You are on page 1of 7

UNIVERZITET U BEOGRADU

FAKULTET ZA SPECIJALNU EDUKACIJU I REHABILITACIJU

Nastavni program - syllabus iz predmeta Sociologija marginalnih grupa

Naziv predmeta:

Sociologija marginalnih grupa

Naziv predmeta na engleskom:

Sociology of marginal groups

ifra predmeta
Nivo studija

Osnovne akademske

arakter predmeta

Izborni predmet

Nedeljni fond asova

2+0

Godinji fond asova

30

rajanje i raspored nastave

Predavanja, letnji semestar

Broj ESPB

Nastavnik

prof. dr Aleksandar L. Jugovi

Demonstrator/asistent

Milica Lukovi

Nain izvoenja nastave


Nain ocenjivanja
predmetnih oblasti

Predavanja kroz power-point prezentacije, diskusije, izlaganja


studenata, rad u malim grupama, upotreba video-materijala,
konsultacije kroz individualni mentorski rad.
vrednovanja Predispitne obaveze
Pismeni kolokvijum 30 poena (maks.)
30 poena-ocena10
25 poena-ocena 9
20 poena-ocena 8
15 poena-ocena 7
10 poena-ocena 6
Ispitne obaveze
Usmeni ispit 70 poena (maks.)
70 poena-ocena10
65 poena-ocena 9
60 poena-ocena 8
55 poena-ocena 7
50 poena-ocena 6

Uslov da student izae na usmeni ispit je poloen kolokvijum.


Kolokvijum obuhvata prvi deo sadraja predmeta i 4 oblasti iz
drugog dela: siromani, nezaposleni, migranti i Romi.
Izraunavanje ocene:
d 50 poena = ocena 5 (nije poloio)
d 50 60 poena = cena 6 (dovoljan)
d 61 70 poena = cena 7 (dobar)
d 71 80 poena = cena 8 (vrlo dobar)
d 81 90 poena = cena 9 (dlian)
d 91 100 poena = cena 10 (dlian-izuzetan)
Nain polaganja
ontrola kvaliteta predmeta

bavezna literatura

Dopunska literatura

Pismeni kolokvijum i usmeni ispit.


Studentska evaluacija, analiza ispunjenosti plana rada, analiza
ispitnih rezultata
Milosavljevi, Milosav i Jugovi, Aleksandar, IZVAN GRANICA
DRUTVA SAVREMENO DRUTVO I MARGINALNE
GRUPE, Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju, Beograd,
2009.
U dogovoru sa nastavnikom za svaku programsku jedinicu.

I Cilj predmeta
Cilj predmeta Sociologija marginalnih grupa je da studenti upoznaju tipove,
karakteristike i probleme marginalnih grupa u savremenom drutvu i karakter drutvenog
reagovanja prema marginalnosti. Studenti treba da ovladaju osnovnim sociolokim kategorijama,
kriterijumima za definisanje i teorijama vezanim za marginalne grupe i vulnerabilne populacije.
Studenti treba da na kritiki nain problematizuju uticaj drutvenog konteksta, drutvenih
procesa, kljunih uzroka i faktora rizika na nastanak marginalnosti i marginalnih grupa. Cilj
predmeta je da studenti usvoje znanja o fenomenologiji glavnih marginalnih grupa u drutvu, kao
i o drutvenim posledicama marginalnosti. Studenti treba da steknu znanja i o glavnim
drutvenim strategijama u prevladavanju marginalnosti i drutvene ranjivosti.

II Sadraj predmeta
2

DEO I POJMOVNO TEORIJSKE OSNOVE SOCIOLOGIJE MARGINALNIH


GRUPA
POJAM I KARAKTERISTIKE MARGINALIZACIJE I MARGINALNIH GRUPA
Pojam marginalizacije
Drutvene karakteristike marginalizacije
Marginalne zajednice i marginalni ovek
Pojam i osobine marginalnih drutvenih grupa
KRITERIJUMI, TIPOVI I UZROCI NASTANKA MARGINALIZACIJE I MARGINALNIH
GRUPA
Kriterijumi marginalizacije kao drutvenog procesa
Tipologija marginalnih i drutveno ranjivih grupa
Uzroci marginalizacije
SOCIJALNA UKLJUENOST I ISKLJUENOST
Pojam socijalne ukljuenosti
Socijalna iskljuenost - teorijske i praktine aporije
Socijalno-politiki koncepti i indikatori socijalne iskljuenosti
Vrste ili tipovi socijalne iskljuenosti
STIGMATIZACIJA
Pojam stigmatizacije: teorijski koreni
Obeleja stigmatizacije kao procesa proizvodnje marginalnosti i devijantnosti
Ideja stigmatizacije kao drutvenog procesa: znaaj i konsekvence
TEORIJSKE PERSPEKTIVE MARGINALIZACIJE I MARGINALNIH GRUPA
Strukturalni funkcionalizam
Konfliktne perspektive
Teorija etiketiranja
Kulturoloka pesrpektiva
DEO II MARGINALNE I DRUTVENO RANJIVE GRUPE
VIESTRUKO MARGINALIZOVANI SIROMANI
Siromatvo kao socijalni problem
Problem definisanja, merenja i praenja siromatva
Neke opte karakteristike siromatva u Srbiji
Rairenost siromatva u Srbiji
Ko su siromani u Srbiji?
Drutvena reakcija na siromatvo
LJUDI IZVAN RADA NEZAPOSLENI

Ko se smatra nezaposlenim?
Neki karakteristini tipovi nezaposlenosti
Nezaposlenost u Srbiji
Ko su nezaposleni?
Drutvena reakcija na nezaposlenost
MIGRANTI
Seobe kao sudbina
Osnovni tipovi migracija
Obim i dinamika spoljnih migracija
Pravci i trajanje spoljnih migracija
Ko su ekonomski migranti?
Zato mnogi migranti pripadaju marginalizovanim grupama?
ROMI
Indikatori socijalne iskljuenosti Roma
Neki uzroci socijalne iskljuenosti Roma
Devijacije Roma
Odnos drutvenih institucija prema devijacijama Roma
Ideje o mogunosti socijalne ukljuenosti Roma
IZBEGLICE I INTERNO RASELJENA LICA
Drutveni kontekst izbeglitva
Pravni status izbeglica i interno raseljenih lica
Izbegliki talasi u Srbiji
Karakteristike i strukture izbeglica u Srbiji sredinom 1996.
Izbeglice u Srbiji 1996-2007
Interno raseljena lica
SOCIJALNO UGROENA DECA
Realnost i mitovi o socijalno ugroenoj deci
Institucionalno-pravno definisanje poloaja ugroene dece u Srbiji
Karakteristike i situacija ugroene dece
Deca ugroena porodinom situacijom
Deca i mladi sa poremeajima u ponaanju
Deca ometena u psihikom i fizikom razvoju
Bitne pretpostavke socijalne integracije ugroene dece
Zatita ugroene dece
OSOBE OMETENE U RAZVOJU
Istorijski i savremeni kontekst odnosa drutva prema ometenosti
Karakteristike drutvene marginalizacije osoba ometenih u razvoju
Sfere diskriminacije osoba ometenih u razvoju
Porodica i drutvena ranjivost dece ometene u razvoju
GLUVE I NAGLUVE OSOBE

Marginalizacija i diskriminacija gluvih i nagluvih osoba


Eliminacija diskriminacije i ravnopravnost gluvih sa drugim graanima
Prevencija oteenja sluha
Blagovremeno razvrstavanje i evidencija lica sa oteenjem sluha
Zdravstvena zatita oteenih sluhom
Predkolsko vaspitanje i obrazovanje osoba sa oteenim sluhom
Zapoljavenje, stabilnost radnog poloaja i posebna zatita na radu
Kultura i slobodno vreme gluvih i nagluvih
Samoorganizovanje i udruivanje osoba sa oteenim sluhom
MALOLETNI DEVIJANTI
Neki karakteristini vidovi devijacija mladih
Imovinski kriminal kod mladih
Prostitucija i prosjaenje u populaciji mladih
Besposlienje i kockanje
Agresije na mikrosocijalnom planu
Alkoholizam i zavisnost od droga
Socijalna iskljuenost kao uzrok devijantnosti mladih
Mladi sa devijantnim ponaanjima kao drutveno marginalna grupa
DECA RTVE NASILJA
Sadraji i vidovi nasilja nad decom
Ko su rtve nasilja?
Ko su nasilnici?
Socijalno-pravna osnova zatite dece rtava nasilja
Drutvena reakcija na nasilje nad decom
Struni postupci u zatiti dece od nasilja
HIV/AIDS POPULACIJA
Pojam i obeleja HIV-a i AIDS-a kao medicinskog problema
Rairenost HIV-a u svetu
Epidemiologija HIV/AIDS-u Srbiji
Drutvena znaenja HIV-a i AIDS-a: kultura straha i predrasude
Naini borbe protiv predrasuda o HIV/AIDS populaciji
Prevencija prenoenja HIV-a i tretman obolelih od AIDS-a

Ispitna pitanja iz predmeta Sociologija marginalnih grupa


1. Pojam marginalizacije
2. Drutvene karakteristike marginalizacije
3. Marginalne zajednice i marginalni ovek
4. Pojam i osobine marginalnih drutvenih grupa
5. Kriterijumi marginalizacije kao drutvenog procesa
6. Tipologija marginalnih i drutveno ranjivih grupa
7. Uzroci marginalizacije
8. Pojam socijalne ukljuenosti
9. Socijalna iskljuenost - teorijske i praktine aporije
10. Socijalno-politiki koncepti i indikatori socijalne iskljuenosti
11. Vrste ili tipovi socijalne iskljuenosti
12. Pojam stigmatizacije: teorijski koreni
13. Obeleja stigmatizacije kao procesa proizvodnje marginalnosti i devijantnosti
14. Ideja stigmatizacije kao drutvenog procesa: znaaj i konsekvence
15. Strukturalni funkcionalizam
16. Konfliktne perspektive
17. Teorija etiketiranja
18. Kulturoloka pesrpektiva
19. Siromatvo kao socijalni problem
20. Definisanje, merenje i praenje siromatva
21. Opte karakteristike siromatva u Srbiji
22. Rairenost siromatva u Srbiji
23. Ko su siromani u Srbiji?
24. Drutvena reakcija na siromatvo
25. Ko se smatra nezaposlenim?
26. Karakteristini tipovi nezaposlenosti
27. Nezaposlenost u Srbiji
28. Obeleja nezaposlenih osoba u Srbiji
29. Drutvena reakcija na nezaposlenost
30. Drutveni kontekst izbeglitva i pravni status izbeglica i interno raseljenih lica
31. Izbegliki talasi u Srbiji
32. Karakteristike i strukture izbeglica u Srbiji sredinom 1996.
33. Izbeglice u Srbiji 1996-2007
34. Interno raseljena lica
35. Istorijski kontekst migracionih tokova u Srbiji (seobe kao sudbina)
36. Osnovni tipovi migracija
37. Obim, dinamika, pravci i trajanje spoljnih migracija
38. Ko su ekonomski migranti?
39. Migranti kao marginalizovana grupa
40. Indikatori socijalne iskljuenosti Roma
41. Uzroci socijalne iskljuenosti Roma
42. Predrasude i stereotipi o Romima
43. Devijacije Roma
44. Odnos drutvenih institucija prema devijacijama Roma

45. Mogunosti socijalne ukljuenosti Roma


46. Realnost i mitovi o socijalno ugroenoj deci
47. Institucionalno-pravno definisanje poloaja ugroene dece u Srbiji i karakteristike
ugroene dece
48. Deca ugroena porodinom situacijom
49. Deca i mladi sa poremeajima u ponaanju i sa ometenou u psiho-fizikom razvoju
50. Pretpostavke socijalne integracije ugroene dece
51. Zatita ugroene dece
52. Istorijski i savremeni kontekst odnosa drutva prema ometenosti
53. Karakteristike drutvene marginalizacije osoba ometenih u razvoju
54. Sfere diskriminacije osoba ometenih u razvoju
55. Porodica i drutvena ranjivost dece ometene u razvoju
56. Marginalizacija i diskriminacija gluvih i nagluvih osoba
57. Eliminacija diskriminacije i ravnopravnost gluvih osoba
58. Prevencija oteenja sluha, razvrstavanje i evidencija lica sa oteenjem sluha
59. Zdravstvena zatita osoba sa oteenjem sluha
60. Predkolsko vaspitanje i obrazovanje osoba sa oteenim sluhom
61. Zapoljavenje, radni poloaj i posebna zatita na radu osoba sa oteenim sluhom
62. Kultura, slobodno vreme, samoorganizovanje i udruivanje osoba sa oteenim sluhom
63. Karakteristini vidovi devijacija mladih
64. Imovinski kriminal kod mladih
65. Prostitucija, prosjaenje, besposlienje i kockanje u populaciji mladih
66. Agresije na mikrosocijalnom planu kod mladih
67. Alkoholizam i zavisnost od droga kod mladih
68. Socijalna iskljuenost kao uzrok devijantnosti mladih
69. Mladi sa devijantnim ponaanjima kao drutveno marginalna grupa
70. Sadraji i vidovi nasilja nad decom
71. Ko su deca rtve nasilja i ko su nasilnici nad decom?
72. Socijalno-pravna osnova zatite dece rtava nasilja
73. Drutvena reakcija na nasilje nad decom
74. Struni postupci u zatiti dece od nasilja
75. Pojam i obeleja HIV-a i AIDS-a kao medicinskog problema i rairenost HIV-a u svetu
76. Epidemiologija HIV/AIDS-u Srbiji
77. Drutvena znaenja HIV-a i AIDS-a: kultura straha i predrasude
78. Naini borbe protiv predrasuda o HIV/AIDS populaciji
79. Prevencija prenoenja HIV-a i tretman obolelih od AIDS-a