You are on page 1of 20

TRK STANDARDI

TURKISH STANDARD

TS 4559
Ekim 1985

ICS 77.140.60
1. Bask

BETON ELK HASIRLARI


Steel Mesh for Concrete

TRK STANDARDLARI ENSTTS


Necatibey Caddesi No.112 Bakanlklar/ANKARA

Bugnk teknik ve uygulamaya dayanlarak hazrlanm olan bu standardn, zamanla ortaya


kacak gelime ve deiikliklere uydurulmas mmkn olduundan ilgililerin yaynlar izlemelerini
ve standardn uygulanmasnda karlatklar aksaklklar Enstitmze iletmelerini rica ederiz.

Bu standard oluturan Hazrlk Grubu yesi deerli uzmanlarn emeklerini; tasarlar zerinde
grlerini bildirmek suretiyle yardmc olan bilim, kamu ve zel sektr kurulular ile kiilerin
deerli katklarn kranla anarz.

Kalite Sistem Belgesi


malt ve hizmet sektrlerinde faaliyet gsteren kurulularn sistemlerini TS EN ISO 9000 Kalite
Standardlarna uygun olarak kurmalar durumunda TSE tarafndan verilen belgedir.

Trk Standardlarna Uygunluk Markas (TSE Markas)


TSE Markas, zerine veya ambaljna konulduu mallarn veya hizmetin ilgili Trk Standardna uygun
olduunu ve mamulle veya hizmetle ilgili bir problem ortaya ktnda Trk Standardlar Enstitsnn
garantisi altnda olduunu ifade eder.

TSEK
Kalite Uygunluk Markas (TSEK Markas)
TSEK Markas, zerine veya ambaljna konulduu mallarn veya hizmetin henz Trk Standard
olmadndan ilgili milletleraras veya dier lkelerin standardlarna veya Enstit tarafndan kabul
edilen teknik zelliklere uygun olduunu ve mamulle veya hizmetle ilgili bir problem ortaya ktnda
Trk Standardlar Enstitsnn garantisi altnda olduunu ifade eder.

DKKAT!
TS iareti ve yannda yer alan say tek bana iken (TS 4600 gibi), mamuln Trk Standardna uygun
retildiine dair reticinin beyann ifade eder. Trk Standardlar Enstits tarafndan herhangi bir
garanti sz konusu deildir.
Standardlar ve standardizasyon konusunda daha geni bilgi Enstitmzden salanabilir.
TRK STANDARDLARININ YAYIN HAKLARI SAKLIDIR.

UDK 691.87:620.17:
624.012.454

TRK STANDARDI

TS 4559/Ekim 1985

NDEKLER
0 - KONU, TANIM, KAPSAM ..................................................................................... 1
0.1 - KONU.........................................................................................................................1
0.2 - TANIMLAR .................................................................................................................1
0.2.1 - Beton elik Hasr................................................................................................................ 1
0.2.2 - Beton elik ubuu............................................................................................................. 1
0.2.3 - Dier Tanmlar ..................................................................................................................... 1

0.3 - KAPSAM ....................................................................................................................1

1 - SINIFLANDIRMA VE ZELKLER ....................................................................... 1


1.1 - SINIFLANDIRMA........................................................................................................1
1.1.1 - Snflar ................................................................................................................................. 1
1.1.2 - Tipler.................................................................................................................................... 2
1.1.3 - Trler ................................................................................................................................... 2

1.2 - ZELKLER................................................................................................................2
1.2.1 - Malzeme zelikleri .............................................................................................................. 2
1.2.2 - Grn zelikleri ............................................................................................................... 2
1.2.3 - Yapl zelikleri .................................................................................................................. 4

1.3 - BOYUT VE TOLERANSLAR ......................................................................................4


1.3.2 - Nervr Boyutlar................................................................................................................... 6
1.3.3 -Profilli ubuklarn profil boyut ve zellikleri........................................................................... 6
1.3.4 - ubuk Aralklar ................................................................................................................... 6
1.3.5 - Biim Tolerans .................................................................................................................... 6

1.4 - ZELK, MUAYENE VE.DENEY ZELGES.............................................................6

2 - NUMUNE ALMA, MUAYENE VE DENEYLER ..................................................... 7


2.1 - NUMUNE ALMA .........................................................................................................7
2.2 - MUAYENELER...........................................................................................................7
2.2.1 - Gzle muayene ................................................................................................................... 7
2.2.2 - Boyut Muayenesi ................................................................................................................. 7
2.2.3 - Biim Muayenesi ................................................................................................................. 8
2.2.4 - Ktle Muayenesi .................................................................................................................. 8

2.3 - DENEYLER ................................................................................................................8


2.3.1 - ekme Deneyi ..................................................................................................................... 8
2.3.2 - Dz Yzeyli elik ubuklar iin Katlama Deneyi ................................................................ 8
2.3.3- Nervrl veya Profilli elik ubuklar iin ileri Geri Eme Deneyi ........................................ 8
2.3.4 - Kaynakl elik Hasrlarda Dm Noktas Kaynann Kayma Dayanm Tayini Deneyi ... 9
2.3.5 - Nervrl veya Profilli ubuklarda Aderans Katsays (1) Deneyi ...................................... 9

2.4 -DEERLENDRME .....................................................................................................9


2.5 - MUAYENE VE DENEY RAPORU.............................................................................10

3 - PYASAYA ARZ.................................................................................................. 10
3.1 - AMBALAJLAMA .......................................................................................................10
3.2 - ARETLEME...........................................................................................................10
3.3 - SAKLAMA-TAIMA ..................................................................................................10

4- ETL HKMLER .......................................................................................... 11


FY-1 ....................................................................................................................... 13
FY-2 ....................................................................................................................... 14
ATIF YAPILAN TRK STANDARDLARI................................................................. 14
TADL F ............................................................................................................... 15

UDK 691.87:620.17:
624.012.454

TRK STANDARDI

TS 4559/Ekim 1985

BETON ELK HASIRLARI


0 - KONU, TANIM, KAPSAM
0.1 - KONU
Bu Standard, beton elik hasrlarnn tanmna, snflandrma ve zeliklerine, numune alma,
muayene ve deneyleri ile piyasaya arz ekline dairdir.

0.2 - TANIMLAR
0.2.1 - Beton elik Hasr
Beton elik hasr, birbirine dik dorultuda yerletirilmi ayn mekanik ve yzeysel zeliklere sahip iki
dizi beton elik
ubuklarnn kesime noktalarnda diren nokta kayna veya kelepelerle birletirilmesiyle
oluturulmu hazr beton
tehizatdr.
NOT - Bu standardda "hasr" veya "elik hasr" deyimi "beton elik hasr" anlamnda kullanlmtr.

0.2.2 - Beton elik ubuu


Beton elik ubuu, betonarme yaplarda beton tehizat olarak kullanlan, dairesel kesitli dz yzeyli
veya yzeyi nervrl veya profilli olan elik ubuklardr.

0.2.3 - Dier Tanmlar

1)

Beton elik ubuklaryla ilgili dier tanmlar TS 708 'de verilmitir.

0.3 - KAPSAM
Bu Standard, beton elik hasrlarn kapsar.

1 - SINIFLANDIRMA VE ZELKLER
1.1 - SINIFLANDIRMA
1.1.1 - Snflar
Beton elik hasrlar, birletirilme ekline gre;
- Kaynakl birleimli (KY),
- Kelepeli birleimli (KL),
olmak zere iki snfa ayrlr.

1) Bu Standard metninde atf yaplan Trk Standardlarnn numaralar metnin sonunda verilmitir.

UDK 691.87:620.17:
624.012.454

TRK STANDARDI

TS 4559/Ekim 1985

1.1.2 - Tipler
Beton elik hasrlar yapldklar ubuklarn yzey zeliklerine gre;
- Dz yzeyli ubuklardan yaplm nasrlar (D),
- Nervrl ubuklardan yaplm hasrlar (N),
- Yzeyi profilli ubuklardan yaplm hasrlar (P),
olmak zere tipe ayrlr.

1.1.3 - Trler
Beton elik hasrlar, yapldklar ubuklarn minimum kopma uzamas deerlerine gre;
- Minimum kopma uzamas %8 olanlar (s),
- Minimum kopma uzamas %5 olanlar (k),
olmak zere iki tre ayrlr.

1.2 - ZELKLER
1.2.1 - Malzeme zelikleri
Beton elik hasrlarnn yapmnda, mekanik zelikleri izelge-1'de verilmi bulunan V b ubuklar
kullanlmaldr.
- Bu ubuklar zerinde Madde 2.3.1'de belirtilen ekme deneyi uygulandnda elde edilecek
deerler, izelge-1'in 2,3 ve 5'inci satrlarnda belirtilen deerlere uygun olmaldr.
- Beton elik hasrlarnn yapmnda kullanlan dz yzeyli elik ubuklara Madde 2.3.2'de belirtilen
katlama deneyi, nervrl veya profilli ubuklara da Madde 2.3.3'de belirtilen ileri geri eme deneyi
uygulandnda, ubuklarda krlma veya atlama olumamaldr.
- elik hasrlar oluturan nervrl veya profilli ubuklara Madde 2.3.5'de belirtilen aderans
katsays deneyi uygulandnda, bulunacak aderans katsays ( 1) en az 1,4 olmaldr.

1.2.2 - Grn zelikleri


Beton elik hasrlar, Madde 2.2.1'de belirtilen ekilde gzle muayene edildiklerinde, yzeylerinde tufal
(ayrlabilen pas), atlak, entik gibi zrler, ubuklarda gzle alglanabilir ap deiiklikleri, nervr
bozukluklar veya eksiklikleri bulunmamaldr. Hasrlarn atks dzgn olmal, gzle grlebilir simetri
.bozukluklar, arpklk ve balanmam dm noktalar bulunmamaldr.

UDK 691.87:620.17:
624.012.454

TRK STANDARDI

TS 4559/Ekim 1985

ZELGE-1 Beton elik Kasrlar Mekanik zelikleri


SINIFLAR
KAYNAK L I
TPLER

Dz yzeyli

V bs

TRLER

12-

Anma ap (mm)
Minimum akma snr
fsu
2
2
kgf/cm ( N/mm )

(1)

3- Minimum ekme dayanm


fsu
2
2
kgf/cm ( N /mm )
4-

Kaynaklama ekli

(2)

5- Minimum kopma uzamas


10
(%)

V bk

KELEPEL

Profilli

V bs

Nervrl

V bk

V bs

V bk

V bs

4 -12

4 -12

4-12

6-12

14-16

5000
(500)

5000
(500)

5000
(500)

5000
(500)

5500
(550)

5500
(550)

5500
(550)

5500
(550)

A
ND

A
ND

A
ND

A
ND

(3)

(4)

6- Kaynakl elik hasrda


dm noktas kaynann
kopma dayanm ( k)
kgf (kN )
7-

Katlama deneyi iin


mandrel ap
(Katlama as 180)

8- leri-geri eme
deneyinde (mm)
anma aplarna
gre kullanlacak
eme silindiri aplar

12

1416

0,35.As.f0,2

0,30.As.f0,2

1) % 0,2 kalc uzamaya karlk olarak belirlenecek gerilme deeri. Gerilmelerin hesabmda anma
ap kullanlmaldr.
2) A = Diren aln ktek kayna; ND = Nokta diren kayna
3) Minimum kopma uzamasnn belirlenmesi iin yaplacak deneyde, eneler aras serbest
uzunluk olarak 10 bulunacak deney numuneleri kullanlmaldr. Nervrl ve profilli ubuklarda
enine veya eimli en az 10 nervr ieren serbest boylar kullanlmaldr.
4) Burada, As kk apl (enine) ubuun alan; f0,2 kullanlan elik ubuun minimum
akma snrdr.

UDK 691.87:620.17:
624.012.454

TRK STANDARDI

TS 4559/Ekim 1985

1.2.3 - Yapl zelikleri


Beton elik hasrlar aadaki yapl zeliklerinde olmaldr.
- elik hasrlarn yapmnda.kullanlan birbirine dik dorultudaki elik ubuklarn byk kesitli olan
"boyuna", kk kesitli olan "enine" tehizat olarak adlandrlmtr. Ancak her iki tehizat eit kesitli
olarak yaplabilir.
- Boyuna tehizat oluturan ubuklardan her biri veya bir blm, yan yana konmu ift ubuktan da
oluturulabilir.
- Enine tehizat oluturan ubuklardan herhangi birinin kesit alan, boyuna bir ubuun veya ubuk
iftinin kesit alannn en az te birine eit olmaldr.
- Kaynakl elik hasr oluturan enine ve boyuna ubuklar, btn kesime noktalarnda, en kk
.kayma mukavemeti izelge-1 satr 6'da belirtilen dzeyde olan diren nokta kaynayla birletirilmi
olmaldr. Madde 2.3.4'e gre yaplan dm noktas kayna kayma dayanm deneyi sonucunda 5
deney numunesinden elde edilen en kk deer izelge-1 satr 6'da belirtilen deerin 0,80'inden
kk olmamak zere, 5 deneyin sonularnn ortalamas izelge-1 satr.6'da verilen deerden
kk olmamaldr.
- Kelepeli elik hasrlarda kullanlacak kelepeler, betona veya elie zararl olmayan malzemeden
yaplm olmal ve dm noktalarnn, tama ve uygulama artlar altnda kayma dnme veya
ayrlmasn nleyebilmelidir.
- elik hasr oluturan, enine ve boyuna ubuklar, kenarlara en yakn dm noktalarndan sonra en
az 2,5 cm uzatlm olmaldr.

1.3 - BOYUT VE TOLERANSLAR


1.3.1 - ubuk aplar, Kesit Anma Alanlar ve Anma Ktleleri Beton elik hasrlarnn
yapmnda kullanlan beton elik ubuklarnn anma aplar, kesit anma alanlar ve birim boy
ktleleri (anma ktleleri) izelge-2'de belirtilenlere uygun olmaldr.

UDK 691.87:620.17:
624.012.454

TRK STANDARDI

TS 4559/Ekim 1985

ZELGE-2 elik Hasrlarn Yapmnda Kullanlan elik ubuklarn


Anma aplar, Anma Kesit Alanlar ve Birim Boy Ktleleri (Anma Ktleleri)
Anma ap
( mm)

4
4,5
5
5,5
6
6,5
7
7,5
3
8,5
9
9,5
10
10, 5
11
11,5
12
14
16

Tolerans
(mm)

0,2

0, 3

Kesit Anma Alan


2
As (cm )

0,126
0,159
0,196
0,238
0,283
0,332
0,385
0,442
0,503
0,567
0,636
0,709
0,785
0,866
0,950
1,039
1,131
1,54
2,01

1)

Anma Ktlesi
(kg/m)

0,099
0,125
0,154
0,187
0, 222
0,260
0,302
0,347
0,395
0,445
0,499
0,556
0,617
0,680
0,746
0,815
0,888
1,21
1,58

1) Anma ktlesi tolerans - %6'dr. ubuklarn anma ktlelerinden ar olmalar kusurlu


saylmalarna sebep olmaz.

UDK 691.87:620.17:
624.012.454

TRK STANDARDI

TS 4559/Ekim 1985

1.3.2 - Nervr Boyutlar


- Beton elik hasrlarnn yapmnda kullanlan nervrl elik ubuklarn 600 mm uzunluktaki bir
blmndeki btn nervrlerin llen yksekliklerinden (a) bir yzde bulunanlarn en kk
ykseklii, dier yzde bulunanlarn en byk yksekliinin %60'ndan kk olmamaldr.
- Ayn uzunluktaki bir para zerindeki btn nervrlerin llen tepe geniliklerinin (b) ortalamas Fy
1'de belirtilenlere uygun olmaldr.
- Ayn uzunluktaki bir para zerindeki btn nervrlerin llen yksekliklerinin (a) ortalamas Fy1de belirtilen snr deerinden kk olmamaldr.
- 600 mm boyundaki bir para zerinde llen btn nervr aralklarnn ( c)ortalamas Fy-1de
verilmi olan deerlere uygun olmaldr.
- Nervr eksenlerinin ubuk ekseniyle yapt a (), 40den kk 60den byk olmaldr.

1.3.3 -Profilli ubuklarn profil boyut ve zellikleri


Fy-2de belirtilenlere uygun olmaldr.

1.3.4 - ubuk Aralklar


elik hasrlarda, boyuna ve enine ubuklarn aralklar eit veya farkl olabilir. En kk ve en. byk
aralklar, enine ve boyuna ubuklar iin 50 mm ile 400 mm arasnda veya bunlara eit olan deerlerde
olmaldr. Boyuna ubuklar ubuk iftlerinden oluturulmularsa, birbirini izleyen ubuk ifti eksenleri
arasndaki uzaklk en az 100 mm olmaldr.
ubuk aralklar toleranslar:
- Birbirini izleyen iki ubuk aral iin
- Be aral snrlayan iki ubuk aras iin
- En d ve en iteki iki ubuk aras iin,
25 mm'den fazla olmamak zere

:%5,
:%2,5
:%0,5

olmaldr.

1.3.5 - Biim Tolerans


elik hasrn enine, ve boyuna d ubukla-r zerinde kenarlar 120 cm ve 160 cm .olarak
iaretlenen bir dik genin, llen hipotensnn uzunluu 200 cm 3 cm olmaldr.

1.4 - ZELK, MUAYENE VE.DENEY ZELGES


zelikler ve bu zeliklere ait muayene ve deney madde numaralar izelge-3'de verilmitir.
ZELGE-3 zelikler ve Bunlarn Muayene ve Deneyleri

ZELLK
1.2.1 Malzeme zellikleri

1.2.2 Grn zellikleri


1.2.3 Yapl zellikleri
1.3 BOYUT VE TOLERANSLAR
3.2 ARETLEME

MUAYENE VE DENEY
2.3.1 ekme Deneyi
2.3.2 Dz Yzeyli elik ubuklar iin katlama
Deneyi
2.3.3 Nervrl ve profilli ubuklar iin ileri geri
eme
deneyi
2.3.5 Nervrl veya Profilli ubuklarda Aderans
katsays(1) deneyi
2.2.1 Gzle muayene
2.3.4 Kaynakl elik hasrlarda dm noktas
kaynann kayma mukavemeti tayini deneyi
2.2.2 Boyut Muayenesi
2.2.3 Biim Muayenesi
2.2.4 Ktle Muayenesi
2.2.1 Gzle Muayene

UDK 691.87:620.17:
624.012.454

TRK STANDARDI

TS 4559/Ekim 1985

2 - NUMUNE ALMA, MUAYENE VE DENEYLER


2.1 - NUMUNE ALMA
Ayn snf, tip, trde olan ve ubuk aralklar ile ubuk aplar asndan ayn boyutsal zeliklerde olan
ve bir seferde muayeneye sunulan beton elik hasrlar bir parti saylr. Her partiden, partinin
byklne gre, izelge-4*de belirtilen sayda elik hasrdan oluan numune takm partideki
hasrlar arasndan geliigzel alnarak ayrlr. Bu ilem iin TS 2756'da belirtilen "Numune Almada
Rasgele Saylar izelgesinin Uygulanmas ile Numune Alma Yntemi", kullanlmaldr. Bunun mmkn
olmamas durumunda, aadaki metot uygulanr.
Partide bulunan elik -hasrlar 1, 2, 3 .... N olmak zere numaralanr veya numaraland varsaylr.
Burada; N, partideki elik hasr birimi saysdr. Numune ..takmnda bulunmas gerekli elik hasr
says (n) olmak zere, N/n=r says hesaplanr, tam say deilse tam sayya tamamlanr. Bu ekilde
bulunan (r) tam says esas alnarak, partinin geliigzel bir noktasndan sayma balanp (r) inci, (2r)
inci, (3r) inci .... (nr) inci elik hasr ayrlp alnarak izelge-4' te belirtilen numune saysna ulalana
kadar numune ayrlma srdrlp, numune takm oluturulur.
ZELGE-4 elik Hasrlarda Partiden Alnacak Numune Saylar ve Kabul Edilebilir Kusurlu
Saylar
Partideki elik
Alnacak
Kabul Edilebilir Kusurlu Says
Hasr (Adet)
Numune
Muayeneler
Deneyler
(N)
Says (Adet)
Eme
Dm
ekme
(n)
Katlama
Noktas
Kayna

Aderans
Katsays
1

Toplam
Kusurlu
Says

150'ye kadar

151-280
281-500
501-1200
1201-3200
3201-1000
10001 ve
fazlas

5
8
13
20
32
50

1
2
2
3

1
2
2

1
2

1
2
2
3

2.2 - MUAYENELER
2.2.1 - Gzle muayene
Gzle muayenede, beton elik hasrlarnn Madde 1.2.2'de belirtilenlere uygun olup olmadna
ve Madde 3.2'de belirtilen iaretlerin bulunup bulunmadna baklr. elik hasrlar oluturan elik
ubuklarn yzeylerinde derin olmayan atlak, entik veya tufal bulunmas durumunda, tel frayla
elde temizlenmi numune Madde 1.3'te belirtilen boyutsal ve Madde 1.2.1'de belirtil.en yapsal
zeliklere uygun, bulunursa kusurlu saylmaz.

2.2.2 - Boyut Muayenesi


2.2.2.1 - ubuk Boyutlar
elik hasrlar oluturan enine ve boyuna dorultudaki, dz yzeyli elik ubuklarn aplar, her.bir
dorultu iin en az be ayr yerde, gz ortasna yakn blgelerde ve her seferinde bir birine dik iki
dorultuda 0,1 mm'ye duyarl bir kumpasla llr. Yaplan lmelerin ortalamadan en fazla farkllk
gsteren biri dnda dierlerinin ortalamasnn Madde 1.3.1'e uygun olup olmadna baklr.
Her elik hasrda elik hasrlar.oluturan enine ve boyuna dorultudaki nervrl ve profilli elik
ubuklarn, her dorultu iin toplam uzunluu 600.mm olan bir blm zerinde nervr ve profil

UDK 691.87:620.17:
624.012.454

TRK STANDARDI

TS 4559/Ekim 1985

ykseklikleri 0,1mm duyarlkla .llr ve sonucun Madde 1.3.2 ve Madde 1.3.3'e uygun olup
olmadna baklr.
Her elik hasr numunesinde, enine ve boyuna ubuklarda ayr ayr olmak zere, geliigzel yerlerde
gz ortasna yakn blgelerde nervrlerin 0,1 mm duyarlkla llen boyutlarnn Madde 1.3.2'ye
uygun olup olmadna baklr.
elik hasrlar oluturan nervrl veya profilli elik ubuklarn anma aplarn bulmak iin, numune
olarak alnan hasrlardan her dorultuda en az toplam 1000 mm uzunlukta kesilen paralar en az 0,5
g duyarlkta tartldktan sonra aadaki .bantyla aplar hesaplanr.
s=12,74G/1
Burada;
s
= ubuk anma ap (mm),
1
= ubuk boyu (mm),
G
= ubuk ktlesi (g),
dr.
Hesaplanan deerlerin Madde 1.3.1'e uygun olup olmadna baklr.
2.2.2.2 - Hasr Boyutlar
elik hasrlarda enine ve boyuna ubuk aralklar, her iki ynde en az er doru boyunca ubuk
eksenleri arasnda ve elik hasr kenarlarna paralel olarak llr. Enine ve boyuna dorultularda
llen deerlerden, her dorultu iin, ortalamadan en fazla farkllk gsteren biri dnda, dierlerinin
ortalamalarnn Madde 1.3.4'e uygun olup olmadna baklr.

2.2.3 - Biim Muayenesi


elik hasrlarn biim toleranslar Madde 1.3.5'te belirtilen ekilde, elik hasrn her drt kesinde
llr ve elde edilen deerlerin Madde 1.3.5'e uygun olup olmadna baklr.

2.2.4 - Ktle Muayenesi


elik hasrlar oluturan enine ve boyuna dorultudaki elik ubuklarn, her iki yn iin ayr ayr,
toplam 1000 mm uzunluktaki boylar l g duyarlkla tartlr ve sonularn Madde 1.3.1, izelge-2'de
belirtilenlere uygun olup olmadna baklr.

2.3 - DENEYLER
Deneyler yaplmadan nce, tersi belirtilmedike/ numuneler hibir sl ilemden geirilmemeli, nervrl
numunelerde nervrler rselenmemeli, ubuklarn kesit biimini ve kesit alann deitirecek
tornalama, dvme veya haddeleme gibi ilemler uygulanmamal, hasrlarn biimlerini deitirecek
deformasyonlarn oluturulmasndan kanlmaldr.

2.3.1 - ekme Deneyi


ekme deneyi, TS 138'e uygun olarak TS 708'de belirtilen ekilde yaplr ve sonularn Madde 1.2.1,'e
uygun olup olmadna baklr. ekme deneyleri bir kaynakl dm noktas ieren ha ekildeki
deney paralar zerinde.yaplmaldr.

2.3.2 - Dz Yzeyli elik ubuklar iin Katlama Deneyi


Dz yzeyli elik ubuklardan yaplm elik hasrlardan enine ve boyuna ynlerden kesilerek karlan
deney numunelerine TS 205'e uygun olarak katlama deneyi uygulanr. Katlama deneyi, izelge-1 satr
7'de belirtilen apl mandreller kullanlarak, elik ubuklarn oda scaklnda (20C 5C) ,180
katlanmas eklinde yaplmaldr. Deneyden sonra katlama blgeleri incelenir ve sonularn Madde
1.2.1 ve uygun olup olmadna baklr.

2.3.3- Nervrl veya Profilli elik ubuklar iin ileri Geri Eme Deneyi
Nervrl veya profilli ubuklardan yaplm elik hasrlardan enine ve boyuna dorultuda kesilerek
karlm elik ubuk numuneleri zerinde ileri geri eme deneyi, TS 205'e gre ve izelge-1 satr
8'de belirtilen aptaki eme silindirleri kullanlarak oda scaklnda (20C 5C) yaplmaldr.

UDK 691.87:620.17:
624.012.454

TRK STANDARDI

TS 4559/Ekim 1985

Numuneler, belirtilen eme silindirleri .evresinde 90 3 ada bkldkten sonra yarm saat sreyle
kaynar suda tutulur. Kaynar sudan karlan numuneler.havada, oda scaklna kadar soutulduktan
sonra yeniden ileri geri eme tezgahna balanarak 30 3'lik bir a kadar (60 kalacak ekilde)
dorultulur. Deneyden sonra incelenen numuneler zerinde belirlenen deney sonularnn Madde
1.2.1'de belirtilenlere uygun olup olmadna baklr.
NOT - Deneyin "yalandrlm" numuneler zerinde yaplmas istendiinde, oda scaklnda yaplan
birinci bkmeden sonra numuneler 250C 5C scaklkta yarm saat tutulur ve sonra havada
oda scaklna getirilip geri bkme uygulanr. Deney bu ekilde yapldnda,bu durum deney
raporunda belirtilmelidir. Yalandrlm deney numuneleri zerinde yaplan deney olumsuz
sonu verdii takdirde numune kusurlu saylmamal ve ileri geri eme deneyi bir kez de kaynar
su kullanlarak tekrarlanmaldr.

2.3.4 - Kaynakl elik Hasrlarda Dm Noktas Kaynann Kayma Dayanm Tayini


Deneyi
2.3.4.1 - Cihazlar
- Deney cihaz
: ekil-1'de gsterilen,
- ekme cihaz
: Yeterli kapasitede,
- Testere veya makas : Deney numunesi karmaya yarayan.
2.3.4.2 - ilem
Kaynak yerinin kayma dayanm, kendi ekseni dorultusunda ekilen boyuna ubuun enine ubuktan
ayrlmasna neden olacak ekme kuvvetinin deeri ile belirlenir. Bu deney iin, numune elik hasrdan
kesilen ve kaynakl bir dm noktasn ieren ha eklinde 5 adet deney numunesi kullanlr. Deney
numunesi, ekil-1'de gsterilen deney dzeneine yerletirilerek denenir. Deney dzenei, kaynakl
dm noktasnn, beton iinde zorlanaca ekilde zorlanmasn salayacak cicimde yaplmtr. Bu
dzenekte; boyuna ubuk, ekseni dorultusunda ekilirken, enine ubuk, dnmesi ve eilmesi
engellenerek boyuna ubua gre konumunu koruyacak ekilde tutulmaktadr. ekil-1'de gsterilen
deney dzenei, ekme deneyi cihazlarnn ounluuna uyacak ekilde tasarlanm olup, cihazn
eksenine bir kresel mafsall balantyla almaldr. Deney numunesi, boyuna ubuun serbeste
geebilecei en kk delik kullanlmak artyla, deney dzeneinin rsnn deliklerinden birinden
geirilir, bu srada, enine ubuk deliin iki yannda, rs tarafndan mesnetlenmi olmaktadr. ekme
deney cihaznn alt enesi, boyuna ubuun alt ucuna tutturulmal ve ekme kuvveti en fazla dakikada
2
2
700kgf/cm (700 N/mrn ) gerilme art salayacak biimde ykseltilerek kaynak yeri ayrlana veya
ubuk kopana kadar srdrlmelidir.
2.3.4.3 - Deney Sonularnn Deerlendirilmesi
Her elik hasr numunesinden karlan 5 deney numunesinden elde edilen en kk deerin ve
sonularn ortalamasnn Madde 1.2.3 ' te belirtilenlere uygun olup olmadna baklr.

2.3.5 - Nervrl veya Profilli ubuklarda Aderans Katsays (


1) Deneyi
Nervrl veya profilli ubuklardan yaplm elik hasrlardan, boyuna ve enine dorultudaki
ubuklardan karlm deney numunelerine TS 708' de belirtilen ekilde aderans katsays deneyi
uygulanr ve sonularn Madde 1.2.1'in 3 . paragrafnda belirtilenlere uygun olup olmadna baklr.

2.4 -DEERLENDRME
lgili muayene ve deneyler, says izelge-4'te belirtilmi bulunan tm numunelere , bu standardda
yazl srayla uygulanmaldr.
Muayene ve deneylerin uygulanmas srasnda herhangi bir muayene veya deneyden olumsuz sonu
alndnda, o numune "kusurlu" olarak ayrlp izleyen muayene ve deneyler bu numune zerinde
uygulanmaz.
Ancak, Madde 2.2.1 uyarnca belirlenecek kusurlar, ayn maddede belirtildii ekilde, muayene ve
deneylerin srdrlmesi asndan saknca oluturmuyorsa , numune kusurlu olarak ayrlmayp
muayene ve deneyler srdrlr.

UDK 691.87:620.17:
624.012.454

TRK STANDARDI

TS 4559/Ekim 1985

izelge-4'te, alnacak numune saysna gre muayeneler ve eitli deneylerde kabul edilebilir kusurlu
saylar ve partide kabul edilebilir toplam kusurlu saylar verilmitir. Muayene ve deneyler srasnda
kabul edilebilir toplam kusurlu says geildiinde muayene ve deneyler srdrlmez ve parti
standarda aykr saylr. izelge-4te, kabul edilebilir kusurlu says gsterilmemi deneylerden birinden
olumsuz sonu alnd taktirde veya kabul edilebilir kusurlu says gsterilmi deneylerden birinde bu
say .geilirse toplam kusurlu says iinde olup olmadna baklmakszn parti standarda aykr saylr.
ekme deneylerinde, kabul edilebilir kusurlularda elde edilmi bulunan gerilme deerleri/ izelge1'de verilmi bulunan alt snrlarn %10'undan daha fazla altnda bulunduunda, parti standarda aykr
saylr.

2.5 - MUAYENE VE DENEY RAPORU


Muayene ve deney raporunda en az aadaki bilgiler bulunmaldr.
- Muayenenin ve deneyin yapld yerin ve laboratuvarn, muayene ve deneyi yapann ve/veya
raporu imzalayan yetkililerin adlar, grev ve meslekleri,
- Muayene ve deney tarihi,
- Numunenin tantlmas,
- Muayene ve deneyde uygulanan standardlarn numaralar,
- Sonularn gsterilmesi,
- Muayene ve deney sonularn deitirebilecek etkenlerin sakncalarn gidermek zere alnan
nlemler,
- Uygulanan muayene ve deney metotlarnda belirtilmeyen veya mecburi grlmeyen, fakat muayene
ve deneyde yer alm olan ilemler,
- Standarda uygun olup olmad,
- Rapor tarih ve numaras.

3 - PYASAYA ARZ
3.1 - AMBALAJLAMA
Beton elik hasrlar tabaka veya rulo olarak piyasaya arz edilebilir. Rulo olarak piyasaya arz edilen
elik hasrlarda, rulo i ap, boyuna ubuk apnn en az 50 kat kadar olmaldr. Rulolar tama
srasnda almayacak ekilde balanmaldr. Tabaka eklinde piyasaya arz edilen elik hasrlar,
istendiinde, uygun sayda elik hasr bulunduran kmeler eklinde bal olarak da piyasaya arz
edilebilir. Bu durumda, her kmede 150'den fazla tabaka bulunmamal, kmeler, tama srasnda
alp dalmayacak ekilde balanm olmaldr.

3.2 - ARETLEME
Beton elik hasrlarnn balarna taklacak etiket zerine, okunakl olarak ve akta stoklama
artlar altnda silinmeyecek ve bozulmayacak ekilde, aadaki bilgiler yazlmaldr:
- Firmann ticari unvan, ksa ad, adresi veya varsa tescilli markas,
- Bu standardn iaret ve numaras (TS 4559 ) eklinde,
- Mamuln snf, tipi, tr, enine ve boyuna ubuklarn mm olarak ubuk anma aplar.
Bu bilgiler, gerektiinde yabanc dilde de yazlabilir.

3.3 - SAKLAMA-TAIMA
Beton elik hasrlar bir yl gemeyen bir sre iin akta stoklana bilir. Ancak, mmkn olduka,
st kapal bir sundurma altnda saklanmas tercih edilmelidir.
Tama ve saklama srasnda beton elik hasrlarna sata sunulduu eklin dnda bir ekil
verilmemeli, verilecekse, bu ekil beton donats olarak kullanlaca ekil olmaldr.

10

UDK 691.87:620.17:
624.012.454

TRK STANDARDI

TS 4559/Ekim 1985

4- ETL HKMLER
4.1- Yapmc veya satc, bu standarda uygun olarak imal edildiini beyan ettii beton elik hasrlar
iin, istendiinde, standarda uygunluk beyannamesi vermek veya gstermek zorundadr. Bu
beyannamede sat konusu beton elik hasrlarnm
- Madde 1'deki zeliklerde olduunun,
- Madde 2'deki muayene ve deneylerin yaplm ve uygun sonu alnm bulunduunun, belirtilmesi
gerekir.

11

UDK 691.87:620.17:
624.012.454

TRK STANDARDI

TS 4559/Ekim 1985

EKL - 1 Kaynakl elik Hasrda,Kaynak Yeri Kayma Dayanm Deney Dzenei

12

UDK 691.87:620.17:
624.012.454

TRK STANDARDI

TS 4559/Ekim 1985

FY-1
V b NERVRL ELK UBUKLAR
V b RIBBED STEEL BARS
Belirtilmeyen hususlarda ve biimlendirmede yapmc serbesttir.
ller mmdir.

Nervrl elik ubuklarda Anma aplarna Gre Nervr Boyutlar


En kk nervr
Anma ap
En byk nervr ba
Ykseklii
(mm)
genilii
a
b
min (mm)
max (mm)

4
4,5
5
5,5
6
6,5
7
7,5
8
8, 5
9
9,5
10
10,5
11
11, 5
12
14
16

13

0,20
0, 23
0,25
0,28
0,30
0,32
0,35
0,37
0,40
0,43
0,45
0,47
0,50
0,52
0,55
0, 57
0,60
0,70
0,80

1,20
1,35
1,50
1,65
1,80
1,95
2,10
2,25
2,40
2,55
2,70
2,85
3,00
3,15
3,30
3,45
3,60
4,20
4,80

En byk nervr
aral
c
max (mm)

4,4
4,4
4,4
5,5
5,5
5,5
6,6
6,6
6,6
6,6
7,7
7,7
7,7
7,7
7,7
8,8
8,8
9,9
11,2

UDK 691.87:620.17:
624.012.454

TRK STANDARDI

TS 4559/Ekim 1985

FY-2
V b PROFLL ELK UBUKLAR
V b PROPHILED STEEL BARS
ller mmdir.

Nervrl elik ubuklarda Anma aplarna Gre Profil Boyutlar


En byk profil
En byk profil
Anma ap
Genilii (b)
derinlii (a)

(mm)
0,5
0
-0,05
4
4,5
5
5,5
6
6,5
7
7,5
8
8, 5
9
9,5
10
10,5
11
11, 5
12
14
16

En byk profil
Aral (c)
1

0,2

2,00

6,0

0,25

2,50

7,0

0,35

2,75

8,0

0,40

3,00

9,0

0,50

4,00

10,0

ATIF YAPILAN TRK STANDARDLARI


TS 138
TS 205
TS 708
TS 2756

14

UDK 691.87:620.17:
624.012.454

TRK STANDARDI

TS 4559/Ekim 1985

TADL F
TS 4559/Ekim 1985 BETON ELK HASIRLARI
Standard Teknik Kurulumuzun 10 Mart 1987 Tarihli Toplantsnda Ekteki ekilde Tadil
Edilmitir.
ESK METN
FY 2
V b PROFLL ELK UBUKLAR
V b PROPHILED STEEL BARS

Nervrl elik ubuklarda Anma aplarna Gre Profil Boyutlar


En byk profil
En byk profil
Anma ap
Genilii (b)
derinlii (a)

(mm)
0,5
0
-0,05
4
4,5
5
5,5
6
6,5
7
7,5
8
8, 5
9
9,5
10
10,5
11
11, 5
12
14
16

15

En byk profil
Aral (c)
1

0,2

2,00

6,0

0,25

2,50

7,0

0,35

2,75

8,0

0,40

3,00

9,0

0,50

4,00

10,0

UDK 691.87:620.17:
624.012.454

TRK STANDARDI

TS 4559/Ekim 1985

YEN METN
FY 2
V b PROFLL ELK UBUKLAR
V b PROPHILED STEEL BARS

Nervrl elik ubuklarda Anma aplarna Gre Profil Boyutlar


Profil
Profil
Anma ap
Genilii (b)
derinlii (a)

(mm)
0,5
0
-0,05
4
4,5
5
5,5
6
6,5
7
7,5
8
8, 5
9
9,5
10
10,5
11
11, 5
12
14
16

16

Profil
Aral (c)
1

0,2

2,00

6,0

0,25

2,50

7,0

0,35

2,75

8,0

0,40

3,00

9,0

0,50

4,00

10,0