You are on page 1of 6

Sprawdziany po epokach | Zrozumie tekst zrozumie czowieka

LITERATURA I KULTURA modernizmu


(WIADOMOCI WSTPNE i LIRYKA)
SPRAWDZIAN WIADOMOCI

Grupa I

1. Objanij znaczenie i genez trzech nazw epoki:


a) Moda Polska,
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
b) modernizm,
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
c) neoromantyzm.
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
2. Okrel ramy czasowe epoki.
...............................................................................................................................................................................................
3. Przedstaw trzy gwne zaoenia koncepcji moralnoci autorstwa Friedricha Nietzschego.
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
4. Uzupenij tabel dotyczc kierunkw artystycznych modernizmu.
Kierunek

Charakterystyka (dwie cechy)

Gustav Klimt

Claude Monet

Edvard Munch

Copyright by WSiP sp. z o.o., Warszawa 2013 

Sprawdziany po epokach | Zrozumie tekst zrozumie czowieka

5. Przeczytaj cytowany niej fragment, a nastpnie:


a) scharakteryzuj kreacj podmiotu lirycznego,
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
b) nazwij postaw wyraon w utworze,
...............................................................................................................................................................................................
c) scharakteryzuj t postaw (wska cztery cechy),
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
d) podaj nazwisko filozofa, ktrego pogldy byy inspiracj dla modernistycznej postawy zilustrowanej w utworze.
...............................................................................................................................................................................................
Kazimierz Przerwa-Tetmajer Koniec wieku XIX (fragment)
C wic jest? Co zostao nam, co wszystko wiemy,
dla ktrych adna z dawnych wiar ju nie wystarcza?
Jaka jest przeciw wczni zego twoja tarcza,
czowiecze z koca wieku?... Gow zwiesi niemy.
6. Opisz modopolsk koncepcj mioci i mierci wyraon w poniszym fragmencie wiersza.
Kazimierz Przerwa Tetmajer Ja, kiedy usta... (fragmenty)
Ja, kiedy usta ku twym ustom chyl,
nie samych zmysw szukam upojenia,
ja chc, by myl ma omdlaa na chwil,
chc czu najwysz rozkosz zapomnienia. []
Bogosawiona mier, gdy si posiada,
czego si pragnie nad wszystko gorcej,
nim twarz przesytu pojawi si blada,
nim si zada i znowu i wicej...
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................

Copyright by WSiP sp. z o.o., Warszawa 2013

Sprawdziany po epokach | Zrozumie tekst zrozumie czowieka

7. Przeczytaj cytowany niej fragment, a nastpnie:


a) rozpoznaj kierunek artystyczny obecny w utworze,
...............................................................................................................................................................................................
b) podaj trzy argumenty na poparcie swojego zdania,
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
c) wypisz z tekstu personifikacj,
...............................................................................................................................................................................................
d) wypisz z tekstu epitet malarski,
...............................................................................................................................................................................................
e) wypisz z tekstu epitet metaforyczny.
...............................................................................................................................................................................................
Kazimierz Przerwa-Tetmajer Widok ze winicy do Doliny Wierchcichej(fragmenty)
Taki tam spokj... Na gr zbocza
wiata si zlewa mga przezrocza,
na senn ziele gr. []
Ponad dolin si rozwiesza
srebrzystoturkusowa cisza
nieba w sonecznych skrach.
Patrz ze szczytu w d: pode mn
przepa rozwara paszcz ciemn
patrz w dolin, w dal:
i jaka dziwna mi pochwyca
bez brzegu i bez dna tsknica,
niewysowiony al...
8. Przeczytaj zacytowany dalej fragment, a nastpnie:
a) zinterpretuj symboliczny obraz poetycki wykreowany w wierszu,
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................

Copyright by WSiP sp. z o.o., Warszawa 2013 

Sprawdziany po epokach | Zrozumie tekst zrozumie czowieka

b) na podstawie analizy refrenu (druga strofa) okrel dwa sposoby dwikowego naladowania deszczu w utworze.
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
Leopold Staff Deszcz jesienny (fragment)
Przez ogrd mj szatan szed smutny miertelnie
I zmieni go w straszn, okropn pustelni...
Z ponurym, na piersi zwieszonym szed czoem
I kwiaty kwitnce przysypa popioem,
Trawniki zarzuci bryami kamienia
I posia sza trwogi i mier przeraenia...
A, strwoon swym dzieem, brzemieniem oowiu
Pooy si na tym kamiennym pustkowiu,
By w piersi kajce przytumi rozpacze,
I smutkw potwornych pomienne zy pacze...
To w szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny
I pluszcze jednaki, miarowy, niezmienny,
Ddu krople padaj i tuk w me okno...
Jk szklany... pacz szklany... a szyby w mgle mokn
I wiata szarego blask sczy si senny...
O szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny...
R 9. Wska jedno podobiestwo i trzy rnice midzy symbolem a alegori.
Alegoria

Symbol

R 10. Przeczytaj zacytowany dalej fragment, a nastpnie:


a) podaj tytu ksigi biblijnej, do ktrej nawizuje autor,
...............................................................................................................................................................................................
b) okrel, na czym polega to nawizanie,
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................

Copyright by WSiP sp. z o.o., Warszawa 2013

Sprawdziany po epokach | Zrozumie tekst zrozumie czowieka

c) rozpoznaj kierunek artystyczny obecny w utworze,


...............................................................................................................................................................................................
d) podaj trzy argumenty na poparcie swojego zdania.
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
Jan Kasprowicz Dies irae (fragmenty)
Trba dziwny dwik rozsieje,
ogie skrzepnie, blask ciemnieje,
w proch powrc wiatw dzieje.
Z drzew wiecznoci spadn licie na
Sdziego straszne przyjcie,
by wiadectwo da Psalmicie... []
Miliardy krzyy,
opromienione okrgami tczy,
z padolnych Styksw powstaj gbiny
w Paskiego gniewu nieskoczony dzie
i rosn, rosn w jaki straszny las [...].
R 11. Przeczytaj zacytowany dalej fragment, a nastpnie:
a) przedstaw kreacj Boga w utworze (wska cztery cechy),
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
b) objanij, co czy postaw podmiotu lirycznego wiersza z postaw Konrada z III cz. Dziadw Adama Mickiewicza.
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
c) scharakteryzuj stosunek Jana Kasprowicza do tradycji hymnicznej wska w utworze dwa nawizania do wzorca
gatunkowego hymnu oraz dwa odstpstwa od tego wzorca.
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................

Copyright by WSiP sp. z o.o., Warszawa 2013 

Sprawdziany po epokach | Zrozumie tekst zrozumie czowieka

Jan Kasprowicz Dies irae (fragment)


M dusz pali wieczna, niezamknita rana!
Kt mi lekarstwo poda?
Ojcze rozpusty! Kyrie elejson.
Nic, co si stao pod sklepem niebiosw,
bez Twej si woli nie stao!
Kyrie elejson!
O rdo zdrady! Kyrie elejson!
Przyczyno grzechu
i zemsty, i rozpaczy szaleczego miechu!
Kyrie elejson!
Sd, Sprawiedliwy!
Krusz wiatw posady,
rozegnij wielki poar w tlejcej iskierce,
na popi spal Adama oszukane serce
i pacz!
Z nim razem pacz, kamienny, lodowaty Boe!
R 12. Uzupenij tabel dotyczc twrczoci poetw europejskiego modernizmu.
Autor

Tytu

Problematyka

Moja Bohema

Padlina

Paul Verlaine

Copyright by WSiP sp. z o.o., Warszawa 2013