You are on page 1of 24

0 ΓΓ α τη ρ cnrecrrciXice τ ο ν Υιόν

« Οιυ-τηρα. α-π£Κ^ε·χόμ€-θ-α.
Κ ύριον ’Ιησοϋν Χ ρ ισ τ ό ν »

Ο υ η η β α τ ο ΰ κόσμου»

(‘f ’ιΧι-ττ. γ ' 20)

(A' Ίιυάν. %' 14)

ΟΡΘΟΔΟΞΟ
ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ
ΟΡΓΑΝΟ ΟΜΩΝΥΜΟΥ
ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΩΝ
Ετος 56ο ■ 1 Δεκεμβρίου 2015 - Τεΰχος 2122

*
μύθος του γερο-Αίσώπου λέει
πώς «λέων γηράσας», ένα
λιοντάρι πού γέρασε καί δέν
μπορρΰσε μέ τή δύναμή του νά βρίσκει
τήν τροφή του, σκέφτηκε «δι’ έπινοίας
τούτο πράξαι», νά τό πετύχει αύτό μέ
κάποιο τέχνασμα. Έτσι μπήκε σέ μιά
σπηλιά, ξάπλωσε καί «προσεποιεΐτο νοσεΐν», παρίστανε ότι είναι άρρωστο. Μέ
τόν τρόπο αύτό συνελάμβανε καί έτρωγε
τά ζώα πού πήγαιναν νά τό έπισκεφτούν.
Άφού λοιπόν φαγώθηκαν πολλά ζώα,
ή άλεπού, καταλαβαίνοντας τό τέχνα­
σμά του, πήγε καί αύτή. Στάθηκε όμως
μακριά άπό τή σπηλιά, καί ρώτησε τό
λιοντάρι πώς τά πάει μέ τήν ύγεία του.
«Κακώς»! Πολύ άσχημα, είπε τό λιον­
τάρι, καί τή ρώτησε γιά ποιόν λόγο δέν
μπαίνει μέσα. «Άλλ έγωγε είσήλθον άν,
εί μή έώρων πολλών είσιόντων ίχνη, έξι-

Η ΕΥΡΩΠΗ
«ΤΡΩΕΙ»
ΤΟΥΣ
ΛΑΟΥΣ ΤΗΣ
όντος δέ ούδενός»· θά έμπαινα βέβαια,
τού άπάντησε ή άλεπού, άν δέν έβλεπα
πολλές πατημασιές εισερχόμενων ζώων,
κανενός όμως έξερχόμενου.
«Γέρασε» στούς καιρούς μας καί ή
Εύρώπη. Γέρασε. Καί άφού έπί αιώνες
«κατασπάραξε» λαούς καί έθνη μέ τήν
άποικιοκρατική μανία της, τώρα στά
γηρατειά της κλείστηκε άνήμπορη στήν
εύρωζωνική σπηλιά της καί «καταβρο­
χθίζει τις σάρκες» τών άδύναμων λαών
της, πού άνυποψίαστοι σπεύδουν νά
μποΰν σ’ αύτήν.
Κι άφού έπιπόλαια μπαίνουν, διαπι­
στώνουν πώς πιά δέν ύπάρχει «έξοδος»,
δέν ύπάρχει τρόπος νά βγοϋν ζωντανοί
άπό τή σπηλιά τοΰ άδηφάγου τέρατος.
Άν έπιχειρήσουν έξοδο, ξέρουν πώς δέν
θά κατορθώσουν νά περισώσουν παρά
μόνο τά «τσακισμένα κόκκαλά» τους

-^ (p 482
καί τά «κουρελιασμένα ρούχα» τους.
’Έτσι μένουν μέσα, καί τό αχόρταγο
γέρικο «λιοντάρι» τούς «άλέθει». Αλέθει
τήν ψυχή τους, καταβροχθίζει τήν έλευθερία τους, λιανίζει τό Σύνταγμά τους,
κατασπαράζει τις παραδόσεις τους, τά
ήθη, τόν πολιτισμό, τέλος καί τίς πλουτοπαραγωγικές πηγές τους. Οί ήγεσίες
τους δέν έχουν καμιά δύναμη μέσα στή
θανατερή σπηλιά. Είναι άπλά άσπόνδυλα άνδρείκελα, ύποχρεωμένα νά έκτελούν τίς έντολές άόρατου Διευθυντήριου.
Κάπου έδώ τελειώνει ή όποια άναλογία τού Αίσώπειου μύθου μέ τή σημερινή
κατάσταση τής Εύρώπης καί τίς δραμα­
τικές έπιπτώσεις της στή ζωή μας.
"Ομως αύτό δέν είναι καί τό τέλος τής
ιστορίας. Αύτή ή ιστορία δέν τελειώνει
μέ κατασπαραγμένα κόκκαλα. Μόνο ένα
πολύ μυωπικό άνθρώπινο βλέμμα θά
έστιάσει καί θά περιοριστεί στόν όγκο
των ύπολειμμμάτων πού συσσωρεύει ή
μανία τού γερασμένου λιονταριού.
Αν όμως μπορέσουμε νά άνεβοϋμε
λίγο ψηλότερα, άν μπορέσουμε νά συν­
τονίσουμε, έστω στιγμιαία, τό βλέμμα
μας μέ τήν όραση καί τήν προοπτική
τού ούρανοΰ, τότε πίσω άπό τόν άμορ­
φο σωρό των εύρωζωνικών έρειπίων θά
δούμε νά ξεπροβάλλει ό ολόλαμπρος
κόσμος τόν όποιο κτίζει ό Θεός μέ τά
«κατεστραμμένα ύλικά» τής δαιμονοκρατούμενης τούτης έποχής.
Θά δούμε τά άθέατα. Θά δούμε τό με­
γαλειώδες τέλος. Τό σωτηριώδες τού κό­
σμου σχέδιο πού έργάζεται μυστικά καί
άθόρυβα «ή πολυποίκιλος σοφία τού
Θεού» (Έφεσ. γ' 10). Κάθε δοκιμασία
πού έπιτρέπει ό Θεός είτε στήν προσω­
πική καί οικογενειακή μας ζωή είτε στή
ζωή των έθνών καί τών λαών τους, τήν
έπιτρέπει πάντα γιά τό καλό, γιά νά συν­
εργήσει στή σωτηρία όσο τό δυνατόν
περισσότερων. Καί τήν τωρινή άκατα-

Α ριθ. 2 1 2 2 ,1 Δ ε κ ε μ β ρ ίο υ 2 0 1 5

3!U

στασία τής Εύρώπης έκεΐ τήν οδηγεί.
Έμεΐς βλέπουμε μόνο τό κάτω μέρος τού
ύφαντοΰ πού ύφαίνει ό Θεός στόν μεγά­
λο άργαλειό τού κόσμου- βλέπουμε τά
κρόσσια πού κρέμονται, τήν άκαταστασία, τό χάος. Τό ύπέροχο όμως σχέδιο
γίνεται στό έπάνω μέρος τού ύφαντοΰ,
άθέατο άπό τά δικά μας μάτια. Αθέατο,
ναί. Υπαρκτό όμως! Αύτή ή βεβαιότητα
είναι τό πολικό άστέρι, ή πυξίδα πού κα­
τευθύνει σωστά τή ζωή τών πιστών. Τό
άντίθετο θά ήταν παραφροσύνη.
Κι έτσι πιά κατανοούμε γιά ποιόν λόγο
έδωσε ό Θεός τούτο τόν καιρό τήν άδεια
στό διάβολο νά σκάψει μέ γιγαντιαΐο άλέτρι τήν κατάξερη εύρωπαϊκή γή. Γιά νά
μπορέσει ’Εκείνος, ό ούράνιος Γεωργός,
νά σπείρει άπλόχερα στό φρεσκοσκαμμένο έδαφος τής γηραιάς ήπείρου τόν
σπόρο τού Εύαγγελίου, καί νά άναστήσει τήν έδώ καί χίλια τόσα χρόνια τώρα
νεκρωμένη της πίστη.
Νά σηκωθούμε λοιπόν λίγο ψηλότερα
όλοι. Τήν Ιστορία δέν τήν καθορίζει ή κα­
ταστροφική μανία τών δαιμόνων καί τών
οργάνων τους στόν κόσμο τούτο. Τήν κα­
τευθύνει μόνο Αύτός πού είναι ό Κύριος
τής Ιστορίας καί ό μόνος Κυβερνήτης τού
κόσμου. Γί αύτό καί δέν χρειάζεται άλλο
κλάμα πάνω στά έρείπια τού κόσμου
πού χάνεται. Ας χύνουμε τώρα δάκρυα
μετάνοιας στό οργωμένο χώμα, γιά νά
βλαστήσει σύντομα ό σπόρος τής νέας
ζωής.
Πίσω άπό τά κατάμαυρα σύννεφα τής
παρανοϊκής άποστασίας τής Εύρώπης
άς βλέπουμε τόν ήλιο τής’Ορθοδοξίας νά
άνατέλλει. Καί μέσα άπό τόν τάφο στόν
όποιο συσσωρεύονται τά κατασπαρα­
γμένα άπό τό γέρικο εύρωπαϊκό λιοντά­
ρι κόκκαλα τών λαών, νά προσμένουμε
τήν άνάσταση. Τή δόξα τού Σταυρού καί
τόν θρίαμβο τής ’Ο ρθοδοξίας σέ όλο τόν
κόσμο.

Κ υ ρ ια κ ή 6 Δ ε κ ε μ β ρ ίο υ
( I ' Λουκά)
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ
Τοϋ 'Ιεράρχου:Έβρ. ιγ' 17-21
ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ
Τής Κυριακής: Λουκ. ιγ' 10-17

Νικολάου Μύρων,
Νικολάου νεομάρτυρος
Ήχος β' - Εωθινόν Ε'

Η Θ6 Γ Α Π 6 Ι Λ

φ καιρώ έκ,είνψ, ην διδάσκων ό
’Ιησούς έν μια των συναγωγών
εν τοΐς σάββασι. και ιδού γυνή
ην πνεύμα έχουσα άσθενείας έτη
δέκα και οκτώ, και ην συγκύπτουσα και μη. δυναμένη άνακϋψαι εις
τό παντελές. ιδών δέ αύτη,ν ό Ι η ­
σούς προσεφώνησε κάι ειπεν αύτη·
γύναι, άπολέλυσαι της άσθενείας
σου· και έπέθηκεν αύτη τάς χεΐρας·
και παραχρη,μα άνωρθώθη καί
έδόξαζε τον Θεόν. άποκριθείς δέ ό
άρχισυνάγωγος, άγανακτών δτι τω
σαββάτω έθεράτιευσεν ό ’Ιησούς,
έλεγε τω οχλω· εξ ημέραι ε’ισίν έν
αΐς δει έργάζεσθαι- έν ταΰταις ούν
ερχόμενοι θεραπεύεσθε, και μίι τη,
Λμέρα τού σαββάτου. άπεκρίθη ούν
αύτω ό Κύριος και είπ εν ύποκριτά, έκαστος υμών τφ σαββάτω ού
λύει τον βούν αυτού η τον όνον άτιό της φάτνης και άπαγαγών ποτί­
ζει; ταύτην δέ, θυγατέρα ’Αβραάμ
ούσαν, ην έδησεν ό σατανάς Ιδού
δέκα καί οκτώ έτη, ούκ έδει λυθηναι άπό τού δεσμού τούτου τη, ημέ­
ρα τού σαββάτου; καί ταύτα λέγοντος αυτού κατησχύνοντο πάντες οί
άντικείμενοι αύτω, καί πας ό όχλος
έχαιρεν επί πάσι τοΐς ένδόξοις τοΐς
γινομένοις ύπ’ αύτού.

f

THC Ο ΥΓΚ ΥΠ Τ0 YCHC
1.

Ό

Κ α ^ κ ΐϊt o y ν ώ σ τ τ ι ς

Ήταν Σάββατο, κι ό Κύριος δίδασκε σέ
μία ιουδαϊκή Συναγωγή. Έκεΐ, άνάμεσα στόν
κόσμο πού είχε συγκεντρωθεί, ήταν καί μία
γυναίκα «συγκύπτουσα», ή όποία έπί 18 έτη
επασχε άπό φοβερή άσθένεια πού τήν κρα­
τούσε μονίμως κυρτωμένη- δέν μπορούσε νά
σηκώσει τό σώμα της ούτε στο έλάχιστο.
Μαρτύριο ήταν ή ζωή γιά τήν ταλαίπω­
ρη εκείνη συγκύπτουσα. Δεκαοκτώ χρόνια
χωρίς νά μπορεί νά κοιτάξει τόν ούρανό, τά
πουλιά, τ’ άστέρια, τά πρόσωπα των άνθρώπων γύρω της. Δεκαοκτώ χρόνια καταδικα­
σμένη νά βλέπει τό χώμα, σκυμμένη στή γή!
Κι όμως, ή γυναίκα αύτή δέν άπελπίστηκε.
Δέν έχασε τήν πίστη καί τήν ύπομονή της. Ή
άσθένεια τού σώματος έκανε τήν ψυχή της
πιό άνθεκτική. Γί αύτό καί τή βλέπουμε νά
μήν ύπολογίζει τόν κόπο, τόν πόνο, τις ειρω­
νείες ή τήν περιφρόνηση τών άνθρώπων καί
νά έρχεται στή Συναγωγή γιά νά ένισχυθεΐ
πνευματικά μέ τήν προσευχή καί τή μελέτη
τοϋ θείου Νόμου.
Αραγε ποιός μπορούσε νά καταλάβει τί
ύπομονή έκανε αύτή ή γυναίκα; Ποιός ήταν
ικανός νά διακρίνει τό μεγαλείο τής ψυχής
της; Ποιός ύποψιαζόταν τό έσώτερο κάλλος
αύτής πού έξωτερικά φαινόταν καμπουρια­
σμένη καί άσχημη;...
Μόνο ό καρδιογνώστης Κύριος γνώριζε τή

aSKp 484
βαθιά πίστη της καί τήν ταπεινή της διάθε­
ση, γι’ αύτό καί, χώρίς έκείνη νά πει ούτε
μιά λέξη, μπροστά σέ όλους στράφηκε καί
τής είπε: «γύναι, άπολέλυσαι τής άσθενείας σου»· γυναίκα, είσαι λυμένη καί έλευθερωμένη άπό τήν άρρώστια σου. Μάλιστα
έθεσε πάνω της τά χέρια Του, καί τήν ίδια
στιγμή ή συγκύπτουσα έγινε καλά! Έπανέκτησε τήν όρθια στάση του σώματός της καί
δόξαζε τόν Θεό γιά τή θεραπεία της.
Είναι άξιοσημείωτο τό γεγονός ότι ό φι­
λάνθρωπος Κύριος χάρισε τήν ύγεία στή
συγκύπτουσα χωρίς έκείνη νά τό ζητήσει
καί χωρίς νά τήν προκαλέσει νά έκφράσει
τήν πίστη της. Γιατί; Διότι καί μόνο τό ότι
αύτή ή γυναίκα ήρθε στή Συναγωγή σέ τέ­
τοια κατάσταση, αύτό φανέρωνε τήν άγαθή
καί ταπεινή της διάθεση. ΓΓ αύτό καί δέχθη­
κε τήν εύεργετική Χάρη τού Κυρίου.
’Άς τό ύπαγραμμίσουμε, λοιπόν, ότι ό
Κύριος δέν κρίνει άπό τά έξωτερικά φαινό­
μενα, άλλά διεισδύει στό βάθος τής ψυχής
τού άνθρώπου. Γνωρίζει τίς σκέψεις καί
τίς έπιθυμίες μας, τά κίνητρα τών πράξεών
μας, τίς διαθέσεις τής καρδιάς μας. Δέν ξε­
φεύγει άπό τό θεϊκό Του βλέμμα ούτε ένα
δάκρυ ούτε ένας στεναγμός, πόσο μάλλον
κάθε πόνος καί κόπος, κάθε θλίψη καί στε­
νοχώρια! Ή άπειρη άγάπη καί τό πλούσιο
έλεός Του προτρέχει καί προσφέρεται στόν
άνθρωπο πού θέλει βοήθεια καί ένίσχυση.
Στόν άνθρωπο πού είναι ταπεινός καί δε­
κτικός τής Χάριτός Του. Όχι σ’ αύτούς πού
άντιδροΰν, άκόμη κι όταν’Εκείνος εύεργετεΐ.
Κάτι πού, όπως θά δούμε, συνέβη καί στή
συνέχεια τής διηγήσεως τής εύαγγελικής
περικοπής.
2 . « CnjxeTov ά,ντιΧεγόρ,βνον»

Όλοι είδαν τό θαύμα πού έκανε ό Κύριος
Ιησούς Χριστός στή γυναίκα έκείνη. Δέν τό
δέχθηκαν όμως όλοι μέ τά ’ίδια αισθήματα.
Αύτός μάλιστα πού άντέδρασε έντονότερα ήταν ό άρχισυνάγωγος, ό όποιος γεμά­
τος άγανάκτηση στράφηκε στό πλήθος τού
λαού καί είπε: Έξι μέρες έχουμε στή διάθε­

Α ρ ιθ . 2 1 2 2 ,1 Δ ε κ ε μ β ρ ίο υ 2 0 1 5

σή μας νά έργαζόμαστε. Αύτές τίς μέρες,
λοιπόν, καί μόνο αύτές μπορείτε νά έρχε­
στε καί έσεΐς έδώ γιά νά θεραπεύεσθε, καί
όχι τή μέρα τού Σαββάτου, πού είναι άργία.
Τότε ό Κύριος τού άπάντησε: Υποκρι­
τή, πού ένδιαφέρεσαι τάχα γιά τήν άργία
τού Σαββάτου... Ό καθένας σας τή μέρα
τού Σαββάτου δέν λύνει τό βόδι του ή τό
γαϊδούρι άπό τό παχνί καί δέν τό πηγαίνει
νά τό ποτίσει; Αύτό έσεϊς δέν τό θεωρείτε
παράβαση τής άργίας τού Σαββάτου. Αύτή
λοιπόν ή γυναίκα, πού είναι άσυγκρίτως
άνώτερη άπό τά ζώα ώς γνήσια άπόγονος
τού Αβραάμ καί πού τήν έδεσε ό σατανάς
μέ τέτοια άρρώστια, ώστε νά μήν μπορεί
νά σηκωθεί όρθια δεκαοκτώ ολόκληρα
χρόνια, δέν ήταν σωστό καί έπιβεβλημένο
νά λυθεί άπό τά μακροχρόνια καί οδυνηρά
δεσμά της τή μέρα τού Σαββάτου;...
Μέ τήν άποστομωτική αύτή άπάντηση
τού Κυρίου, ντροπιάστηκαν όλοι οί άντίπαλοί του. Κι ό λαός χαιρόταν γιά όλα τά
λαμπρά καί θαυμαστά έργα πού έπιτελοΰσε ό Χριστός.
Είναι πάντως ν’ άπορεΐ κανείς, πώς ένα
ολοφάνερο θαύμα τού Χριστού δημιουργεί
τόσο άντίθετες καταστάσεις. Άλλά έτσι ήταν
όλη ή ζωή τού Κυρίου. Όπως άκριβώς τό
είχε προφητεύσει ό δίκαιος Συμεών: «σημεΐον άντιλεγόμενον».
Δέν λείπουν καί σήμερα τά θαύματα τού
Χριστού γιά νά πιστεύσουμε. ’Αν όμως ή
καρδιά μας είναι σκληρή καί σκοτισμένος
ό νοϋς άπό τά πάθη, τότε άκόμη καί θαύ­
ματα νά δούμε, δέν μπορούμε νά πιστέ­
ψουμε. Γιά νά διακρίνουμε τήν εύεργετική
παρουσία τού Χριστού στή ζωή μας καί νά
δεχθούμε τίς θαυμαστές άλλοιώσεις τής
χάριτός Του, χρειάζεται καρδιά καθαρή καί
άγία διάθεση νά έμπιστευθοϋμε τή ζωή μας
σ’ ’Εκείνον.
Άς παρακαλέσουμε τόν άγιο Νικόλαο,
πού έορτάζουμε τή μνήμη του σήμερα, νά
μαλακώνει μέ τίς πρεσβείες του τήν καρδιά
μας καί νά δυναμώνει τήν πίστη καί τήν
έλπίδα μας στόν παντοδύναμο Κύριο.

δρόμος της παρούσης ζωής
πού καλούμαστε νά βαδίσου­
με, είναι καί άνηφορικός καί
δύσβατος καί έπικίνδυνος. Ό σοφός τής
Παλαιός Διαθήκης παρατηρεί: «Έπίγνωθι
ότι έν μέσω παγίδων διαβαίνεις, καί έπί
έπάλξεων πόλεων περιπατεΐς» (Σ. Σειρ.
θ' 13)· γνώριζε καλό ότι περνάς μέσα άπό
παγίδες καί περπατάς πάνω σέ έπάλξεις
φρουρίων πόλεων, πού είναι έκτεθειμένες
στά βλήματα έκείνων πού τις πολιορκούν.
Ωστόσο μεγάλος βοηθός γιά τήν άντιμετώπιση όλων αύτών των δυσκολιών,
τών έμποδίων καί των κινδύνων είναι ή
προσευχή. Σ’ αύτήν νά προσφεύγουμε
καί νά έπιμένουμε συνεχώς.
Έάν ή προσευχή είναι τό όπλο μας σέ
καιρούς ειρηνικούς καί ομαλούς, σέ και­
ρούς πού ή άμαρτία, ή άποστασία καί τό
σαρκικό φρόνημα οργιάζουν κυριολεκτι­
κά, όπως είναι οί δικοί μας, ή προσευχή
είναι άπολύτως άπαραίτητη. Είναι έπείγουσα άνάγκη τό όπλο αύτό νά μή φύγει
άπό τό χέρια μας. Διότι ή περιρρέουσα
άτμόσφαιρα καί ή νοοτροπία τοΰ κόσμου
γεννούν στήν ψυχή άμφιβολίες ώς πρός
τήν πίστη, δημιουργούν ράθυμη χαυνότητα καί αισθήματα άπογοητεύσεως ότι
τίποτε δέν μπορεί νά διορθωθεί.
Όμως όλες αύτές οί σκέψεις καί οί φό­
βοι είναι έκ τού πονηρού. Μάς τό έπεσήμανε ό Κύριος μέ τή θαυμάσια παραβολή

θ ε ρ μ ο ί

τοΰ δικαστοΰ, ό όποιος ούτε τόν Θεό φο­
βόταν ούτε τούς άνθρώπους ντρεπόταν
(βλ. Αουκ. ιη' [18]
Υπήρχε, δίδαξε ό Κύριος, σέ κάποια
πόλη ένας δικαστής. Αύτός ούτε τόν Θεό
ύπολόγιζε ούτε καί τήν έπίκριση τών άνθρώπων έλάμβανε ύπ’ όψιν. Ή ταν καί
άσεβής καί άναίσχυντος. Στήν ίδια πόλη
ύπήρχε καί μιά χήρα πού δέν είχε κανέναν προστάτη. Αύτή έρχόταν στό δικαστή
καί τοΰ έλεγε: «Κάνε δίκαιη κρίση καί
προστάτεψέ με άπό αύτόν πού μέ άδικεΐ». Ωστόσο ό δικαστής όλο καί άνέβαλλε καί δέν ήθελε νά άποδώσει τό δίκαιο
στήν άδύναμη καί άπροστάτευτη χήρα, ή
όποία όμως δέν έπαυε νά τόν ένοχλεΐ καί
νά τόν πιέζει. Γί αύτό καί κάποια στιγμή,
μετά άπό άρκετό καιρό, ό δικαστής σκέφτηκε καί είπε: «’Ά ν καί δέν φοβούμαι τόν
Θεό καί δέν ντρέπομαι κανέναν άνθρωπο,
όμως μόνο καί μόνο έπειδή ή χήρα αύτή
μέ ένοχλεΐ άσταμάτητα καί μοϋ είναι φορ­
τική, θά τής άποδώσω τό δίκαιο γιά νά μή
μέ ένοχλεΐ καί μέ πιέζει». Έδώ σταμάτη­
σε γιά λίγο ό Κύριος καί μετά πρόσθεσε:
«Ακούσατε τί είπε ό άδικος δικαστής; Έ
λοιπόν, ό Θεός δέν θά άποδώσει τό δί­
καιο τών έκλεκτών του, πού μέ τις προσ­
ευχές τους φωνάζουν πρός αύτόν μέρα
καί νύχτα νά τούς βοηθήσει, αύτός όμως
πρός τό παρόν άναβάλλει τήν κρίση του
γιά τό καλό τους;».

σ Τ ^ θ ε ρ ο ί

o

J

hvi

π ρ ο σ ε υ χ ΐί

-^ (

486_________________

£u IH I>

Μέ τήν πολύ σύντομη άλλά κατεξοχήν
έκφραστική αύτή παραβολή ό Κύριος δέν
μάς διδάσκει άπλώς νά προσευχόμαστε.
Μάς διδάσκει δτι, όταν προσευχόμαστε
καί ζητούμε τό έλεος καί τή βοήθεια τού
Θεού είτε γιά τόν έαυτό μας, είτε γιά τούς
άλλους, είτε γιά τήν ’Εκκλησία Του γενι­
κότερα, πρέπει νά είμαστε σταθεροί καί
έπίμονοι. Νά έπιμένουμε όταν ζητούμε
δύναμη, ώστε ν’ άντι μετωπίσου με τούς
πνευματικούς μας έχθρούς, τά πάθη καί
τίς σαρκικές έπιθυμίες, πού είναι οί βιαι­
ότεροι καί χειρότεροι έχθροί μας. Νά έπι­
μένουμε, διότι οί προσευχές πού άπευθύνουμε στόν άγιο Θεό ποτέ δέν άποβαίνουν
μάταιες. Ή Παραβολή διδάσκει ότι ή
προσευχή μας πρέπει νά διακρίνεται γιά
τή θερμότητα, τή συχνότητα, τή σταθερό­
τητα καί τήν έπιμονή. Πώς μπορούμε νά
περιμένουμε νά μάς άκούσει ό Θεός, όταν
βλέπει ότι είμαστε ψυχροί τήν ώρα τής
προσευχής; Διότι άν είμαστε θερμοί, θά
είμαστε καί έπίμονοι. Θά προσευχόμαστε
καί στό σπίτι καί στό δρόμο καί στήν έργασία μας μέ προσευχή ταπεινή, σιωπηλή,
ήρεμη σάν ένα άκατάπαυστο ρεύμα πού
ανεβαίνει άπό τά κάτω, άπό τή γή, πρός
τά άνω, πρός τόν ούρανό.
«Εύχομένη καρτερικώς ή χήρα», διδά­
σκει ό ιερός Χρυσόστομος, «τόν ώμόν
καί άπηνή (τόν σκληρό, άπότομο καί
άκαμπτο) έξιλεώσατο δικαστήν». Άφού
δέ έκείνη κατόρθωσε νά έξευμενίσει «τόν
άδικον, πολλφ μάλλον σύ (μπορείς νά
έξευμενίσεις) τόν ήμερον», δηλαδή τόν
πανάγαθο Θεό. Καί είναι πολλοί οί έκλεκτοί πού άπευθύνονται σ’ Αύτόν. ’Εκλεκτοί
οί όποιοι αγωνίζονται κατά τών παγκάκων
δαιμόνων καί τών κοσμικών οργάνων
τους. Καί αύτοί δέονται καί παρακαλοΰν
τόν Κύριο νά νεκρώσει τή διαφθορά τής
άνθρωπίνης φύσεως. Νά ύπερασπίσει
καί νά βοηθήσει τήν ’Εκκλησία, πού κα­
ταδιώκεται. Νά αποδώσει άσφάλεια καί
ειρήνη στόν κόσμο.

Α ριθ. 2 1 2 2 , 1 Δ ε κ ε μ β ρ ίο υ 2 0 1 5

3tL·

Καί κάτι άλλο. Ή χήρα ήταν ξένη καί
άγνωστη στό δικαστή. Ένώ ό προσευχό­
μενος πρός τόν Θεό λαός είναι ό έκλεκτός
Του, τόν όποιο ’Εκείνος γνωρίζει καλά καί
άγαπά καί εύαρεστεΐται σ’ αύτόν. Ή χήρα
ήταν μία, ένώ ό έκλεκτός λαός άποτελεϊται
άπό πολλούς πού συμφωνοϋν στά αίτήματά τους τόσο, ώστε οί φωνές τους νά
άκούονται ώς «φωναί βοώντων» πρός
τόν θρόνο τής χάριτός. Ή χήρα έρχόταν
πρός τόν δικαστή, έκείνος όμως τής γύριζε
τήν πλάτη. Ό λαός τού Θεού «προσέρχε­
ται μετά παρρησίας» καί φωνάζει- «άββά
ό Πατήρ», όπως τόν δίδαξε ό Θεός, πού
μάς άγαπά. Ό κριτής ήταν άδικος καί άναίσχυντος, ένώ ό Θεός είναι «Πατήρ δίκαι­
ος» (Ιω. ιζ' [17] 25) καί θεωρεί δόξα Του
τό νά ύποστηρίζει τά άδύνατα καί άδικούμενα παιδιά του. Ή χήρα ζητούσε άπό τόν
δικαστή τό δικό της δίκαιο. Ό πιστός λαός
ζητάει δίκαιο γιά τό όποιο ένδιαφέρεται ό
ίδιος ό Θεός, διότι τό θεωρεί καί δικό Του.
Ή χήρα δέν είχε κανένα συνήγορο, όταν
παρουσιαζόταν στό δικαστή. Έμεΐς- «πα­
ράκλητον έχομεν πρός τόν Πατέρα», τόν
Υιό Του, ό Όποιος «ζή εις τό έντυγχάνειν
ύπέρ ήμών». Ή χήρα δέν είχε καμία ύπόσχεση άπό τόν άδικο δικαστή, πού νά τής
έδινε κάποιες έλπίδες. Εμείς, ό λαός τού
Θεού, έχουμε τήν ύπόσχεση τού Κυρίου:
«αιτείτε, καί δοθήσεται ύμΐν, ζητείτε, καί
εύρήσετε, κρούετε, καί άνοιγήσεται ύμΐν»
(Λουκ. ία' 9). Ή χήρα μπορούσε νά πη­
γαίνει στόν κριτή ορισμένες ήμέρες καί
ώρες. Ό λαός τού Θεού μπορεί νά Τόν
έπικαλεΐται οποτεδήποτε, μέρα καί νύχτα.
Ό άδικος κριτής ένοχλείτο άπό τίς έπίμονες παρακλήσεις τής χήρας, ένώ ό άγιος
Θεός εύαρεστεΐται στις έπίμονες προσευ­
χές μας.
’Ά ς μήν άποκάμνουμε λοιπόν προσευ­
χόμενοι θερμά καί έπίμονα στόν άγιο Θεό.
Καί άς είμαστε βέβαιοι ότι ή προσευχή
m
μας θά εισακουστεί.

Υ

π

ο κ ρ ι τ ι κ ή
κ α ι

ά δ ι κ η

κ α τ ά κ ρ ι σ η
ν2Α,
όν έψαχνε καιρό τώρα. Ρωτοΰσε
έντονα όποιον νόμιζε ότι μπορεί νά
ψ . ξέρει κάτι γι’ Αύτόν. Καί Τόν βρήκε!
Είναι προσκεκλημένος στό σπίτι του Σί­
μωνα του Φαρισαίου, τής είπαν. Του κά­
νει τό τραπέζι. Δέν χρειαζόταν τίποτε
άλλο...
Κανείς δέν κατάλαβε πώς μπήκε μέσα
στό σπίτι. Δέν ζήτησε κανενός τήν άδεια
γιά νά έμφανισθεΐ άνάμεσα στούς συν­
δαιτυμόνες. Πολύ δέ περισσότερο γιά νά
κάνει όσα έκανε στόν Κύριο Ίησοΰ. Οί
κινήσεις της, τά άνάμικτα μέ άναφιλητά
δάκρυά της, ή εύγνωμοσύνη καί ή άγάπη της, έτσι όπως καρδιακά έκφράζονται
έκεΐ, μπροστά σ’ όλους τούς παρευρισκόμενους σ’ αύτό τό τραπέζι, δέν άφήνουν
σέ κανέναν περιθώρια γιά κουβέντες.
Κι όμως, οί ματιές όλων πού έντυπωσιασμένοι καταγράφουν τή βαθιά μετάνοια
αύτής τής γυναίκας, διασταυρώνονται μέ
άπορία. Σ’ όλων τά βλέμματα κυριαρχεί
ή ίδια άναζήτηση, ή ίδια ύποψία. Κι έτσι
όπως ό ένας κοιτάζει τόν άλλον, άστραπιαΐα όλοι άντιλαμβάνονται καί έπιβεβαιώνουν βουβά τήν ταυτότητα τής γυναί­
κας. Ή ταν γνωστή! Ή ταν άναγνωρίσιμη
μέ τήν πρώτη σχεδόν ματιά σ’ όλους
τούς άνθρώπους πού ζοϋσαν στήν ίδια
πόλη. Ή ταν μιά γυναίκα διεφθαρμένη!
Ωστόσο νεκρική σιγή έπικρατεΐ μπροστά
στό στρωμένο τραπέζι. Μόνο τά άναφιλητά τής γυναίκας άκούγονται καί κάνουν
πιό βαριά τή σιωπή, σχεδόν τήν έπιβάλλουν. Καί τό μύρο! Τό μύρο πού ξεχύνε­
ται άφθονο άπό τό άλαβάστρινο δοχείο

στά πόδια τού Ίησοΰ, προσδίδει στή σι­
ωπή μιά άλλη διάσταση, καθώς διεγείρει
μιά άλλη αίσθηση έξίσου δυνατή μέ τήν
άκοή, τήν όσφρηση. Κανείς δέν μιλά! Κι
όμως όλοι διαλέγονται μέ τό έσωτερικό
τους. Όλοι συζητοϋν μέ τούς λογισμούς
τους. Τί κι άν τά χείλη τούτη τήν ώρα
δέν άρθρώνουν λέξη! ’Άλλος συζητά τήν
έκπληξή του, τήν άπορία του γι’ αύτήν
καθαυτήν τήν πράξη τής γυναίκας. Άλλος
ένδεχομένως ύπογραμμίζει καί συζητά
τή μετάνοια αύτής τής γυναίκας καί τούς
τρόπους πού βρίσκει γιά νά τήν έκδηλώσει.
Δέν γνωρίζουμε τις σκέψεις, τις κρίσεις
καί τις άντιδράσεις των παρευρισκομένων σ’ αύτό τό μοναδικό γεγονός. Γιατί
ποτέ άνθρωπος δέν μπόρεσε νά διαβά­
σει μέ βεβαιότητα τις άνέκφραστες σκέ­
ψεις άλλου άνθρώπου. Τή μόνη σκέψη,
τή μόνη άντίδραση πού γνωρίζουμε, τή
γνωρίζουμε έπειδή ό καρδιογνώστης καί
παντογνώστης Κύριος μάς τήν άποκάλυψε. Είναι ή σκέψη του Σίμωνος του Φαρι­
σαίου. Τοϋ οικοδεσπότη πού κάλεσε τόν
Ίησοΰ στό σπίτι του καί Τοϋ παρέθεσε

488

£ f lim >

τό τραπέζι. Κι έχει πολλές παραμέτρους
ή σκέψη του. Έχει τήν άμφισβήτηση καί
κρίση του ϊδιου τοΰ Κυρίου. Έχει τή βε­
βαιότητα γιά τήν ορθότητα καί άντικειμενικότητα τής δικής του κρίσεως. Έχει
τήν έμπιστοσύνη στούς συνειρμούς τών
λογισμών του. Άλλά πολύ περισσότερο
έχει τήν ύποκριτική, άμείλικτη καταδίκη
καί κατάκριση γιά τήν άμαρτωλή γυναίκα.
Καί γιά τόν ίδιο τόν Κύριο!
«Οΰτος εί ήν προφήτης, έγίνωσκεν
άν τίς καί ποταπή ή γυνή ήτις άπτεται
αύτοΰ, ότι άμαρτωλός έστι» (Λουκ. ζ’ 39).
Αύτός λοιπόν, άν όντως ήταν προφήτης,
άσφαλώς θά γνώριζε τό ποιόν καί τήν
άκαθαρσία αύτής τής άμαρτωλής γυναί­
κας, πού τής έπιτρέπει νά τόν άγγίζει!
Κρίση καταδικαστική γιά τή γυναίκα.
Εΐναι άμαρτωλή, είναι διεφθαρμένη. Κρί­
ση άπορριπτική καί γιά τόν Κύριο. Δέν
εΐναι προφήτης. Δέν είναι άνθρωπος
τοΰ Θεού. Γιατί άν ήταν, έπρεπε νά ήξε­
ρε. Ό Σίμων κρίνει πρόχειρα, έπιπόλαια,
άνθρώπινα. Κρίνει τήν «κατ’ όψιν κρίσιν»
(Ιω. ζ' 24), αύτήν πού ό Κύριος μάς συν­
έστησε νά άποφεύγουμε. Δέν μπορεί νά
διεισδύσει στό βάθος τής ψυχής αύτής
τής γυναίκας, γ ί αύτό καί πέφτει έξω.
Καί άδικεΐ κατάφωρα όλους. Καί αύτοκαταδικάζεται άπό τά ίδια του τά λόγια,
έπειδή νομίζει ότι μόνο αύτός γνωρίζει,
ένώ ό Ίησοϋς δέν γνωρίζει. Κρίνει, γιατί
άδυνατεΐ νά έννοήσει ότι ό Χριστός, όχι
μόνο γνωρίζει άλλά μπορεί καί νά συγχωρεΐ, έπειδή άγαπά μέ μοναδικό τρόπο καί
μέ άπειρη άγάπη τόν άνθρωπο. Νομίζει
ότι γνωρίζει, ένώ άγνοεΐ τά πάντα. Γιατί
άκόμη κι άν γνώριζε τό παρελθόν, δέν
γνωρίζει τό παρόν. Άκόμη κι άν ήξερε τήν
άμαρτία της, άγνοοϋσε τή μετάνοιά της.
Ακόμη κι άν είχαν ύποπέσει στήν άντίληψή του κάποιες αμαρτωλές έκδηλώσεις
της, τώρα άδυνατεΐ νά άντιληφθεΐ τούς
άδιόρατους συγκλονισμούς στά βάθη

Α ρ ιθ . 2 1 2 2 ,1 Δ ε κ ε μ β ρ ίο υ 2 0 1 5

τής μετανοημένης καρδιάς της. Κι όμως
σπεύδει νά καταδικάσει. Νά άπορρίψει.
Νά φθάσει νά πιστέψει τό λανθασμένα
δικά του συμπεράσματα.
Άλλά ή πτώση καί ή άδικη κρίση καί
καταδίκη τοΰ Φαρισαίου εΐναι συνηθι­
σμένο παράπτωμα καί πολλών άπό μάς.
Πόσο γρήγορα, άλήθεια, μερικές φορές
καταδικάζουμε κάποιους συνανθρώπους
μας! Πόσο βέβαιοι νιώθουμε γιά τήν έπιπόλαιη κρίση μας! Καί πόσο μακριά πέ­
φτουμε άπό τήν άλήθεια!
Ή κρίση μας τίς περισσότερες φορές
εΐναι άδικη, γιατί δέν γνωρίζουμε - δέν
μπορούμε νά γνωρίζουμε - όλες τίς πα­
ραμέτρους τών πράξεων, τών συμπε­
ριφορών καί τών νοοτροπιών τών άνθρώπων πού καταδικάζουμε. Δέν γνω­
ρίζουμε τίς συνθήκες. Δέν γνωρίζουμε
τόν χαρακτήρα τών άνθρώπων. Έχουμε
μόνο έξωτερική γνώση τών πραγμάτων.
Δέν γνωρίζουμε τή μετάνοιά τους. Τά δάκρυά τους. Τήν έξομολόγησή τους. Αρ­
κετές φορές κρίνουμε καί έξουθενώνουμε
τόν άλλον μόνο καί μόνο γιά νά καλύψουμε συνειδητά ή άσυνείδητα τά δικά μας
λάθη. Γιά νά προβάλουμε καί άναδείξουμε τή δική μας άρετή καί νά αύτοδικαιωθοΰμε.
Ας προσέξουμε όμως πολύ τήν εύκο­
λη καί έπιπόλαιη κρίση καί κατάκριση.
Τήν αύστηρή μας κρίση γιά τόν πλησίον
μας. Μέ έπιείκεια νά βλέπουμε όλους, ώς
ομοιοπαθείς καί άμαρτωλοί άνθρωποι.
Μέ φόβο μήπως λίγο άργότερα κι έμεΐς
πέσουμε στό κρίμα πού τόσο εύκολα θέ­
λουμε νά καταδικάσουμε στό πρόσωπο
κάποιου άδελφοΰ μας. Πιό πολύ όμως άς
γνωρίζουμε ότι ή κρίση δέν άνήκει σ’ έμάς
άλλά μόνο στόν παντογνώστη καί καρδι­
ογνώστη Κύριο, ό Όποιος καί μόνο Αύτός
θά κρίνει τόν κόσμο «έν δικαιοσύνη» κατά
τήν ήμέρα τήν φοβερά τής Δευτέρας Του
Παρουσίας.
λ

---------------------------

υστήριον φοβερώτατον» ό θά­
νατος. Μάς προξενεί φόβο, μάς
γεμίζει λύπη. Δέν θέλουμε ούτε
νά τόν σκεφτόμαστε. Άποκρουστικό μάς
άκούγεται καί καθετί πού σχετίζεται μ’
αύτόν. Καταλαβαίνουμε ότι είναι ξένο μέ
τήν ανθρώπινη φύση μας πού πλάσθηκε γιά τή ζωή, γιά τήν άθανασία. Κι όταν
περνούν τά χρόνια καί άνθρωπίνως
πλησιάζουμε πιο κοντά σ’ αύτόν, κάνου­
με ό,τι περνά άπό τό χέρι μας γιά νά τόν
άποφύγουμε.
Αύτός ό θάνατος, πού εΐναι τό άποτέλεσμα τής πτώσεώς μας, ή κατάληξη
τής άποστασίας μας άπό τόν Θεό, γίνε­
ται άκόμα πιό οδυνηρός καί άφόρητος,
όταν εΐναι αιφνίδιος. Αλλιώς τόν δεχόμα­
στε καί προετοιμαζόμαστε, όταν τόν βλέ­
πουμε νά μάς πλησιάζει μέσα άπό μιά
άθεράπευτη άσθένεια ή άπό τά γερά­
ματα τής ήλικίας, καί διαφορετικά, όταν
μάς έπισκέπτεται ξαφνικά καί άπροσδόκητα. Πολλά καθημερινά περιστατικά τό
βεβαιώνουν: άτυχήματα, φόνοι, πνιγμοί,
πτώσεις, δυστυχήματα πού έπιφέρουν
ξαφνικά τόν θάνατο καί τήν άπορία στά
χείλη μας: «Πώς συνέβη αύτό; Γιατί;
Αφού ήταν καλά... Απίστευτο!».
Πώς όμως στεκόμαστε μπροστά σ’
έναν αιφνίδιο θάνατο;
Στό άκουσμα ένός αιφνίδιου θανάτου,
αύθόρμητα τά χείλη μας έκφράζουν λόγια

προσευχής. Τόσο γι’ αύτούς πού κάλεσε
ό Θεός κοντά Του, όσο καί γιά τούς συγ­
γενείς τους καί φίλους. Ν’ άναπαύει τήν
ψυχή τού κεκοιμημένου, νά παρηγορεΐ
τούς οικείους καί νά τούς στηρίζει ό Θεός
στις δύσκολες αύτές ώρες. Ν’ άντέξουν
καί μέ ύπομονή καί πίστη νά σηκώσουν
τόν σταυρό τού πένθους. Άλλά ή προσ­
ευχή γίνεται καί γιά μάς. Παρακαλοϋμε
τόν Κύριο τής ζωής καί τού θανάτου νά
μάς διαφυλάττει καί νά μάς άπαλλάττει
άπό τόν ξαφνικό θάνατο. Μέσα στις δεή­
σεις τής θείας Λατρείας ή Εκκλησία μας
παρακαλεΐ «ύπέρ τού διαφυλαχθήναι...
άπό όργής, λοιμού, λιμού, σεισμού... καί
αιφνίδιου θανάτου».
Έπειτα νά σκεφθοΰμε ήρεμα πώς έμεϊς
τόν βλέπουμε έτσι αιφνίδιο τόν θάνατο.
Απρόσμενος καί ξαφνικός γιά τή δική
μας λογική. Ό άγιος Θεός όμως, πού
προγνωρίζει καί ρυθμίζει τά πάντα στή
ζωή μας, άκόμη καί τίς λεπτομέρειες, τόν
έπιτρέπει γιά λόγους πού ’Εκείνος γνω­
ρίζει. Κατά τή διδασκαλία τών Πατέρων
τής Εκκλησίας μας, ή ώρα τού θανάτου
τόν κάθε άνθρωπο τόν βρίσκει στήν κα­
λύτερη στιγμή τής έπίγειας ζωής του, μέ
τίς λιγότερες άδυναμίες, γλυτώνοντάς
τον άπό βαρύτερες άμαρτίες καί πάθη.
Γι’ αύτό καί μέ έμπιστοσύνη στή βουλή
τού Θεού νά παραδίδουμε τόν έαυτό μας
καί ν’ άποδεχόμαστε τό τραγικό συμβάν.

Διότι, όσο καί νά προσπαθήσουμε νά
τό έξηγήσουμε μέ τό άνθρώπινο μυαλό
μας, δέν θά μπορέσουμε νά έρμηνεύσουμε τό σχέδιο τοΰ Θεοϋ.
Μπροστά σ’ έναν αιφνίδιο θάνατο
προσφιλοΰς μας προσώπου, γνωστών
ή άγνώστων συνανθρώπων μας, στε­
κόμαστε μέ σιωπή καί άναλογιζόμαστε
πόσο έφήμερη καί μάταιη είναι τελικά
αύτή ή ζωή. Πόσο γρήγορα τελειώνει,
χωρίς νά προλάβει κάποιος νά τή γευθεΐ.
Έ νας ξαφνικός θάνατος μάς ύπενθυμίζει άκόμη τήν άγνωστη ώρα τής έξόδου
μας άπό αύτό τόν κόσμο. Κανείς μας δέν
γνωρίζει πότε θά πεθάνει. Σάν τόν κλέ­
φτη πού δέν προειδοποιεί γιά τήν ώρα
πού θά έλθει, έτσι έρχεται καί ό θάνατος.
Μήν έπαναπαυόμαστε, άλλά νά άγρυπνοϋμε μέ έγρήγορση πνευματική.
Αύτό τονίζει καί ό ιερός Χρυσόστομος
καί γράφει: «Συμβαίνουν θάνατοι συχνοί
καί πρόωροι, έμεΐς όμως σκεπτόμαστε
σάν άθάνατοι καί σάν νά μήν πρόκει­
ται νά πεθάνουμε ποτέ. Έτσι άρπάζουμε, έτσι γινόμαστε πλεονέκτες, σάν νά
μήν πρόκειται νά δώσουμε ποτέ λόγο.
Έτσι οικοδομούμε, σάν νά πρόκειται νά
μένουμε πάντοτε έδώ, κι ούτε ό λόγος
τού Θεοϋ πού καθημερινά ήχεΐ στ’ αύτιά
μας, ούτε τά ίδια τά πράγματα μάς δι­
δάσκουν» (12η 'Ο μιλία πρός 'Εβραίους,
ΕΠΕ 24, 507-509).
Πολλές φορές ό Κύριός μας στή θεία

διδασκαλία Του μάς παρακινεί- «γίνεσθε έτοιμοι» (Ματθ. κδ' [24] 44). Πάν­
τοτε έτοιμοι, άγρυπνοι άγωνιστές. Νά
μή σταματούμε τόν άγώνα γιά κανένα
λόγο, άλλά μέ φιλότιμο, μέ γενναιότητα,
μέ έλπίδα νά τόν συνεχίζουμε μέχρι τέ­
λους. Θά μάς βοηθήσει πολύ σ’ αύτό τό
νά σκεπτόμαστε τήν τελευταία μέρα τής
ζωής μας. Αλήθεια, πόσο διαφορετικά
θά ήταν όλα! Πόσο στοργικά καί μέ αγά­
πη θά φερόμασταν στούς άλλους! Μέ
πόση κατανόηση καί συμπάθεια θά τούς
άκούγαμε! Δέν θά μάς ένοχλοΰσε ή συμ­
περιφορά τους, οί άδυναμίες τοΰ χαρα­
κτήρα τους. Μέ τί διάθεση θά έργαζόμασταν! Πόσο θερμά θά προσευχόμασταν!
Οί σκέψεις μας θά ήταν πάντα καθαρές,
τά λόγια μας μετρημένα, χαριτωμένα.
Νά τό καταλάβουμε, νά τό ξεκαθαρί­
σουμε μέσα μας καί νά τό πιστέψουμε
ότι έδώ είμαστε προσωρινοί, «πάροικοι
καί παρεπίδημοι». Ζοΰμε έδώ στή γή
γιά κάποια χρόνια πού θά περάσουν,
θά τελειώσουν. Νά μάθουμε λοιπόν νά
ζοΰμε μέ τόν πόθο καί τή νοσταλγία τής
έπιστροφής μας στήν άληθινή πατρίδα
μας. Έκεΐ πού θά συναντήσουμε δικά
μας πρόσωπα: τόν λατρευτό Κύριό μας,
τήν Παναγία Μητέρα μας, τούς φίλους
καί άδελφούς μας Αγίους, τούς δικαίους
γνωστούς μας άνθρώπους, γιά νά ζήσουμε αιώνια μαζί τους.
jn

Γιά τους συνδρομητές έξωτερικοΰ
’Ενημερώνουμε τούς συνδρομητές έξωτερικοΰ ότι ή πληρωμή τής συνδρομής
τους στά Περιοδικά Ο ΣΩΤΗΡ καί Πρός τη ΝΙΚΗ δέν μπορεί νά γίνεται πλέον μέ
έπιταγή, άλλά μέ έναν άπό τούς δύο παρακάτω τρόπους:
• Paypal (βλέπε τήν ένότητα «Τά Περιοδικά μας» στήν ιστοσελίδα μας:
www.osotir.gr)
• Τραπεζική κατάθεση στόν λογαριασμό τής ALPHA BANK μέ δικαιούχο:
ADELFOTIS THEOLOGON Ο SOTIR καί μέ τά άκόλουθα στοιχεία:
BIC: CRBAGRAAXXX

ΙΒΑΝ: GR3601403530353002002000230

ΕΚΔΟΣΕΙΣ «Ο ΣΩΤΗΡ»
ΒΙΒΛΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ
1 Φ ΌΜ Μ T O N

m

m

i

-■ Λ
ΙΕ Ρ Ο Ύ Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ

Λ. ’

«Οπου παρακοή,
έκεϊ κλυδώνιον»
«Έτιτειίη

γ ά ξ εις τό πλοϊον
εισήλθεν εκείνος, Ιιήγείξεν ευθέως
την θάλα,ττοον, ινοε μάθης, οτι
οπού άμοοξτίοο, έκεϊ χεριών,
οπον πα,ξοοκοή, έκεϊ κλυΐώνιον·
κοά έβοολεύετο μεν η πόλις hoc ret
ά,μοοξτημα,τα. τών Ν ινευϊτών, έαα,λευετο 1ε τό πλοϊον Ιιά την π&ξοεκοην τοΰ πξοφήτου. Εκείνοι μεν
ούν τόν Ίων δεν εις τό πέλα,γος ερξί4 ocv, κα ί εστη τό πλοϊον· ήμεϊς Ιέ
την άμ&ξτίοον κοοτοοποντιαωμεν,
kou ΰτήΰετοοι πάντως ή πόλις».
(Ο μιλίαΕ'είς τούςάνδριάντας, Ε Π Ε 3 2 ,132)

j—

Ερμηνευτική άπόδοβη
Ό ταν μπήκε στό πλοίο ό προφήτης
Ιωνάς, ό Θεός ξεσήκωσε άμέσως τή
θάλασσα σέ τρικυμία, γιά νά μάθεις
ότι όπου ύπάρχει άμαρτία, έκεϊ καί
θύελλα, όπου ύπάρχει παρακοή,
έκεϊ καί θαλασσοταραχή. Καί σαλευ­
όταν μέν ή πόλη γιά τά άμαρτήματα
τών Νινευϊτών, σαλευόταν δέ καί τό
πλοίο γιά τήν παρακοή τοΰ προφήτη.
Καί έκεΐνοι μέν έριξαν τόν ϊωνά στό
πέλαγος, καί δέν βυθίστηκε τό πλοίο.
Έμεΐς όμως άς καταποντίσουμε τήν
άμαρτία στό πέλαγος, καί οπωσδή­
ποτε θά σωθεϊ ή πόλη.

«5

|
gjlgpilf

t Αρχιμ. Γεωργίου Ί. Δημοττούλου
«ΠΑΙΔΙΟΝ ΕΓΕΝΝΗΘΗ ΗΜΙΝ»

8€

* * *
t Αρχιμ. Χριστοφόρου Ν. Παττουτσοττούλου
ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΠΙ ΓΗΣ

6€

* * 5(£
t Αρχιμ. Χαρίτωνος Κ. Πνευματικάκι
ΟΙ ΚΑΜΠΑΝΕΣ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

3€

* * *
t Παναγιώτου Ν. Τρεμπέλα
«ΧΡΙΣΤΟΣ ΓΕΝΝΑΤΑΙ, ΔΟΞΑΣΑΤΕ»

4,50 €

* * *
t Αθανασίου Σ. Φραγκοπούλου
Η «ΠΡΟΣΔΟΚΙΑ ΤΩΝ ΕΘΝΩΝ»
ΤΟ ΔΩΔΕΚΑΗΜΕΡΟΝ

9€
13 €

* * *
t Εύσταθίου X. Μπάστα
ΗΤΑΝ ΖΕΣΤΟ ΤΟ ΣΠΙΤΙ
ΚΑΛΗΜΕΡΑ, ΠΑΠΠΟΥ...
Η ΜΕΓΑΛΗ ΒΟΗΘΕΙΑ
ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΑ ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ

6€

6€
6€

3€

* * *
Νικολάου Π. Βασιλειάδη
ΣΤΙΣ ΓΙΟΡΤΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Στοχασμοί καί ανατάσεις

7€

* * *
Αθανασίου Ά. Φραγκοπούλου
ΣΤΗ ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ
(Πατερικές ομιλίες μεταφρασμένες
στη Νεοελληνική)

4€

* * *
ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ! (Παιδικά διηγήματα) 7 €
ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ (Ύμνοι καί τραγούδια)
1€

Γιά ταχυδρομική αποστολή ό παραλή­
πτης έπιβαρύνεται μέ τά άνάλογα έξοδα.

Μ ε γ ά λ α . (χίΐνύρ.α,'χα. era 6 -τον
Jlg o e & g o π Έ ς Α π μ ο κ β α τ τ α ς

Κατά την παρουσία του στόν πρόσ­
φατο έορτασμό τής έπετείου τοΰ ΟΧΙ
στη Θεσσαλονίκη καί σέ άλλα σημεία
τής Μακεδονίας μας ό έξοχώτατος
άνώτατος πολιτειακός άρχων τής Χώ­
ρας μας κ. Προκόπιος Παυλόπουλος
έκαμε πηγαίες δηλώσεις μέ πολλούς
άποδέκτες. Προέβη δέ καί σέ ένέργειες
συγκινητικές, σύμφωνες μέ τις αιώνιες
'Ελληνορθόδοξες Παραδόσεις τοϋ Γέ­
νους μας. Αρκετά άπό αύτά κινδύνευαν
νά λησμονηθούν τόν τελευταίο καιρό.
Έτσι, μετά τή λήξη τής Δοξολογίας
στόν Ιερό Ναό τοϋ Άγιου Δημητρίου
δήλωσε: «Τό έθνος μας νά μήν ύπολογίζει στό μέγεθος τής δύναμης, άλλά
στήν πίστη στά ιδανικά του καί στή μέχρις αύτοθυσίας ύπεράσπιση τής Πα­
τρίδας».
Όταν δέ στό τέλος τής έπιβλητικής
παρελάσεως τοΰ έδωσαν τό μικρόφω­
νο, γιά νά έπικοινωνήσει ζωντανά μέσω
άσυρμάτου μέ τόν έκπληκτικό πιλότο
πού συγκίνησε τούς Πανέλληνες μέ
τις έντυπωσιακές χαμηλές πτήσεις του
πάνω άπό τόν χώρο τής παρελάσεως,
τοϋ είπε: «Κύριε σμηναγέ, τά φτερά σας
σκεπάζουν τή χώρα καί τόν λαό μας.
Νά είστε ύπερήφανοι γιά τήν έθνική
άποστολή σας. Ό Θεός μαζί σας». Δα­
κρύσαμε όσοι τόν είδαμε καί τόν άκούσαμε. Χρόνια είχαμε νά άκούσουμε τέ­
τοια εύχή άπό τόσο έπίσημα χείλη.
Καί στόν χαιρετισμό πού άπηύθυνε στό γεΰμα πού παρέθεσε πρός τι­

μήν του στή Λέσχη Αξιωματικών Θεσσα­
λονίκης ό διοικητής τοϋ Γ’ Σώματος Στρα­
τού Αντιστράτηγος Ήλίας Λεοντάρης, μέ
όλο τό βάρος τής Ιστορίας τοΰ Γένους μας,
πού σηκώνει στούς ώμους του, είπε σταθε­
ρά: «Τά έλληνικά σύνορα, χερσαία καί θα­
λάσσια, είναι τά σύνορα τής Εύρωπαϊκής
Ένωσης. Τό ποιά είναι τά σύνορα τό καθο­
ρίζουμε μόνο έμεΐς, ό κυρίαρχος έλληνικός
λαός καί ή κυρίαρχη έλληνική Πολιτεία, καί
τά ύπερασπίζονται οί Ένοπλες Δυνάμεις,
όπως άκριβώς ταιριάζει στήν Ιστορία καί
τήν κυριαρχία μας. ’Εκπτώσεις σέ αύτό δέν
ύπάρχουν». Τά ίδια δέν θά ’λεγε καί ό Κων­
σταντίνος Παλαιολόγος, άν ήταν παρών;
Τέλος όταν μπήκε στό όχυρό τοϋ Ροϋπελ,
άναψε κερί στό εικονοστάσι πού ύπάρχει
έκεΐ μέσα καί προσκύνησε εύλαβικά τήν
ιερή εικόνα τής Παναγίας («Δημοκρατία»
27 καί 29-10-2015).
Άς τά βλέπουν αύτά μερικοί-μερικοί πού
παριστάνουν τόν άθεο ή καί κάποιοι πού
χτυπούν καί περιφρονοΰν τή Θρησκεία. Ό
Πρόεδρος τής χώρας μας πάντως άνεπηρέαστος ζεΐ, χαίρεται καί τιμά καί τήν έλληνικότητά μας καί τήν ’Ορθοδοξία μας. Ό
Θεός νά τόν μακροημερεύει!
nX ctcrT iK it KctgTOfxctvia.
Γιά μιά άκόμη φορά ένας άκόμη ύπουργός
άνακαλύπτει τή «λύση» γιά τό μεγάλο οικο­
νομικό πρόβλημα τοΰ τόπου. Ποιά είναι ή
λύση; Μό αύτή πού προπαγανδίζεται φορ­
τικά τά τελευταία χρόνια άπό τά μέσα ένημερώσεως καί τήν έχουν έξαγγείλει τόσοι
άλλοι ύπουργοί: Είναι, λένε, ή σταδιακή κα­
τάργηση τών μετρητών στις πληρωμές καί
ή καθιέρωση τοϋ λεγάμενου «πλαστικού
χρήματος». Δηλαδή ή χρήση πλαστικών
καρτών γιά τις κάθε είδους συναλλαγές.
Τή «λύση» αύτή τήν προβάλλει τελευταία
όλο καί πιό έντονα ό Υφυπουργός Οίκονο-

Ή δΔσιι τ ο υ χ ρ ι σ τ ι α ν ι σ μ ο ύ
σ τη . Α ύ σ η

Πριν άπό ένα μήνα έκδηλώθηκε «σημαν­
τική παρέμβαση άπό τόν Πατριάρχη Μό­
σχας καί πασών τών Ρωσιών κ. Κύριλλο»,
ό όποιος «δήλωσε ότι πιστεύει πώς οί χρι­
στιανικές ήθικές άξίες στις δυτικές κοινωνί­
ες έχουν περάσει σέ δεύτερη μοίρα προ­
κειμένου νά μήν ένοχλοΰνται οί μετανάστες
οί όποιοι άνήκουν σέ διαφορετική θρη­
σκεία. “ Ριζικές άλλαγές στήν πνευματική
ζωή έμφανίστηκαν στή Δύση τά τελευταία
χρόνια. Οί δυτικές χώρες έχουν σταματή­
σει νά ταυτίζονται μέ τή χριστιανική παρά­
δοση. Μέ βάση τό γεγονός ότι πλέον δέν
είναι μόνο οί χριστιανοί πού ζοΰν τώρα στή
Δύση, έχουν περάσει τήν ιδέα μιάς κοινω­
νίας στήν όποία οί χριστιανικές ήθικές άξί­
ες δέν πρέπει νά κυριαρχούν”, είπε ό Πα­
τριάρχης (...). Έξέφρασε έπίσης τήν άνησυχία του γιά τούς νόμους πού θεσπίστηκαν
στή Δύση, συμπεριλαμβανομένων καί τών
ΗΠΑ, πού έχουν έξισώσει τόν “γάμο” άτόμων τού ίδίου φύλου μέ “τό φυσικό γάμο
πού ό Κύριος μάς όρισε”. Σημείωσε άκόμη
πώς οί χριστιανοί πού ύπερασπίζονται τήν

2015

ρο. Τά έξαγγελλόμενα άπό τόν κ. ύφυπουργό μέτρα θά οδηγήσουν σταδιακά
στήν καθιέρωση συστήματος συναλλα­
γής παρόμοιου μέ αύτό πού στό ιερό βι­
βλίο τής Άποκαλύψεως προφητεύεται ώς
έκεΐνο τό μέσο μέ τό όποιο ό Αντίχριστος
θά καταδυναστεύσει όλο τόν κόσμο.
Κι είναι τραγικό νά έπωμίζεται ό κ.
ύφυπουργός καί ή Κυβέρνηση τέτοιο βά­
ρος ένώπιον τής ιστορίας.

Αριθ. 2122,1 Δεκεμβρίου

μικών κ. Τρύφων Άλεξιάδης. Μέ τόν τρόπο
αύτό, ύποστηρίζει ό κ. ύφυπουργός, θά πα­
ταχθεί ή φοροδιαφυγή, πού κατά τίς έκτιμήσεις του άγγίζει τά 8 δισεκατομμύρια εύρώ.
Ό κ. Άλεξιάδης θεωρείται άπό πολλούς
«ό κατάλληλος άνθρωπος στήν κατάλλη­
λη θέση», διότι, καθώς λένε, γνωρίζει πολύ
καλά τά προβλήματα τής άγοράς, λόγω τής
μακροχρόνιας ένασχολήσεώς του μέ αύτά.
"Ομως ή έμπνευσή του γιά τήν καθιέρω­
ση του πλαστικού χρήματος δέν είναι βέ­
βαιο ότι θά φανεί άποδοτική. Διότι έχουν
άκουσθεΐ άντίθετες φωνές άπό κορυφαί­
ους στόν κόσμο οικονομολόγους, πού λένε
ότι τό μέτρο θά έξαφανίσει τίς μικρές έπιχειρήσεις καί θά εύνοήσει τό μεγάλο κεφάλαιο
καί τίς πολυεθνικές. Άλλά αύτά είναι ζητή­
ματα πού έμεΐς δέν τά γνωρίζουμε.
Γνωρίζουμε όμως κάτι, πού φαίνεται νά
τό παρακάμπτει άδιάφορος ό κ. ύφυπουργός. Ότι δηλαδή αύτό τό μέτρο θά πλήξει
καίρια τήν έλευθερία τών πολιτών, διότι θά
οδηγήσει στήν «άχρήματη κοινωνία», όπου
δέν θά κυκλοφορούν καθόλου χρήματα
καί όλες οί συναλλαγές θά γίνονται μέ ήλεκτρονικό τρόπο, κάτι πού άποτελεί μανιώδη
έπιδίωξη τών μεγάλων τραπεζικών δυνα­
στειών τής Αμερικής, προκειμένου νά έλέγξουν πλήρως τήν παγκόσμια οικονομία. Καί
πίσω άπ’ αύτές τίς δυναστείες κρύβεται ό
στόχος τών άόρατων κυβερνητών τού κό­
σμου πού έπιδιώκουν τήν έπιβολή παγκό­
σμιας δικτατορίας καί τόν έλεγχο τών πάν­
των. Όπότε γιά όλους αύτούς ό κ. Άλεξιά­
δης θά άποδειχθεϊ πράγματι «ό κατάλληλος
άνθρωπος στήν κατάλληλη θέση». Κρίμα!
Όλα αύτά δέν προβληματίζουν καθόλου
τόν κ. ύφυπουργό; Τό τίμημα τής άνθρώπινης έλευθερίας είναι τόσο εύτελές, γιά νά τό
ξεπουλήσει σέ τιμή εύκαιρίας στά άδίστακτα συμφέροντα μυστικών έταιρειών;
Άλλά καί κάτι άλλο, άκόμη σοβαρότε­

Α ριθ. 2 1 2 2 , 1 Δ ε κ ε μ β ρ ίο υ 2 0 1 5

αιώνια σημασία των χριστιανικών
ηθικών άξιων υποβάλλονται σέ με­
γάλες πιέσεις» («Agioritikovima.gr»
29-10-2015).
Εΐναι εύλογη ή άνησυχία του κορυφαίου
ιεράρχου της ρωσικής ’Εκκλησίας γιά τόν
ήθικό κατήφορο τόν όποιο άκολουθοϋν
χωρίς άνασχετικούς φραγμούς οί άλλοτε
χριστιανικές χώρες τής δήθεν πολιτισμέ­
νης Δύσεως. Τά άποτελέσματα τής ξέφρε­
νης αύτής πορείας, πού είναι πλέον χειρο­
πιαστά, πρέπει νά προβληματίσουν θετι­
κά όλους τούς ’Ορθόδοξους πιστούς στόν
κλυδωνιζόμενο κόσμο μας. Νά στηρίξουμε
λοιπόν «τήν ζωήν ήμών άπασαν καί τήν
έλπίδα» μας στόν παντοδύναμο Κύριο ’Ιη­
σού Χριστό, ώστε νά μήν παρασυρθοΰμε
άπό τούς βίαιους άνέμους τής άπιστίας καί
τής άνηθικότητος πού λυσσομανοΰν, άλλά
καί νά διαδίδουμε τό μήνυμα τής άλήθειας
σέ κάθε καλοπροαίρετη ψυχή...
« Κ α .Χ ύ τ6 0 α
να |χη.γ ^>"τιά^6Τ € πε^χενος»

Είναι πολύ άξιοπρόσεκτα τά όσα έγραψε
ό δημοσιογράφος Ήλίας Μαγκλίνης στήν
«Καθημερινή» τής 20ής ’Οκτωβρίου 2015.
Ό κ. Μαγκλίνης άναφέρει τόν διάλογο πού
είχε μέ τόν Αιγύπτιο μουσουλμάνο Σέϊφ. Ό
Σέϊφ, πού εΐναι έκδοτης, άγαπά τά βιβλία,
γνωρίζει καλά τή διεθνή λογοτεχνία, μιλά
άριστα Αγγλικά καί Γερμανικά καί καταλα­
βαίνει τά Γαλλικά, γνωρίσθηκε δέ μέ τόν
Έλληνα δημοσιογράφο στήν Έκθεση Βι­
βλίου στή Φρανκφούρτη πού έγινε στά μέ­
σα Οκτωβρίου.
Αναφέρει ό κ. Μαγκλίνης: «Στό τρένο άπ’
τό Βισμπάντεν στή Φρανκφούρτη καθισμέ­
νοι πλάϊ - πλάϊ τού μιλώ γιά έναν Πακιστανό, τόν Σαχίντ, έναν εύγενέστατο τυπάκο,
πού σπούδαζε βιοϊατρικές έπιστήμες, μέ
τόν όποιο όμως, όταν ή κουβέντα πήγε

στόν Σαλμάν Ρουσντί, δοκίμασα μιά δυσά­
ρεστη έκπληξη». Γιά όσους δέν γνωρίζουν,
ό Σαλμάν Ρουσντί εΐναι ινδικής καταγωγής
καί έγραψε τό βιβλίο «Σατανικοί στίχοι» μέ
άναφορές στόν Μωάμεθ άπό τό Κοράνι. Τό
βιβλίο τού Ρουσντί όμως προκάλεσε σάλο
καί όργή στούς μουσουλμάνους, οί όποιοι
τόν άποκήρυξαν μέ «φετφά», προσφέροντας 3 έκατομμύρια δολάρια σ’ όποιον θά
τόν σκοτώσει. «Άν τόν είχα μπροστά μου»,
τόν Σαλμάν Ρουσντί, εΐπε ό Σαχίντ, «θά
τόν στραγγάλιζα μέ τά ’ίδια μου τά χέρια».
Άκούγοντας τήν άπάντηση αύτή ό Σέϊφ
έπιασε άπαλά τό μπράτσο τού "Ελληνα δη­
μοσιογράφου καί τού εΐπε: «Φίλε μου, έγώ
δέν είμαι έτσι».
Στήν 'Ελλάδα, τού πρόσθεσε ό Έλληνας
δημοσιογράφος, γίνεται «συζήτηση περί
τού αν πρέπει ή όχι νά άνεγερθεΐ ίσλαμικό
τέμενος στήν Αθήνα. Ό Αιγύπτιος Σέϊφ «μέ
κοίταξε», διηγείται ό Έλληνας συνομιλητής
του, «λίγο πιό σκεφτικός αύτή τή φορά, καί
μέ ξάφνιασε. “ Κοίτα”, μου εΐπε, “ καλύτερα
νά μήν φτιάξετε τέμενος”. “Γιατί;” τόν ρώτη­
σα έκπληκτος - έκπληκτος πού ένας μου­
σουλμάνος άπό τήν Αίγυπτο μοΰ έλεγε κάτι
τέτοιο. “Διότι”, μοΰ άπάντησε πολύ ήρεμα,
“θά άποκτήσετε εύκολα φονταμενταλιστές
στήν 'Ελλάδα. ’Οργανωμένους φανατικούς.
Τά τεμένη στις δυτικές χώρες μετατρέπονται πολύ συχνά σέ κέντρα διασποράς μί­
σους καί στρατολογήσεως τρομοκρατών.
Άς προσεύχονται στά σπίτια τους. Σ’ τά
λέει αύτά ένας άνθρωπος πού προέρχε­
ται άπό μία χώρα πού έχει πληγεί άπ’ τόν
φανατισμό. Πρώτοι έμεΐς ύποφέρουμε άπό
αύτούς τούς τύπους, ξέρεις”»!...
Νομίζουμε πώς όσοι έπιμένουν άκριτα
καί έπιπόλαια γιά τήν άνοικοδόμηση τεμέ­
νους στήν πρωτεύουσα τής 'Ελλάδος δέν
χρειάζονται άλλο ισχυρότερο έπιχείρημα.
Επιχείρημα προερχόμενο άπό μουσουλμά­
νο, γιά νά πεισθοϋν ότι πρέπει νά σταματή­
σουν κάθε ένέργεια άνοικοδομήσεως ένός
τέτοιου τεμένους. ’Επιτέλους εΐναι καιρός νά
λογικευθούμε καί νά προφυλάξουμε τόν τό­
πο μας άπό νέες περιπέτειες...

Κ υ ρ ια κ ή 13 Δ ε κ ε μ β ρ ί ο υ
(ΙΑ ' Λουκά)

lip
IS

Τών άγιων Προπατόρων

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ

ΚΘ' Κυριακής: Κολασ. γ' 4-11

Ευστρατίου

Η

ψξ ιπεν ό Kupios την παραβολήν
ταύτην άνθρωπός τις έποίησε
'3/s δεϊπνον μέγα καί έκάλεσε
πολλούς· και άπέστειλε τόν δοΰλον
αύτοϋ τη ώρα τοΰ δείπνου είπεϊν
τοΐς κεκλημένοις· έρχεσθε, ότι Αδη
ετοιμά έστι πάντα, και ηρξαντο άπό
μιας παραιτεΐσθαι πάντες. ό
πρώτος ειπεν αύτω· άγρόν Αγόρα­
σα, καί έχω άνάγκην έξελθεϊν καί
ιδεΐν αύτόν ερωτώ σε, έχε με παρητημένον. καί έτερος ειπε· ζεύγη
βοών Αγόρασα πέντε, καί πορεύ­
ομαι δοκιμάσαι αύτά· ερωτώ σε, έχε
με παρητημένον. καί έτερος είπε·
γυναίκα έγημα, καί διά τούτο ού
δύναμαι έλθεϊν. καί παραγενόμενος
ό δούλος εκείνος απάγγειλε τω
κυρίω αυτού ταΰτα. τότε όργισθείς
ό οικοδεσπότης είπε τω δούλω
αυτού- έξελθε ταχέως εις τάς πλα­
τείας καί ρύμας της πόλεως, καί
τούς πτωχούς καί άναπΑρους καί
χωλούς καί τυφλούς είσάγαγε ώδε.
καί ειπεν ό δούλος- κύριε, γέγονεν
ώς έπέταξας, καί έτι τόπος έστί. καί
ειπεν ό κύριος πρός τόν δούλον·
έξελθε είς τάς οδούς καί φραγμούς
καί άνάγκασον είσελθεϊν, ινα γεμισθη ό οΐκός μου. λέγω γάρ ύμϊν
ότι ούδείς τών άνδρών εκείνων τών
κεκλημένων γεύσεταί μου τοΰ δεί­
πνου. πολλοί γάρ είσι κλητοί,
ολίγοι δέ εκλεκτοί.

A

Π Α ΓΑ ΒΟ Λ Η

ΤΟ Υ Μ 6 Γ Α Λ 0 Υ
1. X tu g iq

K c tjJ -L C L

Α 61Π Ν 0Υ
c tv a 6 o \ A !

Γιά μιά ιδιαίτερα τιμητική πρόσκληση μάς
όμιλεΐτό σημερινό ιερό Εύαγγέλιο. Πρόσκλη­
ση σέ δείπνο έπίσημο καί μεγαλοπρεπές, τό
όποιο συμβολίζει τή Βασιλεία τών ούρανών.
Κάποιος άνθρωπος, είπε ό Κύριος, «έποί­
ησε δεϊπνον μέγα καί έκάλεσε πολλούς»·
οργάνωσε μεγάλο βραδινό συμπόσιο κι
έστειλε προσκλήσεις σέ πολλούς γνωστούς
του. Όταν λοιπόν έφτασε ή ώρα τοϋ δεί­
πνου, έστειλε τόν δοϋλο του νά ειδοποιήσει
τούς προσκεκλημένους ότι είναι πλέον όλα
έτοιμα, καί καλοϋνται νά σπεύσουν νά λά­
βουν τις θέσεις τους.
Ό δούλος δέν έχασε λεπτό. Έτρεξε άμέσως καί βρήκε τόν καθένα προσωπικά. Καν­
είς δέν έπρεπε νά χάσει τέτοια εύκαιρία!
Άλλά, τί περίεργο πράγμα!... Λές καί ήταν
συνεννοημένοι, όλοι άπέρριψαν τήν πρόσ­
κληση προβάλλοντας διάφορες προφάσεις.
Ό ένας είπε ότι άγόρασε κάποιο χωράφι κι
ήταν τάχα άνάγκη νά τό δει έκείνη τήν ώραάλλος ότι άγόρασε πέντε ζευγάρια βόδια καί
πήγαινε νά τά δοκιμάσει- κι ένας τρίτος άπάντησε ότι πρόσφατα είχε νυμφευτεί καί ήταν
άδύνατο νά έρθει.
Έπέστρεψε λοιπόν ό δοϋλος καί μετέφερε
άκριβώς ό,τι τοϋ είπαν. Αγανάκτησε ό οικο­
δεσπότης. Τέτοια άδιαφορία καί περιφρόνη­
ση, λοιπόν!...

Άραγε ήταν τόσο έπείγουσες όλες αύτές
οί έργασίες; Αύτός πού άγόρασε τό χωρά­
φι, σίγουρα θά τό είχε έπισκεφθεΐ πριν τό
άγοράσει. Δέν μπορούσε νά άναβάλει τή
νέα έπίσκεψή του; Κι ή δοκιμή τών βοδιών
μέσα στή νύχτα θά γινόταν; Δέν μπορούσε
ό άγοραστής τους νά πάει στό δείπνο καί
τήν άλλη μέρα μέ άνεση νά τά δοκιμάσει;
Άλλά κι ό έγγαμος γιατί άρνήθηκε τόσο
άπόλυτα; Μήπως έπειδή έκανε οικογένεια,
έπρόκειτο νά σταματήσει κάθε άλλη έργασία ή κοινωνική δραστηριότητα;...
Άς μή στεκόμαστε όμως στις δικαιολογίες
έκείνων τών άνθρώπων. Ό Κύριος εΐπε τήν
Παραβολή γιά νά προσέξει ό καθένας άπό
έμάς νά μή χάσει τήν πρόσκληση γιά τό
Δείπνο τής ούράνιας βασιλείας Του. Διότι
τόν Θεό συμβολίζει ό οικοδεσπότης
έκεΐνος, καί οί προσκεκλημένοι τόν καθένα
άπό μάς. Στόν καθένα μας άπευθύνει
πρόσκληση ό Θεός. Πρόσκληση μέσα άπό
τή ζωή τής ’Εκκλησίας. Μέ τή συμμετοχή
μας κάθε Κυριακή στή θεία Λειτουργία, μέ
τή μελέτη τού θείου λόγου, τά ιερά Μυστή­
ρια καί μάλιστα τήν ’Εξομολόγηση καί τή
θεία Κοινωνία. Άκόμη καί μέ τίς ποικίλες
εύκαιρίες διακονίας καί προσφοράς στό
συνάνθρωπο. "Ολα αύτά εΐναι κλήσεις τού
Θεού. Προειδοποιήσεις ότι ό πανάγαθος
Θεός περιμένει κι έμάς στό ούράνιο Δείπνο.
Μήπως όμως κι έμεΐς προβάλλουμε διάφο­
ρες δικαιολογίες καί άπορρίπτουμε αύτές
τίς κλήσεις; Μήπως άναβάλλουμε γιά άργότερα τή συμμετοχή μας σ’ αύτά; Αλίμονο!
Δέν ύπάρχει χρόνος γιά άναβολή! Τώρα
εΐναι ή εύκαιρία! Άλλωστε δέν μπορούμε νά
γνωρίζουμε τό μέλλον. Δέν ξέρουμε τί μάς
περιμένει αύριο, ούτε κάν τήν έπόμενη
στιγμή. Δέν είμαστε βέβαιοι ότι θά έχουμε
πάντα στή διάθεσή μας τίς εύκαιρίες πού
έχουμε τώρα. Οί δουλειές καί οί δικαιολογί­
ες δέν τελειώνουν ποτέ. Τό Δείπνο δέν
άναβάλλεται. Απόδειξη τό γεγονός ότι καί ό
κύριος τής Παραβολής δέν τό άνέβαλε,
άλλά άναζήτησε άλλους συνδαιτυμόνες.

2. 'Η (xeycrXn. etcrrXn.^n.

Έστειλε λοιπόν τόν δούλο του νά περιδιαβεΐ τήν πόλη καί ν’ άναζητήσει στις πλα­
τείες καί τά στενά σοκάκια τούς φτωχούς,
τούς άναπήρους, καί κουτσούς καί τυ­
φλούς, καί νά τούς οδηγήσει στό σπίτι. Καί
πράγματι βρήκε πολλούς. Είδε όμως ό
δούλος ότι ύπήρχαν άκόμη κενές θέσεις καί
τό εΐπε στόν κύριό του: Κύριε, «έτι τόπος
έστί». Τότε ό κύριος έδωσε νέα έντολή:
-Πήγαινε έξω άπό τήν πόλη, στούς δρό­
μους καί στά χωράφια καί βρές όσους θέ­
λουν νά έρθουν. Άκόμη κι άν διστάζουν,
έσύ νά τούς παροτρύνεις έντονα νά έρθουν,
«ϊνα γεμισθή ό οΐκός μου»· τό σπίτι πρέπει
νά γεμίσει, κι όλοι όσοι τό έπιθυμοϋν νά
γευθοϋν τά πλούσια άγαθά μου. Όσο γιά
κείνους πού κλήθηκαν πρώτοι άλλά άπέρριψαν τήν τιμητική πρόσκληση, σάς βεβαι­
ώνω ότι ποτέ δέν θά μπορέσουν νά γευ­
θοϋν τό δείπνο μου. Διότι πολλοί εΐναι οί
κλητοί, λίγοι όμως οί έκλεκτοί.
Έτσι τό σπίτι γέμισε. Τό άξιοσημείωτο ό­
μως εΐναι μέ ποιούς γέμισε. Όχι μέ τούς 'Ε­
βραίους, πού τιμητικά είχαν λάβει πρώτοι
τήν πρόσκληση. Άλλά μέ αύτούς πού πριν
ήταν είδωλολάτρες. Μέ άνθρώπους περιφρονημένους στά μάτια τών Εβραίων. Μέ
όλους δηλαδή τούς Χριστιανούς. Συνεπώς,
κανείς δέν άποκλείεται άπό τό ούράνιο Δεί­
πνο. Κάθε άνθρωπος, όποιο δρόμο κι άν
έχει άκολουθήσει, έχει τήν εύκαιρία νά με­
τανοήσει. Στό Δείπνο τού ούρανοϋ «έτι τό­
πος έστί».
Άπό τήν άλλη μεριά, κανείς δέν μπορεί νά
έπαναπαύεται ότι έχει θέση πού τού άνήκει
δικαιωματικά. Δέν άρκεΐ νά λέμε ότι πιστεύ­
ουμε στό Θεό. Τό ζητούμενο εΐναι νά άκολουθήσουμε τή συγκεκριμένη κλήση τού
Θεού γιά τή σωτηρία μας. Ή κλήση γιά με­
τάνοια άφορά σέ όλους μας. Κι εΐναι ή μόνη
προϋπόθεση γιά νά βρούμε κι έμεΐς μιά θέ­
ση στό ούράνιο Δείπνο τής Βασιλείας τού
Θεού.
m

ατά τή διάρκεια τής πορείας του
στην έρημο ό λαός τοΰ Ισραήλ
στάθμευε σέ ορισμένα σημεία
τής Ερήμου. Τελευταία ήρθαν κοντά
στόν Ιορδάνη ποταμό, άπέναντι άπό
τήν πόλη Ιεριχώ, καί στρατοπέδευσαν
έκεΐ. Τό μέρος αύτό συνόρευε μέ τή γή
τών Μωαβιτών.
Ό Βαλάκ, βασιλιάς τών Μωαβιτών,
άντί νά έπιδιώξει νά ρυθμίσει ειρηνικά
τις σχέσεις τους, συμμαχεί μέ τούς Μαδιανίτες, καί μαζί πλέον άντιμετωπίζουν
τούς Ισραηλίτες ώς κοινό έχθρό. Ό
Βαλάκ θέλει μέ κάθε τρόπο νά τούς
έξοντώσει. Δέν άνέχεται νά ζούν δίπλα
τους. Γι’ αύτό κάνει καί κάτι άλλο. Στέλνει
ανθρώπους του νά βρουν τόν Βαλαάμ,
τόν «υιόν τοΰ Βεώρ» (Άριθ. κ’ [20] 5), καί
τόν παρακαλοϋν νά βοηθήσει. «Ήρθε
ένας λαός άπό τήν Αίγυπτο καί πλημ­
μύρισε τή γή. ’Εγκαταστάθηκε κοντά
μου. Σέ παρακαλώ, έλα νά τούς καταραστεΐς... Γιατί ξέρω καλά ότι ή εύλογία
σου καί ή κατάρα σου πιάνουν». Αύτά
παρήγγειλε ό Βαλάκ.
Παρόλο πού ό Βαλαάμ ήταν ειδωλο­
λάτρης μάντης, ό Θεός τόν χρησιμο­
ποίησε. «Πρόσεξε», τού είπε.. «Δέν θά
πας μέ τούς άνθρώπους αύτούς, ούτε
θά καταρασθεΐς τόν λαό μου, γιατί είναι
εύλογημένος» (κβ' [22] 12). «Άποτρέχετε πρός τόν κύριον ύμών. ούκ άφίησί
με ό Θεός πορεύεσθαι μεθ’ ύμών» (κβ'
[22] 13), ήταν ή άπάντηση τού Βαλαάμ
* |\

στούς άπεσταλμένους τοΰ Βαλάκ. Μά­
λιστα, άντί νά καταραστεΐ, εύλόγησε τόν
λαό τοϋ Ισραήλ άπό τό βουνό στό όποιο
τόν άνέβασε ό Βαλάκ.
"Ομως ό Βαλαάμ δέν στάθηκε σ’ αύτό
πού τοΰ παρήγγειλε ό Θεός. ΆφοΟ δέν
τοΰ έπιτρεπόταν νά καταραστεΐ τόν
λαό τοΰ Θεοϋ, τελικώς έδωσε στό βα­
σιλιά Βαλάκ μία καταλυτική συμβουλή.
Ό πω ς ό εύαγγελιστής Ιωάννης μάς
πληροφορεί, «ό Βαλαάμ έδίδαξε τόν
Βαλάκ βαλεΐν σκάνδαλον ένώπιον τών
υιών ’Ισραήλ φαγεΐν είδωλόθυτα καί
πορνεϋσαι» (Άποκ. β' 14). Δασκάλεψε
καί παρότρυνε τόν Βαλάκ νά στήσει
παγίδα στούς Ισραηλίτες καί νά τούς
παρασύρει νά φάνε είδωλόθυτα καί νά
πορνεύσουν. Ή τα ν ό μοναδικός τρόπος
γιά νά τούς άποστραφεΐ ό Θεός καί νά
άποσύρει τήν εύλογία καί τήν προστα­
σία Του.
Καί τό κακό δέν άργησε νά γίνει.
«Έβεβηλώθη ό λαός έκπορνεΰσαι εις
τάς θυγατέρας Μωάβ» (Άριθ. κε' [25]
1). Μολύνθηκε ό λαός, διότι έπεσε στήν
πορνεία μέ τις θυγατέρες τών Μωαβιτών. Μετά τις πορνικές αύτές σχέσεις
οί Μωαβίτες κάλεσαν τούς Ισραηλίτες
στά πανηγύρια καί στις είδωλολατρικές
τους θυσίες. Καί πολλοί έφαγαν άπό τις
θυσίες τους καί προσκύνησαν τά είδωλά
τους. Έλαβαν μέρος στά αισχρά πανη­
γύρια καί στις οργιώδεις είδωλολατρικές
τελετές τοΰ θεού τών Μωαβιτών Βεελ-

ΥΙΛ

Ql

Α ριθ. 2 1 2 2 ,1 Δ ε κ ε μ β ρ ίο υ 2 0 1 5 3

φεγώρ. Έκεϊνο πού δέν κατόρθωσαν
οί Αιγύπτιοι στά 400 χρόνια πού είχαν
ύπόδουλους τούς'Εβραίους, τό πέτυχε ό
Βαλάκ μέ τίς Μαδιανίτισσες. Οί γυναίκες
τών Μαδιανιτών έγιναν οί κατακτητές
τών ’Ισραηλιτών. Τούς ταπείνωσαν καί
τούς παρέλυσαν οί άνηθικότητες, τά έρωτικά θέλγητρα τών γυναικών. Γιά τή
φοβερή αύτή παρεκτροπή τής πορνείας
καί τής ειδωλολατρίας ξέσπασε ή θεία
όργή έναντίον τών Ισραηλιτών. «Ώργίσθη θυμώ Κύριος τώ Ισραήλ» (κε' [25]
3). Είκοσιτέσσερις χιλιάδες θανατώθη­
καν έξαιτίας έκείνης τής έκτροπης (κε[25] 6-9).
Σήμερα ζοΰμε παρόμοιες καταστάσεις.
Αύτό πού δέν κατόρθωσαν οί Τούρκοι
σέ 400 χρόνια σκλαβιάς καί οί Γερμανοϊταλοί τό ’40, διατρέχουμε τόν κίνδυνο νά
τό πάθουμε τώρα μέ τή διαφθορά πού
εισέβαλε καί πλημμυρίζει τήν 'Ελλάδα
μας. Ό άντίθεος τρόπος ζωής τής Δύσεως προωθήθηκε ύπουλα καί στόν
τόπο μας. Αύτή τήν περίοδο μάλιστα
προωθούνται πρός ψήφιση έπαίσχυντα
νομοθετήματα πού ένθαρρύνουν τήν
άνηθικότητα.
Ζοΰμε σέ καιρούς κρίσιμους καί εΐναι
άνάγκη νά μείνουμε ώς συνειδητοί πι­
στοί Χριστιανοί, στερεοί καί άμετακίνητοι στόν άγιο νόμο τού ιερού Εύαγγελίου. Είναι βέβαια μακρόθυμος ό Θε­
ός, άλλά εΐναι καί δίκαιος. ’Άν Τόν έγκαταλείψουμε, θά μάς άφήσει. Καί τά άπο-

H

*

τελέσματα τής άποστασίας μας δέν θά
άργήσουν νά ξεσπάσουν έναντίον μας
γιά τίς φοβερές αύτές παρεκτροπές μας.
’Εκτός άν μετανοήσουμε. Τό πάθημα τών
’Ισραηλιτών άς μάς καθοδηγεί σέ σω­
στή πορεία.
Άς ύψώσουμε όλοι μας κραυγή ικε­
σίας πρός τόν φιλάνθρωπο Κύριό μας
μέ βαθιά συντριβή καί μέ ειλικρινή με­
τάνοια, ώστε νά έλεήσει όλους μας καί
τήν πατρίδα μας. Νά παρακαλέσουμε
καί τήν προστάτιδα τού Έθνους μας,
τήνΎπέρμαχο Στρατηγό μας, μέ τή θερ­
μή προσευχή τού Ήλία Μηνιάτη: «’Ενθυμήσου, Παναγία μας, πώς εις τήν
Ελλάδα πρότερον παρά εις άλλον τό­
πον έλαμψε τό φώς τής άληθινής πίστεως. Τό 'Ελληνικόν γένος έστάθη τό
πρώτον όπου άνοιξε τάς άγκάλας καί
έδέχθη τό Εύαγγέλιον τού Μονογενούς
Σου Υιού... Καί άν αύτές οί φωνές δέν
σέ παρακινοϋσιν εις σπλάγχνος, άς
σέ παρακινήσωσιν... τά δάκρυά μας...
Άλλά άνίσως καί τούτα τά δάκρυά μας
δέν φθάνουσιν, άς σέ παρακινήσωσιν
αί φωναί καί αί παρακλήσεις τών Αγίων
σου, πού άκατάπαυστα φωνάζουν άπό
όλα τά μέρη τής 'Ελλάδος».
Τώρα, περισσότερο άπό κάθε άλλη
φορά, άς έπαναλαμβάνουμε συνεχώς
μέσα άπό τά βάθη τής καρδιάς μας:
«’Ελέησον ήμάς, Κύριε ό Θεός, ό Πατήρ
ό παντοκράτωρ».

Μητροπολίτου Πενταπόλεως ’Ιγνατίου
&0 ΘΗ Γ
Έ κδοση δεύτερη
Στηρίζει πολύ τήν άνθρώπινη ψυχή στήν πεποίθηση ότι ό φιλάν­
θρωπος Θεός προστατεύει έκείνους πού προστρέχουν μέ έμπιστοσύνη στήν άγαθή Του πρόνοια, καί γνωρίζει νά άνατρέπει κακόβουλες
μηχανορραφίες σέ βάρος άθώων καί άνυπεράσπιστων πιστών Του.
Σελίδες 170. Τιμάται 4 €.

ζωή μας είναι άγώνας· άγώνας
γιά νά επιβιώσουμε- άγώνας καί
γιά νά σώσουμε τήν ψυχή μας,
ό πιό σπουδαίος στόχος τής
ζωής μας. Σ’ αύτόν τόν πνευματικό άγώνα άλλοτε νικάμε μέ τή Χάρη τοΰ Θεού,
καί άλλοτε πέφτουμε, τραυματιζόμαστε.
Συμβαίνει μάλιστα κάποιες φορές νά
τραυματιζόμαστε βαθιά άπό τήν άμαρτία. Μπορεί νά μαλώσαμε μέ οικείους ή
ξένους, νά κρατήσαμε κακία γιά καιρό,
νά μάς ταλαιπώρησαν σκέψεις έκδικήσεως ή νά μεθύσαμε άπό τήν πλεονεξία
μας. Μπορεί νά θελήσαμε νά πάρουμε
τό καλύτερο μερίδιο τής πατρικής κληρο­
νομιάς, νά έπιδιώξαμε προαγωγή στήν
έργασία, καλύτερη θέση, μεγαλύτερο μι­
σθό. Υποδουλωθήκαμε μέ τόν τρόπο
αύτό στούς στόχους μας. Γεμίσαμε άπό
άγωνιώδεις φροντίδες καί χρησιμοποιή­
σαμε κάθε μέσο, ’ίσως καί άθέμιτο, γιά νά
τούς πετύχουμε.
Κάποτε ό Θεός μάς έφερε στόν έαυτό
μας καί διαπιστώσαμε ότι σ’ αύτή τήν
ταραγμένη περίοδο Τόν είχαμε χάσει,
Τόν είχαμε ξεχάσει, λησμονήσαμε τόν
άγιο νόμο Του, δουλεύσαμε στά πάθη
μας, συμπεριφερθήκαμε άνάξια τού ο­
νόματος τού χριστιανού, άρρωστήσαμε
πνευματικά, άρρωστήσαμε βαριά. Καί

Τώρα άς καταφύγουμε στό Θεό, άς
προσπέσουμε στό έλεός Του. ’Ά ς Τοΰ
δείξουμε τά τραύματά μας καί άς Τόν
παρακαλέσουμε μέ τά λόγια τοΰ Ψαλμωδοϋ: «Κύριε, έλέησόν με, ϊασαι τήν ψυ­
χήν μου, ότι ήμαρτόν σοι» (Ψαλ. μ' [40]
5). Κύριε, σπλαχνίσου με, λυπήσου με.
Θεράπευσε τήν ψυχή μου- είναι άρρω­
στη, είναι πληγωμένη, διότι άμάρτησα,
τήν γέμισα πληγές μέ τίς άμαρτίες μου.
Αναγνωρίζω καί ομολογώ τή μεγάλη
ένοχή μου. Έδωσα δικαιώματα στούς
έχθρούς τής ψυχής μου, στούς δαίμονες.
Σάν άγριοι ληστές μοΰ έπιτέθηκαν μέ
μανία καί μέ καταπλήγωσαν. Σάν άδηφάγα λιοντάρια κρατούν στό στόμα τους
τήν ταλαίπωρη ψυχή μου. Άπόσπασέ
την ’Εσύ άπό τά σουβλερά δόντια τους.
Εΐναι «ή μονογενής μου» (Ψαλ. λδ' [34]
17), εΐναι τό πιό πολύτιμο συστατικό τής
ύπάρξεώς μου. Λησμόνησα τήν άλήθεια
πού πολλές φορές μάς δίδαξες, ότι ή
άξία της εΐναι πολύ μεγαλύτερη άπό όλα
τά άγαθά τοΰ κόσμου (βλ. Μάρκ. η' 3637). Άφησα τή φροντίδα της καί στράφη­
κα στά γήινα. Καί νά, δές με τώρα πώς
έγινα. Έλέησέ με...
Τέτοια λόγια άς άναπέμψουμε καί άλλα
παρόμοια άπό τό θαυμάσιο Ψαλτήριο

a ^ ( e> 500

Α ριθ. 2 1 2 2 ,1 Δ ε κ ε μ β ρ ίο υ 2 0 1 5

θεραπεία μας- μέ πίστη άκλόνητη. Όσο
κι άν τραυματιστεί ή ψυχή μας, άς μήν
έπιτρέψουμε νά χαθεί ποτέ ή έλπίδα.
Διότι κατά τήν άψευδή διαβεβαίωση του
θείου λόγου ό Κύριος είναι «ό εύϊλατεύων πάσας τάς άνομίας ήμών, ό ίώμενος
πάσας τάς νόσους ήμών»· συγχωρεΐ ό­
λες τίς άμαρτίες μας καί θεραπεύει όλες
τίς άρρώστιες μας (Ψαλ. ρβ' [102] 3)·
εΐναι «ό ίώμενος τούς συντετριμμένους
τήν καρδίαν καί δεσμεύων τά συντρίμ­
ματα αύτών» (Ψαλ. ρμ(ζ' [146] 3). Είναι
Αύτός πού θεραπεύει όσους έχουν τήν
καρδιά τους συντετριμμένη, τσακισμένη,
καταθρυμματισμένη- καί σάν καλός για­
τρός άνασυνδέει σφιχτά καί έπιδένει μέ
θεραπευτικούς έπιδέσμους τά σπασμέ­
να μέλη της καί τίς πληγές της. Εΐναι ό
Καλός Σαμαρείτης πού σπλαχνίζεται τό
θύμα τών ληστών, πού «έπιχέει έλαιον
καί οίνον» στά τραύματά του καί δείχνει
κάθε ένδιαφέρον, κάθε φροντίδα γι’ αύ­
τόν (βλ. Λουκ. Γ 33-35). Εΐναι ’Εκεί­
νος πού πρώτος μάς καλεΐ κοντά Του:
«Δεύτε πρός με πάντες οί κοπιώντες καί
πεφορτισμένοι, κάγώ άναπαύσω ύμάς»
(Ματθ. ια' 28). ’Ελάτε κοντά μου όσοι
είστε κουρασμένοι καί φορτωμένοι άπό
τό βάρος τής άμαρτίας καί τών θλίψεων,
κι έγώ θά σάς άναπαύσω, θά σάς ξεκου­
ράσω.
Άς καταφεύγουμε λοιπόν στό Θεό- μέ
τήν προσευχή, μέ τήν ιερά ’Εξομολόγη­
ση, μέ τήν περισυλλογή καί τήν πνευμα­
τική μελέτη, γιά νά λάβουμε τή θεραπεία

31U

καί άποκατάστασή μας. Εΐναι βέβαιο ότι
θά βρίσκουμε πάντοτε άνοιχτή τήν θύρα
τού θείου έλέους- θά αισθανόμαστε τό
στοργικό χέρι τού έπουρανίου Πατρός
μας νά μάς θεραπεύει- θά νιώθουμε τό
άπαλό χάδι τού άγαθοΰ Παρακλήτου,
πού πάντοτε άγκαλιάζει στοργικά όσους
μετανοούν είλικρινά. Θά ξαναβροϋμε τήν
ειρήνη - καί πλουσιότερη -, θά διαλυ­
θούν τά σκοτεινά σύννεφα, θά άνορθωθεΐ ή ψυχή μας, θά δυναμώσει ξανά. Τά
πληγωμένα φτερά μας θά ξανανοίξουν
άκμαία στούς ολόφωτους ορίζοντες τής
αγάπης τοΰ Θεού, γιά καινούργια πετά­
γματα, ούράνια βιώματα.
Μόνο νά διδασκόμαστε άπό τά λάθη
καί τίς πτώσεις μας. Νά γινόμαστε πιό
προσεκτικοί, πιό ταπεινοί, πιό αύστηροί
μέ τόν έαυτό μας. Καί νά διατηρούμε
άλησμόνητες τίς θεραπευτικές έπισκέψεις τοΰ Κυρίου στή ζωή μας, νά ψάλ­
λουμε μέ εύγνωμοσύνη: «Κύριε ό Θεός
μου, έκέκραξα πρός σέ, καί ϊάσω με.
Κύριε, άνήγαγες έξ άδου τήν ψυχήν μου,
έσωσάς με άπό τών καταβαινόντων εις
λάκκον» (Ψαλ. κθ' [29] 3-4). Κύριε καί
Θεέ μου, σοϋ φώναξα άπό τό κρεβάτι
τής άρρώστιας μου, καί Σύ μέ άκουσες
καί μέ θεράπευσες. Καί όταν ή άσθένειά
μου μέ έφερε στά πρόθυρα τού Άδη,
’Εσύ, Κύριε, άνέβασες άπό έκεϊ τήν ψυχή
μου, μοΰ χάρισες ύγεία καί μέ έσωσες,
ώστε νά μή βρεθώ μέ τούς νεκρούς πού
τούς κατεβάζουν μέσα στόν τάφο. Δοξα­
σμένο τό όνομά Σου στόν αιώνα!
m

Έπισκεφθεϊτε τό νέο ήλεκτρονικό μας κατάστημα

osotir.gr/shop
Παραγγελίες βιβλίων, έγγραφές καί άνανεώσεις
συνδρομών στά περιοδικά μας, δυνατότητα πλη­
ρωμής μέσω Paypal, χρεωστικής ή πιστωτικής
κάρτας, καί άλλες διευκολύνσεις πού φέρνουν
πιό κοντά μας τόν λόγο τού Θεού!

ταν αγαπημένο αντρόγυνο ή
Άγάθη μέ τόν Παϋλο. Ποτέ τους
" ■ Ο Ι δέν άντάλλαξαν πικρή κουβέν­
τα. Κι άν κάποτε ένιωθαν κουρασμένοι,
δέν συζητοϋσαν γιά σοβαρά θέματα.
’Εκείνο πού κυρίως τούς άπασχολοΰσε,
ήταν ή πρόοδος τών τριών, γιά τήν ώρα,
παιδιών τους, δύο άγοριών καί μιας κό­
ρης, πού τά μεγάλωναν μέ χριστιανική
άγωγή. Σ’ αύτό συμφωνούσαν καί οί δύο.
Τό είχαν πει μάλιστα πριν στεφανωθούν.
Τά έπαιρναν μαζί τους κάθε Κυριακή καί
μεγάλη γιορτή στήν ’Εκκλησία, καί άφοϋ
ήταν έκπαιδευτικοί καί οί δύο, προλάβαι­
ναν καί άντιμετώπιζαν έπιτυχημένα, μέ τή
βοήθεια τοΰ Θεού, τις παιδικές ή έφηβικές
άντιδράσεις τους.
'Η ζωή τους κυλούσε ήρεμα μέσα στή
Χάρη τού Θεού. Κάτι όμως έλειπε. Έ να
άπόγευμα, καθώς έπιναν τόν καφέ τους
στό μπαλκόνι τους, είπε ή Άγάθη στόν
άντρα της:
-Π αύλε μου, διάβασα αύτές τις μέρες
κάτι πού μοΰ ’κανε πολύ μεγάλη έντύπωση, καί είπα νά σοΰ τό πώ. Πιστεύω νά
σ’ άρέσει.
-Τό άκούω, όπως πάντα, μέ χαρά!
-Κ άπ οιος είπε νά γράψουν στό μνήμα
του: «ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΤΑ ΕΧΑΣΑ ΟΛΑ
ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΕΔΩΣΑ». Πώς
σοΰ φαίνεται;
-Π ολύ ώραΐο, έξυπνο καί πραγματικό!
-Ε γώ τό πάω καί κάπου άλλοΰ. ’Εμείς,
δόξα τω Θεώ, τά έχουμε όλα ώραΐα. Καλό
σπίτι, καλή δουλειά, καλά παιδιά, ύπόληψη στήν κοινωνία, όμως ύστεροΰμε σέ
κάτι.
-Σ έ τί δηλαδή;

-Ε ίμα σ τε κλεισμένοι στόν έαυτό μας,
στά δικά μας, ή μήπως κάνω λάθος;
-Μ άλλον έχεις δίκιο. Ζοΰμε μέ τό άτομικιστικό πνεύμα τής έποχής μας, πού έχει
έπηρεάσει λίγο-πολύ όλους μας.
-Προσφέρουμε βέβαια, άντρα μου, στά
παιδιά τής Πατρίδας μας ό,τι μπορούμε.
Δέν άρκούμαστε μόνο στις ξερές γνώ ­
σεις. Τούς μιλάμε καί γιά τά ιδανικά τοΰ
Ευαγγελίου, τής Ορθοδοξίας μας, γιά
τήν άξία τοΰ καλού χαρακτήρα καί τόσα
άλλα. Είναι προσφορά καί δόσιμο όλα
αύτά. Δέν συμφωνείς;
-Συμφωνώ άπολύτως.
-Δ έν φτάνει όμως, νομίζω, Παύλε μου.
Τόσοι άνθρωποι γύρω μας ύποφέρουν, κι
έμεΐς θά μένουμε κλεισμένοι στό καβούκι
μας; Τί Χριστιανοί είμαστε τότε;
-Ε χ εις δίκιο. Αναρωτιέμαι όμως, πού τό
πάς μ’ αύτά πού μοϋ λές;
-Τά λέω αύτά, διότι μόλις προχθές
έμαθα ότι δύο τετράγωνα πιό πέρα άπό
μάς μένει μιά συγχωριανή μας γερόντισσα, πού τήν έχουν έγκαταλείψει όλοι οί
συγγενείς της καί οί συγχωριανοί. Ζεΐ κα­
τάμονη! Τί θά ’λεγες, άν άποφασίζαμε νά
τήν έπισκεφθοϋμε κάποια μέρα;
-Κ α ί σήμερα μάλιστα!
Σέ λίγη ώρα οί δύο σύζυγοι χτυπούσαν
τήν πόρτα τής γιαγιάς, πού τούς άνοιξε
καί τούς κοίταζε άπορημένη, γιατί μέρες

"Mndtvft ιστορία

1

μ

ο

ν

α

χ

ι κ

ί α

γ

ί α

ή

-^ (p502
πολλές είχε νά περάσει κάποιος μέσα
στό σπιτάκι της. Τής άφησαν ένα δέμα
μέ γλυκά, τής συστήθηκαν ότι ήταν συγ­
χωριανοί της, τή ρώτησαν γιά τήν ύγεία
της, διότι είδαν πολλά φάρμακα στό
τραπέζι της, τή ρώτησαν κι έμαθαν ότι
τήν έλεγαν Σοφία, κι άμέσως ρίχτηκαν
έπί τό έργον. Σκούπισαν καί καθάρισαν
τό σπίτι καί άλλαξαν τά σεντόνια της, ένώ
έκείνη κρατούσε συνέχεια τήν κοιλιά της,
διότι τής πονοΰσε, όπως είπε, πολύ τό
στομάχι της, κι έδειξε ένα άδειο κουτί μέ
τό φάρμακο. Πήρε άμέσως τό άδειο κουτί
ό Παύλος καί βγήκε καί έψαξε καί βρήκε
σ’ ένα φαρμακείο τό καλό φάρμακο γιά τό
στομάχι καί τής τό πρόσφερε. Καί άφού
συζήτησαν άρκετά, τήν καληνύχτησαν,
παίρνοντας μαζί τους τά σεντόνια της γιά
νά τά πλύνουν στό πλυντήριό τους.
-Νιώθω συγκινημένη καί εύτυχισμένη
μ’ αύτό πού κάναμε σήμερα, άντρα μου,
είπε ή Άγάθη φτάνοντας στό σπίτι.
-Τό ίδιο κι έγώ καί σ’ εύχαριστώ γιά τήν
πρωτοβουλία σου.
Μετά δύο μέρες μόνη της ή Άγάθη, μέ τά
καθαρά σεντόνια καί μέ μιά άλλη τσάντα
μέ φαγητό καί άλλα καλούδια, ξαναπήγε
στό σπίτι τής γιαγιάς, γιά νά τής κάνει
συντροφιά καί μερικές δουλειές.
-Πώ ς πάει τό στομάχι σου; Σέ βλέπω
πιό ήρεμη, τή ρώτησε.
-Ή π ια άπό τό φάρμακο πού μοΰ ’φερε
ό άντρας σου, τό όποιο μού τό συνέστησε
ένας καλός γιατρός, καί ήσύχασα.
-Δόξα τω Θεφ! άπάντησε χαρούμενα
ή Άγάθη.
-Σέ περίμενα, είπε ή γιαγιά. Στό τρα­
πέζι έχω ένα φακελάκι μέ χρήματα γιά τά
σεντόνια, γιά τό φάρμακο, γιά όλα.
-Τί λές, κυρία Σοφία! Έμεΐς ήρθαμε
έπειδή σέ άγαπάμε καί κάνουμε ό,τι κά­
νουμε, έπειδή τό λέει ό Χριστός μας! Αλή­
θεια, πιστεύεις στό Χριστό, κυρία Σοφία;
-Πιστεύω, βέβαια! Αλίμονο! Δέν είμαι
άθεη!

Α ριθ. 2 1 2 2 , 1 Δ ε κ ε μ β ρ ίο υ 2 0 1 5

3fU

-Εξομολογείσαι; Κοινωνάς;
-Ό χι, γιατί είμαι δολοφόνος! Σκότωσα
δύο παιδιά μου μέ αποβολές. Τρέμει ή
ψυχή μου!
-Άλλο άποβολή κι άλλο έκτρωση,
κυρία Σοφία μου! Μή βασανίζεσαι. Θά
πάμε μαζί σ’ έναν καλό Έξομολόγο, θά τά
πεις καί θά ήρεμήσεις. Σ’ άφήνω τώρα. Ό
Θεός μαζί σου.
Ό ταν πήγε νά τήν ξαναδεΐ έπειτα άπό
δυό μέρες, βρήκε τό σπίτι κλειδωμένο.
Άπό μιά γειτόνισσα έμαθε ότι, έπειδή τήν
προηγούμενη νύχτα βογγοϋσε καί άναστέναζε συνέχεια, ειδοποίησαν τό 166,
καί ήλθε καί τή μετέφερε στό Νοσοκομείο
τής πόλης τους.
Ή Άγάθη μέ τόν Παύλο πήγαν άμέσως
νά τήν έπισκεφθοϋν έκεϊ.
-Ή ρθες κι έδώ, κορίτσι μου! είπε στήν
Άγάθη ή γιαγιά, καί τά μάτια της έτρεχαν
σάν βρύσες.
-Τό κύριο πρόβλημά της, τό όποΐο έπιτείνει τήν κατάστασή της, τούς είπε ένας
άρμόδιος γιατρός τοΰ Νοσοκομείου, εΐναι
ή μοναξιά. Ή έγκατάλειψή της άπό όλους.
Μόλις τό άκουσαν αύτό οί δύο έκπαιδευτικοί, άφού έκαναν άρκετή συντροφιά
στή γιαγιά, πήγαν στό χριστιανικό Γη­
ροκομείο τής πόλης τους καί έκαναν τίς
σχετικές ένέργειες, ώστε μετά τήν έξοδό
της άπό τό Νοσοκομείο νά μεταφερθεΐ
στό Γηροκομείο. Αύτό καί έγινε.
Ή χριστιανική άτμόσφαιρα τοΰ Γηρο­
κομείου ήρέμησε τή γιαγιά. Καί οί κα­
θημερινές έπισκέψεις τής Άγάθης καί οί
προτροπές της γιά ’Εξομολόγηση καί θεία
Κοινωνία έφεραν τό ποθούμενο άποτέλεσμα. ’Εξομολογήθηκε καί κοινώνησε
πολλές φορές. Έλαμπε πιά τό πρόσωπό
της. Ό ταν μάλιστα ή Άγάθη μέ τόν Παύλο
έφερναν μαζί τους νά τή δοΰν καί τά τρία
παιδιά τους, δάκρυζε άπό τήν πολλή
χαρά της. Καί σέ τρεις μήνες έξαγιασμένη
καί ήρεμη ή ψυχή της πέταξε στή μακαρι­
ότητα τοΰ χορού τών Αγίων.

tW
Μ

πέροχα καί δυνατά μηνύματα γιά
τή ζωή μας προβάλλουν οί Ψαλμοί. Στόν 1ο στίχο τοΰ 126ου
Ψαλμοΰ, ένός άπό τούς Ψαλμούς τών
Αναβαθμών, ό ιερός Ψαλμωδός άναφέρει: «Έάν μή Κύριος οίκοδομήση οίκον,
εις μάτην έκοπίασαν οϊ οίκοδομοϋντεςέάν μή Κύριος φυλάξη πόλιν, εις μάτην
ήγρύπνησεν ό φυλάσσων». Έάν ό Κύριος
δέν εύλογήσει τό χτίσιμο μιας κατοικίας,
μάταια κοπιάζουν οί χτίστες- έάν ό Κύριος
δέν προστατεύσει μιά πόλη, μάταια άγρυπνοϋν οί φύλακες καί φρουροί της.
Ψαλμοί τών Αναβαθμών είναι οί Ψαλμοί
119-133. ’Ονομάζονται έτσι, διότι ψάλλον­
ταν στούς «άναβαθμούς», στά σκαλοπά­
τια δηλαδή πού οδηγούσαν στό Ναό τοΰ
Σολομώντα. Τά νοήματά τους καί τά ίδια
τά λόγια τους πέρασαν καί στήν ύμνολογία τής ’Εκκλησίας μας, στις γνωστές
’Ωδές τών Αναβαθμών, πού ψάλλονται
στήν άρχή τοΰ Όρθρου τών Κυριακών σέ
όλους τούς ήχους. Έτσι όκοΰμε καί τόν
στίχο πού παραθέσαμε:
«Έάν μή Κύριος οίκοδομήση οίκον τών
άρετών, μάτην κοπιώμεν...» (ήχος τρίτος)·
«έάν μή Κύριος οίκοδομήση οίκον τόν τής
ψυχής, μάτην κοπιώμεν...» (ήχος βαρύς).
Έάν ό Κύριος δέν οικοδομήσει τό σπίτι
τών άρετών ή τό σπίτι τής ψυχής μας, άδι­
κα κοπιάζουμε.
Τόσο ό Ψαλμός όσο καί οί ϋμνοι τών
Αναβαθμών παρουσιάζουν μιά σπου­
δαία άλήθεια καί τονίζουν ότι ό Κύριος

είναι Εκείνος πού ένεργεΐ καθετί καλό στή
ζωή μας. Στά καθημερινά μας έργα, στήν
κάθε μας προσπάθεια, στήν άρχή κάθε
καινούργιου, μέ τήν εύλογία Του ξεκινάμε.
Αύτόν πρέπει νά έπικαλούμαστε, καί άπό
Αύτόν νά περιμένουμε ένίσχυση, δύναμη
καί φωτισμό. Τή βοήθεια καί τήν προστα­
σία του Θεού νά έπιζητοΰμε στήν κάθε
ήμέρα μας.
Νά ζητούμε άπό τόν Κύριο νά εύλογεϊ
τήν οίκογένειά μας, νά προπορεύεται στήν
έργασία μας, νά μάς συνοδεύει στις μετα­
ξύ μας καθημερινές σχέσεις γιά νά είναι
άληθινές, άνθρώπινες, ειρηνικές.
Άλλά καί στόν πνευματικό άγώνα, στήν
άγωνιστική μας ζωή, έάν ό Κύριος δέν
οικοδομήσει τόν οίκο τής ψυχής μας, τόν
έσωτερικό μας κόσμο, «μάτην κοπιώμεν».
Πώς θά καλλιεργηθούμε; Πώς θ’ άντιμετωπίσουμε τίς καλοστημένες παγίδες τού
Πονηρού; Πώς θ’ άπαλλαγοϋμε άπό τά
πάθη πού σάν άγρια θηρία μάς άπειλοΰν;
Πώς θά σηκώσουμε τόν σταυρό τών θλί­
ψεων, τών διωγμών, τών άδικιών πού έπιφυλάσσει ή κάθε μέρα; Έάν ό Κύριος δέν
βοηθήσει, δέν δώσει τή θέληση, τόν ζήλο
γιά άγώνα, τόν φωτισμό νά διακρίνουμε τό
σωστό, τή Χάρη Του νά άντιστεκόμαστε, τί
μπορούμε νά πετύχουμε μόνοι μας;
Ό Ίδιος μάς τόνισε: «Χωρίς έμοϋ ού δύνασθε ποιεΐν ούδέν» (Ιω. ιε' 5). Τίποτε τό
καλό, μάς ξεκαθάρισε, δέν μπορεί νά γίνει
χωρίς τή δική Μου βοήθεια.
Μήν άφήνουμε λοιπόν τόν έαυτό μας νά

To*, rpoytio
Κ-Ε.Μ.Π.ΑΑριθ|ΐό>Αδ«»

* 2g S 50£

βασανίζεται άπό κοπιαστικές καί άγχώδεις καταστάσεις,
πιεστικές φροντίδες καί άγωνίες, στενοχώριες. Νά μά­
θουμε νά έξαρτώμεθα κυρίως άπό τή θεία Πρόνοια.
Αποτυγχάνουμε, κάνουμε λάθη, έχουμε ύποχωρήσεις
καί πτώσεις στόν άγώνα μας. Ποιά όμως είναι ή αιτία;
Μήπως στηριζόμαστε μόνο στις δικές μας δυνάμεις καί
Ικανότητες καί δέν θέτουμε τόν Κύριο θεμέλιο τής ζωής
καί τοΰ άγώνα μας; Μήπως βασιζόμαστε στις δικές μας
προσπάθειες καί όχι στή βοήθεια τοΰ Θεού; Χωρίς τή
θεία βοήθεια όσους καί όποιους κόπους κι άν καταβά­
λουμε, άποβαίνουν άκαρποι.
Είναι χαρακτηριστικό τό παράδειγμα τών μαθητών τοϋ
Κυρίου, όπως τό άναφέρει ό εύαγγελιστής Λουκάς: Όλη
τή νύχτα κόπιασαν ψαρεύοντας καί τίποτε δέν έπιασαν
στά δίχτυα τους. Όταν όμως ό Κύριος τούς πρόσταζε νά
ρίξουν καί πάλι τά δίχτυα τους στή θάλασσα - καί άς ήταν
άκατάλληλη ή ώρα καί άς είχαν κουρασθεΐ όλη τή νύχτα έζησαν κάτι θαυμαστό: Τά δίχτυα παραλίγο νά σχισθοϋν
καί τό πλοιάριο νά βυθισθεΐ άπό τό πλήθος τών ψαριών
(Λουκ. ε' 1-11). Τότε κατάλαβαν όλοι πώς έάν ό Κύριος
δέν βοηθήσει, δέν εύλογήσει, δέν μπορεί τίποτε νά γίνει.
Άς ξεκινούμε έπομένως τό κάθε έργο μας, μικρό ή
μεγάλο, εϋκολο ή δύσκολο, ζητώντας τήν εύλογία τοϋ
Θεοϋ, τή Χάρη καί τή δύναμή Του καί άς συνεχίζουμε μέ
άπόλυτη έμπιστοσύνη στήν Πρόνοιά Του. Τότε τά άποτελέσματα θά είναι αύτά πού συμφέρουν τήν ψυχή καί τή
ζωή μας.

’Εκδότης: Αδελφότης Θεολόγων
«Ο ΣΩΤΗΡ» Σ.Α.
Ίσαύρων 42 - 114 72 ΑΘΗΝΑ
Τηλ. Διευθύνσεως:
210.3622108.
Τηλεομοιότυπο:
210.3621286.
Διευθυντής Συντάξεως:
Νικόλαος Π. Βασιλειάδης
Ίσαύρων 42 - 114 72 ΑΘΗΝΑ
’Εκτύπωση:
Α. Μαχαλιώτης & Α. Γκιούλης O.E.
Πετμεζα 80
202 00 ΚΙΑΤΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ
Τιμή φύλλου: Εύρώ 0,50.

Ευρώ 12
Εύρώ 20
Ευρώ 35

’Ετήσια συνδρομή:
Κύπρου:
’Εξωτερικού;

Ή συνδρομή ά π οσ τέλλετα ι μ έ τα χ υ δ ρ ο μ ικ ή έπ ιτα γ ή σ το Γ ρ α φ είο το ϋ Π ερ ι­
οδικ ού

(π λ η ρ ο φ ο ρ ίες σ το

τ η λ . 2 1 0 .3 6 0 8 5 3 3 ) ή κ α τα ­
β ά λ λ ε τα ι

σ τά

Γ ρ α φ εία

-

π αρακάτω

Π α ρ α ρ τή μ α τά

μ α ς, δπ ου δ ια τ ίθ ε ν τ α ι καί
τά

βιβλία

τώ ν

εκ δόσεω ν

μας:

ΑΘΗΝΩΝ
Σ ό λ ω ν ο ς 100 (106 80 ΑΘΗΝΑ).
Τ ηλ. 210.3624349. Fax 210.3637108.

ΠΕΙΡΑΙΩΣ

Νέα έκδοση «Ό Σωτήρ»
Άρχιμ. Άστερίου
Σ. Χατζή υικοΛάου

λρχψ. A t t m o r Σ. Χατζηκικοαλοτ

Φ ίλω νος 3 4 α (185 31 ΠΕΙΡΑΙΑΣ).
Τ ηλ. κ α ί Fax 210.4179022.

Π ρ ο β Ά ά μ α ια

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

στά σ ύ γ χ ρ ο ν α

Π λ α τε ία Α γ ία ς Σ ο φ ία ς 6
(546 22 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ).
Τ ηλ. 2310.272739. Fax 2310.272736.

ο ικ ο γ έ ν ε ια

Π ρ ο β Η ή μ α τα
σ τη σ ύ γ χ ρ ο ν η
ο ικ ο γ έ ν ε ια
/
/
/
/

Αμφισβήτηση τοϋ θεσμοϋ
Έλλειψη συνοχής
Ό κίνδυνος τοϋ διαζυγίου
Απόκτηση παιδιών
S Ή άγωγή καί οί έκτροπές τους

Στά καίρια αύτά θέματα προσπαθοϋμε μέ τό βιβλίο μας
αύτό νά δώσουμε ύπεύθυνες άπαντήσεις πού στηρίζον­
ται στόν αιώνιο λόγο τοϋ Θεοϋ.
Σελίδες 265. Τιμάται 7 €.

ΠΑΤΡΠΝ
Γ ο ύ ν α ρ η 45 (262 21 ΠΑΤΡΑ).
Τ ηλ. κ α ί Fax 2610.278993.

ΚΥΠΡΟΥ
’Ε λλά δ ο ς 115 (3041 ΛΕΜΕΣΟΣ).
Τ ηλ. 25.355081. Fax 25.828571.

Ν έοι
σ υ ν δ ρ ο μ η τές
σ το τη λ έφ ω νο
2 1 0 .3 6 0 8 5 3 3 .

www.osotir.gr
e-mail: adosotir@ otenet.gr
ISSN: 1106-3777
Κωδικός ΕΛΤΑ: 011668.