You are on page 1of 37

İSTANBUL BÜYÜK6EHİR BELEDİYESİ

İMAR MÜDÜRLÜĞÜ

İSTANBUL
YÜKSEK BİNALAR
DEPREM YÖNETMELİĞİ

Deprem Mühendisliği Anabilim Dalı
Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü
Boğaziçi Üniversitesi
Çengelköy, İstanbul

Versiyon – IV

Mayıs 2008

ĐSTABUL YÜKSEK BĐALAR DEPREM YÖETMELĐĞĐ
(ĐYBDY)
VERSĐYO – IV
Mayıs 2008

ĐÇĐDEKĐLER
1. GEEL HÜKÜMLER
1.1. SĐMGELER
1.2. YÖNETMELĐĞĐN AMACI, KAPSAMI VE GENEL YAKLAŞIMI
1.2.1. Yönetmeliğin Amacı ve Kapsamı
1.2.2. Yönetmeliğin Genel Yaklaşımı: Performansa Göre Tasarım
1.2.3. Bağımsız Tasarım Kontrolu
2. DEPREM ETKĐSĐĐ TAIMLAMASI
2.1. DEPREM DÜZEYLERĐ
2.1.1. (D1) Deprem Düzeyi
2.1.2. (D2) Deprem Düzeyi
2.1.3. (D3) Deprem Düzeyi
2.2. DEPREM TASARIM SPEKTRUMLARI
2.3. ZAMAN TANIM ALANINDA DEPREM ETKĐSĐ
3. YÜKSEK BĐALAR ĐÇĐ TAIMLAA PERFORMAS DÜZEYLERĐ,
PERFORMAS BÖLGELERĐ VE PERFORMAS HEDEFLERĐ
3.1. MĐNĐMUM HASAR / KESĐNTĐSĐZ KULLANIM PERFORMANS DÜZEYĐ
(MH – KK)
3.2. KONTROLLU HASAR / CAN GÜVENLĐĞĐ PERFORMANS DÜZEYĐ
(KH – CG)
3.3. ĐLERĐ HASAR / GÖÇMEME GÜVENLĐĞĐ PERFORMANS DÜZEYĐ (ĐH – GG)
3.4. PERFORMANS BÖLGELERĐ
3.5. YÜKSEK BĐNALAR ĐÇĐN ÖNGÖRÜLEN MĐNĐMUM PERFORMANS
HEDEFLERĐ
4. YÜKSEK BĐALAR ĐÇĐ AALĐZ VE TASARIM YÖTEMLERĐ
4.1. YÜKSEK BĐNALAR ĐÇĐN ANALĐZ YÖNTEMLERĐ
4.2. ANALĐZ MODELLERĐNE ĐLĐŞKĐN KURAL VE KOŞULLAR
4.3. YÜKSEK BĐNALARDA PERFORMANSA GÖRE DEPREM TASARIMI
AŞAMALARI
4.3.1. Tasarım Aşaması (I – A): (D2) Depremi Altında Kontrollu Hasar / Can
Güvenliği Hedef Performansı için Doğrusal Analiz ile Ön Tasarım (Boyutlama)
4.3.2. Tasarım Aşaması (I – B): (D2) Depremi Altında Kontrollu Hasar / Can
Güvenliği Hedef Performansı için Doğrusal Olmayan Analiz ile Tasarım
Version IV
Mayıs 2008

2

4.3.3. Tasarım Aşaması (II): (D1) Depremi Altında Minimum Hasar / Kesintisiz
Kullanım Hedef Performansı için Doğrusal Analiz ile Gerçelleme
4.3.4. Tasarım Aşaması (III): (D3) Depremi Altında Đleri Hasar / Göçmeme
Güvenliği Hedef Performansı için Doğrusal Olmayan Analiz ile Gerçelleme
5. YAPISAL OLMAYA MĐMARĐ ELEMALAR ĐLE MEKAĐK VE ELEKTRĐK
DOAIMLARI TASARIMIA ĐLĐŞKĐ KURALLAR
5.1. GENEL KURALLAR
5.2. EŞDEĞER DEPREM YÜKLERĐ
5.3. YERDEĞĐŞTĐRMELERĐN SINIRLANDIRILMASI
5.4. YAPISAL OLMAYAN DIŞ CEPHE ELEMANLARI VE BAĞLANTILARI
6. YAPI SAĞLIĞI ĐZLEME SĐSTEMLERĐ
7. BAĞIMSIZ TASARIM KOTROLU
7.1. BAĞIMSIZ KONTROL KURULU
7.2. BAĞIMSIZ UZMANLARIN NĐTELĐKLERĐ
7.3. ĐSTANBUL YÜKSEK BĐNALAR MÜHENDĐSLĐK ÜST KURULU
8. YÜRÜRLÜK
EK A: ĐSTABUL ĐLĐ DEPREM TEHLĐKESĐ HARĐTALARI
EK B: ZEMĐ SIIFLARII TAIMLAMASI

Version IV
Mayıs 2008

3

elektrik donanımın üst ve alt bağlantı noktalarının ilgili kat tabanından itibaren yüksekliği = Mimari elemanın veya mekanik.1. elektrik donanıma etkiyen en büyük ivme = n’inci titreşim modunda mimari elemana veya mekanik. elektrik donanıma ve/veya bina taşıyıcı sistemine Bağlantısına ilişkin doğal titreşim periyodu To = Spektrum köşe periyodu TL = Uzun periyod bölgesine geçiş periyodu TS = Spektrum köşe periyodu Vxin = x doğrultusundaki depremde n’inci modda i’inci katta aynı doğrultuda meydana gelen kat kesme kuvveti Vt. elektrik donanıma uygulanan davranış katsayısı Sae = Elastik spektral ivme Saen = n’inci moda karşı gelen elastik spektral ivme SS = Referans zemin sınıfı için kısa periyotlu spektral ivme S1 = Referans zemin sınıfı için 1 saniye periyotlu spektral ivme SMS = Gözönüne alınan zemin sınıfı için kısa periyotlu spektral ivme SM1 = Gözönüne alınan zemin sınıfı için 1 saniye periyotlu spektral ivme T = Doğal titreşim periyodu Te = Mimari elemanın veya mekanik. elektrik donanımla ilgili göreli yerdeğiştirme Version IV Mayıs 2008 4 . elektrik donanımın kütlesi mj = j’inci katın kütlesi Mxin = x doğrultusundaki depremde n’inci modda i’inci katta aynı doğrultuda meydana gelen kat kesme kuvvetine ilişkin etkin kütle MN = Etkin plastik moment MY = Đlk akma momenti % = Binanın zemin üstündeki kat sayısı n = Hareketli Yük Katılım Katsayısı R = Taşıyıcı Sistem Davranış Katsayısı Ra = Deprem Yükü Azaltma Katsayısı Re = Mimari elemana veya mekanik.1. SĐMGELER Ae Aen = Mimari elemana veya mekanik.min = Minimum taban kesme kuvveti W = Minimum taban kesme kuvvetinin hesabında gözönüne alınan toplam bina ağırlığı βv = Betonarme perdede kesme kuvveti dinamik büyütme katsayısı δe = Mimari eleman veya mekanik. GEEL HÜKÜMLER 1. elektrik donanıma etkiyen en büyük ivme Be = Mimari elemana veya mekanik. elektrik donanıma etkiyen eşdeğer değrem yükü Fv = 1 saniye periyotlu spektral ivme için zemin etkisi katsayısı hx. elektrik donanımın ve/veya bina taşıyıcı sistemine ke bağlantısının etkin rijitlik katsayısı me = Mimari elemanın veya mekanik. elektrik donanıma uygulanan büyütme katsayısı (EI)e = Etkin eğilme rijitliği fce = Betonun ortalama dayanımı fye = Çeliğin ortalama dayanımı fck = Betonun karakteristik dayanımı fyk = Çeliğin karakteristik dayanımı Fa = Kısa periyotlu spektral ivme için zemin etkisi katsayısı Fe = Mimari elemana veya mekanik.hy = Mimari elemanın veya mekanik.

elektrik donanımın bulunduğu lokasyonda n’inci mod şeklinin gözönüne alınan doğrultudaki genliği ϕxjn = n’inci modda j’inci katın kütle merkezinin x doğrultusundaki mod şekli genliği ϕyjn = n’inci modda j’inci katın kütle merkezinin y doğrultusundaki mod şekli genliği ϕθjn = n’inci modda j’inci katın kütle merkezinden geçen eksen etrafındaki dönme cinsinden mod şekli genliği ϕy = Etkin plastik momente karşı gelen akma eğriliği ϕy’ = Đlk akma momentine karşı gelen eğrilik ξ = Sönüm oranı Version IV Mayıs 2008 5 .(δi)max / hi = Bina taşıyıcı sistemi için i’inci katta izin verilen en büyük göreli kat ötelemesi oranı εcg = Sargı donatısı içindeki bölgenin en dış lifindeki beton basınç birim şekildeğiştirmesinin üst sınırı εs = Donatı çeliği birim şekildeğiştirmesinin üst sınırı Γxn = x doğrultusundaki deprem için n’inci moda ait modal katkı çarpanı ϕen = Mimari eleman veya mekanik.

3. KAPSAMI VE GEEL YAKLAŞIMI 1. Version IV Mayıs 2008 6 . Kabul edilebilir hasar limitleri. Bağımsız Tasarım Kontrolu Yüksek binaların bu yönetmelik kapsamında yapılacak depreme dayanıklı tasarımlarının.2. geleneksel dayanıma göre tasarım ilkesi çerçevesinde doğrusal (lineer) analiz yöntemlerinin kullanılmasına da izin verilmektedir. Bu tasarım yaklaşımında.2. 1. Đstanbul Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde yapılacak yüksek binaların.1. şiddetli depremlerde genel olarak doğrusal elastik sınırlar ötesinde meydana nonlineer deformasyonlara karşı geldiğinden performansa göre tasarım yaklaşımı. Eleman düzeyinde hesaplanması öngörülen deprem hasarı. Yönetmeliğin Genel Yaklaşımı: Performansa Göre Tasarım Bu Yönetmelik. depreme karşı tasarımı için uygulanacaktır. hasarın sınırlı olmasının öngörüldüğü performans hedefleri için. Yönetmelikte.2. tamamı yer altında olan ve binayı tümü ile kuşatan yüksek yatay rijitlikli çevre perdelerine sahip bodrum katları hariç olmak üzere. 1. YÖETMELĐĞĐ AMACI. en düşük yer seviyesinden itibaren yüksekliği en az 60 metre olan binalardır.2. Bölüm 7’de tanımlanan Bağımsız Kontrol Kurulu tarafından kontrol edilerek onaylanması zorunludur.2.1. belirli düzeylerdeki deprem yer hareketleri altında yüksek binaların taşıyıcı sistem elemanlarında oluşabilecek hasar sayısal olarak tahmin edilir ve bu hasarın her bir elemanda kabul edilebilir hasar limitlerinin altında kalıp kalmadığı kontrol edilir. çeşitli deprem düzeylerinde yapı için öngörülen performans hedefleri ile uyumlu olacak şekilde tanımlanır. Yüksek binalar. deprem etkileri altında temel ilke olarak performansa göre tasarımı esas alır. Yönetmeliğin Amacı ve Kapsamı Bu Yönetmelik. doğrusal olmayan (nonlineer) analiz yöntemleri ve şekildeğiştirmeye (deformasyona) göre tasarım kavramı ile doğrudan ilişkilidir.

Tablo 2. Diğer zemin sınıfları için. 2.2.0 saniyelik doğal titreşim periyoduna karşı gelen yatay deprem spektral ivme değerleri (sırası ile SS ve S1).2’te tanımlanmıştır. (D3) Deprem Düzeyi Bu deprem düzeyi.1 – (D1). (D2) ve (D3) Deprem Düzeyleri için kısa doğal titreşim periyodu (0.2. seyrek ancak şiddetli deprem yer hareketlerini ifade etmektedir. Yönetmelik kapsamındaki yüksek binaların maruz kalabileceği en şiddetli deprem yer hareketini ifade etmektedir. sırası ile. referans olarak alınan B ve C Zemin Sınıfları ara sınırı için (en üst 30 m için eşdeğer kayma dalgası hızı=760m/s) Ek A’da verilmiştir. DEPREM TASARIM SPEKTRUMLARI 2.1. (D1) Deprem Düzeyi Bu deprem düzeyi.1. (D2) düzeyindeki depremin 50 yılda aşılma olasılığı %10.1 ve Tablo 2.2 saniye) ve 1.3. Yönetmelik kapsamındaki yüksek binaların servis ömürleri boyunca meydana gelebilmesi olasılığı fazla olan. buna karşı gelen dönüş periyodu ise 72 yıldır.1. 2.1) Fa ve Fv zemin etkisi parametreleri. Bu tablolarda gösterilen zemin sınıfları Ek B’de tanımlanmıştır. buna karşı gelen dönüş periyodu ise 2475 yıldır. Yönetmelik kapsamındaki yüksek binaların servis ömürleri boyunca meydana gelebilmesi olasılığı çok fazla olmayan. Version IV Mayıs 2008 7 .2. DEPREM DÜZEYLERĐ Bu Yönetmelik kapsamındaki yüksek binaların performansa göre tasarımında esas alınacak deprem düzeyleri aşağıda tanımlanmıştır.2.1. (D2) Deprem Düzeyi Bu deprem düzeyi. (D3) düzeyindeki bu çok seyrek depremin 50 yılda aşılma olasılığı %2. SMS = Fa × SS SM1 = Fv × S1 (2. DEPREM ETKĐSĐĐ TAIMLAMASI 2.1. aynı doğal titreşim periyodlarına karşı gelen spektral ivme değerleri SMS ve SM1 aşağıda verilen denklemler kullanılarak hesaplanacaktır. göreli olarak sık ancak şiddeti çok yüksek olmayan deprem yer hareketlerini ifade etmektedir. (D1) düzeyindeki depremin 50 yılda aşılma olasılığı %50. buna karşı gelen dönüş periyodu ise 475 yıldır. 2. 2.

1 1.7 1.2.5 0.4 1.0 sn periyodunda Spektral Đvme (g)a S1 = 0.4 2.0 1.5 3.8 1.9 E b – –b F * Bkz.0 B 1.0 s periyodu zemin katsayısı Fv Zemin Sınıfı* 1.5 1.25 SS ≥ 1.8 A 1.0 1.8 1.6 S MS T To (To ≤ T ) Sae (T ) = S MS (To ≤ T ≤ TS ) Sae (T ) = S M1 T (TS ≤ T ≤ TL ) Sae (T ) = S M1 TL T2 (2. To = 0.0 1.2.25 0.6 1. Version IV Mayıs 2008 8 (2.1): Sae (T ) = 0.5 3.4 S1 ≤ 0.7 1. aşağıdaki şekilde tanımlanacaktır (Şekil 2.2TS Uzun periyod bölgesine geçiş periyodu.0 1.4 2.0 0.0 D 2.2.0 1.8 0.3) . Tablo 2. Ek B a S1’in ara değerleri için lineer interpolasyon yapılacaktır. Ek B a SS’in ara değerleri için lineer interpolasyon yapılacaktır.8 0.0 1.5 0.2 2.2 0.0 1.2 1. Đstanbul Đli için TL=12s olarak alınacaktır. b Sahaya özel geoteknik inceleme ve dinamik zemin davranış analizi yapılacaktır.6 1.2 1.2) (TL ≤ T ) Spektrum köşe periyotları To ve TS ise aşağıdaki şekilde tanımlanır: TS = S M1 S MS . Tablo 2.6 1.8 2.0 1.4 1.1 1.9 b b – – –b SS ≤ 0.8 0.50 SS = 0.0 1.0 1.8 0.3 S1 = 0.0 C 1.8 0. b Sahaya özel geoteknik inceleme ve dinamik zemin davranış analizi yapılacaktır.8 1.4 –b –b –b –b –b A B C D E F * Bkz.1 S1 ≥ 0.3 2. 1.75 SS =1. Kısa periyod zemin katsayısı Fa Zemin Sınıfı* Kısa Periyod Spektral Đvmesi (g)a SS = 0.1.0 1.8 0.2 1.2 – Yatay deprem için tasarım spektrumları.20 S1 = 0.8 0.4 S MS + 0.

1 TL T 2.2). yanal atımlı deprem kaynak mekanizması.4SMS TL Sae = SM1 ____ T2 T0 TS 1.3.3.uk/ESD/frameset.edu/smcat/ European Strong.berkeley. 2.jp/ 2.3.htm Japan K-NET NIED http://www. Đstanbul ili için bu ivme kayıtlarının seçiminde.5 deprem moment büyüklüğü ve B veya C zemin sınıfı esas alınacaktır. deprem kaynağı ve kayıt istasyonu arasındaki ortamın jeolojik yapısını göz önüne alan fiziksel bir modele dayalı olmalıdır. ZAMA TAIM ALAIDA DEPREM ETKĐSĐ 2.Motion Database http://www.org/ Peer Strong Motion Database http://peer. Version IV Mayıs 2008 9 . Direktivite etkilerinin göz önüne alınması amacı ile. Đvme kayıtları aşağıda belirtilen veri bankalarından elde edilebilir: Cosmos Virtual Data Center http://db.3.1 – Zaman tanım alanında yapılacak analizler için.bosai.ac.k-net.4 – Spektrum uyumlu olarak olarak üretilmiş yapay deprem yer hareketlerinin faz spektrumunun senaryo depremi parametreleri ile uyumlu gerçek deprem ivme kayıtlarının faz spektrumuna benzemesi gereklidir.cosmos-eq.cv. deprem yer hareketi simülasyonları ve tasarım spektrumu ile uyumlu olarak üretilmiş yapay deprem yer hareketleri kullanılabilir. Her bir deprem yer hareketi takımı için senaryo depremi parametreleri ile uyumlu gerçek deprem ivme kayıtları kullanılacaktır. Şekil 2.0 Şekil 2. bina konumu ile Ana Marmara Fay Hattı arasındaki en kısa mesafenin 15 km’den daha az olduğu durumlarda (Şekil 2.ic.3.2) en az üç deprem yer hareketi takımı simülasyona dayalı olarak belirlenecektir. aşağıda verilen özelliklere sahip en az yedi deprem yer hareketi takımı (yatay doğrultuda birbirine dik iki yatay bileşen için ivme kayıtları) seçilecektir. Aynı ivme kaydı (akselerogram) her iki yatay doğrultu için de kullanılamaz.2 – Yeterli sayıda gerçek deprem ivme kaydı bulunamadığı durumlarda. 2. yırtılma özellikleri. 7.isesd.3 – Yapılacak deprem yer hareketi simülasyonları faylanma mekanizması. bina ile Ana Marmara Fay Hattı arasındaki en kısa uzaklık alınacaktır (Bkz. Deprem mesafesi olarak ise.Sae SMS SM1 Sae = ____ T SM1 0.0 < Mw < 7.go.

5 – Her bir deprem yer hareketi takımından hesaplanan 0 saniye periyodundaki %5 sönüm oranlı spektral genliklerin ortalaması tasarım spektrumunun 0 saniye periyodundaki spektral genliğinden (0.2’de tanımlanan tasarım spektrumunun aynı periyod aralığındaki genliklerinin 1.2 Version IV Mayıs 2008 10 .3. Şekil 2.3.3. Her iki bileşenin ölçeklendirilmesi aynı oranlarda yapılacaktır.2T (T = Binanın hakim doğal titreşim periyodu) periyotları arasındaki genliklerinin. Bütün kayıtlara ait bileşke spektrumların ortalamasının 0.4 SMS) daha düşük olmamalıdır.8 – Gerekli görülen durumlarda.05g’yi ilk ve son olarak aştığı iki nokta arasında kalan süre.3 katından daha az olmaması kuralına göre.3. deprem yer hareketinin düşey bileşenine ilişkin parametreler. 2. 2.6 – Her bir deprem yer hareketi kaydı ivme genliğinin ±0.2T ve 1. 2. Bağımsız Kontrol Kurulu tarafından onaylanmak üzere tanımlanabilir. 2. binanın doğal titreşim periyodunun 5 katından veya 15 saniyeden daha kısa olmamalıdır. deprem yer hareketi bileşenlerinin genlikleri ölçeklendirilecektir.7 – Her bir deprem yer hareketi takımının iki bileşenine ait %5 sönüm oranlı spektrumların kareleri toplamının karekökü alınarak bileşke spektrum elde edilecektir.2.

(KH/CG) Performans Düzeyi ile (ĐH/GG) Performans Düzeyi arasında kalan bölge Đleri Hasar / Göçmeme Güvenliği Performans Bölgesi.1). yüksek binalarda ve bunları oluşturan elemanlarda deprem etkisi altında göçme öncesinde meydana gelen ileri derecedeki yaygın hasarı temsil etmektedir. (MH/KK) Performans Düzeyi ile (KH/CG) Performans Düzeyi arasında kalan bölge Kontrollu Hasar / Can Güvenliği Performans Bölgesi. YÜKSEK BĐALAR ĐÇĐ TAIMLAA PERFORMAS DÜZEYLERĐ.1. (MH/KK) Performans Düzeyi’nin altında kalan bölge Minimum Hasar / Kesintisiz Kullanım Performans Bölgesi. 3.3. yüksek binanın kullanımında uzun süreli aksamaların meydana gelmesi. 3. 3. ĐLERĐ HASAR / GÖÇMEME GÜVELĐĞĐ PERFORMAS DÜZEYĐ (ĐH / GG) Đleri Hasar (Göçmeme Güvenliği) Performans Düzeyi. YÜKSEK BĐALAR ĐÇĐ ÖGÖRÜLE MĐĐMUM PERFORMAS HEDEFLERĐ Yüksek binalar için öngörülen minimum performans hedefleri.5.3. Bu durumda yüksek bina kesintisiz olarak kullanılmaya devam eder veya meydana gelebilecek aksamalar birkaç gün içinde kolayca giderilebilecek düzeyde kalır. hatta binanın kullanımına son verilmesi mümkündür. yukarıda tanımlanmış bulunan deprem düzeylerine bağlı olarak aşağıda verilmiştir (Tablo 3. Bu performans düzeyleri için kabul edilebilir hasar limitleri. yüksek binanın kullanımında kısa süreli (birkaç hafta veya ay) aksamaların meydana gelmesi normaldir. Bu durumda. PERFORMAS BÖLGELERĐ Yukarıda tanımlanan performans düzeyleri arasında performans bölgeleri tanımlanır (Şekil 3. deprem etkisi altında meydana gelmesi beklenen hasarlara bağlı olarak aşağıda tanımlanmıştır.4. ve (ĐH/GG) Performans Düzeyi’nin üstündeki bölge Göçme Bölgesi olarak tanımlanır. yüksek binalarda ve bunları oluşturan elemanlarda deprem etkisi altında sınırlı ve onarılabilir düzeyde yapısal ve yapısal olmayan hasarın meydana gelmesine izin verilen performans düzeyi olarak tanımlanır. PERFORMAS BÖLGELERĐ VE PERFORMAS HEDEFLERĐ Yüksek binaların performans düzeyleri. yüksek binalarda ve bunları oluşturan elemanlarda deprem etkisi ile hiç yapısal ve yapısal olmayan hasar meydana gelmemesi veya meydana gelecek hasarın çok sınırlı düzeyde olması durumunu tanımlayan performans düzeyidir. KOTROLLU HASAR / CA GÜVELĐĞĐ PERFORMAS DÜZEYĐ (KH / CG) Kontrollu Hasar (Can Güvenliği) Performans Düzeyi. MĐĐMUM HASAR / KESĐTĐSĐZ KULLAIM PERFORMAS DÜZEYĐ (MH / KK) Minimum Hasar (Kesintisiz Kullanım) Performans Düzeyi. 3.1): Version IV Mayıs 2008 11 . Bu durumda. her bir yapı tipi veya elemanı için ayrı ayrı ve sayısal olarak tanımlanacaktır.2. 3.

(D2) depremi altında Kontrollu Hasar / Can Güvenliği Performans Bölgesi’nde ve (D3) depremi altında Đleri Hasar / Göçmeme Güvenliği Performans Bölgesi’nde olması öngörülmektedir.5.1. 3. otel.2’te tanımlanan daha üst performans bölgeleri hedeflenebilir.5. vb) performansları için. vb) performanslarının ise. eğitim.5. vb) performanslarının (D1) depremi altında Minimum Hasar / Kesintisiz Kullanım Performans Bölgesi’nde.1 – Kullanım bakımından %ormal Sınıf ’a giren yüksek binaların (konut. eğitim. ofis binaları. 3. otel. (D2) depremi altında Minimum Hasar / Kesintisiz Kullanım Performans Bölgesi’nde ve (D3) depremi altında Kontrollu Hasar / Can Güvenliği Performans Bölgesi’nde olması öngörülmektedir. kamu yönetim binaları.1 3.5. ofis binaları. bina sahibinin tercihi doğrultusunda 3.2 – Kullanım bakımından Özel Sınıf’a giren yüksek binaların (sağlık. Version IV Mayıs 2008 (D1) Deprem Düzeyi (D2) Deprem Düzeyi (D3) Deprem Düzeyi MH / KK KH / CG ĐH / GG –– MH / KK KH / CG 12 . Özel sınıf binalar: Sağlık.Dayanım KH/CG ĐH/GG MH/KK Minimum Hasar / Kesintisiz Kullanım Performans Bölgesi Kontrollu Hasar / Can Güvenliği Performans Bölgesi Đleri Hasar / Göçmeme Güvenliği Performans Bölgesi Göçme Bölgesi Yerdeğiştirme veya Şekildeğiştirme Şekil 3.3 – Kullanım bakımından %ormal Sınıf ’a giren yüksek binaların (konut. ofis binaları vb. otel. Çesitli deprem düzeylerinde yüksek binalar için hedeflenen minimum performans bölgeleri Kullanım bakımından bina sınıfı ormal sınıf binalar: Konut. kamu yönetim binaları vb. Tablo 3.

05 olarak alınacaktır.1.(2. YÜKSEK BĐALAR ĐÇĐ AALĐZ YÖTEMLERĐ 4. bina kat döşemelerinin kendi düzlemleri içinde sonsuz rijit gibi davranmaları varsayımına göre yazılmıştır.4’de tanımlanan tasarım aşamalarında yapılması öngörülen doğrusal olmayan (nonlineer) analizlerde.2 ve 4. Analizlerde ikinci mertebe (P – ∆) etkilerinin gözönüne alınması zorunludur.3. bu analizlerden (en az 2*7 = 14 analiz) elde edilen sonuçların ortalaması olarak hesaplanacaktır.3’de tanımlanan tasarım aşamalarında yapılması öngörülen doğrusal (lineer) elastik analizlerde spektral Mod Birleştirme Yöntemi kullanılacaktır.2) N ∑ mjΦ 2xjn + mjΦ 2yjn + mθjΦθjn2 j=1 Yukarıda verilen bağıntılar.3.6)’da yer alan Hareketli Yük Katılım Katsayısı.4.5 – Yüksek binaların doğrusal (lineer) veya doğrusal olmayan (nonlineer) analizlerinde sönüm oranı en fazla ξ = 0. Γ xn ise x doğrultusundaki deprem için n’inci moda ait modal katkı çarpanını göstermektedir: N ∑m Φ j Γ xn = xjn j=1 (4. her doğrultuda her bir kat için aşağıdaki şekilde hesaplanacak modal kat kesme kuvvetine göre belirlenecektir.7’deki 3.1. N Vxin = M xin S aen M xin = Γ xn . Zaman Tanım Alanında Doğrudan Entegrasyon Yöntemi kullanılacaktır. Her bir davranış büyüklüğüne ilişkin mod katkılarının birleştirilmesi için Tam Karesel Birleştirme Kuralı uygulanacaktır. Mxin ise gözönüne alınan x doğrultusundaki depremde n’inci modda i’inci katta aynı doğrultuda meydana gelen kat kesme kuvvetine ilişkin etkin kütledir.3’e göre en az yedi deprem yer hareketi takımı kullanılacak. % toplam kat sayısını.1.1.6 – Yüksek binaların doğrusal (lineer) veya doğrusal olmayan (nonlineer) dinamik analizlerinde kat kütlelerinin hesabı için DBYBHY (2007) Denk.3.3. satıra karşı gelen durum için aşağıdaki şekilde tanımlanacak. 2. Φ xjn n’inci modda j’inci katın kütle merkezinin x doğrultusundaki mod şekli genliğini.1) j=i Burada Saen. 4.2 – Mod Birleştirme Yöntemi’nde hesaba katılacak yeterli mod sayısı.30’dan daha büyük alınmayacaktır.1. Version IV Mayıs 2008 13 . 4. ∑m Φ j xjn (4. 4. n’inci moda ait spektral ivme.1. birbirine dik iki doğrultudaki ivme kayıtları taşıyıcı sistemin asal eksenleri doğrultusunda aynı anda (simültane olarak) etki ettirilecektir. j’inci katın kütlesini.1 ve 4. 4. m j . DBYBHY (2007) Tablo 2.4 – Doğrusal olmayan (nonlineer) analizlerde.3 – Yüksek binalar için 4.1.1 – Yüksek binalar için 4. Daha sonra ivme kayıtlarının eksenleri 90o döndürülerek analiz tekrarlanacaktır. YÜKSEK BĐALAR ĐÇĐ AALĐZ VE TASARIM YÖTEMLERĐ 4. Tasarıma esas deprem istemleri. n. 4. ancak 0.

doğrusal (lineer) analizde kabuk (shell) sonlu elemanlar ile yapılacaktır. ( EI )e = MY MN = φy φ'y (4. kolon-kiriş birleşim bölgelerindeki kayma şekildeğiştirmeleri uygun biçimde gözönüne alınmalıdır. Betonarme perdelerin kayma rijitlikleri uygun biçimde gözönüne alınmalıdır. Bağımsız Kontrol Kurulu’nun onayı ile alternatif modelleme yaklaşımları da kullanılabilir.01(50 − % ) n = 0.2.004 veya donatı birim şekildeğiştirmesi 0. Bu durumdaki eğrilik φ'y . sadece düşey yüklerden meydana gelen eksenel kuvvetler kullanılabilir.1’de tanımlanan enkesit koşulları. Etkin eğrilik φ y ’ye karşı gelen etkin plastik moment M N . betonun birim şekildeğiştirmesinin 0. doğrusal (lineer) analizde çubuk sonlu elemanlar ile yapılacaktır. Plastik mafsal boyu için ilgili literatürden seçilecek ve Bağımsız Kontrol Kurulu’nca uygun görülecek bir amprik bağıntıdan yararlanılabilir.6. Kolonların moment dayanımlarının hesabında.4 – Betonarme çubuk olarak idealleştirilen çerçeve elemanlarında çatlamış kesite ait etkin eğilme rijitlikleri kullanılacaktır.1 – Çerçeve elemanlarının modellenmesi. Doğrusal olmayan (nonlineer) analizde. 4.2. AALĐZ MODELLERĐE ĐLĐŞKĐ KURAL VE KOŞULLAR 4.015 alınarak (hangisine daha önce erişilirse) hesaplanır. kesidin moment – eğrilik bağıntısından aşağıdaki şekilde elde edilecektir (Şekil 4. Yüksek binalarda C50’den daha yüksek dayanımı olan betonların kullanılması için Bağımsız Kontrol Kurulu’nun onayı gereklidir.7 – Taşıyıcı sistemin özelliklerine bağlı olarak. 4.4. 4. 4. DBYBHY (2007) 3.1’de açıklanan ön boyutlama aşamasında DBYBHY (2007) 7. Çelik çerçevelerin doğrusal ve doğrusal olmayan modellerinde.5 – Sargılı beton ve donatı çeliği için DBYBHY (2007) Bilgilendirme Eki 7B’de tanımlanan davranış modelleri kullanılabilir.002 değerine veya donatı birim şekildeğiştirmesinin akma birim şekildeğiştirmesine (hangisi daha önce olursa) erişmesine karşı gelir.n = 0.2 – Betonarme perde ve perde elemanlarının modellenmesi.2.2. Version IV Mayıs 2008 14 . DBYBHY (2007) 7.13’de verilen amprik bağıntılar kabuk sonlu elemanların elastiklik modülü (E)’nin azaltılması için de kullanılabilir.3 – Doğrusal olmayan (nonlineer) analizde betonarme perde ve perde elemanlarının modellenmesi için yayılı plastisite yaklaşımı çerçevesinde lif (fiber) elemanları veya Bağımsız Kontrol Kurulu’nun onayı ile alternatif modelleme yaklaşımları kullanılabilir. 4.2.3. 4.4.13’de verilen amprik bağıntılardan yararlanılabilir. beton basınç birim şekildeğiştirmesi 0.3’de tanımlanan diğer tasarım ve gerçelleme aşamalarında ise etkin eğilme rijitliği.10 % ≤ 40 % > 40 (4. Doğrusal olmayan (nonlineer) analizde ise yığılı plastisiste yaklaşımı çerçevesinde plastik kesitler’in (plastik mafsallar) tanımlandığı çubuk sonlu elemanlar ile veya yayılı plastisite yaklaşımı çerçevesinde lif (fiber) elemanları ile yapılabilir. kesitteki ilk akma durumunu ifade etmektedir.3) 4. 4. Bağımsız Kontrol Kurulu tarafından gerekli görülen durumlarda düşey doğrultudaki deprem etkisi de gözönüne alınabilir.4) Burada M Y .1.2. Çubuk elemanlardaki çatlamış kesite ait etkin eğilme rijitlikleri ile uyumlu olmak amacı ile.1). yüksekliği 75 m’den fazla olan binaların betonarme perdeleri için uygulanmayabilir.

4.3’de tanımlanan diğer gerçelleme aşamalarında ise.2.17 f yk Yapı çeliği (S 235) için f ye = 1.5) 4. Version IV Mayıs 2008 15 . malzeme güvenlik katsayıları gözönüne alınmayacaktır.3.2. Histeretik davranışta rijitlik azalması ve dayanım azalması etkileri.2.3. ilgili karakteristik dayanımların ( fk ) malzeme güvenlik katsayılarına bölünmesi ile tanımlanır.8 – Düşey taşıyıcı sistem elemanlarının yatay rijitliklerinde ani değişimlerin (özellikle aşağıya doğru ani artışların) bulunduğu kat yatay düzlemlerinde.1’de açıklanan ön boyutlama aşamasında beton. yeni yapılan yüksek binalarda ihmal edilebilir. 4.2.6 – 4. tasarım dayanımı olarak “ortalama dayanım (expected strength) – ( fe )” değerleri kullanılacak.1 f yk (4. Bağımsız Kontrol Kurulu’nca uygun görülen idealleştirme yöntemleri ile gözönüne alınacaktır.4’te tanımlanan tasarım aşamalarında zemin-temel sisteminin nonlineer davranışı gözönüne alınabilir.5 f yk Yapı çeliği (S 275) için f ye = 1.3 f yk Yapı çeliği (S 355) için f ye = 1. Gerekmesi durumunda.7 – Çubuk elemanlarda plastik kesitlerin (plastik mafsalların) doğrusal olmayan histeretik bağıntılarında iskelet eğrileri iki doğrulu (bi-lineer) alınabilir.3 f ck Donatı çeliği için f ye = 1. donatı çeliği ve yapı çeliği için tasarım dayanımları (fd ).3. 4. 4. Ortalama dayanım değerleri ile karakteristik dayanım değerleri arasında aşağıdaki ilişkiler dikkate alınabilir: Beton için f ce = 1.9 – Temel ve bodrum çevresindeki zemin ortamının rijitliği.M MU MN MY (EI)e ϕy’ ϕy ϕu ϕ Şekil 4.1 4. yeterli düzlem içi rijitliğe ve dayanıma sahip “aktarma (transfer) katları”nın oluşturulmasına özen gösterilecektir.2 ve 4.

1. 4.3.2 – Aşağıda 4.3. Taşıyıcı Sistem Davranış Katsayısı en fazla R = 7 olarak alınabilir: (a) Deprem yüklerinin bağ kirişli betonarme perdelerle taşındığı bina taşıyıcı sistemleri.min = 0.1. rijit çevre perdeleri ile çevrelenen bodrum katların üstündeki taşıyıcı sistemleri ifade etmektedir. ön tasarımda gözönüne alınacak taban kesme kuvveti.1). Bağımsız Kontrol Kurulu tarafından onaylanmak koşulu ile.7)’ye eşit olacak şekilde ölçeklendirilecektir. Mod Birleştirme Yöntemi ile bulunan tüm iç kuvvet büyüklükleri.1. (d) Deprem yüklerinin boşluksuz veya bağ kirişli betonarme perdelerle ve/veya (b)’de tanımlanan çelik perdeli sistemlerle birlikte rijit düğüm noktalı betonarme veya çelik çerçeveler tarafından birlikte taşındığı bina taşıyıcı sistemleri.1.04 S MS(D2) W (4.1.3.1 – Kontrollu Hasar / Can Güvenliği hedef performansı için ön boyutlama amaçlı bu tasarım aşamasında. W ise binanın kütlesine karşı gelen ağırlığını göstermektedir.3) ile tanımlanan spektrum köşe periyodunu göstermektedir.3. (e) Deprem davranışının yukarıdakilere eşdeğer olduğu Bağımsız Kontrol Kurulu tarafından onaylanan diğer bina taşıyıcı sistemleri (Bu sistemlere uygulanacak R katsayıları. Tasarım Aşaması (I – A): Kontrollu Hasar / Can Güvenliği Hedef Performansı için Doğrusal Analiz ile Ön Tasarım (Boyutlama) 4.(4. (b) Deprem yüklerinin dışmerkez çaprazlı veya burkulması önlenmiş merkezi çelik perdelerle taşındığı bina taşıyıcı sistemleri. Yukarıda tanımlanan yüksek bina taşıyıcı sistemleri.3’te tanımlanan Taşıyıcı Sistem Davranış Katsayısı’na ve doğal titreşim periyoduna (T) bağlı olarak. (D2) düzeyindeki deprem için tanımlanan kısa periyod spektral ivmesini. elastik deprem yüklerinin azaltılmasında kullanılacak Deprem Yükü Azaltma Katsayısı aşağıda tanımlanmıştır: T Ra (T ) = 1.4. 4. aşağıda verilen bağıntı ile hesaplanan değerden küçük olamaz: Vt. Version IV Mayıs 2008 16 . tasarım mühendisinin önerisi ile Bağımsız Kontrol Kurulu tarafından onaylanacaktır).5 + (R − 1.5) (0 ≤ T ≤ TS ) (4.3.3.4 – Kullanılan R katsayısından bağımsız olarak. Özel Sınıf Binalar’da ise (D3) düzeyindeki depremin etkisi altında Dayanıma Göre Tasarım yaklaşımı ile DBYBHY (2007) Bölüm 2’ye benzer biçimde azaltılmış deprem yükleri altında doğrusal elastik analiz ve DBYBHY (2007) Bölüm 3 ve/veya Bölüm 4’e göre ön tasarım yapılacaktır (Tablo 4.7) Burada S MS(D2) . Denk. 4. YÜKSEK BĐALARDA PERFORMASA GÖRE DEPREM TASARIMI AŞAMALARI 4.(2. Tablo 3. aynı yöntemle hesaplanan taban kesme kuvveti Denk.1’e göre %ormal Sınıf Binalar’da (D2) düzeyindeki depremin.6) TS Ra (T ) = R (TS < T ) Burada TS. (c) Deprem yüklerinin tüp veya içiçe tüp şeklinde düzenlenen rijit düğüm noktalı betonarme veya çelik çerçeveler tarafından taşındığı bina taşıyıcı sistemleri.1.3.3 – Aşağıda tanımlanan yüksek bina taşıyıcı sistemlerinin ön tasarımında.

9 – Kolon ve kirişlerin kesme güvenliği için DBYBHY (2007) Bölüm 3 ve/veya Bölüm 4’te verilen kapasite tasarımı ilkeleri aynen uygulanacaktır. sargı donatısı içindeki bölgenin en dış lifindeki beton basınç birim şekildeğiştirmesi ile donatı çeliği birim şekildeğiştirmesinin üst sınırları aşağıda verilmiştir: εcg = 0. 4.6’da tanımlanan ortalama dayanımlar esas alınarak DBYBHY (2007)’e göre hesaplanacaktır. her bir düşey taşıyıcı elemanın her bir doğrultudaki göreli kat ötelemesi oranı (göreli kat ötelemesinin kat yüksekliğine oranı) 0.1’e göre hesaplanacak ve sınırlandırılacaktır. (b) DBYBHY (2007)’de verilen sargı donatısı koşullarını sağlayan betonarme kesitler için.2’de verilen kural ve koşullara göre yapılacak doğrusal olmayan (nonlineer) analiz ile yapılacaktır.1’e göre gözönüne alınacaktır. (e) Yukarıdaki (a)’dan (d)’ye kadar verilen koşulların herhangi birinin sağlanamaması durumunda.1.2. Version IV 17 Mayıs 2008 .10.4.3. 1.5 – Ek dışmerkezlik etkileri DBYBHY (2007) 2. 4. Denk.3.3. American Society of Civil Engineers.8 – Tüm betonarme elemanlarda DBYBHY (2007) Bölüm 3’te süneklik düzeyi yüksek sistemler için minimum değerleri tanımlanan sargı donatıları kullanılacaktır.(3. aşağıda tanımlanan kapasitelerle karşılaştırılacaktır.04 (4.3.2.1. (d) Betonarme taşıyıcı sistem elemanlarının kesme kuvveti kapasiteleri.3.7 – Her bir doğrultuda düşey taşıyıcı elemanların göreli kat ötelemeleri. taşıyıcı sistemde gerekli değişiklikler yapılarak tüm tasarım aşamaları tekrarlanacaktır. (c) Çelik çubuk elemanlar için şekildeğiştirme kapasiteleri Life Safety (LS) performans hedefi için ASCE/SEI 41-06’dan alınacaktır*.6. (Tablo 4.3.0135 εs = 0. 4.7.1. yine aynı depremin etkisi altında Kontrollu Hasar / Can Güvenliği hedef performansı için. 15/05/2007. 4.10 – Düşeyde konsol veya konsola yakın çalışan betonarme perdelerin kesme güvenliği için DBYBHY (2007) 3. 4.6 – Eleman asal eksen doğrultularındaki iç kuvvet büyüklükleri DBYBHY (2007) 2.16)’daki kesme kuvveti dinamik büyütme katsayısı en az βv = 2 alınacaktır.3. *ASCE/SEI 41-06: Seismic Rehabilitation of Existing Buildings.1’e göre %ormal Sınıf Binalar’da (D2) düzeyindeki depremin.8.025 değerini aşamayacaktır. Özel Sınıf Binalar’da ise (D3) düzeyindeki depremin etkisi altında Dayanıma Göre Tasarım yaklaşımı ile ön tasarımı yapılarak ön boyutları saptanan yüksek bina taşıyıcı sisteminin tasarımı.8) . 4. (a) Her katta.1.6.5’e göre hesaplanacaktır.1.1.2.4’e göre en az 2*7=14 analizden hesaplanan sonuçların ortalaması olarak elde edilen deprem istemleri.3. DBYBHY (2007) 2. Baskı.2 – 4. Tasarım Aşaması (I – B): Kontrollu Hasar / Can Güvenliği Hedef Performansı için Doğrusal Olmayan Analiz ile Tasarım 4.1 – Yüksekliği 75 m’den fazla olan ve Tasarım Aşaması (I – A)’da Tablo 3.2. Bu analizde ek dışmerkezlik etkileri gözönüne alınmayabilir. 4.4’te tanımlanan minimum taban kesme kuvveti koşulu. 4.3.3 uygulanacak. 4.1). göreli kat ötelemelerinin hesabında dikkate alınmayabilir. 4.1.3.2.1.

3.06 (4. taşıyıcı sistemin türüne bakılmaksızın lineer elastik analizden elde edilen iç kuvvetlerin Ra = 1.3.6’da tanımlanan ortalama dayanımlar esas alınarak hesaplanan kesit taşıma güçlerini aşmadığı gösterilecektir.3.1. Tasarım Aşaması (II): Minimum Hasar / Kesintisiz Kullanım Hedef Performansı için Doğrusal Analiz ile Gerçelleme 4.3.1).3 ve/veya 4.2 – 4.3.3.1).1’e göre hesaplanan göreli kat ötelemesi oranı (göreli kat ötelemesinin kat yüksekliğine oranı) 0. (a) Her katta.1’e göre %ormal Sınıf Binalar’da (D2) düzeyindeki depremin etkisi altında Dayanıma Göre Tasarım yaklaşımı ile ön tasarımı yapılarak ön boyutları saptanan ve Tasarım Aşaması (I – B)’de yine aynı depremin etkisi altında tasarımı yapılan yüksek bina taşıyıcı sistemi. 4. (b) DBYBHY (2007)’de verilen sargı donatı koşullarını sağlayan betonarme kesitler için.3. Bu kuvvetlerin. sargı donatısı içindeki bölgenin en dış lifindeki beton basınç birim şekildeğiştirmesi ile donatı çeliği birim şekildeğiştirmesinin üst sınırları aşağıda verilmiştir: εcg = 0.3.3. Özel Sınıf Binalar’da ise (D2) düzeyindeki depremin etkisi altında Minimum Hasar / Kesintisiz Kullanım hedef performansı için.4.4’ın sağlanamaması durumunda.1’e göre %ormal Sınıf Binalar’da (D2) düzeyindeki depremin. 4.7.035 değerini aşamayacaktır.3.2’de verilen kural ve koşullara göre yapılacak doğrusal olmayan (nonlineer) analiz ile gerçellenecektir (Tablo 4.4 – Her katta. her bir düşey taşıyıcı elemanın her bir doğrultudaki göreli kat ötelemesi oranı (göreli kat ötelemesinin kat yüksekliğine oranı) 0. her bir doğrultuda her bir düşey taşıyıcı elemanın DBYBHY (2007) 2.2’de verilen kural ve koşullara göre yapılacak doğrusal (lineer) analiz ile gerçellenecektir (Tablo 4. (D3) düzeyindeki depremin etkisi altında Đleri Hasar / Göçmeme Güvenliği hedef performansı için.1 – Yüksekliği 75 m’den fazla olan ve Tasarım Aşaması (I – A)’da Tablo 3. 4. %ormal Sınıf Binalar’da (D1) düzeyindeki depremin.10.3.3 – Gerçellemeye esas iç kuvvetler. Bu analizde ek dışmerkezlik etkileri gözönüne alınmayabilir. 4. 4. Tasarım Aşaması (III): Đleri Hasar / Göçmeme Güvenliği Hedef Performansı için Doğrusal Olmayan Analiz ile Gerçelleme 4.4.4. 18 εs = 0.1 – Tasarım Aşaması (I – A)’da Tablo 3.3.2. Özel Sınıf Binalar’da ise (D3) düzeyindeki depremin etkisi altında Dayanıma Göre Tasarım yaklaşımı ile ön tasarımı yapılarak ön boyutları saptanan ve Tasarım Aşaması (I – B)’de yine aynı depremin etkisi altında tasarımı yapılan yüksek bina taşıyıcı sistemi.3. 4.3. aşağıda tanımlanan kapasitelerle karşılaştırılacaktır.4.9) .3.2 – Eleman asal eksen doğrultularındaki iç kuvvet büyüklükleri DBYBHY (2007) 2.3. Yüksekliği 75 m’den fazla olmayan binalarda bu aşama ile bina tasarımı tamamlanacaktır.3.018 Version IV Mayıs 2008 . taşıyıcı sistemde gerekli değişiklikler yapılarak tüm tasarım aşamaları tekrarlanacaktır.5’e göre hesaplanacaktır. 4.01 değerini aşamayacaktır.3.5 – Yukarıdaki 4. 4.4’e göre en az 2*7=14 analizden hesaplanan sonuçların ortalaması olarak elde edilen deprem istemleri. Bu analizde ek dışmerkezlik etkileri gözönüne alınmayabilir.3.5 katsayısına bölünmesi ile elde edilecektir. 4.

1. R≤7 – R = 1.5 – %2 % 2.(c) Çelik çubuk elemanlar için şekildeğiştirme kapasiteleri Collapse Prevention (CP) performans hedefi için ASCE/SEI 41-06’dan alınacaktır*. *ASCE/SEI 41-06: Seismic Rehabilitation of Existing Buildings.5 Tasarım Türü Deprem Düzeyi † Göreli Kat Ötelemesi Oranı Limiti B/A çubuk elemanlarda kesit rijitliği Etkin rijitlik (DBYBHY 2007’den) Dayanım parametresi Karakteristik dayanım Kabul kriteri Dayanım – Göreli kat ötelemesi oranı Etkin rijitlik Etkin rijitlik Etkin rijitlik (moment-eğrilik (moment-eğrilik (moment-eğrilik eğrisinden) eğrisinden) eğrisinden) Ortalama Ortalama Ortalama (Expected) (Expected) (Expected) dayanım dayanım dayanım Birim Birim Dayanım – şekildeğiştirme şekildeğiştirme Göreli kat – Göreli kat – Göreli kat ötelemesi oranı ötelemesi oranı ötelemesi oranı Yüksekliği 75 m’den fazla olmayan binalarda tasarım bu aşamada sonuçlanacaktır. 4. (e) Yukarıdaki (a)’dan (d)’ye kadar verilen koşulların herhangi birinin sağlanamaması durumunda.2. taşıyıcı sistemde gerekli değişiklikler yapılarak tüm tasarım aşamaları tekrarlanacaktır. Tablo 4. Version IV Mayıs 2008 19 . Yüksek Binalar için Performansa Göre Tasarım Aşamaları Tasarım Aşaması Tasarım Aşaması I – A Ön Tasarım (Boyutlama) %ormal sınıf binalarda (D2) depremi Özel sınıf binalarda (D3) depremi Tasarım Aşaması I – B Tasarım Aşaması II Tasarım Aşaması III Tasarım Gerçelleme† Gerçelleme %ormal sınıf binalarda (D2) depremi Özel sınıf binalarda (D3) depremi %ormal sınıf binalarda (D1) depremi Özel sınıf binalarda (D2) depremi %ormal sınıf binalarda (D3) depremi Hedef performans Can Güvenliği Can Güvenliği Kesintisiz Kullanım Göçmeme Güvenliği Analiz türü Mod Birleştirme Yöntemi ile Lineer Üç Boyutlu Analiz Zaman Tanım Alanında Nonlineer Üç Boyutlu Analiz (2*7 çözüm ort) Mod Birleştirme Yöntemi ile Lineer Üç Boyutlu Analiz Zaman Tanım Alanında Nonlineer Üç Boyutlu Analiz (2*7 çözüm ort) Taşıyıcı Sistem Davranış Kats. American Society of Civil Engineers. 15/05/2007.1. Baskı. (d) Betonarme taşıyıcı sistem elemanlarının kesme kuvveti kapasiteleri.6’da tanımlanan ortalama dayanımlar esas alınarak DBYBHY (2007)’e göre hesaplanacaktır.5 %1 % 3.

(a) Tablo 3. (c) Tehlikeli madde içeren eleman ve donanımlar.5. cephe ve ara bölme panoları.5 – Yapısal olmayan eleman veya donanımın ağırlığı. bina taşıyıcı sisteminin deprem hesabında gözönüne alınacaktır. mekanik ve elektrik donanım için ise Tablo 5.2 – Yapısal olmayan eleman ve donanımlar yapıya sabit olarak bağlanmalı ve bağlantı elemanları bu Bölüm’de verilen eşdeğer deprem yüklerini ve yerdeğiştirmeleri karşılayacak kapasitede olmalıdır. bu Bölüm’de tanımlanan eşdeğer deprem yükleri ve yerdeğiştirmelerin hesabında (D2) Deprem Düzeyi esas alınacaktır. Re ise eleman veya donanım için tanımlanan davranış katsayısını göstermektedir.1 – Depremde hasar görmesi durumunda insanlara veya binanın yapısal sistemine zarar verebilecek veya binanın serviste kalmasına engel olabilecek. 5.1’de tanımlanan %ormal Sınıf Binalar’da depremden sonra da kullanılır veya çalışır durumda olması gereken eleman ve donanımlar. GEEL KURALLAR 5.2’de verilmiştir.) hesabında sürtünmelerden oluşan ilave kapasite gözönüne alınmayacaktır.1’de. yapısal olmayan mimari elemanlar Tablo 5. Bu durumda eleman veya donanımın kütlesi ile binaya bağlantısının rijitlik özellikleri. donanımdan yapıya yük akışını kesintisiz olarak sağlayacak dayanıma sahip olmalıdır.1 – Eleman veya donanımın ağırlık merkezine yatay olarak etkiyen ve eleman veya donanımın üzerinde kendi kütlesi ile orantılı olarak dağıtılabilen eşdeğer deprem yükü Fe aşağıdaki bağıntı ile tanımlanır: m A B Fe = e e e (5. parapet. mimari elemanlar ile mekanik ve elektrik donanımlar ve bunların yapıya bağlantıları için.3’ün kapsamı dışındaki yapısal olmayan eleman ve donanımlar ile bunların bağlantıları için. 5. bulunduğu katın toplam ağırlığının %20’sinden büyük ise. EŞDEĞER DEPREM YÜKLERĐ 5.1. Version IV Mayıs 2008 20 . 5.4 – Yukarıdaki 5. konsol gibi).1. vb.1) Re Burada me eleman veya donanımın çalışır durumdaki kütlesini. Bağlantı elemanları. baca. eleman veya donanım bina taşıyıcı sisteminin bir parçası olarak kabul edilecektir.2. Be eleman veya donanıma uygulanan büyütme katsayısını.1’de tanımlanan Özel Sınıf Binalar’daki eleman ve donanımlar (b) Tablo 3. YAPISAL OLMAYA MĐMARĐ ELEMALAR ĐLE MEKAĐK VE ELEKTRĐK DOAIMLARI TASARIMIA ĐLĐŞKĐ KURALLAR 5.1. bu Bölüm’de verilen kurallara göre deprem analizi yapılması zorunludur.1. bulon. Ae eleman veya donanıma etkiyen en büyük ivmeyi. perçin.1. 5.3 – Aşağıda belirtilen yapısal olmayan eleman ve donanımlar ile bunların bağlantıları için bu Bölüm’de tanımlanan eşdeğer deprem yükleri ve yerdeğiştirmelerin hesabında (D3) Deprem Düzeyi esas alınacaktır. 5.2.1.1. taşıyıcı sisteme bağlı fakat bağımsız çalışan her türlü çıkıntılar (balkon. Be ve Re katsayıları. Donanımı yapıya bağlayan bağlantı elemanlarının (örneğin kaynak.

bacalar vb) . herhangi bir katta eleman veya donanımın bulunduğu lokasyonda ilgili doğrultuda hesaplanan toplam ivme değeri. Ae olarak tanımlanabilir.5 2. (c) Eleman veya donanımın ve/veya bağlantılarının kendi rijitlik ve kütlerinin gözönüne alınması gerekli görülen özel durumlarda.5 2.0 2. konsol iç duvarlar. Bu durumda Denk.5 1.5 1. eleman veya donanımın bulunduğu lokasyonda yukarıdaki (b)’de tanımlandığı şekilde zaman tanım alanında elde edilmiş bulunan ivme fonksiyonundan yararlanılarak.0 2.0 1.2 – Eleman veya donanıma etkiyen en büyük ivme. kat spektrumu’nun ilgili ordinatı olarak eleman veya donanımın Te doğal titreşim periyoduna karşı gelen spektral ivme.5 2.2) Burada ke eleman veya donanımın ve/veya bağlantısının etkin rijitlik katsayısıdır.0 1. Mimari Elemanlar için Büyütme ve Davranış Katsayıları Mimari Eleman Yapısal olmayan yığma iç duvarlar ve bölmeler Yapısal olmayan diğer iç duvarlar ve bölmeler Yanal desteği olmayan veya yanal desteği ağırlık merkezinin altında olan konsol elemanlar (parapetler.5 2. Ae olarak tanımlanabilir. herhangi bir katta eleman veya donanımın bulunduğu lokasyonda ilgili doğrultuda zaman tanım alanında yedi yer hareketi takımı için hesaplanan toplam ivmelerin ortalamalarının en büyüğü olan değer.2.5 1. bacalar vb) Yanal desteği ağırlık merkezinin üstünde olan konsol elemanlar (parapetler. (b) %ormal Sınıf Binalar’da Tasarım Aşaması I – B’de veya Özel Sınıf Binalar’da Tasarım Aşaması III’de zaman tanım alanında yapılacak doğrusal olmayan (nonlineer) deprem analizi sonucunda.5 1. Ae olarak hesaplanabilir.5 2.(5.0 1.5 1. Dış duvarlar ve bağlantıları Ahşap paneller Yapı sisteminden bağımsız çatı katları Asma tavanlar Depolama kabinleri ve laboratuvar ekipmanları Ulaşım katları Reklam panoları Diğer rijit mimari elemanlar Diğer esnek mimari elemanlar Version IV Mayıs 2008 21 Be Re 1. Tablo 5.5 1. konsol dış duvarlar.5. Te doğal titreşim periyodu aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır: Te = 2π me ke (5.0 2. aşağıda belirtilen analizlerden elde edilecek en büyük değer olarak tanımlanacaktır: (a) Tasarım Aşaması I – A’da bina taşıyıcı sistemi için yapılacak doğrusal (lineer) deprem analizi sonucunda.1.5 3.0 1.1)’de tanımlanan Büyütme Katsayısı Be = 1 alınabilir.5 2.5 2.0 1.5 2.5 .5 2.0 2.

servis yükleri ve ±0.5 2.0 1.3 me S MS g (5. rijit olarak bağlanmış kablo tepsileri. Deforme olma kapasitesi düşük malzemelerden (örn. Asılı kablo tepsileri Be Re 2. ve benzeri elektrik donanımları Đnce plaka metalden yapılmış kontrol panelleri. Deforme olma kapasitesi düşük malzemelerden (örn.0 2.4 – Eşdeğer deprem yükü. birbirine dik iki yatay deprem doğrultusunda ayrı ayrı olmak üzere. Titreşim izolasyonlu askı sistemleri tarafından taşınan veya içinden izole edilmiş asılı ekipmanlar.5 2.5 2. ve benzeri donanımlar. transformatörler. Su ısıtıcıları.1) ile hesaplanan eşdeğer deprem yükü. Haberleşme ekipmanları.0 1.3 – Denk. vb. soğutma ve elektrik sistemleri.5 2.0 5. aşağıda verilen değerden daha küçük alınmayacaktır: min Fe = 0. Motorlar. soğutma sistemleri gibi ince metal tabakalardan yapılmış mekanik sistemler.5 2.5 3. su boruları.5 2. rijit plastik gibi) yapılmış kanal dağıtım sistemleri. Elektrik iletim boruları.5 6.2 me S MS g büyüklüğünde düşey eşdeğer deprem yükü ile birlikte uygulanacaktır. ısıtma.0 2.5 2.0 1.0 2.0 1.2.5 3.0 2. cam. elemanlar. dökme demir. bilgisayarlar.0 2.5 6. Deforme olma kapasitesi yüksek malzemelerden yapılmış ve birbirine kaynak veya sert lehimle bağlanmış kanal dağıtım sistemleri. enstrümanlar. Đçinden izole edilmiş ekipmanlar. Neoprenle veya neopren elemanlara oturan döşeme sistemleri vasıtasıyla izole edilmiş ekipmanlar. Ağırlık merkezinin üstünden yatay olarak desteklenen çatıya inşa edilmiş bacalar.3) 5.5 3.0 2.0 2.0 1. kuleler. su soğutucuları. soğutma ve elektrik sistemleri.0 2. dökme demir. cam. Aydınlatma sistemleri Diğer mekanik ve elektrik sistemler.5 2.0 1.5 1. Jeneratörler. Version IV Mayıs 2008 22 .0 2. ve kontrol sistemleri. bağlantı ve değiştirme kutuları.0 1.2.5 9.0 2. rijit plastik gibi) yapılmış boru ve tüp sistemleri. kuleler.5 2.5 1.5 2.0 1. türbinler. ısı değiştirme sistemleri gibi esnek malzemelerden yapılmış mekanik sistemler. pompalar.2.5 1.5 6. Asansörler ve yürüyen merdiven aksamları. Ağırlık merkezinin altından yatay olarak desteklenen çatıya inşa edilmiş bacalar.5 6. eleman veya donanımın ölü yükü. enstrüman kabineleri.5 2. Deforme olma kapasitesi yüksek malzemelerden yapılmış ve birbirine kaynak veya sert lehim dışında maddelerle bağlanmış kanal dağıtım sistemleri.Tablo 5.5 2. Mekanik ve Elektrik Donanımlar için Büyütme ve Davranış Katsayıları Mekanik veya Elektrik Donanım Havalandırma. kompresörler. Yaylar veya yaylar üzerine oturan döşeme sistemleri vasıtasıyla izole edilmiş ekipmanlar.(5.

6-01 standardında belirtilen koşullara paralel olarak aşağıda açıklandığı şekilde yapılacaktır.4.5) Burada (δiA)max / hiA ve (δiB)max / hiB sırası ile birinci ve ikinci taşıyıcı sistem için. panel alt ve üstü arasında panel yüksekliğinin 0. Panellerin deney düzeneğine bağlantısı.4-00 standardında.4) hi Burada hx ve hy sırası ile.5. panelin düşey ve yatay yönlerdeki Version IV Mayıs 2008 23 . + 0.4 katına eşit olan bir yük. yapısal olmayan eleman ve donanımın üst ve alt bağlantı noktalarının ilgili kat tabanından itibaren yüksekliğini. 5. YERDEĞĐŞTĐRMELERĐ SIIRLADIRILMASI 5.3. 4. eleman veya donanım ağırlığının 1.4.3.4.4. δe.2(a) veya 4.3.1. dinamik deneyler ise AAMA 501.2(a)) sonuçlarını kullanarak iki ayrı şekilde hesaplanır ve en elverişsiz olanı. panel yüksekliğinin % 2. – 0.2 – Yapısal olmayan eleman ve donanımla ilgili göreli yerdeğiştirme.1 – Yapı taşıyıcı sistemine asılmış kat yüksekliğindeki cam veya ince duvar panel dış cephe elemanlarının iki kat arasındaki göreli yerdeğiştirmeyi kırılmadan ve düşmeden alabileceğini göstermek için tam boyutlu panel numunelerine statik ve dinamik deneyler uygulanacaktır.3. kullanılan yönteme göre 4.3. YAPISAL OLMAYA DIŞ CEPHE ELEMALARI VE BAĞLATILARI 5.3.3.2(a) veya 4.2(a)’da izin verilen maximum göreli kat ötelemesi oranını göstermektedir. yukarıda belirtilen eşdeğer deprem yükleri yerine.2. 5. 0. binanın en uzun periyodunun iki katından daha az olmamalıdır. (δi)max / hi ise.5 – Bina taşıyıcı sistemine askı tipi (zincir.025.7) ve zaman tanım alanında doğrusal olmayan analiz (Bkz. 5.1 – Yapısal olmayan eleman ve donanımların aynı yapının farklı yerdeğiştirme yapabilecek iki ayrı noktasına veya iki ayrı taşıyıcı sistemdeki noktalara bağlandığı durumlarda.2.3. 0. aşağıdaki değerden daha büyük olamaz: (δ ) δe ≤ (hx − hy ) i max (5. 4. 4. (a) Statik deneyler için tam boyutlu panel numuneleri.7.3. Göreli yerdeğiştirmeler.2. Statik deneyler AAMA (American Architectural Manufacturers Association) 501. kullanılan yönteme göre 4.7.025.0.2(a)’da izin verilen maximum göreli kat ötelemesi oranını göstermektedir.0 katına eşit yerdeğiştirme adımlarından oluşur. yatay ve düşey yönlerde birlikte uygulanarak hesap yapılır. Her bir devirdeki yerdeğiştirme.0. gerçek yapıdaki panel davranışını (örn. kablo gibi) bağlantılarla tutturulmuş eleman veya donanımlarda.5’una eşit miktarda üç tam devir yerdeğiştirmeye maruz bırakılacaktır.1. 5.2.1. taşıyıcı sistemlerdeki bağlantı noktalarında hesaplanan maksimum göreli yerdeğiştirmelerin mutlak değerlerinin toplamı olarak alınır ve aşağıdaki değerden daha büyük olamaz: δe ≤ hx (δiA ) max (δ ) + hy iB max hiA hiB (5.3.2(a) veya 4.3.3 – Đki ayrı taşıyıcı sisteme bağlanmış eleman ve donanımlar için göreli yerdeğiştirme. taşıyıcı sistem için yapılan doğrusal analiz (Bkz.3. 4.4.3. bağlantı noktaları arasında deprem sırasında oluşacak göreli yerdeğiştirmelerden oluşan etkiler de gözönüne alınmalıdır. yapısal olmayan eleman veya donanımın deprem tasarımında kullanılır. Bir devir yerdeğiştirmenin uygulanma süresi süresi.

serbestliklerini) benzeştirecek şekilde olmalıdır. burkulma gibi bir hasar oluşmaması ve panelin yapıya asıldığı noktalardan çıkmaması gerekir. Panelin yatayda sabit tutulan ucu düşey yerdeğiştirme ve dönme hareketlerini yapabilmelidir. panelin alt ve üst başlığı arasındaki göreli yerdeğiştirme 15 cm’ye veya panel yüksekliğinin % 2. (c) Dinamik deney. burkulma. panel çerçevesi ve bağlantı noktalarında kırılma.5’una ulaştığında durdurulur.1 de gösterilen dinamik göreli yerdeğiştirmeler uygulanır. Bağlantı sistemlerinin ana taşıyıcı sisteme ankrajında kullanılan bulon. 5. kanca gibi elemanların gerekli yükleri taşıyacak ankraj uzunluğuna ve rijitliğine sahip olduğu kontrol edilecektir. 5. Version IV Mayıs 2008 24 . eğilme ve diğer gözle görülür bir hasara uğramaması gerekir.4. diğer ucuna Şekil 5.2 – Diğer dış cephe elemanları. Deneyin başarılı olabilmesi için paneldeki cam veya kaplama malzemesinde herhangi bir kırılma veya çatlama olmaması. Panele uygulanan dinamik yerdeğiştirmeler birbirini izleyen iki ayrı frekansta ve zamanla genliği artan sinüzoidlerden oluşur. demir. tam boyutlu panel numunelerinin gerçek yapıdaki panel hareket ve bağlantı şartlarını benzeştiren deney düzenekleri altında sarsma masaları veya dinamik pistonlar (actuator) kullanılarak yapılır. Bağlantıların alabileceği göreli yerdeğiştirme en az 15 mm olacaktır. Deneylerde panelin alt veya üst ucu yatay doğrultuda sabit tutulup.3’de tanımlanan göreli yerdeğiştirmeleri ve aynı zamanda sıcaklık farklarından doğabilecek ek yerdeğiştirmeleri de alabilecek şekilde tasarlanacaktır. çatlama. (b) Dinamik deneyler. Deneyler sırasında cephe elemanlarının kırılma. Bağlantılar yarıklı veya büyük çaplı delikler kullanılarak elemanın kendi düzlemi içinde serbestçe hareketine imkan verecek şekilde yapılacaktır.

1 Version IV Mayıs 2008 25 GÖRELĐ YERDEĞĐŞTĐRME (mm) GÖRELĐ YERDEĞĐŞTĐRME (mm) .Şekil 5.

1’de gösterildiği gibi yerleştirilecek yapı sağlığı izleme sistemleri kurulacaktır. Kayıt sistemi bina titreşimlerini sürekli olarak kaydedecek ve verileri belirlenen merkezlere internet. elektrik veya iletişimin kesilmesi durumunda en az bir hafta süreyle çalışabilecek ve veriyi kendi içinde saklayabilecek batarya ve disk kapasitesine sahip olacaktır. (b) Đzleme sisteminde kullanılacak sensör ve kayıt sistemlerinin teknik şartnamesi Đstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından ayrıca hazırlanacaktır. (a) Đvme ölçerler senkronize olarak en az 20-bit duyarlığında ve GPS zaman kartlı digital bir kayıt sistemine bağlanacaktır. Yatay sensörler Düşey sensörler Kayıt kutusu (herhangi bir kat) Şekil 6. mevcut yönetmelikleri iyileştirmek ve büyük bir deprem sonrasında yapıda hasar olup olmadığını kısa sürede tahmin edebilmek amacıyla binalarda en az 8 ivme ölçerden oluşan ve Şekil 6. modem veya benzeri kanallardan gerçek zamanlı olarak transfer edebilecektir. (d) Bina sahipleri bu sistemin bakımından ve korunmasından sorumlu olacaktır. Sistem.1 Version IV Mayıs 2008 26 .6. (c) Titreşim kayıtları gerçek zamanlı olarak Đstanbul Büyükşehir Belediyesi’nde kurulacak Yapı Sağlığı Đzleme Merkezi’ne gönderilecek ve kayıtlar hem bina sahibi hem de bu merkez tarafından saklanacaktır. YAPI SAĞLIĞI ĐZLEME SĐSTEMLERĐ Yüksek binaların gerçek davranışlarını izlemek.

7. Version IV Mayıs 2008 27 . 7. projenin boyutu ve özelliğine bağlı olarak iki veya üç bağımsız uzmandan oluşur. uygulamada ortaya çıkacak sorunların giderilmesi. BAĞIMSIZ KOTROL KURULU Yüksek binaların bu yönetmelik kapsamında yapılacak performansa göre tasarımlarının. deprem mühendisliği bakımından önemli yapı projelerinde tasarımcı veya danışman olarak en az 10 yıllık deneyim sahibi olmaları ve bunu belgelemeleri gereklidir.1. Đstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı tarafından yürütülür.3. Bağımsız Kontrol Kurulları’nı oluşturacak uzmanların seçilmesi ve proje bazında atanması. Bağımsız uzmanlar. Bu onayın alınmaması durumunda inşaat ruhsatı tanzim edilmeyecektir. Bu kurul ayrıca yüksek binaların genel anlamda tasarımı ve yapımı ile ilgili diğer yönetmeliklerin oluşturulması. Bağımsız Kontrol Kurulu. Uzmanların ayrıca deprem mühendisliği konusunda master/doktora yapmış olmaları ve master/doktora tezi yönetmiş olmaları tercih nedeni olabilir. ĐSTABUL YÜKSEK BĐALAR MÜHEDĐSLĐK ÜST KURULU Đstanbul Yüksek Binalar Deprem ve Rüzgar Yönetmelikleri’nin zaman içinde bilimsel gelişmelere paralel olarak geliştirilmesi. 7.2 – Bu Yönetmelik. Bağımsız uzmanların hizmet karşılıklarına ilişkin hususlar ayrı bir yönetmelikle düzenlenir. BAĞIMSIZ UZMALARI ĐTELĐKLERĐ Bağımsız Kontrol Kurulları’nı oluşturacak uzmanların asgari koşul olarak. deprem mühendisliği konusunda birikim ve deneyim sahibi üniversite öğretim üyelerinden oluşan 7 kişilik Đstanbul Yüksek Binalar Mühendislik Üst Kurulu oluşturulur. YÜRÜRLÜK 8. 8. yenilenmesi. yayını tarihinden itibaren bir yıl sonra yürürlüğe girer. bu alanda teorik ve pratik bilgi ve deneyim sahibi bağımsız uzmanlardan oluşan bir Bağımsız Kontrol Kurulu tarafından tasarımın başlangıcından (taşıyıcı sistem seçimi aşamasından) itibaren bütün aşamalarında kontrol edilerek onaylanması zorunludur. Đstanbul Yüksek Binalar Mühendislik Üst Kurulu’nun görevlendirme ve çalışma esasları ayrı bir yönetmelikle düzenlenir.2.1 – Bu Yönetmelik. BAĞIMSIZ TASARIM KOTROLU 7. revize edilmesi. Đstanbul Yüksek Binalar Mühendislik Üst Kurulu tarafından oluşturulacak bir havuzdan seçilerek yine aynı kurul tarafından proje bazında atanır. ilgili yönetmelik çerçevesinde hizmet karşılıklarının belirlenmesi vb gibi konularda sürekli olarak görev yapmak üzere. uygulamada ortaya çıkacak ihtilaf konusu hususların çözümü için Đstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne danışmanlık görevi yapar. 8.

(D3) Deprem Düzeyi: 50 yılda %2 aşılma olasılığına (ortalama dönüş periyodu 2475 yıl) karşı gelen B/C Zemin Sınıfı sınırı ve %5 sönüm oranlı SS ve S1 spektral ivme haritaları.2 saniye) ve 1. (D2) Deprem Düzeyi: 50 yılda %10 aşılma olasılığına (ortalama dönüş periyodu 475 yıl) karşı gelen B/C Zemin Sınıfı sınırı ve %5 sönüm oranlı SS ve S1 spektral ivme haritaları. referans olarak alınan B ve C Zemin Sınıfı sınırı için (en üst 30m için eşdeğer kayma dalgası hızı=760m/s) bu ek kapsamında sunulan haritalarla verilmiştir. (D2) ve (D3) Deprem Düzeyleri için kısa titreşim periyodu (0.0 saniyelik titreşim periyoduna karşı gelen %5 sönüm oranlı spektral ivme değerleri (sırası ile SS ve S1). . (D1) Deprem Düzeyi: 50 yılda %50 aşılma olasılığına (ortalama dönüş periyodu 72 yıl) karşı gelen) B/C Zemin Sınıfı sınırı ve %5 sönüm oranlı SS ve S1 spektral ivme haritaları.EK-A DEPREM TEHLİKESİ HARİTALARI (İSTANBUL İLİ) (D1).

4 .EYÜP 12 .5 - Kirklareli 41°30'N İLÇE KODU 1 .01.2 sn.ADALAR 2 .4 0.KAĞITHANE Karayolu İL .mxd .BAYRAMPAŞA 7 .0.EMİNÖNÜ 11 .MALTEPE 20 .SARIYER 22 .KARTAL 18 .BÜYÜKÇEKMECE 30 .TUZLA 24 .000 50 km 28°0'E 28°30'E 29°0'E 29°30'E 30°0'E 2007.ÜSKÜDAR 26 . %5 Sönümlü.0.5 1.BEYKOZ 9 . t= 0.2sn.KADIKÖY 16 . 50 yılda %50 aşılma olasılığı 0.0 .SULTANBEYLİ 29 .8 0.ESENLER 28 .BEŞİKTAŞ 8 .ŞİLE 31 .ŞİŞLİ 23 .3 .GÜNGÖREN 15 .1.1.0. h=%5.2 .ÜMRANİYE 25 .0 .6 .3 0.8 .1 .0.0 1.AVCILAR 3 .SİLİVRİ 32 .BEYOĞLU 10 .KÜÇÜKÇEKMECE 19 .6 0.GAZİOSMANPAŞA 14 .2 0.FATİH 13 .PENDİK 21 .0. t=0.BAĞCILAR 5 .1 0.BAHÇELİEVLER 6 .06.BAKIRKÖY 4 .28°0'E 28°30'E 29°0'E 29°30'E 30°0'E Deprem Tehlike Haritası Spektral İvme (Sa(g)).0.ÇATALCA 41°30'N 32 13 11 21 31 8 22 16 27 18 30 7 29 24 6 4 9 14 41°0'N 5 2 26 12 25 10 41°0'N 3 20 15 28 19 17 23 Kocaeli 1 MİKROBÖLGELEME RAPOR VE HARİTALARININ YAPILMASI AVRUPA YAKASI (GÜNEY) İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ DEPREM VE ZEMİN İNCELEME MÜDÜRLÜĞÜ 0 5 10 20 30 40 1:500.27.ZEYTİNBURNU 27 .İstanbul İLÇE Tekirdag 17 .Earthquake_Hazard_Map_SA02sec_PE50_for_50Years_A3_500000. 50 yılda %50 Aşılma Olasılığı Lejand Sa(g).

GAZİOSMANPAŞA 14 .KAĞITHANE Karayolu İL .BEYOĞLU 10 .1.BÜYÜKÇEKMECE 30 . %50 aşılma olasılığı 0.ÜMRANİYE 25 .0.2 .EYÜP 12 .SULTANBEYLİ 29 .3 . %5 Sönümlü. t=1. h=%5.01.SİLİVRİ 32 .8 .5 1.PENDİK 21 .4 .0.BEYKOZ 9 .BAKIRKÖY 4 .6 .8 0.0.27.ŞİŞLİ 23 .0sn.ESENLER 28 .BAĞCILAR 5 .SARIYER 22 .ÜSKÜDAR 26 .ŞİLE 31 .KÜÇÜKÇEKMECE 19 .MALTEPE 20 .0.5 - Kirklareli 41°30'N İLÇE KODU 1 .28°0'E 28°30'E 29°0'E 29°30'E 30°0'E Deprem Tehlike Haritası Spektral İvme (Sa(g)).0 sn.FATİH 13 .Earthquake_Hazard_Map_SA10sec_PE50_for_50Years_A3_500000.4 0.6 0.EMİNÖNÜ 11 .3 0.0 1.0 .KADIKÖY 16 .KARTAL 18 .1 .İstanbul İLÇE Tekirdag 17 .TUZLA 24 .ZEYTİNBURNU 27 .mxd . 50 yılda %50 Aşılma Olasılığı Lejand Sa(g).ÇATALCA 32 13 11 21 31 8 22 29 41°0'N 16 27 18 5 30 7 24 6 4 2 14 26 12 9 25 10 3 41°0'N 20 15 19 28 17 23 Kocaeli 1 MİKROBÖLGELEME RAPOR VE HARİTALARININ YAPILMASI AVRUPA YAKASI (GÜNEY) İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ DEPREM VE ZEMİN İNCELEME MÜDÜRLÜĞÜ 0 5 10 20 30 40 1:500.GÜNGÖREN 15 . 50 yılda.AVCILAR 3 .06.BAHÇELİEVLER 6 . t= 1.0 .BAYRAMPAŞA 7 .000 50 km 28°0'E 41°30'N 28°30'E 29°0'E 29°30'E 30°0'E 2007.1 0.BEŞİKTAŞ 8 .ADALAR 2 .0.0.2 0.1.

BÜYÜKÇEKMECE 30 .6 0.0 .GAZİOSMANPAŞA 14 .1 .BAYRAMPAŞA 7 .ZEYTİNBURNU 27 .AVCILAR 3 .ŞİLE 31 .000 50 km 28°0'E 41°30'N 28°30'E 29°0'E 29°30'E 30°0'E 2007.SARIYER 22 .0.ÜSKÜDAR 26 .8 0.1.0.06.GÜNGÖREN 15 .5 1.ESENLER 28 . t=0. 50 yılda %10 aşılma olasılığı 0. %5 Sönümlü.BAKIRKÖY 4 .BAHÇELİEVLER 6 .BEYKOZ 9 .SİLİVRİ 32 .2sn.0. h=%5.BEYOĞLU 10 .mxd .KAĞITHANE Karayolu İL .Earthquake_Hazard_Map_SA02sec_PE10_for_50Years_A3_500000.2 sn.27.4 0.İstanbul İLÇE Tekirdag 17 .8 .EMİNÖNÜ 11 .ÜMRANİYE 25 .01.5 - Kirklareli 41°30'N İLÇE KODU 1 .0 1.KÜÇÜKÇEKMECE 19 .1.2 0.KADIKÖY 16 .0.ŞİŞLİ 23 .SULTANBEYLİ 29 .3 .PENDİK 21 .4 .1 0.2 .ADALAR 2 .BAĞCILAR 5 .28°0'E 28°30'E 29°0'E 29°30'E 30°0'E Deprem Tehlike Haritası Spektral İvme (Sa(g)).0. t= 0. 50 yılda %10 Aşılma Olasılığı Lejand Sa(g).0 .0.ÇATALCA 32 13 11 21 31 8 22 29 41°0'N 16 27 18 5 30 7 24 6 4 2 14 26 12 9 25 10 3 41°0'N 20 15 19 28 17 23 Kocaeli 1 MİKROBÖLGELEME RAPOR VE HARİTALARININ YAPILMASI AVRUPA YAKASI (GÜNEY) İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ DEPREM VE ZEMİN İNCELEME MÜDÜRLÜĞÜ 0 5 10 20 30 40 1:500.KARTAL 18 .TUZLA 24 .BEŞİKTAŞ 8 .EYÜP 12 .MALTEPE 20 .FATİH 13 .6 .3 0.

İstanbul İLÇE Tekirdag 17 .KAĞITHANE Karayolu İL . t=1.4 .8 .2 .0 1.0 .ZEYTİNBURNU 27 .6 .FATİH 13 .BÜYÜKÇEKMECE 30 .3 .GÜNGÖREN 15 .5 - Kirklareli 41°30'N İLÇE KODU 1 .BAYRAMPAŞA 7 .0.ÜMRANİYE 25 .BEYOĞLU 10 .000 50 km 28°0'E 41°30'N 28°30'E 29°0'E 29°30'E 30°0'E 2007. t= 1.1.0.SİLİVRİ 32 .0.ŞİŞLİ 23 .KARTAL 18 .8 0.1.0 sn.1 .KÜÇÜKÇEKMECE 19 .27.MALTEPE 20 .mxd .ŞİLE 31 .Earthquake_Hazard_Map_SA10sec_PE10_for_50Years_A3_500000.3 0.EMİNÖNÜ 11 .0 .BAĞCILAR 5 . %5 Sönümlü.PENDİK 21 .GAZİOSMANPAŞA 14 .BAKIRKÖY 4 .4 0.BEŞİKTAŞ 8 .SULTANBEYLİ 29 .ADALAR 2 .EYÜP 12 .0.SARIYER 22 .KADIKÖY 16 .ÜSKÜDAR 26 .06.AVCILAR 3 .6 0.0. h=%5.BAHÇELİEVLER 6 .ÇATALCA 32 13 11 21 31 8 22 30 27 18 16 6 4 29 41°0'N 2 5 9 14 26 12 7 24 25 10 3 41°0'N 20 15 19 28 17 23 Kocaeli 1 MİKROBÖLGELEME RAPOR VE HARİTALARININ YAPILMASI AVRUPA YAKASI (GÜNEY) İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ DEPREM VE ZEMİN İNCELEME MÜDÜRLÜĞÜ 0 5 10 20 30 40 1:500.TUZLA 24 .BEYKOZ 9 .0. 50 yılda %10 Aşılma Olasılığı Lejand Sa(g). %10 aşılma olasılığı 0.5 1.ESENLER 28 .2 0.01. 50 yılda.0sn.28°0'E 28°30'E 29°0'E 29°30'E 30°0'E Deprem Tehlike Haritası Spektral İvme (Sa(g)).1 0.

2 .ŞİŞLİ 23 .ÇATALCA 32 13 11 21 31 8 22 30 27 18 16 6 4 29 41°0'N 2 5 9 14 26 12 7 24 25 10 3 41°0'N 20 15 19 28 17 23 Kocaeli 1 MİKROBÖLGELEME RAPOR VE HARİTALARININ YAPILMASI AVRUPA YAKASI (GÜNEY) İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ DEPREM VE ZEMİN İNCELEME MÜDÜRLÜĞÜ 0 5 10 20 30 40 1:500.BAKIRKÖY 4 .BAĞCILAR 5 .28°0'E 28°30'E 29°0'E 29°30'E 30°0'E Deprem Tehlike Haritası Spektral İvme (Sa(g)).FATİH 13 .SULTANBEYLİ 29 .BEŞİKTAŞ 8 .ZEYTİNBURNU 27 .PENDİK 21 .GÜNGÖREN 15 .TUZLA 24 .Earthquake_Hazard_Map_SA02sec_PE2_for_50Years_A3_500000.0.0.1 .ŞİLE 31 .BAYRAMPAŞA 7 .0 1.BEYOĞLU 10 .3 0.6 . 50 yılda %2 Aşılma Olasılığı Lejand Sa(g).KAĞITHANE Karayolu İL . %2 aşılma olasılığı 0.000 50 km 28°0'E 41°30'N 28°30'E 29°0'E 29°30'E 30°0'E 2007.2 sn.06.5 - Kirklareli 41°30'N İLÇE KODU 1 .KADIKÖY 16 . t=0.2sn.3 .KARTAL 18 .0 .KÜÇÜKÇEKMECE 19 .27.5 1.GAZİOSMANPAŞA 14 . h=%5.EYÜP 12 . 50 yılda.4 0.4 .BÜYÜKÇEKMECE 30 .0.mxd .SİLİVRİ 32 .SARIYER 22 .0 .EMİNÖNÜ 11 .0. t= 0.01.ÜSKÜDAR 26 .1.8 .1 0.ÜMRANİYE 25 .0. %5 Sönümlü.MALTEPE 20 .BEYKOZ 9 .6 0.ESENLER 28 .İstanbul İLÇE Tekirdag 17 .0.8 0.1.2 0.BAHÇELİEVLER 6 .ADALAR 2 .AVCILAR 3 .

1.BEŞİKTAŞ 8 .TUZLA 24 .0.3 0.1 0.000 50 km 28°0'E 41°30'N 28°30'E 29°0'E 29°30'E 30°0'E 2007.EMİNÖNÜ 11 .KARTAL 18 .ESENLER 28 .4 0.BAĞCILAR 5 .mxd .KÜÇÜKÇEKMECE 19 .0 .8 0.0.1 .0.1.GAZİOSMANPAŞA 14 .2 0.2 .5 - Kirklareli 41°30'N İLÇE KODU 1 .27.0. 50 yılda %2 Aşılma Olasılığı Lejand Sa(g).Earthquake_Hazard_Map_SA10sec_PE2_for_50Years_A3_500000.28°0'E 28°30'E 29°0'E 29°30'E 30°0'E Deprem Tehlike Haritası Spektral İvme (Sa(g)).ŞİLE 31 . %5 Sönümlü. t= 1.BEYKOZ 9 .PENDİK 21 .5 1.6 0.MALTEPE 20 .GÜNGÖREN 15 .8 .BEYOĞLU 10 .ÜMRANİYE 25 .KAĞITHANE Karayolu İL .0.4 . h=%5.AVCILAR 3 .BÜYÜKÇEKMECE 30 .0.01.ADALAR 2 .ÇATALCA 32 13 11 21 31 8 22 29 41°0'N 16 27 18 5 30 7 24 6 4 2 14 26 12 9 25 10 3 41°0'N 20 15 19 28 17 23 Kocaeli 1 MİKROBÖLGELEME RAPOR VE HARİTALARININ YAPILMASI AVRUPA YAKASI (GÜNEY) İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ DEPREM VE ZEMİN İNCELEME MÜDÜRLÜĞÜ 0 5 10 20 30 40 1:500. 50 yılda.6 .0 .ŞİŞLİ 23 .SULTANBEYLİ 29 .BAHÇELİEVLER 6 .BAYRAMPAŞA 7 .0sn.3 .EYÜP 12 .ZEYTİNBURNU 27 .SİLİVRİ 32 .06.FATİH 13 .0 sn.ÜSKÜDAR 26 .KADIKÖY 16 .İstanbul İLÇE Tekirdag 17 . %2 aşılma olasılığı 0. t=1.BAKIRKÖY 4 .SARIYER 22 .0 1.

SĐMGELER dc di ds i PI sui vsi w = En üst 30 m’deki kohezyonlu zemin tabakalarının toplam kalınlığı = 1 ila 30 m arasında yer alan i’inci tabakanın kalınlığı (m) = En üst 30 m’deki kohezyonsuz zemin tabakalarının toplam kalınlığı = 1 ila 30 m arasında yer alan i’inci tabakanın düzeltme yapılmamış standart penetrasyon sayısı (ASTM D 1586. 100 vuruş/ft’den büyük alınmayacaktır.EK-B ZEMĐ SI IFLARI I TA IMLA MASI B. ZEMĐ SI IFLARI B.2. yüksek derecede hassas killer ve zayıf çimentolanmış zeminler.2. zeminin D sınıfında olduğu kabul edilebilir.) = Plastisite indisi = 1 ila 30 m arasında yer alan i’inci tabakanın drenajsız kayma dayanımı (kPa).2 – Zemin sınıfının B. v s > 1500 m/sn B Sınıfı: Kaya.1 – Đvme Spektrumu’nda esas alınan zemin sınıfları aşağıdaki gibi tanımlanmaktadır: A Sınıfı: Sert kaya.5 sn’den düşük olan yapılar için sıvılaşabilen zeminlerde spektal ivmelerin bulunmasında sahaya özel geoteknik araştırmaya gerek yoktur. w ≥ %40 ve su < 25 kPa) F Sınıfı: Sahaya özel değerlendirme gerektiren zeminler: (1) Deprem etkisi altında potansiyel çökme veya göçme duyarlılığı olan zeminler (örneğin sıvılaşabilen zeminler). (180 m/sn < v s ≤ 360 m/sn) veya (15 ≤  ≤ 50) veya (50 kPa ≤ su ≤ 100 kPa) E sınıfı: v s < 180 m/sn veya  < 15 veya su < 50 kPa olan zemin profili veya 3 metreden kalın yumuşak kil bulunan zemin profili (PI >20. (360 m/sn < v s ≤ 760 m/sn) veya  > 50 veya su > 100 kPa D Sınıfı: Katı zeminler. vb.) = 1 ila 30 m arasında yer alan i’inci tabakanın kayma dalgası hızı (m/sn) = Su muhtevası B. kayma dalgası hızı.1.1.1’e göre tanımlanabilmesi için yeterli geoteknik verinin mevcut olmaması durumunda. (ASTM D 2166 veya D 2850. (2) Turbalar ve/veya yüksek derecede organik killer (H > 3 m kalınlığında turba ve/veya organik kil) (3) Çok yüksek plastisiteli killer (H > 8 m ve PI > 75) (4) Çok kalın yumuşak/orta sert killer (H > 36 m ve su < 50 kPa) B. 1 . (760 m/sn < v s ≤ 1500 m/sn) C Sınıfı: Çok sıkı zeminler ve yumuşak kaya. E ve F sınıflarında olmadığından emin olunması kaydı ile.2’ye göre belirlenir. Đstisna: Hakim periyodu 0. Bu durumda zemin sınıfı B. 250 kPa’dan büyük alınmayacaktır.2.

2. w ≥ %40 ve su < 25 kPa).1) i =1 (b) En üst 30 m için eşdeğer standart penetrasyon sayısı (kohezyonsuz zemin.3. B.4 – Zemin Sınıfı B. Var ise Zemin Sınıfı E olarak atanır.3. B.3 – Zemin sıfınının tanımlanmasında kullanılan parametreler zemin profilinin en üstteki 30 m’si için hesaplanır. Saha bu dört gruptan herhangi birine giriyor ise Zemin Sınıfı F olarak değerlendirilir ve sahaya özel değerlendirme yapılır.2.2 – 3 metreden kalın yumuşak kil tabakası olup olmadığı kontrol edilir (gerekli kriterler PI >20.B.3.3’te en üst 30 m için tanımlanan eşdeğer kayma dalgası hızı ( v s ).3 – Aksi bütün durumlarda. B. kaya için kayma dalgası hızına göre atanmalıdır. 2 . En üst 30 m’de farklı kaya ve zemin tabakalarını içeren profillerdeki tabakalar i=1’den i=n’ye kadar numaralandırılır. kohezyonlu zemin ve kaya tabakaları için): n ∑d = i i =1 n (B. eşdeğer penetrasyon sayısı (  veya  ch ) veya eşdeğer drenajsız kayma dayanımı ( su )’nun birisinden yararlanarak B.3.2) di ∑ i =1  i (c) En üst 30 m için eşdeğer standart penetrasyon sayısı (sadece kohezyonsuz zemin tabakaları için):  ch = m ds m di ∑ i =1  i (∑ d i = ds ) (B. SI IFLA DIRMA I YAPILMASI Zemin sınıflandırması için aşağıdaki adımlar izlenecektir: B. Az aşınmış sert kayalar için kayma dalgası hızının tahminine izin verilir. B.4) i =1 B.2. (a) En üst 30 m için eşdeğer kayma dalgası hızı: n ∑d vs = i n (∑ d i = 30m) i =1 n di ∑ i =1 vsi (B.3. Yüksek derecede aşınmış veya kırılmış kayalar için kayma dalgası hızı ölçülmeli veya Zemin Sınıfı C olarak atanmalıdır.3) i =1 (d) En üst 30 m için eşdeğer drenajsız kayma dayanımı: su = k dc k di ∑ i =1 sui (∑ di = d c ) (B.1 – F sınıfı zemin için tanımlanan dört grup kontrol edilir. B.1’de yer alan temel parametreler aşağıda tanımlanmıştır.2.1’e göre zemin sınıflandırması yapılır.

6 – Kaya tabakası ile temel seviyesi arasında kalınlığı 3 m’den fazla bir zemin tabakası var ise.100 E Yumuşak zemin < 180 < 15 < 50 a su yöntemi kullanılmış ve  ch ile su kriterleri farklı sonuç veriyor ise.3. daha zayıf olan zemin sınıfı seçilmelidir. B.3. Zemin Sınıfları Zemin Sınıfı Açıklama vs (m/sn)  veya  ch su (kPa)a C Çok sıkı zemin ve yumuşak kaya 360 .360 15 .1.50 50 . 3 .760 > 50 > 100 D Sert zemin 180 . Tablo B.B.5 – Zemin Sınıfı A ataması sahada yapılan kayma dalgası hızı ölçümleri veya aynı kaya türündeki profiller üzerinde yapılan ölçümlere göre olmalıdır. Zemin Sınıfı A veya B olarak atanmamalıdır.