P. 1
Niesądowe organy ochrony prawnej Cz. 2

Niesądowe organy ochrony prawnej Cz. 2

|Views: 1,629|Likes:
Published by Dominik

More info:

Published by: Dominik on Mar 10, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/24/2011

pdf

text

original

Sections

ROZDZIAŁ V.

PROKURATURA , INNE ORGANY ŚCIGANIA KARNEGO

/. UWAGI WPROWADZAJĄCE

stanowiska lub funkcji, nie dotyczy to sędziów, którzy w tym zakresie podlegają sądownictwu dyscyplinarnemu. Prawomocne orzeczenie Sądu stwierdzające fakt zło enia przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawdą oświadczenia powoduje pozbawienie jej na lat 10 biernego prawa wyborczego na urząd Prezydenta.

ROZDZIAŁ VI. ORGANY WSPOMAGAJĄCE OCHRONĘ PRAWNA 1. UWAGI WPROWADZAJĄCE
1. Ochronę, prawną w państwie prawa sprawują zarówno sądy, trybunały, jak i konstytucyjne oraz pozakonstytucyjne niesądowe organy ochrony prawnej. Nale ą do nich: Najwy sza Izba Kontroli, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, a tak e rzecznicy interesu publicznego oraz organy pomocy i obsługi prawnej, a ponadto organy ścigania karnego. Uzupełnieniem listy organów ochrony prawnej są tzw. organy wspomagające ochronę prawną, czyli słu by, stra e i inspekcje oraz urzędy wyodrębnione. Zaliczenie tych właśnie organów (stra y, inspekcji, słu b i urzędów wyodrębnionych) do organów wspomagających ochronę prawną spowodowane jest szerokim rozumieniem pojęcia ochrony prawnej. Ochronę prawną stanowi, bowiem ka da forma strze enia praworządności, zapewnienia bezpieczeństwa i porządku prawnego oraz wspomagająca ład społeczny i poczucie opieki prawnej. Organy wspomagające ochronę prawną wszelako są organami utworzonymi dla ochrony określonej sfery porządku publicznego, co nie oznacza, e nie spełniają zadań w zakresie ochrony prawnej. 2. Lista organów wspomagających ochronę prawną jest obszerna. Zaliczyć trzeba do tej grupy tzw. stra e, których jest wiele, ale których cechą wspólną jest strze enie porządku w określonym zakresie. Są to zazwyczaj umundurowane i nierzadko uzbrojone formacje. Zaliczyć do tej grupy wypada równie tzw. słu by, które mogą być wydzielone jako słu by funkcjonalno-organizacyjne, czy jako słu by po prostu funkcjonalno-prewencyjne. Do wskazanej grupy organów ochrony prawa zaliczyć trzeba równie inspekcje wyodrębnione organizacyjnie, które wykonują określone czynności kontrolno-sprawdzające. Wreszcie trzeba tutaj uwzględnić specjalne urzędy, które równie wykonują czynności nadzorcze, kontrolne i w pewnym stopniu - władczo-korygujące. 3. W odniesieniu do wspomnianych urzędów wyodrębnionych nale y uwzględnić, e sprawują one ochronę prawną. Ka dy w wymienionym profilu

- 148 -

-149-

ROZDZIAŁ VJ. ORGANY WSPOMAGAJĄCE OCHRONĘ PRAWNĄ

2. URZĘDY WYODRĘBNIONE

działania i określonym zakresie. Zadaniem ich jest albo ochrona konsumentów i uczciwości konkurencyjnej, albo prawidłowość i jakość usług pocztowych i usług telekomunikacyjnych. Obie te płaszczyzny ochrony są przedmiotem działania dwóch wyodrębnionych, centralnych urzędów w państwie, które zostaną kolejno przedstawione. 4. Funkcje kontrolne i sprawdzające wykonują równie wyodrębnione inspekcje, których uruchomiono kilka w odniesieniu do ró nych dziedzin ycia, takich jak: handel, budownictwo, stan sanitarny, transport, finanse, środowisko, egluga, rybołówstwo. Wszystkie te płaszczyzny ochrony będą kolejno przedstawione. 5. Prezentując problematykę organów wspomagających ochronę prawną i omawiając zadania, jakie one spełniają w zakresie ochrony prawnej, trzeba uwzględnić, e stanowią one kontynuację tych czynności, które wzmacniają instytucjonalnie organy ścigania karnego. 6. Ochronę prawną wspomagają równie tzw. słu by. Pośród licznych słu b mo emy wyodrębnić słu by funkcjonalnoorganizacyjne oraz słu by funkcjonalno-prewencyjne. W tej grupie znajduje się m.in. słu ba celna, która jest ponadto organem ścigania tzw. administracyjnej proweniencji, bo przecie jej funkcjonariusze mogą prowadzić dochodzenia w sprawach o przestępstwa skarbowe. Wymienić tutaj nale y równie słu bę więzienna, której zadania odnoszą się do spraw penitencjarnych. Innego rodzaju działanie prowadzą słu by wykonujące zadania w zakresie ratownictwa morskiego czy w zakresie geodezji i kartografii. Czynności funkcjonalnoprewencyjne wykonują określone słu by w zakresie ochrony przyrody, gospodarki leśnej, bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony zdrowia. Odnośne słu by słu ą ochronie prawa w podanych zakresach, które kolejno zostaną przedstawione. 7. Do organów wspomagających ochronę prawna zaliczyć mo na ró ne stra e wyspecjalizowane, a wśród nich: Stra Graniczną. W odniesieniu do tego organu trzeba wszelako zaznaczyć, e jest to w gruncie rzeczy resortowy organ ścigania. Podobnie do organów ścigania trzeba zaliczyć Stra Leśną czy Stra Rybacką oraz Stra Łowiecka, bo są to organy ścigania o proweniencji administracyjnej. Natomiast Stra Ochrony Kolei oraz Stra e Gminne nie mają takiego przymiotu i zaliczyć trzeba te organy do wyspecjalizowanych stra y ochrony porządku i bezpieczeństwa.

2. URZĘDY WYODRĘBNIONE A. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
1. Podstawę prawną organizacji i funkcjonowania Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stanowi ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz.2080 z póź. zm.). 2. Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów zarządza Prezes Urzędu. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach ochrony konkurencji i konsumentów Prezes Rady Ministrów sprawuje nadzór nad działalnością Prezesa Urzędu.. 3. Do zakresu działania Prezesa Urzędu nale y: 1) sprawowanie kontroli przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 2) wydawanie decyzji w sprawach przeciwdziałania praktykom ograniczającym konkurencję, w sprawach koncentracji lub po działu przedsiębiorców oraz przeciwdziałania praktykom naruszającym zbiorowe interesy konsumentów, a tak e decyzji w sprawach kar pienię nych; 3) prowadzenie badań stanu koncentracji gospodarki oraz zachowań rynkowych przedsiębiorców; 4) przygotowywanie projektów rządowych programów rozwoju konkurencji oraz projektów rządowej polityki konsumenckiej; 5) nadzorowanie pomocy publicznej udzielanej przedsiębiorcom; 6) dokonywanie oceny skuteczności oraz efektywności pomocy publicznej udzielonej przedsiębiorcom, a tak e skutków udzielonej pomocy w sferze konkurencji; 6a) współpraca z innymi organami, do których zakresu działania nale y ochrona konkurencji i konsumentów; 7) współpraca z zagranicznymi i międzynarodowymi organizacjami i organami w zakresie ochrony konkurencji; 7a) wykonywanie zadań i kompetencji organu ochrony konkurencji państwa członkowskiego Unii Europejskiej określonych w rozporządzeniach nr 1/2003/WE i 139/2004/WE; 8) opracowywanie i przedkładanie Radzie Ministrów projektów aktów prawnych dotyczących praktyk ograniczających konkurencję, rozwoju konkurencji lub warunków jej powstawania, a tak e ochrony interesów konsumentów; 9) opiniowanie projektów aktów prawnych dotyczących praktyk ograniczających konkurencję, rozwoju konkurencji lub warunków jej powstawania, a tak e ochrony interesów konsumentów; 10) przedkładanie Radzie Ministrów określonych sprawozdań z realizacji rządowych programów rozwoju konkurencji i polityki konsumenckiej; 11) występowanie do przedsiębiorców i związków przedsiębiorców w sprawach ochrony praw i interesów konsumentów;
-151 -

-150-

ROZDZIAŁ VI. ORGANY WSPOMAGAJĄCE OCHRONĘ PRAWNĄ

2. URZĘDY WYODRĘBNIONE

12) podejmowanie czynności wynikających z przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz przepisów dotyczących niedozwolonych postanowień umownych; 13) występowanie do wyspecjalizowanych jednostek i odpowiednich organów kontroli państwowej o wykonanie badań przestrzegania praw konsumentów; 14) nadzór nad ogólnym bezpieczeństwem produktów przeznaczonych dla konsumentów w zakresie wynikającym z przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów; 14a) monitorowanie systemu kontroli wyrobów wprowadzonych do obrotu w zakresie ich zgodności z zasadniczymi wymaganiami, zgodnie z ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz.U. z 2004 r. Nr.204, poz.2087 i Dz.U z 2005 r. Nr.64, poz.565); 15) współpraca z organami samorządu terytorialnego oraz z krajowymi i zagranicznymi organizacjami społecznymi i innymi instytucjami, do których zadań statutowych nale y ochrona interesów konsumentów; 16) udzielanie pomocy organom samorządu województwa i powiatu oraz organizacjom, do których zadań statutowych nale y ochrona interesów konsumentów, w zakresie wynikającym z rządowej polityki konsumenckiej; 17) inicjowanie badań towarów i usług, wykonywanych przez organizacje konsumenckie; 18) opracowywanie i wydawanie publikacji oraz programów edukacyjnych popularyzujących wiedzę o prawach konsumentów; 19) realizacja zobowiązań międzynarodowych Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie współpracy i wymiany informacji w sprawach ochrony konkurencji i pomocy publicznej udzielanej przedsiębiorcom; 20) gromadzenie i upowszechnianie orzecznictwa w sprawach z zakresu ochrony konkurencji i konsumentów. 4. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów powołuje na okres 5 lat Prezes Rady Ministrów spośród osób nale ących do państwowego zasobu kadrowego. Prezes Urzędu wyłaniany jest w drodze konkursu spośród osób posiadających wykształcenie wy sze, w szczególności z zakresu prawa, ekonomii lub zarządzania, i wyró niających się wiedzą teoretyczną i doświadczeniem z zakresu gospodarki rynkowej oraz ochrony konkurencji i konsumentów. 5. W skład Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wchodzi Centrala w Warszawie oraz delegatury Urzędu w Bydgoszczy, w Gdańsku, w Katowicach, w Krakowie, w Lublinie, w Lodzi, w Poznaniu, w Warszawie i we Wrocławiu. 6. Delegaturami Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kierują dyrektorzy. Delegatury oprócz spraw nale ących do ich właściwości mogą załatwiać inne sprawy przekazane im przez Prezesa Urzędu. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Prezes mo e sprawę nale ącą do właściwości delegatury przejąć lub przekazać do załatwienia innej delegaturze albo sprawę nale ącą do swojej właściwości przekazać do załatwienia wskazanej delegaturze. 7. Organizację Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów określa statut nadany, w drodze zarządzenia, przez Prezesa Rady Ministrów.
-152-

B. Urząd Regulacji Telekomunikacji i Poczt (obecnie: Urząd Komunikacji Elektronicznej)
1. Podstawę prawną organizacji i funkcjonowania Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczt stanowi ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Z 2004 r. Nr 171, poz. 1800). Ustawa zmienia nazwę wy ej wspomnianego urzędu na: Urząd Komunikacji Elektronicznej. 2. Urzędem Komunikacji Elektronicznej zarządza Prezes UKE, który jest organem regulacyjnym w dziedzinie usług telekomunikacyjnych i pocztowych. Prezes UKE jest organem wyspecjalizowanym w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności w zakresie aparatury, w tym telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i urządzeń radiowych, ponadto w zakresie gospodarki częstotliwościowej oraz kontroli spełniania wymagań dotyczących kompatybilności elektromagnetycznej. 3. Prezes UKE jest centralnym organem administracji rządowej. Prezesa UKE powołuje Prezes Rady Ministrów, spośród osób nale ących do państwowego zasobu kadrowego, zaproponowanych przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji. Prezes Rady Ministrów odwołuje Prezesa UKE. Prezes UKE jest organem egzekucyjnym w zakresie administracyjnej egzekucji obowiązków niepienię nych. Minister właściwy do spraw łączności, na wniosek Prezesa UKE, powołuje zastępcę Prezesa UKE spośród osób nale ących do państwowego zasobu kadrowego. Minister właściwy do spraw łączności odwołuje zastępcę Prezesa UKE. 4. Do zakresu działania Prezesa UKE nale y w szczególności: 1) wykonywanie zadań z zakresu regulacji i kontroli rynków usług telekomunikacyjnych, gospodarki w zakresie zasobów częstotliwości, zasobów orbitalnych i zasobów numeracji oraz kontroli spełniania wymagań dotyczących kompatybilności elektromagnetycznej; 2) wykonywanie zadań z zakresu regulacji działalności pocztowej, określonych w ustawie z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. Nr 130, poz.1188 oraz Dz.U. z 2004 r. Nr 69, poz. 627 i Nr 96, poz. 959); 3) opracowywanie wskazanych przez ministra właściwego do spraw łączności projektów aktów prawnych w zakresie łączności; 4) analiza i ocena funkcjonowania rynku usług telekomunikacyjnych i pocztowych; 5) podejmowanie interwencji, a tak e decyzji w sprawach dotyczących funkcjonowania rynku usług telekomunikacyjnych i pocztowych oraz rynku aparatury, w rym rynku urządzeń telekomunikacyjnych, z własnej inicjatywy lub wniesionych przez zainteresowane podmioty, w szczególności u ytkowników i przedsiębiorców telekomunikacyjnych; 6) rozstrzyganie sporów między przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi w zakresie właściwości Prezesa UKE; 7) rozstrzyganie w sprawach uprawnień zawodowych w dziedzinie
-153-

telekomunikacji, określonych w przepisach odrębnych; 8) tworzenie warunków dla rozwoju krajowych słu b radiokomunikacyjnych przez zapewnianie Rzeczypospolitej Polskiej niezbędnych przydziałów częstotliwości oraz dostępu do zasobów orbitalnych; 9) wykonywanie obowiązków na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego; 10) prowadzenie rejestrów w zakresie ujętym w ustawie; 11) koordynacja rezerwacji częstotliwości w zakresach częstotliwości przeznaczonych dla podmiotów, o których mowa w art. 4 (m.in. organy podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Ministrowi Obrony Narodowej) w szczególności w zakresach częstotliwości przez nich zwalnianych lub dla nich nowo udostępnianych albo współwykorzystywanych z innymi u ytkownikami; 12) inicjowanie oraz wspieranie badań naukowych i prac badawczorozwojowych w zakresie łączności; 13) współpraca z krajowymi i międzynarodowymi organizacjami telekomunikacyjnymi i pocztowymi oraz właściwymi organami innych państw, w zakresie właściwości Prezesa UKE; 14) współpraca z Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawach dotyczących przestrzegania praw podmiotów korzystających z usług pocztowych i telekomunikacyjnych, przeciwdziałania praktykom ograniczającym konkurencję oraz antykonkurencyjnym koncentracjom operatorów pocztowych, przedsiębiorców telekomunikacyjnych i ich związków; 15) współpraca z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji w zakresie określonym ustawą i przepisami odrębnymi; 16) wykonywanie zadań w sprawach międzynarodowej i wspólnotowej polityki telekomunikacyjnej z upowa nienia ministra właściwego do spraw łączności; 17) współpraca z Komisją Europejską i instytucjami wspólnotowymi oraz organami regulacyjnymi innych państw członkowskich; 18) przedstawianie Komisji Europejskiej i organom regulacyjnym innych państw informacji z zakresu telekomunikacji, w tym wykonywanie obowiązków notyfikacyjnych, oraz informacji o przedsiębiorcach telekomunikacyjnych, którzy zostali uznani za posiadających znaczącą pozycję rynkową, świadczących usługę powszechną i realizujących połączenia sieci telekomunikacyjnych oraz nało onych na nich obowiązkach; 19) przeprowadzanie konsultacji środowiskowych z zainteresowanymi podmiotami, w szczególności z operatorami, dostawcami usług, u ytkownikami, konsumentami oraz producentami, w sprawach związanych z zasięgiem, dostępnością oraz jakością usług telekomunikacyjnych; 20) przedstawianie Komisji Europejskiej informacji z zakresu poczty, w tym danych dotyczących operatora świadczącego powszechne usługi pocztowe, informacji o sposobie udostępniania korzystającym z powszechnych usług pocztowych szczegółowych i aktualnych informacji

dotyczących charakteru oferowanych usług, warunków dostępu, cen i wskaźników terminowości doręczeń, informacji o systemie rachunku kosztów stosowanym przez operatora świadczącego powszechne usługi pocztowe, a na ądanie Komisji Europejskiej - informacji o przyjętych wskaźnikach terminowości doręczeń dla powszechnych usług pocztowych w obrocie krajowym. 5. Prezes UKE wydaje Dziennik Urzędowy Urzędu Komunikacji Elektronicznej, w którym ogłasza się w szczególności: zarządzenia, przepisy międzynarodowe, ogłoszenia, obwieszczenia i komunikaty. 6. Prezes UKE składa ministrowi właściwemu do spraw łączności coroczne, pisemne sprawozdanie ze swojej działalności za rok poprzedni. Na podstawie informacji uzyskanych od przedsiębiorców telekomunikacyjnych Prezes UKE w terminie do dnia 30 kwietnia ogłasza raport o stanie rynku telekomunikacyjnego za rok ubiegły, uwzględniający działania na rzecz ochrony interesów u ytkowników telekomunikacyjnych oraz przedstawia cele działalności regulacyjnej w danym roku. Raport publikuje się w Biuletynie UKE i zamieszcza na stronach internetowych UKE. 7. Prezes UKE wykonuje zadania przy pomocy UKE. Minister właściwy do spraw łączności, w drodze zarządzenia, nadaje statut UKE, określając jego komórki organizacyjne. Statut określa siedziby oddziałów okręgowych, ich właściwość rzeczową oraz miejscową; z uwzględnieniem zasadniczego podziału terytorialnego państwa. Oddziałem okręgowym kieruje dyrektor oddziału okręgowego. Dyrektorów oddziałów okręgowych powołuje i odwołuje Prezes UKE.

8. Prezes UKE wydaje Biuletyn UKE. W Biuletynie UKE zamieszcza wymagane ustawą informacje i rozstrzygnięcia, w tym: 1) zalecenia dotyczące stosowania norm lub wymagań technicznych; 2) roczne raporty o jakości usługi powszechnej świadczonej przez przedsiębiorców wyznaczonych; 3) roczne raporty o stanie rynku telekomunikacyjnego i ochronie interesów u ytkowników telekomunikacji; 4) dane dotyczące wyników kalkulacji kosztów stosowanych przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych, na których został nało ony taki obowiązek; 5) sprawozdania oraz wyniki kalkulacji kosztów, wraz z raportem określającym ich zgodność z określonymi zasadami przygotowanymi przez podmiot przeprowadzający badanie;

- 153 B - 153 A -

3. INSPEKCJE WYODRĘBNIONE ORGANIZACYJNIE ROZDZIAŁ VI. ORGANY WSPOMAGAJĄCE OCHRONĘ PRAWNĄ

6) wykaz przedsiębiorców telekomunikacyjnych o znaczącej pozycji rynkowej oraz decyzje w których zostały nało one na nich obowiązki; 7) informacje dotyczące praw i obowiązków abonentów publicznie dostępnych usług telefonicznych, w tym usługi powszechnej; 8) informacje i ogłoszenia dotyczące kompatybilności elektromagnetycznej i wykorzystania zasobów częstotliwości; 9) publikacje popularyzujące zagadnienia z zakresu łączności. 9.Na Prezesa UKE oraz jego zastępcę mo e być powołana osoba posiadająca wyłącznie obywatelstwo polskie, stale zamieszkująca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, posiadająca wykształcenie wy sze oraz doświadczenie w zakresie działalności telekomunikacyjnej lub pocztowej.

3. INSPEKCJE WYODRĘBNIONE ORGANIZACYJNIE A. Inspekcja Farmaceutyczna
1. Podstawę prawną organizacji i działania Inspekcji Farmaceutycznej stanowi ustawa z dnia 6 września 2001 r. prawo farmaceutyczne (tekst jednolity Dz.U. z 2004 r. Nr53, poz.533, z póź. zm.) 2. Do zadań Inspekcji Farmaceutycznej ustawodawca zaliczył w szczególności: 1) kontrolowanie warunków wytwarzania produktów leczniczych oraz warunków transportu, przeładunku i przechowywania produktów leczniczych i wyrobów medycznych, 2) sprawowanie nadzoru nad jakością produktów leczniczych i wyrobów medycznych, będących przedmiotem obrotu, 3) kontrolowanie aptek i innych jednostek prowadzących obrót detaliczny i hurtowy produktami leczniczymi i wyrobami medycznymi, 4) kontrolowanie jakości leków recepturowych i aptecznych sporządzonych w aptekach, 5) kontrolowanie właściwego oznakowania i reklamy produktów leczniczych oraz właściwego oznakowania wyrobów medycznych, 6) kontrolowanie obrotu środkami odurzającymi, substancjami psychotropowymi i prekursorami grupy I-R, 7) współpracę ze specjalistycznym zespołem konsultantów do spraw farmacji, 8) opiniowanie przydatności lokalu przeznaczonego na aptekę lub hurtownię oraz placówkę obrotu pozaaptecznego, 9) współpracę z samorządem aptekarskim i innymi samorządami, 10) prowadzenie rejestru aptek ogólnodostępnych i szpitalnych oraz punktów aptecznych, 11) prowadzenie Rejestru Hurtowni Farmaceutycznych oraz Wytwórni Farmaceutycznych, 12) wydawanie opinii dotyczącej aptek, w których mo e być odbywany sta ; 3. Inspekcją Farmaceutyczną kieruje Główny Inspektor Farmaceutyczny. Nadzór nad Głównym Inspektorem Farmaceutycznym sprawuje minister właściwy do spraw zdrowia. Główny Inspektor Farmaceutyczny jest powoływany przez Prezesa Rady Ministrów, spośród osób nale ących do państwowego zasobu kadrowego, na wniosek ministra właściwego do spraw zdrowia. Prezes Rady Ministrów odwołuje Głównego Inspektora Farmaceutycznego. 4, Zadania Inspekcji Farmaceutycznej wykonują następujące organy: 1) Główny Inspektor Farmaceutyczny, jako centralny organ administracji rządowej, przy pomocy Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego, 2) wojewoda przy

-154-

-155-

ROZDZIAŁ VI. ORGANY WSPOMAGAJĄCE OCHRONĘ PRAWNA

3. INSPEKCJE WYODRĘBNIONE ORGANIZACYJNIE

pomocy wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego jako kierownika wojewódzkiej inspekcji farmaceutycznej, wchodzącej w skład zespolonej administracji wojewódzkiej. W sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji Farmaceutycznej, organem pierwszej instancji jest wojewódzki inspektor farmaceutyczny, a jako organ odwoławczy - Główny Inspektor Farmaceutyczny. Organizację Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego określa statut nadany przez ministra właściwego do spraw zdrowia w drodze rozporządzenia. 5. Organy Inspekcji Farmaceutycznej wydają decyzje w zakresie: 1) wstrzymania lub wycofania z obrotu lub stosowania w zakładach opieki zdrowotnej produktów leczniczych w przypadku podejrzenia lub stwierdzenia, e dany produkt lub wyrób nie jest dopuszczony do obrotu w Polsce; 2) wstrzymania lub wycofania z obrotu lub stosowania w zakładach opieki zdrowotnej produktów leczniczych w przypadku podejrzenia lub stwierdzenia, e dany produkt lub wyrób nie odpowiada ustalonym dla niego wymaganiom jakościowym; 3) wstrzymania lub wycofania z aptek ogólnodostępnych i hurtowni farmaceutycznych towarów, którymi obrót jest niedozwolony; 4) udzielenia, zmiany, cofnięcia łub odmowy udzielenia zezwolenia: a)na prowadzenie apteki; b)na wytwarzanie produktów leczniczych; c)na obrót hurtowy produktami leczniczymi i wyrobami medycznymi; 5) skierowania produktu leczniczego dopuszczonego do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do badań jakościowych.

dotyczących stosunku pracy, wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, czasu pracy, urlopów, uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem, zatrudniania młodocianych i osób niepełnosprawnych, oraz inicjowanie przedsięwzięć w sprawach ochrony pracy w rolnictwie indywidualnym; 2) kontrola przestrzegania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy przy projektowaniu budowy, przebudowy i modernizacji zakładów pracy oraz stanowiących ich wyposa enie maszyn i innych urządzeń technicznych oraz technologii, 3) uczestniczenie w przejmowaniu do eksploatacji wybudowanych lub przebudowanych zakładów pracy albo ich części; 4) nadzór i kontrola przestrzegania przez pracodawców wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy przy konstruowaniu i produkcji maszyn, urządzeń oraz narzędzi pracy, 5) nadzór i kontrola przestrzegania wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy przy produkcji wyrobów i opakowań, których u ytkowanie mogłoby spowodować zagro enie dla zdrowia i ycia, 6) kontrola nad wyrobami wprowadzonymi do obrotu podlegającymi ocenie zgodności, w zakresie spełniania przez nie zasadniczych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, 7) analizowanie przyczyn wypadków przy pracy i chorób zawodowych, kontrola stosowania środków zapobiegających tym wypadkom i chorobom oraz udział w badaniu okoliczności wypadków przy pracy, na zasadach określonych w przepisach prawa pracy; 8) współdziałanie z organami ochrony środowiska w kontroli przestrzegania przez pracodawców przepisów o przeciwdziałaniu zagro eniom dla środowiska; 9) kontrola przestrzegania wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy wskazanych w ustawie z dnia 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych (Dz.U. Nr76, poz.811); 10) ściganie wykroczeń przeciwko prawom pracownika określonych w kodeksie pracy, a tak e innych wykroczeń związanych z wykonywaniem pracy zarobkowej, oraz udział w postępowaniu w sprawach wykroczeń w charakterze oskar yciela publicznego, 11) opiniowanie projektów aktów prawnych z zakresu prawa pracy oraz inicjowanie prac legislacyjnych w tej dziedzinie, 12) inicjowanie przedsięwzięć oraz prac badawczych w dziedzinie przestrzegania prawa pracy, a w szczególności bezpieczeństwa i higieny pracy, 13) udzielanie porad i informacji technicznych w zakresie eliminowania zagro eń dla ycia i zdrowia pracowników oraz porad i informacji w zakresie przestrzegania prawa pracy, 14) wnoszenie powództw, a za zgodą zainteresowanej osoby - uczestniczenie w postępowaniu przed sądem pracy, o ustalenie istnienia stosunku pracy, je eli łączący strony stosunek prawny, wbrew zawartej miedzy nimi umowie, ma cechy stosunku
-1 5 7 -

B. Państwowa Inspekcja Pracy
1. Podstawę prawną organizacji i działania Państwowej Inspekcji Pracy stanowi ustawa z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 124 poz. 1362 z póź. zm.). 2. Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Podlega ona Sejmowi, a nadzór nad nią sprawuje Rada Ochrony Pracy. Państwową Inspekcję Pracy tworzą: Główny Inspektorat Pracy i okręgowe inspektoraty pracy oraz działający w ramach terytorialnej, właściwości okręgowych inspektoratów pracy - inspektorzy pracy. Głównego Inspektora Pracy powołuje i odwołuje Marszałek Sejmu po zasięgnięciu opinii Rady Ochrony Pracy. Główny Inspektor Pracy kieruje Państwową Inspekcją Pracy przy pomocy zastępców. 3. Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Pracy nale ą w szczególności: 1) nadzór i kontrola przestrzegania przez pracodawców prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów
-156-

ROZDZIAŁ VI. ORGANY WSPOMAGAJĄCE OCHRONĘ PRAWNĄ

3. INSPEKCJE WYODRĘBNIONE ORGANIZACYJNIE

pracy; 15) wydanie zezwolenia i cofniecie wydanego zezwolenia w przypadkach, o których mowa w art. 304 5 Kodeksu pracy, 16) realizowanie zadań instytucji właściwej do informowania, na pisemny wniosek, o minimalnych warunkach zatrudnienia pracowników,. Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Pracy nale y ponadto: 1) nadzór i kontrola zapewnienia przez pracodawcę bezpiecznych i higienicznych warunków pracy osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie ni stosunek pracy w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę, 2) nadzór i kontrola zapewnienia przez pracodawcę bezpiecznych i higienicznych warunków zajęć odbywanych na jego terenie przez studentów i uczniów nie będących pracownikami, 3) nadzór i kontrola zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przez jednostki organizujące pracę wykonywaną przez osoby fizyczne na innej podstawie ni stosunek pracy, w ramach prac społecznie u ytecznych, 4) nadzór i kontrola zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przez pracodawcę przy wykonywaniu pracy na terenie zakładu pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę przez osoby przebywające w zakładach karnych i w zakładach poprawczych oraz zadań i prac wykonywanych przez ołnierzy w czynnej słu bie. 4. Pracownicy Państwowej Inspekcji Pracy wykonujący lub nadzorujący czynności kontrolne mają prawo przeprowadzania czynności kontrolnych wobec podmiotów, na rzecz, których jest wykonywana praca przez osoby fizyczne, bez względu na podstawę świadczenia tej pracy. 5. Nadzorem i kontrolą Państwowej Inspekcji Pracy są objęci wszyscy pracodawcy oraz inne podmioty, na rzecz, których jest świadczona praca przez osoby fizyczne. 6. Państwowa Inspekcja Pracy w zakresie swego działania współdziała ze związkami zawodowymi, organizacjami pracodawców, organami samorządu załogi oraz ze społeczną inspekcją pracy. 7. Państwowa Inspekcja Pracy mo e, na wniosek związków zawodowych, prowadzić szkolenie i instrukta oraz udzielać pomocy w szkoleniu społecznych inspektorów pracy, a tak e podejmować działania na rzecz doskonalenia i zwiększenia skuteczności działania społecznej inspekcji pracy.

C. Społeczna Inspekcja Pracy
1. Podstawę prawną organizacji i funkcjonowania stanowi ustawa z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy.(Dz. U. Nr 35, poz. 163 z póz. zm.). 2. Społeczna inspekcja pracy jest słu bą społeczną pełnioną przez pracowników, mającą na celu zapewnienie przez zakłady pracy bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oraz ochronę uprawnień pracowniczych, określonych w przepisach prawa pracy. Społeczna inspekcja reprezentuje interesy wszystkich pracowników w zakładach pracy i jest kierowana przez zakładowe organizacje związkowe. 3. Społeczną inspekcję pracy w zakładzie pracy tworzą: 1) zakładowy społeczny inspektor pracy - dla całego zakładu pracy, 2) oddziałowi (wydziałowi) społeczni inspektorzy pracy - dla poszczególnych oddziałów (wydziałów), 3) grupowi społeczni inspektorzy pracy - dla komórek organizacyjnych oddziałów (wydziałów). Zakładowe organizacje związkowe dostosowują organizację społecznej Inspekcji pracy do potrzeb wynikających ze struktury zakładu pracy. 4. Społeczni inspektorzy pracy mają prawo: l)kontrolować stan budynków, maszyn, urządzeń technicznych i sanitarnych oraz procesy technologiczne z punktu widzenia bezpieczeństwa i higieny pracy, 2) kontrolować przestrzeganie przepisów prawa pracy, w tym postanowień układów zbiorowych i regulaminów pracy, w szczególności w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem, młodocianych i osób niepełnosprawnych, urlopów i czasu pracy, świadczeń z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, 3) uczestniczyć w kontroli przestrzegania w zakładzie pracy przepisów dotyczących ochrony środowiska naturalnego, 4) brać udział w ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy, zgodnie z przepisami prawa pracy, 5) brać udział w analizowaniu przyczyn powstawania wypadków przy pracy, zachorowań na choroby zawodowe i inne schorzenia wywołane warunkami środowiska pracy oraz kontrolować stosowanie przez zakłady pracy właściwych środków zapobiegawczych, 6) uczestniczyć w przeprowadzaniu społecznych przeglądów warunków pracy, 7) opiniować projekty planów poprawy warunków bezpieczeństwa i higieny pracy i planów rehabilitacji zawodowej oraz kontrolować realizację tych planów, 8) podejmować działania na rzecz aktywnego udziału pracowników zakładów pracy w kształtowaniu właściwych warunków bezpieczeństwa i higieny pracy oraz oddziaływać na przestrzeganie przez pracowników przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. 5. Społecznych inspektorów pracy wybierają i odwołują pracownicy zakładu pracy na okres 4 lat. Społecznym inspektorem pracy mo e być pracownik danego zakładu pracy, który jest członkiem związku zawodowego i nie zajmuje stanowiska kierownika zakładu pracy lub stanowiska kierowniczego bezpośrednio podległego kierownikowi zakładu. Zakładowy społeczny inspektor pracy powinien posiadać co najmniej pięcioletni sta pracy w bran y, do której zakład nale y, i co najmniej dwuletni sta pracy w danym zakładzie.

-158-

ROZDZIAŁ VI. ORGANY WSPOMAGAJĄCE OCHRONĘ PRAWNĄ

3. INSPEKCJE WYODRĘBNIONE ORGANIZACYJNIE

D. Inspekcja Handlowa E. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego
1. Podstawę prawną organizacji i funkcjonowania inspekcji handlowej stanowi ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 25 z póź zm.). 2. Inspekcja Handlowa jest wyspecjalizowanym organem kontroli powołanym do ochrony interesów i praw konsumentów oraz interesów gospodarczych państwa. Do zadań Inspekcji nale y: 1) kontrola legalności i rzetelności działania przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów odrębnych w zakresie produkcji, handlu i usług, 2) kontrola produktów, wprowadzonych do obrotu w zakresie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach odrębnych z wyłączeniem produktów podlegających nadzorowi innych właściwych organów, 3) kontrola produktów w rozumieniu ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz.U. Nr 229, poz. 2275) w zakresie spełniania ogólnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa; 4) kontrola produktów znajdujących się w obrocie handlowym lub przeznaczonych do wprowadzenia do takiego obrotu, w tym w zakresie oznakowania i zafałszowań, oraz kontrola usług, 5) kontrola przestrzegania przez sprzedawców detalicznych i sprzedawców hurtowych przepisów art. 41 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zu ytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. Nr 180, poz. 1495); 6) podejmowanie mediacji w celu ochrony interesów i praw konsumentów, 7) organizowanie i prowadzenie stałych polubownych sądów konsumenckich, 8) prowadzenie poradnictwa konsumenckiego, 8) wykonywanie innych zadań określonych w ustawie lub przepisach odrębnych. 3. Zadania Inspekcji wykonują następujące organy: 1) Główny Inspektor Inspekcji Handlowej, 2) wojewoda przy pomocy wojewódzkiego inspektora inspekcji handlowej jako kierownika wojewódzkiej inspekcji handlowej wchodzącej w skład zespolonej administracji rządowej w województwie. 4. Inspekcja podlega Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Głównego Inspektora powołuje i odwołuje Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zastępców Głównego Inspektora, na wniosek Głównego Inspektora, powołuje i odwołuje Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Wojewódzkiego inspektora powołuje i odwołuje wojewoda za zgodą Głównego Inspektora. Główny Inspektor kieruje działalnością Inspekcji przy pomocy Głównego Inspektoratu Inspekcji Handlowej. Organizację Głównego Inspektoratu określa statut nadany, w drodze rozporządzenia, przez Prezesa Rady Ministrów. Pracownicy Inspekcji w związku z wykonywaniem czynności kontrolnych korzystają z ochrony przewidzianej w kodeksie karnym dla funkcjonariuszy publicznych.
-160-

1. Podstawę prawną organizacji i funkcjonowania Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz organów nadzoru budowlanego stanowi ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity. Dz. U. z 2006 r. Nr156, poz. 1118 z póź. zm). 2. Uczestnikami procesu budowlanego, w rozumieniu ustawy, są: 1) inwestor; 2) inspektor nadzoru inwestorskiego; 3) projektant; 4) kierownik budowy lub kierownik robót. Do podstawowych obowiązków inspektora nadzoru inwestorskiego nale y: 1) reprezentowanie inwestora na budowie przez sprawowanie kontroli zgodności jej realizacji z projektem i pozwoleniem na budowę, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej; 2) sprawdzanie jakości wykonywanych robót i wbudowanych wyrobów budowlanych, a w szczególności zapobiegnie zastosowaniu wyrobów budowlanych wadliwych i niedopuszczonych do stosowania w budownictwie; 3) sprawdzanie i odbiór robót budowlanych ulegających zakryciu lub zanikających, uczestniczenie w próbach i odbiorach technicznych instalacji, urządzeń technicznych i przewodów kominowych oraz przygotowanie i udział w czynnościach odbioru gotowych obiektów budowlanych i przekazywanie ich do u ytkowania; 4) potwierdzanie faktycznie wykonanych robót oraz usunięcia wad, a tak e, na ądanie inwestora, kontrolowanie rozliczeń budowy. 3. Zadania administracji architektoniczno-budowlanej wykonują następujące organy: 1) starosta, 2) wojewoda oraz 3) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. 4. Zadania nadzoru budowlanego wykonują: powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, wojewoda przy pomocy wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako kierownika wojewódzkiego nadzoru budowlanego, wchodzącego w skład zespolonej administracji wojewódzkiej oraz Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. 5. Do podstawowych obowiązków organów administracji architektonicznobudowlanej i nadzoru budowlanego nale y: 1) nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności: a) zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska, b) warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych, c) zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, d) właściwego wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, e) wprowadzania do obrotu i stosowania wyrobów budowlanych dopuszczonych do powszechnego lub jednostkowego stosowania w budownictwie, 2) wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach określonych ustawą. 6. Do zadań organów nadzoru budowlanego nale y: 1) kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego; 2) kontrola działania organów admini-161-

ROZDZIAŁ VI. ORGANY WSPOMAGAJĄCE OCHRONĘ PRAWNA

3. INSPEKCJE WYODRĘBNIONE ORGANIZACYJNIE

stracji architektoniczno-budowlanej; 3) badanie przyczyn powstawania katastrof budowlanych; 4) współdziałanie z organami kontroli państwowej. 7. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wykonuje zadania określone przepisami prawa budowlanego, a w szczególności: 1) pełni funkcję organu wy szego stopnia w stosunku do: a) wojewodów i wojewódzkich inspektorów nadzoru budowlanego oraz sprawuje nadzór nad ich działalnością, b.) organów samorządu zawodowego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych oraz odpowiedzialności zawodowej w budownictwie; 2) kontroluje działanie organów administracji architektoniczno budowlanej i nadzoru budowlanego; 3) prowadzi centralne rejestry osób posiadających uprawnienia budowlane oraz rzeczoznawców budowlanych. 8. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jest centralnym organem administracji rządowej w sprawach administracji architektonicznobudowlanej i nadzoru budowlanego. Jest on organem właściwym w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze postępowania administracyjnego, w zakresie wynikającym z przepisów prawa budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wykonuje swoje zadania przy pomocy Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego. 9.Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jest powoływany przez Prezesa Rady Ministrów, spośród osób nale ących do państwowego zasobu kadrowego, na wniosek ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej. Prezes Rady Ministrów odwołuje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Kadencja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego trwa 5 lat.

3. Wykonywanie zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej polega na sprawowaniu zapobiegawczego i bie ącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska, a tak e na prowadzeniu działalności oświatowo-zdrowotnej. 4. Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego nale y w szczególności: l) uzgadnianie projektów planów zagospodarowania przestrzennego województwa, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz ustalanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, 2) uzgadnianie dokumentacji projektowej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych dotyczących: a) budowy oraz zmiany sposobu u ytkowania obiektów budowlanych, statków morskich, eglugi śródlądowej i powietrznych, b) nowych materiałów i procesów technologicznych przed ich zastosowaniem w produkcji lub budownictwie, 3) uczestniczenie w dopuszczeniu do u ytku obiektów budowlanych, statków morskich, eglugi śródlądowej i powietrznych oraz środków komunikacji lądowej, 4) inicjowanie przedsięwzięć oraz prac badawczych w dziedzinie zapobiegania negatywnym wpływom czynników i zjawisk fizycznych, chemicznych i biologicznych na zdrowie ludzi. 5. Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bie ącego nadzoru sanitarnego nale y kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących: 1) higieny środowiska, a zwłaszcza wody do spo ycia, czystości powietrza atmosferycznego, gleby, wód i innych elementów środowiska w zakresie ustalonym w odrębnych przepisach, 2) utrzymania nale ytego stanu higienicznego nieruchomości, zakładów pracy, instytucji, obiektów i urządzeń u yteczności publicznej, dróg, ulic oraz osobowego i towarowego transportu kolejowego, drogowego, lotniczego i morskiego, 3) warunków produkcji, transportu, przechowywania i sprzeda y ywności oraz warunków ywienia zbiorowego, 4) warunków zdrowotnych produkcji i obrotu przedmiotami u ytku, materiałami i wyrobami przeznaczonymi do kontaktu z ywnością, kosmetykami oraz innymi wyrobami mogącymi mieć wpływ na zdrowie łudzi, 5) warunków zdrowotnych środowiska pracy, a zwłaszcza zapobiegania powstawaniu chorób zawodowych i innych chorób związanych z warunkami pracy, 6) higieny pomieszczeń i wymagań w stosunku do sprzętu u ywanego w szkołach i innych placówkach oświatowowychowawczych, szkołach wy szych oraz w ośrodkach wypoczynku, 7) higieny procesów nauczania, 8) przestrzegania przez osoby wprowadzające substancje lub preparaty chemiczne do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz przez u ytkowników substancji lub preparatów chemicznych obowiązków wynikających z ustawy z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach
-163-

F. Państwowa Inspekcja Sanitarna
1. Podstawę prawną organizacji i funkcjonowania Inspekcji sanitarnej zawierają przepisy ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr122, poz. 851 z póź. zm.). 2. Państwowa Inspekcja Sanitarna jest organem powołanym do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami: 1) higieny środowiska, 2) higieny pracy w zakładach pracy, 3) higieny radiacyjnej, 4) higieny procesów nauczania i wychowania, 5) higieny wypoczynku i rekreacji, 6) zdrowotnymi ywności, ywienia i przedmiotów u ytku, 7) higienicznosanitarnymi, jakie powinien spełniać personel medyczny, sprzęt oraz pomieszczenia, w których są udzielane świadczenia zdrowotne - w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i ucią liwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych.

-162-

ROZDZIAŁ VI. ORGANY WSPOMAGAJĄCE OCHRONĘ PRAWNĄ

3. INSPEKCJE WYODRĘBNIONE ORGANIZACYJNIE

i preparatach chemicznych ( Dz.U. z 2001 r. Nr 11, poz. 84, z późn. zm.); 9) przestrzegania przez podmioty w prowadzające do obrotu prekursory kategorii 2 i 3 obowiązków wynikających z ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. Nr 179, poz. 1485). 6. Do zakresu działania Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bie ącego nadzoru sanitarnego nale y równie kontrola przestrzegania przepisów dotyczących wprowadzania do obrotu produktów biobójczych i substancji czynnych oraz ich stosowania w działalności zawodowej. 7. Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób, nale y: 1) dokonywanie analiz i ocen epidemiologicznych, 2) opracowywanie programów i planów działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej, przekazywanie ich do realizacji zakładom opieki zdrowotnej oraz kontrola realizacji tych programów i planów, 3) ustalanie zakresów i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie, 4) wydawanie zarządzeń i decyzji lub występowanie do innych organów o ich wydanie - w wypadkach określonych w przepisach o zwalczaniu chorób zakaźnych, 5) wydawanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do jej stwierdzenia, 6) planowanie i organizowanie sanitarnego zabezpieczenia granic państwa, 7) nadzór sanitarny nad ruchem pasa erskim i towarowym w morskich i lotniczych portach oraz przystaniach, 8) udzielanie poradnictwa w zakresie spraw sanitarno - epidemiologicznych lekarzom okrętowym i personelowi pomocniczo-lekarskiemu, zatrudnionemu na statkach morskich, eglugi śródlądowej i powietrznych, 9) kierowanie akcją sanitarna przy masowych przemieszczeniach ludności, zjazdach i zgromadzeniach. 8. Państwowa Inspekcja Sanitarna inicjuje, organizuje, prowadzi, koordynuje i nadzoruje działalność oświatowo-zdrowotną w celu ukształtowania odpowiednich postaw i zachowań zdrowotnych, a w szczególności: 1) inicjuje i wytycza kierunki przedsięwzięć zmierzających do zaznajamiania społeczeństwa z czynnikami szkodliwymi dla zdrowia, popularyzowania zasad higieny i racjonalnego ywienia, metod zapobiegania chorobom oraz umiejętności udzielania pierwszej pomocy, 2) pobudza aktywność społeczną do działań na rzecz własnego zdrowia, 3) udziela porad i informacji w zakresie zapobiegania i eliminowania negatywnego wpływu czynników i zjawisk fizycznych, chemicznych i biologicznych na zdrowie ludzi, 4) ocenia działalność oświatowo-zdrowotną prowadzoną przez szkoły i inne placówki oświatowo-wychowawcze, szkoły wy sze oraz środki masowego przekazywania, zakłady opieki zdrowotnej, inne zakłady, instytucje i organizacje oraz udziela im pomocy w prowadzeniu tej działalności. 9. Do zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej nale y równie wydawanie opinii, co do zgodności z warunkami sanitarnymi określonymi przepisami Unii

Europejskiej przedsięwzięć i zrealizowanych inwestycji, których realizacja jest wspomagana przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ze środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej. 10. Państwowa Inspekcja Sanitarna podlega ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, a kieruje nią Główny Inspektor Sanitarny jako centralny organ administracji rządowej, równie podległy ministrowi do spraw zdrowia. Głównego Inspektora Sanitarnego powołuje Prezes Rady Ministrów, spośród osób nale ących do państwowego zasobu kadrowego, na wniosek ministra właściwego do spraw zdrowia. Prezes Rady Ministrów odwołuje Głównego Inspektora Sanitarnego. Zastępców Głównego Inspektora Sanitarnego w liczbie dwóch powołuje, spośród osób nale ących do państwowego zasobu kadrowego, minister właściwy do spraw zdrowia, na wniosek Głównego Inspektora Sanitarnego. Główny Inspektor Sanitarny zadania wykonuje przy pomocy Głównego Inspektoratu Sanitarnego. Organem doradczym i opiniodawczym Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawach objętych zakresem działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest Rada Sanitarno-Epidemiologiczna, powoływana na okres trzech lat. 11. Zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej wykonują następujące organy: 1) Główny Inspektor Sanitarny, 2) państwowy wojewódzki inspektor sanitarny, 3) państwowy powiatowy inspektor sanitarny, 4) państwowy graniczny inspektor sanitarny dla obszarów przejść granicznych drogowych, kolejowych, lotniczych, rzecznych i morskich, portów lotniczych i morskich oraz jednostek pływających na obszarze wód terytorialnych.

G. Inspekcja Weterynaryjna
1. Podstawę organizacji i funkcjonowania Inspekcji Weterynaryjnej stanowi ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 33, poz. 287). 2. Inspekcja Weterynaryjna jest organem powołanym dla realizacji zadań z zakresu ochrony zdrowia zwierząt oraz bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego, w celu zapewnienia ochrony zdrowia publicznego. Inspekcja wykonuje swoje zadania w szczególności przez: 1) zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt, w tym chorób odzwierzęcych; 2) badania kontrolne zaka eń zwierząt; 3) monitorowanie chorób odzwierzęcych i odzwierzęcych czynników chorobotwórczych oraz związanej z nimi oporności na środki przeciw-drobnoustrojowe u zwierząt, w produktach pochodzenia zwierzęcego i środkach ywienia zwierząt; 4) badanie zwierząt rzeźnych i produktów pochodzenia zwierzęcego; 5) przeprowadzanie: a) weterynaryjnej kontroli granicznej, b) kontroli weterynaryjnej w handlu i wywozie zwierząt -165-

-164-

ROZDZIAŁ VI. ORGANY WSPOMAGAJĄCE OCHRONĘ PRAWNA

3. INSPEKCJE

WYODRĘBNIONE ORGANIZACYJNIE

oraz produktów w rozumieniu przepisów o kontroli weterynaryjnej w handlu; 6) sprawowanie nadzoru nad: a) bezpieczeństwem produktów pochodzenia zwierzęcego, w rym nad wymaganiami weterynaryjnymi przy ich produkcji, umieszczaniu na rynku oraz sprzeda y bezpośredniej, b) wprowadzaniem na rynek zwierząt i ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego, c) wytwarzaniem, obrotem i stosowaniem środków ywienia zwierząt, d) zdrowiem zwierząt przeznaczonych do rozrodu oraz jakością zdrowotna materiału biologicznego, jaj wylęgowych drobiu i produktów akwakultury, e) obrotem produktami leczniczymi weterynaryjnymi, wyrobami medycznymi przeznaczonymi dla zwierząt oraz warunkami ich wytwarzania, f) wytwarzaniem i stosowaniem pasz leczniczych, g) przestrzeganiem przepisów o ochronie zwierząt, h) przestrzeganiem zasad identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz przemieszczaniem zwierząt, i) przestrzeganiem wymagań weterynaryjnych w gospodarstwach utrzymujących zwierzęta gospodarskie; j) utrzymywaniem, hodowlą, prowadzeniem ewidencji zwierząt doświadczalnych w jednostkach doświadczalnych, hodowlanych i u dostawców; 7) prowadzenie monitorowania substancji niedozwolonych, pozostałości chemicznych, biologicznych, produktów leczniczych i ska eń promieniotwórczych u zwierząt, w ich wydzielinach i wydalinach, w tkankach lub narządach zwierząt, w produktach pochodzenia zwierzęcego, w wodzie przeznaczonej do pojenia zwierząt i środkach ywienia zwierząt; 7) prowadzenie wymiany informacji w ramach systemów wymiany informacji, wskazanych w przepisach Unii Europejskiej. 4. Na terenach i w stosunku do jednostek organizacyjnych podległych i nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej oraz jednostek wojsk obcych przebywających na tych terenach zadania Inspekcji Weterynaryjnej wykonuje Szef Słu by Weterynaryjnej - Inspektor Weterynaryjny Wojska Polskiego. Szef Słu by Weterynaryjnej - Inspektor Weterynaryjny Wojska Polskiego wykonuje swoje zadania przy pomocy Wojskowej Inspekcji Weterynaryjnej. Szef Słu by Weterynaryjnej - Inspektor Weterynaryjny Wojska Polskiego lub osoba przez niego upowa niona mo e uczestniczyć w prowadzonej przez organy Inspekcji: 1) weterynaryjnej kontroli granicznej środków transportu, w tym okrętów i statków powietrznych wykorzystywanych do przewozu zwierząt tub produktów pochodzenia zwierzęcego na potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz wojsk obcych; 2) kontroli zakładów zaopatrujących lub ubiegających się o zaopatrywanie Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w produkty pochodzenia zwierzęcego. 5. Organy Inspekcji Weterynaryjnej, przy wykonywaniu swoich zadań, współpracują z właściwymi organami administracji rządowej i jednostkami samorządu terytorialnego oraz organami samorządu lekarsko - weterynaryjnego 6. Organami Inspekcji Weterynaryjnej są: 1) Główny Lekarz Weterynarii; 2) wojewódzki lekarz weterynarii, jako kierownik wojewódzkiej inspekcji weterynaryjnej wchodzącej w skład zespolonej administracji rządowej w woje-

wództwie; 3) powiatowy lekarz weterynarii, jako kierownik powiatowej inspekcji weterynaryjnej wchodzącej w skład niezespolonej administracji rządowej; 4) graniczny lekarz weterynarii. Zadania organów Inspekcji Weterynaryjnej wykonują: 1) lekarze weterynarii i inne osoby zatrudnione w Inspekcji oraz lekarze weterynarii wyznaczeni do wykonywania określonych czynności; 2) osoby nie będące lekarzami weterynarii wyznaczone do wykonywania określonych czynności o charakterze pomocniczym 3) osoby nie będące pracownikami Inspekcji, które ukończyły studia wy sze na jednym z kierunków: weterynaria, zootechnika albo rolnictwo albo posiadają tytuł technika weterynarii, wyznaczone do przeprowadzania na miejscu w siedzibie stada kontroli dotyczących oznakowania i rejestracji zwierząt gospodarskich, wypełniania obowiązku prowadzenia księgi rejestracji tych zwierząt i zaopatrzenia bydła w paszporty. 7. Inspekcją kieruje Główny Lekarz Weterynarii będący centralnym organem administracji rządowej. Podlega on ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa. Główny Lekarz Weterynarii jest powoływany przez Prezesa Rady Ministrów, spośród osób nale ących do państwowego zasobu kadrowego, na wniosek ministra właściwego do spraw rolnictwa. Prezes Rady Ministrów odwołuje Głównego Lekarza Weterynarii. 9. Pracownicy Inspekcji w zakresie wykonywania czynności określonych w ustawie podlegają ochronie prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych.

H. Generalny Inspektor Informacji Finansowej
1. Podstawą organizacji i funkcjonowania Generalnego Inspektora Informacji Finansowej jest ustawa z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz o przeciwdziałaniu finansowaniu terroryzmu (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz.1505 z póź. zm.). 2. Organami administracji rządowej właściwymi w sprawach zapobiegania wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz przeciwdziałania finansowaniu terroryzmu są: l) minister właściwy do spraw instytucji finansowych, jako naczelny organ informacji Finansowej; 2) Generalny Inspektor Informacji Finansowej. 3. Generalnego Inspektora powołuje i odwołuje na wniosek ministra właściwego do spraw instytucji finansowych Prezes Rady Ministrów.
-167-

-166-

ROZDZIAŁ VI. ORGANY WSPOMAGAJACE OCHRONĘ PRAWNĄ 3, INSPEKCJE WYODRĘBNIONE ORGANIZACYJNIE

4. Do zadań Generalnego Inspektora nale y uzyskiwanie, gromadzenie, przetwarzanie i analizowanie informacji oraz podejmowanie działań w celu przeciwdziałania wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł i przeciwdziałania finansowaniu terroryzmu, a w szczególności: 1) badanie przebiegu transakcji, co do których Generalny Inspektor powziął uzasadnione podejrzenia; 2) przeprowadzanie procedury wstrzymania transakcji lub blokady rachunku; 3) przekazywanie instytucjom obowiązanym informacji o podmiotach, co do których zachodzi uzasadnione podejrzenie, e mają one związek z popełnianiem aktów terrorystycznych; 4) opracowywanie i przekazywanie uprawnionym organom dokumentów uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa; 5) inicjowanie i podejmowanie innych działań obejmujących przeciwdziałanie wykorzystywaniu polskiego systemu finansowego do legalizacji dochodów pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł, w tym szkolenie pracowników instytucji obowiązanych w zakresie zadań nało onych na te instytucje; 6) sprawowanie kontroli przestrzegania przepisów ustawy, 7) współpraca z zagranicznymi instytucjami zajmującymi się zapobieganiem wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych łub nieujawnionych źródeł lub przeciwdziałaniem finansowaniu terroryzmu.

4. Zadania Inspekcji Transportu Drogowego określone w niniejszym rozdziale wykonują następujące organy: 1) Główny Inspektor Transportu Drogowego; 2)) wojewoda działający za pośrednictwem wojewódzkiego inspektora transportu drogowego, jako kierownika wojewódzkiej inspekcji transportu drogowego wchodzącej w skład wojewódzkiej administracji zespolonej. Główny Inspektor Transportu Drogowego koordynuje, nadzoruje i kontroluje działalność wojewódzkich inspektorów transportu drogowego. Wojewódzki inspektor transportu drogowego kieruje działalnością wojewódzkiego inspektoratu transportu drogowego. Czynności związane z realizacją wymienionych w ustawie zadań wykonują inspektorzy wojewódzkich inspektoratów transportu drogowego. 5. Główny Inspektor kieruje Inspekcją przy pomocy podległego mu Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego. Główny Inspektor jest centralnym organem administracji rządowej podległym ministrowi właściwemu do spraw transportu. Główny Inspektor jest powoływany przez Prezesa Rady Ministrów, spośród osób nale ących do państwowego zasobu kadrowego, na wniosek ministra właściwego do spraw transportu. Prezes Rady Ministrów odwołuje Głównego Inspektora. 6. Inspektor wykonując zadania ma prawo m.in. do: 1) wstępu do pojazdu; 2) kontroli dokumentów; 3) kontroli zainstalowanych w pojeździe urządzeń pomiarowo-kontrolnych lub tachografu cyfrowego; 4) stosowania środków przymusu bezpośredniego, 5) u ywania broni palnej, 6) nakładania i pobierania kar pienię nych. Inspektor mo e stosować równie kolczatkę drogową lub inne urządzenia techniczne umo liwiające unieruchomienie pojazdu. Zastrze enia wymaga fakt, e u ycie broni palnej przez inspektora mo e nastąpić wyłącznie w celu odparcia bezpośredniego i bezprawnego zamachu na jego ycie lub zdrowie. 8. Kontroli podlegają kierowcy wykonujący transport drogowy lub niezarobkowy krajowy i międzynarodowy przewóz drogowy oraz przedsiębiorcy wykonujący działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego lub niezarobkowego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego. 9. Inspekcja współdziała i prowadzi działalność z Policją, Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencją Wywiadu, Biurem Ochrony Rządu, andarmerią Wojskową, Stra ą Graniczną, Słu bą Celną kontrolą skarbową, Państwową Inspekcją Pracy, Inspekcją Handlową, Inspekcją Ochrony Środowiska, Inspekcją Weterynaryjną i zarządcami dróg - w zakresie bezpieczeństwa i porządku ruchu na drogach publicznych oraz zwalczania przestępstw i wykroczeń drogowych dokonywanych w zakresie transportu drogowego lub w związku z tym transportem, z uwzględnieniem właściwości i kompetencji tych organów oraz zadań Inspekcji, ponadto z organami samorządu terytorialnego, ją równie z organizacjami zrzeszającymi przewoźników drogowych.

I. Inspekcja Transportu Drogowego
1. Podstawą prawną organizacji i funkcjonowania Głównej Inspekcji Transportu Drogowego stanowi ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204 poz. 2088 z póź. zm.). 2. Inspekcja Transportu Drogowego jest organem powołanym do kontroli przestrzegania przepisów w zakresie transportu drogowego i niezarobkowego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi. 3. Do zadań Inspekcji nale y kontrola: 1) dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego lub przewozów na potrzeby własne oraz przestrzegania warunków w nich określonych, 2) dokumentów przewozowych związanych z wykonywaniem transportu drogowego lub przewozów na potrzeby własne, 3) ruchu drogowego w zakresie transportu, w tym stanu technicznego pojazdów, 4) przestrzegania przepisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdu i obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowcy, 5) przestrzegania szczegółowych zasad i warunków transportu zwierząt, 6) przestrzegania zasad i warunków dotyczących przewozu drogowego towarów niebezpiecznych; 7) wprowadzonych do obrotu ciśnieniowych urządzeń transportowych pod względem zgodności z wymaganiami technicznymi, dokumentacją techniczną i prawidłowością ich oznakowania w zakresie określonym w ustawie z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz.U. Nr 199, poz. 1671); 8) kontrola rodzaju u ywanego paliwa przez pobranie próbek paliwa ze zbiornika pojazdu mechanicznego.
-168-

- 169-

ROZDZIAŁ VI. ORGANY WSPOMAGAJĄCE OCHRONĘ PRAWNĄ

3. INSPEKCJE WYODRĘBNIONE ORGANIZACYJNIE

J. Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa
1. Podstawą prawną organizacji i funkcjonowania Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa stanowi ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin (Dz.U. z 2004 r. Nr 11, poz. 94). 2. Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa to organ powołany do realizacji zadań związanych z nadzorem nad zdrowiem roślin, zapobieganiem zagro eniom związanym z obrotem i stosowaniem środków ochrony roślin oraz nadzorem nad wytwarzaniem, oceną i obrotem materiałem siewnym. Inspekcja powstała w wyniku połączenia Inspekcji Nasiennej oraz Inspekcji Ochrony Roślin. 3. Do zakresu działania Inspekcji w ramach nadzoru nad zdrowiem roślin nale ą w szczególności następujące urzędowe działania: 1) kontrola fitosanitarna roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów, podło y i gleby oraz środków transportu, w miejscach wwozu i na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) ocena stanu zagro enia roślin przez organizmy szkodliwe oraz prowadzenie ewidencji tych organizmów; 3) wydawanie decyzji w sprawie zwalczania organizmów szkodliwych; 4) ustalanie i doskonalenie metod oraz terminów zwalczania organizmów szkodliwych, a tak e zapobieganie ich rozprzestrzenianiu się; 5) wydawanie świadectw fitosanitarnych, paszportów roślin oraz nadzór nad jednostkami upowa nionymi do wydawania paszportów roślin; 6) kontrola zabiegów oczyszczania, odka ania i przerobu roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów; 7) zawiadamianie organizacji ochrony roślin państwa, z którego pochodzą rośliny, produkty roślinne lub przedmioty, o ich zatrzymaniu lub zniszczeniu; 8) nadzór nad wprowadzaniem, rozprzestrzenianiem oraz nad pracami z wykorzystaniem organizmów kwarantannowych, roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów pora onych przez organizmy kwarantannowe lub niespełniających wymagań specjalnych oraz roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów, których wprowadzanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przemieszczanie jest zakazane; 9) prowadzenie rejestru przedsiębiorców; 10) wydawanie certyfikatów dla producentów stosujących integrowaną produkcję roślin; 11) badania laboratoryjne roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów; 12) wydawanie decyzji w sprawie postępowania z roślinami, produktami roślinnymi lub przedmiotami podlegającymi granicznej kontroli fitosanitarnej.

4. Do zakresu działania Inspekcji w ramach nadzoru nad obrotem i stosowaniem środków ochrony roślin nale ą w szczególności następujące urzędowe działania: 1) prowadzenie rejestru oraz kontrolowanie podmiotów prowadzących konfekcjonowanie lub obrót środkami ochrony roślin;2) kontrola jakości środków ochrony roślin dopuszczonych do obrotu; 3) kontrola prawidłowości stosowania środków ochrony roślin; 4) upowa nianie jednostek organizacyjnych do wykonywania badań sprzętu do stosowania środków ochrony roślin oraz nadzór nad wykonywaniem tych badań i stanem technicznym tego sprzętu; 5) upowa nianie jednostek organizacyjnych do prowadzenia szkoleń i nadzór nad przeprowadzaniem tych szkoleń; 6) nadzór nad jednostkami upowa nionymi do przeprowadzania badań skuteczności środków ochrony roślin; 7) monitorowanie zu ycia środków ochrony roślin. 5. Do zakresu działania Inspekcji i w ramach nadzoru nad wytwarzaniem, oceną i obrotem materiałem siewnym, nale ą w szczególności następujące urzędowe działania: 1) ocena polowa, laboratoryjna i cech zewnętrznych materiału siewnego; 2) kontrola to samości materiału siewnego; 3) kontrola przestrzegania zasad i obowiązujących wymagań w zakresie wytwarzania, oceny, przechowywania i obrotu materiałem siewnym, w tym modyfikowanym genetycznie; 4) wydawanie akredytacji w zakresie pobierania próbek i oceny materiału siewnego oraz kontrola warunków ich przestrzegania; 5) wydawanie urzędowych etykiet i plomb oraz nadzór nad jednostkami upowa nionymi do wypełniania etykiet; 6) kontrola materiału siewnego wwo onego z państw trzecich oraz ustalanie stopni kwalifikacji tego materiału; 7) dokonywanie oceny materiału siewnego w przypadku zło enia odwołania od oceny wykonanej przez akredytowane podmioty. 6. Nadzór nad wykonywaniem zadań Inspekcji, sprawuje minister właściwy do spraw rolnictwa. 7. Zadania Inspekcji wykonują następujące organy: 1) Główny Inspektor; 2) wojewoda, przy pomocy wojewódzkiego inspektora jako kierownika wojewódzkiej inspekcji ochrony roślin i nasiennictwa wchodzącej w skład zespolonej admonistracji wojewódzkiej. 8. Główny Inspektor jest centralnym organem administracji rządowej, podległym ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa. Główny Inspektor jest powoływany przez Prezesa Rady Ministrów, spośród osób nale ących do państwowego zasobu kadrowego, na wniosek ministra właściwego do spraw rolnictwa. Prezes Rady Ministrów odwołuje Głównego Inspektora. Główny Inspektor wykonuje zadania przy pomocy Głównego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa.
-171-

-170-

ROZDZIAŁ VI. ORGANY WSPOMAGAJĄCE OCHRONĘ PRAWĄ

3. INSPEKCJE WYODRĘBNIONE ORGANIZACYJNIE

K. Inspekcja Ochrony Środowiska
1. Podstawa prawna organizacji i funkcjonowania Inspekcji Ochrony Środowiska stanowi ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r., Nr 44, poz.287 z póz. zm.). 2. Główny Inspektor Ochrony Środowiska jest centralnym organem administracji rządowej, powołanym do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania stanu środowiska, nadzorowanym przez ministra właściwego do spraw środowiska. 3. Do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska w szczególności nale y: 1) kontrola przestrzegania przepisów o ochronie środowiska i racjonalnym u ytkowaniu zasobów przyrody, 2) kontrola przestrzegania decyzji ustalających warunki korzystania ze środowiska oraz zakresu, częstotliwości i sposobu prowadzenia pomiarów wielkości emisji, 2a) kontrola zawartości siarki w cię kim oleju opałowym stosowanym w instalacjach energetycznego spalania paliw oraz w oleju do silników statków eglugi śródlądowej, 3) udział w postępowaniu dotyczącym lokalizacji inwestycji, 4) udział w przekazywaniu do u ytku obiektów lub instalacji realizowanych jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, 5) kontrola eksploatacji instalacji i urządzeń chroniących środowisko przed zanieczyszczeniem, 6) podejmowanie decyzji wstrzymujących działalność prowadzoną z naruszeniem wymagań związanych z ochroną środowiska lub naruszeniem warunków korzystania ze środowiska, 7) współdziałanie w zakresie ochrony środowiska z innymi organami kontrolnymi, organami ścigania i wymiaru sprawiedliwości oraz organami administracji państwowej i rządowej, samorządu terytorialnego i obrony cywilnej, a tak e organizacjami społecznymi i opiekunami społecznymi, 8) organizowanie i koordynowanie państwowego monitoringu środowiska, prowadzenie badań jakości środowiska, obserwacji i oceny jego stanu oraz zachodzących w nim zmian, 9) opracowywanie i wdra anie metod analityczno-badawczych i kontrolno-pomiarowych, 10) inicjowanie działań tworzących warunki zapobiegania powa nym awariom oraz usuwania ich skutków i przywracania środowiska do stanu właściwego, 11) kontrola przestrzegania przepisów o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, 12) kontrola przestrzegania przepisów o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej, 12a) nadzór i kontrola w zakresie postępowania z substancjami kontrolowanymi oraz z produktami, urządzeniami i instalacjami zawierającymi te substancje, 13) kontrola przestrzegania przepisów i uzyskanych na ich podstawie zezwoleń, z wyłączeniem kontroli
-172-

laboratoryjnej, w zakresie postępowania z organizmami genetycznie zmodyfikowanymi, 14) kontrola wyrobów wprowadzonych do obrotu podlegających ocenie zgodności, w zakresie spełniania przez nie zasadniczych lub innych wymagań dotyczących ochrony środowiska, 15) kontrola przestrzegania przepisów o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. 4. Zwierzchni nadzór nad wykonywaniem zadań Inspekcji sprawuje minister właściwy do spraw środowiska. 5. Organy Inspekcji Ochrony Środowiska są następujące: 1) Główny Inspektor Ochrony Środowiska, 2) wojewoda przy pomocy wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska jako kierownika wojewódzkiej inspekcji ochrony środowiska, wchodzącej w skład zespolonej administracji wojewódzkiej. Wojewódzki inspektor ochrony środowiska wykonuje w imieniu wojewody zadania i kompetencje Inspekcji Ochrony Środowiska 6. Główny Inspektor Ochrony Środowiska kieruje działalnością Inspekcji Ochrony Środowiska. Głównego Inspektora Ochrony Środowiska powołuje Prezes Rady Ministrów, spośród osób nale ących do państwowego zasobu kadrowego, na wniosek ministra właściwego do spraw środowiska. Prezes Rady Ministrów odwołuje Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wykonuje zadania przy pomocy Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska. 7. Inspekcja Ochrony Środowiska współdziała w wykonywaniu czynności kontrolnych z innymi organami kontroli.

L. Inspektorzy eglugi śródlądowej
1. Podstawę prawną organizacji i funkcjonowania inspektorów urzędów eglugi śródlądowej stanowi ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o egludze śródlądowej (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. Nr123, poz.857 z póź. zm.). 2. Organami administracji eglugi śródlądowej są: 1) minister właściwy do spraw transportu - jako naczelny organ administracji eglugi śródlądowej, 2) dyrektorzy urzędów eglugi śródlądowej - jako terenowe organy administracji eglugi śródlądowej. Dyrektorzy urzędów eglugi śródlądowej podlegają ministrowi właściwemu do spraw transportu. Dyrektora urzędu eglugi śródlądowej powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw transportu spośród kandydatów posiadających wiedzę, kwalifikacje zawodowe i doświadczenie w zakresie eglugi śródlądowej i funkcjonowania administracji rządowej.

- 173 -

ROZDZIAŁ VI, ORGANY WSPOMAGAJĄCE OCHRONĘ PRAWNA

3. INSPEKCJE WYODRĘBNIONE ORGANIZACYJNIE

3. Do właściwości dyrektorów urzędów eglugi śródlądowej nale ą sprawy z zakresu administracji rządowej związane z uprawianiem eglugi na śródlądowych drogach wodnych. Do właściwości dyrektorów urzędów eglugi śródlądowej nale y: 1) nadzór nad bezpieczeństwem eglugi śródlądowej, 2) przeprowadzanie inspekcji statków, 3) weryfikacja ustalonej głębokości tranzytowej na szlaku eglownym, 4) kontrola przestrzegania przepisów dotyczących eglugi na śródlądowych drogach wodnych, w portach, przystaniach i zimowiskach, 5) kontrola stanu oznakowania szlaku eglownego, śluz, pochylni, mostów, urządzeń nad wodami i wejść do portów, 6) przeprowadzanie postępowania w sprawach wypadków eglugowych, 7) kontrola dokumentów przewozowych i zgodności przewo onego przez statek ładunku z tymi dokumentami, 8) kontrola obcych statków w zakresie zgodności wykonywanych przewozów z postanowieniami umów międzynarodowych oraz pozwoleń na te przewozy, 9) współdziałanie z innymi organami w zakresie bezpieczeństwa eglugi, ochrony środowiska, ochrony portów lub przystani, w tym wykonywania zadań obronnych i zadań o charakterze niemilitarnym, w szczególności zapobiegania aktom terroru i likwidacji ich skutków, 10) kontrola dokumentów armatorów dotyczących Funduszu eglugi Śródlądowej i Funduszu Rezerwowego. 4. Zadania określone ustawowo, wykonują uprawnieni do inspekcji pracownicy urzędów eglugi śródlądowej. Inspektor ma prawo wejścia i przebywania na statku, na budowli wodnej słu ącej egludze, w porcie, przystani i zimowisku, a tak e podpływania i cumowania statku inspekcyjnego do tych obiektów. 5. W czasie wykonywania zadań słu bowych inspektor ma prawo do: 1) kontrolowania, czy statek jest uprawniony do działalności, jaką uprawia, i czy egluga wykonywana jest zgodnie z przepisami prawa i umowami międzynarodowymi, 2) kontroli dokumentów dotyczących statku i załogi oraz przewozowych, 3) ądania wyjaśnień i podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do przeprowadzenia kontroli na pokładzie, w ładowniach i innych pomieszczeniach statku, 4) dokonywania wpisów dotyczących przeprowadzonej kontroli w dzienniku pokładowym statku, 5) nakładania grzywien w drodze mandatu karnego za wykroczenia w egludze śródlądowej. 6. W wypadku stwierdzenia zaniedbania zagra ającego bezpieczeństwu eglugi, statku lub przebywających na nim osób albo zagra ającego zanieczyszczeniem środowiska, a tak e ze względu na uchybienia sanitarne, inspektor, na podstawie udzielonego upowa nienia, mo e, w drodze decyzji administracyjnej, zatrzymać lub skierować statek do najbli szego miejsca postoju oraz zatrzymać świadectwo zdolności eglugowej i dokument kwalifikacyjny kierownika statku do czasu usunięcia tego zaniedbania lub uchybienia.

M. Inspektor do Spraw Substancji i Preparatów Chemicznych
1. Podstawę prawną organizacji i funkcjonowania Inspektora do Spraw Substancji i Preparatów Chemicznych stanowi ustawa z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych. (Dz.U. z 2001 r. Nr. 11 poz.84 z póź. zm.). 2. Inspektor do Spraw Substancji i Preparatów Chemicznych jest centralnym organem administracji rządowej. Inspektor podlega ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, który go powołuje i odwołuje po zasięgnięciu opinii ministrów właściwych do spraw gospodarki i do spraw środowiska. Do zadań Inspektora nale y: 1) przyjmowanie zgłoszeń substancji nowych w celu oceny ryzyka stwarzanego przez te substancje, 2) gromadzenie danych dotyczących niebezpiecznych substancji i niebezpiecznych preparatów, 3) udostępnianie danych dotyczących niebezpiecznych substancji i niebezpiecznych preparatów słu bom medycznym i ratowniczym, 4) wymiana informacji na temat substancji nowych m.in. z Komisją Europejską 5) współpraca z państwami członkowskimi Unii Europejskiej oraz z Komisją Europejską jako właściwym urzędem w rozumieniu przepisów Unii Europejskiej dotyczących oceny ryzyka stwarzanego przez substancje istniejące, 5a) współpraca z państwami członkowskimi Unii Europejskiej oraz z Komisją Europejską jako właściwy urząd wyznaczony do wykonywania zadań administracyjnych określonych w przepisach Unii Europejskiej dotyczących eksportu i importu niebezpiecznych chemikaliów, 6) współpraca z organizacjami międzynarodowymi dotycząca substancji i preparatów chemicznych, 7) przyjmowanie i gromadzenie danych dotyczących prekursorów kategorii 2, określonych w przepisach ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, 8) wykonywanie innych zadań nało onych przez ministra właściwego do spraw zdrowia. 3. Inspektor realizuje swoje zadania przy pomocy Biura do Spraw Substancji i Preparatów Chemicznych, którym kieruje i reprezentuje je na zewnątrz.

N. Inspektorzy rybołówstwa morskiego
1. Podstawę prawną organizacji i funkcjonowania inspektorów rybołówstwa morskiego stanowi ustawa z dnia 19 luty 2004 r. o rybołówstwie morskim (Dz. U. z 2004 r. Nr 62, poz.574 z póź. zm.).

-174-

-175-

ROZDZIAŁ VI. ORGANY WSPOMAGAJĄCE OCHRONĘ PRAWNĄ 3. INSPEKCIE WYODRĘBNIONE ORGANIZACYJNIE

2. Organami administracji rybołówstwa morskiego są: 1) minister właściwy do spraw rybołówstwa; 2) okręgowi inspektorzy rybołówstwa morskiego - jako organy administracji niezespolonej. Okręgowi inspektorzy rybołówstwa morskiego podlegają ministrowi właściwemu do spraw rybołówstwa. Okręgowych inspektorów rybołówstwa morskiego powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw rybołówstwa, po zasięgnięciu opinii właściwego miejscowo wojewody. Inspektorzy wykonują swoje zadania przy pomocy okręgowych inspektoratów rybołówstwa morskiego. Organy administracji rybołówstwa morskiego działają na terytorium i w wyłącznej strefie ekonomicznej Rzeczypospolitej Polskiej. 3. Nadzór nad przestrzeganiem przepisów o rybołówstwie sprawują okręgowi inspektorzy rybołówstwa morskiego za pośrednictwem inspektorów rybołówstwa morskiego. 4. Inspektorzy przy wykonywaniu swoich czynności współdziałają z organami Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spo ywczych, Inspekcji Celnej, Inspekcji Weterynaryjnej, Policji, Państwowej Stra y Rybackiej, Stra y Granicznej oraz z terenowymi organami administracji morskiej. 5. W czasie wykonywania czynności słu bowych inspektor jest uprawniony do: 1} zatrzymania statku rybackiego i wejścia na jego pokład, 2) kontroli dokumentów to samości, dziennika połowowego, dokumentu przewozowego oraz dokumentów uprawniających do wykonywania rybołówstwa morskiego, prowadzenia skupu lub przetwórstwa na morzu organizmów morskich, połowów organizmów morskich w celach naukowo-badawczych, szkoleniowych albo sportowo-rekreacyjnych, prowadzenia zarybiania oraz chowu lub hodowli ryb i innych organizmów morskich; 3) sprawdzania, czy rybołówstwo wykonywane jest zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym z umowami międzynarodowymi, których Rzeczpospolita Polska jest stroną, 4) kontroli narzędzi połowowych i złowionych organizmów morskich, 5) kontroli pomieszczeń statków, środków transportu, magazynów, przetwórni i innych pomieszczeń słu ących do przechowywania organizmów morskich na lądzie, 6) ądania pisemnych lub ustnych wyjaśnień, 7) wykonywania innych czynności niezbędnych do przeprowadzenia kontroli, a w przypadkach uzasadnionego podejrzenia naruszenia przepisów ustawy - do zatrzymania dokumentów uprawniających do wykonywania rybołówstwa, a tak e organizmów morskich i narzędzi połowowych oraz ich zabezpieczenia.

2. Wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spo ywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, je eli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, je eli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. W celu kontroli przestrzegania powy szej reguły utworzono Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spo ywczych. Inspekcja podlega ministrowi właściwemu do spraw rynków rolnych. 3. Do zadań Inspekcji nale y: 1) nadzór nad jakością handlową artykułów rolno-spo ywczych, a w szczególności: a) kontrola jakości handlowej artykułów rolno-spo ywczych w produkcji i obrocie, w tym wywo onych za granicę, b) kontrola jakości handlowej artykułów rolnospo ywczych sprowadzanych z zagranicy, w tym kontrola graniczna tych artykułów, c) dokonywanie oceny i wydawanie świadectw w zakresie jakości handlowej artykułów rolno-spo ywczych, d) powiadamianie podpunktu krajowego punktu kontaktowego w ramach sieci systemu wczesnego ostrzegania o niebezpiecznych produktach ywnościowych i środkach ywienia zwierząt (systemu RASFF) o podjętych decyzjach dotyczących niebezpiecznych artykułów rolno-spo ywczych, e) kontrola artykułów rolnospo ywczych posiadających zarejestrowane, na podstawie odrębnych przepisów, chronione oznaczenia geograficzne, oznaczenia pochodzenia albo świadectwa dla artykułów rolno-spo ywczych o szczególnym charakterze oraz współpraca z jednostkami sprawującymi taką kontrolę w innych państwach, 2) kontrola warunków składowania i transportu artykułów rolnospo ywczych, 3) gromadzenie i przetwarzanie informacji o sytuacji na rynkach rolnych, 4) współpraca z właściwymi organami administracji rządowej w województwie, organami innych inspekcji, urzędami celnymi, Policją, jednostkami samorządu terytorialnego oraz państwowymi jednostkami organizacyjnymi realizującymi politykę rolną państwa, 5) współpraca z jednostkami organizacyjnymi pełniącymi funkcję agencji płatniczych w zakresie realizacji Wspólnej Polityki Rolnej, 6) współpraca lub uczestnictwo w międzynarodowych organizacjach zajmujących się jakością handlową artykułów rolno-spo ywczych oraz międzynarodowym obrotem artykułami rolno-spo ywczymi, 7) udzielanie informacji i szkolenie w zakresie przepisów i wymagań dotyczących jakości handlowej lub ustalania klas jakości handlowej oraz metod i badań artykułów rolno-spo ywczych; 8) współpraca z urzędowymi jednostkami kontrolnymi w innych państwach w zakresie kontroli jakości handlowej artykułów rolno-spo ywczych, w tym wymienianie informacji lub próbek artykułów rolno-spo ywczych; 9) wykonywanie innych zadań określonych w przepisach odrębnych. 4. Kontrola jakości handlowej artykułów rolno-spo ywczych w produkcji mo e dotyczyć równie sposobu ywienia i warunków chowu zwierząt, je eli informacja w tym zakresie została zadeklarowana przy wprowadzaniu artykułu rolno-spo ywczego do obrotu.
- 177-

O. Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spo ywczych
1. Podstawę prawną organizacji i funkcjonowania Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spo ywczych stanowi ustawa z dnia z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spo ywczych (tekst jednolity Dz. U z 2005 r. Nr 187, poz.1577).
-176-

ROZDZIAŁ VI. ORGANY WSPOMAGAJĄCE OCHRONĘPMWNĄ

4. SŁU BY SPECJALISTYCZNE

5. Nadzór nad jakością handlową artykułów rolno-spo ywczych w obrocie detalicznym sprawuje Inspekcja Handlowa. 6. Zadania Inspekcji wykonują następujące organy: 1) Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spo ywczych, 2) wojewoda przy pomocy wojewódzkiego inspektora jakości handlowej artykułów rolno-spo ywczych, jako kierownika wojewódzkiej inspekcji jakości handlowej artykułów rolno-spo ywczych, wchodzącej w skład zespolonej administracji wojewódzkiej. 7. Główny Inspektor jest centralnym organem administracji rządowej podległym ministrowi właściwemu do spraw rynków rolnych. Głównego Inspektora powołuje Prezes Rady Ministrów, spośród osób nale ących do państwowego zasobu kadrowego, na wniosek ministra właściwego do spraw rynków rolnych. Prezes Rady Ministrów odwołuje Głównego Inspektora. Wojewódzkiego inspektora powołuje i odwołuje wojewoda, na wniosek Głównego Inspektora. 8. Główny Inspektor koordynuje i nadzoruje działalność Inspekcji, swoje zadania wykonuje przy pomocy Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów RolnoSpo ywczych.

przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych, przestępstw i wykroczeń związanych z przywozem i wywozem towarów oraz ściganie ich sprawców, 7a) współdziałanie przy realizacji Wspólnej Polityki Rolnej; 7b) wykonywanie zadań wynikających z przepisów wspólnotowych regulujących statystykę dotyczącą obrotu towarowego pomiędzy państwami członkowskimi Wspólnoty Europejskiej (INTRASTAT); 8) rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw i wykroczeń związanych z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony dóbr kultury oraz ochrony własności intelektualnej, a tak e przestępstw i wykroczeń związanych z wprowadzaniem na polski obszar celny oraz wyprowadzaniem z polskiego obszaru celnego towarów objętych ograniczeniami lub zakazami, w szczególności takich jak: odpady szkodliwe, substancje chemiczne, materiały jądrowe i promieniotwórcze, środki odurzające i substancje psychotropowe oraz broń, amunicja, materiały wybuchowe i technologie objęte kontrolą międzynarodową, 9) kontrola przestrzegania legalności wykonywania pracy przez cudzoziemców; 10) współpraca z organami celnymi innych państw oraz organizacjami międzynarodowymi; 11) współpraca z Szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych w zakresie niezbędnym do realizacji jego zadań ustawowych. 4. Funkcjonariusz celny, w związku z pełnieniem obowiązków słu bowych, korzysta z ochrony przewidzianej w kodeksie karnym dla funkcjonariuszy publicznych. Dla realizacji zadań ustawowych słu ba ta podejmuje czynności operacyjno-rozpoznawcze i kontrolne zgodnie z przepisami kodeksu celnego oraz prowadząc postępowanie przygotowawcze zgodnie z przepisami kodeksu postępowania karnego i kodeksu karnego skarbowego.

4. SŁU BY SPECJALISTYCZNE a. Słu by funkcjonalno-organizacyjne A. Słu ba Celna
1. Podstawę prawna organizacji i funkcjonowania Słu by Celnej stanowi ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Słu bie Celnej (tekst jednolity Dz.U. z 2004 r. Nr156, poz. 1641, z póź. zm). 2. Utworzono jednolitą, umundurowaną Słu bę Celną w celu zapewnienia zgodności z prawem przywozu towarów na obszar celny Wspólnoty Europejskiej oraz wywozu towarów z obszaru celnego Wspólnoty Europejskiej, a tak e wykonywania obowiązków określonych w przepisach odrębnych, w szczególności w zakresie podatku akcyzowego. 3. Do zadań Słu by Celnej nale y realizacja polityki celnej państwa w części dotyczącej przywozu i wywozu towarów oraz wykonywanie zadań takich jak: 1) kontrola przestrzegania przepisów prawa celnego oraz innych przepisów związanych z przywozem i wywozem towarów, 2) wykonywanie czynności związanych z nadawaniem towarom przeznaczenia celnego, 3) wymiar i pobór nale ności celnych i innych opłat związanych z przywozem i wywozem towarów, 4) wymiar i pobór podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów, 5) kontrola, szczególny nadzór podatkowy, wymiar i pobór podatku akcyzowego, 6) pobór opłaty paliwowej, 7) rozpoznawanie, zapobieganie i wykrywanie
-178-

B. Słu ba Więzienna
1. Podstawę prawna organizacji i funkcjonowania Słu by więziennej stanowi ustawa z dnia 26 kwietnia 1996r. o Słu bie Więziennej (tekst jednolity Dz. U. z 2002 | Nr 207, poz. 1761 z póź. zm.) oraz kodeks karny wykonawczy. 2. Słu ba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją (apolityczna) podległą Ministrowi Sprawiedliwości, posiadająca własna strukturę organizacyjną, realizującą zadania w zakresie wykonywania kar pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania. 3. Do podstawowych zadań Słu by Więziennej nale y: 1) prowadzenie działalności resocjalizacyjnej wobec osób skazanych na kary pozbawienia wolności, przede wszystkim przez organizowanie pracy sprzyjającej zdobywaniu kwalifikacji zawodowych, nauczania oraz zajęć kulturalno-oświatowych; 2) wykonywanie tymczasowego aresztowania w sposób zabezpieczający prawidłowy tok postępowania karnego; 3) zapewnienie osobom skazanym na kary pozbawienia wolności lub
-179-

ROZDZIAŁY!. ORGANYWSPOMAGAJĄCE OCHRONĘ PRAWNĄ

4. SŁU BY SPECJALISTYCZNE

lub tymczasowo aresztowanym przestrzegania ich praw, a zwłaszcza
humanitarnych warunków, poszanowania godności, opieki zdrowotnej i religijnej; 4) ochrona społeczeństwa przed sprawcami przestępstw osadzonymi w zakładach karnych i aresztach śledczych; 5) zapewnienie w zakładach karnych i aresztach śledczych porządku i bezpieczeństwa; 6) wykonywanie aresztów zastosowanych na podstawie innych przepisów oraz pomocy prawnej z tytułu umów międzynarodowych. 4. Słu ba Więzienna współdziała z organami państwowymi i samorządowymi, stowarzyszeniami, organizacjami oraz instytucjami, których celem jest współudział w wykonywaniu kary, jak równie z kościołami, związkami wyznaniowymi, szkołami wy szymi i placówkami naukowymi oraz osobami godnymi zaufania, współpracuje tak e z Szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych 5. Z przepisu art. 3 ust. 1 ustawy o Słu bie Więziennej wynika, e jednostkami organizacyjnymi Słu by Więziennej są: 1) Centralny Zarząd Słu by Więziennej, 2) okręgowe inspektoraty Słu by Więziennej; 3) zakłady karne i areszty śledcze; 4) ośrodki szkolenia i ośrodki doskonalenia kadr Słu by Więziennej. Centralnym Zarządem Słu by Więziennej oraz podległymi jednostkami organizacyjnymi kieruje Dyrektor Generalny Słu by Więziennej podległy Ministrowi Sprawiedliwości. Dyrektor Generalny Słu by Więziennej jest przeło onym wszystkich funkcjonariuszy Słu by Więziennej. Dyrektora Generalnego Słu by Więziennej powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek Ministra Sprawiedliwości. 6. Kierownicy jednostek organizacyjnych: dyrektorzy okręgowi Słu by Więziennej, dyrektorzy zakładów karnych i aresztów śledczych oraz komendanci ośrodków szkolenia i ośrodków doskonalenia kadr są przeło onymi funkcjonariuszy i pracowników tych jednostek. Komendanci ośrodków szkolenia i ośrodków doskonalenia kadr są przeło onymi funkcjonariuszy szkolonych w tych ośrodkach. Przeło onym jest tak e inny funkcjonariusz lub pracownik kierujący określonym odcinkiem słu by lub działalnością albo wyznaczony przez kierownika jednostki organizacyjnej. 7. Funkcjonariusze i pracownicy w postępowaniu wobec osób pozbawionych wolności obowiązani są: 1) kierować się zasadami praworządności, bezstronności oraz humanizmu; 2) szanować ich prawa i godność, 3) dokładać starań, aby wykonanie kary przyczyniało się do przygotowania skazanych do ycia w społeczeństwie; 4) pomagać w poszukiwaniu rozwiązania ich problemów; 5) oddziaływać pozytywnie swoim własnym przykładem.

8. Funkcjonariusze i pracownicy nie mogą uczestniczyć w takiej działalności, która podwa a ich autorytet urzędowy lub, w której wykorzystuje się informacje o charakterze słu bowym do celów pozasłu bowych. Funkcjonariuszom i pracownikom zabrania się w szczególności: 1) utrzymywania innych ni wynikające z obowiązków słu bowych kontaktów z osobami pozbawionymi wolności, je eli mo e to stanowić zagro enie dla właściwego przebiegu słu by lub jej dobrego imienia; 2) udzielania osobom nieupowa nionym informacji dotyczących osób pozbawionych wolności, tak e po ich zwolnieniu. 9. Funkcjonariusze Słu by Więziennej wykonując czynności słu bowe mają prawo: 1) legitymowania osób ubiegających się o wstęp oraz opuszc2ających teren jednostek organizacyjnych, dokonywania ich kontroli osobistej, a tak e przeglądania zawartości baga y oraz sprawdzania ładunków pojazdów wje d ających oraz wyje d ających; 2) wzywania osób zakłócających spokój i porządek w bezpośrednim sąsiedztwie lub na terenie zakładów karnych i aresztów śledczych, nawiązujących niedozwolone kontakty z osobami pozbawionymi wolności, jak równie usiłujących bez zezwolenia funkcjonariuszy dostarczyć jakiekolwiek przedmioty na teren jednostki organizacyjnej - do zaniechania takich zachowań; 3) zatrzymania na terenie jednostki organizacyjnej,, celem niezwłocznego przekazania Policji, osób, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary; 4) usunięcia z terenu jednostki organizacyjnej osoby, która nie stosuje się do poleceń wydanych na podstawie obowiązujących przepisów; 5) zatrzymania osób pozbawionych wolności, które dokonały ucieczki z aresztu śledczego lub zakładu karnego, a tak e które na podstawie zezwolenia właściwego organu opuściły areszt śledczy albo zakład kamy i nie powróciły do niego w wyznaczonym terminie; 6) ądania niezbędnej pomocy od funkcjonariuszy Policji, jak równie zwracania się w nagłych wypadkach do ka dego obywatela o udzielenie doraźnej pomocy. 10. Funkcjonariusze Słu by Więziennej podczas pełnienia obowiązków słu bowych są, uprawnieni do stosowania względem osób pozbawionych wolności środków przymusu bezpośredniego Je eli środki przymusu bezpośredniego są niewystarczające lub ich u ycie ze względu na okoliczności danego zdarzenia nie jest mo liwe, funkcjonariusz ma prawo u ycia broni palnej lub psa słu bowego, jednak e tylko w przypadkach przewidzianych ustawą (np. w celu odparcia niebezpiecznego, bezpośredniego zamachu na obiekty zakładu karnego lub aresztu śledczego czy udaremnienia ucieczki osoby pozbawionej wolności z zakładu karnego zamkniętego lub aresztu śledczego.

-180-

-181-

ROZDZIAŁ VI. ORGANY WSPOMAGAJĄCE OCHRONĘ PRAWNĄ

4. SŁU BY SPECJALISTYCZNE

C. Morska Słu ba Poszukiwania i Ratownictwa
1. Podstawę prawna organizacji i funkcjonowania Morskiej Słu by Poszukiwania i Ratownictwa stanowi ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o bezpieczeństwie morskim, (tekst jednolity Dz.U. z 2006r., Nr 99, poz. 693) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowej organizacji Morskiej Słu by Poszukiwania i Ratownictwa (Dz. U. Nr 157 poz.1845). 2. Morska Słu ba Poszukiwania i Ratownictwa tzw. Słu ba SAR jest państwowa jednostka organizacyjna przeznaczona do wykonywania zadań poszukiwania i ratowania ycia na morzu, zwalczania zagro eń i zanieczyszczenia na morzu oraz innych zadań związanych z bezpieczeństwem morskim . Słu ba SAR podlega Ministrowi Infrastruktury właściwemu do spraw gospodarki morskiej. Kieruje nią dyrektor powoływany przez Ministra Infrastruktury 3. W skład Słu by SAR wchodzą: 1) Morskie Ratownicze Centrum Koordynacyjne - organizujące i koordynujące akcje poszukiwawcze i ratownicze, 2) morskie statki ratownicze, 3) brzegowe stacje ratownicze, w skład których wchodzą ochotnicze dru yny ratownicze. 4. Do zadań Słu by SAR nale y poszukiwanie i ratowanie ka dej osoby znajdującej się. w niebezpieczeństwie na morzu, bez względu na okoliczności, w jakich znalazła się w niebezpieczeństwie, poprzez: 1) utrzymywanie ciągłej gotowości do przyjmowania i analizowania zawiadomień o zagro eniu ycia na morzu, 2) planowanie, prowadzenie i koordynowanie akcji poszukiwawczych i ratowniczych, 3) utrzymywanie w gotowości sil i środków ratownictwa ycia na morzu, 4) współdziałanie podczas akcji poszukiwawczych i ratowniczych ze stosownymi jednostkami organizacyjnymi współdziałanie z innymi systemami ratowniczymi funkcjonującymi na obszarze kraju, 6) współdziałanie z odpowiednimi słu bami innych państw, w szczególności podczas akcji poszukiwawczych i ratowniczych. 5. Ze Słu bą SAR współdziałają jednostki organizacyjne Marynarki Wojennej, Państwowej Stra y Po arnej, Stra y Granicznej, Policji, opieki zdrowotnej oraz inne jednostki będące w stanie udzielić pomocy. 6. Przy Ministrze Infrastruktury działa Rada SAR będąca jego organem opiniodawczo- doradczym w sprawach związanych z poszukiwaniem i ratowaniem

ycia na morzu. Do zadań Rady SAR nale y: 1) opiniowanie propozycji rodzajów oraz ilości sił i środków przydatnych do akcji poszukiwawczych i ratowniczych podejmowanych we współdziałaniu ze Słu by SAR oraz opiniowanie projektów Planu SAR, 2) opiniowanie planów rozwoju Słu by SAR, 3) inicjowanie przedsięwzięć zmierzających do podnoszenia efektywności działań Słu by SAR. 7. W skład Słu by SAR wchodzą: l)pion ogólny - zapewniający obsługę administracyjną, finansowo-księgowa i techniczną, zło ony z funkcjonalnych komórek organizacyjnych i samodzielnych stanowisk pracy; pion ogólny podlega bezpośrednio dyrektorowi Słu by SAR, 2) pion operacyjny - realizujący zadania poszukiwania i ratowania ycia na morzu oraz zwalczania zagro eń i zanieczyszczeń środowiska morskiego; pion operacyjny podlega zastępcy dyrektora Słu by SAR do spraw operacyjnych. Pion ogólny obejmuje: Biuro Słu b Pracowniczych, Biuro Rachunkowości Finansowej, Biuro Techniki i Zaopatrzenia, Biuro Administracyjne, samodzielne stanowiska pracy bezpośrednio podlegle dyrektorowi Słu by SAR, w szczególności do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpo arowej, przetargów publicznych oraz stanowisko radcy prawnego. Pion operacyjny obejmuje: Morskie Ratownicze Centrum Koordynacyjne w Gdyni, w którego skład wchodzi Pomocnicze Centrum Koordynacyjne w Świnoujściu, Wydział Poszukiwania i Ratownictwa Morskiego, w którego skład wchodzą: morskie statki ratownicze i brzegowe stacje ratownicze, Wydział Zwalczania Zagro eń i Zanieczyszczeń na Morzu, w którego skład wchodzą: specjalne statki morskie do zwalczania zanieczyszczeń, lądowe bazy sprzętowo- magazynowe.

D. Słu ba Geodezyjna i Kartograficzna
1. Podstawę prawną organizacji i funkcjonowania Słu by Geodezyjnej i Kartograficznej stanowi ustawa z dnia ustawa z dnia 24 listopada 2005 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 240 poz. 2027 z póź. zm.).

2. Słu bę Geodezyjną i Kartograficzną stanowią: 1) organy nadzoru geodezyjnego i kartograficznego: a) Główny Geodeta Kraju, b) wojewoda wykonujący zadania przy pomocy wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego jako kierownika inspekcji geodezyjnej i kartograficznej, wchodzącej w skład zespolonej administracji rządowej w województwie, 2) organy administracji geodezyjnej i kartograficznej: a) marszałek województwa wykonujący zadania przy pomocy geodety województwa wchodzącego w skład urzędu marszałkowskiego, b) starosta wykonujący zadania przy pomocy geodety powiatowego wchodzącego w skład starostwa powiatowego, poziomu merytorycznego i technicznego, wykonywania pełnego zakresu zadań.
-183-

- 182-

ROZDZIAŁ VI, ORGANY WSPOMAGAJĄCE OCHRONĘ PRAWNĄ

4. SŁU BY SPECJALISTYCZNE

3. Do zadań Słu by Geodezyjnej i Kartograficznej nale y w szczególności: 1) realizacja polityki państwa w zakresie geodezji i kartografii, 2) organizowanie i finansowanie prac geodezyjnych i kartograficznych, w tym; a) rejestracji stanów prawnych i faktycznych nieruchomości (kataster), b) pomiarów geodezyjnych i opracowań kartograficznych, c) fotogrametrycznych zdjęć powierzchni kraju i opracowań fotogrametrycznych, d) wydawania urzędowych map i atlasów terytorium Polski, e) prowadzenia krajowego systemu informacji o terenie, 3) administrowanie państwowym zasobem geodezyjnym i kartograficznym i jego aktualizacją, 4) kontrolowanie urzędów, instytucji publicznych i przedsiębiorców w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących geodezji i kartografii, 5) opracowanie wytycznych dotyczących powszechnej taksacji nieruchomości i jej nadzorowanie, 6) prowadzenie państwowego rejestru granic oraz powierzchni jednostek podziału terytorialnego kraju, 7) sporządzanie map topograficznych i tematycznych kraju oraz mapy zasadniczej, 8) nadawanie, do czasu utworzenia odpowiednich samorządów zawodowych, uprawnień zawodowych w dziedzinie geodezji i kartografii, prowadzenie rejestru osób uprawnionych oraz współpraca z tymi samorządami zawodowymi, 9) współpraca z wyspecjalizowanymi w dziedzinie geodezji i kartografii organizacjami krajowymi, międzynarodowymi i regionalnymi oraz organami i urzędami innych krajów, 10) inicjowanie prac naukowych i badawczo-rozwojowych w zakresie standardów organizacyjno-technicznych oraz zastosowania metod informatycznych, fotogrametrycznych i satelitarnych w dziedzinie geodezji i kartografii oraz w krajowym systemie informacji o terenie, 11) prowadzenie spraw związanych z ochroną informacji niejawnych w działalności geodezyjnej i kartograficznej, 12) przygotowanie organizacyjno-techniczne i wdro enie katastru.
4. Centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach geodezji i kartografii jest Główny Geodeta Kraju. Nadzór nad Głównym Geodetą Kraju sprawuje minister właściwy do spraw administracji publicznej. Głównego Geodetę Kraju powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw administracji publicznej.

II. Słu by funkcjonalno - prewencyjne A. Słu ba Parków Narodowych
1. Podstawę prawną organizacji i funkcjonowania Słu by Parków Narodowych stanowi ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 92 poz. 880 z póź. zm.). 2. Organami w zakresie ochrony przyrody są: 1) minister właściwy do spraw środowiska; 2) wojewoda; 3) starosta; 4) wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W parkach narodowych tworzona jest Słu ba Parków Narodowych. Do Słu by Parków Narodowych zalicza się pracowników zajmujących się zarządzaniem parkami narodowymi, wykonywaniem ochrony przyrody, prowadzeniem gospodarki rezerwatowej, wykonywaniem badań naukowych i działalności dydaktycznej, a takie ochroną mienia parków narodowych oraz zwalczaniem przestępstw i wykroczeń w zakresie ochrony przyrody. 3. Zadania związane z ochroną przyrody, badaniami naukowymi i działalnością edukacyjną, a tak e ochroną mienia parku narodowego oraz zwalczaniem przestępstw i wykroczeń w zakresie ochrony przyrody na terenie parku narodowego wykonuje Słu ba Parku Narodowego. Do zadań Słu by Parku Narodowego nale y: 1) realizacja ustaleń planów ochrony i zadań ochronnych; 2) informowanie i promocja w zakresie ochrony przyrody, w tym prowadzenie muzeum przyrodniczego, ośrodków informacji i edukacji oraz publikowanie materiałów informacyjnych i promocyjnych; 3) prowadzenie badań naukowych w celu określenia metod i sposobów ochrony przyrody, skuteczności działań ochronnych oraz rozpoznawania ró norodności biologicznej; 4) utrzymywanie w nale ytym stanie infrastruktury technicznej zarządzanej przez park narodowy; 5) udostępnianie parku narodowego do celów naukowych, edukacyjnych, rekreacyjnych, turystycznych i sportowych.

4. Pracownicy Słu by Parku Narodowego przy wykonywaniu czynności słu bowych korzystają z ochrony prawnej przewidzianej w przepisach prawa karnego dla funkcjonariuszy publicznych. 4. W parkach narodowych zadania związane z ochroną mienia oraz zwalczaniem przestępstw i wykroczeń w zakresie ochrony przyrody wykonują funkcjonariusze Stra y Parku zaliczani do Słu by Parku Narodowego.
-184-185-

ROZDZIAŁ VI. ORGANY WSPOMAGAJĄCE OCHRONĘ PRAWNĄ

4. SŁU BY SPECJALISTYCZNE

6. Funkcjonariusz Stra y Parku przy wykonywaniu zadań ma prawo do: 1) legitymowania osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia oraz świadków przestępstwa lub wykroczenia, w celu ustalenia ich to samości; 2) kontroli dowodów wniesienia opłat, o których mowa w art. 12 ust. 3; 3) zatrzymywania i przekazywania Policji lub innym właściwym organom osób w przypadku uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa lub wykroczenia; 4) zatrzymywania i dokonywania kontroli środków transportu w celu sprawdzenia ich ładunku oraz przeglądania zawartości baga y w razie zaistnienia uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa lub wykroczenia; 5) przeszukiwania pomieszczeń i innych miejsc w przypadkach uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa lub wykroczenia; 6) zabezpieczenia jako dowodów rzeczowych, za pokwitowaniem, przedmiotów pochodzących z przestępstwa lub wykroczenia, a tak e narzędzi i środków słu ących do ich popełnienia; 7) kontroli i zatrzymania, za pokwitowaniem, dokumentów w zakresie legalności posiadania tworów lub składników przyrody i obrotu nimi, pochodzących z obszaru parku narodowego; 8) kontroli podmiotów prowadzących działalność gospodarczą na obszarze parku narodowego w zakresie przestrzegania przepisów ustawy.
7. Funkcjonariusz Stra y Parku mo e stosować wobec osób uniemo liwiających wykonywanie przez niego zadań określonych w ustawie następujące środki przymusu bezpośredniego: 1) siłę fizyczną w postaci chwytów obezwładniających oraz podobnych technik obrony lub ataku; 2) kajdanki; 3) pałkę słu bową; 4) ręczny miotacz gazu; 5) paralizator elektryczny. Zastosowanie przez funkcjonariusza Stra y Parku środka przymusu bezpośredniego powinno odpowiadać potrzebom wynikającym z zaistniałej sytuacji i zmierzać do podporządkowania się osoby poleceniom wydanym przez funkcjonariusza.

B. Słu ba Leśna
1. Podstawę prawną organizacji i funkcjonowania Słu by Leśnej stanowi ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 45 poz. 435 z póź. zm.). 2. W Lasach Państwowych utworzono Słu bę Leśną. Do Słu by Leśnej zalicza się pracowników zajmujących się: 1) sprawami zarządu lasami będącymi w zarządzie Lasów Państwowych, 2) prowadzeniem gospodarki leśnej i ochrona lasów, 3) zwalczaniem przestępstw i wykroczeń w zakresie szkodnictwa leśnego oraz wykonywaniem innych zadań w zakresie ochrony mienia, 4) sprawami nadzoru w razie powierzenia takiego nadzoru. Pracownicy Słu by Leśnej przy wykonywaniu czynności słu bowych korzystają z ochrony prawnej, przewidzianej w przepisach prawa karnego dla funkcjonariuszy publicznych, 3. Słu ba Leśna nie ma odrębnej struktury organizacyjnej, gdy wszyscy jej pracownicy są jednocześnie pracownikami Lasów Państwowych. 4. Wykonywanie kompetencji z zakresu z zakresu ochrony lasów, zwalczanie przestępstw i wykroczeń w zakresie szkodnictwa leśnego przysługuje Stra y Leśnej.

C. Słu ba bezpieczeństwa i higieny pracy
1. Podstawę prawną organizacji i funkcjonowania słu by bezpieczeństwa i higieny pracy stanowi rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. w sprawie słu by bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 109, poz. 704). 2. Do zadań słu by bhp nale y: 1) przeprowadzanie kontroli warunków pracy oraz przestrzegania przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy; 2) bie ące informowanie pracodawcy o stwierdzonych zagro eniach zawodowych, wraz z wnioskami zmierzającymi do usuwania tych zagro eń; 3) sporządzanie i przedstawianie pracodawcy, co najmniej raz w roku, okresowych analiz stanu bezpieczeństwa i higieny pracy zawierających propozycje przedsięwzięć technicznych i organizacyjnych mających na celu zapobieganie zagro eniom ycia i zdrowia pracowników oraz poprawą warunków pracy; 4) udział w opracowywa-

-186-

- 187-

ROZDZIAŁ VI. ORGANY WSPOMAGAJĄCE OCHRONĘ PRAWNĄ 4. SŁU BY SPECJALISTYCZNE

niu planów modernizacji i rozwoju zakładu pracy oraz przedstawianie propozycji dotyczących uwzględnienia w tych planach rozwiązań techniczno-organizacyjnych zapewniających poprawę stanu bezpieczeństwa i higieny pracy; 5) udział w ocenie zało eń i dokumentacji dotyczących modernizacji zakładu pracy albo jego części, a tak e nowych inwestycji, oraz zgłaszanie wniosków dotyczących uwzględnienia wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy w tych zało eniach i dokumentacji; 6) udział w przekazywaniu do u ytkowania nowo budowanych lub przebudowywanych obiektów budowlanych albo ich części, w których przewiduje się pomieszczenia pracy, urządzeń produkcyjnych oraz innych urządzeń mających wpływ na warunki pracy i bezpieczeństwo pracowników; 7) zgłaszanie wniosków dotyczących wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy w stosowanych oraz nowo wprowadzanych procesach produkcyjnych; 8) przedstawianie pracodawcy wniosków dotyczących zachowania wymagań ergonomii na stanowiskach pracy; 9) udział w opracowywaniu zakładowych układów zbiorowych pracy, wewnętrznych zarządzeń, regulaminów i instrukcji ogólnych dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy oraz w ustalaniu zadań osób kierujących pracownikami w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy; 10) opiniowanie szczegółowych instrukcji dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy na poszczególnych stanowiskach pracy; 11) udział w ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz w opracowywaniu wniosków wynikających z badania przyczyn i okoliczności tych wypadków oraz zachorowań na choroby zawodowe, a tak e kontrola realizacji tych wniosków; 12) prowadzenie rejestrów, kompletowanie i przechowywanie dokumentów dotyczących wypadków przy pracy, stwierdzonych chorób zawodowych i podejrzeń o takie choroby, a tak e przechowywanie wyników badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, 13) doradztwo w zakresie przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy; 14) udział w dokonywaniu oceny ryzyka zawodowego, które wią e się z wykonaną pracą; 15) doradztwo w zakresie organizacji i metod pracy na stanowiskach pracy, na których występują czynniki niebezpieczne, szkodliwe dla zdrowia lub warunki ucią liwe, oraz doboru najwłaściwszych środków ochrony zbiorowej i indywidualnej; 16) współpraca z właściwymi komórkami organizacyjnymi lub osobami, w szczególności w zakresie organizowania i zapewnienia odpowiedniego poziomu szkoleń w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zapewnienia właściwej adaptacji zawodowej nowo zatrudnionych pracowników; 17) współpraca z laboratoriami upowa nionymi, zgodnie z odrębnymi przepisami, do dokonywania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia tub warunków ucią liwych, występujących w środowisku pracy, w zakresie organizowania tych badań i pomiarów oraz sposobów ochrony pracowników przed tymi czynnikami lub warunkami; 18) współpraca z laboratoriami i innymi jednostkami zajmującymi się pomiarami stanu środowiska naturalnego, działającymi w systemie państwowego monitoringu środowiska, określonego w odrębnego przepisach; 19) współdziałanie z lekarzem sprawującym profilaktyczną opiekę zdrowotną nad -188-

nad pracownikami, a w szczególności przy organizowaniu okresowych badań lekarskich pracowników; 20) współdziałanie ze społeczną inspekcją pracy oraz z zakładowymi organizacjami związkowymi przy: a) podejmowaniu przez nie działań mających na celu przestrzeganie przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, b) podejmowanych przez pracodawcy przedsięwzięciach mających na celu poprawę warunków pracy; 21) uczestniczenie w pracach, powołanej przez pracodawcy, komisji bezpieczeństwa i higieny pracy oraz w innych zakładowych komisjach zajmujących się problematyką bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym zapobieganiem chorobom zawodowym i wypadkom przy pracy; 22) inicjowanie i rozwijanie na terenie zakładu pracy ró nych form popularyzacji problematyki bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii. 3. Słu ba bhp jest uprawniona do: 1) przeprowadzania kontroli stanu bezpieczeństwa i higieny pracy, a tak e przestrzegania przepisów oraz zasad w tym zakresie w zakładzie pracy i w ka dym innym miejscu wykonywania pracy; 2) występowania do osób kierujących pracownikami z zaleceniami usunięcia stwierdzonych zagro eń wypadkowych i szkodliwości zawodowych oraz uchybień w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy; 3) występowania do pracodawcy z wnioskami o nagradzanie pracowników wyró niających się w działalności na rzecz poprawy warunków bezpieczeństwa i higieny pracy; 4) występowania do pracodawcy o zastosowanie kar porządkowych w stosunku do pracowników odpowiedzialnych za zaniedbanie obowiązków w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy; 5) niezwłocznego wstrzymania pracy maszyny lub innego urządzenia technicznego w razie wystąpienia bezpośredniego zagro enia ycia lub zdrowia pracownika albo innych osób; 6) niezwłocznego odsunięcia od pracy pracownika zatrudnionego przy pracy wzbronionej; 7) niezwłocznego odsunięcia od pracy pracownika, który swoim zachowaniem lub sposobem wykonywania pracy stwarza bezpośrednie zagro enie ycia lub zdrowia własnego albo innych osób; 8) wnioskowania do pracodawcy o niezwłoczne wstrzymanie pracy w zakładzie pracy, w jego części lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcy do wykonywania pracy, w wypadku stwierdzenia bezpośredniego zagro enia ycia lub zdrowia pracowników albo innych osób. 4. Słu bę bezpieczeństwa i higieny pracy, stanowią wyodrębnione komórki organizacyjne jednoosobowe lub wieloosobowe. 5. Słu ba bhp podlega bezpośrednio pracodawcy. U pracodawcy będącego jednostką organizacyjną słu by bhp podlega bezpośrednio osobie zarządzającej tą jednostką lub osobie wchodzącej w skład organu zarządzającego, upowa nionej przez ten organ do sprawowania nadzoru w sprawach z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. -189-

ROZDZIAŁ VI. ORGANY WSPOMAGAJĄCE OCHRONĘ PRAWNĄ

4. SŁU BY SPECJALISTYCZNE

6. Pracowników słu by bhp zatrudnia się na stanowiskach; inspektorów, starszych inspektorów, specjalistów oraz głównych specjalistów do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy.

D. Słu ba medycyny pracy
1. Podstawą prawną organizacji i funkcjonowania słu by medycyny pracy stanowi ustawa z dnia z dnia 27 czerwca 1997 r. o słu bie medycyny pracy. (tekst jednolity Dz.U. z 2004 Nr 125, poz. 1317). 2. Słu ba medycyny pracy utworzona została w celu ochrony zdrowia pracujących przed wpływem niekorzystnych warunków związanych ze środowiskiem pracy i sposobem jej wykonywania, a tak e w celu sprawowania profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi 3. Jednostkami organizacyjnymi słu by medycyny pracy są: 1) jednostki podstawowe: a) zakłady opieki zdrowotnej tworzone i utrzymywane w celu sprawowania profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi, b) jednostki organizacyjne zakładów opieki zdrowotnej wydzielone w celu realizacji profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi, c) lekarze wykonujący indywidualną praktykę lekarską, indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską lub wykonujący zawód w formie grupowej praktyki lekarskiej, 2)wojewódzkie ośrodki medycyny pracy. 4. Zadania słu by medycyny pracy wykonują: lekarze, pielęgniarki, psycholodzy i inne osoby o kwalifikacjach zawodowych niezbędnych do wykonywania wielodyscyplinarnych zadań tej słu by. Zadania słu by medycyny pracy realizują pielęgniarki wykonujące indywidualną praktykę pielęgniarska, indywidualną specjalistyczną praktykę pielęgniarską, grupową praktykę pielęgniarską, psycholodzy jednostki badawczorozwojowe i jednostki organizacyjne uczelni medycznych, prowadzące działalność w dziedzinie medycyny pracy. Osoby realizujące zadania słu by medycyny pracy przy wykonywaniu czynności zawodowych są niezale ne od pracodawców, pracowników i ich przedstawicieli oraz innych podmiotów, na których zlecenie realizują zadania tej słu by. 5. Słu ba medycyny pracy jest właściwa do realizowania zadań z zakresu: l)ograniczania szkodliwego wpływu pracy na zdrowie, w szczególności przez: a) rozpoznawanie i ocenę czynników występujących w środowi-

sku pracy oraz sposobów wykonywania pracy, mogących mieć ujemny wpływ na zdrowie, b) rozpoznawanie i ocenę ryzyka zawodowego w środowisku pracy oraz informowanie pracodawców i pracujących o mo liwości wystąpienia niekorzystnych skutków zdrowotnych będących jego następstwem, c) udzielanie pracodawcom i pracującym porad w zakresie organizacji pracy, ergonomii, fizjologii i psychologii pracy, 2) sprawowania profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi, w szczególności przez: a) wykonywanie badań wstępnych, okresowych i kontrolnych przewidzianych w kodeksie pracy, b) orzecznictwo lekarskie do celów przewidzianych w kodeksie pracy i w przepisach wydanych na jego podstawie, c) ocenę mo liwości wykonywania pracy lub pobierania nauki uwzględniającą stan zdrowia i zagro enia występujące w miejscu pracy lub nauki, d) prowadzenie działalności konsultacyjnej, diagnostycznej i orzeczniczej w zakresie patologii zawodowej, e) prowadzenie czynnego poradnictwa w stosunku do chorych na choroby zawodowe lub inne choroby związane z wykonywaną pracą, f) wykonywanie szczepień ochronnych, g) monitorowanie stanu zdrowia osób pracujących zaliczanych do grup szczególnego ryzyka, a zwłaszcza osób wykonujących pracy w warunkach przekroczenia normatywów higienicznych, młodocianych, niepełnosprawnych oraz kobiet w wieku rozrodczym i cię arnych, h) wykonywanie badań umo liwiających wczesną diagnostykę chorób zawodowych i innych chorób związanych z wykonywaną pracy, 3) prowadzenia ambulatoryjnej rehabilitacji leczniczej, uzasadnionej stwierdzoną patologia zawodową, 4) organizowania i udzielania pierwszej pomocy medycznej w nagłych zachorowaniach i wypadkach, które wystąpiły w miejscu pracy, słu by lub pobierania nauki, 5) inicjowania i realizowania promocji zdrowia, a zwłaszcza profilaktycznych programów prozdrowotnych, wynikających z oceny stanu zdrowia pracujących, 6) inicjowania działań pracodawców na rzecz ochrony zdrowia pracowników i udzielania pomocy w ich realizacji, 7) prowadzenia analiz stanu zdrowia pracowników, a zwłaszcza występowania chorób zawodowych i ich przyczyn oraz przyczyn wypadków przy pracy, 8) gromadzenia, przechowywania i przetwarzania informacji o nara eniu zawodowym, ryzyku zawodowym i stanie zdrowia osób objętych profilaktyczną opieką zdrowotną. 6. Osoby realizujące zadania słu by medycyny pracy przy wykonywaniu czynności zawodowych są niezale ne od pracodawców, pracowników i ich przedstawicieli oraz innych podmiotów, na których zlecenie realizują zadania tej słu by.

-191-190-

ROZDZIAŁ VI. ORGANY WSPOMAGAJĄCE OCHRONĘ PRAWNĄ

/. STRA E WYSPECJALIZOWANE

5. STRA E WYSPECJALIZOWANE A. Stra Graniczna
1. Podstawę prawna organizacji i funkcjonowania Stra y Granicznej stanowi ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Stra y Granicznej (tekst jednolity Dz.U. z 2005 r. Nr234, poz,1997 z póź. zm.). 2. Stra Graniczna została powołana o ochrony granicy państwowej na ladzie i na morzu oraz kontroli ruchu granicznego. Jest ona jednolita umundurowana i uzbrojoną formacją. 3. Do zadań Stra y Granicznej ustawodawca zaliczył zwłaszcza (poza ochroną granicy państwowej: 1) organizowanie i dokonywanie kontroli ruchu granicznego; 2) wydawanie zezwoleń na przekraczanie granicy państwowej, w tym wiz; 3) rozpoznawanie, zapobieganie i wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców, w zakresie właściwości Stra y Granicznej, a w szczególności: a) przestępstw i wykroczeń dotyczących zgodności przekraczania granicy państwowej z przepisami, związanych z jej oznakowaniem oraz dotyczących wiarygodności dokumentów uprawniających do przekraczania granicy państwowej, b) przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych wymienionych w art. 134 § I pkt.l kodeksu karnego skarbowego, c) przestępstw i wykroczeń pozostających w związku z przekraczaniem granicy państwowej lub przemieszczaniem przez granicę państwową towarów oraz przedmiotów określonych w przepisach o oznaczaniu wyrobów znakami skarbowymi akcyzy, o broni i amunicji, o materiałach wybuchowych, o ochronie dóbr kultury, o narodowym zasobie archiwalnym, o przeciwdziałaniu narkomanii oraz o ewidencji ludności i dowodach osobistych, d) przestępstw i wykroczeń określonych w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach oraz ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, 4) zapewnienie bezpieczeństwa w komunikacji międzynarodowej i porządku publicznego w zasięgu terytorialnym przejścia granicznego, a w zakresie właściwości Stra y Granicznej - tak e w strefie nadgranicznej; 5) osadzanie i utrzymywanie znaków granicznych na lądzie oraz sporządzanie, aktualizacja i przechowywanie granicznej dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej; 6) ochrona nienaruszalności znaków i urządzeń słu ących do ochrony granicy państwowej; 7) gromadzenie i przetwarzanie
- 192 -

informacji z zakresu ochrony granicy państwowej i kontroli ruchu granicznego oraz udostępnianie ich właściwym organom państwowym; 8) nadzór nad eksploatacją polskich obszarów morskich oraz przestrzeganiem przez statki przepisów obowiązujących na tych obszarach; 10) ochrona granicy państwowej w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej poprzez prowadzenie obserwacji statków powietrznych i obiektów latających, przelatujących przez granicę państwowa na małych wysokościach, oraz informowanie o tych przelotach właściwych jednostek Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej; 9) zapobieganie transportowaniu, bez zezwolenia wymaganego w myśl odrębnych przepisów, przez granicy państwową odpadów, szkodliwych substancji chemicznych oraz materiałów jądrowych i promieniotwórczych, a tak e zanieczyszczaniu wód granicznych; zapobieganie przemieszczaniu, bez stosownego zezwolenia przez granicę państwową środków odurzających i substancji psychotropowych oraz broni, amunicji i materiałów wybuchowych. Stra Graniczna mo e prowadzić postępowania w sprawach rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania przestępstw określonych w art. 228, 229 i 231 kodeksu karnego popełnionych przez funkcjonariuszy i pracowników Stra y Granicznej w związku z wykonywaniem obowiązków słu bowych. Stra Graniczna w zakresie ochrony granicy państwowej i kontroli ruchu granicznego współdziała z organami ochrony granic innych państw, współpracuje tak e z Szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych. Organy administracji rządowej, jednostki samorządu terytorialnego oraz państwowe i inne jednostki organizacyjne są zobowiązane współdziałać z organami Stra y Granicznej oraz zapewnić im niezbędne warunki do wykonywania zadań ustawowych. 4. Organizację Stra y Granicznej przedstawić nale y następująco: centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach ochrony granicy państwowej i kontroli ruchu granicznego jest Komendant Główny Stra y Granicznej powoływany przez Prezesa Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Komendant Główny Stra y Granicznej jest przeło onym wszystkich funkcjonariuszy Stra y Granicznej; terenowymi organami Stra y Granicznej są natomiast: 1) komendanci oddziałów Stra y Granicznej; oraz 2) komendanci stra nic, granicznych placówek kontrolnych i dywizjonów Stra y Granicznej. Komendanta oddziału Stra y Granicznej powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw wewnętrznych na wniosek Komendanta Głównego Stra y Granicznej, Zastępców komendanta oddziału Stra y Granicznej powołuje i odwołuje Komendant Główny Stra y Granicznej na wniosek komendanta oddziału Stra y Granicznej. Komendanta stra nicy, komendanta granicznej placówki kontrolnej i dywizjonu Stra y Granicznej powołuje i odwołuje Komendant Główny Stra y Granicznej na wniosek komendanta oddziału Stra y Granicznej.
-193-

ROZDZIAŁ VI. ORGANY WSPOMAGAJĄCE OCHRONĘ PRAWNĄ

S. STRA E WYSPECJALIZOWANE

Komendanci oddziałów, stra nic oraz granicznych placówek kontrolnych i dywizjonów Stra y Granicznej są przeło onymi wszystkich podległych im funkcjonariuszy. Komendant Główny Stra y Granicznej wykonuje swoje zadania przy pomocy podległego mu urzędu - Komendy Głównej Stra y Granicznej. Komendanci oddziałów, stra nic, granicznych placówek kontrolnych oraz dywizjonów wykonują swoje zadania przy pomocy podległych im urzędów -komend oddziałów, stra nic, granicznych placówek kontrolnych i dywizjonów.

5. Funkcjonariusze Stra y Granicznej celu rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania przestępstw i wykroczeń funkcjonariusze pełnia słu bę graniczną, prowadzą działania kontrolne, wykonują czynności operacyjno-rozpoznawcze i administracyjno-porządkowe oraz prowadzą postępowania przygotowawcze we dług przepisów kodeksu postępowania karnego, a tak e wykonują czynności na polecenie sądu i prokuratury oraz innych właściwych organów państwowych. Stra Graniczna w celu realizacji swych ustawowych zadań mo e korzystać z informacji o osobie, w tym danych osobowych uzyskanych przez, uprawnione organy, słu by i instytucje państwowe w wyniku wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych lub prowadzenia kontroli operacyjne oraz przetwarzać je bez wiedzy i zgody osoby, której dane dotyczą. Administrator danych osobowych, jest obowiązany udostępnić dane, na podstawie imiennego upowa nienia Komendanta Głównego Stra y Granicznej, komendanta oddziału Stra y Granicznej lub upowa nionego funkcjonariusza, okazanego przez funkcjonariusza wraz z legitymacją słu bową. Stra Graniczna mo e, w zakresie koniecznym do wykonywania jej ustawowych zadań, korzystać mo e tak e z informacji kryminalnej zgromadzonej w Krajowym Centrum Informacji Kryminalnych. Dla wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych przez SG w odniesieniu do pewnych kategorii przestępstw (np. ściganych na mocy umów międzynarodowych) sąd okręgowy, na wniosek m.in. Komendanta Głównego Stra y Granicznej, zło ony po uzyskaniu pisemnej zgody Prokuratora Generalnego mo e, zarządzić kontrolę operacyjną (na okres w zasadzie do 3 miesięcy) polegającą na kontrolowaniu treści korespondencji, zawartości przesyłek bądź stosowaniu środków technicznych umo liwiających uzyskiwanie w sposób niejawny informacji i dowodów oraz ich utrwalanie (np. obrazu, treści rozmów telefonicznych). 6. Funkcjonariusze Stra y Granicznej w razie zagro enia nienaruszalności granicy państwowej lub niepodporządkowania się wydanym na podstawie prawa poleceniom oraz bezpośredniego zagro enia dla ycia lub zdrowia własnego lub innej osoby, mogą u ywać środków przymusu bezpośredniego
- 194-

(np. indywidualnych chemicznych środków obezwładniających). W przypadku gdyby środki tego rodzaju okazały się niewystarczające lub ich u ycie ze względu na okoliczności danego zdarzenia nie było mo liwe, funkcjonariusz Stra y Granicznej ma prawo u ycia broni palnej, przy czy ustawodawca taksatywnie wyliczył przypadki, w których jest to mo liwe; 1) w celu odparcia bezpośredniego i bezprawnego zamachu na ycie, zdrowie lub wolność funkcjonariusza tub innej osoby oraz w celu przeciwdziałania czynnościom zmierzającym bezpośrednio do takiego zamachu; 2) przeciwko osobie nie podporządkowującej się wezwaniu do natychmiastowego porzucenia broni lub innego niebezpiecznego narzędzia, którego u ycie zagrozić mo e yciu, zdrowia lub wolności funkcjonariusza albo innej osoby; 3) przeciwko osobie, która usiłuje bezprawnie, przemocą odebrać broń palną funkcjonariuszowi lub innej osobie uprawnionej do posiadania broni palnej; 4) w celu odparcia bezpośredniego, bezprawnego zamachu na obiekty słu ące obronności państwa lub wa ne dla gospodarki narodowej, a tak e na obiekty Straty Granicznej tub słu ące ochronie granicy państwowej; 5) w celu odparcia bezpośredniego zamachu na nienaruszalność granicy państwowej ze strony osób działających w sposób zorganizowany, które przemocą wymuszają przekroczenie granicy państwowej przy u yciu broni lub pojazdu; 6) w celu odparcia zamachu na mienie, stwarzającego jednocześnie bezpośrednie zagro enie dla ycia, zdrowia lub wolności człowieka; 7) w bezpośrednim pościgu za osobą, wobec której u ycie broni było dopuszczalne w przypadkach we wskazanych powy ej sytuacjach, albo za osoby, wobec której istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia zabójstwa, zamachu terrorystycznego, uprowadzenia osoby w celu wymuszenia okupu tub określonego zachowania, rozboju, kradzie y rozbójniczej, wymuszenia rozbójniczego, umyślnego cię kiego uszkodzenia ciała, zgwałcenia, podpalenia lub umyślnego sprowadzenia w inny sposób niebezpieczeństwa powszechnego dla ycia albo zdrowia; 8) w celu ujęcia osoby wskazanej powy ej, jeśli schroniła się ona w miejscu trudno dostępnym, a z okoliczności towarzyszących wynika, to mo e u yć broni palnej lub innego niebezpiecznego narzędzia, którego u ycie zagrozić mo e yciu lub zdrowiu; 9) w celu odparcia gwałtownego, bezpośredniego i bezprawnego zamachu na konwój ochraniający osoby, dokumenty zawierające wiadomości stanowiące tajemnicę państwową, pieniądze albo inne przedmioty wartościowe; 10) w celu ujęcia lub udaremnienia ucieczki osoby zatrzymanej, tymczasowo aresztowanej lub odbywającej karę pozbawienia wolności, jeśli: a) ucieczka osoby pozbawionej wolności stwarza zagro enie dla ycia albo zdrowia ludzkiego, b) istnieje uzasadnione podejrzenie, ze osoby pozbawiona wolności mo e u yć broni palnej, materiałów wybuchowych lub niebezpiecznego narzędzia, c) pozbawienie wolności nastąpiło w związku z uzasadnionym podejrzeniem tub stwierdzeniem popełnienia przestępstw wymienionych w pkt.7. -195-

ROZDZIAŁ VI. ORGANY WSPOMAGAJĄCE OCHRONĘ PRAWNĄ /. STRA E WYSPECJALIZOWANE

B. Stra Ochrony Kolei
I Podstawę prawną organizacji i funkcjonowania Stra y Ochrony Kolei stanowi ustawa z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tekst jednolity Dz. U. 2007 Nr 16, poz.94). 2. Wstąp na obszar kolejowy jest dozwolony tylko w miejscach wyznaczonych przez zarządcę. Zarządcy i przewoźnicy kolejowi obowiązani są do zapewnienia ładu i porządku na obszarze kolejowym oraz w pociągach i innych pojazdach kolejowych. Zgodnie z przepisem art. 59 ust. I i 2 ustawy o transporcie kolejowym zarządca (lub kilku zarządców wspólnie za zgodą ministra właściwego do spraw transportu wydaną w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych, mo e utworzyć stra ochrony kolei oraz powołać komendanta tej stra y. Koszty związane z funkcjonowaniem stra y ochrony kolei pokrywane są przez zarządcę. 3. Do zadań stra y ochrony kolei nale y: 1) kontrola przestrzegania przepisów porządkowych na obszarze kolejowym, w pociągach i innych pojazdach kolejowych; 2) ochrona ycia i zdrowia ludzi oraz mienia na obszarze kolejowym, w pociągach i innych pojazdach kolejowych. 4. Wykonując swoje zadania, funkcjonariusz stra y ochrony kolei ma prawo do: 1) legitymowania osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia, jak równie świadków przestępstwa lub wykroczenia, w celu ustalenia ich to samości; 2) ujęcia, w celu niezwłocznego doprowadzenia do najbli szej jednostki Policji, osób, w stosunku do których zachodzi uzasadniona potrzeba podjęcia czynności wykraczających poza uprawnienia stra y ochrony kolei; 3) zatrzymywania i kontroli pojazdu samochodowego poruszającego się na obszarze kolejowym i przyległym pasie gruntu w przypadku uzasadnionego podejrzenia . popełnienia przestępstwa lub wykroczenia przy u yciu tego pojazdu; 4) nakładania grzywien, w drodze mandatu karnego, na zasadach określonych w kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia; 5) przeprowadzania czynności wyjaśniających, występowania do sądu z wnioskiem o ukaranie, oskar ania przed sadem i wnoszenia środków odwoławczych w sprawach o wykroczenia; 6) stosowania środków przymusu bezpośredniego: siły fizycznej w postaci chwytów obezwładniających oraz podobnych technik obrony, miotacza gazowego, pałki słu bowej, kajdanek i psa słu bowego.
- 196-

5. Funkcjonariusz stra y ochrony kolei mo e stosować środki przymusu bezpośredniego wobec osób uniemo liwiających wykonywanie jego zadań. Zastosowanie jednak środków przymusu bezpośredniego powinno być adekwatne do istniejącej sytuacji. W przypadku gdyby to jednak nie było wystarczające, funkcjonariusz stra y ochrony kolei ma prawo u ycia broni palnej, przy czym skorzystanie z tego uprawnienia jest mo liwe w przypadkach przewidzianych w ustawie (np. w celu odparcia: bezpośredniego, bezprawnego zamachu na ycie własne lub innej osoby; zamachu na mienie, znajdujące się na obszarze kolejowym, stwarzającego jednocześnie bezpośrednie zagro enie dla ycia lub zdrowia ludzi, czy bezpośredniego, bezprawnego zamachu na obiekty i urządzenia znajdujące się na obszarze kolejowym, których uszkodzenie lub unieruchomienie mogłoby spowodować bezpośrednie niebezpieczeństwo dla ycia podró nych tub katastrofę kolejową). 6. Stra ochrony kolei zobowiązana jest do współdziałania z Policja, Stra ą Graniczną, andarmerią Wojskowa, organami kontroli skarbowej i Inspekcją Transportu Drogowego. Przy wykonywaniu czynności słu bowych funkcjonariusz stra y ochrony kolei korzysta z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych.

C. Państwowa Stra Po arna
1. Podstawą prawną organizacji i funkcjonowania Państwowej Stra y Po arnej stanowi ustawa z dnia 17 maja 2006 r. o Państwowej Stra y Po arnej (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 96, poz. 667 z póź. zm.) oraz ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 o ochronie przeciwpo arowej (tekst jednolity. Dz. U. z 2002 r., Nr 147, poz 1229 z póź. zm.). 2. Państwowa Stra Po arna jest zawodową, umundurowaną i wyposa oną w specjalistyczny sprzęt formacją, przeznaczoną do walki z po arami, klęskami ywiołowymi i innymi miejscowymi zagro eniami. Słu bę w Państwowej Stra y Po arnej pełnią funkcjonariusze po arnictwa. Jednostki organizacyjne Państwowe Stra y Po arnej są jednostkami ochrony przeciwpo arowej, przy czy zauwa yć nale y, e jednostkami ochrony przeciwpo arowej są tak e; jednostki organizacyjne wojskowej ochrony przeciwpo arowej, zakładowa stra po arna, zakładowa słu ba ratownicza, gminna zawodowa stra po arna, powiatowa (miejska) zawodowa stra po arna, terenowa słu ba ratownicza, ochotnicza stra po arna, związek ochotniczych stra y po arnych. Ochrona przeciwpo arowa polega na realizacji przedsięwzięć mających na
-197-

ROZDZIAŁ VI. ORGANY WSPOMAGAJĄCE OCHRONĘ PRAWNĄ I I I

S. STRA E WYSPECJALIZOWANE

celu ochrony ycia, zdrowia, mienia lub środowiska przed po arem, klęski ywiołowe lub innym miejscowym zagro eniem poprzez: 1) zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się po aru, klęski ywiołowej lub innego miejscowego zagro enia, 2) zapewnienie sił i środków do zwalczania po aru, klęski ywiołowej lub innego miejscowego zagro enia, 3) prowadzenie działań ratowniczych. 3. Stosownie do dyspozycji ustawowych do zadań Państwowej Stra y Po arnej nale y: 1) rozpoznawanie zagro eń po arowych i innych miejscowych zagro eń, 2) organizowanie i prowadzenie akcji ratowniczych w czasie po arów, klęsk ywiołowych lub likwidacji miejscowych zagro eń, 3) wykonywanie pomocniczych specjalistycznych czynności ratowniczych w czasie klęsk ywiołowych lub likwidacji miejscowych zagro eń przez inne słu by ratownicze, 4) kształcenie kadr dla potrzeb Państwowej Stra y Po arnej i innych jednostek ochrony przeciwpo arowej oraz powszechnego systemu ochrony ludności, 5) nadzór nad przestrzeganiem przepisów przeciwpo arowych, 6) prowadzenie prac naukowo-badawczych w zakresie ochrony przeciwpo arowej oraz ochrony ludności, 7) współpraca z Szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych w zakresie niezbędnym do realizacji jego zadań ustawowych. 4. Organizacyjnie w skład Państwowej Stra y Po arnej wchodzą następujące jednostki organizacyjne: Komenda Główna, komenda wojewódzka, komenda powiatowa (miejska),Szkoła Główna Słu by Po arniczej oraz pozostałe szkoły, jednostki badawczo- rozwojowe, Centralne Muzeum Po arnictwa. W skład komendy wojewódzkiej mogą wchodzić ponadto ośrodki szkolenia. W skład komendy powiatowej (miejskiej) wchodzą jednostki ratowniczo-gaśnicze. . Centralnym organem administracji rządowej w sprawach organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego oraz ochrony przeciwpo arowej jest Komendant Główny Państwowej Stra y Po arnej, powoływany przez Prezesa Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Zadania i kompetencje Państwowej Stra y Po arnej na obszarze województwa wykonują: 1) wojewoda przy pomocy komendanta wojewódzkiego Państwowej Stra y Po arnej, jako kierownika stra y wchodzącej w skład zespolonej administracji rządowej w województwie, 2) komendant powiatowy (miejski) Państwowej Stra y Po arnej. Komendant wojewódzki Państwowej Stra y Po arnej wykonuje w imieniu wojewody zadania i kompetencje określone ustawo. 5. Funkcjonariusze Państwowej Stra y Po arnej w związku z pełnieniem obowiązków słu bowych korzystają z ochrony przewidzianej w kodeksie karnym dla funkcjonariuszy publicznych. 6. Do podstawowych zadań Państwowej Stra y Po arnej nale y: 1) rozpoznawanie zagro eń po arowych i innych miejscowych zagro eń, 2) organizowa-198-

nie i prowadzenie akcji ratowniczych w czasie po arów, klęsk ywiołowych lub likwidacji miejscowych zagro eń; 3) wykonywanie pomocniczych specjalistycznych czynności ratowniczych w czasie klęsk ywiołowych lub likwidacji miejscowych zagro eń przez inne słu by ratownicze; 4) kształcenie kadr dla potrzeb Państwowej Stra y Po arnej i innych jednostek ochrony przeciwpo arowej oraz powszechnego systemu ochrony ludności; 5) nadzór nad przestrzeganiem przepisów przeciwpo arowych; 6) prowadzenie prac naukowo- badawczych w zakresie ochrony przeciwpo arowej oraz ochrony ludności. 7. W celu realizacji nadzoru nad przestrzeganiem przepisów przeciwpo arowych, rozpoznawania zagro eń po arowych i innych miejscowych zagro eń oraz przygotowywania do działań ratowniczych, Państwowa Stra Po arna przeprowadza czynności kontrolno- rozpoznawcze oraz ćwiczenia i manewry, które obejmują w szczególności: 1) kontrolę przestrzegania przepisów przeciwpo arowych; 2) rozpoznawanie zagro eń innych ni po arowe; 3) wstępne ustalanie przyczyn oraz okoliczności powstania i rozprzestrzeniania się po aru. 8. Państwowa Stra Po arna jest organizatorem krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, mającego na celu ochronę ycia, zdrowia, mienia lub środowiska poprzez: a) walkę z po arami lub innymi klęskami ywiołowymi; b) ratownictwo techniczne; c) ratownictwo chemiczne; d) ratownictwo ekologiczne; e) ratownictwo medyczne. 9. Jednostkami organizacyjnymi Państwowej Stra y Po arnej są: Komenda Główna, komenda wojewódzka, komenda powiatowa (miejska), Szkoła Główna Słu by Po arniczej oraz pozostałe szkoły, jednostki badawczo-rozwojowe, Centralne Muzeum Po arnictwa.

D. Stra e Gminne
1. Podstawę prawną organizacji i funkcjonowania stra y gminnych stanowi ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o stra ach gminnych (Dz. U. Nr 123, poz. 779 z póź. zm.). 2. Do ochrony porządku publicznego na terenie gminy mo e być utworzona samorządowa umundurowana formacja - stra gminna. Stra spełnia słu ebną rolę wobec społeczności lokalnej, wykonując swe zadania z poszanowaniem godności i praw obywateli.

-199-

ROZDZIAŁ VI, ORGANY WSPOMAGAJĄCEOCHRONĘPRAWNĄ

S. STRA E WYSPECJALIZOWANE

Stra gminną mo e utworzyć rada gminy. Rada gminy tworzy stra po zasięgnięciu opinii właściwego terytorialnie komendanta wojewódzkiego Policji. W gminach, w których organem wykonawczym jest burmistrz (prezydent miasta), stra nosi nazwę Stra y miejskiej. Gminy sąsiadujące na obszarze jednego województwa mogą zawrzeć, po zasięgnięciu opinii właściwego terytorialnie komendanta wojewódzkiego Policji, porozumienie o utworzeniu wspólnej stray. W mieście, które jest związkiem komunalnym, utworzonym z mocy ustawy, mo e działać tylko stra miejska utworzona przez radę miasta. 3. Stra jest jednostką organizacyjną gminy, kieruje nią komendant powoływany i odwoływany przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) po zasięgnięciu opinii właściwego terytorialnie komendanta wojewódzkiego Policji. Przeło onym komendanta jest wójt, burmistrz (prezydent miasta).Szczegółową strukturę organizacyjną stra y określa regulamin stra y nadawany przez radę gminy. Nadzór nad działalnością stra y sprawuje wójt, burmistrz (prezydent miasta), a w zakresie fachowym - Komendant Główny Policji poprzez właściwego terytorialnie komendanta wojewódzkiego Policji. W związku z wykonywaniem swoich zadań stra współpracuje z Policją. 4. Stra wykonuje zadania w zakresie ochrony porządku publicznego; w szczególności są to: 1) ochrona spokoju i porządku w miejscach publicznych, 2) czuwanie nad porządkiem i kontrola ruchu drogowego - w zakresie określonym w przepisach o ruchu drogowym, 3) współdziałanie z właściwymi pod miotami w zakresie ratowania ycia i zdrowia obywateli, pomocy w usuwaniu awarii technicznych i skutków klęsk ywiołowych oraz innych miejscowych zagro eń., 4) zabezpieczenie miejsca przestępstwa, katastrofy lub innego podobnego zdarzenia albo miejsc zagro onych takim zdarzeniem przed dostępem osób postronnych lub zniszczeniem śladów i dowodów, do momentu przy bycia właściwych słu b, a tak e ustalenie, w miarę mo liwości, świadków zdarzenia, 5) ochrona obiektów komunalnych i urządzeń u yteczności publicznej, 6) współdziałanie z organizatorami i innymi słu bami w ochronie porządku podczas zgromadzeń i imprez publicznych, 7) doprowadzanie osób nie trzeźwych do izby wytrzeźwień lub miejsca ich zamieszkania, je eli osoby to zachowaniem swoim daje powód do zgorszenia w miejscu publicznym, znajdują się w okolicznościach zagra ających ich yciu lub zdrowiu albo zagra ają yciu i zdrowiu innych osób, 8) informowanie społeczności lokalnej o stanie i rodzajach zagro eń, a tak e inicjowanie i uczestnictwo w działaniach mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi, 9) konwojowanie dokumentów, przedmiotów wartościowych lub wartości pienię nych. -200-

5. Pracownicy stra y wykonując swoje zadania, mają prawo do: 1) udzielania pouczeń., 2) legitymowania osób w uzasadnionych przypadkach w celu ustalenia ich to samości, 3) ujęcia osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagro enie dla ycia lub zdrowia ludzkiego, a tak e dla mienia i niezwłocznego doprowadzenia do najbli szej jednostki Policji, 4) nakładania grzywien w postępowaniu mandatowym za wykroczenia określone w trybie przewidzianym przepisami o postępowaniu w sprawach o wykroczenia, 5) dokonywania czynności wyjaśniających, kierowania wniosków o ukaranie do sądu, oskarania przed sadem i wnoszenia środków odwoławczych - w trybie i zakresie określonych w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia, 6) usuwania pojazdów i ich unieruchamiania przez blokowanie kół w przypadkach, zakresie i trybie określonych w przepisach o ruchu drogowym, 7) wydawania poleceń, 8) ądania niezbędnej pomocy od instytucji państwowych i samorządowych, 9) zwracania się, w nagłych przypadkach, o pomoc do jednostek gospodarczych, prowadzących działalność w zakresie u yteczności publicznej oraz organizacji .społecznych, jak równie do ka dej osoby o udzielenie doraźnej, 10) obserwowania i rejestrowania przy u yciu środków technicznych obrazu zdarzeń w miejscach publicznych. 6. W związku z wykonywaniem swoich zadań stra współpracuje z Policją. 7. Pracownicy stra y mogą stosować środki, przymusu bezpośredniego wobec osób uniemo liwiających wykonywanie zadań ustawowych. Je eli środki przymusu bezpośredniego są niewystarczające lub ich u ycie ze względu na okoliczności danego zdarzenia nie jest mo liwe, pracownik stra y ma prawo u ycia broni palnej bojowej jednak e tylko w przypadkach wskazanych ustawowo. 8. W związku z wykonywaniem czynności słu bowych stra nik korzysta z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych.

E. Stra Leśna
1. Organizacja i zasady funkcjonowania Stra y Leśnej stanowi ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435 z poz. zm.). 2. Stra Leśną utworzono w Lasach Państwowych. Zadania ustawowe tego organu wykonywane są przez stra ników leśnych zaliczanych do Słu by Leśnej. - 201 -

ROZDZIAŁ VI. ORGANY WSPOMAGAJĄCE OCHRONĘ PRAWNĄ

1 STRA E WYSPECJALIZOWANE

3. Organizacja Stra y Leśnej w Lasach Państwowych jest następująca: Stra ą Leśna kieruje Główny Inspektor Stra y Leśnej podporządkowany Dyrektorowi Generalnemu Lasów Państwowych. Jednostki Stra y Leśnej w Lasach Państwowych stanowią posterunki w, nadleśnictwach podporządkowane nadleśniczemu oraz grupy interwencyjne w regionalnych dyrekcjach Lasów Państwowych podporządkowane dyrektorowi regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych. 4. Stra nicy leśni przy wykonywaniu swoich ustawowych zadań mają prawo do: 1) legitymowania osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia, jak równie świadków przestępstwa lub wykroczenia, w celu ustalenia ich to samości, 2) nakładania oraz pobierania grzywien, w drodze mandatu karnego, w sprawach i w zakresie określonych odrębnymi przepisami, 3) zatrzymywania i dokonywania kontroli środków transportu na obszarach leśnych oraz w ich bezpośrednim sąsiedztwie, w celu sprawdzenia ładunku oraz przeglądania zawartości baga y, w razie zaistnienia uzasadnionego podejrzenia popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary, 4) przeszukiwania pomieszczeń i innych miejsc, w przypadkach uzasadnionego podejrzenia o popełnienie przestępstwa, na zasadach określonych w Kodeksie postępowania karnego, 5) ujęcia na gorącym uczynku sprawcy przestępstwa lub wykroczenia albo w pościgu podjętym bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa oraz jego doprowadzenia do Policji, 6) odbierania za pokwitowaniem przedmiotów pochodzących z przestępstwa lub wykroczenia oraz narzędzi i środków słu ących do ich popełnienia, 7) prowadzenia dochodzeń oraz wnoszenia i popierania aktów oskar enia w postępowaniu uproszczonym, je eli przedmiotem przestępstwa jest drewno pochodzące z lasów stanowiących własność Skarbu Państwa, 8) prowadzenia postępowania w sprawach o wykroczenia oraz udziału w sprawach o wykroczenia w charakterze oskar yciela publicznego i wnoszenia środków zaskar ania, w sprawach zwalczania wykroczeń w zakresie szkodnictwa leśnego, 9) noszenia broni palnej drugiej i krótkiej lub gazowej oraz ręcznego miotacza gazowego, 10) ądania niezbędnej pomocy od instytucji państwowych, zwracania się o taką pomoc do jednostek gospodarczych, organizacji społecznych, jak równie w nagłych przypadkach do ka dego obywatela o udzielenie doraźnej pomocy, na zasadach określonych w ustawie o Policji. Stra nicy leśni są uprawnieni do dokonywania kontroli podmiotów gospodarczych zajmujących się obrotem i przetwarzaniem drewna i innych produktów leśnych, w celu sprawdzania legalności pochodzenia surowców drzewnych i innych produktów leśnych. 5. Stra nik leśny mo e, wobec osób uniemo liwiających wykonywanie przez niego czynności określonych w ustawie, stosować środki przymusu
- 202 -

bezpośredniego w postaci: siły fizycznej (m.in. przez zastosowanie chwytów
obezwładniających oraz podobnych technik obrony lub ataku, palki gumowej słu bowej. Je eli zastosowanie środków przymusu bezpośredniego jest niewystarczające, stra nik leśny ma prawo u ycia broni palnej w następujących przypadkach: 1) w celu odparcia bezpośredniego, bezprawnego zamachu na ycie własne lub innej osoby, 2) przeciwko osobie, która wezwana do natychmiastowego porzucenia broni lub innego niebezpiecznego narzędzia nie zastosuje się do tego wezwania, a jej zachowanie wskazuje na bezpośredni zamiar ich u ycia przeciwko niemu lub innej osobie, 3) przeciwko osobie, która usiłuje przemocą odebrać broń. 6. Przedmiotem działalności Stra y Leśnej jest zwalczanie przestępstw i wykroczeń w zakresie szkodnictwa leśnego oraz wykonywanie innych zadań w zakresie ochrony mienia. 7. Uprawnienia stra nika leśnego w zakresie zwalczania szkodnictwa leśnego, przysługują nadleśniczego zasadzie nadleśniczemu, zastępcy nadleśniczego oraz in ynierowi nadzoru, leśniczemu i podleśniczemu. 8. Stra nikowi leśnemu wykonującemu obowiązki słu bowe na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa zarządzanych przez Lasy Państwowe przysługują, uprawnienia odnoszące się do: 1) Państwowej Stra y Łowieckiej w zakresie zwalczania kłusownictwa; 2) Stra y Ochrony Przyrody - w zakresie przestrzegania przepisów o ochronie przyrody; 3) Państwowej Stra y Rybackiej - w zakresie kontroli legalności dokonywania połowu.

E Państwowa Stra Rybacka
1. Podstawę prawną organizacji i funkcjonowania Państwowej stanowi ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (tekst jednolity Dz. U. z 1999 r. Nr 66, poz. 750 z póź. zm.). 2. Państwowa Stra Rybacka utworzona została w celu kontroli przestrzegania postanowień ustawy o rybactwie śródlądowym oraz przepisów wydanych na podstawie tego aktu prawnego. Jest ona wyodrębnioną jednostka organizacyjną podległa bezpośrednio wojewodzie, a stra nicy Państwowej Stra y Rybackiej pełnią słu bę w organach administracji państwowej. Wojewoda, w drodze zarządzenia, nadaje regulamin Państwowej Stra y Rybackiej, określający szczegółową organizację i sposób działania tego organu.
-203-

ROZDZIAŁ VI. ORGANY WSPOMAGAJĄCE OCHRONĘ PRAWNĄ

S. STRA E WYSPECJALIZOWANE

3. W czasie wykonywania czynności słu bowych stra nik Państwowej Stra y Rybackiej jest uprawniony do: 1) kontroli dokumentów uprawniających do połowu ryb u osób dokonujących połowu oraz dokumentów stwierdzających pochodzenie ryb u osób przetwarzających lub wprowadzających ryby do obrotu, 2) kontroli ilości masy i gatunków odłowionych ryb, przetwarzanych lub prowadzanych do obrotu oraz przedmiotów słu ących do ich połowu,.3) zabezpieczenia porzuconych ryb i przedmiotów słu ących do ich połowu w wypadku niemo ności ustalenia ich posiadacza, 4) ądania wyjaśnień i wykonywania czynności niezbędnych do przeprowadzania kontroli, a w wypadku uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa lub wykroczenia: a) legitymowania osób podejrzanych w celu ustalenia ich to samości, b) odebrania za pokwitowaniem ryb i przedmiotów słu ących do ich połowu, c) zatrzymywania za pokwitowaniem dokumentów wymienionych w pkt.l, z tym e dokumenty te wraz z wnioskiem o ukaranie przekazuje się w terminie 7 dni właściwemu kolegium do spraw wykroczeń, d) kontroli środków transportowych w celu sprawdzenia zawartości ich ładunku w miejscach związanych z połowem ryb, e) przeszukiwania osób i pomieszczeń w celu znalezienia przedmiotów mogących stanowić dowód w sprawie lub podlegających przepadkowi, f) doprowadzenia do najbli szego komisariatu lub posterunku Policji osób, w stosunku do których zachodzi potrzeba podjęcia dalszych czynności wyjaśniających, 5) dokonywania czynności sprawdzających w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, udziału w tych sprawach w charakterze oskar yciela publicznego oraz wnoszenia środków zaskar enia od rozstrzygnięć zapadłych w sprawach o wykroczenia, 6) nakładania grzywien w drodze mandatu karnego za określone wykroczenia, 7) ądania niezbędnej pomocy od instytucji i państwowych, zwracania się o taką pomoc do jednostek gospodarczych, organizacji społecznych, jak równie w nagłych przypadkach do ka dego obywatela o udzielenie doraźnej pomocy, 8) wstępu i wjazdu: a) do pomieszczeń magazynowych i miejsc składowania ryb oraz na tereny obrębów hodowlanych, b) na tereny pozostające w administracji urzędów morskich, na tereny lasów, zakładów przemysłowych, ośrodków turystyczno-wypoczynkowych, gospodarstw rolnych w zakresie niezbędnym do prowadzenia kontroli na wodach przyległych do tych terenów, c) na wały przeciwpowodziowe, śluzy, tamy, na teren elektrowni, młynów i tartaków wodnych, przepompowni oraz innych urządzeń piętrzących wodę, z wyjątkiem terenów i obiektów Sił Zbrojnych, Stra y Granicznej i Policji oraz innych szczególnego przeznaczenia chronionych tajemnicą państwową, 9) prowadzenia działań kontrolnych w miejscach wskazanych powy ej bez konieczności uzyskania zgody ich właściciela lub u ytkownika, 10)noszenia broni palnej krótkiej, broni gazowej i broni sygnałowej, 11) noszenia kajdanek i ręcznego miotacza gazu.

4. Stra nik Państwowej Stra y Rybackiej mo e, wobec osób uniemo liwiających wykonywanie przez niego czynności stosować środki przymusu bezpośredniego (np. w postaci chemicznych środków obezwładniających w postaci ręcznego miotacza gazu, czy broni gazowej). Je eli zastosowanie środków przymusu bezpośredniego jest niewystarczające lub ich u ycie ze względu na okoliczności danego zdarzenia nie jest mo liwe, stra nik Państwowej Stra y Rybackiej ma prawo u ycia broni palnej w następujących wypadkach: 1) w celu odparcia bezpośredniego i bezprawnego zamachu na ycie własne lub innej osoby, 2) przeciwko osobie, która usiłuje bezprawnie, przemocą odebrać broń palną stra nikowi lub innej osobie uprawnionej do posiadania broni palnej, 3) przeciwko osobie nie podporządkowującej się wezwaniu do natychmiastowego porzucenia broni lub innego niebezpiecznego narzędzia, którego u ycie zagrozić mo e yciu lub zdrowiu stra nika albo innej osoby. 5. Stra nikowi Państwowej Stra y Rybackiej wykonującemu obowiązki przysługują uprawnienia odnoszące się do: 1) Stra y Ochrony Przyrody - w zakresie przestrzegania przepisów o ochronie przyrody; 2) Państwowej Stra y Łowieckiej - w zakresie zwalczania kłusownictwa; 3) stra ników leśnych - w zakresie zwalczania szkodnictwa leśnego. 6. Stra nicy Państwowej Stra y Rybackiej przy wykonywaniu czynności słu bowych korzystają z ochrony prawnej przewidzianej w przepisach Kodeksu karnego dla funkcjonariusza publicznego. 7. Rada powiatu, na wniosek starosty, mo e utworzyć Społeczną Stra Rybacką albo wyrazić zgodę na utworzenie Społecznej Stra y Rybackiej przez zainteresowane organizacje społeczne lub uprawnionych do rybactwa. Regulamin takiej straty uchwala rada powiatu. Zadaniem tego organu jest współdziałanie z Państwową Stra ą Rybacką w zakresie kontroli przestrzegania ustawy oraz przepisów wydanych na jej podstawie. Nadzór specjalistyczny nad Społeczną Stra y Rybacką sprawuje wojewoda poprzez komendanta wojewódzkiego Państwowej Stra y Rybackiej. Stra nikowi Społecznej Stra y Rybackiej przysługują uprawnienia do: 1) kontroli dokumentów uprawniających do połowu ryb u osób dokonujących połowu oraz dokumentów stwierdzających pochodzenie ryb u osób przetwarzających lub wprowadzających ryby do obrotu, 2) kontroli ilości masy i gatunków odłowionych ryb, przetwarzanych lub wprowadzanych do obrotu oraz przed miotów słu ących do ich połowu, 3) zabezpieczenia porzuconych ryb i przedmiotów słu ących do ich połowu w wypadku niemo ności ustalenia ich posiadacza, 4) odebrania za pokwitowaniem ryb i przedmiotów słu ących do ich połowu. Stra nik Społecznej Stra y Rybackiej podczas i w związku z wykonywaniem czynności korzysta z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszom publicznym.

-204-

-205-

ROZDZIAŁ VI. ORGANY WSPOMAGAJĄCE OCHRONĘ PRAWNĄ

S. STRA E WYSPECJALIZOWANE

G. Państwowa Stra Łowiecka
1. Podstawę organizacji i funkcjonowania Państwowej Stra y Łowieckiej stanowi ustawa z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 127 poz. 1066 z póź. zm).
2.Państwowa Stra Łowiecka została utworzona jako umundurowana i uzbrojona, formacja podległa wojewodzie, do zadań której nale y: 1) ochrona zwierzyny; 2) zwalczanie kłusownictwa i wszelkiego szkodnictwa łowieckiego; 3) kontrola legalności skupu i obrotu zwierzyna; 4) zwalczania przestępstw i wykroczeń w zakresie łowiectwa. 3. Stra nicy Państwowej Stra y Łowieckiej są pracownikami urzędów wojewódzkich. 4. Obok Państwowej Stra y Łowieckiej stra łowiecka stanowią stra nicy łowieccy zatrudnieni przez dzier awców i zarządców obwodów łowieckich. Dzier awcy i zarządcy obwodów łowieckich maja obowiązek zatrudnić co najmniej jednego stra nika, którego zadaniem jest ochrona zwierzyny i prowadzenie gospodarki łowieckiej. 5. Na terenach obwodów łowieckich ochrona zwierzyny oraz mienia dzierawców i zarządców, zwalczaniem przestępstw i wykroczeń w zakresie szkodnictwa łowieckiego, popełnianych w obwodach łowieckich polnych i leśnych, zajmują się stra nicy Państwowej Stra y Łowieckiej, na zasadach określonych w Kodeksie postępowania karnego i Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia. 6. Stra nicy Państwowej Stra y Łowieckiej przy wykonywaniu zadań ustawowych mają prawo do: 1) legitymowania osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia w celu ustalenia ich to samości, 2) nakładania i ściągania grzywien w drodze mandatu karnego za wykroczenia popełniane na terenach obwodów łowieckich w zakresie szkodnictwa łowieckiego, 3) dokonywania w obwodach łowieckich oraz w ich bezpośrednim sąsiedztwie kontroli środków transportu w celu sprawdzenia ich ładunku i przeglądania zawartości baga y w razie zaistnienia uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa lub wykroczenia, 4) przeszukiwania pomieszczeń i innych miejsc w przypadkach uzasadnionego podejrzenia o popełnienie przestępstwa, na zasadach określonych w Kodeksie postępowania karnego, 5) ujęcia sprawcy przestępstwa łub wykroczenia na gorącym uczynku lub w

pościgu podjętym bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa i doprowadzenia do jednostki Policji, 6) odbierania za pokwitowaniem przedmiotów pochodzących z przestępstwa lub wykroczenia oraz narzędzi i środków słu ących do ich popełnienia, 7) prowadzenia dochodzeń oraz wnoszenia i popierania aktu oskar enia w postępowaniu uproszczonym, je eli przedmiotem przestępstwa jest zwierzyna, w trybie i na zasadach określonych w Kodeksie postępowania karnego, 8) prowadzenia postępowania w sprawach o wykroczenia oraz udziału w rozprawach w sprawach o wykroczenia w charakterze oskar yciela publicznego i wnoszenia środków zaskar ania od rozstrzygnięć w sprawach zwalczania wykroczeń w zakresie szkodnictwa łowieckiego, 9) dokonywania kontroli podmiotów prowadzących skup i przerób dziczyzny w zakresie sprawdzania źródeł jej pochodzenia, 10) noszenia broni palnej krótkiej, 11) noszenia ręcznego miotacza gazowego, 12) ądania niezbędnej pomocy od instytucji państwowych, zwracania się o taka pomoc do jednostek gospodarczych, organizacji społecznych, jak równie w nagłych przypadkach do ka dego obywatela o udzielenie doraźnej pomocy na zasadach określonych w przepisach o Policji, określających szczegółowo zasady ądania takiej pomocy. 7. Stra nik Państwowej Stra y Łowieckiej mo e, wobec osób uniemo liwiających wykonywanie przez niego czynności, stosować środki przymusu bezpośredniego w postaci: siły fizycznej, czy chemicznych środków obezwładniających w postaci ręcznego miotacza gazu. Je eli zastosowanie środków przymusu jest niewystarczające lub ich u ycie ze względu na okoliczności danego zdarzenia nie jest mo liwe, stra nik Państwowej Stra y Łowieckiej ma prawo u ycia broni palnej w następujących przypadkach: 1) w celu odparcia bezpośredniego i bezprawnego zamachu na ycie własne lub innej osoby, 2) przeciwko osobie, która usiłuje bezprawnie, przemocą odebrać bron palna stra nikowi lub innej osobie uprawnionej do posiadania broni palnej, 3) przeciwko osobie nie podporządkowującej się wezwaniu do natychmiastowego porzucenia broni lub innego niebezpiecznego narzędzia, którego u ycie zagrozić mo e yciu lub zdrowiu stra nika albo innej osobie. 8. Stra nikowi Państwowej Stra y Łowieckiej wykonującemu obowiązki na terenach obwodów łowieckich przysługują uprawnienia określone odrębnymi przepisami odnoszącymi się do: 1) Stra y Ochrony Przyrody - w zakresie przestrzegania przepisów o ochronie przyrody, 2) Państwowej Stra y Rybackiej - w zakresie kontroli legalności dokonywania połowu, 3) stra ników leśnych - w zakresie zwalczania szkodnictwa leśnego. 9. Stra nicy Państwowej Stra y Łowieckiej przy wykonywaniu czynności słu bowych korzystają z ochrony prawnej przewidzianej w przepisach Kodeksu karnego dla funkcjonariusza publicznego.

-206-

-207-

BIBLIOGRAFIA

BIBLIOGRAFIA

BIBLIOGRAFIA:
1. Adamiak B, Borkowski J, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004. 2. Adamiak B, Borkowski J, Postępowanie administracyjne i sądowoadrninistracyjne, Warszawa 2003. 3. Adamiak B., Model sądownictwa administracyjnego a funkcje sadownictwa administracyjnego Lublin 2003. 4. Adamiak B., Uwagi o organach Naczelnego Sądu Administracyjnego Acta UnW.Wratisl, Prz. Prawa 1997. 5. Administracja Publiczna, Warszawa 2000. 6. Amsterdamski P.: Trybunał Konstytucyjny, prawo, polityka, Rzeczpospolita 294, 15 XII 1992 st. 2. I 7. Arcimowicz J., Rzecznik praw obywatelskich: aktor sceny publicznej, Warszawa 2003. 8. Arcimowicz J., Urząd Rzecznika Praw Obywatelskich w Polsce, Warszawa 2003. 9. Arendarski A., Odpowiedzialność cywilna adwokata wobec klienta; Gazeta Prawna 1996 nr 22. 10. Baczyński S., Prokurator w postępowaniu operacyjno - rozpoznawczym, Prokurator 2000, nr 3 11.- Bałaban A., Władza sądownicza RP, Warszawa 1997. 12. Banasiński C. Prawo radiofonii i telewizji w Polsce w świetle standardów europejskich, Wien 2001. 13. Banasiński C, Wojciechowski J.A., Marciniuk K., Budowanie wspólnego rynku usług prawnych, Rzeczpospolita, 1996 nr 90 . 14. Banaszak N., Rzecznik Obywateli Unii Europejskiej, Przegląd Prawa i Administracji, T 41, 1998. 15. Baran E. i K., Status prawny urzędników prokuratury, Prokuratura i Prawo 2001, nr 11 16. Baranowska M, Kodeks postępowania administracyjnego. Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Lublin 2003. 17. Bednarkiewicz J., Popiołek W. Regulamin wewnętrznego urzędowania sądów powszechnych, Poznań 1994. 18. Breitkopf J., Nowa ustawa o Najwy szej Izbie Kontroli, Przegląd Sejmowy 1995 nr 4. 19. Bieniek G, Akt notarialny jako tytuł egzekucyjny, Nowy Przegląd Notarialny, 1999/3.

20. Biernat S., Wpływ członkostwa Polski w Unii Europejskiej na polskie sądy. PS 2001/11-12/3. 21. Bogusz M, Postępowanie administracyjne. Zmiany. Nowe przepisy o sądownictwie administracyjnym (zagadnienia podstawowe), Edukacja Prawnicza" nr 12 (57) 2003 22. Bogusz M, Zaskar anie decyzji administracyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 1997. 23. Bohdan L., Usługi prawnicze w Unii Europejskiej; Kraków 1999. 24. Bojanowski E, Lang J, Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu, Warszawa 2002. 25. Bojarski L., Swa ton J., Warunki pracy sądów rejonowych. Raport z monitoringu. Pun. Helsińska 1998. 26. Bonarowski M., Komornik zreformowany. Gaz.Ban., 1997 nr 6. 27. Borecki M.t Najwy sza Izba Kontroli w Konstytucji z 2 kwietnia 1997; Zeszyty Historyczne WSP Częstochowa, Nr 6/2000. 28. Borkowska - Bagińska E., Lesiński B. Historia prawa sądowego, Poznań 1995 29. Borkowski J, Reforma polskiego sadownictwa administracyjnego, „Państwo i prawo" nr 5 2002. 30. Borkowski J, Ustawy o dwuinstancyjnym sądownictwie administracyjnym. Cz. 1, „Monitor prawniczy" nr 7 2003. 31. Borkowski J, Ustawy o dwuinstancyjnym sądownictwie administracyjnym. Cz.2, „Monitor prawniczy" nr 8 2003. 32. Borkowski J., Sądowa kontrola adrninistracji publicznej - Naczelny Sąd Administracyjny przed dwudziestoleciem działalności Przemyśl 2000. 33. Borkowski J., Uwagi o dwuinstancyjnym sądownictwie administracyjnym" Monitor Prawniczy 2003, nr 8. 34. Breitkopf J., Nowa ustawa o NIK; Przegląd Sejmowy, Nr 4/1995. 35. Breitkopf J., Organizacja NIK w nowej ustawie; Kontrola Państwowa, Nr 4/1995. 36. Brol J. (red.). Ławnicy: rezultaty badań empirycznych: praca zbiorowa, Warszawa 1994. 37. Brol J.: Ławnik w sądzie: podstawowe wiadomości, Warszawa 1990. 38. Brunetko K., Sądzić sędziów, Tygodnik Powszechny 2002 nr 34. 39. Brzezicki T, Postępowanie administracyjne, podatkowe, egzekucyjne, sądowoadministracyjne, Toruń 2003. 40. Buczkowski J.: Gwarant praworządności. Trybunał Konstytucyjny Profile 1985, nr 9. 41. Buczyński G., Standardy kontroli Najwy szej Izby Kontroli; Kontrola Państwowa, Nr5/2002. 42. Burnetko K., Stare kłopoty i nowe wyzwania: Rzecznik Praw Obywatelskich u progu III kadencji, Tygodnik Powszechny, nr U, 1996. 43. Burnetko K.: Osądzić sędziów Tyg. Powszechny nr 41 1998. 44. Cajsel W., Turczynowicz-Kosmowska J., Radca prawny substytutem adwokata, Prz. Sąd., 2000 nr 1. 45. Celej M., Bud et ciasny, ale własny. Papierowa odrębność Krajowej Rady Sądownictwa, Rzeczpospolita 2003 nr 270. 46. Chmaj M., Leszczyński L., Skrzydło W, Sobczak J., Wróbel A., Konstytucyjne wolności i prawa w Polsce, Kraków 2002.
■219-

-218-

BIBLIOGRAFIA

BIBLIOGRAFIA

47. Chmiel W, Notariusz według Kodeksu prawa kanonicznego z 1983 roku. Rejent 1997/6/78. 48. Chmielewska - Gorczyca E. Wymiar sprawiedliwości, Warszawa 2001. 49. Chmielewska-GorczycaE., Wymiar sprawiedliwości. Mikrotezaurus. Warszawa 2001. 50. Chorały K, Taras W, Wróbel A, Postępowanie administracyjne, egzekucyjne i sadowoadministracyjne, Kraków 2003. 51. Chróścielewski W., Prawo o postęjjwaniu przed sadami administiac^nymi Warszawa 2003. 52. Chróścielewski W, Kmieciak Z, Tamo J.P, Reforma sadownictwa administracyjnego a standardy praw jednostki, „Państwo i prawo" nr 12 2002. 53. Chróścielewski W, Tamo P.J, Postępowanie administracyjne: zagadnienia podstawow., Warszawa 2002. 54. Czapka J., Policja w społeczeństwie obywatelskim, Kraków 1999. 55. Czapliński W. (red.) Europejska współpraca policyjna, Legionowo 1999. 56. Czapliński W, Wyrozumska A., Sędzia krajowy wobec prawa międzynarodowego. 57. Czapska J., WójcikiewiczJ,, Policja w społeczeństwie obywatelskim, Kraków 1999. 58. Czerwiński W, Postępowanie administracyjne i sądowo-administracyjne: udział prokuratora, Kraków 2001. 59. Czerwiński W, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Prawo o ustroju sądów administracyjnych: przepisy wprowadzające, Toruń 2002. 60. Czerwiński W, Sądownictwo administracyjne, Toruń 2004. 61. Czerwiński W, Policja, Toruń 2003. 62. Czerwiński W, Prokuratura, Toruń 2000. 63. Czerwiński W., Reforma sądownictwa administracyjnego Prok. i Pr. 2002 nr 10, 64. Czerwiński W., Postępowanie administracyjne i sądowo - administracyjne Warszawa 2001. 65. Czeszejko - Sochacki Z. Sądownictwo konstytucyjne w Polsce na tle porównawczym, Warszawa 2003 . 66. Czeszejko - Sochacki Z., Prawo do sądu w świetle konstytucji Rzeczpospolitej Polski (ogólna charakterystyka), Państwo i Prawo, 1999, nr 9. 67. Czeszejko- Sochacki Z., O wymiarze sprawiedliwości w świetle konstytucji. 68. Czeszejko-Sochacki Z.: Bezpośrednie stosowanie konstytucji Rzeczpospolital9,1995. 69. Czeszejko-Sochacki Z.: Trybunał Konstytucyjny-nadzieje i przyszłość Polityka nr 47, 1992. 70. Czubik P, Legalizacja krajowa dokumentów zagranicznych przeznaczonych do obrotu prawnego w Polsce, krajowych przeznaczonych do obrotu prawnego za granicą, czynności notarialne konsula, Kraków 1998. 71. Daniuk P., Wojskowa słu ba sprawiedliwości w okresie II Rzeczypospolitej, WPP 2001, nr 3-4. 72. Dąbrowska I, Kubę J, Zasada państwa prawnego w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 1997. 73. Dąbrowska Z.: Dyktatura sędziów Przegląd Tygodniowy 1996, nr 60. 74. Dąbrowska Z.: Ustawodawca negatywny Przegląd Tygodniowy 1997, nr 26. 75. Dąbrowski E.: Dlaczego Trybunał Konstytucyjny Pi 1981, nr 35. 76. Dehnel-Szyc M., Adwokatura polska; Warszawa, 2003. 77. Demuth A., Dopuszczalność powołania sędziego na stanowisko notariusza, Re- 220 -

jent 199779/67. 78. Derejczyk S., Polska andarmeria wojskowa 1812-2000: bibliografia. Warszawa 2001 79. Dębicki M., Niezawisłość sędziów (W obronie Wie y z Kości Słoniowej). PS 1998/11-12/15 80. Dmowski J., Jabłońska-Bonca J., Organy ochrony, obsługi i pomocy prawnej, Koszalin 1998. 81. Dmowski J., Jabłońska-Bonca J., Ochrona, pomoc i obsługa prawna, Koszalin 2000. 82. Dobrodziej E, Zasady postępowania w sprawach administracyjnych, Bydgoszcz 2002. 83. Dobrodziej E., Konstytucyjne prawa i obowiązki obywateli dziś i jutro, Bydgoszcz 1994. 84. Domagała M. Charakter prawny i miejsce Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu w systemie organów państwa w: Ustrój i struktura aparatu państwowego i samorządu terytorialnego red. i wstęp Wiesław Skrzydło Warszawa 1997. 85. Drachal J, Mzyk E, Hauser R, Dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne: omówienie podstawowych zasad i instytucji procesowych: teksty aktów prawnych, Warszawa - Zielona Góra 2003. 86. Dudek D., Kierepka B; Adwokatura w świetle obowiązującego prawa: wprowadzenie przepisy, orzecznictwo; Lublin 2000. 87. Dudek D., Prawo o adwokaturze ; Ustawa o radcach prawnych po nowelizacji, Lublin, 1997. 88. Dworak M, Uwagi na temat roli asesora notarialnego w organizacji i funkcjonowaniu notariatu polskiego, Rejent 1995/4/96. 89. Dyduch J., Sąd polubowny, Warszawa 1991. 90. Dyskusja o projekcie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Przestać straszyć, Jurysta nr 10-11/1999 r. 91. Dyskusja o projekcie ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych. Wymiar sprawiedliwości XXI., Jurysta nr. 10-11/1999 r. 92. Ereciński T., Gudowski J., Iwulski J., Komentarz do prawa o ustroju sądów powszechnych i ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa., Warszawa, 2002. 93. Ereciński T., Reforma ustroju sądów powszechnych. PiP 2001/4/3. 94. Ereciński Tadeusz, Rola rady sądownictwa w państwie demokratycznym, Przegląd Sądowy 1994 nr 5. 95. Falandysz L.: Bronię Trybunału Konstytucyjnego. Czy prawo jest własnością Parlamentu? Pi 42 1996. 96. Farys K., Komornicy i egzekucja sądowa, Kraków 1998. ■ 97. Fatyga H. Adwokaci i radcowie prawni - razem czy oddzielnie? Radca Prawię' 1994, nr 2. 98. Fehler W., andarmeria wojskowa jako element systemu wewnętrznego bezpieczeństwa RP, Prz. Polic, 2002 nr 3/4. 99. Fijałkowski T.,Kodeks celny oraz inspekcja celna. Warszawa 1998. 100. Filipek J, Jednolitość orzecznictwa sądowo-administracyjnego i administracyjnego w sprawach samorządowych., Kraków 1999. 101. Filipek J, Prawo administracyjne: instytucje ogólne, Kraków 2003. 102. Filipowski J., Wykonywanie wolnych zawodów; Warszawa 1996. 103. Florczak M, Odpowiedzialność cywilna notariuszy. Rejent 1995/4/13.
• 221 -

BIBLIOGRAFIA 104. Florkowski J, Prawo do prywatności a obowiązki notariusza, Rejent 1999/ 11/140. 105. Florkowski J, Tymecki B, Prawo o notariacie z komentarzem, Warszawa 1997. 106. Formański W., Problematyka dotycząca przepisów o adwokaturze w orzecznictwie SN; Warszawa Palestra 1995, nr 5-6. 107. Poster J., Hughes G., McEwan S., Przełomowe zmiany organizacyjne polskiego więziennictwa,.,Przegląd Więziennictwa Polskiego Nr 27/00. 108. Fundowicz S, Niczyporuk J, Stelmasiak J, Polski model sądownictwa administracyjnego, Lublin 2003. 109. Gabryszewski S, Prawnokarne aspekty wykonywania zawodu notariusza, Rejent 1995/5/55. 110. Gajdus D.,Gołębiowski Z., „Zabytkowe" urzędy, czyli rzecz o funkcjonowaniu systemu ochrony zabytków w Polsce, Kontrola państwa nr 2/03. 111. Gajewska M., Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej; Radca Prawny 1994 nr 3. 112. Gajewski B., Filipowicz R., andarmeria Wojskowa w porządkowym i śledczodochodzeniowym zabezpieczaniu wojsk. Przegląd Wojsk Lądowych, 1995, nr 5. 113. Gajewski B., andarmeria Wojskowa w systemie bezpieczeństwa publicznego Rzeczypospolitej Polskiej: praca studyjna, Warszawa 1997. 114. Gajewski M., Zaskar alność postanowień sądowych rozstrzygających skargę na czynności komornika, Rejent 2002 nr 1. 115. Galster J., NK; [w] Prawo Konstytucyjne, red. Z.Witkowski, Toruń, 1998. 116. Garlicki L., Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu. Warszawa, 2003. 117. Garlicki L., Władza Sądownicza a nowa Konstytucja, Przegląd Sądowy nr 1-2/1991 r. 118. Garlicki L.: Konstytucyjność prawa, PiŹ 1979, nr 35. 119. Garlicki L\: Prawo i kontrola jego zgodności z konstytucją, Warszawa 1998. 120. Garlicki L.: Rada Państwa a konstytucyjność prawa Pi 1979 nr 3. 121. Garlicki L.: Rządy prawa, granice prawa Pi 1995, nr 40. 122. Garlicki L.: Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym, Warszawa 1996. 123. Gasiński J., Pozycja ustrojowa sądownictwa, „Prawo i ycie" nr 11/1998. 124. Gaul J., Działania kontrwywiadowcze andarmerii Legionów Polskich 1914-1916 /."Streszcz. w jęz. ang. /, Prz. Hist., 1996 z. 3. Gdańsk 2001. 125. Gniewek E: O potrzebie szczególnej ostro ności notariusza przy dokonywaniu czynności z udziałem osób starszych, Rejent 2000/5/210. 126. Godyń J., Sądownictwo wojskowe- racjonalizacja struktury i kompetencji [nowa ustawa o słu bie wojskowej, Polska Zbrojna 1996, nr 10. 127. Goettel M., Zagadnienia prawne słu by w policji, Szczytno 1994. 128. Góralczyk B., Polska policja na drodze do Unii Europejskiej, Warszawa 2000. 129. Górecki R, Udział policji w postępowaniu w sprawach nieletnich, Prokuratura i Prawo nr 3, 1999. 130. Górecki P, Udział prokuratora w postępowaniu w sprawach nieletnich. Prokuratura i Prawo 1997, nr 2. 131. Górski Antoni, „Ułomna reprezentacja. Trzecia władza. Krajową Radę Sądownictwa trzeba głęboko zreformować", „Rzeczpospolita" 1999 nr 150. 132. Górzyńska T., NIK; Warszawa, 1995.

BIBUOGRAFIA

133. Grabowski T.M., Ustrojowe gwarancje niezawisłości sądów. Palestra 1990/1/1. 134. Grabski M., Adwokatura w Polsce Odrodzonej; Warszawa Palestra 1995 nr 3-4 135. Grajewski J. Warunki ustawowe i wymogi formalne wstępnego wniosku o pociągnięcie do odpowiedzialności konstytucyjnej przed Trybunałem Stanu Prz. Sejm. nrl 2003 s. 9-25. 136. Greszta R., Oleszko A, Uchybienia formalne aktu notarialnego w świede do świadczeń nadzoru samorządu notarialnego, Rejent 2001/5/43. 137. Groszyk H. Uwagi o potrzebie i kierunkach zmian ustawowej regulacji Trybunału Stanu [w]: Konstytucja - ustrój - system finansowy państwa. 138. Grzegorczyk T, Najwy sza Izba Kontroli jako oskar yciel publiczny; Kontrola Państwowa, Nr 3/2003. 139. Grzegorczyk T, Uchylanie się lub utrudnianie kontroli prowadzonej przez NIK (Aspekty prawnoprocesowe i prawnomaterialne); Kontrola Państwowa, Nr 1/1997. 140. Grzela, B. J. Koczonowski: Elementy prawa-prawo administracyjne, prawo karne, ochrona prawna, Kraków 1994. 141. Grzeszczyk W, Nowy kształt ustawy o prokuraturze, Toruń 1997. 142. Grzeszczyk W., Prokurator jako organ procesowy, Prokuratura i Prawo 2003, nr 11. 143. Grzeszczyk W., Regulamin prokuratorski po zmianach, Prokuratura i Prawo 1999, nr 2. 144. Grzeszczyk W, Ustawa o prokuraturze po nowelizacji, Prokuratura i Prawo 1996, nr 9. 145. Grześkowiak K.: Ławnik w sprawach z zakresu prawa rodzinnego, Warszawa 1990. 146. Grzybowski M., ebrowski A., Kontrola władzy ustawodawczej i wykonawczej nad słu bami specjalnymi, Kraków 1999. 147. Gubiński A. Trybunał Stanu. PiP nr 5/6 1982 s. 3-11. 148. Gudowski J., Urząd sędziego w prawie o ustroju sądów powszechnych, „Przegląd Sądowy" nr 11-12/1994 r. 149. Gurgul J., Model prokuratury - ustrój i organizacja, Prokuratura i Prawo 1996, nr 9. 150. H. Zięba-Załucka: Organy kontroli państwowej i ochrony prawa w Konstytucji 151. Habuda A, Konstrukcje prawne uznania administracyjnego (na przykładzie prawa osobowego obywateli), „Edukacja Prawnicza" nr 3 (39) 2002. 152.Hanausek T, Ustawa o Policji. Komentarz. Stan prawny na 20 II1996 r., Kraków 1996. 153. Hanausek T, Ustawa o policji: komentarz, Kraków 1996. 154. Hauser R: Sądowa ochrona praw i wolności Rzeczpospolita nr 162, 1997 . 155. Hauser R, Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawa o Naczelnym Sadzie Administracyjnym z orzecznictwem Naczelnego Sądu Aclministracyjnego i Sądu. 156. Hauser R, Zało enia reform sądownictwa administracyjnego, „Państwo i prawo" nr 12 1999, 157. Hauser R., Reforma polskiego sądownictwa administracyjnego PiP 2002 nr 5. 158. Hauser R., U progu reformy sądownictwa administracyjnego PiP 2002 nr 11. 159. Hauser R., Drachal J., Dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne. Omó-223-

-222-

BIBLIOGRAFIA

BIBLIOGRAFIA

wienie podstawowych zasad i instytucji procesowych Warszawa - Zielona Góra 2003. 160. Hauser R,, Dziesięciolecie przekształceń ustrojowych Naczelnego Sadu Admini stracyjnego i jego orzecznictwa Samorząd Terytorialny 2000 nr 1-2. 161. Hauser R., Konstytucyjny model polskiego sądownictwa administracyjnego Lublin 2003. 162. Hauser R., Władza sądownicza w systemie trójpodziału władz, Jurysta, nr 12/1999. 163. Hauser R., Zało enia reformy sądownictwa administracyjnego PiP 1991 nr 1. 164. Hauser R: Sądownictwo wśród innych organów ochrony prawnej Gazeta Sądowa nr 6, 1998. 165. Hauser R: Uprzywilejowane skargi i zró nicowana kontrola Rzeczpospolita nr 197, 1998. 166. Hauser R: Wokół skargi konstytucyjnej Rzeczpospolita nr 262, 1997. 167. Hernes W, Prawne usytuowanie instytucji Rzecznika Praw Dziecka w Republice Francuskiej i jego współpraca z organizacjami pozarządowymi, Lublin 2001. 168. Hofmański P., Ochrona praw człowieka: studium zakresu ochrony prawnej przed ingerencjami w prawa uczestników procesu karnego, Białystok 1994. 169.Hołda Z., Ochrona praw człowieka, Lublin 1996. 170. Huziuk A., Szymański M. Komornicy w Polsce, Sopot 1999 . Huziuk A., Szymański M., Komornicy w Polsce, Sopot 1999, Huziuk A., Szymański M., Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji w praktyce, Sopot 1999. Iwanicki S, Prokuratura w nowej konstytucji, Państwo i Prawo 1995, nr 2 171. Iwanicki S., Prokuratura, jej usytuowanie i zadania w nowych warunkach, Prokuratura i Prawo 1995, nr 25. 172.Jabłoński J., Udział społeczeństwa w ochronie środowiska w świetle prawa międzynarodowego i wewnętrznego, Państwo i Prawo z. 2/03. 173.Jachman R, Miedźwiedziew B, Kodeks postępowania aclministracyjnego, ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych, ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, przepisy wykonawcze, Łódź 1996. 174.Jachman R., Prawo o ustroju sądów powszechnych Łódź 2000. 175.Jachnan R., Miedźwiedziew B. Prawo o ustroju sądów powszechnych, Łódź 1995. 176.Jacyszyn J, Działalność kancelarii notarialnej zorganizowanej w postaci spółki partnerskiej, Rejent 2001/5/67. 177.Jacyszyn J, Notariusz- charakterystyka zawodu. Edukacja Prawnicza 1994/12. 178.Jacyszyn J, Podpis elektroniczny w praktyce notarialnej, Rejent 2003/12. 179.Jacyszyn J, Wokół statusu notariusza, Rejent 1996/4-5/25. 180.Jacyszyn J., Wykonywanie wolnych zawodów w Polsce; Warszawa 2004. 181. Jagielski J., Inspekcje specjalne w systemie kontroli administracji, Kontrola Państwowa 1994 nx 4. 182.Jagielski J., Kontrola NIK nad podmiotami niepublicznymi; Kontrola Państwowa, Nr 3/2001. 183.Jakubowski W., Adwokat i radca prawny - dwa ró ne zawody prawnicze, Palestra 1997 nr 1/2. 184. Janeczko E, Wzory aktów notarialnych, Warszawa 2003.

185.Jankiewicz A.: Sądownictwo konstytucyjne w Rzeczypospolitej Polskiej i Republice Litewskiej, Biuro Trybunału Konstytucyjnego 1996. 186.Jankiewicz A.: Trybunał Konstytucyjny Gazeta Prawna nr 17-18, 1995. 187. Jankowski A.: Trybunał Konstytucyjny. Z mocą wsteczną wią ącą, Pi nr 15, 1995. 188. Jankowski J., Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji, Warszawą 2000. 189. Jankowski J., Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji, Warszawa 1998. 190. Jankowski J., Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji, Warszawa 2000. 191. Jankowski M., Admiriistration of Justice in Poland Warszawa 1999. 192. Janowski R., Prawo a działalność organizacji pozarządowych w dziedzinie ochrony praw dziecka, Lublin 2001. 193. Jarmul-Mikołajczyk J., Efekty realizacji podstawowych zadań słu b celnych w 1999 roku. 194. Jaros R, Rzecznik Praw Dziecka, materiały z konferencji w Koninie, Konin 2002. 195. Jarzęcka -Siwik E., Komentarz do ustawy o Najwy szej Izbie Kontroli z dn. 23.XH. 1994 (Dz.U. z I995r. nr 13, poz.59 z r^źniejszyrni zmianami); Wirszawa, 2000. 196. Jasiński F. Pelc R., Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich w systemie zarządzania administracją Unii Europejskiej, Słu ba Cywilna, nr 3, 2001/2002. 197. Jasiński J., Rola krajowych rad sądownictwa (konferencja międzynarodowa, Madryt 9-11 XI1993 r.), „Państwo i Prawo" nr 1/1994 r. 198. Jaskanis P. (red). Współpraca Generalnego Konserwatora Zabytków z jednostkami pozarządowymi w zakresie ochrony i popularyzacji problematyki ochrony zabytków, Warszawa 2002. 199.Jaśkowska M, Pasternak M, Ochendowski E, Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 2004. 200.Jaśkowska M, Wróbel A, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Bibliografia postępowania administracyjnego za lata 1927-2000, Kraków 2000. 201.Jaworska-Gromczyńska W., Konstytucyjne kryteria ocen kontrolnych Najwy szej Izby Kontroli; Kontrola Państwowa, Nr 5/1998. 202.Jaworski Cz., Adwokatura po zmianie ustaw; Palestra 1997, nr 3-4. 203.Jaworski Cz., Adwokatura- rozwój bez hamulców, Gazeta Prawna 1997 nr 30. 204. Jaworski Cz., Niezale ność w wykonywaniu zawodu adwokata w świetle regulacji prawnych europejskich i polskich; Palestra 1996 nr 7-8. 205. Jaworski Cz., Wokół tajemnicy adwokackiej, Palestra 1994 nr 9 -10. 206.Jaworski J., Współpraca andarmerii wojskowej z armiami wojsk NATO, Przegląd Wojsk Lądowych, 1999, nr 6. 207. Jendrośka J., Postępowanie administracyjne i sądowo-administracyjne Poznań 2001. 208.Jędrzejewska M., Mo liwość i zakres ograniczeń obowiązków sędziego, Przegląd Sądowy nr 1/1995 r. 209.Józefowicz A., Uprawnienia sądów w zakresie badania zgodności prawa. PiP 1990/1/74. 210. Kabat A; Pytania prawne do Trybunału Konstytucyjnego, Białystok 1995, 211. Kaczyński L., Kwestia zgodności z Konstytucją artykułu 86 ustawy o Najwy szej Izbie Kontroli; Kontrola Państwowa, Nr 2/1996. 212. Kaczyński L., Obowiązki pracowników NIK; Kontrola Państwowa, Nr 1/1999.

-225-

BIBLIOGRAFIA

BIBLIOGRAFIA

213. Kalwas A., Zawód zaufania publicznego, Rzeczpospolita, 2002 nr 231. 214. Kamińska 1., Sad nad sadem, Wprost 2001, nr 959 215. Kania L., Generalicja wojskowej słu by sprawiedliwości II Rzeczypospolitej [19181945J.WPP 2002, nr 3. 216. Kania L., Problemy funkcjonowania wojskowej słu by sprawiedliwości w okresie demokracji parlamentarnej II Rzeczypospolitej, WPPP 2001, nr 1. 217. Kański L., Suchocka H., Zmiany konstytucyjnej regulacji sadownictwa i prokuratury dokonane w roku 1989. PiP 1991/1/16. 218. Karol Rr. andarmeria wojskowa w obronie Temidy, Polska Zbrojna 1996, nr 90. 219. Karolczak J.M., Władza Sadownicza i instytucje ochrony prawa w tekstach siedmiu projektów konstytucyjnych, Przegląd Sadowy 1995, nr 10. 220.Kasperczak M., Sadownictwo wojskowe w przededniu zmian, Polska Zbrojna 1996, nr 90. 221. Kasprzak J., Zasady postępowania na miejscu przestępstwa, Przegląda Wojsk Lądowych, 1996, nr 3. 222. Kasprzak M., Komornik jak adwokat, Prawo i ycie, 1998 nr 6. 223. Kamer W.J., NIK (red.), Warszawa, 1995. 224. Kempa B., Francuskie gwarancje: na marginesie sporu adwokatów i radców prawnych, Prawo i ycie, 1997 nr 11. 225.Kempisty H. Prawo o ustroju sadów powszechnych, Warszawa 1966. 226.Kędzia K., Stobienia J., Vogt W., Organy i organizacja ochrony prawnej, Koszalin 1997. 227.Kędzierska G. (red.), Organizacyjne i prawne aspekty działań antyterrorystycznych, Szczytno 2002. 228.Kiełbowicz L., andarmeria Wojskowa w systemie obronnym państwa (rozprawa doktorska). Warszawa 1997. 229.Kiełczewski D., Mechanizmy rozwoju prawa ochrony środowiska: studia z zakresu filozofii prawa, Białystok 1998. 230.Kijowski D., Dwuinstancyjne sadownictwo administracyjne Warszawa 2000. 231. Kijowski D., Model ustrojowy sadownictwa administracyjnego Warszawa 1999. 232.Kijowski R.D, Dwuinstancyjne sadownictwo administracyjne: raport Programu Reformy. 233.Kijowski R.D, Model ustrojowy sadownictwa administracyjnego: raport Programu Reformy Administracji Publicznej, Warszawa 1999. 234.Kiszą A., Krzemiński Z., Łyczek R., Historia adwokatury polskiej; Warszawa, Skrzyszew:1995. 235.Klafkowski A.: Na stra y konstytucji Rzeczywistość nr 15, 1987. 236. Klafkowski A.: O konstytucyjne zasady obowiązującego prawa ycie i Myśl nr 4,1989. 237. Kmieciak H., Głos w kwestii właściwości Wojskowego Sadu Okręgowego ze względu na stopień wojskowy oskar onego, WPP 2001, nrl. 238.Kmieciak H., Nowe granice właściwości sądów wojskowych w sprawach karnych, WPP 1998, nr 1-2. 239.Kmieciak J., Tarno J.P., Postępowanie administracyjne oraz postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Warszawa 1998.

240.Kmieciak Z, Postępowanie administracyjne w świetle standardów europejskich, Warszawa 1997. 241.Kmieciak Z., Postępowanie administracyjne i postępowanie sądowo • administracyjne Kraków 2003. 242.Kmieciak Z., Prawo do sprawiedliwego procesu sadowego a standardy sądowej kontroli administracyjnej określone przez ustawę o Naczelnym Sądzie Administracyjnym Samorząd Terytorialny 1996 nr 7-8. 243.Kmieciak Z., Właściwość NSA w sprawach ze skargi organu nadzoru i na akt nadzoru PiP 1999 nr 2. 244.Kmiecik R. Jurysdykcja sądów powszechnych w sprawach o przestępstwa członków RM PiP nr 1 2000. 245.Kmiecik R., Prokuratura w „demokratycznym państwie prawnym: (refleksje sceptyczne), Prokurator 2000, nr 1. 246.Knap J. Eter na kartki: Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji kontra wolny rynek, Wprost-2001, nr 17. 247.Knypl Z., Merche Z., Treder J.f Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji, Sopot 2002. 248.Knypl Z., Merchel.,Treder ., Finansowanie egzekucji, Sopot 2002. 249. Kolasa M, Zadania programowe notariatu polskiego, Poznań 1999. 250.Kolasiński J., Międzynarodowa współpraca Najwy szej Izby Kontroli; Kontrola Państwowa, Nr 1/2001. 251. Kolasińska K., Sąd Najwy szy a Trybunał Konstytucyjny - zbie ności i rozdzielność funkcji, Przegląd Sądowy, 1992/94. 252.Kolasiński K., Sąd Najwy szy a Trybunał Konstytucyjny- zbie ność i rozbie ność funkcji, Przegląd Sądowy 1992 nr 4. 253.Kolasiński M, Nieuczciwa konkurencja w notariacie. Rejent 2003/1/68. 254. Kołakowski K.: Ławnik w sprawach z zakresu prawa cywilnego, Warszawa 1990. 255.Konstantowicz E., Czy potrzebni są Rzecznicy Praw dziecka?. Warszawa 1997. 256.Korniłowicz M., Dłu nicy i komornicy: postępowanie egzekucyjne, Prawo i Zycie, 2000 nr 12. 257.Korózs Ł., Krajewski A., O zmianach w ustawie - Prawo o ustroju sądów powszechnych. M.Prawn. 1998/5/173. 258. Korózs L., Sztorc M. Urząd referendarza w projekcie ustawy o zmianie ustaw Prawo o ustroju sądów powszechnych, Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz ustawy o prokuraturze. M.Prawn. 1996/11/393. 259.Korózs L., Sztorc M., Ustrój sądów powszechnych. Komentarz, Warszawa, 2002. 260.Korzan K, Notariat komorniczy i postępowanie cywilne w perspektywie integracji z Europa, Rejent 1997/7-8/9. 261. Korzeniewski S., andarmeria wojskowa w działaniach taktycznych, Warszawa 2001. 262.Kosiorowski Z. Radiofonia publiczna: prawno-ekonomiczne uwarunkowania misji radia publicznego realizowanej przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa, Szczecin 1999. 263.Kostka Z, Kodeks postępowania administracyjnego z orzecznictwem, Gdańsk 2000. 264.Kotłowska-Rudnik J., Zmiany o ustawie NIK; Gazeta Prawna, Nr 27/1998.
-227-

- 226 -

BIBLIOGRAFIA

BIBLIOGRAFIA

265.Kowal R., Nowy kształt sądownictwa wojskowego, Polska Zbrojna 1996, nr 55. 266. Kowal R., Restrukturyzacja Temidy w mundurze, Polska Zbrojna 1996, nr 125. 267. Kowal R., Sądownictwo wojskowe - racjonalizacja struktury i kompetencji - rozmowa z prezesem Izby Wojskowej SN gen. bryg. J. Godyniem —, Polska Zbrojna 1996, nr 10. 268. Kowal R., andarmeria wojskowa w obronie Temidy, Polska Zbrojna 1996, nr 90. 269.Kowalik H. Sad konstytucyjny czy dyscyplinarny- Trybunał Stanu Prawo i ycie nr 20 1996 s. 1,4. 270. Kowalska M. Trybunał Stanu Lublin 2001. 271.Koziara M., Działalność śledczo-dochodzeniowa andarmerii Wojskowej, wybrane zagadnienia z prawa karnego materialnego, Warszawa 1997, 272.Kozicka B., Woźniak M., Prokuratura w systemie polskiego wymiaru sprawiedliwości, Prokurator 2002 nr 1. 273.Kozłowski J., Reorganizacja andarmerii w Królestwie Polskim (1861-1864) /.Streszcz. w jęz. ang./, Prz. Hist., 1996 z. 3. 274.Krawczyk J., Salamończyk D., Prawo o adwokaturze, Warszawa, 1997. 275.Krawczyński J., Salamończyk D., Prawo o adwokaturze; Warszawa 1997. 276. Kroner J. Trybunał Stanu tak e dla posłów i senatorów Rzeczpospolita nr 173 2001. 277.Kroner J.: Dyskryminująca luka w prawie Rzeczpospolita nr 106, 1998. 278. Kroner J.: Wniosek w Trybunale Konstytucyjnym. Trzy zarzuty Prezydenta Rzeczpospolita nr 172, 1997. 279.Kruszyński P, Stanowisko prawne obrońcy w procesie karnym; Białystok 1991. 280. Krynicki K., andarmeria wojskowa w okresie międzywojennym, Nasz Refleks, 1995, nr 10. 281. Krzemiński Z., Adwokat w procesie cywilnym: z wyboru i z urzędu; Kraków 1999. 282.Krzemiński Z., Kodeks etyki adwokackiej; Warszawa 1994. 283.Krzemiński Z., Prawo o adwokaturze: komentarz; Warszawa 1998. 284.Krzemiński Z., Zakaz reklamy adwokackiej; Monitor Prawniczy 1995 nr 10. 285.Krzernińskki Z., Prawo o adwokaturze. Komentarz, Warszawa 1998. 286.Krześniak E. J., Spółka partnerska adwokatów (radców prawnych) - wybrane zagadnienia. 287.Krześniak E. J., Spółka partnerska ze szczególnym uwzględnieniem spółek adwokatów i radców prawnych / Rec. Andrzej Kidy ba / Palestra 2003 nr 1/2. 288.Krzynówek W, Spór o podstawowe kompetencje NIK-u; Kontrola Państwowa, Nr 5/1996. 289.Krzynówek W., Zakres i rodzaje kontroli Najwy szej Izby Kontroli a wymagania Unii Europejskiej; Kontrola Państwowa, Nr 3/1999. 290.Krzysztofik R., Adwokaci, notariusze, radcy prawni, aplikanci: zbiór przepisów; Kraków 1996. 291. Kubala W.: Jaki jest rodowód Trybunału Stanu i Trybunału Konstytucyjnego? Wojsko Ludowe nr 4, 1982. 292.Kubiak A. Rzecznik Praw Obywatelskich, PiP 1997 nr 12. 293.Kubiak J. R., Kubiak J., Odpowiedzialność dyscyplinarna sędziów. Przegląd Sądowy nr 4/1994 r. 294. Kubiak J. R,, Wokół idei kodeksu etyki zawodowej sędziów, Palestra nr 3-4/1995 r. 295.Kubik J., Strategia rozwoju administracji celnej w okresie poprzedzającym przy-228-

stąpienie Polski do Unii Europejskiej, Streszczenie w jęz. ang., Zeszyty Naukowe Małopolskie Wy sza Szkoła Ekonomiczna w Tamowie,Hrl/99. 296.Kuciński J. Konstytucyjny ustrój państwowy RP, Warszawa 2003. 297.Kuczyński T, Właściwość sądu administracyjnego w sprawach stosunków słu bowyc., Wrocław 2000. 298.Kupis A., Dziś i jutro andarmerii, Przegląd Wojsk Lądowych, 1997, nr 6. 299.Kuryłowicz M, Etyczne podstawy notariatu, Rejent 2001/5/101. 300.Kurytowicz M, Notariat w europejskiej kulturze prawnej, Poznań 1999. 301. Kurzępa B., Prokurator w ustawie o ochronie informacji niejawnych, Prokurator 2000, nr 2. 302.Kurzyca T, Notariat polski, Poznań 1995. 303.Kuusimaki M,, Niezale ność prokuratorów od władzy wykonawczej sadów i policji, Prokuratura i Prawo 2000, nr 9. 304. Kuźniarek B., Porównanie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych z ustawą Prawo o ustroju sądów wojskowych, WPP 2001, nr 3-4. 305.Kuźnicki R.,Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji, koszty egzekucji, Wrocław 1998. 306.Kwiatkowska H.,Krystyniecki M.,Komentarz do ustawy o inspekcji celnej, Warszawa 1998. 307. Langowski P, Notariat, Sopot 1998. 308. Langrod J.S, Instytucje prawa administracyjnego. Zarys części ogólnej, Kraków 2003. 309. Laskowski St., Proponowane zmiany konstytucyjnej regulacji kompetencji Najwy szej Izby Kontroli; Kontrola Państwowa, Nr 6/2002. 310. Lelental S., Maliszewska H., Tomporek A., Ustrój organów ochrony prawnej: organy sądowe, organy pozasądowe, organy współdziałające- wybór źródeł; Łódź 1996. 311. Lelental S., Ustrój organów ochrony prawnej: organy sądowe, organy pozasądowe, organy współdziałające. Wybór źródeł. Łódź, 1998. 312. Łemkowski M.t Pełnomocnictwo ogólne a zapis na sąd polubowny, Przegląd Prawa Handlowego, 2003, nr 1, s. 55-58. 313. Leoński Z, Zarys prawa administracyjnego. Działalność adrninistracji, Warszawa 2001. 314. Leoński Z, Zarys prawa administracyjnego, Warszawa 2000. 315. Zeszyty Naukowe, Wy sza Szkoła Ekonomiczna w Warszawie, Nr4/00. 316. Lipko T, Komornik czeka na komornika, Gaz. Wyb., 2002 nr 279. 317. Liszcz T., Ustawa o NDC przed TK; Kontrola Państwowa, Nr 1/1995. 318. Lityński A., O prawie i początkach sądów Polski Ludowej, Białystok 1999. 319. Ludwikowska A.: Sądownictwo konstytucyjne w Europie Środkowo-Wschodniej w okresie przekształceń demokratycznych, Toruń 1997. 320.Labenda K., Arbitra , Gdynia 2003. 321. Łabno- Jabłoński A., Pozycja prawno- ustrojowa, zadania oraz zasady funkcjonowania Rzecznik Praw Obywatelskich, Warszawa 1998. 322.Lętowska E, Lętowska J., Co wynika z konstytucyjnej zasady podziału władzy. Konstytucja i zasady jej przestrzegania, Warszawa 1996. 323. Lętowska E. Zieliński T. Zieliński A., Dekada ombudsmana, Prawo i ycie, nr 4, 1998. 324. Łętowski J., Sąd Najwy szy w strukturach współczesnego państwa, Acta Univ. Wratislavia, Prawo, 1999, nr 266 s. 225-238. - 229 -

BIBLIOGRAFIA 325.Łojko E., O roli zawodów prawniczych w dzisiejszym społeczeństwie, Palestra nr 3-4/1997 r. 326. Łukaszewicz B. Wojskowy Sad Rejonowy w Olsztynie 1946-1955. Szkice do monografii, Olsztyn 2000. 327.Łuszczuk M., Rzecznik Praw Obywatelskich Unii Europejskiej, Warszawa 2000. 328.Machel H., Psychospołeczne uwarunkowania pracy resocjalizacyjnej personelu więziennego. 329.Machel H., Psychospołeczne uwarunkowania pracy resocjalizacyjnej personelu więziennego. Przegląd więziennictwa Polskiego.-Nr. 32/33/01. 330.Majcherek J., Nowa rola nowego Rzecznika, Rzeczpospolita, nr 144, 2000. 331. Majewski A., Adwokaci, notariusze, radcy prawni, aplikanci, Kraków 1997. 332.Majewski A., Adwokaci, notariusze, radcy prawni, aplikanci; Kraków 1998. 333.Malec D, Notariat Drugiej Rzeczypospolitej, Kraków 2003. 334.Malinowska I., Ombudsman Unii Europejskiej, Edukacja Europejska w Szkole, nr 2, 2000. 335.Maliszewska H., Tomporek A. Ustrój organów ochrony prawnej- wybór źródeł Łódź 1996. 336.Maliszewska H., Tomporek A. Ustrój organów ochrony prawnej, Łódź 1996. 337.Marciniak A., Opłaty egzekucyjne w świetle funkcji kosztów postępowania cywilnego, Przegl. Prawa. Konst. 2003 nr I 338. Marcinkowski W., Rozstrzyganie spraw o wykroczenia ołnierzy przez sądy wojskowe, WPP 1996, nr 2. 339.Marek A., Karnoprawne aspekty tajemnicy słu bowej komornika sądowego, Prz.Sąd, 2001 nr 1. 340. Masternak - Kubiak M.: Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym, Warszawa 1998. 341. Matuszak J., O zmianach w ustawie o Sądzie Najwy szym, miejscu i roli Sądu Najwy szego w systemie prawnym - rozmowa z prezesem Izby Wojskowej SN gen. dyw. J. Godyniem, Wojska Lądowe 2003, nr 2. 342. Mazur E., Kto mo e udzielać pomocy prawnej, Rzeczpospolita, 2004 nr 7, Palestra, 2001 nr 9/10. 343.Mazur J., Najwy sza Izba Kontroli w Rzeczpospolitej Polskiej; Kontrola Państwowa, Nfl/1994. 344. Mazur J., NIK na de najwy szych organów innych państw; Kontrola Państwowa, Nr 1/2004. 345.Mazur J., Nowa ustawa o Najwy szej Izbie Kontroli; Państwo i Prawo, Nr 8/1995. 346.Mazur J., Opinia NK w przedmiocie absolutorium; Państwo i Prawo, Nr 8/1998. 347.Mazur J., Projekt nowelizacji ustawy o NIK; Kontrola Państwowa, Nr 5/1992. 348.Mączyński A., Bezpośrednie stosowanie konstytucji przez sądy, Państwo i Prawo, 2000, nr 9. 349. Michalski W., Podstawowe Zasady Niezawisłości Sądownictwa w świetle uchwał Narodów Zjednoczonych, PiP 1989, nr 1. 350. Michałowska C, Prawa człowieka i ich ochrona, Warszawa 2000. 351.Miedźwiedzew B., Prawo o ustroju sadów powszechnych. Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa, Łódź, 1998.

BIBLIOGRAFIA 352. Mielczarek T. Pierwsze lata działalności Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji ( 1993 -1997), Zeszyty Prasoznawcze 1997, nr 3-4. 353. Mierzejewski P, Konstytucyjne zagadnienia wymiaru prawiedliwości, Prokuratura i Prawo nr 9/1995 r. 354.Mierzejewski P., Konstytucyjne zagadnienia wymiaru sprawiedliwości. Prok.i Pr. 1995/9/48. 355.Migdał J., Stosunek słu bowy funkcjonariuszy słu by więziennej w świetle nowej ustawy S wybrane problemy, .Czasopismo Prawa Karnego Z.2/00. 356. Mik C, Obywatelstwo europejskie w świetle prawa wspólnotowego i międzynarodowego, Toruń 1995. 357.Mikołajczyk J,, Zadania polityki administracji celnej związane z planowanym przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej, Zeszyty Naukowe, Wy sza Szkoła Ekonomiczna w Warszawie. Nr 4/97. 358. Mikołajewicz J.: Pojmowanie państwa prawnego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego Rzeczypospolitej Polskiej Wydawnictwa Sejmowe, Warszawa 1995. 359.Mikosz B., (oprać.) Prawo o ustroju sądów powszechnych, Kraków 1995, 360.Miłobędzki A.., Ochrona zabytków, nr 1/01. 361. Mitek T., Ombudsman ds. wojskowych [w składzie Biura Rzecznika Praw Obywatelskich], Polska Zbrojna 1993, nr 67. 362.Modrzejewska B. Strategia zapaści: czy dojdzie do likwidacji Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Rzeczpospolita - 1997, nr 186. 363.Modrzejewska B. Czekając na rewolucję: Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, Rzeczpospolita 1999, nr 170. 364.Modrzejewska B. Przyjmujemy, ale...: sejmowa debata nad sprawozdaniem z działalności Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w 1995 roku, Rzeczpospolita 1996, nr 159. 365.Momski J., Współdziałanie andarmerii Wojskowej z dowódcami jednostek wojskowych w prowadzeniu pracy szkoleniowo-wychowawczej z trudnymi ołnierzami, Poglądy i Doświadczenia, 2000, Wydanie Specjalne. 366.Morawska E.: Klauzula państwa prawnego w Konstytucji RP na de orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego 2003. 367.Morawska S., Najwy sza Izba Kontroli a prywatyzacja; Warszawa, 2001. 368.Morawski Z., Funkcjonowanie policji w strukturze społeczne, Wrocław 1999. 369.Morawski Z., Funkcjonowanie policji w strukturze społecznej, Acta UW, Socjologia 1999 nr 29. 370.Mordwiłko J. W sprawie sejmowego trybu postępowania z wnioskiem o pociągnięcie posła do odpowiedzialności karnej Prz. Sejm. nr 1 1996. 371. Mosiej G., Efektywność polskiej administracji celnej w kontekście integracji z Unią Europejską, Przegląd Organizacji, Nr 4/01. 372.Murphy K., Ombudsman in different countries, Buenos Aires 1996. 373.Murzynowski A., Refleksje na tle uchwały Naczelnej rady Adwokackiej dotyczącej tajemnicy adwokata; Warszawa Palestra 1994 nr 11. 374.Muszyńska A., Muszyński M., Wymiar sprawiedliwości RFN: Sądownictwo. Wprowadzenie w problematykę ze szczególnym uwzględnieniem sądownictwa powszechnego. Bielsko- Biała 2002. - 231 -

• 2S0 -

BIBLIOGRAFIA

BIBLIOGRAFIA

375.NaIaskowski K., Wykaz wystąpień Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczących ustaw styczeń-czerwiec 2001 r, Przegląd Sejmowy, zeszyt 4, 2001. 376.Naruk A., Działanie profilaktyczne andarmerii wojskowej, Przegląd Wojsk Lądowych, 1999, nr 1. 377. Nawój J., Osobowościowe uwarunkowania wypalenia zawodowego słu by więziennej. Opieka Wychów. Ter .Nr 4/00. 378. Nawój J., Psychospołeczne i zdrowotne koszty wykonywania zawodu funkcjonariusza więziennego, Auxilium Socjologiczne Nr 1/00. 379..Niezgódka-Medkova M., Kompetencje Najwy szej Izby Kontroli w świetle nowej ustawy; Kontrola Państwowa, Nr 3/1995. 380. Niezgódka-Medkova M., Najwy sza Izba Kontroli w przepisach konstytucji; Biuletyn Słu by Cywilnej, 1998. 381. Nita B., Organizacja systemu wymiaru sprawiedliwości w Republice Federalnej Niemiec. PS 2001/2/116. 382. Nowak R, Sądy wojskowe na Śląsku w czasie trwania stanu wojennego, Zeszyty Historyczne Solidarności 1996, z. 2. 383.0chendowski E, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądem administracyjnym: wybór orzecznictwa, Toruń 1996. 384.0chendowski E, Postępowanie administracyjne, egzekucyjne i sądowo-administracyjne: wybór orzecznictwa, Toruń 2002. 385.0chendowski E, Prawo administracyjne. Część ogólna, Toruń 2000. 386.0chendowski E., Postępowanie administracyjne, egzekucyjne i sądowo - administracyjne Toruń 2002. 387.Oleszko A, Charakter powołania na notariusza, Rejent 1995/5/28. 388.Oleszko A, Funkcje konsularne w sprawach notarialnych według konwencji zawartych przez Polskę w latach 1991-1995, Rejent 1996/3/24. 389.Oleszko A, Izabela R, Prawo o notariacie, Kraków 2003. 390.Oleszko A, Obrót cywilnoprawny w praktyce notarialnej i wieczystoksięgowej, Kraków 2003. 391. Oleszko A, Skuteczność oraz moc dowodowa aktów notarialnych świetle nadzoru samorządu notarialnego postępowania wieczystoksięgowego, Lublin 2001. 392. Oleszko A, Staranność zawodowa notariusza jako przesłanka odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu czynności notarialnej, Rejent 1999/11/115. 393.Oleszko A, Staranność zawodowa notariusza w świetle art. 80 prawa o notariacie. Rejent 1997/9/9. 394. Oleszko A, Stosowanie prawa obcego przez polskiego notariusza, Poznań 1999. 395.Oleszko A, Ustrój polskiego notariatu, Kraków 1999. 396.Oleszko A., Ustrój polskiego notariatu, Kraków 1999. 397.Oleszko, Ustrój polskiego notariatu, Kraków 1997. 398.Oliwa- Radzikowska B., Rzecznik Praw Obywatelskich - zało enia ustawowe i praktyka działania, Warszawa 1996. 399.01iwniak S.: Wpływ orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego na system prawa w latach 1985-1997 Wydawnictwo Temida, Białystok 2001. 400. Oniszczuk J.: Państwo prawne w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, War-

szawa 1996. 401. Oniszczuk J.: Powszechnie obowiązująca wykładnia ustaw ustalana przez Trybunał. 402.Oniszczuk J.; Trybunał Konstytucyjny - zbiór studiów Studia i Materiały Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 1996. 403.Oosting M., Contributions on ombudsmanship, Netherlands 1996. 404.Ostafiński-Bodler R., Problem sądownictwa wojskowego a nowy KPK, WPP 1998, nr 1. 405.Ostafiński-Bodler R., Sądy wojskowe w Polskich Siłach Zbrojnych i ich kompetencje w sprawach karnych 1914-2002, Toruń 2002. 406. Paczek P. Organy ochrony prawnej: wybór aktów normatywnych Warszawa 1998 407.Palestra, 2003 nr 1/2. . 408. Palus J., Organizacja wymiaru sprawiedliwości w siłach zbrojnych, WPP 2001, nr 2. 409.Pałarlj A.,Inspekcja celna, Warszawa 1998. 410. Pankowska-Lier B., Pfaff D., Arbitra gospodarczy, 2000. 411. Pasuk P., Organy ochrony prawnej • wybór aktów normatywnych, Katowice 1998. 412,Patyra S., Ewolucja ustroju prokuratury w latach 1989 - 1997, Lublin 1998. 413. Pawłowicz K., Status prawny Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Monitor Prawniczy 1993 nr 1. 414. Pazdan M, Notariat a prawo prywatne międzynarodowe, Rejent 1995/9. 415. Pazdan M, Notariat po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, Rejent 2002/6. 416. Perkowski M., Wymiar sprawiedliwości Unii Europejskiej: wybrane zagadnienia, Warszawa 2003; 417. Piasecki K., „Organizacja wymiaru sprawiedliwości w Polsce" Warszawa, 1995. 418. Pienią ek A., Rzecznik Praw Obywatelskich w systemie organów państwa, Warszawa 1997. 419. Pieprzny S., Policja: organizacja i funkcjonowanie, Kraków 2003. 420. Pietras A, Kodeks postępowania adininistracyjnego: samorządowe kolegia odwoławcze. Sądy administracyjne, Lublin 2003. 421. Pietrucha Z., Działalność śledczo-dochodzeniowa andarmerii Wojskowej, wybrane zagadnienia z prawa karnego procesowego. Warszawa 1997. 422. Pietrzak M. Odpowiedzialność konstytucyjna w Polsce w okresie przemian ustrojowych PIP nr 3 1995 s. 17-28. 423.Pietrzak M., Odpowiedzialność konstytucyjna w Polsce, Warszawa 1992. 424. Piontek E., W sprawie formy prawnej wykonywania zawodu adwokata, Warsza wa Palestra 1996 numer specjalny. 425. Pisarczyk J., Ombudsmani krajowi: zbiór regulacji prawnych, Warszawa 1998. 426.Pisecki K. Organizacja wymiaru sprawiedliwości w Polsce, Warszawa 1995. 427.Piszczek P, Leszczyński M., Orzecznictwo Sądu Najwy szego: Prawo o adwo katurze, ustawa o radcach prawnych; Warszawa 1994. 428.Plakowa H..: Problematyka Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 1998. 429. Płowucha S., Zagadnienia prawne organizacji i funkcjonowania policji, Szczytno 1995. 430.Pogorzelczyk J., Rola i miejsce andarmerii wojskowej w systemie obronnym RP, Przegląd Wojsk Lądowych, 2003, nr 6.
- 233 -

-H-

BIBLIOGRAFIA

BBLIOGRAFU

431. Poksiński J., My, sędziowie, nie od Boga... z dziejów sadownictwa wojskowego PRL 1944-1956. Materiały i dokumenty, Warszawa 1996. 432.Poksiński M Sędziowie wojskowi w łatach 1944-1956 próba zarysowania problemu, Niepodległość i Pamięć 1997, nr 1. 433. Popławska E., Instytucja ombudsmana europejskiego, Studia Europejskie, nr 4,1997. 434. Postulski K., Status prokuratora w postępowaniu karnym wykonawczym, Prokuratura i Prawo 2000, nr 12. 435. Prokopowicz J., Rola prokuratury wojskowej PKP w zakresie uruchomienia i usprawnienia kolejnictwa, WPP 1945, nr 3-4. 436.Prusak F, Organy ochrony prawnej, Warszawa 2001. 437. Prusak E, Organy ochrony prawnej. Warszawa 2003. 438. Prusak E, Ustrój organów ochrony prawnej Warszawa 1999. 439. Prusak E, W sprawie projektu wprowadzenia policji celnej - krytycznie, Przegląd Sadowy, Nrll/12/95. 440.Prusak, F. Organy ochrony prawnej, Warszawa 2002. 441. Prusak, F. Postępowanie karne: warunki dopuszczalności procesu i czynności procesowe, Warszawa 2002. 442. Przybysz P, Instytucje ogólne prawa administracyjnego: z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, Sadu Najwy szego oraz Naczelnego Sadu Administracyjnego, Warszawa 1999. 443.Przyjemski S„ Zadania prokuratury wojskowej w nowej sytuacji organizacyjno prawnej, Prokuratura i Prawo 1999, nr 6. 444.Pyrcak J. Organizacja i zadania więziennictwa w nowej ustawie o słu bie więziennej,.,Przegląd Więzienictwa Polskiego. Nr 12/13/96. 445.Radecki W., Czynności procesowe w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez policję w świetle zmian kodeksu postępowania karnego, 44ó.Radecki W,, Inspekcja Ochrony Środowiska w nowym ustroju administracji publicznej, Ochrona Środowiska 1998 nr 4. 447.Raguszewski R., Nowy model sądownictwa administracyjnego Casus 2002 nr 25. 448. Rakowski M. Uwagi o ustawowej regulacji instytucji Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Państwo i Prawo -1996, z. 10. 449. Redelbach A tajemnica zawodowa notariusza w Rzeczypospolitej Polskiej w świetle zasady poszanowania ycia pry warnego, Rejent 1999/6-7/23. 450. Redelbach A, Notariusz wobec prawa wspólnotowego, Rejent 2002/12/52. 451. Redelbach A, Ochrona tajemnicy zawodowej notariusza w świetle ustawy o ochronie danych osobowych, .Rejent 2001/5/159. 452. Redelbach A, Prawo o notariacie: komentarze do ustawy z dnia 14 lutego 1991 roku-Prawo o notariacie, Toruń 2002. 453.Redelbach A. Konieczność i kierunki zmian ustawy - Prawo o notariacie, Rejent 2003/3/13. 454. Roman W., andarmeria Wojskowa - historia i tradycje, Wojs. Prz. Hist., 1996 nr 1. 455. Rosa B., Wojskowe organy porządkowe; Skład wojskowych organów porządkowych ich zadania i uprawnienia regulują przepisy obowiązującej od br. ustawy o andarmerii.
-234-

456.Rozbicki A., Współpraca sadów wojskowych Polska-Słowacja, Polska Zbrojna 1995, nr 225. 457.Rudak S., Działalność śledczo-dochodzeniowa andarmerii Wojskowej, wybrane zagadnienia z kryminalistyki, Warszawa 1997. 458.Rudnicki S., Nowy urząd referendarza sadowego - głos w dyskusji. M.Prawn. 1996/11/395. 459.Rybak J., Problem niezawisłości sędziowskiej, a art. 53 Prawa o ustroju sadów powszechnych. M.Prawn. 1993/3/66. 460.Rymar S., Świadczenie stałej pomocy prawnej w Polsce przez zagranicznych prawników, Palestra, 2002 nr 7/8. 461. Rymarz E, Prokurator a sędzia: pozycja ustrojowa i procesowa, Prokuratura i Prawo 1995, nr 7/8. 462. Rymarz E: Prokurator Generalny w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym Studia i Materiały Trybunału Konstytucyjnego 1996. 463.Rymarz E: Trybunał Konstytucyjny: księga XV-lecia Studia i Materiały Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2001. 464. Rymarz R: Wybrane zagadnienia postępowania przed Trybunałem Konstytucyj nym Przegląd Sadowy nr 5, 1994. 465. Ryms W., Prawo o postępowaniu przed sadami adniinistracyjnymi Warszawa 2003. 466.Rzeczypospolitej Polskiej, Rzeszów 2000. 467. Rzepa Z., Ostafinski-Bodler R., Zadania prokuratury wojskowej, WPP 1999, nr 1-2. 468.Rzepiński A. Sądownictwo w PRL, Londyn 1990. 469.Sadowski T, Odpowiedzialność cywilna notariusza, Rejent 1995/5/67. 470. Sagan R, Zakaz reklamy notariuszy, Rejent 1996/4*5/96. 471. Sagan S. Prawo konstytucyjne RP, Warszawa, 1999. 472.Sagan S., Organy i korporacje ochrony prawa, Warszawa 2001. 473.Sagan S., Prawo konstytucyjne Rzeczpospolitej Polskiej, Warszawa 2001. 474. Salagierski Cz.W Pozycja notariusza w systemie organów ochrony prawnej., Rejent 2001/5/180. 475. Salagierski Cz.W, Krajowa Rada Notarialna - pięć lat działalności, Rejent 1996/4 476. Sanetra W. Sąd Najwy szy wobec prawa i praktyki Unii Europejskiej, Wrocław 2003. 477.Sanetra W., Stosunek pracy komornika po nowemu, Prz.Sąd., 1998 nr 2. 478.Sanetra W., Sąd Najwy szy w systemie wymiaru sprawiedliwości, Przegląd Sądowy 1999, 7-8. 479.Sanetra W, Sąd Najwy szy w systemie wymiaru sprawiedliwości, Przegląd Sądowy, 1999, nr 7/8, s. 3-15. 480.Sanetra W: Konstytucyjna ochrona wolności i praw pracowniczych Przegląd Sądowy nr 5, 1998. 481. Sarnecki P. Konstytucjonalizacja zasad i instytucji ustrojowych, Warszawa, 1997. 482.Sarnecki P., Konstytucyjne aspekty pozycji adwokatury i radców prawnych oraz mo liwości przemienności w wykonywaniu ich funkcji; Warszawa Palestra 1996 numer specjalny. 483.Sarnecki P., Prawo konstytucyjne RP, Warszawa 2004.

-235-

BIBLIOGRAFIA

JUM4UWJWU' J/l

484. Sarnecki P., Władza sądownicza w Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997", Rejent 1997 nr 5. 485. Sarnecki P.,Władza sadownicza w Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. Rejent 1997/5/126. 486. Sarnecki R: Nowa ustawa o Trybunale Konstytucyjnym Przegląd Sąjmowy 1998, nr 4. 487.Sarnecki P: Władza sądownicza w Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 Rejent nr 5, 1997. 488. Sąd Najwy szy, Jaktorów 2001. 489. Sekuła M, NIK -' kontynuacja i nowe wyzwania; Kontrola Państwowa, Nr 1/2004 490.Sempric ., Ostatnie ogniwo wymiaru sprawiedliwości: prywatyzacja zawodu komornika, Rzeczpospolita 1997 nr 123. 491.Semprich ., Zawód prawie wolny: komornicy: ostatnie ogniwo wymiaru sprawiedliwości, Rzeczpospolita 1999 nr .147. 492.Sierpowska I.,Pozycja Najwy szej Izby Kontroli w systemie organów państwa; Acta Universitas Wratislaviensis, Przegląd Prawa i Administracji; t.49, 2002. 493.Skrzeczowski M., andarmeria w Siłach Zbrojnych Polski, Zeszyty Naukowe WSO im. Sterana Czarnieckiego, 1999, nr 1. 494.Skrzydło W., Polskie prawo konstytucyjne, Lublin 2003. 495.Skrzydło W, Prawo konstytucyjne, Lublin, 1994. 496.Skupieński K, Notariat publiczny w średniowiecznej Polsce, Lublin 1997. 497.Skwarczyński H., „Udział policji w postępowaniu karnym skarbowym'', Przegląd Policyjny, nr 3, 2001. 498.Skwarczyński H., Prokurator w karnoskarbowym postępowaniu przygotowawczym, Prokuratura i Prawo 2002, nr 3. 499.Skwarczyński M., Uprawnienia yandarmerii wojskowej w postćpowaniu karnym skarbowym, Wojskowy Przeglfd Prawniczy, 2001, nr 1*. 500. Skwarka B., Nowy statut NK; Kontrola Państwowa, Nr 6/2001. 501. Sługiewicz W., Konstytucyjne aspekty funkcjonowania orzecznictwa sądów powszechnych. Przegląd Sądowy nr 2/2000. 502.Sługocki J, Prawo administracyjne, Kraków 2003. 503.Słuźewski J, Lang J, Polskie prawo administracyjne, Warszawa 1995. 504.Smoktunowicz E., Postępowanie administracyjne, podatkowe i administracyjno sądowe Warszawa 2001. 505.Snitko-Pleszko M, Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Wybrane zagadnienia porównawcze. „Edukacja Prawnicza" nr 3 (48) 2002. 506.SokoIewicz W, Konstytucyjna regulacja władzy sądowniczej, Warszawa 1999. 507. Solski W, Rzymskie korzenie adwokatury; Edukacja Prawnicza nr 1 (58) styczeń 2004. 508.społeczne adwokatów, członków zespołów adwokackich, opłaty i koszty; Katowice 1997. 509.Stańczuk- Hambura C.Hambura S., Muszyński M., Wymiar sprawiedliwości RFN; Bielsko -Biała 2002. 510. Stasiak B.. Publiczny wizerunek NIK; Kontrola Państwowa, Nr 3/2000. 511. Stec M., Słu by, inspekcje i stra e w nowym ustroju administracji publicznej, Samorząd Terytorialny 1998 nr 12.

512. Stefański M.,, .Sytuacyjne i podmiotowe uwarunkowania podejmowania interwencji policyjnej", Słupsk 2003. 513. Stefański R., Immunitet Prokuratorski, Prokuratura i Prawo 1997, nr 2. 514. Stefański R., Postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, sądowej lub administracyjnej. Prokuratura i Prawo 1997, nr 3. 515. Stelmasiak J., Nieczyporuk J., Polski model sądownictwa adrninistracyjnego Lublin 2003. 516. Stobienia J. Vogt W. Kędzia K. Organy i organizacje ochrony prawnej, Koszalin 1997. 517. Stych M., Rola Krajowej Rady Sądownictwa przy powoływaniu i odwoływaniu sędziów, Jurysta 1997 nr 4. 518. Stych M., Struktura organizacyjna Krajowej Rady Sądownictwa, Jurysta 2000 nr 6. 519. Stych Marek, Krajowa Rada Sądownictwa na tle rozwiązań europejskich, Katowice, 2002. 520. Stych Marek, Rola Krajowej Rady Sądownictwa przy powoływaniu i odwoływaniu sędziów, Jurysta 1997 nr 4. 521. Stych Marek, Struktura organizacyjna Krajowej Rady Sądownictwa, Jurysta 2000 nr 6. 522.Subotić M. Tajemnice Krajowej Rady, Rzeczpospolita - 2003, nr 58. 523.Suchecki J., Nowy status komorników sądowych, Prz. Sąd., 1998 nr 2. 524.Suchocka H., Sądy i sędziowie w konstytucji, Prawo i ycie nr 18/1998 r. 525.Sulik B. Sprawozdanie z działalności Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Re yser 1999, nr 6. 526. Suliński J., Zwalczanie przestępczości w wojsku, Wojsko i Wychowanie, 2001, nr 6. 527. Suliński J., andarmeria wojskowa • jej wpływ na bezpieczeństwo i porządek w Siłach Zbrojnych, Zeszyt Problemowy, 1996, nr 1. 528.Sylwestrzak A., Dyskusja wokół nowego modelu NEK; Kontrola Państwowa.Nr 3/1993. 529.Sylwestrzak A., Najwy sza Izba Kontroli a konstytucja; Kontrola Państwowa, Nr 4/1998. 530.Sylwestrzak A., Najwy sza Izba Kontroli w projektach Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej; Kontrola Państwowa, Nr 1/1995. 531. Sylwestrzak A., Najwy sza Izba Kontroli, Warszawa 1977. 532.Sylwestrzak A., Najwy sza Izba Kontroli, Warszawa, 1997. 533.Sylwestrzak A., Najwy sza Izba Kontroli, Wrocław- Warszawa- Kraków 1989. 534. Sylwestrzak A., Sprawozdania z działalności NIK; Kontrola Państwowa, Nr 3/1996. 535.Sypniewska A., Sypniewski R.,Notariat; Adwokatura; Obsługa prawna.podmiotów gospodarczych; Warszawa; Poznań 1993. 536.Sypniewski A., Sypniewski R., Podstawy prawno- ustrojowe Rzeczpospolitej Polskiej. Najwy sze organy sądowe, Poznań, 1993. 537.Szczawiński A. Ustrój sądów powszechnych: wybór przepisów, Sopot 2002. 538.Szczawiński A., Przepisy dla komorników, Sopot 2002. 539.Szeliga Z. Odpowiedzialność parlamentarzystów, Prezydenta, Rady Ministrów oraz jej członków w świetle konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. Lublin 2003.
• 237-

- 236 -

-^r\¥mt

BIBLIOGRAFIA

BIBLIOGRAFIA

540.Szepietowska B.: Instytucje ustrojowe w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 1996. 541. Szmalik B. migrodzki M., Ustrój organów ochrony prawnej, Lublin 2003. 542.Szmulik A., migrodzki J. Ustrój organów ochrony prawnej Lublin 2001. 543.Szmulik B.: Sadownictwo konstytucyjne: ochrona konstytucyjności w Polsce, Lublin 2001. 544.Szmyt A., Najwy sza Izba Kontroli w Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 roku [w:] Wybrane zagadnienia nowej konstytucji, pod red. A.Szmyta; Gdańskie Studia Prawnicze, 1998, t.3. 545.Szreniawski J, Prawo administracyjne: część ogólna, Lublin 1994. 546. Sztyk R, Notariusz - persona excepta. Rejent 1996/10/135. 547.Sztyk R, Aplikanci i asesorzy notarialni, Rejent 1996/7-8/214. 548.Sztyk R, Ewolucja notariatu polskiego w związku z przeobra eniami w kraju i przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej, Rejent 1998/4/116. 549.Sztyk R, Funkcja publiczna notariatu, Rejent 1994/12/49. 550.Sztyk R, Geneza upaństwowienia notariatu, Rejent 1997/1/144. 551. Sztyk R, Rola notariatu w przeobra eniach gospodarczych jako gwarancja bezpieczeństwa obrom cywilnego, Rejent 1995/4/69. 552.Sztyk R, Tajemnica zawodowa notariusza w postępowaniu przed organami ścigania i w postępowaniu sadowym, Rejent 2003/11/87. 553.Sztyk R, Tajemnica zawodowa notariusza, Rejent 1998/9/54. 554. Sztyk R, Zabezpieczenie praw i słusznych interesów stron oraz innych osób czynności notarialnej, Rejent 2001/5/206. 555. Sztyk R, Zadania notariatu w zapewnieniu ochrony praw majątkowych w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Rejent 1997/5/167. 556.Sztyk R, Zmiany modelowe prawa o notariacie, Rejent 1999/3/40. 557. Sztyk R,, Obowiązki notariusza w postępowaniu wieczystoksięgowym, Rejent 2001/11/13. 558.Szubiakowski ML, Dopuszczalność kontroli Najwy szej Izby Kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny; Kontrola Państwowa, Nr 4/1998. 559.Szumiło-Kulczycka D. Odpowiedzialność karna przed Trybunałem Stanu Prz. Sejmowy, nr 4, 2001. 560.Szustaldewicz R, Kompetencje NK; Jurysta, Nr 4/1996. 561. Szustakiewicz R, Podstawy prawne udzielania informacji prasie przez Najwy sza Izbę Kontroli; Kontrola Państwowa, Nr 6/1999. 562.Szwagrzyk K., Wojskowy Sad Okręgowy w latach 1945-1954, Zeszyty Historyczne WiN-u 2000. nr 14. 563.Szwajdlef W, Administracyjnoprawne zagadnienia powołania notariusza i wyznaczenia mu siedziby. Rejent 1995/4/49. 564.Szwajdler W, Kierunki aktualnego orzecznictwa NSA w sprawach o powołanie notariusza i wyznaczenie siedziby jego kancelarii, Rejent 2001/5/230. 565.Szwajdler W, Proponowane zmiany powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby jego kancelarii, Rejent 1995/10/79. 566.Szwajdłer W, Rozbie ności w orzecznictwie NSA dotyczącym powołania notariusza oraz wyznaczenia siedziby jego kancelarii, Rejent 2000/12/13.
-238-

567. Szymanowska A. .Więźniowie i funkcjonariusze wobec norm obyczajowych i prawnych,Warszawa 1998. 568.Szymczak I, Funkcje ustrojowe oraz zadania zawodowe samorządu notarialnego (rozwa ania prawnoporównawcze), Rejent 1997/10/98. 569.Szynkowski R, Wojciechowski M., Praca operacyjno-rozpoznawczą w andarmerii wojskowej, Poznań 1997. 570.Śleziak-Spruś M., Instytucja Rzecznika Praw Dziecka w Norwegii, Szwecji i Danii, Warszawa 2002. 571. Średnicki W., Współdziałanie andarmerii Wojskowej z innymi organami pań stwa w systemie bezpieczeństwa RP [Rzeczypospolitej Polskiej]: praca studyjna, Warszawa 1997. 572. Świaddewicz J., Naczelny Sad Administracyjny. Komentarz do ustawy, Białystok 1999. 573.Światkiewicz J., Rzecznik Praw Obywatelskich w polskim systemie prawnym stan prawny na 30.06.2001, Warszawa 2001. 574.Tarno J.P, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004. 575.Tamo P.J, Naczelny sąd administracyjny a wykładnia prawa administracyjnego, Łódź 1996. 576.Tkacz S.: Rozumienie sprawiedliwości w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Katowice 2003. 577. Torbus A., Komornicy jako organy egzekucyjne w nowych warunkach ustrojowych (poszukiwanie optymalnych rozwiązań), Rejent, 1994 r.-1995 nr 3. 578.Trepner CzM Niezale ność NIK podstawa jej działalności; Kontrola Państwowa, Nr 1/1999. 579.Trzciński J.: A selection of the Polish Constitutional TribunaTs jurisprudence from 1986 to 1999, Warszawa 1999. 580.Trzciński J.: Konstytucja i gwarancje jej przestrzegania: księga pamiątkowa ku czci prof. Janiny Zakrzewskiej Studia i Materiały Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 1996. 581. Trzciński J.: Trybunał Konstytucyjny - materiały konferencyjne, Wrocław 1987. 582. Tuleja P. Stosowanie konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w świetle zasady jej nadrzędności, Kraków 2003. 583.Tylman J.t „Pozycja prawna policji w reformach postępowania przygotowawczego", Studia. Iuridica t.33, 1997. 584.Tymecki B, Czynności notarialne polskich konsulów, Poznań 1999. 585,Tymecki B, Notariat i czynności notarialne, Białystok 1998. 586.Tynel A., Wykonywanie krajowych orzeczeń sądów polubownych. 587.Ura E., „Prawne formy i metody działania policji", Ann. UMCS nr 42, 1995. 588. Ura E., Inspekcja Celna, Zeszyty Naukowe, Wy sza Szkoła Ekonomiczna Nisko Nrl/98. 589. Ura E., Status prawny pracowników Najwy szej Izby Kontroli; Rzeszowskie Ze szyty Naukowe, 1.19, 1996. 590.Ura E., Urząd Ochrony Państwa, Ann. UMCS 1991 nr 38. - 239 -

BIBLIOGRAFIA BIBLIOGRAFIA

591. Urbanowicz A., Spojrzenie na współpracę Najwy szej Izby Kontroli z krajami Europy Zachodniej; Kontrola Państwowa, Nr 6/1999. 592. Walczak A. Prawo o ustroju sadów powszechnych, Regulamin wewnętrznego urzędowania sadów powszechnych, Kraków 2003. 593. Waltoś S., Prokuratura - jej miejsce wśród organów władzy, struktura i funkcje, Państwo i Prawo 2002, nr 4. 594,Wanger M., Wymiar sprawiedliwości w Lichtensteinie. Palestra 2000/1/137 Warszawa 2001. 595. Wasilewski A. Władza sądownicza w Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, Pań stwo i Prawo, 1998, nr 7. 596. Wasilewski A., Kolegium kompetencyjne przy Sadzie Najwy szym (de legę lata i de legę ferenda), Państwo i Prawo 2000, z.. 8. 597. Wasilewski A., Władza sądownicza w Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, PiP 1998 nr 7. 598. Waszczyński J., Źródła do nauki o ustroju organów ochrony prawnej, Łódź 1998. 599.Wąsowski K. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, Ruch Muzyczny - 1998, nr 4. 600.Wesołowski A., W cieniu wojny i polityki. Sadownictwo WP na froncie wschod nim w latach 1943-1945, Toruń 2003. 601. Wędrychowska E.L., Stabilność zawodu sędziego w świetle ostatnich zmian przepisów prawa o ustroju sądów powszechnych. Prok.i Pr. 2000/1/89. 602.Widziszewska B., Krawczak P,Kryzys systemu egzekucji komorniczej .Kontrola Państwowa, 1995 nr 6. 603. Wierzbowski M, Postępowanie administracyjne - ogólne, podatkowe i egzekucyjne. 604.Wincewicz J., andarmeria w systemie bezpieczeństwa państwa, Wojsko i Wychowanie, 1998, nr 7. 605. Wincewicz J., andarmeria Wojskowa w systemie bezpieczeństwa wewnętrznego Rzeczypospolitej Polskiej: rozprawa doktorska, Warszawa 1999. 606. Winczorek P., Komentarz do Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2.04.1997 roku, Warszawa, 2000. 607. Winczorek R, Prawo konstytucyjne Rzeczpospolitej Polskiej. Podręcznik dla studentów studiów nieprawniczych, Warszawa, 2003. 608. Wiśniewski L. Podstawowe prawa jednostki i ich sądowa ochrona, Warszawa 1997. 609. Wiśniewski L., Ochrona praw człowieka w świecie, Poznań 2000. 610. Witkowski Z., Pozycja ustrojowa i zadania Najwy szej Izby Kontroli w okresie 80lecia; Kontrola Państwowa, Nr 2/1999. 611. WłodykaS. Ustrój organów ochrony prawnej, Warszawa 1975. 612. Wojciechowski J., Dziś i jutro Krajowej Rady Sądownictwa (w:] Rzeczpospolita 1994 nr 37. 613. Wojskowej, Polska Zbrojna, 2002, nr 9. 614. Woliński J., Sądy i sędziowie. Prawo i ycie nr 15/1998. 615. Woś T, Postępowanie sadowo-administracyjne, Warszawa 2000. 616. Woś T., Czy dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne realizuje konstytucyjną zasadę prawa do sądu? Bielsko-Biała 2003. 617. Woś T., Postępowanie sadowo-administracyjne Warszawa 1996
- 240 -

618. Woś T., Reforma sadownictwa administracyjnego - projekty dalekie od ideału PiP 2001 nr 7. 619. Wozniak Z., Wojskowa Temida - dokąd zmierza?, Bandera 1999, nr 5. 620. Wójcik C, Rola i zadania sadownictwa wojskowego w okresie represji politycznych 1944-1956, Pamięć i Sprawiedliwość 1996, nr 39. 621. Wójcik S, Rola notariusza w prawach spadkowych na przykładzie testamentu notarialnego, Rejent 1996/4-5. 622. Wróbel A, Charakter prawny samorządu notarialnego i jego kompetencje prawodawcze, Rejent 2001/5269. 623.Wróbel A, Przegląd orzecznictwa Sądu Najwy szego w sprawach samorządu notarialnego, Rejent 2000/4/2U. 624. Wybrane zagadnienia porównawcze, „Edukacja Prawnicza" nr 4 (49) 2003. 625.Wyrzykowski M., Model ustrojowy prokuratury, Warszawa 2000. 626.Zając T., Wybrane środki zaskar ania w postępowaniu egzekucyjnym. Zarządź, i Eduk., 2001 nr spec. 1 627.Zakrzewski R., - zadania, organizacja i uprawnienia. Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego, Inspekcja Celna Nr 11/00. 628.Zakrzewski R., Kompetencje Inspekcji Celnej, Kontrola Państwowa, Nró/99. 629. Zalesny J. Ckipcwedzialność konstytucyjna w Drugiej Rzeczypospolitej Warszawa 2003. 630.Zalewski A., Ławnicy sądów wojskowych, Polska Zbrojna 1999, nr 4. 631. Zarzycki W. Temida Sejmowa Warszawa 2000. 632. Zbrojewska M. Dobrowolne poddanie się karze w świetle orzecznictwa Sądu Najwy szego, Przegląd Sądowy, 2001, nr 11/12, s. 206-216. 633.Zdziennicki B., Kilka uwag o projekcie ustawy - prawo o ustroju sądów powszechnych. PS 2001/6/3. 634.Zell Z. Trybunał Stanu Wspólnota nr 40 1999 s. 22. 635. Zieliński A (red.), Przyszłość polskiego wymiaru sprawiedliwości, Warszawa 2002. 636. Zieliński A. Sądownictwo w procesie przemian ustrojowych w Polsce, Nota riusz Płocki 1996, nr 4, s. 15-18 637.Zieliński A., Od totalitaryzmu do demokracji: Ombudsman w procesie transformacji ustrojowej, Prawo i ycie, nr K), 1999. 638.Zieliński A., Prawo do sądu a struktura sądownictwa. PiP 2003/4/20. 639.Zieliński A., Strategia Ombudsmana, Prawo i ycie, nr 22, 1998. 640.Zieliński A.., Prawo do sądu a struktura sądownictwa PiP 2003 nr 4. 641. Zieliński T., Czas prawa i bezprawia-myśli niepokorne kustosza praw, Warszawa 1999. 642.Zieliński T., Międzynarodowe pakty praw człowieka w praktyce Rzecznika Praw Obywatelskich, Warszawal995. 643.Zieliński T., Ombudsman! mo liwości i granice działania. Warszawa 1994. 644.Zieliński T., Rzecznik Praw Obywatelskich II kadencja. Warszawa 1996. 645.Zięba - Załucka H., Instytucja prokuratury w Polsce, Warszawa 2003. 646.Zięba - Załucka H., Przekształcenie ustrojowe prokuratury, [w:] Ustrój i struktura aparatu państwowego i samorządu terytorialnego, Warszawa 1997. 647.Zięba- Załucka H., Instytucja sądów wojskowych w Rzeczpospolitej Polskiej, Rzeszowskie Zeszyty -Naukowe 1999 nr 27.
-241V ,

BIBLIOGRAFIA

648.Zięba* Załucka H., Krajowa Rada Sadownictwa (I kadencja) Rzeszowskie Zeszyły Naukowe 1995 nr 17. 649. Zięba- Załucka H., Władza ustawodawcza, wykonawcza i sądownicza w konstytucji RP, Warszawa, 2002. 650.Zicba-Załucka H. Stosunek prokuratury do nowych organów ochrony prawnej oraz ich wpływ na jej działalność Annales Universitaris Mariae Curie Skłodowska nr 45. 651. Zięba-Załucka H., NDC (w:] Polskie Prawo Konstytucyjne, red. W.Skrzydło, Lublin, 1998. 652.Zicba- ałucka H., Pozycja ustrojowa Najwy szej Izby Kontroli w latach 19441984; Kontrola Państwowa, Nr 3/1998. 653.Zimmerman J., Polskie sadownictwo administracyjne KSP Rok XXVI-XXVIII 199>1994. 654.Zirnmenńann J, Polska jurysdykcja adrninistracyjn., Warszawa 1996 655.Zoll A., Rewizje nadzwyczajne Sadu Najwy szego w sprawach okresu stanu wojennego, Prokuratura i Prawo, 1997, nr 2.. 656.Zwierzchowski E., Sadownictwo konstytucyjne, Białystok 1994. 657. Zwierzchowski E.: Prawo i kontrola jego zgodności z konstytucja, Warszawa 1997. 658. ebrowski A., Z najnowszej historii sadownictwa wojskowego. Myśl Wojskowa 1997, nr 2. 659. migrodzki M., Ustrój organów ochrony prawnej, Lublin 2003. 660. ukowski L, Sawuła R, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed Naczelnym Sadem Administracyjnym, Warszawa 2002. 661. ukowski L.., Postępowanie administracyjne i postępowanie przed Naczelnym Sadem Administracyjnym Warszawa 2002.

-24£-

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->