P. 1
Dillema's bij de conservering van historische mechanische uurwerken

Dillema's bij de conservering van historische mechanische uurwerken

Views: 13|Likes:
In dit artikel worden de mogelijkheden belicht om openbare, historische klokken op hun eigen plek te laten werken. Er wordt besproken welke gevaren dit functioneren voor het object met zich mee kunnen brengen.

Auteur: Melgert Spaander
Uitgever: SPCR
Jaar van uitgave: 2000
Bron: Cr 3 2000
In dit artikel worden de mogelijkheden belicht om openbare, historische klokken op hun eigen plek te laten werken. Er wordt besproken welke gevaren dit functioneren voor het object met zich mee kunnen brengen.

Auteur: Melgert Spaander
Uitgever: SPCR
Jaar van uitgave: 2000
Bron: Cr 3 2000

More info:

Published by: Collectiewijzer Netwerk on Mar 31, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

09/28/2013

pdf

text

original

Òp opehbare klokkeh kah iedereeh zieh hoe laat het is.

De restauratie ol
cohserverih, vah zulke mechahische uurverkeh, hodi, opdat ze huh
luhctie kuhheh bli|veh vervulleh, breh,t soms dilemma's met zich mee,
dilemma's die ver,eli|kbaar zi|h met de keuzes die ,emaakt moeteh vor-
deh bi| de restauratie vah ,ebouveh, meubilair eh ahdere historische ol
kuhstzihhi,e voorverpeh die eeh praktisch doel dieheh. Vel is het bi|
opehbare klokkeh ,oed mo,eli|k om de ,evol,eh vah bepaalde keuzes ih
kaart te breh,eh.
Het is de vraa, ol cohservereh, restaurereh eh ,ebruik elkaar uitslui-
teh. Ih velke situaties eh tot velke pri|s is het belah,ri|k dat eeh klok
,eli|k loopt¹ Vat dieht te vordeh ,ecohserveerd¹ Alleeh de materie zell,
ol ook dat vat de klok tot klok maakt: eeh |uiste ti|dsaahvi|zih,¹ Allemaal
kvesties die om ophelderih, vra,eh eh vaar alve,ih,eh ,emaakt die-
heh te vordeh. \adert|e Ti|d houdt ohs echter eeh dih, voor o,eh: ook
het hiets doeh is eeh keuze met cohsequehties!
De dualiteit tusseh het behoudeh vah het uurverk eh het hauvkeuri,
aahvi|zeh vah de ti|d is overi,ehs hiet hieuv, maar het heelt vel ih ohze
ti|d eeh ahdere ihhoud ,ekre,eh. Ih het verledeh vas het ecohomische
motiel de belah,ri|kste redeh eeh uurverk te hahdhaveh eh zohodi, te
herstelleh ol verbouveh, te,ehvoordi, is de hoedahi,heid als Cultureel
Erl,oed de belah,ri|kste dri|lveer om eeh klok te bevareh eh te cohser-
vereh.
Het streven em epenbare k|ekken ge||jk te |aten |epen vanu|t h|ster|sch
perspect|ef
Al ih de middeleeuveh verdeh mechahische uurverkeh ,ebouvd, die
ih staat vareh de ti|d opehbaar te makeh door middel vah slaah op eeh
klok, pas later verd de ti|d ook zichtbaar ,emaakt door eeh vi|zer. Eeh
vah de cruciale kehmerkeh vah de vesterse cultuur is, dat bihheh alle
,eledih,eh vah de maatschappi| het da,eli|ks leveh ih,ri|pehd vordt
bepaald door de meetbare ti|d. Tervi|l de samehlevih, complexer verd,
,roeide de behoelte aah eeh hauvkeuri,e ihdelih, vah de beschikbare
ti|d. Dit zette vakmehseh ertoe aah uurverkeh steeds verder uit te brei-
deh eh te perlectiohereh.
De terenk|ek vervangen ef beheuden?
D||emma's b|j de censerver|ng van h|ster|sche mechan|sche
uurwerken veer epenbare t|jdaanw|jz|ng
In d|t art|ke| werden de mege||jk heden be||cht em e penbare, h|ster|-
sche k|ekken ep hun e|gen p|ek te |aten werken. Er werdt bespreken
we|ke gevaren d|t funct|eneren veer het ebject met z|ch mee kunnen
brengen. Daarb|j werdt |ngegaan ep het autemat|seren van zu|ke uur-
werken. D|t kemt rege|mat|g ter sprake b|j het samenste||en van een
censerver|ngs- en restaurat|ep|an.
Me|gert Spaander
*Y
Tot halverve,e de ì,de eeuv verdeh mechahische uurverkeh ,ere-
,uleerd door eeh vaa, (IcIict) ol balahsviel. Hierha verd, ih het streveh
haar hauvkeuri,heid, ook de slih,er toe,epast als re,elehd or,aah. Het
bleek zo'h stap voorvaarts, dat haast het bouveh vah hieuve klokkeh
ook bestaahde uurverkeh verdeh ,emoderhiseerd door het aahbreh,eh
vah eeh slih,er. Klokkeh liepeh hu dermate ,eli|k, dat het mo,eli|k eh
zihvol verd eeh mihuutvi|zer aah te breh,eh. Òveri,ehs zou het ho,
eeuveh dureh voordat dit eeh al,emeeh ,ebruik verd. De ti|d stohd
echter hiet stil, hieuve vihdih,eh verdeh uit,edacht om de mate vah
precisie verder op te voereh, zoals ahdere ,ah,svstemeh, temperatuur-
oh,evoeli,e slih,ers, het scheideh vah de aahdri|vih, voor de zvare vi|-
zers eh het precisie-,ah,svsteem, etc. Òok deze verbeterih,eh verdeh
bestaahde klokkeh 'op,edroh,eh'. Daarmee kohdeh zi| aah de verhoo,-
de maatstaveh bli|veh voldoeh, zi| het dat dit vaak teh koste ,ih, vah oor-
sprohkeli|ke elemehteh vah het uurverk.
\ahal het eihde vah de ì¤de eeuv verd het mo,eli|k klokkeh automa-
tisch op te vihdeh door het ,ebruik vah elektromotoreh. Sihdsdieh zi|h
talloze oude uurverkeh om,ebouvd eh uit,ebreid met ihvehtieve coh-
structies die klokkeh elektrisch bedieheh. Dit soort automatische svste-
meh diehdeh uiteraard het ,emak vah de mehs, maar vervi|derdeh het
uurverk steeds verder vah het oorsprohkeli|ke ohtverp.
Met de komst vah de zoste eeuv verdeh volledi, elektrische uurver-
keh ,emaakt, die ,oed ,eli|k liepeh eh veihi, ohderhoud ver,deh. Zi|
verdroh,eh de oude mechahische exemplareh vaak ook letterli|k vah
huh plaats, zodat deze volledi, vah huh diehehde taak verdeh ohtheveh
eh vaak eeh roesti, eihde vohdeh op eeh tochti,e zolder. Ih de zde hellt
vah de zoste eeuv verscheeh het kvartskristal als re,elehd elemeht,
vaardoor de hieuve ,eheratie elektrische klokkeh ho, preciezer verd
eh de tehdehs om bestaahde klokkeh te 'passereh' ho, meer toeham. De
laatste |areh vordeh deze al relatiel hauvkeuri,e kvartsklokkeh ho, ver-
der ,ecorri,eerd door middel vah eeh radiosi,haal vah eeh atoomklok
op alstahd. Deze moderhe uurverkeh verlopeh, ook over eeh lah,e
periode ,ezieh, hiet meer.
De meeste torehk lokkeh zi|h lasti, om ,eli|k te zetteh. De simpelste
methode om de klok 'ih de pas' te houdeh is als vol,t. De slih,er verd
vah tevoreh zo al,esteld dat het uurverk te shel zou lopeh. Zodra dit hih-
derli|k veel vas ,evordeh, verd de slih,er boveh ih de toreh zolah,
te,ehhoudeh als de klok voorliep eh daarha veer op ,ah, ,ebracht. Deze
ti|dsaahduidih,-corri,erehde procedure verd later ,ekoppeld aah het
DCF radiosi,haal, eh leidde ih Duitslahd al vroe, tot de ohtvikkelih, vah
zo,ehaamde 'slih,ercorrectors' eh 'slih,ervah,ers'. Met deze apparateh
vas het mo,eli|k eeh ahtiek uurverk (dat meh liet voorlopeh) te corri,e-
reh door de slih,er op ,ezette ti|deh zi|delih,s te 'vah,eh' eh vervol,ehs
door het DCF ti|dsi,haal veer los te lateh.
De cohstructies die ih de prakti|k zi|h aah,ebracht, lateh zieh dat deze
toevoe,ih,eh ook hier vroe, ol laat teh koste zi|h ,e,aah vah het oor-
sprohkeli|ke uurverk. De secuhdaire ,evol,eh vah al deze moderhise-
rih,eh uit het verledeh zi|h de aahpassih,eh vah de vi|zerplateh eh het
+L[VYLURSVR]LY]HUNLUVMILOV\KLU& *Y
*Y +L[VYLURSVR]LY]HUNLUVMILOV\KLU&
vervah,eh vah de vi|zers. Soms bleel alleeh de vertrouvde ahtieke sla,-
klok ho, hah,eh, als deze ih oorlo,sti|d al hiet als kahohhehvoer vas
,eollerd aah Mars!
Het is opvallehd, dat het behoud vah de 'ori,ihaliteit' vah de klok al
die ti|d ohder,eschikt is ,ebleveh aah de luhctie, het bediehih,s,emak
eh het ,eli|klopeh. Het is dah ook hiet vervohderli|k dat zo vele belah,-
ri|ke eh prachti,e ahtieke uurverkeh verdeh vermihkt, spoorloos koh-
deh verdvi|heh eh zells op de schroothoop kohdeh belahdeh!
Het be|ang van mechan|sche uurwerken a|s Cu|turee| Erfgeed
Naast de acties vah daarvoor verahtvoordeli|ke ihstahties zoals De
Ri|ksdiehst voor de Mohumehtehzor, eh de Musea, zi|h op ihitiatiel vah
particuliere lielhebbers, die elkaar ohder ahdere trelleh ih de 'Stichtih,
tot Behoud vah Torehuurverkeh', ,elukki, ho, exemplareh voor de
ohder,ah, behoed. Kvetsbaar zi|h vooral die klokkeh, die al ol hiet al,e-
dahkt, op tochti,e vochti,e zolders alleeh ho, bezoek kri|,eh vah vlie-
,eh, vo,els eh vleermuizeh!
Òmdat uurverkeh hiet alleeh statische ob|ecteh zi|h, maar ook beve-
,eh, hemeh deze klokkeh eeh speciale plaats ih bi| alles vat tot cultureel
erl,oed vordt bestempeld. Zi| ,etui,eh vah het techholo,isch dehkeh
vah de mehs. Òm deze redeh is het essehtieel dat hiet alleeh de materie,
het mechahiek, vordt ,ecohserveerd, maar ook het hiet tastbare, de ver-
kih, vah de klok. Alleeh ti|dehs het beve,eh vah het mechahiek is het
mo,eli|k de techhische ',edachte' met oo, eh oor direct te ervareh eh
zihtui,li|k te be,ri|peh, ahders zi|h het lossieleh. Eeh paleohtoloo, zou
er heel vat voor over hebbeh eeh 'levehd' lossiel te mo,eh aahschou-
veh!
Eeh ahder belah,ri|k ar,umeht om het uurverk te lateh lopeh is de
ervarih,, dat bi| eeh ih ohbruik ,eraakte klok het verval door vervaarlo-
zih, eh het zoekrakeh vah ohderdeleh ohherroepeli|k toeslaat. Het
elders ohderbreh,eh vah het oude uurverk, om zo te voorkomeh dat
slechte omstahdi,hedeh het materiaal schade toebreh,eh, li|kt eeh ver-
stahdi,e keuze, maar ,aat voorbi| aah eeh ohder,evaardeerd aspect. Het
'materiele' deel vah de klok bli|lt zo vaarschi|hli|k ih betere cohditie,
maar het uurverk vordt los,emaakt vah de historische behuizih, vaarih
het hoort eh het ,ebouv is daarmee vel eeh bi|behorehd, historisch uur-
verk armer ,evordeh! Vahheer meh dit alles te,eh elkaar alvee,t ver-
dieht het de voorkeur het uurverk op de oorsprohkeli|ke stahdplaats de
taak vah opehbare ti|daahvi|zer te lateh vervulleh.
Ter ver,eli|kih,: bi| ahtieke klokkeh die ih huis vordeh ,ebruikt over-
vee,t toch hiemahd meer om het ori,ihele uurverk uit de bi|behorehde
kast te haleh, te vervah,eh door eeh precies lopehd kvartsklok|e eh het
lraaie oude mechahiek ver ve, er,ehs ahders op te stelleh¹
Is het mege||jk de ge|t en de kee| te sparen?
Vahheer |e betrokkeh raakt bi| de cohserverih, eh restauratie vah deze
'oerklokkeh', die tot het ohtstaah vah zo vele verschillehde soorteh klok-
keh eh klok|es hebbeh ,eleid, ,roeit als vahzell het respect voor de vak-
mehseh die deze verhulti,e machihes hebbeh voort,ebracht. De zvare
,eluideh die de traa, beve,ehde imposahte raderverkeh voortbreh,eh,
lateh bi| het vaarhemeh diepe ihdruk achter. De vraa, is ol het mo,eli|k
is de authehticiteit vah deze machiherieeh ihtact te lateh, tervi|l ze te,e-
li|kerti|d toch bli|veh verkeh. Als ze haar huidi,e maatstaveh voldoehde
betrouvbaar ,eli|k lopeh is er ,eeh redeh ze te vervah,eh voor moderhe
apparatuur.
De Ri|ksdiehst voor de Mohumehtehzor,, ih de persoheh vah Rudi
vah Strateh eh Hehk \eldmah, is al ,eruime ti|d ihtehsiel bezi, met het
opstelleh vah eeh Brochure over Torehuurverkeh eh Speeltrommels. Ih
samehverkih, met belah,hebbehdeh, die vaak uit verschillehde ihvals-
hoekeh ih dit ohderverp ,eïhteresseerd zi|h, verd ih april 줤8 de re,el-
,evih, teh behoeve vah cohservatie eh restauratie ih cohcept ,elormu-
leerd. De delihitieve uit,ave zal als leidraad vordeh ,ebruikt bi| het
vaststelleh vah de beschikbare subsidies. Ih aahsluitih, op deze re,el,e-
vih, kvam de su,,estie haar voreh aah velke voorvaardeh eeh veraht-
voorde automatiserih, vah het oude mechahiek zou behoreh te vol-
doeh:
ì. Alle oplossih,eh moeteh op reversibiliteit vordeh ,etoetst om het
aah,etrolleh basismateriaal veili, te stelleh.
z. Het oude uurverk moet op 'ei,eh vi|ze' bli|veh lopeh, zodat bi| uitval
ol vervi|derih, vah het bediehih,svsteem de klok veer kah verkeh als
voorheeh
¸. De bevesti,ih,eh vah de besturih, aah het oude uurverk (dus aah het
oorsprohkeli|k basismateriaal) moeteh hiet alleeh reversibel zi|h, maar
ook mihimaal eh eehvoudi, los zi|h te koppeleh.
(. Het automatisch opvihdeh eh ,eli|k lateh lopeh moet zodahi, plaats
vihdeh, dat het mechahiek hiet zvaarder vordt belast dah vahheer deze
hahdelih,eh hahdmati, vordeh uit,evoerd.
¸. De apparatuur ma, het visuele beeld vah het uurverk hiet verstoreh,
zodat het cohcept vah de maker zichtbaar bli|lt.
ó. Als zich mechahische mahkemehteh ih het oude uurverk voordoeh,
moet de automatische besturih, stoppeh, zodat het uurverk hiet oh,e-
oorloold kah doorlopeh.
,. Het ,eli|klopeh vah de klok zou ,erelateerd moeteh zi|h aah het i|ksi,-
haal vah eeh atoomklok, zodat ook ti|dscorrecties zoals het visseleh vah
zomer- eh vihterti|d, automatisch vordeh door,evoerd.
8. De apparatuur moet ,ebruiksvriehdeli|k, hiet storih,s,evoeli,, duur-
zaam eh veili, zi|h.
¤. Het svsteem moet bi| voorkeur uhiverseel toepasbaar zi|h eh aah,e-
bracht kuhheh vordeh zohder het uurverk te demohtereh.
C|eck Care System
Chroholo,isch komeh vier methodeh aah de orde die verdeh bedacht
om aah de bovehstaahde vehseh te,emoet te komeh. Deze verdeh
,ecombiheerd ih het zo,ehaamde CIcck Care Svstem.
+L[VYLURSVR]LY]HUNLUVMILOV\KLU& *Y
C|eck Care System
De terenk|ek
\ccr ae eenvcua is uitcecaan van een uurwerk met een seccnaen-sIincer, a.w.t. I tik is ceIijk aan I seccnae, aus is na z6oo tik ken ae minuutwijter Ix rcnace-
caan. \eraer is het uurwerk uitcevcera met een sIacwerk.
Het leaienincssvsteem lestaat uit z ccmµcnenten. |Ij |Ij |Hj
|Ij SIincervancer. 0e sIincervancer vanct ae sIincer |Aj in een uiterste stana van ae sIincerlewecinc accr miaaeI van araaaje |A Ij. Ievens wcrat het aantaI
sIincerlewecincen ceteIa en ae uitsIac van ae sIincer cemeten.
|Ij Oµwinaer. 0e cµwinaer trekt ae cewichten cµ accr miaaeI van ae kccraen |8Ij en |CIj. 0ete kccraen tijn levestica aan ae kal eIs |8£j en |C0j en tijn accr-
cewcnaen cm ae cµwinatrcmmeIs van het uurwerk.
|Hj Ccmµuter. 0e ccmµuter recistreert, ccntrcIeert en lestuurt ae werkinc van ae sIincervancer |Ij en ae cµwinaer |Ij. 0e kIck i n ae ccmµuter wcrat cestuura
accr het raaicsicnaaI 0CI-,,. 0it raaicsicnaaI araact ae alscIute tija.
Werk|ng van het bed|en|ngssysteem
I. 0e kIck Iccµt en is aIcesteIa met een neicinc tct vccrIcµen.
z. Na een veeIvcua van z6oo tikken taI ae sIincer |Aj via araaaje |AIj accr sIincervancer |Ij in een uiterste stana van ae sIinc erlewecinc wcraen vastcehcu-
aen. 0e kIck staat nu stiI. Omaat ae kIck iets vccrIieµ is er nu tija cm ae cewichten cµ te trekken.
z In aete uiterste stana tijn ae raaeren van caanawerk |8j celIckkeera. Omaat ae kIck stiIstaat kan cµwinaer |Ij ae cewichten va n caanawerk |0j en sIac-
werk |£j veiIic cµtrekken accr miaaeI van ae kccraen |8Ij en |CIj. Het cµwinaen vinat lij vccrkeur µIaats z minuten vccr het sI aan, cm een cceae werkinc van
het sIacwerk te kunnen caranaeren en neemt cnceveer ç seccnaen in lesIac.
q 0e aan ae alscIute tija ceijkte ccmµuter ceeIt aan sIincervancer |Ij ae cµaracht cm sIincer |Aj Ics te Iaten. 0it celeurt cµ h et mcment aat ae tija aie ae
kIck aanceeIt cvereenkcmt met ae alscIute tija.
ç 0e kIck Iccµt nu weer accr tct een veeIvcua van z6oo tikken en ae cvcIus lecint weer lij staµ I.
*Y +L[VYLURSVR]LY]HUNLUVMILOV\KLU&
I. £en Ioo % reversileI cµwinasvsteem
Met deze vihdih, is het mo,eli|k de ,evichteh automatisch op te vih-
deh, zohder dat het uurverk hier ehi, hadeel vah ohdervihdt. Eeh lucht-
cilihder trekt het ,evicht op via eeh koord dat aah de ,evichtskabel is
,ehaakt eh ook om de opvihdtrommel is ,evohdeh. Er zi|h zo ,eeh
cohstructies hodi, op ol aah het uurverk zell, omdat de luchtcilihder op
alstahd is ,eplaatst. Door de richtih, vah het opvihdkoord te,ehover,e-
steld te kiezeh aah die vah de ,evichtskabel, vordeh de la,ers ohtlast ti|-
dehs het opvihdeh. Deze vi|ze vah opvihdeh breh,t echter eeh ohver-
mi|deli|k hadeel met zich mee. Ti|dehs het opdraaieh valt hameli|k de
dri|vehde kracht vah het raderverk ve,, zodat de klok ,edurehde het
vihdeh moet vordeh stil ,ezet om beschadi,ih, vah het ,ah,mechahis-
me te voorkomeh. Hah,t het ,evicht ha het vihdeh veer bovehaah, dah
loopt de klok hatuurli|k achter eh moeteh de vi|zers veer vordeh ,eli|k-
,ezet. \ahal de ì¤de eeuv verdeh steeds ho,ere eiseh ,esteld aah het
,eli|klopeh. Daarom verdeh voor het ti|deli|k stilstaah eh veer ,eli|kzet-
teh bi| vele uurverkeh techhische cohstructies toe,epast, die er voor
zor,deh dat eeh ahdere krachtbroh het ,emis aah ,evicht ti|deli|k over-
ham. Zo koh het uurverk veili, vordeh op,edraaid zohder stil te staah.
z. Het ccmlineren van arie acties
Drie belah,ri|ke acties vordeh met elkaar ,ecombiheerd:
· de slih,er vordt ,evah,eh ih eeh zi|vaartse positie eh kah pas veer ih
beve,ih, komeh ha te zi|h los,elateh door het radio ,estuurde ti|dsi,-
haal,
· eeh computerbesturih, zor,t ervoor dat het opvihdeh vah de
,evichteh plaatsvihdt als de slih,er stil staat ih deze zi|vaartse positie,
· het ,evicht vordt vervol,ehs via eeh koord op,edraaid (vaarbi| ter
beveili,ih, de slih,er s til moet staah).
z. £en Ioo % reversileIe manier cm ae sIincer te vancen
Met deze vihdih, is het mo,eli|k de slih,er te vah,eh ih de verste zi|-
vaartse positie vaarbi| de slih,er dus precies tot stilstahd is ,ekomeh.
Het uiteihde vah eeh uiterst duh, maar sterk draad|e is aah de slih,erlehs
,ehaakt. Het ahdere uiteihde verdvi|ht ih eeh zuilt|e op alstahd vah het
uurverk. Het draad|e, dat de beve,ih, vah de slih,er vol,t, kah door de
computer precies op het |uiste momeht vordeh vast,ehoudeh eh los,e-
lateh.
q. £en ccntrcIe- en leveiIicincssvsteem aat het uurwerk leveiIict tecen cnceccrIccIa
accrIcµen
De beve,ih,eh vah de slih,er vordeh via de beve,ih,eh vah het draad-
|e ih het zuilt|e ,ecohtroleerd. Als deze hiet voldoeh aah de op,e,eveh
specilicaties vordt de besturih, ,estopt eh de klok stil ,ezet.
Het kehmerk vah automatisereh is, dat eeh ol meerdere hahdelih,eh
vordeh over,ehomeh door eeh machihe met de cohsequehtie dat de
re,elmaat vah mehseli|ke cohtrole ve,valt eh daarmee de mo,eli|kheid
tot direct ih,ri|peh als dat hodi, is. Daarom vordt de kvaliteit vah eeh
+L[VYLURSVR]LY]HUNLUVMILOV\KLU& *Y
automatiserih, ih belah,ri|ke mate bepaald door verschillehde cohtrole-
luhcties die vordeh toe,evoe,d om de ,evareh voor het ob|ect te mihi-
malisereh. Als deze 'automatische' cohtroles re,elmati, 'mehseli|k' vor-
deh ,eïhterpreteerd, bestaat toch veer de mo,eli|kheid ter plaatse lvsiek
ih te ,ri|peh, zi| het ih eeh later stadium.
Er zi|h ho, eeh aahtal voorvaardeh om eeh optimale cohservatie vah
eeh der,eli|k ob|ect te kuhheh ,arahdereh. Eeh eerste vereiste is de
,rohdi,e documehtatie vah zovel de ,eschiedehis, de aah,etrolleh situ-
atie eh de uit,evoerde verkzaamhedeh, zodat latere ,eheraties kuhheh
ha,aah velke keuzes zi|h ,emaakt. De re,elmati,e, direct mehseli|ke
cohtrole bli|lt hoodzakeli|k. Daarbi| kah tevehs het op,esla,eh lo,boek
ih de computer vordt ,elezeh eh ,eïhterpreteerd.
Uiteraard is ohderhoud vah het uurverk eh de automatiserih,sappa-
ratuur ohohtbeerli|k. Het uurverk moet dier- eh stolvri| vordeh ,ehou-
deh eh over de mo,eli|khedeh om de om,evih, te klimatisereh moet
zor,vuldi, vordeh ha,edacht. Daarbi| moet eeh der,eli|ke ih,reep, als
die al kah vordeh uit,evoerd, hooit zodahi, ih,ri|pehd zi|h dat de direc-
te om,evih, vah het uurverk vordt op,eollerd ter ville vah het uur-
verk zell.
Met het ,epatehteerde CIcck Care Svstem is het mo,eli|k oude uurverkeh
volledi, ih huh vaarde te lateh eh te,eli|k te luhctiohereh als opehbare
ti|daahvi|zer die aah de 'eiseh vah (deze) ti|d' voldoet. Zodra iemahd het
Uurwerk u|t 1ß74 van fa. Bere| |n
Kastee| Puur|e, veer de restaura-
t|e.
*Y +L[VYLURSVR]LY]HUNLUVMILOV\KLU&
echter op zich heemt de klok hahdmati, te villeh bedieheh, vat toch de
voorkeur verdieht door de re,elmati,e cohtrole eh zor,, is het svsteem
ih ehkele mihuteh los te koppeleh. Het uurverk verkt dah veer als voor-
heeh. Òp die mahier heelt eeh klok de beste vooruitzichteh om ook ih de
toekomst met zor, te vordeh behahdeld eh als cultureel erl,oed te vor-
deh bevaard.
Tot besluit eeh voorbeeld: de ,evelklok vah Huize Ruurlo (alb. z),
vaarih momehteel het Gemeehtehuis is ,evesti,d, is het eerste uurverk
dat is uit,erust met het CIcck Care Svstem. Dit uurverk, vervaardi,d ih ì8,(
door de Fa. Borel te Pari|s, is eerst ,edocumehteerd eh ,erestaureerd,
vaarha het automatische bediehih,ssvsteem ter plaatse verd aah,e-
bracht. Òp z oktober 줤8 is de klok ohder veel belah,stellih, ollicieel ih
,ebruik ,ehomeh.
Hopeli|k bli|veh vele ihteressahte eh lraaie uurverkeh daar verkeh
vaar ze horeh eh vaar zi| uiteihdeli|k voor verdeh ,emaakt: het aah,e-
veh vah de betrouvbare ti|d voor het hut vah het al,emeeh.
MeIcert Sµaanaer is restauratcr van uurwerken en sµeeIacten te Zutµhen.
+L[VYLURSVR]LY]HUNLUVMILOV\KLU& *Y

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->