåö èùéð äøéæâ éã èìàåå ,ãðàì ïâééà ïà èàäòâ æà ïòðò÷øòã èùéð êéæ èòåå ñò ,øòãðòì òðééã òìà ïéà
ïòðòæ øéî ìééåå øàôøòã øàð ïòååòâ æéà ñò ,ïòîå÷òâ ïåùì øòùéðàìååééè øòã èàä ",ïâéìéèøàô ééæ èòåå ïòî
øàð ,èééøôùòö ïåà èééæòö úåìâ ïéà éåæà èâééìòâðééà .èøòì÷øòã èøòôñ÷ò òøä
ìëá æà ,âéðò÷ íòã ïøòôèðò èðò÷òâ ïîä èàä øàôøòã âéðò÷ øòã èàä "øòâøéá òëéìöåð êàã ïòðòæ ééæ"
èòåå'î æà ïòðò÷øòã èùéð êéæ èòåå ñò ,êéúåëìî úåðéãî .èâòøôòâ øòèééåå
ãðàì à èàäòâ ò÷àè øéî ïèìàåå ,å"ç ïòâðòøáîåà ééæ
ééæ ,èééö éã ïà ïòâðòøá ééæ ,âàè ïâéèëòð à"
ñ'òùøä ïîä åö ïòååòâ íéëñî èùéð âéðò÷ øòã èìàåå
èàä éåæà ïåà ,"æðåà ïãðééô ééæ ,æðåà ïåô êéæ ïøòèééååøòã

‫שנת תש ע לפ ק‬ ‫פרשת תצוה זכור‬

~‫~כ‬
‫ומרדכי לא יכרע ולא ישתחוה‬

ùåã÷ä íééçä øåà øòã éåå èéåì) ,ïøòåå èòãðòìøàô éã ïáàä éåæà èà "...ïøàååòâ ìåöéð ïèìàåå øéî ïåà øòðòìô
.(÷åñô ïéà ñò èøòì÷øòã øòâéöðééà øòã æà ïåà - èëàøèòâ "òèøòì÷òâôéåà"
òâéìééä ïééæ èéî ïòîå÷òâñéåøà æéà ÷éãöä éëãøî ïòåå ñàã ,äðéãî à ïôàù ïåà ïøéæéðàâøà åö êéæ æéà âòååñéåà
äøåú éã øàð ,äèéù ïééæ èùéð ,äèéù òøòèéåì ïåà íæéèéîòñéèðà ïôàùôà èòåå ñò ,äìöä à ïééæ èòåå
,ìàøùé àðåù - ïâéøùøàô êééìâ íéà ïòî èàä ,äùåã÷ä .åå.à.à
äìöä òâéöðééà éã ïæàìøòã èùéð ìéåå øò ?øò ìéåå ñàåå ïòååòâ øùôà ñò èìàåå èãòøòâ ï'úîà ïéà ïåà
.åå.à.à ,èéé÷ëéìâòî à ùåøåùçà ïåô ÷éè÷àè øòã ìééåå ,ïøéôåöëøåãà êéìâòî
"íæéèéîòñéèðà" ñàã è÷ðòãòâ êàð ïáàä òøòãðà ïéà ïãéà ïøàðåöðééøà ïèåâ èéî ,ïòååòâ æéà "øòìàøòáéì"
íåö ï÷åá êéæ ïìòåå èùéð êøåã ,ïôàùòâ èàä éëãøî ñàåå øòìòá òâéèøàñéåøâ éã ïòæòâ ïáàä øéî éåå ,ò÷èñàô ïééæ
éåæà .èöééøòâôéåà íéà èàä ñàã ñàåå ,òùøä ïîä ïàøéè ,çéâùî à èéî èðòãøàòâðééà èàä øò ñàåå úåãåòñ ïåà
æéà ,ïãéà ïåô ìàæ÷éù øòëéì÷éìâîåà øòöðàâ øòã æà èéî úøãåäî äèéçù ïåô ïéøãäîä ïî ïéøãäîì øùë
.÷éãöä éëãøî ïåô ñòøãà ïôéåà ïøàååòâ èâééìòâðà ñòìà ñàã ïåà ,ùéàå ùéà ïåöøë ñòìà ...ùééìô ò÷ùèà÷
èàä éëãøî - ,äùòð øùà ìë úà òãé éëãøîå ééæ íåøà éåæà øàð ,ìàøùé úáäà áéìåö ïòååòâ èùéð æéà
,äøéæâ éã ïåô èñåàååòâ èàä øò .íòìà íòã ïåô èñåàååòâ åö ééæ íåøà éåæà ïåà ,âòåå ïâéèëéø íòã ïåô ïøéôøàô åö
ïèééøâ ìàøùé éòùø éã ñàåå ïàìô ïøòèéá íòã èñåàååòâ òôàøèñàèà÷ òøòâøò ìéô à ïéà êàð ,ïëéì÷éìâîåàøàô
ì"öæ úòã úååç ïåô íéøúñ úìéâî øòã éåå èéåì - åö .ïîä øòùéðàìååééè øòã éåå
÷ìàô ïåô øòâééèù íòã èñåàååòâ èàä øò - èøòì÷øòã òùéãéà éã ïáàä ,ïâéãøòéøô íåö âéãðòîå÷éøåö àæìà
äøö éã åàåå ïåô èùéð ééæ ï÷å÷ ,äìéìç ÷éìâîåà ïà úòùá òáàâôéåà éã ïòîåðòâ êéæ óéåà ,øòèòøèøàô-øòèòøøàô
ééæ øàð ,ïàè åö äáåùú ï÷òååøòã åö æéà ñàã æà ,èîàèù ïòîå÷àá åö êéìâòî øàð ñàåå ïãðòååðà ïåà ïééæ åö ìéöî
ñâðåøéâòø éã ééá õðòååøòèðåà ïåà ï'úåðãìúù ïà ïãðòåå èéî ÷éèéìàô ñ'ùåøåùçà âéãðñéåå ïåà ,èàèù òðòâééà ïà
ïéà ïñòâøàô ïåà ,óìéä åö ïòîå÷ ïìàæ ééæ æà ïöðàèñðéà íòã èéåì ,êàð èãòø øòåå ïåà ïâéæàá åö èôàùèðééøô
,åéãâá úà éëãøî òø÷éå ,íòìà íòã ïåô âéãðñéåå .ú"éùä àæà ïâàìùòâøàô ñò èàä ïééìà øò æà èâàæ'î ñàåå
,äáåùú åö íìåò íòã ïôåøòâ èàä øò ,øôàå ÷ù ùáìéå òâéã'ãåáòéù àæà åö ïòîéèùðééà øòëéæ øò èòåå ,ïàìô
ïòî ïò÷ èðòä òðòâééà éã èéî æà" ïòååòâ øéáñî .èééäééøô
øòã ïâò÷ ïâòåå èéî èùéð øòëéæ ïåà ,ïòðéååòâ èùéðøàâ êééìâ èàä ,åúòùá øåãä ÷éãö øòã ,éãåäéä éëãøî
åö ïåçèá ïåà äáåùú òâéã'úîà èéî øàð ,äùåã÷ä äøåú âéø÷ èøòì÷øòã ïåà ,ïèñôøàù ïèéî ïèòøèòâñéåøà
.ïàèôéåà ïòî ïò÷ ,ú"éùä ,ìàøùé ììë íòã èðøòìòâ ïåà ,ïåéòø íò'ðàîè íòã ïâò÷
éëãøî øòèòô øéà æà èøòäòâ èàä äëìîä øúñà äìùîî à ïòîòð êéæ ,èøò÷øàô è÷ðåô æéà ñò !ïééð æà
éæ æéà ,êéìøòèéá èééøù ïåà èðééåå ,èâàì÷ ,÷éãöä æéà ñò ,úîà .÷éìâîåà ïà ïåà ïáøåç à æéà èééö éã øàô
èééâ ñàåå - ïâòøô è÷éùòâ íéà ïåà ,ïøàååòâ ï÷àøùøòã àìå íéúñàî àì - ,íéîìåò ìë àøåá ïåô äçèáä à àã
?äæ äî ìòå äæ äî ?øàô äìéìç èñåàéîøàô èùéð èàä ú"éùä ,íúåìëì íéúìòâ
ïéåù ïñééåå òìà ïééèùøàô åö èùéð ñòôò æéà'ñ ,ïáòâøòáéà ïæàì åö ééæ øòãðé÷ òùéãéà éã èæàìøàô ïåà
âàì÷ ïåà øòéåøè ñéåøâ à ìåãâ ìáà ïà èùøòä'ñ ,ïåôøòã õøàá íúåéäá" æéà ñò ïòåå ,øàð æéà ñàã øòáà
ïåà ,èëééøâøòã ïáàä ååéøá ñâéðò÷ íòã åàåå ìàøòáéà ,øò÷ìòô éã ïùéååö úåìâ ïéà êéæ ïòðåôòâ ééæ æà "íäéáéåà
?èñåàååòâ èùéðøàâ ïåô èàä äëìîä øúñà ,éæ è÷ðåô éã ïøòåå èëéìâòîøòã ïò÷ ïôåà íòã óéåà øàð
ïãéà éã ïæàì åö èùéð ú"éùä ïåô âðåøòëéæøàô

‫שנת תש ע לפ ק‬ ‫פרשת תצוה זכור‬

~‫~כא‬
‫ומרדכי לא יכרע ולא ישתחוה‬

éæ æéà øòèøòåå òâéæéàã éã ééá æà ,éðù íåâøú ñò æà ,èøòäòâ éåðòâ íòìà ïåô êéåà èàä éæ øàð
êéæ èðéôù ñò æà ïòæòâ èàä éæ ìéåå ,ïøàååòâ èøòèéöøòã ,âéàåø ïòååòâ æéà éæ øòáà ,ïòîàøâàô åö äìéìç êéæ èééøâ
,èéé÷ëéì÷øéåå øòã ïéà äðéãî òëéì÷éìâîåà ïà ò÷àè õøàá úàæ íâ óàå ,ú"éùä ïåô äçèáä éã âéãðñéåå
êéà !ïééð ,èâàæòâ ïåà ïôøàååòâôà êééìâ ñàã éæ èàä èùéð èòåå øò ,íúåìëì íéúìòâ àìå íéúñàî àì íäéáéåà
èùéð êéåà ïåà ,øéã ïåô ùã÷îä úéá ïéé÷ èùéð âðàìøàô ééæ ìééåå ,øòãðé÷ òùéãéà ïòâðòøáîåà äìéìç ïæàì
âéðò÷ íòã ïòðòãàìðééà æéåìá ìéåå êéà ,êééøâéðò÷ ïéé÷ íòã ïåô ,øò÷ìòô éã ïùéååö èééøôùòö êéæ ïòðåôòâ
.èééöìàî à óéåà ïò'ðîä èéî .èñåàååòâ èùéð èôéåäøòáéà éæ èàä ïàìô èàèùðãåé
ïôéåà èâéãðòòâ äùòî éã êéæ èàä ïñééåå øéî éåå ñàåå ?äæ äî ìòå äæ äî" :èâòøôòâ øòáéøòã éæ èàä
ïåà øúñàå éëãøî ïåô úåëæ ïéà ú"éùä éãñçá âòåå ïèñòá ?èâøàæàá éåæà åèñéá
ïòðòæ ñàåå ïãéà éã ïåô úåëæ ïéà ,ïãéà òëéìøò òìà íòã èùéðøàâ åèñééåå ,ïìéåôàá éëãøî øéà èàä
íéëøã òâéìééä éã åö ééøè ïèìàäòâ êéæ ïåà ïòâðàâòâëàð åùéøçú ùøçä íà ?æðåà óéåà èòàøã ñàåå øàôòâ ïñéåøâ
÷éãöä éëãøî ,èðøòìòâ æðåà èàä ÷éãöä éëãøî ñàåå ãåîòé äìöäå çååø ,ïâééååùøàô èñòåå åã áéåà úàæä úòá
åö âéãðòèù ,úåøåã òìà øàô èæàìòâøòáéà ñàã èàä ïåô äìöä à ïøéñàô äìéìç ïò÷ ñò - øçà íå÷îî íéãåäéì
"äåçúùé àìå òøëé àì éëãøîå" æà ïò÷ðòãòâ ïåà ïñéåå à ïëàîðà ïìòåå ìàøùé éòùø éã ,àøçà àøèñ éã
øåãä úåðåéñð òâéã'øãñë éã ïìàôøòèðåà èùéð øàè ïòî úòì íà òãåé éîå ,ì"ø ïáøåç à ïééæ èòåå ñò æà "âðåèòø"
êéæ øàð ,ï÷åøñéåøà øãñë ïòåè ñ'ïîä òâéèðééä éã òëìòåå èùéð ééæ èòåå ñò éö èñééåå øòåå ïåà ,úåëìîì úòâä úàæë
,÷éãöä éëãøî ïåô íéëøã éã åö èñòô ïæìòô ééøè ïèìàä ñàã ñàåå ,úåëìî ïâééà ïà ïòîå÷àá åö ïòâðåìòâ äìéìç
éëãøîì äðòù éî æà ïééæ äëåæ øéî ïìòåå úåëæ íòã ïéà ïåà .å"ç äàøåð äðëñ à æéà
åðé÷ãö çéùî úàéáá åððòé àåä äøéáä ïùåùá øúñàå .ïàè åö ñòôò ïñàìùàá êééìâ éæ èàä
.ïîà åðéîéá äøäîá øò èàä ,âéðò÷ ïèéî èãòøòâ èàä äëìîä øúñà ïòåå
,äðéãî à úåëìîä éöç íòã ïâòåå èðàîøòã øéà êéåà
øòã èìééöøòã - ,øéà øàô ïáòâ åö èééøâ æéà øò ñàåå
é"òä úãä úîåç äáåùçä úëøòîä ãåáëì

.åîöòì ãò úîàäå ,ïééìà êéæ øàô èãòø ñàã ,ïåéìâ øòééà ïåô úåáéùç éã ïéà ïééæ êéøàî èùéð ìòåå'ë

øàáøòãðåàåå èàä øéà åàåå ,á'àé-ëéà-éìéåå ïåô ,áø øòê"ìùéìùñéåà íòã øòáéà ,çìùá 'ô ïåô ì÷éèøà ïøàáøòãðåàåå íòã óéåà ,ï÷øòîðà êéà ìéåå äãå÷ð ïééà óéåà øàð
.úåìì÷äå ,á'àé-ëéà-éìéåå ìèòèù ïéà úåðáø ñàã èøòãìéùòâ

êéà âàæ ñàååøàô" åðéúåáà úåáà ïåô ìáå÷î ïáàä øéî éåå éåæà ,ïâàæ åö áåç à æéà ñò æà ïòååòâ èéìçî êéà áàä äùòîì ,èùéð øòãà ïâàæ ìàæ êéà éö ïòååòâ ÷ôåñî áàä'ë
"...ïñéåå ñàã èìàæ øéà ìéåå'ë ìééåå ,ñàã êééà

.ãðòâìàô éåå è÷ðåô ïùéøàèñéä ïâéèëéåå àæà ïäòæøàô èàä øòáééøù øòáåùç øòã éåæà éåå êéî èøòãðåàåå ñò

.äøåú úòã à èøàã ïàäøàô àé æéà ñò æà ïééæ ãéòî êéà ïò÷ ,ìèòèù íòã ïéà âéø÷-èìòåå ïøòèéá íòã øàôòá ïåô êàð ,á'àé-ëéà-éìéåå ïåô øòâéîàèùôà ïà âéãðòééæ

à ïøàååòâ è÷éùòâ àé æéà ,íéòøî úåãåòñì íéàåø÷ ïåô âðåìîàæøàô à ééá ,âéø÷-èåìá òëéìøòãéåù éã ïåô ïìàøòðòâ éã êøåã ïøàååòâ ïáòâòâøòáéà ñðòèöòì æéà ñò éåå èéåì
èùéð ìàîðéé÷ èàä ïòî ïåà ,äîéúç ïééæ èöåðòâ ïøàé òìà áéø ïèéî äìä÷ éã èàä ,ïøàé òìà éã êùîá æà éåæà èðà÷àá æéà ñò ïåà ,ìàøùéá äàøåä úåøåäì àåäã ïàî
.ì"ãå ,øòèøòåå òðééî ïòîòð ñéðòèðò÷ åö èòåå øéà æà êéà óàä øòáéøòã .íòã øòáéà "úåðåùì òôøàù" ìòéöòôñ ñòôò èøòäòâ

"ø÷ôä çèùá ìèòèù à ïøéô ìàæ áø øòá'àé-ëéà-éìéåå øòã æà úòãä ìò äìòé ïòã æéà" ïâòøô êééà êéà ìéåå

á'àé-ëéà-éìéåå éãéñç éáåùçî ,ùéôñ÷àì .à

‫שנת תש ע לפ ק‬ ‫פרשת תצוה זכור‬

~‫~כב‬
‫‪è"ù øòðéøàç ïøäà‬‬
‫מלפני עבדק"ק קרית יואל והגלילות‪,‬‬
‫בגאר‪-‬נישט‪-‬פיעלד רד‪.‬‬
‫הכאה נמרצה‬
‫באתי בזה למחות נגד אנשי קהלתי‪ ,‬ובני ישיבתי‪ ,‬שבחוצפה יתירה כשנמצאים בזיבול"א בתרייתא‪ ,‬הפכו הקער"ה על פי'‪ ,‬על ידי הני‬
‫תרי בדחני‪ ,‬מ"א זבל‪ ,‬וש‪.‬ש"ט‪ ,‬וגינו את מעשינו הקדושים דלשעבר‪ ,‬הלא הם כל מעשי אלימות ורציחה‪ ,‬באמרם שאכן נודע הדבר‬
‫שהי' טעות מעיקרא‪ ,‬ולא השביחו בזה כלום‪ ,‬רק אדרבא נודעו לשמצה‪ ,‬עד כאן דבריהם האסורים לשמוע רח"ל‪.‬‬
‫על כן "אני" אומר להם‪:‬‬
‫‪!åäééîéôì àøôò‬‬
‫"‪"âðåðééî ïéé÷ æéà âðåðééî øòééæ‬‬
‫ואם לא יחזרו מדבריהם‬
‫"‪"ôéø ïèòáéæ ïéà ïãééðùðééøà ééæ êéà ìòåå‬‬
‫וכדי שלא יאמרו מדשתקי רבנן שמע מינה דניחא לי‪ ,‬ע"כ באתי לגלות דעת קדשי‪ ,‬ה"ה דעת תורא המנגח‪,‬‬
‫בקרנייהו קרן התורא‪ ,‬ינגח בהמות ברבנות"א‪ ,‬שכך מקובלני מבית אבא‪ ,‬ואם לא יחזרו מדבריהם כנ"ל אז‬
‫אודיע לכל שהם‬
‫"‪"âéöòø÷ ,âéîòøòåå‬‬
‫‪÷òöú ìàøùé ììëî ãçà ìëå‬‬
‫"‪!"ñéåøà õòâééù‬‬
‫שלש פעמים בקול רם‬
‫אז משום אל תמנע טוב‬ ‫ופעם רביעי אם "‪,"ïèìàäðééà ïòðò÷ èùéð øåçá øòã êéæ èòåå‬‬
‫לבעליו‪ ,‬תקחו מקופת "אבני כתף" שלי‪ ,‬ותזרקו עליהם ועל בניהם ועל ביתיהם‬
‫ולמה אני אומר לכם זאת‬
‫"‪"!ïñéåå ñàã èìàæ øéà éãë‬‬
‫כי לאחרונה נמצאו הני אנשי דלא מעלי‪ ,‬קופה של שרצים‪ ,‬ששכחו כל תורתי‪ ,‬והפכו כל הקללות לברכות‪ ,‬על‬
‫כן תלמידי היקרים‪ ,‬חזקו והתחזקו בזמנים קשים כאלו‪ ,‬שכל העולם נגדינו‪ ,‬אל תרצו ועל תחתו‪ ,‬ועד‬
‫לזיבול"א בתרייתא‪ ,‬תעשו אסיפות אסיפות כמו שהי' דרך אאמורי"ם זצ"ל‪ ,‬ועל צבאם מה שקורין גענאר‪-‬‬
‫געראנגל פארזאמלונג‪.‬‬
‫ואף אם יגיעו ימים אשר אין בכם חפץ‪ ,‬ולא תמצאו שום רב או מו"ץ שיעמוד לדבר אצליכם‪ ,‬תקחו אפילו בצלים וגצלים‪ ,‬ותשמעו שם‬

‫‪æ"òìá -æ"òì- úéùéìùä äëîä íäéìà òéâé å÷éñôé àì íàù‬‬


‫והיות שאמרו חז"ל חייב אדם לבסומי בפוריא עד דלא ידע‪ ,‬ובפורים הלא הוא ונהפוך הוא‪ ,‬על כן אני אומר‬
‫כדי שיד"ע‪ ,‬וכלשון אאמוהר"ג זצ"ל "אז מען זאל טאקע יא וויסן"!‬

‫וע"ז באעה"ח כעת פה בגולת קרית יואל‪ ,‬הנמצא סמוך ונראה לגלילות בני יואל ימ"ש‬
‫הגהק ארו הנגנז שליט ביבשתא‬
‫בלאאמרורו"ת גדול מרבן שמו‪ ,‬מייסד מוסדות הק' קעי‪ .‬דזשעי‪ ,‬פס"ל מיכה‪,‬‬
‫חלקת מחוקק ספון בגלילות הסמוך ונראה לבית החיים החדש דקהלתנו‪ ,‬שנתקדש על ידי אחי הגדול שליט"א שידו כיד‬
‫אבי‪ ,‬ופיו כפיו‪ ,‬בסידור קידושין כדת משה וישראל‬

‫שנת תש ע לפ ק‬ ‫פרשת תצוה זכור‬

‫~כג~‬
‫נישט או פורי גערעדט‬
‫פאר מצות‪ ,‬פארוואס רעכנט ער נישט אויס די נייע‬
‫סארט "קעי דזשעי מצות"?‬
‫השבת אבידה‬
‫או ער בלייבט מיט א צרי! עיו‪...‬‬ ‫עס איז לעצטענס פארלויר געוואר אי די גלילות‬
‫פו קרית יואל די צוויי ווערטער "אתרא קדישא"‪,‬‬
‫אחד מי יודע?‬ ‫מע האט דאס ארומגעזוכט וואכ או חדשי ‪ ,‬ביז‬
‫גאר א אינטרעסאנטע חידוש איז לעצטענס אפיר‬ ‫מע האט ליידער עובר געווע אוי" חטוטי שכבי‪ ,‬או‬
‫געקראכ אי א תשובה ספר עגלי זהב‪ ,‬איבער א‬ ‫מע האט אנטדעקט טיע" טיע" אי דער ערד‪ ,‬אי א‬
‫נושא ווער עס איז ראוי צו זיי מרא דאתרא‪ ,‬מערקט‬ ‫אור‪-‬אלט פנקס הקולות‪ ,‬דע נייע שפרו!‪-‬ווארט‬
‫ער א אז מע קע דאס געפונע‪ ...‬נישט מער או‬ ‫"מרא דאתרא‪ ,‬סידור קידושי"‪ ,‬זעהט אויס אז די‬
‫נישט ווייניגער‪ ,‬אי א רש"י אוי" די מגילה!‬ ‫צוויי ווערטער אתרא קדישא זענע נתחל" געוואר‬
‫נו פארשטייט זי!‪ ,‬האב זי! ארויסגעלאזט אוי"‬ ‫אוי" "דאתרא"‪ ,‬או "קידושי"‪...‬‬
‫זיי חידוש אלע שמו‪ $‬בלעטלע!‪ ,‬או פאשקעוויל‬ ‫איי פו וואו קומט דער מרא?‬
‫שרייבער‪ ,‬היסטאריע קענער‪ ,‬אלס מיט חשבו‬ ‫דאס איז אוי! נישט קיי קשיא‪ ,‬ווייל די בחורי‬
‫אויסצופיר וואס ער האט "געציל"ט‪...‬‬ ‫האב צוגעמאכט די ג'מרא‪ ,‬איז געוואר א מרא!‬
‫או אט וואס זיי האב געטראפ‪:‬‬ ‫או פו ווי נעמט מע דע "סידור"‪ ,‬אוי חכ‬
‫אי רש"י אויפ פסוק על כל רב ביתו‪ :‬זאגט רש"י‬ ‫איינער‪ ,‬אז מע האט צוגעשפארט א בית המדרש‬
‫"שר האופי ‪ ,‬שר הטבחי ‪ ,‬ושר המשקי "‪ ,‬נו‪,‬‬ ‫פעלט "סידורי ?"‪...‬‬
‫וועלכער "רב" איז דער איינציגער אויסשליסליכער‬ ‫***‬
‫שר או בעל הבית או בעל מכשיר אויפ פלייש‬
‫יאטקע‪ ,‬או אויפ בעקעריי‪ ...‬למעשה אבער האב זיי‬
‫שומרי החומות פושקעס‬
‫זי! ער"לויב"ט מעורר צו זיי אז לויט ווי מע האט‬ ‫אוי! איז אנגעמערקט געוואר דארט אז מע האט‬
‫געשמועסט אז מע דאר" אריינגיס הייסע קויל אי‬ ‫געפונע די "שומרי החומות" פושקעס‪,‬‬
‫זייערע מיילער‪ ,‬איז דאס באמת א מאכל נישט קיי‬ ‫וואו?‬
‫משקה‪ ,‬טא‪ ,‬וואס איז פשט שר "המשקי " וצ"ע‪.‬‬ ‫הערט או שטוינט‬
‫***‬ ‫הארט ביי גרעני‪) $‬האט עס דע א גרעני‪ ...$‬חכ‬
‫איינער( פו קרית יואל‪ ,‬טאקע ממש ביי "חומה"‪,‬‬
‫צו וואס יודעי דת ודי?‬ ‫שטייע די "שומרי החומות" או מעסט אפ די‬
‫עס איז שוי א אלטע פראגע פארוואס האט‬ ‫גלילות‪...‬‬
‫אחשורוש געדארפט האב אי זיי קאבינעט "יודעי‬ ‫לעצטענס איז באריכטעט געוואר דור!‬
‫דת ודי"‪ ,‬מענטש וואס זאג אז זיי קענע דת ודי?‬ ‫אומבאשטימטע קלאנגע אז עס האב זי!‬
‫למעשה איז אפירגעקראכ א אור‪-‬אלטער כתב יד‬ ‫אריינגעכאפט דור! די חומות געוויסע קאטשקעס‬
‫וואס פאררופט זי! אוי" א תשובה‪ ,‬פו עור! מישע‪,‬‬ ‫מיט שווארצע קאפלע!‪ ...‬גיי וויייס דע אמת‪...‬‬
‫אז כדי צו קענע רופ מרדכי הצדיק צו די תורה‬ ‫***‬
‫אקעג זיי שטורמיש התנהגות צו המ הרשע‪ ,‬האט‬
‫מע דא! געדארפט פאבריציר א בית די‪ ,‬נו‪ ,‬ווער דע‬
‫או וואס טוט זי! מיט די‬
‫זאל דאס זיי אז נישט אחשורוש'ס חכמי כעלע ‪...‬‬ ‫מצות?‬
‫אי א הג"ה דארט אי פינקעס הקולות‪ ,‬ווערט‬
‫אנגע'קאטשקע'ט א הארבע פראגע‪ ,‬פארוואס ווע די‬
‫משנה רעכנט אויס אלע ערליי ווייצ וואס איז כשר‬

‫שנת תש ע לפ ק‬ ‫פרשת תצוה זכור‬

‫~כד~‬
‫נצח ישראל לא ישקר‬
ìéôéåæà èâééìòâ èàä øò òëìòåå óéåà ,ïáòì ïééæ ïåô äôå÷ú òèöòì ñò ïòåå ïèðòîàî òðòáéåäòâ éã ïåô ôà æðåà èìééè âàè òëéìèò
íå÷î à ,áø êìî úéø÷ òâéèëéø à ïééæ ò÷àè èòåå ñàã æà âðåðòôàä íòðéà äðåúç òèéøã éã ïøòåå èøòééôòâ óìéä ñ'ïèùøòáéåà ïèéî èòåå
òöðàâ éã øàô äøäèå äùåã÷ ïåô íòøåè èëéì à ,äøåú àöú íùîù ïâéìééä íòã ï÷øàèùøàô èòåå òëìòåå ."éáö øéàî úøèò" ìàæ íòééð
òìà ïåô úéìëúá èãééùòâôà òìòèòèù ùéãéà ïééø à ,èìòåå ïà êéåà èéîøòã æðåà èâàæ ïåà ,÷æçå õéîà øù÷ ñìà "ùìåùîä èåç"
ïåà .êéæ èéî èâàøè ñàâ òðééîòâìà éã ñàåå ïòìáéà ïåà ïèéé÷ëéìãðòù ïåô éåá éã ïøòåå êùîð ä"æòá èòåå ñò ,àé æà ,"÷úðé äøäîá àì" íòã
èàèù éã éåå ïòæòâñéåà øòãééì èàä ïøàé òìéô ñàåå õàøè èàèù øòæðåà åö äàøðå êåîñ ,àáñ ìàøùé êøã ìò úåøåã òùéøô
òâéìééä éã .èìàååòâ èàä øò ñàåå ïåô èééåå éåæà êéæ èøòèééååøòã òìà æà ïøàé òâðàì êàð ïòååòâ äëåæ èàä ñàåå èàèù éã .ìàåé úéø÷
ïòðòæ ,ìåçì ùãå÷ ïéáå íéîòì ìàøùé ïéá ,êùåçì øåà ïéá úåöéçî ïèéî äùåã÷ä éìåáâ éã ïééæ áéçøî ïòðò÷ ïìàæ íéìåãéâ òøéà
ìå÷ øòëàååù øòã ïåà .òëðàî êøåã ïøàååòâ è÷éìôåö ùéâàøè ,íìåãéâ íå÷îá ò÷àè ,øòáéèù òùéãéà òðòâééà òøòééæ ïìòèùôéåà
øòáéà ïøòä èæàìòâ àé êéæ èàä ñàåå çë éøåáâ òèìééöòâ ïåô äùåã÷ã .ùãå÷ä úøäè ìò
åö íìåòáù ïòìèéî òìà èéî ïøàååòâ èååàåøôòâ æéà ,èàèù éã
íòã ïåô èéé÷ñéåøâ éã øòáéà ïééæ åö øåáéãá áéçøî âéøáéà æéà'ñ
øáåâ èøàô èàä äùåã÷ä ãö éã æà èðééä øòáà ïòî èäòæ .ï÷éèùøòã
úéø÷ ïéà åðéîåìù éùðà øàô èòîãéååòâ æéà òëìòåå ,ìàæ äðåúç íòééð
éã åö èééö òöðàâ éã ïòðàèùòâ æéà ï÷æ åúåà ìù åúåëæ øòã !ïòååòâ
äáåè äòùá ,êòìøòãðé÷ òøòééæ äôåç éã øòèðåà ïøéô åö ,ìàåé
ïèôòø÷ òìà èéî èìâðàøòâ êéæ ïáàä òëìòåå éã ïåô èðàä òèëòø
ïôéåà ,åúøåúìå 'äì íéðîàð íéúá ïìòèùôéåà êøåãàã ïåà ,úçìöåîå
ïîàð äòåø øòééøèòâ øòã ,êøã ïæàì'äøùô ïâéìééä ïééæ ïèìàäåöðà
éðá éã ïåô äùåã÷ä úìùìù ïëéìøòä íòã ïòéö åö ,ìàîà ïåô øòâééèù
ùãå÷ä úìçâ øòã æà åúéòøî ïàö úãò óéåà èëàååòâ ïáéåà èøàã èàä
ïåô ñàã æéà èñåàååàá éåå ñàåå .úåøåã òâéãøòèééåå óéåà àùéã÷ àúø÷
ïãðéöòâðà ùôð úøéñî ìéôéåæà èéî èàä øò ñàåå - íàìô øòâéìééä ïåà
àúåãç úò øòâéãìàååòâ à æéà'ñ ,ìàøùé ììë ééá úåçîù òèñòøâ éã
.ïòðòøá ïáééìá ìàæ -
,íéîåøî éäáâá äçîù òøòéåäòâîåà à êéåà èâðòøá ïåà ,ïåöø úò ïåà
òìà ïåô èìáøéåå òëìòåå ìèòèù ïéà íåøà èðééä êéæ è÷å÷'î æà ,ìîéä ïéà äðåúç òùéãéà à èééãàá ñò ñàåå ïôééøâàá èùéð ïòðò÷ øéî
òâéìééä èéî - ñòñàá òâéìàöîåà ,êòì÷ðéåå äøåú ìéôéåæà èéî ïèééæ èéî èâðòøá ñàã ñàåå äòôùä òâéãìàååòâ éã ïåà äùåã÷ òñéåøâ éã
éã ïéà ïøàô íéùã÷ ïàö èéî òèìéôòâðà - êéæ óéåà úåéúåà òùéãéà ãéà à ñàåå ãééøô òèñòøâ éã åö ïëéìâòâåö èøòåå ñò æà èééåå éåæà .êéæ
éììåë ,íéùøãî éúá ,ùãå÷ä úåìä÷ øòâéìãðòö éã ,êåðéç éúá ,ùãå÷ä øéò íéìùåøé ïåô éåáôéåàøòãéåå éã ,ïìàîñéåà øàð êéæ ïò÷
ïåà .ïøòèðòö ñôìéä ïåà ñòéöàæéðàâøà ä÷ãö ,úåàå÷î ,íéëøáà ñò ïìàæ øéî ,"àúåôùá èøôîì øùôà àìã àøãä" à ïééæ èòåå'ñ ñàåå
ïééø ïåô ,ùãå÷ä úøäè ìò ïöðàâðéà ,ìàîà ïåô êøã ïôéåà ñòìà ì"æç ïåô ïåùì øòâéìééä øòã éåå .äøäîá ïäòæ åö ïééìà ïáòìøòã éàãååà
ïåô âðåùéîðééøà ïéé÷ ïà ,èìòâ ùéãéà òèòååòøàäòâñéåà ."íéìùåøé úåáøçî úçà äðá åìéàë" :æéà
ñàåå ò"ëåá ïøàô ÷ðàã à ñéåøà êéæ èñééø .úåîå÷î òâéèôàäìôééååö
ïò÷ ,úåðåúç òùéãéà ééá ïééîòâìà ïéà èâàæòâ ñàã æéà áéåà
ïò÷ðàã øéî .øòäà æéá ïòîå÷òâðà ïòî æéà òãàðòâ òñéåøâ ïééæ èéî
òëìòåå ,úåðúç úéá íòééð íòã èà ééá ïøòåå èâàæòâ âéëàôìéô ñàã
òìà õàøè æà ,"íé÷éãöä ìøåâ ìò òùøä èáù çåðé àì éë" íéà
ïéà ìâàð ïèöòì íòã ïôàì÷åöðééøà ïèðåà àã ïæéååàá ìòåôá êéåà èàä
ïìòèùåöøòäà ñàã óìéä ïééæ èéî ïæéååàá ïòî èàä ïèéé÷âéøòååù
èëìéäòâôà èàä òëìòåå ,äèî ìù íéìùåøé íòðåô éåáôéåàøòãéåå íòã
.ïôåà ïèñðòù ïôéåà
!èìòåå øòøàâ éã øòáéà
úéø÷ èàèù òðééù éã ïòìãðàååøàô èìàååòâ ïáàä òëìòåå éã
åðéáø ìàøùé ìù ïáø øòã òëìòåå äëåìîä øéò òìòáàð éã èà
à÷åã ïáàä òëìòåå òùøä úåçåë òãìéåå éã ,úçãðä øéò ñìà ìàåé
òîàñ éã ïéà úåçåë òèöòì òðééæ èéî èìòèùòâôéåà èàä ò"éæ ùåã÷ä
à ïéà ïòìãðàååøàô åö ñò èàèù òìòáàð éã èà ïéà èìòååòâñéåà

‫שנת תש ע לפ ק‬ ‫פרשת תצוה זכור‬

~‫~כה‬
‫נצח ישראל לא ישקר‬

ïãìéåå àæà óéåà ïàèòâ ì÷àåå à ïåôøòã êéæ ïáàä ,ïøàé òâðàì êàæ à øòâéìééä øòî éåå æà èðà÷àá æéà'ñ éåå ,äîîùå ïáøåç ïùéèñééâ
êéæ ïáàä ééæ ,èéé÷ëéìâòî øòééæ ïéà ñàåå ñòìà ïäåèòâ ïåà ,íòðøàô øçåáä ïèùä" ,ïëòøáåöåö ñò èééæ òøòãðà éã èëåæ øòî ñìà æéà
,ùãå÷ä úà òìáì ,íéùòî òèñëéìãðòù éã ïåô ïèìàäòâôà èùéð ñòìà ïøòèùåöåö úåîåöò úåçåë èâééìøàô ò÷àè ééæ ïáàä ,"íéìùåøéá
âåðòâ êéæ øàô ïéåù ñàã èäåè .è÷éìâàá èùéð ä"á ééæ èàä ñàåå èàä'ñ õàøè ïåà ,èòéåáòâ èåìá ìéôéåæà èéî èàä ùåã÷ä åðéáø ñàåå
èééåå éåå âéãðòòæ ,æéà ìàæ íòã ïåô äùåã÷ä çë øòã ñéåøâ éåå ïæééååðà òîà÷ìåô à ïìòèùåöøòäà ïøàé òèùøò éã ïéà è÷éìâòâ ò÷àè ééæ
æéà ììë øòã éåå .àùéã÷ àúø÷ éáéøçî éã ïéà ïééøà èëòèù ñàã ïèìàäòâ ïåùìäå òåøæä úåçåë èéî ïáàä ééæ ,"äðáøåçá ìàåé úéø÷"
éã ïñéåå åö íéðîéñ òèñòá éã ïåô ñðééà æà ,"êéúåöî éðîëçú éáéåàî" è÷éèùøòã ïåà ,ìàåé úéø÷ éáùåú òìòãééà øòèøòãðåä éã ìâøàâ íééá
ïøéâàòø òøä úåçåë éã éåæàéåå è÷å÷'î ïòåå æéà ,êàæ à ïåô èéé÷âéìééä øòáà ééæ ïòðòæ .úåìä÷ ïåà ñ'äãò òëéìøò øòâéìãðòö éã ïåô çë òãòé
.åöøòã æéà äùåã÷ä ãö éã ïåà ,øòëàååù ïåà øòëàååù ïøàååòâ æééååëòìñéá
êéæ ïáàä êòì÷ðéåå äøåú òðééø ,ä"á ïñ÷àååòâ âàè à ñàåå èéî
òèìà éã íéìë éã ïåô ïòîåðòâñéåøà èàä ñàåå êàæ éã
ñòãòé .øòééô ïåà ìâàä øòèðåà ìèòèù ïèééæ òìà ïéà èìòèùòâôéåà
èîå÷ àã æà õåøéú øòã ïòååòâ êàã æéà ,òéãøàååòâ òùéèñéøàøòè
íòðéà êòìòâðéø òëéìèò êàð ïøòåå èðëééöòâôà èðò÷òâ èàä øàé
,ìàåé úéø÷ ïåô úåìéìâ éã ïéà úåðåúç éåå êàæ òëéì÷òøù ïéî àæà øàô
ïåà ñòéöàæéðàâøà ,úåãñåî òëéìøò ïåô èéé÷ øò'ìàåé úéø÷ ïâéìééä
èùéð ïòðòæ úåðåúç éã æà ïééæ ãéòî øòáà ïòðò÷ øéî !úåùø òðà
ïåà úåáøç òøéà ïåô ñéåøà ìàåé úéø÷ æéà êòìñéáåö .ïøòèðòö äøåú
ïéà ïòîå÷òâøàô æéà'ñ ,ïééð !ìàåé úéø÷ ïåô úåìéìâ éã ïéà ïòîå÷òâøàô
åéîçø áåøá èàä'î ,ìòð êåøù ãòå èåçî ééðñàãðåô èòéåáòâôéåà êéæ
,÷øàô àøàá ,âøåáñîàéìéåå ,éñðàî ïéà êéåà ïåà !èñáìòæ ìàåé úéø÷
éúá ,øàð óøàã äìä÷ òùéãéà à ñàåå ñòìà èìòèùòâ÷òååà åéãñçå
,ìàøùé õøà ,òéâìòá ,àãàðà÷ òèééåå éã ïéà åìéôà ïåà ,ãåàåå÷éòì
,øòùèåá ,äèéçù ,ç"îâ ,íéììåë ,êåðéçä úåãñåî ,úåàå÷î ,íéùøãî
ñò åàåå ìàøòáéà .òéâî åúãå êìîä øáã øùà íå÷î ìëá .åå.à.à
.åå.à.à ,íééç éúá
.ò"éæ ÷"äéáø ùåã÷å ÷éãö íòã åö äöøòä ïåô ÷ðåô à øàð èùøòä
à õøàä ïééæ ïéà ì÷ðéåå èôåèùøàô à ñòôò ïéà øàð èàä ñàåå øòãòé äìä÷ ïùéãéà ïëéìøò íòðåô òìòôééøù òèöòì éã æà ãðéöà ïåà
åö øòèééåå êéæ ïåéìò ùåã÷ íòã ïåô èòáøà òâéìééä éã ïäòæ åö ïåöø òëìòåå ïéà - ìàæ øòëéìøòä øòã ,èôàì÷òâåö ïøàååòâ æéà ïáòì
íåé éåå âéãðò÷å÷åö âàèééåå òèñòãðéî éã øàð èàä ñàåå øòãòé ...ïòéö àåìîá ïéåù èééèù - øåã òâéãðòîå÷ ñàã ïìòèù äôåç ä"éà ïìòåå'ñ
,íéðôåà òèñëéìãðòù éã óéåà ììåçî ïòîàð ïâéìééä ïééæ èøòåå íåé øçà òèéøã éã êøåã "ä÷æç" éã ïòîå÷àá ãðéöà ïéåù èééâ ïåà ,äøãäå äãåä
ôà ïòåè ïåà ,ïòîàð ïâéìééä ïééæ óéåà êéæ ïôåøøàô òëìòåå òëìòæà êøåã ïæàì'äøùô íééá äçîù òñéåøâ à ñò æéà ,èðòåå òøéà ïùéååö äçîù
éã èìéôòâðà úåðåúç éã ïáàä òìà éã ééá ...òèñâøà éã èéîøòã úåáøçî úçà 'éðá" à ïåô âðåîà÷ìåôøàô øòâéèëéø à æéà ñò ,íåèðãéà
æéà äðåúç éã éåå ïòæòâñéåà èàä'ñ æà ãééøô àæà èéî øòöøòä èòåå ïåà ,ïøòåå åö èñéøâàá èøòåå æéà òëìòåå ,"äèî ìù íéìùåøé
!áåèù ïéà ééæ ééá ïòîå÷òâøàô ìàøùé éîé úåøå÷ ïåô øòëéá òðòãìàâ éã ïéà ïøòåå èðëééöøàô øòëéæ
ïëéìøò ïæéø íòã èìâéæøàô èàä òëìòåå ùéðòòùòâ øòâéèëéåå ñìà
ïòðòæ òëìòåå òìà éã ,òðòèéìòâ-ñâéø÷ éã ééá øòëéæ ïåà
,äìä÷ òâéãðòèùèñáìòæ-âéãðòèùìåô à ñìà íéîìùå íéàøé øåáéö
éã øòèðåà ìàåé úéø÷ ïéà ïøàååòâ ïâéåöòâôéåà ïåà ïñ÷àååòâôéåà
éåå ñàåå .ìåò éùåò ïåô êéìöðòâ èìééèòâôà ,ïøòäòâåö òìà èéî
æéà ñéåàøàô èéøè øòâéöðééà øòãòé ïòåå ,ïãðòèùîåà òëéì÷òøù
òñéåøâ à øàâ êàæ òèåâ à ïåô øîâ ïåà íåéñ øòã êàã æéà èðà÷àá
äòåðú òãòé ,÷òøù ïåà ïòâðåìëéåøèù ìéôéåæà èéî èòééæòâðà ïòååòâ
.êàæ òâéãìàååòâ àæà ïåô èôéåäøòáéà ,äçîù
íòðéà úåðåúç éã ïáàä ,ùôð úøéñî ìéôéåæà èéî ïòîå÷òâðà æéà äì÷
à åö ïìéôòâ éã èîòøåèùòâôéåà êéìãðòèùøàô éåå ìàæ íòééð ïâééì ïåô ùãå÷ä úãåáò éã èà éåå âéãðòòæåö øàð ,ïééìà ñàã ïåà
éã ïåô äôåçä ãîòî íééá ïäòæðà èðò÷òâ ïòî èàä ñàã ïåà .ñ÷àîéì÷ åúøåúìå 'äì íéðîàð íéúá ïìòèùôéåà ïåô øòðééèù ãðåøâ òèùøò éã
óåøñéåà øòâéëìéä øòã èøòäòâ êéæ èàä ñò ïòåå ,úåðåúç òðòôàìøàô úåçåë éã .àðèéùã àðéòá àøéâ òñéåøâ àæà æéà ,èàèù éã åö èðàð éåæà
éã ééá êéæ èàä - "!úùãå÷î !áåè ìæî" :ïåîä ïâéôò÷ìéô íòðåô øàô ìàåé úéø÷ ïéà êàæ òâéìééä òãòé è÷éèùøòã ïáàä òëìòåå òùøä

‫שנת תש ע לפ ק‬ ‫פרשת תצוה זכור‬

~‫~כו‬
‫נצח ישראל לא ישקר‬

íéáåø÷ ïåô èñåìøàô .ïôåà ïèñëéìãðòù ïôéåà ïééæ æòì àéöåî êééà óéåà ïæéååàá - øòèøòãðåä éã ïéà èìééöòâ êéæ ïáàä òëìòåå - òèâéìééèàá
ñàã èàä .äçîù øòééà ïèìàäèéî èùéð ïìòåå òëìòåå èðééøô ïåà ,èáòìøòã èàä'î ñàåå åö úåùâøúä ïåô ïøòøè ,ïâéåà éã ïéà ïøòøè
ùéãìòä ïòðàèùòâ èðòæ øéà ,ïèìàäòâ÷éøåö èùéð êééà øòáà ñòìà .èëéìâòîøòã ñàã èàä ñàåå àøåá ïñéåøâ ïøàô ÷ðàã ïåô ïøòøè
ïåà ïòâðåàøã ,ñìà÷ éðåàô ïåà úåìì÷ ïåô ïòìâàä òãìéåå éã øòèðåà
òöðàâ éã øòáéà èøòäòâ êéæ èàä óåøñéåà øòâéã'úåùâøúä øòã
èùéð ïåà ,õëòáééøùòâ ò'ñåàéî ïåà ïìéååò÷ùàô ,úåúîù
,áåè ìæî" .èìòåå øòøàâ øòã øòáéà èëìéäòâôà ïåà èàèù
'ä íòî äîéìù íëúøåëùî éäé ,äîçìîä éëøòîî ïèòøèòâ÷éøåö
,áåè ìæî" âéèééöëééìâ ïåà ,÷ìàôøàô ïëéì÷éìâ ïøàô "!úùãå÷î
.ìàøùé é÷ìà
èàä òëìòåå ìàåé úéø÷ èàèù éã ,éôåé úìéìë øéò éã øàô "!úùãå÷î
éã åö âòè éã øòãéåå ïéåù èìééö ìàøùé ììë ïòåå ãðéöà ïåà
,áåè ìæî" .âðåàééðàá ïåà äùåã÷ ïåô èðòîàî ïëéåä éåæà èáòìøòã
úåááø ïåô ÷åæéç ïåà úåëøá òìéô éã êéåà ïèééìâàá ,äðåúç òâéãðòîå÷
èðééøô òèåâ òìà ïåà íéáùåú øòèðæéåè øòâéìãðòö éã øàô "!úùãå÷î
.äìëå ïúç ïåà íéðúåçî ò'áåùç òâéèöéà éã ìàøùé éôìà
!ïîæ ïâéã'äùåã÷ íòðòáéåäòâ íòã ïøòééô åö ïòååòâ äëåæ ïáàä òëìòåå
äôåç éã åö ñéåøà èééâ øéà úòùá æà ïñéåå èééæ !äìë ïúç òøòééè
ãéúòìå äúòùì äùåã÷ à èéî úåøåãì ùãå÷î ïøàååòâ æéà ìàåé úéø÷
,èìòåå øòøàâ øòã øòáéà ïãéà úåááø êøåã èééìâàáñéåøà øéà èøòåå
éìåáâ úáçøä éã ,úìùìù ïëéìøòä øéà ïéà òìòâðéø à êàð èéî
ïôéè ïåô .òèñòá ñàã êééà ïùèðåàåå ïåà ÷éìâ øòééà øàô ïèòá òëìòåå
ïåô éåáôéåàøòãéåå éã âéèééöëééìâ ïåà ,ìàæ íòééð íòã ïåô äùåã÷ä
ïòðééù ìàæ äçìöä øòééà äô ìë úìôú òîåù íåö ïãéà ïèòá ïöøàä
.èàèù éã ïéà ïáòì äìä÷ ïùéãéà ïëéìøò
ïîàð úéá à ïééæ ìàæ ïòéåá èöéà èééâ øéà ñàåå æéåä ñàã ïåà ,âéãðòèù
áåè êà ,ìàîðéé÷ ñèëòìù ïéé÷ ïåô ïñéåå èùéð èìàæ øéà ,ìàøùéá úåðåúç éã èà èìèéèàá èàä'î ñàåå ïòìèéè éã ïòðòæ âéèëéø éåå
.íìåò ãò íëéðåòîá íåìù éäéå ,íëééç éîé ìë íëåôãøé ãñçå øòâéìãðòö òëìòåå ,"úåðåúç èìòåå" ïåà ,"úåðåúç ñ'ìàøùé ììë" ñìà
,äçîù àæà èéî èøòééôòâèéî ïáàä èìòåå øòã øòáéà ïãéà øòèðæéåè
øòã ,ò"éæ ùåã÷ä åðéáø êøåã èééìâàá êéåà øòëéæ èøòåå øéà
ïãòé óéåà èâòøôòâëàð êéæ ,ïöøàä ïôéè ïåô èééøôòâèéî êéæ ïáàä ééæ
éã èà èøòãðéøâòâ ùôð úøéñî èéî èàä øòëìòåå ,'éø÷ä ãñééî
.äáö÷ ïéà ãò úåëøá ïùèðåàååòâåö ïåà ,ìàèòã
íòã ïééæ êéùîî ,íéëøåáîå íéøùé úåøåã ïìòèùåöôéåà èàèù òâéìééä
*
éã êàð ïøàé úéùàøá éã ïéà ïàã èàä øò éåå éåæà .ìàîà ïåô úìùìù
,àã ïéåù ïèìàä øéî æà 'éëæ éã ïáàä øéî æà ,øòãéøá òøòééè
æéà ÷ìàôøàô ùéøô à ïòåå ,ãééøô øàô ïìàåå÷òâ ìéôéåæà äîçìî
éã ïéåù êéæ ïèééøâ øéî ïåà íéáåøîä åéãñçå 'ä éîçø åðåøæò äðä ãò
èøàã êéåà ãééøô ïééæ øòëéæ èöòé æéà ,äôåç éã øòèðåà ïòâðàâòâ
øéî ,"íùä éùã÷îì ìãåâ åáä" ãðéöà æéà ,î"åèùá äðåúç òèéøã
éåæà êéæ èòéö èéé÷ òðòãìàâ éã éåå âéãðòòæ ,ñéåøâ éåæà ìòî éîùá
ïòâðéøôùòâðééøà òèùøò éã ïòðòæ òëìòåå íéðúåçî òøòééè éã ïôøàã
ïèìàäèéî øòëéæ èîå÷ øò .æåòå ïåàâá èàèù òâéìééä ïééæ ïéà êéìøòä
èéî ìàåé úéø÷ ïåô "êåá" íòðéà ïöéø÷ðééà ,êàæ éã ïéà ùôð úøéñî èéî
,"ø÷ùé àì ìàøùé çöð" øòã íééå÷î èøòåå'ñ åàåå äçîù òñéåøâ éã
.äåöî éùåò éãé ïéîñøôî ñìà ,úåéúåà òðòãìàâ
,íòðøàô ïèñðòù ïôéåà ìàåé úéø÷ ïéà èòéìá èéé÷ùéãéà òæàì'äøùô
èøòåå ñò ïåà ,ïèééæ òìà óéåà êéæ ïñ÷àååàåö ùãå÷ä úåìä÷ ïéðéáùåù òìà íëéøùà !äìëå ïúç íëéøùà !íéðúåçî íëéøùà
.àáñ ìàøùé êøã ìò ñòéìéîàô òùéãéà êàð ïåà êàð èìòèùòâôéåà èàä øéà ñàåå êééà æéà ìéåàåå !úåçîù òñéåøâ éã ééá òèâéìééèàá ïåà
íìåò àøåá" :ä"á÷ä ééá ïèòá åö øòáéà øàð æðåà èáééìá ñåìù íåö äåöî ïåà 'ä ùåãé÷ ïâéãìàååòâ íòã èà ïéà ÷ìç íòãðèééãàá àæà
ïöðòâøò åö ïæéååàá ãðéöà ä"á èàä'î ñàåå ñàã èà ,"ïéðáä äæ íìùä ïéð÷á "êåá íòðòãìàâ" íòðéà ïøòåå è÷ðòãòâ ÷ôñ éìá èòåå øéà .äáø
ïåô 'éðá éã èîà÷ìåôøàô ïåà ,ìàåé úéø÷ ïéà ïáòì äìä÷ ïùéãéà ïëéìøòä íòã éã õàøè ,äåöîá íéìéçúî éã ïåà íéðåùçð òùéãìòä éã âéãðòééæ
øøåòî ïéåù ìàæ ñàã ,áø êìî úéø÷ éã ,âðåèñòô-äøåú ïâéèëòøô íòã èà ïòðàèùòâñéåà èðòæ øéà ñàåå íéîã úåëéôùå úåðåéæá òâéãìàååòâ
úééðá ïééæ äìåò ìàæ'ñ ,éùéìùä úéá ïåô ïéðá ïìåôèëàøô íòðåô éåáôéåà éã ïééæ åö ïèñà÷ êééà èééâ ñàã æà èñåàååòâ èàä øéà ñàåå ùèàë .øàôøòã
.ïîà ,åðéúçîù ùàø ìò ùãå÷ä øéò íéìùåøé èòåå'î ,èìòåå øòøàâ øòã øòáéà èöåîùàá ïåà èééøôùøàô ïøòåå

‫שנת תש ע לפ ק‬ ‫פרשת תצוה זכור‬

~‫~כז‬
‫בקשו רחמים‬ ‫‪ ‬‬
‫עבור הרה"ח ר' יוסף בן ראדא לרפו"ש בתושח"י‬
‫ועבור הרה"ח חיים יחיאל מיכל בן חי' שרה לרפו"ש‬
‫‪ ‬‬
‫‪íéìåç øå÷éáå‬‬
‫אין די לעצטע טעג האבן זיך‬
‫ארגאנאזירט וואלאנטירן וואס שטעלן‬
‫צו ווארימע נאכטמאל מאלצייטן פאר‬
‫קימפעטארנס און משפחות וואס ברויכן‬
‫צייטווייליגע הילף‪ ,‬אלע מאלצייטן‬
‫ווערן געקאכט פון פליישן וואס זענען‬
‫געשאכטן ביי די ערליכע שחיטות‪.‬‬
‫עס ווערט געזוכט וואלאנטירן צו‬
‫דעליווערן די מאלצייטן טעגליך‪ ,‬ווי‬
‫אויך נדבנים וואס ווילן ספאנסערן‬
‫נאכטמאלס קענען רופן‪783-9236 :‬‬

‫‪845-783-2899‬‬

‫סופר סת"ם‬
‫‪êéåà éåæà úåìéâî úåæåæî ïéìéôú øàô‬‬
‫‪úåæåæîå ïéìéôú ú÷éãá øàô‬‬
‫ווענד אייך צו הערשל לויפער סופר סת"ם‬
‫‪ ‬‬ ‫‪845-537-0240‬‬

‫מי שרוצה לסייע בהוצאות הגליון העולים להוצאות‬ ‫הגליון הזה נתנדב‬
‫מרובות‪ ,‬או להאיר ולהעיר‪,‬‬
‫או הרוצה להביע בין דפי גליונינו ברכת מזל טוב‪ ,‬מודעות‪ ,‬מסיבות‬ ‫לע"נ הרה"ח יקותיאל זלמן בן הגה"צ‬
‫וכדו'‪ ,‬יפנה אל המערכת על הטעל‪/‬פעקס‬ ‫חיים משה ז"ל דומ"ץ ושו"ב דקהל‬
‫‪206-350-6617‬‬ ‫יראים קאלעסבורג‬
‫נפטר בש"ט ביום י"ט אדר‬
‫שנת תש"ע‬ ‫פרשת תצוה זכור‬
‫‪ ‬‬
‫‪~ ‬כח~‬