PAMBUNGAD1

Ano? Hindi ba kayang makapagtatanghal sa inyong mga dulaan ang isang Ceasar.2 Tanging bang ang maitatanghal lamang dito ay ang isang Achilles, ang isang Orestes, isang Andromeda?3 Wala na ba tayong mapapanood kung hindi mga pulitiko ng bayan, mga pari, sindikato ng kalakalan, at maaring mga kalihim, alperes, komandate ng kabayuhan. Subalit sabihin mo, ano ang dakilang bagay na magagawa ng mga alibughang ito? Panggagalingan ba sila ng dakilang gawa? SCHILLER:4 Multo ni Shakespeare

MGA PALIWANAG Ang bahaging ito ay siyang pinili ni Rizal na pinakapambungad para sa kaniyang nobelang Noli Me Tangere na hinango sa sinulat ni Schiller. Dito ay makikita ang husay at lawak ni Rizal sa kaniyang mga binabasa, upang magamit niya sa pagbubunyag ng kalagayan ng ating bayan sa kaniyang kapanahunan
1 2

Ang hinahanap ni Rizal na lalabas sa tanghalan ng bayan ay mga mamamayan na mapagwagi na mayroong kakayahan na ilagay ang Pilipinas bilang isa sa makapangyarihang bansa sa mundo.
3

Ang tatlong tauhan na ito sa mitolohiyang Grieygo magkakaiba. Si Achilles ay isang matapang na bayaning nasawi; si Orestes ay nabuhay ng payapa sa pamamagitan ng pagpapakumbaba; at si Andromeda naman ay isang bihag na ´napalayaµ kapalit ng kaniyang sarili. Mga tauhan na talunan na matatagpuan natin sa katayuan ng ating bayan mula sa mga pahina ng ating kasaysayan.
4

Bakit pinili ni Rizal si Schiller upang maging pambungad ng kaniyang nobela?

Schiller, (Johann Christian) Friedrich: German Dramatist (1759-1805). Schiller was the first German dramatist to gain a hearing abroad. ² over 200 translations of his individual dramas were published in English between 1792 and 1900. In 19th century Germany he was not only the representative of high drama but the most popular poet of the middle class, he was remained to this day the favorite poet of the German schools. He owes this popularity to three qualities: the fervent idealism of his thought, the sonorous pathos of his style, and the prevalence of the theme of freedom in all his works. Batis: www.wikipedia.org

8

Sa Aking Inang Bayan
Nakatala sa kasaysayan nang mga pagdurusa ng sangkatauhan ang isang kanser na may malalang kalagayan na sa bahagyang pagkadampi rito ay nakaiirita sa kaniya at gumigising sa ibayong sakit. Dahilan dito, sa maraming pagkakataon sa gitna ng mga makabagong kabihasnan ay ninanis ko tawagin ka sa aking harapan,5 samahan ang aking alaala, at sa ngayon ay ihambing ka ibang mga bansa, sakaling ang iyong minamahal na imahe ay magpakita rin ng kanser na taglay ng iba. Sa pagnanais ng iyong kagalingan na iyon ay sa amin din, at naghahanap ng pinakamahusay na panlunas,6 gagawin ko sa iyo ang ginagawa sa mga maysakit noong mga unang kapanahunan, na inilalatad sila sa mga baytang ng hagdanan ng kanilang mga templo, upang sa ganoon ang bawat tao na nagmula sa pananalangin sa Diyos, ay makapagpanukala ng lunas. At hanggang sa katapusan, ay pagsisikapan ko na ilarawan ka ng buong katapatan, itataas ko ang isang bahagi ng belo na nagtatago ng kasamaan,7 isasakripisyo sa katotohanan ang lahat, maging ang sarili kong kapakanan,8 dahilan sa ako ay anak mo, ako man ay nagdurusa sa iyong mga depekto at kahinaan.9

5

MGA PALIWANAG Ang ginamit sa Espanyol ay evocarte na ang kahulugan ay ilagay sa isipan ang mga ala-ala at nararamdaman, lalo na ang mga bagay na nangyari sa nakalipas.
6

Ang Noli ay isang nobelang na naglalayon na magbunyag ng mga karamdaman ng bayan. Isang maling impresyon lalo ng mga hindi ganap na nakakabasa ng nobela, ang paniniwala binabatikos lamang nito ay ang mga Espanyol at mga alagad ng kolonyal na simbahan. Higit sa lahat ang nobelang ito ay naghahantad ng depekto at kahinaan nating mga Pilipino ito. Nakakalungkot na ang mga depektong ito ay bahagi pa rin ng mga sagabal upang ang ating bansa ay makatakbo ng maayos sa pandaigdigang karera ng progreso.
7

Inihahanda ni Rizal ang kaniyang mga mambabasa sa marami niyang magiging mga pagbubunyag na nakapaloob sa nobela. Kung mapapansin ang ginamit niya sa orihinal na teksto ay velo (hindi kurtina) na ginagamit ng mga kababaihan sa pagsasagawa ng kanilang mga gawaing pansimbahan.
8

Ang sumulat ng isang nobelang naglalantad ng katiwalian at kabulukan sa isang partikular na kapanahunan ay nag-iinbita ng panganib sa mapangahas na may-akda. Sa hanay ng mga pananalitang ito ni Rizal ay kaniya ng nakikita ang mga daranasin niyang pag-uusig sa kamay ng mga taong kabilang sa mga pangkating nagpapanatili ng kapanatikuhan sa kaisipan ng mga pilipino. Ang pagiging imortal ng Noli Me Tangere ay binayaran ni Rizal ng kaniyang buhay
9

Sa mga hanay ng pananalitang ito ni Rizal ay kaniyang ipinadarama sa mga mambabasa na tayong mga anak ng bayan ay nagdurusa sa depekto at kahinaan ng ating inang bayan. Isang napaka-malikhaing pamamaraan na magagawa ng kaniyang mga mambabasang nagtataglay ng tunay na pagmamahal sa bayan ay kumilos para sa kabutihan ng ating lipunan.

9