You are on page 1of 16

5 prioritetet

BE: Dialogu
pr reformat
do t jet jetike
pr prparimin
e Shqipris

f. 6

Anketimi

ekonomi

Korrupsioni dhe
ndikimi politik,
shkaqet kryesore
q nxisin
informalitetin

f. 8-9

f. 6

Hyn n fuqi ligji pr


Qendrn Kombtare
t Biznesit, ja si do
t funksionoj
f. 8-9

adresa:
rruga George W. Bush,
nr. 15/1, Tiran
e-mail:
frymaere.gazeta@gmail.com
drejtor: Alfred Cako
tel: 04 22 42 444

mimi:

30 lek

Gazet informative, politike, ekonomike, sociale, kulturore Viti 2, nr. 95. E premte, 18 dhjetor 2015

FRD: Korrektim kombtar sistemit, do


vot t prkthehet n mbshtetje pr partit

f. 2

2016, m i varfr?!

FRD: Buxheti sht


thellsisht politik
F

ryma e Re Demokratike i bri


thirrje edhe dje Kuvendit q
t mos votoj rritjet e taksave pr
prodhimin vendas, duke e konsideruar buxhetin 2016 thellsisht
politik, pr pasoj parashikon lngatn e zhvillimit ekonomik pr
vitin e ardhshm. Paketa fiskale si
shoqruese e projektbuxhetit pr
vitin 2016-t u miratua dje n seancn e radhs t Kuvendit. Por,
kontestime ka patur pr shtjen
e taksave, kryesisht ato q rndojn prodhimin vendas dhe nga
ana tjetr, prmes rritjes s tyre,
favorizohen produktet e importit,
duke atrofizuar ekonomin vendase. Fryma e Re Demokratike e
sheh rritjen e akcizs pr prodhimin vendas, si birra dhe vera, si
penguese pr zhvillimin ...

f. 3

ish t prndjekurit

fokus

Demokracia
dhe ekuilibrat
D

emokracia krkon pluralizm


dhe ajo fillon me zgjedhjet e
lira e t drejta. Demokraci nuk do
t thot vetm pluralizm formal.
Demokracia prbhet nga dy pjes.
Ajo nuk mishrohet vetm me ...

redaksionale f. 5

FRD: Kriminalizimi i pushtetit, prej


ligjit zgjedhor dhe drejtsis s munguar

f. 7
Prve At Zef Pllumit
dhe Prof. Sami Repishtit,
ja edhe lista e 92 t
torturarve nga xhelati oku

vendimi

Konferenca

Pronat, qeveria
prcakton tarifat
dysheme, tabelat
sipas qarqeve

f. 8-9

Varfria
sht forma
m e hapur e
dhuns ndaj
nj populli!!
nga Rovena Baxhia f. 4
Arkeologji

Zgjidhen antart
e rinj t KLD,
omo, Kadi,
Civici dhe Hoxha

f. 6

Shn e premtja

Historia e kishs
s braktisur,
kujt i prket?!

f. 10-11

fryma e re

18 dhjetor 2015

politik
Reforma Zgjedhore

re partit e mdha parlamentare, PS, LSI dhe PD,


shprehn pak dit m par
gatishmrin e tyre pr ngritjen e
komisionit t posam parlamentar pr reformn e re zgjedhore.
N nj koh kur zgjedhjet e ardhshme parlamentare jan m pak
se 2 vite larg, lipset si domosdoshmri pr klasn politike, q t studioj alternativat e amendimit t
Kodit Zgjedhor. Fryma e Re Demokratike, prmes nj deklarate,
theksoi dje se ligji zgjedhor duhet
t ndryshoj dhe n thelb t ndry-

omisioni i cili riktheu nj


vit m par n parlament
opozitn pas 6 muajsh bojkot, e ka prmbyllur misionin e
tij. Komisioni i Posam pr Zbatimin e problematikes n rezolutn
pr marrveshjen midis mazhorancs qeverisse dhe opozits n
Kuvendin e Shqipris ose i njohur ndryshe si komisioni i dekriminalizimit, zhvilloi mbledhjen e
fundit. Ndrsa seanca e djeshme
e Kuvendit, e cila ka zgjatur deri
n ort e para t dits s sotme, ka
vendosur prfundimisht pr votimin e ligjit t dekriminalizimit,
bashk me amendamentet
kushtetuese, projekt ky q prfundimisht ka marr dakordsin e t gjitha palve politike. N
mbledhjen e fundit t tij, komisioni i dekriminalizmit ka miratuar amendimet kushtetuese q
vn n zbatim kt ligj. Kryetari
i komisionit Oerd Bylykbashi detajoi katr amendamentet kushtetuese ndrsa veoi faktin se n
kt proces do t riformulohet
edhe kompetenca e Gjykats Kushtetuese. Kjo paket ndryshimesh
kushtetuese e cila autorizon zbatimin e ligjit sapo t miratohet do t
hyj n fuqi nga parlamenti i Shqipris. Garanton q sot t gjith
ata q jan n detyr do t humbasin mandatin e prsris dhe n t
ardhmen kushdo q ka nj vepr
penale sipas parashikimit t ligjit
nuk do t ket mundsi t zgjidhet
apo t emrohet n nj funksion
publik, tha Bylykbashi.
E vetmja pik q palt ndahen n qndrime sht testi i
drogs, t cilit demokratt i qndrojn. Ndryshimet parashikojn ndrprerje t menjhershme
t mandatit t do zyrtari q pas
verifikimeve rezulton t mos jet

Ndryshimet parashikojn ndrprerje t menjhershme t mandatit t do zyrtari q pas


verifikimeve rezulton t mos jet i pastr sa i prket t shkuars s ti

FRD: Korrektim kombtar sistemit, do


vot t prkthehet n mbshtetje pr partit
shimit t tij duhet t jet korrektimi kombtar, ku do vot e dhn t kthehet n nj mbshtetje
politike pr nj subjekt politik.
FRD ka mirpritur iniciativn
pr ngritjen e komisionit t posam t reforms zgjedhore. Ne
jemi qart pr nj ligj zgjedhor ku
n esenc t jet korrektimi kombtar, ku do vot e dhn t kthehet n nj mbshtjetje politike
pr nj subjekt politik. FRD bn
thirrje q t gjitha partit politike
t jen pjes intregrale e procesit
t ndryshimeve n Kod. Pra, se-

cila forc politike t jap propozimet e veta dhe komisioni t ket


detyrimin ti marr n shqyrtim.
Kshtu mund t shkohet gradualisht drejt nj reforme korrekte dhe
me synim prmbushjen e standardeve ndrkombtare n zgjedhjet e ardhshme parlamentare,
thuhet n deklaratn e Fryms s
Re Demokratike. Pas raportit prfundimtar t OSBE/ODIHR pr
zgjedhjet vendore t 21 qershorit,
ku u vrejtn nj sr mangsish
dhe sugjerimeve pr ndryshimin
e Kodit Zgjedhor, klasa politike,

kryesisht partit politike parlamentare, po orientohen drejt


nj qasje pr t br t mundur
rishikimin e ligjit zgjedhor. Partit e mdha parlamentare ende
nuk kan br propozimet e tyre
konkrete, vecc dakordsis s
shprehur tashm pr ngritjen e
komisionit t posam bipartizan
dhe sugjerimit t Fryms s Re
Demokratike ku secila forc politike t jap propozimet e veta pr
reformn zgjedhore dhe komisioni t ket detyrimin ti marr n
shqyrtim.

Mbyllet dekriminalizimi,
PD dhe PS miratojn
amendimet Kushtetuese

i pastr sa i prket t shkuars s


tij. Nnkryetari Taulant Balla tha
se amendamentet kushtetuese
jan rruga q do t bj t mundur
implementimin totalisht t ligjit
t dekriminalizimit. Na bjn t
mundur hapjen e elsave pr
ndryshimet, pr hyrjen n fuqi t
ligjit. Kshtu q edhe n aspektin
procedural jemi n respektim t
plot t kushtetuts dhe rregullores s kuvendit, brenda afateve,
u shpreh Balla. Kshtu prball
protests s thirrur nga opozita t
enjten para parlamentit, n sall
demokratt do t jen aty pr t
votuar unanimisht kt projekt,
pr t cilin sht diskutuar pr nj
vit rresht, sipas marrveshjes s 24
dhjetorit t viti t shkuar.
Amendamentet
kushtetuese
Pas nj negociate t gjat deputett e komisionit t dekriminalizimit kan gati amendimet kush-

tetuese q bjn funksional ligjin


q do t pastroj kuvendin dhe administratn nga t inkriminuarit.
4 amendamente q synohet
t votohen deri n 21 dhjetor,
n mnyr q nga janari t nis
dekriminalizimi.
Sipas ndryshimit t nenit
179/1, i lihet koh deri n 3 muaj
nga hyrja n fuqi e ligjit, titullarit
t institucionit publik dhe vet
personave q preken nga ligji, t
verifikojn pastrtin e tyre.
Funksionart e organeve t
parashikuara n Kushtetut dhe
subjektet e ligjit t posam q
rregullon garantimin e integritetit
t personave, q jan n detyr
n momentin e hyrjes n fuqi t
ktij ligji, jan t detyruar t prmbushin detyrimet e prcaktuara n
at ligj, brenda 3 muajve nga hyja
n fuqi e tij, thuhet n nen.
Amendamentet
detyrojn
gjithashtu titullart e institucione-

ve ku konstatohet se ndodhen individ me t kaluar kriminale , q


brenda 5 ditve t shpallin t pavlefshm mandatin ose t nxjerrin
aktin e shkarkimit t tyre.
Funksionart publik q jan
emruar n detyr prpara hyrjes
n fuqi t ktij ligji dhe q ushtrojn funksionin e tyre me ose pa
mandat, shkarkohen menjher
nga detyra nse konstatohet se
prfshihen n rrethin e subjekteve q jan t prjashtuara sipas
ligjit t posam nga e drejta pr
tu zgjedhur, emruar apo pr t
mbajtur nj funksion publik. Organi prgjegjs sht i detyruar
t nxjerr aktin e shkarkimit nga
detyra brenda 5 ditve nga prfundimi i rezultateve t verifikimit,
- theksohet n amendamente, ku
saktsohet gjithashtu se nse titullari i institucionit nuk vepron brenda 10 ditve, shtja i kalon pr
interpretim gjykats kushtetuese.
Nprmjet nj amendamenti t
posam shfuqizohen nj seri nenesh t tjera kushtetuese t cilat i
referohen zgjedhjes s funksionarve publik. Pavarsisht prcaktimeve t bra n dispozitat e tjera
t ksaj Kushtetute, sht e ndaluar zgjedhja, emrimi apo ushtrimi i nj funksioni publik n kto
organe, nse verifikohen rrethanat
q cenojn integritetin e personit,
sipas kushteve t prcaktuara nga
ligji, - thuhet n t.

FRD:

ryma e Re Demokratike
bn prgjegjse dy partit
e mdha politike, PD dhe
PS pr kriminalizimin e Kuvendit. Pas miratimit t ndryshimeve kushtetuese n funksion
t dekriminalizimit, FRD vlerson se ligji sht i nevojshm
pr pastrimin e politiks shqiptare nga t inkriminuarit, por
kjo drejtsi duhej t ishte br
q ditn e par t zgjedhjeve,
prmes Kodit Zgjedhor, i cili
sduhet t lejonte kandidimin e
njerzve me precedent penal.
Prmes nj deklarate, FRD thot
se problemi i kriminalizimit t
Kuvendit sht edhe tek sistemi
i drejtsis. Gjithka lidhet me
drejtsin, si koncept dhe m pas
si institucion. Problemi themelor
sht se kush do t dekriminalizoj mendjet kriminale t
disa njerzve t rndsishm
n vendimmarrjet politike. Si ka
mundsi t flitet pr drejtsi, kur
askush nuk do t ndryshoj ligji i
zgjedhjeve, aty ku buron pushteti
i korruptuar nga votat e vjedhura
apo t blera. Pushteti prodhon t
fortt dhe t pashkolluarit dhe
kta mbajn pushtetin. Prandaj

fryma e re

18 dhjetor 2015

Vetm 1.17 miliard lek pr pensionet, shkurtohen 7 200


vende pune n administratn publike

Buxheti 2016

Nuk rritet fondi i pagave


e pensioneve, nuk ka
investime n infrastruktur
B

Kriminalizimi i pushtetit,
prej ligjit zgjedhor dhe
drejtsis s munguar
kemi parlamentin m t gjor n
historin e shtetit shqiptar, thuhet
n deklarat. Gjithashtu, FRD insiston pr nj ligj t drejt e t ndershm elektoral, ku dokush t meritoj prfaqsimin, vshtir se gjrat
do t sistemohen n Shqipri. Ligji
elektoral sht kodi gjenetik i funksionimit serioz t shtetit, ndryshe
do t vazhdojm t shohim teatrin
absurd me pasoja dramatike pr t
ardhmen. Sistemi m i mir politik
sht ai ku dgjohen m tepr ligjet sesa oratort, ku edhe kta t
fundit nuk po i shohim m, thuhet
m tej n deklaratn e Fryms s Re
Demokratike, lidhur me miratimin
e ligjit dhe t ndryshimeve Kushtetuese pr dekriminalizimin. Ligji
pr dekriminalizimin parashikon
ndrprerjen e mandateve pr deputett q rezultojn t dnuar me
burg dhe prjashtim nga funksionet drejtuese n administratn e
lart publike t kujtdo q pas testit
t dekriminalizimit rezulton me
precedent penal.

Pushteti i
korruptuar
nga blerja e
votave, buron
nga ligji i
zgjedhjeve.
Kemi
parlamentin
m t gjor
n histori

uxheti i vitit t ardhshm q u


diskutua dhe u miratua dje n
Kuvend, nuk parashikon rritjen
e pagave, ndrsa gjithashtu ka rnie t
ndjeshme t investimeve edhe n infrastruktur. Qeveria ke menduar q
uljen e shpenzimeve pr vitin e ardhshm, ta kryej duke shkurtuar 7,200
punonjs nga administrata publike.
Pr pensionet, pr t cilat ka edhe
nj ndjeshmri t lart t publikut, pr
her t par, q pas ardhjes n pushtet, qeveria socialiste ka ndar nj fond
t veant t quajtur Politika t reja
pensionesh. Ky fond sht 1.17 miliard lek dhe do t mjaftonte pr t
knaqur pensionistt me nj rritje minimale q mund t zbatohet n do koh
t vitit. Ndrkaq, n muajin korrik sipas ligjit, qeveria bn edhe nj rritje t
detyrueshme t pensioneve, e cila sht
sa niveli vjetor i inflacionit. Kt shtes,
pr dy vitet e kaluara, qeveria e ka plotsuar nga fondi rezerv dhe nga vet
buxheti i Sigurimeve Shoqrore. Ndrsa
lidhur me investimet n infrastruktur,
ato do t vijojn prsri me ulje, duke
treguar se n dy vite e ca qeverisje t
ksaj mazhorance nuk kemi qoft edhe
nj investim t dukshm publik, n sektor jetik si n infrastrukturn rrugore,
n energjitik, n arsim, turizm apo
shum sektor t tjer.
Totali i t ardhurave buxhetore pr
vitin 2016 planifikohet t jet n nivelin rreth 422,9 miliard lek ose rreth
24.7 miliard lek m tepr sesa ky vit.
Megjithat, gjithka varet nga ecuria
e rritjes ekonomike dhe mbledhja e
t ardhurave tatimore. Qeveria planifikon nj rritje sa dyfishi i ksaj t ardhure shtes pr kt vit, por u detyrua
t rishikonte n ulje planet. Ndrkaq,
t ardhurat tatimore pritet t rriten me
rreth 27.9 miliard lek, duke kapur
nivelin 383.5 miliard lek. Nga kto:
T ardhurat nga tatimet dhe doganat
rriten me rreth 20.7 miliard lek. Kjo
rritje i dedikohet kryesisht Tatimit mbi
Vlern e Shtuar, i cili pr vitin 2016
parashikohet rreth 10 miliard lek m
shum se buxheti i vitit 2015. Po kshtu, rritje t konsiderueshme t t ardhurave parashikohen edhe pr akcizat,
nga t cilat planifikohet t mblidhen
rreth 3 miliard lek m tepr. Rritje t
tjera t vogla priten n t gjitha zrat
e t ardhurave, por pr t ardhurat jo-

tatimore, kryesisht nga institucionet


buxhetore parashikohet ulje me rreth
6 miliard lek.
Taksat
Nga ana tjetr, paketa fiskale si
bashkshoqruese e projektbuxhetit
pr vitin e ardhshm e miratuar po
ashtu seancn e djeshme t Kuvendit, parashikon rritjen e disa taksave
pr prodhimin vendas, ndrsa nga
ana tjetr, nuk preken produktet e
importit. Ky propozim sht par si
shqetsues nga grupet e interesit dhe
prfaqsuesit e biznesit, t cilt i kan
apeluar disa her qeveris q t zhbj

barrierat fiskale q pengojn zhvillimin e ekonomis vendase. T njjtin


qndrim me biznesin ndan edhe Fryma e Re Demokratike. N nj koh kur
paketa fiskale dhe projektbuxheti po
diskutohen nen pr nen n komisionet
parlamentare, ndrsa javn e ardhshme do t prcillen n seanc plenare t Kuvendit, FRD krkon q ti jepet
prioritet prodhimit vendas. Prmes
nj deklarate, Fryma e Re Demokratike i kujton qeveris se pa stimulin e
prodhimit vendas, ekonomia shqiptare rrezikon t kthehet n n ekonomi
apendiks t vendeve t tjera.

Investimet n
infrastruktur do t
vijojn prsri me ulje,
duke treguar se n dy
vite e ca qeverisje t
ksaj mazhorance nuk
kemi qoft edhe nj
investim t dukshm
publik

FRD: Buxheti 2016,


thellsisht politik
F

ryma e Re Demokratike i bri


thirrje edhe dje Kuvendit q t mos
votoj rritjet e taksave pr prodhimin
vendas, duke e konsideruar buxhetin 2016 thellsisht politik, pr pasoj
parashikon lngatn e zhvillimit ekonomik pr vitin e ardhshm. Paketa
fiskale si shoqruese e projektbuxhetit
pr vitin 2016-t u miratua dje n seancn e radhs t Kuvendit. Por, kontestime ka patur pr shtjen e taksave,
kryesisht ato q rndojn prodhimin
vendas dhe nga ana tjetr, prmes
rritjes s tyre, favorizohen produktet e
importit, duke atrofizuar ekonomin
vendase. Fryma e Re Demokratike e
sheh rritjen e akcizs pr prodhimin
vendas, si birra dhe vera, si penguese
pr zhvillimin e biznesit vendas. Kjo
politik favorizon prodhimet e importit, duke e shndrruar ekonomin shqiptare n apendiks t vendeve t tjera,
thuhet n deklaratn e FRD. Fryma e

Re Demokratike i kujton qeveris se


pa stimulin e prodhimit vendas, ekonomia shqiptare rrezikon t kthehet
n n ekonomi apendiks t vendeve
t tjera. N projektbuxhet prioritet
ti jepet prodhimi vendas. Nuk mund
t ket ekonomi t qndrueshme pa
stimulimin e prodhimit vendas. Pasi
n t kundrt, me kt politik fiskale
q parashikohet n vitin buxhetor pr
2016-n, ekonomia shqiptare rrezikon
t shndrrohet n apendiks t ekonomis s vendeve t tjera. Nuk ka zhvillim ekonomik pa i krijuar lehtsira zhvillimit t biznesit vendas. N paketn
fiskale pr vitin e ardhshm parashikohet rritja e taksave pr prodhimin vendas, taks e re pr birrn dhe vern, si
dhe ulja e akcizs pr importin. Taksat
e tjera q rriten jan ajo pr pasurin
mbi truallin, taksa pr automjetet, pr
rentn minerare dhe taksa pr profesionet e lira.

fryma e re

18 dhjetor 2015

fokus

Varfria sht forma m e


hapur e dhuns ndaj nj populli!!
nga Rovena Baxhia

Varfria fillon me uri


mbi te gjitha pr ata q
e provojn realisht, dhe
mbaron me poshtrimin
q ndjen nga jeta dhe
nga t tjert. Sepse, ashtu
pa e kuptuar fare, nje
dit shtreszohesh leht
n t varfr

arfria n Shqipri ka karakter


shumdimensional
e tashm t tejskajshm.
Po ti referohemi shifrave statistikore, gjat vitit 2015 n Shqiperi
jan shtuar dukshm t varfrit,
kurse mbi 60% e pasuris n vend
sht gllabruar vetm nga 4% e
njerzve t pasur. A ka njeri qe nuk
e kupton kete hendek shtresor?
sht e vshtir t japsh nj
prkufizim pr varfrin, sepse ajo
ndryshon nga nj periudh n tjetrn
dhe nga nj vend n tjetrin. Prve
ksaj, varfria mund t matet dhe
vlersohet n mnyra t ndryshme.
Po ne vendin tone si evolon
ajo? Ajo nuk identifikohet vetm
me t papunt apo me familjet q
jetojn n varfri ekonomike, por
prfaqsohet gjithashtu me kategori t cilat jan t prjashtuara
nga t drejta themelore pr t patur nj banes, ushqim t mjaftueshm, ngrohje dhe veshje n
dimr, pun n perputhje me aftsit fizike dhe nivelin arsimor,
shkoll afr shtpis dhe mundsi
pr ta ndjekur at, akses n shrbim shndetsor, mbrotje nga grabitja dhe dhuna, t drejt dhe z
pr t krkuar t drejtat. Megjithse
varfria sht identifikuar si nj
pabarazi n shprndarjen e t mirave materiale midis shtresave t
ndryshme te popullsis, te ardhurat sht aktualisht, indikatori m
i rndsishm dhe m prfaqsuesi
i pabarazis dhe varferis.
Varfria sht nj dukuri komplekse, q prfshin dimensione t
ndryshme t mangsive, ndr t cilat
pamjaftueshmria e mallrave dhe e
shrbimeve sht vetm njra an e
shfaqjes. Varfria fillon me uri mbi
te gjitha pr ata q e provojn realisht, dhe mbaron me poshtrimin
q ndjen nga jeta dhe nga t tjert.
Sepse, ashtu pa e kuptuar fare, nje
dit shtreszohesh leht n t varfr.
T jesh i varfr do t thot t mos
kesh streh, t jesh i smur dhe t
mos kesh mundsi t vizitohesh te
mjeku; do t thot t jesh i papun
dhe t mos kesh nj t ardhme t sigurt; t jesh analfabet, t mos kesh
mundsi pr kushte shndetsore
dhe t t mungojn shum shrbime
e mjete pr jetn e prditshme. E
mbi te gjitha ndjehesh i dhunuar nga
shteti yt, e nuk ngihesh dot..
Por, ndrsa Shqipria para 1990
i prkiste kampit socialist t asaj
kohe, por n t vrtet ajo ishte
krejt e izoluar, vendi m i panjohur
n Europ si dhe nj ndr vendet

m t panjohura n bot. Pikrisht


ky izolim pengoi zhvillimin e vendit dhe favorizoi varfrin midis
popullit. Ai sot ka prekur fundin
dhe prqafuar varferin, i lodhur
tashm nga 25 vite tranzicion cinik.
Faktikisht, kalimi n rrugn e
ekonomis s tregut, ne vitet 90, u
shoqrua me mbylljen e industrive
dhe aktiviteteve jorentabl, rritjen
e nivelit t papunsis, varfris
dhe emigracionit. Zhvillimet e reja
u shoqruan edhe me thellimin e
pabarazive ekonomike dhe sociale
dhe krijimin e grupeve dhe individve t ekspozuar ndaj rrezikut
t prjashtimit social. Por, ajo qe
trishton sot, eshte se varfria n
kt fillim shekulli n Shqipri ka
prekur vecanerisht moshn e re.
Pavaresisht, se ajo mbizotron
m shum n popullsin fshatare,
n familjet me shum antar
dhe me numr t lart fmijsh, si
dhe mbizotron te t papunt dhe
njerzit me arsimin m t ult. Shtresa m e varfr n Shqipri jan
t rinjt. M shum se 55 pr qind
e popullsis s varfr sht nn
moshn 25 vje, ndrsa kjo grupmosh prfshin vetm 33 pr qind
t popullsis gjithsej. Kjo sht n
kundrshtim me perceptimin publik se pjesa m e prekur nga varfria
n vend jan m t moshuarit.
Sipas statistikave vetm 10 % e
popullsis s varfr jan t moshs
60 vje e lart. N t kundrt me popullsin e t rinjve, q ose sht e
papun, ose varet prej familjes,
pensionistt kan t paktn nj t
ardhur minimale (pension t garantuar nga shteti), q vjen si rrjedhim i politiks s punsimit t plot

gjat viteve t kaluara t komunizmit pr t dyja gjinit. Ndonse


kto pensione nuk jan t larta,
prsri n shumicn e rasteve jan
mbi nivelin e varfris s plot.
Dhe, si per ironi Shqipria sht
sot antare e shum institucioneve
dhe organizmave ndrkombtare
si psh: Banka Botrore, Fondi
Ndrkombtar Monetar, Banka
Europiane pr Rindrtim dhe Zhvillim, Programi i Zhvillimit t
Kombeve t Bashkuara (UNDP),
UNICEF, PNUD, Kshilli i Europs,
OSBE etj. Ndihma e huaj sht
prkufizuar si grante ose kredi, po
ku shkojn gjith kto donacione?A
kane shkuar ato ne rritjen e mireqenies se ketij populli fukara?Jo!
Q nga ndryshimi i pushteteve
vendi yn ka prfituar shum grante
e ndihm nga qeverit e vendeve t
huaja si dhe nga institucione e organizata jofitimprurese t ktyre
vendeve. Sigurisht, Shqipria duke
qen nj vend n zhvillim, nprmjet programeve dhe projekteve t
ndryshme, kto vende e organizata
kan investuar shum pr t ndikuar
n zhvillimin e vendit dhe zbutjen
e varfris. A eshte ulur varferia ne
vend apo eshte shtuar korrupsioni?
Po!! Varfria duhet t mbetet
shqetsimi i politiks shqiptare,
sepse shkalla e varfris sht nga
m t lartat n Europ. Grupe t
identifikueshme t popullsis jan
t prjashtuar nga shoqria n lidhje me llojet e ndryshme t deprivimit dhe pengesave, t cilat vetm
apo s bashku, pengojn pjesmarrjen e plot n fusha si papunsia, arsimi, shndetsia, strehimi,
kultura, aksesi n t drejtn e pr-

fitimit t mbshtetjes familjare si


dhe t mundsive t trajnimit dhe
punsimit. Prandaj, varfria n
Shqipri ka karakter shumdimensional. Ajo nuk identifikohet vetm
me t papunt apo me familjet q
jetojn n varfri ekonomike, por
prfaqsohet gjithashtu me kategori t cilat jan t prjashtuara nga
t drejta themelore pr t patur nj
banes, ushqim t mjaftueshm,
ngrohje dhe veshje n dimr, pun
n perputhje me aftsit fizike dhe
nivelin arsimor, shkoll afr shtpis
dhe mundsi pr ta ndjekur at, akses n shrbim shndetsor, mbrojtje nga grabitja dhe dhuna, t drejt dhe z pr t krkuar t drejtat.
Padyshim q varfria n shoqrin
shqiptare sht shtje q ndihet
shum te njerzit tan, sidomos
tek ata q jan pa pun, pa t ardhura apo t pasiguruar. N kt kontekst, besoj se problemi i njerzve t
varfr dhe raporti ndrmjet tyre dhe
t pasurve nuk sht thjesht shtje
ekonomike, apo problem teknik, q
mund t zgjidhet menjher apo
q duhet trajtuar vetm duke hartuar vetm plane t ndryshme veprimi n luftn kundr varfris. Ky
problem kerkon seriozitet e politika
strategjike afatgjata per ti dhn
frymarrje vendit e cliruar qytetart
e shumt nga varfria e prditshme.
A ekziston nj lidhje e ngusht
midis politikave t qeveris s nj
vendi dhe niveleve t varfris
s vendit? A sht realisht kaq e
rndsishme politika q ndiqet dhe
a ka kjo nj ndikim t drejtprdrejt mbi varfrin? Sigursht q po!
Qeveria sht aktori kryesor q ka
ndikimin m t madh n zbutjen
e varfris me an t politikave q
ndjek. Politikat e saj ndikojn drejtprdrejt si dhe trthorazi mbi
jetn e cdo qytetari t vendit.
Perkundrazi, nga shifrat statistikore, gjate vitit 2015 ne Shqiperi
jane shtuar dukshem te varferit,
kurse mbi 60% e pasurise ne vend
eshte gllaberuar vetem nga 4% e
njerezve te pasur. Ky eshte nje polarizim I madh qe sjell cekuilibra.
Prandaj, koha krkon q t mund
t rishikohen dhe t ridimensionohet roli i qeveris, raportet e ktij ndikimi shtetror me veprimin e tregut,
sepse, si duket, varfria ka marr
trajta dhe forma m dinamike, t
paprcaktueshme, saq ndonjher,
ne media investigative me shqetesim
kemi ndjekur life pamje migjeniane ne disa zona te largeta te vendit
tone. Kjo na frikson pa mas!!

fryma e re

18 dhjetor 2015

fokus

Demokracia dhe ekuilibrat

Redaksionale

Maxhorancat qeverisse
kan pr detyr ta ruajn
si syt e ballit konsensusin
dhe ekuilibrat shoqror.
Lvizjet e tyre duhet t
jen evolucioniste dhe
t bazuara n ligj, pa
diskriminuar e paragjykuar
raportet mes grupeve t
ndryshme politike dhe
ekonomike n vend

emokracia krkon pluralizm dhe ajo fillon me


zgjedhjet e lira e t drejta.
Demokraci nuk do t thot vetm
pluralizm formal. Demokracia
prbhet nga dy pjes. Ajo nuk
mishrohet vetm me t drejtn e
ekzistencs formale t partive politike dhe tek e drejta e shprehjes s
tyre gjat gars zgjedhore, por edhe
drejtsin e procesit dhe rregullat e
paanshme t ksaj gare.
N Shqipri ende nuk jan zhvilluar zgjedhje t drejta, sepse ende
nuk sht hartuar nj Kod i drejt
e zgjedhje politike vrtet t pakontestueshme n kto 25 vjet. Pra,
ende tek ne nuk ka demokraci t
vrtet ose qeverisje nga shumica
reale politike n vend. Shumicat e
derisotme kan dal nga zgjedhje
t pa drejta dhe n kompromis me
ndrkombtart t cilt prpara
zhvillimit jan t interesuar pr stabilitet n kt zon gjeografike t
rndsishme, n nnbarkun e dobt
t Evrops ballkanike. Pra, ne, ende
nuk kemi ndrtuar shkalln e par
t sistemit. T gjitha reformat e sotme e t djeshme t maxhorancave
tona qeverisse jan me themele
n rr pasi ato nuk vijn nga nj
konsensus i gjer dhe nga ekuilibra
shoqror prej gjithpranimit, por
prej gjithkontestimit. Kto maxhoranca kan qen shum her t
paafta, krahinariste e nepotike dhe
duke u grupuar n dy partit m t
mdha, ato kan qen shpesh her
konfliktuale n ekstrem, duke mos
synuar n lvizjet e tyre zhvillimin
e vendit dhe kthimin e tij n nj
shtet ligjor e t s drejts, por n nj
iflig t nj pakice, pr ta plakitur.
Si rezultat i ksaj sht krijuar nj
shoqri e padrejt e pesimiste, q
i bn 3 milion shqiptart t shohin
si shpres vendet e tjera dhe emigracionin, q e ka kthyer at n nj
republik bananesh ku mallrat q
prodhohen jan kryesisht ato n
natyrs dhe ku gjith mallrat e tjera
vin nga importi, duke e katandi-

sur vendin me raportet m t degraduara merkantiliste, ku deficiti


tregtar sht gati sa buxheti vjetor i
Qeveris, ku familjet e thjeshta shqiptare mbahen m s shumti nga t
ardhurat e remitancave.
Pikrisht, konflikti pr pushtet
mes ktyre dy grupeve q e kan
keqqeverisur Shqiprin n kto
25 vjet sht shkaku i tensioneve
artificiale qe ju shtohen tensioneve
t krijuara n jetn shoqrore dhe
n ekonomi nga nj sr reformash
qeveritare t cilat kan ardhur me
dhimbje, pr shkak t gjersis e
thellsis s tyre nga nevoja pr tu
prmirsuar. Edhe kto koht e fundit duket se shkaku real sht frika
nga reforma n pushtetin e tret,
drejtsin, reforma t krkuara me
kmbngulje nga perndimort t
cilt e kan kuptuar se nuk mund
t ket stabilitet pa drejtsi. Ndrsa opozita parlamentare ka marr
disa nisma pr kt reform dhe ka
qen pjesmarrse n nj komision
t posam parlamentar ku palt
kan rn dakord pr ta votuar,
nga ana tjetr, nga frika se mos kt
pushtet e shtie n dor maxhoranca
e sotme, opozita bn presion me
mitingje, kinse pr buxhetin, duke
tejkaluar e tepruar edhe me disa
nxitje t prarjeve krahinore, me
synimin pr t mbajtur nn sundim
domene gjeografike, gj q nuk
ekziston realisht tek shqiptart.
Maxhorancat qeverisse kan
pr detyr ta ruajn si syt e ballit konsensusin dhe ekuilibrat
shoqror. Lvizjet e tyre duhet
t jen evolucioniste dhe t bazuara n ligj, pa diskriminuar e
paragjykuar raportet mes grupeve
t ndryshme politike dhe ekonomike n vend. Gjithashtu, ato
duhet t ken si busull interesat
kombtare n raport me t huajt
dhe t mos bjn marrveshje e
koncensione q shkojn ndesh me
interesat e gjith shqiptarve dhe
kombit. Shumic n demokraci
nuk do t thot kopae pr t shem-

bur pakicat dhe kundrshtart, por


programe dhe rregulla t hartuara
me objektiv zhvillimin ekonomik e
rritjen e stabilitetit t vendit.
Zakonisht opozitat e prdorin
presionin me an t mitingjeve n
disa raste specifike kur preken interesat e t gjith shqiptarve, kur
cnohen interesat sovrane t vendit
dhe kur verifikohet q ka ndryshuar
maxhoranca pr shkak t paknaqsive t mdha popullore. Por kur
opozita jon parlamentare nuk ka
as 4-5 muaj q sht verifikuar si pakic, nuk bind e nuk shtohet n rradht e saj duke e tepruar me protesta
t paarsyeshme apo t dhunshme,
pasi shpesh her ajo dobsohet nga
veprime t tilla e forcon kundrshtarin. N koh normale opozitat komunikojn me foltoret, me mediat
e shumta t shkruara e me figur,
t cilat t dy palt i kan n dispozicion dhe pronsi t tyre. Aq m tepr,
sht e paarsyeshme q opozita t
protestoj kundr Buxhetit e t bj
presion s bashku me turmat e tyre,
kur dihet se hartimi i buxhetit sht
nj instrument politiko-ekonomik
i maxhorancave dhe lidhet me programin e tyre me an t t cilit ato
edhe vin n pushtet.
Tensionet artificiale n interes
t grupeve t vogla e ekonomikisht
t fuqishme e frenojn stabilitetin,
prodhojn stres t gjer shoqror,
pasiguri pr t jetuar n kt vend
dhe bllokojn proceset e nevojshme institucionale q ka nevoj
vendi. T ndodhur n nj rajon me
konflikte e aleanca fetare, t gjendur pran nj zone t gjer e plot
tension ndrkombtar mes fuqive
brthamore q shtrihet q nga Deti
i Veriut e deri n Detin e Zi; q nga
Gjeorgjia e deri n Detin e Kuq.
Elita jon politike e orientuar kto
25 vjet me konsensus nga perndimi, duhet t jet e prgjegjshme
q ta meritoj e t prfitoj nga kjo
miqsi. N kuadrin e nj zinxhiri
t gjer konfliktesh pr hegjemoni
mes perndimit e Rusis, ne nuk

duhet t shtojm kostot ndaj aleatve tan e t dmtojm kshtu


edhe veten ton.
Pasi hym n NATO dhe kemi
ngjitur disa shkall pr t hyr n
BE, nuk duhet t bhemi si fmija
plangprishs brenda ktyre grupeve. Anglia postkromuelliane e
konflikteve t mdha u b me konsensus, pasi vran edhe nj mbret
Stuart. Sistemi demokratik dhe pikpamjet evolucioniste mbi zhvillimin
e prgjithshm e bn at lideren
evropiane dhe ngritn sistemin
ndrkombtar Pax Britanica. Po
kshtu edhe Franca e post revolucioneve, kur vendosi si sistem modelin demokratik t Monteskies,
ekuilibrat shoqrore dhe respektin
ligjor mes pozits dhe opozits, u
lirua nga hopet dhe banjot e gjakut
t 3-4 revolucioneve dhe ekonomia
u zhvillua me ritme t larta. Kshtu
ka ecur gjith Evropa perndimore
dhe SHBA. Mes zgjedhjeve t lira,
demokracis, shtetit t s drejts,
konsensusit mes t gjitha palve,
kulturs, element q neve na mungojn pasi ende nuk kemi vendosur
nj demokraci reale, pasi nuk kemi
mbajtur zgjedhje reale, pasi skemi
ndrtuar nj Kod t drejt. Ky proces i nevojshm duhet t jet edhe
kryereforma e vrtet.
Zhvillimi instuticional dhe
qytetrimor vjen ose nga bazat e
tyre shoqrore nga posht lart, ose
e kundrta, nga lart posht, kur nj
grup i ndriuar i elits prpiqet t
bj reforma shoqrore pr t ndrtuar nj shtet t drejt. Tek ne, ky
presion nga posht lart mungon
pr shkak t mungess historike t
tradits demokratike por, ne jemi,
fatkeqsisht nj shoqri q edhe
elitat drejtuese t ktyre 25 vjetve
i ka totalisht t prapambetura,
dallkauke e xhahile, konfliktuale e
antishqiptare, pasi me veprimet e
tyre ju kan shrbyer atyre q nuk e
duan Shqiprin politike, prosperitetin, unitetin e harmonin e kombit shqiptar.

fryma e re

18 dhjetor 2015

politik

ashkimi europian vlerson prparimin e qndrueshm t br nga Shqipria n trajtimin e 5 prparsive


kye pr hapjen e bisedimeve t
antarsimit, ndrsa v theksin
te reforma n Drejtsi e mon angazhimin konstruktiv t Shqipris
n rajon dhe prputhshmrin e
saj me politikn e Jashtme dhe t
siguris s BE-s. Kto element
vihen n dukje n dokumentin e
siguruar nga Zri i Ameriks, lidhur me prfundimet q pritet t
miratohen nga Ministrat e Jashtm
t vendeve antare. Edhe nj her,
Bashkimi europian nnvizon se
dialogu i qndrueshm dhe konstruktiv mes qeveris dhe opozits
pr reformat q lidhen me Bashkimin europian do t jet jetik
pr prparimin e mtejshme drejt
BE-s. Lidhur me 5 prparsit
kye Kshilli vlerson n veanti,
reformn n administratn publike dhe prgatitjen e nj reforme
t plot t sistemit gjyqsor, duke
inkurajuar Shqiprin t vazhdoj prpjekjet e saj. N raportin
e Progresit t paraqitur muajin e
kaluar nga Komisioni europian,
prcaktoheshin qart detyrat e
mbetura pr plotsimin e t gjith
prioriteteve t identifikuara si
kusht pr hapjen e bisedimeve.
Megjithat ky hap do t krkoj
kohn e vet, pasi m par, Komisioni do t duhet q fillimisht ti
rekomandoj vendeve antare
hapjen e bisedimeve. Kshilli
duket se l hapur mundsin, si
ka ndodhur dhe n t kaluarn, q
nse kto prparsi prmbushen,
ti drejtohet menjher vendeve
antare. Komisioni ftohet t raportoj, prve Raportit t Progresit pr vitin 2016, n mnyr
gjith prfshirse dhe t detajuar,
mbi prparimin e Shqipris n
prmbushjen e 5 prparsive
kye, theksohet n prfundimet e
Kshillit, ku nnvizohet gjithashtu
se duhet t garantohet dhe zbatimi i qndrueshm dhe gjithprfshirs i 5 prparsive. Kshilli
vren do t nevojiten prpjekje t
mtejshme pr kto 5 prparsi
shkruhet mes prfundimeve - n
veanti, miratimi i pakets s reforms gjyqsore si dhe prparim
i mtejshm n krijimin e nj baz
solide provash pr hetime proaktive, ndjekje penale dhe dnime n
t gjitha nivelet, n luftn kundr
korrupsionit dhe krimit t organizuar, prfshir trafikun e armve
dhe t drogs. Duke u ndalur
veanrisht te reforma n Drejt-

Dialogu i qndrueshm dhe konstruktiv mes qeveris dhe opozits pr reformat q lidhen
me Bashkimin europian do t jet jetik pr prparimin e mtejshme drejt BE-s

5 prioritetet

BE: Dialogu pr reformat do t jet


jetike pr prparimin e Shqipris

si, Kshilli nnvizon se ajo sht


kye pr ecjen prpara t Shqipris n procesin e antarsimit
dhe se kjo reform, mund t jet

transformuese dhe pr reformat


e tjera. Lidhur me procesin e
dekriminalizimit, pr t cilin palt
n Shqipri kan ran tanim da-

kord, Kshilli pret miratimin dhe


zbatimin e legjislacionit pr prjashtimin e personave me aktivitet
kriminal nga funksionet publike,
gj e cila do t forcoj besimin e
qytetarve ndaj prfaqsuesve
t tyre politik dhe institucioneve
publike. N prfundimet mbi
Shqiprin prmendet dhe nevoja pr nj legjislacion efikas dhe
masa pr t prforcuar mbrojtjen
e t drejtave t njeriut dhe politikat antidiskriminuese, ndrsa lidhur me ekonomin theksohet se
Shqipria duhet t vazhdoj reformat e saj ekonomike q synojn
rritjen e konkurrueshmris dhe
inkurajon Shqiprin t vazhdoj
t trajtoj informalitetin e lart n
ekonomi e t prmirsoj klimn
e biznesit dhe t investimeve, ku
nevojiten prpjekje t mtejshme.

Pritet Venecia

Shtyhet mandati i
Komisionit t Reforms

uvendi i shtyn mandatin


Komisionit t Reforms n
Drejtsi deri n mes t vitit t vjen.
Shtyrja vjen si pasoj e shtyrjes
s vendimmarrjes n Komisionin e Venecias. N datat 17-18-19
ekspertt q po hartojn Reformn n Drejtsi, do t zhvillojn
takime n Komisionin e Venecias
pr t paraqitur draftet q kan
hartuar deri m tani. N dat 21
dhjetor pritet nj opinion paraprak i Komisionit t Venecias mbi
reformn shqiptare, ndrsa opinioni i plot pritet t dal n muajin
shkurt ose mars t vitit q vjen.

Konferenca Gjyqsore, zgjidhen 4 antart e


rinj t KLD, omo, Kadi, Civici dhe Hoxha
K

onferenca Gjyqsore ka zgjedhur katr antart e rinj t


Kshillit t Lart t Drejtsis. Djali
i Liri Belishovs, ish-udhheqses
komuniste n vend dhe m pas t
dnuar e internuar n Crrik, Petrit
omo, bhet antar i Kshillit t
Lart t Drejtsis. Petrit omo, ka
marr m shum vota se garuesit e
tjer. Konferenca Kombtare Gjyqsore zgjodhi kt t hn katr
antart e rinj n Kshillin e Lart
t Drejtsis, mes 7 kandidatsh
q ishin n gar. Antart e rinj t
KLD-s jan Petrit omo, Brunilda
Kadi, Eneida Civici dhe Gerd Hoxha. M i votuari ishte Petrit omo
me 238 vota, Eneida Civici me 227,
Brunilda Kadi me 221 dhe Gerd
Hoxha me 214 vota. Antart e rinj
zvendsojn n kt detyr, kolegt e tyre q iu ka mbaruar mandati. Behet fjal pr katr antart
aktual t KLD-s, Dritan Hallunajt,
Tritan Hamitajt, Ilir Mustafajt dhe
Flamur Kapllanit.
Mbarimi i mandatit
Katr antart e KLD-s, t
cilve u mbaron mandati, jan

Antart e rinj t KLD


Petrit omo
Brunilda Kadi
Eneida Civici
Gerd Hoxha

Kush ishin 7 kandidatet


emruar n kt detyr n t njjtn
periudh t vitit 2010. Dritan Hallunaj sht nga qyteti i Shkodrs dhe
para antarsimit n KLD ka mbajtur postin e kreut t Gjykats s
Shkalls s Par pr Krimet e Rnda. Aktualisht, ai sht gjyqtar n
kt gjykat. Tritan Hamitaj sht
nga Ballshi dhe para brjes antar
n KLD ka qen gjyqtar n Gjykatn
e Durrsit. Ilir Mustafaj sht nga
Erseka, nj emr q ka sjell disa
her debate n KLD. N vitin 2012
ai u propozua nga ish-presidenti
Bamir Topi si nnkryetar, por q qeveria e asaj kohe nuk e mbshteti.
Flamur Kapllani sht nga Skrapari

dhe ka qen gjyqtar n Gjykatn e


Tirans. T katrve u ka mbaruar
mandati. Ndrkoh pr kto vende
vakante pran Kshillit t Lart t
Drejtsis, kan shpallur kandidaturat e tyre shtat gjyqtar t Republiks s Shqipris, nga gjykatat
e rretheve gjyqsore. Sipas KGJK,
kan kandiduar gjyqtart: Brunilda Kadi, Eneida Civici, Enkeledi
Hajro, Gerd Hoxha, Neritan Cena,
Petrit omo, t gjith gjyqtar n
Gjykatn e Tirans. Ka kandiduar
edhe Luan Hasneziri,nga Gjykata e
Krimeve t Rnda.Mes kandidatve
ishte edhe kreu i unionit t gjyqtarve, Gerd Hoxha.

1. Brunilda Kadi
Rrethi Gjyqsor Tiran
2. Eneida Civici
Rrethi Gjyqsor Tiran
3. Enkeledi Hajro
Rrethi Gjyqsor Tiran
4. Gerd Hoxha
Rrethi Gjyqsor Tiran
5. Luan Hasneziri Shkalla
e Par pr Krime t Rnda
6. Neritan Cena
Rrethi Gjyqsor Tiran
7. Petrit omo Rrethi
Gjyqsor Tiran

fryma e re

18 dhjetor 2015

aktualitet
afati

Q nga janari, N
pr mjekt ska
m dypunsim:
Ose n shtet,
ose n privat

j shef shrbimi n spitalet universitare


nuk mund t jet drejtues i nj spitali jopublik e po kshtu edhe mjekt q ushtrojn
aktivitetin n nj spital publik nuk do t mund
t punojn edhe n spitale private, t cilat kan
kontrat me Fondin e Sigurimit t Detyrueshm
t Kujdesit Shndetsor. Gjithka prcaktohet
n kontratat e reja t miratuara nga FSDKSH me
spitalet publike dhe jopublike pr vitin 2016,
ndrsa qllimi sht shmangia e konfliktit t
interesit, duke ndar drejtimin e shrbimeve
shndetsore publike nga ato jopublike, nga t
njjtt mjek. E thn ndryshe, duke filluar nga
janari 2016, nj shef shrbimi n spitalet universitare nuk mund t jet drejtues i nj spitali jopublik, pra duhet t bj zgjedhjen e tij, nse do
jet n shtet apo n privat. Pr t prmbushur
kt detyrim, n kontrat sht paracaktuar se:
t gjitha spitalet universitare duhet tu krkojn

shefave t shrbimeve t plotsojn deklaratn


e konfliktit t interesit q ata nuk jan drejtues
teknik n institucionet shndetsore jopublike.
Shmangia e konfliktit t interesit sht shtrir
m tej, duke prfshir t gjith mjekt q ushtrojn aktivitetin n nj spital publik dhe punojn
edhe n spitale private, t cilat kan kontrat me
Fondin pr paketat e shrbimeve shndetsore.
Me kontratn e re, kta mjek nuk do t lejohen
t ushtrojn aktivitet t pjesshm ose t plot n
institucionet shndetsore jopublike me shtretr
t kontraktuara me Fondin.
Nj tjetr prmirsim i parashikuar n kontratn e re me spitalet jopublike lidhet me detyrimin e spitalit pr ta ofruar shrbimin q ka kontraktuar Fondi nga personel shndetsor me koh
t plot, pr t shmangur n kt mnyr edhe
konfliktin e interesit nga stafi q punon edhe n
institucionet shndetsore publike. Spitalet jo-

publike Ndryshe nga viti i kaluar, me institucionet


shndetsore jopublike sht hartuar nj kontrat
tip pr t gjitha kto spitale, ku do paket shndetsore sht vendosur n nj aneks m vete,
duke filluar nga dializa, paketat e kardiologjis,
paketat e kardiokirurgjis paketa e transplantit t
veshks dhe terapis s flakjes akute si dhe paketa
e shrbimit t implantit koklear, ku jan qartsisht
t prcaktuara mimet sipas Vendimit t Kshillit
t Ministrave, protokolli mjeksor, etj.
Ndryshimet e bra n kontratat spitalore t vitit
2016 synojn prmirsimin e marrdhnieve t
FSDKSH me ofruesit e shrbimeve shndetsore,
prmirsimin cilsor t ofrimit t shrbimeve pr
popullatn, planifikimin dhe administrimin me
sa m shum efikasitet t barnave dhe mjeteve
diagnostikuese, prmirsimin e shkmbimit t
informacionit, rritjen e transparencs si dhe forcimin e rolit t kontrollit pr shrbimet e ofruara.

Prve At Zef Pllumit dhe Prof.


Sami Repishtit, ja edhe lista e
92 t torturarve nga xhelati oku
N

j dit m par kryeministri Rama iu krkoi falje


familejeve t At Zef Pllumit dhe Profesor Sami Repishtit,
dy t torturuarve m t famshm
nga hetuesi Shyqyri oku. Por
lisa e t torturuarve nga ky hetues
famkeq sht e gjat, ajo prmban t paktn 92 emra q iu prkasin njerzve t pafajshm, viktima
t mizoris komuniste dhe xhelatve si Shyqyri oku:

Pr Shyqyri okun publiku nuk


kishte dgjuar ndonjher m par
m shum sesa kto dit. Ai rezulton t ket qen nj prej hetuesve
m aktiv t diktaturs n veri t
vendit. U b i njohur n opinionin
publik pas daljes n drit t faktit
se qeveria shqiptare e dekoroi me
Medaljen e Mirnjohjes si veteran t Kategoris s Par me rastin
e 70 vjetorit t lirimit.
Rama, krkoi falje n Shkodr,
por nuk tha nse do ti hiqej dekorata hetuesit dhe torturuesit t
At Zef Pllumit, Sami Repishtit e
dhjetra t tjerve. Pr m tepr
fajsoi Berishn q si president i
kishte dhn atij statusin e veteranit t Kategoris s Par. Edhe
pse krkoi falje, ai nuk mori asnj
prgjegjsi pr aktin.
Po kush sht Shyqyri oku,
hetuesi q e shpie debatin politik
edhe nj her n pjest e errta
ta diktaturs komuniste? Sipas
gazets Panorama, ai ka hetuar dhe
torturuar 92 t dnuar, kryesisht
politik (m posht lista e plot).
oku, i cili e ka mbyllur karriern
e tij si oficer i lart i Sigurimit n vitin 1990, ka qen hetues n shtje
t rndsishme, kryesisht n Veri

t vendit, me prfaqsues t lart


t kishs katolike. Ndr m t spikaturit mbeten At Zef Pllumi, por
edhe imzot Ernest oba, Ipeshkv
i dioqezs s Shkodrs, apo meshtarin Marin Shkurti dhe vllain e
tij, Ndrek Shkurti, po ashtu edhe
Dom Lec Sahatin. Ata q kan
vuajtur nga torturat e okut dhe
proceset e improvizuara politike
t tij, tregojn se ai ishte nj njeri
q donte t prmbushte misionin
e lufts ndaj klerit, duke prpiluar
deklarata dhe fakte t paqena n
dosjet e tyre, shkruan Panorama.
At Zef Pllumi e prmend Shyqyri okun n librin e tij Rrno vetm
pr me tregue, i botuar n Tiran
n vitin 2001 nga shtpia botuese

Hylli i Drits. Titulli n fjal sht


vllimi i tret i Rrno vetm pr me
tregue. Vllimi i par sht botuar
n vitin 1995, ndrsa vllimi i dyt
n vitin 1997 (burimi ikipedia).
Hetuesi oku ka prdorur
deklarimet e At Zef Pllumit rreth
fjalimeve t Enver Hoxhs pr
ekzistencn e liris s fes dhe
besimit n Shqipri, si akuza pr
ti ngritur atij nj proces trsisht
politik kundr regjimit komunist e
pr ta dnuar me 25 vjet burg.
Torturat dhe prndjekjet e Shyqyri okut i ka provuar edhe publicisti dhe historiani Sami Repishti,
i cili pati nj reagim t ashpr pas
lajmit se xhelati i tij ishte dekoruar, duke krkuar edhe dorheqjen

e Ministres s Mbrojtjes.
Reagim t ashpr pati edhe n
media. Por kt faj, falja e krkuar
nga Rama e la pa autor. Pas gjith
ksaj zhurme dhe drejtimit t gishtit nga vet t persekutuarit nga
oku drejt qeveris, kryeministri

e hoqi prgjegjsin nga vetja dhe


e degdisi n vitin 1994, ndonse
dekorimet jan akte nominale dhe
jo kolektive. Pasi, Shyqyri oku
nuk u dekorua si antar i ndonj
ete, por si person me kontribute
t veanta n lirimin e Atdheut.

Dekoratat

azhoranca dhe opozita


debatuan dje gjat seancs s Kuvendit, lidhur me
dekoratat ndaj ish hetuesve
t Sigurimit t Shtetit. Shkak
sht br nj medalje q qeveria shqiptare i ka dhn Shyqyri okut, ish persekutorit t
At Zef Pllumit, pr merita n
luftn antifashiste. Opozita
e ka cilsuar kt si nj tjetr
provokim t mazhorancs
s majt ndaj ish t prndjekurve dhe t persekutuarve
t regjimit. Por, nga ana tjetr,

Mazhoranca dhe opozita interpretojn


ndryshe ligjin e 94-s pr Statusin e Veteranit
qeveria sht justifikuar me faktin
se ligji i vitit 1994 i firmosur nga
Presidenti i athershm, Sali Berisha, kishte futur n listn e veteranve edhe okun. T njjtin
argument, kryeministri prdori
edhe dje n Kuvend. Krkuam
falje pr nj gj q nuk e bm
ne. Torturuesin e Patr Zef Pllumit nuk e futm ne n list, por
Sali Berisha. Edhe Arianit eln
dhe Nexhmije Hoxhn, q kan
gzuar pension t veant. Kjo
sht e vrteta e hidhur. Nuk e di
pse u desht t plakej ky njeri q t

na zbulonte kta njerz q nuk e


kan merituar asnjher nderimin. E njjta kng q kndohet
nga e njjta goj dhe i mban ison
i njjti dekor. Vaj medet pr ju, u
shpreh Rama. Nga foltorja e Kuvendit, Berisha sqaroi se neni 6-t
i ligjit, ndalon dhnien e statusit t
veteranit, kriminelve t lufts s
klasave t gjenocidit komunist. Ju
doni t fshiheni. Lexoje ligjin ktu,
ligji i 94 ndalon dhnien e statusit
kriminelve t lufts s klasave,
t genocidit komunist, lexojeni
mir nenin 6. Ky sht njeriu q iu

kundrvu me t gjitha mnyrat


largimit nga funksionet publike
t xhelatve t genocidit komunist. Njeriu q autor dhe nistar
kryesor i amendimit t ligjit
nga PS n 99 apo 2000 n t
cilin hoqi klauzoln q ndalonte dekorimin e kriminelve t
genocidit dhe lufts s klasave.
T vij ktu, se ai sht personifikimi, q oi n gjykatn Kushtetuese ligjin e dyt q bm ne
si shumic n 2008 pr prjashtimin nga funksionet publike t
xhelatve, tha Berisha.

fryma e re

18 dhjetor 2015

ekonomi

Hyn n fuqi ligji


pr Qendrn
Kombtare e Biznesit,
si do t funksionoj
N

fund t ktij muaji pritet t


hyj n fuqi ligji pr Qendrn
Kombtare t Biznesit i cili parashikon krijin e nj sportel unik pr nj
sr shrbimesh pr biznesin. Por, funksionimi i QKB-s do t nis vetm 90 dit
pas hyrjes n fuqi t ktij ligji, koh n t
ciln do t ndodh edhe shprbrja e QKR
dhe QKL-s. Pas ksaj t gjitha aktivet
dhe pasivet do ti kalojn QKB-s, po
kshtu edhe t gjitha kontratat e lidhura.
T gjitha sportelet e shrbimit n
territor do t lidhen on-line me sistemin
qendror t QKB-s.
Ja cilat jan funksionet :
a) mban regjistrin tregtar, n prputhje me ligjin q rregullon regjistrimin e biznesit;
b) kryen regjistrimet n regjistrin
tregtar, n prputhje me dispozitat e
ligjit q rregullon regjistrimin e biznesit;
c) kryen regjistrimin e subjekteve
t prcaktuara n ligjin q rregullon regjistrimin e biznesit, pr qllim t regjistrimit fiskal, t sigurimeve
shoqrore e shndetsore, si dhe t inspektimit t marrdhnieve t puns;
) lshon certifikata, ekstrakte t
regjistrimeve dhe kopje t vrtetuara t
akteve t depozituara, sipas prcaktimit
t ligjit q rregullon regjistrimin e biznesit;
d) publikon t dhnat e regjistruara,
sipas ligjit q rregullon regjistrimin e

biznesit, si dhe siguron aksesin e lir t


publikut n to;
dh) trajton procedurat e licencimit,
t autorizimit apo t lejeve, t ndryshimit dhe revokimit t tyre, sipas ligjit q
rregullon licencat, autorizimet dhe lejet;
e) mban dhe administron Regjistrin
Kombtar t Licencave, Autorizimeve
dhe Lejeve, n prputhje me ligjin q
rregullon licencat, autorizimet dhe lejet;
) siguron aksesin e lir t publikut
n Regjistrin Kombtar t Licencave,
Autorizimeve dhe Lejeve, n prputhje
me ligjin q rregullon licencat, autorizimet dhe lejet;
f) informon dhe kshillon personat e
interesuar pr procedurat e regjistrimit
t biznesit, si dhe procedurat e licencimit, autorizimit e lejimit;
g) jep mendim pr do nism ligjore
apo nnligjore n fushn e regjistrimit
t biznesit dhe t licencave, autorizimeve e lejeve;
gj) kryen studime pr cilsin e mjedisit rregullator, mbshtet me informacion, analiza e kshilla ministrin, Kshillin
e Ministrave apo institucionet qendrore
dhe t pavarura, n lidhje me nismat e
tyre normative dhe organizative n fushn e regjistrimit t biznesit dhe t licencave, autorizimeve e lejeve, si dhe asiston
n prgatitjen e politikave pr prmirsimin e mjedisit rregullator n kto fusha.

Pr.ligji i kontributeve

Profesionet e lira n protest:


Qytetarve do u faturohet kostoja

shtu sikurse kishin paralajmruar m par, nj grup


prfaqsuesish t profesioneve
t lira kan dal dje n protest,
nj dit prpara se pr. ligji pr
rritjen e kontributeve s t cilve
do votohet n parlament. N
protestn prpara Kuvendit, ata
paralajmruan se miratimi i ktij
ligji do ti onte n faliment nj
pjes t madhe t tyre.
Grupi i farmacistve, sipas

deklarats q m par i kan nisur mediave, kan deklaruar se


ndonse Komisioneve parlamentare u drguam vrejtjet tona, ato
nuk u morn n konsiderat.
Ky ligj do sjell faliment pr nethan ata. Ndrsa, grupi prfaqsues i dentistve paralajmruan
se, n rast miratimi, kostot e rritura do ti atribuohen klientve.
Qytetart do t faturohen me
koston e shtuar- pohuan ata.

Pronat shtetrore

Qeveria
prcakton
tarifat
dysheme

rmes nj vendimi t publikuar n Fletoren Zyrtare,


Kshilli i Ministrave ka prcaktuar tarifat dysheme pr dhnien
me qira t ndrtesatave shtetrore.
Sipas tabelave t reja, qiraja pr nj
metr katror tok shtetror n Tiran do t kushtoj jo m pak se 300
lek, ndrsa jasht saj, jo m pak
150 lek. N qytetin e Beratit mimi
do t jet 100 lek pr metr katror,
ndrsa jasht qytetit 50 lek metri
katror. N qytetin e Durrsit mimi
minimal do t jet 200 lek pr metr
katror. Ndrsa jasht tij jo m pak se
150 lek metri katror. Qirat m t
lira, sipas tabels, vrehen n Kuks,
ku mimi minimal sht 75 lek pr

metr katror, ndrsa jasht qytetit


50 lek pr metr katror. Njehersh
Kshilli i Ministrave ka vendosur t
jepen me qira edhe siprfaqet n
pronsi t ndrmarrjeve, por q nuk
shfrytzohen prej tyre. Shtesa n
kontrat ose kontrata e re, n rastet kur n administrim t shoqrive,
ndrmarrjeve shtetrore apo institucioneve shtetrore kan mbetur pasuri shtetrore truall, me siprfaqe jo
m shum se 1 000 (nj mij) m2, q
jan t pashfrytzueshme pr shkak
se jan t rrethuara ose n kufi nga i
njjti pronar ose pronar t tjer dhe
kur kjo siprfaqe krkohet t merret
me qira nga i njjti pronar, prcakton Kshilli i Ministrave.

fryma e re

18 dhjetor 2015

ekonomi
Rreth 67% e
bizneseve pranojn
se informaliteti
sht kosto dhe
jo pr fitim,
por megjithat
ka ende shum
vshtirsi n
treg q pengojn
formalizimin

Korrupsioni dhe ndikimi


politik, shkaqet kryesore
q nxisin informalitetin
K

orrupsioni dhe ndikimi


politik jan shkaqet kryesore q nxisin informalitetin n Shqipri.
Ky sht nj ndr prfundimet
e ankets s zhvilluar nga Sekretariati i Kshillit t Investimeve
te 100 biznese, ku u evidentuan
problematikat dhe sfidat kryesore
pr nj reform t qndrueshme
dhe t suksesshme ndaj informalitetit. M tej arsyet e tjera
t perceptuara nga siprmarrja
private lidhen me: taksat e larta,
qendrueshmria e ligjeve, konkurrenca e pandershme etj.
Gjat mbledhjen s radhs
drejtuar nga Ministri i Zhvillimit
Ekonomik, Turizmit, Tregtis dhe
Siprmarrjes, Arben Ahmetaj, n
fokus t mbledhjes ishte reforma
anti-informalitet dhe hapat q
duhet t ndrmerren nga qeveria,

TARIFAT DYSHEME T QIRAS MUJORE PR NDRTESAT


SIPAS QARQEVE (lek pr metr katror)
1. Tiran N qytetin e Tirans. 300
Jasht qytetit t Tirans. 150
2. Berat N qytetin e Beratit. 100
Jasht qytetit te Beratit 50
3. Dibr N qytetin e Peshkopis 75
Jasht qytetit t Peshkopis 50
4. Durrs N qytetin e Durrsit 200
Jasht qytetit t Durrsit 150
5. Elbasan N qytetin e Elbasanit 150
Jasht qytetit t Elbasanit 75
6. Fier N qytetin e Fierit 150
Jasht qytetit t Fierit 100

7. Gjirokastr N qytetin e Gjirokastrs 75


Jasht qytetit t Gjirokastrs 50
8. Kor N qytetin e Kors 150
Jasht qytetit t Kors 75
9. Kuks N qytetin e Kuksit 75
Jasht qytetit t Kuksit 50
10. Lezh N qytetin e Lezhs 150
Jasht qytetit t Lezhs 100
11. Shkodr N qytetin e Shkodrs 150
Jasht qytetit t Shkodrs 100
12. Vlor N qytetin e Vlors 200
Jasht qytetit t Vlors 100

bizneset dhe palt e tjera t interesit me qllim q rezultatet t jen


pozitive.
Drejtuesja e Sekretariatit, Diana Leka prezantoi rezultatet e
analizs n lidhje me sfidn e informalitetit si nj reform e prbashkt qeveribiznes. Ndrkoh,
n kt analiz sht prfshir
edhe nj anket (anonime online)
e realizuar nga Sekretariati gjat
muajit Nntor dhe ku morn pjes
100 biznese dhe u realizua edhe
nj studim i zinxhirit t vlers dhe
informalitetit n sektorin e prpunimit t qumshtit.
Rreth 67% e bizneseve pranojn se informaliteti sht kosto
dhe jo pr fitim, por megjithat ka
ende shum vshtirsi n treg q
pengojn formalizimin. Ndr m
kryesort jan sistemi tatimor dhe
niveli i punonjsve tatimor, aksesi n financim si dhe qndrueshmria e reformave q ndrmerren, tha znj.Leka.

Sekretariati i Investimeve ngriti


disa krkesa dhe rekomandime
pr qeverin, ku ndr m t rndsishmit sht hartimi sa m par
i nj strategjie afatgjat pr t luftuar informalitetin.
N fjaln e tij Ministri Ahmetaj
tha se qeveria po planifikon t
hartoj nj strategji dy-vjeare ku
do t draftohen qart rrugt dhe
hapat q do t ndrmerren n kt
drejtim.
Anketa nxjerr n pah vlersimet pr klimn e t brit biznes
n Shqipri dhe faktort q e rndojn at. Kompanit rendisin si
faktort kryesor pengues pr t
zhvilluar aktivitete kreditimin nga
bankat dhe taksat e larta. Siprmarrja private e anketuar ka br
disa sugjerime pr qeverin sesi
mund t reduktoj informalitetin,
nga t cilat: zbatimi i ligjeve, ulja
e taksave dhe thjeshtimi i proedurave, jan tre elementt ku sipas
biznesit qeveria duhet t ndrhyj.

fryma e re

18 dhjetor 2015

10

kultur
I vetmi objekt q ka mbetur nga
Spinarica mesjetare sht kisha
e Shn e Premtes. E shpallur si
monument kulture q nga viti 1979,
ajo sot gjendet gjysm e rrnuar.
I vetmi studim q ekziston pr t
sht ai i br nga prof. Aleksandr
Meksi, n vitet 70-t t shekullit t
kaluar dhe sht botuar fillimisht n
Revistn Monumentet

nga Ilirjan GJIKA

uke theksuar faktin se dikur kishat ndrtoheshin


n vende t banuara pr ti
shrbyer komunitetit, me t drejt
lind pyetja. Kjo kish e ndrtuar n
shekujt XIII-XIV-t, n t njjtn
koh me ekzistencn e Spinarics
dhe n grykderdhjen e Vjoss,
kujt vendbanimi i prket?!
1
N Myzeqen e Fierit, n vendin e quajtur Hoxhar, vetm dy
kilometr nga bregu i Adriatikut
ndodhet nj objekt kulti i braktisur
prej kohsh. sht kisha e Shn e
Premtes e cila nga larg t duket si
nj anije, t ciln vala e detit pas
furtuns e ka nxjerr ne breg. E
rrethuar nga t gjitha ant prej
arash t mbjella, gardhesh dhe kanalesh, faltorja mesjetare i prngjan m tepr nj ishulli tek i cilin
nuk mund ta arrish dot. Mungesa
e nj rruge t mirfillt t pengon
pr ta vizituar at. E ashtu e braktisur dhe e mnjanuar nga njerzit
ajo qndron e vetme n mes t
fushs duke u prballur prej shekujsh me trillet e natyrs, t cilat
ende nuk kan mundur ta rrzojn
prtok. Prpjekja m serioze ka
qn nga njerzit dhe pikrisht n
vitin 1916, kur nj luftanije italiane
e bombardoi duke e konsideruar
si nj bunker austro-hungarez.
Gjithsesi Shn e Premtja mbeti n
kmb pr t dshmuar vendodhjen e Spinarics mesjetare,
qytetit-port, tashm t zhdukur
t Adriatikut jugor.
3
I vetmi objekt q ka mbetur nga
Spinarica mesjetare sht kisha e
Shn e Premtes. E shpallur si monument kulture q nga viti 1979,
ajo sot gjendet gjysm e rrnuar.
I vetmi studim q ekziston pr t
sht ai i br nga prof. Aleksandr
Meksi, n vitet 70-t t shekullit t kaluar dhe sht botuar fillimisht n Revistn Monumentet,
me titullin: Disa kapela bizantine

Shn e Premtja

Spinarics
Kisha e braktisur,
kujt i prket?!

n vendin ton (Monumentet, 10,


Tiran 1975), pr t vijuar m pas
n vitin 1983, n librin e ktij studjuesi: Arkitektura Mesjetare n
Shqipri (f.122-123).
Sipas tij, kisha e Shn e Premtes sht ndrtuar diku n fund
t shekullit t XIII-t, fillimi i
shekullit t XIV-t. Ajo sht nj
kapel njnefshe me planimetri
katrkndshe. Objekti ka vetm
nj hyrje n ann veriore, nj absid prej tre faqesh dhe ngrihet
mbi nj xokol t ndrtuar me gur.
Nga brenda kisha sht mbuluar
me qemer ndrsa dyshemeja sht
e pashtruar me e mbuluar me dhe.
Teknika e ndrtimit t saj sht
e ndryshme dhe pr t jan prdorur gur t marr nga rrnojat
e Apolonis dhe tulla t kuqe (Meksi, po aty).
Kisha ndodhet pran ish
knets s Hoxhars nj gji i dikurshm deti, ku kishte grykderdhjen lumi i Vjoss. Mendohet
se ajo sht objekti i vetm q ka
mbetur nga qyteza e dikurshme
e Spinarics. Ndrtimet e tjera t

saj, ashtu t rrnuara, u prdorn


si materiale ndrtimi nga popullsia vendase, q u rivendos ktu n
kt pjes t Myzeqes bregdetare,
diku n fillim t shekullit t XVIIIt. Vetm kisha shptoi prej tyre
duke na dshmuar lokalizimin e
Spinarics s dikurshme.
Pr ndrtimin e Shn e Premtes ekzistojn disa hipoteza. S
pari, kisha mund t jet ngritur

Spinarica ka funksionuar edhe


pas vitit 1370 por edhe gjat
shekullit pasardhs, tashm
me emrin e vjetr, Apoloni.
Jan nj sr dokumentash
osmane q e prmendin at si
baz detare
nga veneciant ose raguziant
pr nevojat e tyre shpirtrore. Kjo
mund t ket ndodhur pas 20 qershorit t vitit 1210, kur despoti Mi-

hal I i Epirit, i akordoi venedikasve


prvese privilegjeve ekonomike
edhe privilegje shpirtrore. Midis
t tjerave n t thuhet se n t
gjitha tokat e tij venedikasit: le
t ken ku t duan kishn, kurjen
dhe fondikun dhe t gjitha nderimet e tjera shpirtrore ashtu dhe
toksore (Acta Et Diplomata. I.
140). Marrveshja midis territoreve q prfshin kjo marrveshje
sht edhe kartularati i Gllavinics,
pjes e t cilit ishte edhe Spinarica.
Ndrsa hipoteza e dyt, thekson se kisha mund t ket qen
ndrtuar nga bizantint, kur Spinarica ishte nn zotrimin e tyre.
Spinarica ishte porti kryesor ku
evadoheshin produktet e Despotatit t Beratit n drejtim t Venedikut dhe Raguzs. Domethn
ajo shfaqej si nj treg shtetror i
ktij Despotati, thekson historiani Pllumb Xhufi pr t (P. Xhufi.
Nga Paleologt tek Muzakajt, Sh.
B. 55, Tiran 2009, f. 35-36).
Ndrsa nj tjetr prove, se kisha e Shn e Premtes ishte kisha
apo nj nga kishat e Spinarics,

sht se ajo ndodhej pran shtratit


t dikurshm t Vjoss. Kt na e
dshmon edhe shkrimtari Aristotel Mici, n shkrimin e tij Rreth
Portit t Mundshm Detar t Apolonis, ku midis t tjerave shkruan
se: Ashtu si e mbaj mend, deri n
vitin 1955, kur e kam vizituar tok
me shkrimtarin Jakov Xoxa, kisha e
Shn e Premtes ngrihej n nj vend
gjysm t shkret, n bregun e majt t Lumit t Vdekur, afr gryks
s tij (Aristotel Mici, Rreth Portit
t Mundshm Detar t Apolonis,
Dielli, 16 gusht 2014). Kshtu,
mund t themi se Lumi i Vdekur
nuk sht gj tjetr vese shtrati i
dikurshm i Vjoss, i cili kalonte
fare pran kish, gj q vrteton
edhe njher tezn, se ktu dikur
ndodhej Spinarica. Edhe studimi i
kishs s Shn e Premtes nga Aleksandr Meksi, e prforcon nj gj
t till. N studimin e msiprm,
studjuesi i njohur i monumenteve
t kultit, kur bn prshkrimin e
terrenit dhe t themeleve t saj,
midis t tjerave thekson: duke
filluar nga dera e deri n ann

fryma e re

18 dhjetor 2015

perndimore themeli sht gati


nj metr m i ult duke zbuluar
themelet e kishs n kt an.
Duket se ktu ka qen bregu i
knets (Aleksandr Meksi, Monumentet, 10, Tiran 1975, f. 85).
Pra, i knets t cilt e krijonte
lumi i Vjoss q kalonte pikrisht
aty, duke ln si dshmi edhe shtratin e quajtur nga vendasit si
Lumi i Vdekur. Por, duke theksuar faktin se dikur kishat ndrtoheshin n vende t banuara pr ti
shrbyer komunitetit, me t drejt
lind pyetja. Kjo kish e ndrtuar n
t njjtn koh me ekzistencn e
Spinarics dhe n grykderdhjene
Vjoss, kujt vendbanimi i prket?!
Ndrkoh q kisha e Shn e
Premtes mban emrin e njrs prej
shnjtoreve t kishs, q njihet si
shruese dhe prkujtohet n kalendarin kishtar do 26 korrik. Ndoshta n kt pjes t Myzeqes, ku si
n t gjith ultsirn pranadriatike
t Shqipris, ishin dikur evidente
smundje t tilla si malarja, njerzit kishin nevoj pr besim dhe
shpres. Kshtu, kisha e Spinarics

u pagzua prej banorve apo


ndrtuesve t saj me emrin e Shn
e Premtes, me iden, se shenjtorjashruese, do ti mbronte ata nga
smundjet dhe epidemit t cilat
gjat mesjets bnin krdin. Si
qytet-port, ajo do t mbronte edhe
detart q ktheheshin nga udhtimet n det, ku mungesa e kushteve
higjenike dhe ushqimet i bnin ata
ndr m t prekurit.
Duhet theksuar se dihet shum
mire, q murtajn n Europ e solln dikur nga Krimea, marinart
gjenovez n shekullin e XIV-t.
Ishin pikrisht minjt e hambarve t anijeve ata q e bartn
virusin vdekjeprurs s Vdekjes
s zez, nga e cila u zhduk 1/3 e
popullsis s athershme t Europs ( Zhak Le Gof, Qytetrimi i
Perndimit Mesjetar, Toena, Tiran 1998, f. 505) . Prandaj ngritja e
kishave me funksione t tilla ishte
nj praktik e njohur edhe n kt
rajon t vendin ton
4
Pr t vrtetuar plotsisht se

Spinarica ndodhej ktu, pran kishs s Shn e Premtes,


le t rendisim me radh disa
argumente. Si fillim, mund
t themi se ky qytet-port,
gjendej pran Apolonis. I
pari q e mbshteti kt ide
ishte albanologu Milan Shuflai. N librin e tij Serbt dhe
Shqiptart, midis t tjerave
ai shkruan se: Si shembull
i Dukles sht Apolonia
n jug.Me banort e saj
u mbushn qytetet e vogla
q gjenden rreth e qark,
bazn e t cilave e prbnin
kshtjellat bizantine. Kshtu
u formua Spinarica e kohve t mesme mbi lumen e
Vjoss (Milan Shuflai, Serbt
dhe Shqiptart, Bargjini, 2001, f.
82). Kt gj na e vrteton edhe dokumenti i dats 15 nntor 1297, t
cilin e citon Pllumb Xhufi te libri
i tij Nga Paleologt te Muzakajt.
Sipas tij: Nj anije raguziane e nisur nga Durrsi, u detyrua pr nj
avari t ankoroj n vendin e quajtur Slanic pran Spinarics. Ktu
u shkarkua ngarkesa me mall, q
pastaj u shprnda n shtpit e Buvalcariorum de la Polina Polina
sht emri mesjetar i Apolonis s
lashtsis dhe i Pojanit t sotm
(Acta Albaniae. I. 528-shiko tek P.
Xhufi, Nga Paleologt tek Muzakajt, f. 135). Ndrkoh q Sllaniku
ndodhet sot disa kilometra n JugPerndim t kishs s Shn e Premtes n fshatin Boov (Fier). Pra nga
citimi del se midis Sllanikut dhe
Polins ndodhej Spinarica (Shn e
Premtja).
Ndrkoh q disa autort
tjer argumentojn tashm, se
Spinarica mesjetare nuk sht
gj tjetr vese porti i dikurshm
i Apolonis antike. Ata e lidhin
kt gj edhe me afrsin e madhe
midis kishs s Shn e Premtes
dhe qytetit antik, e cila shkon n
nga 1.5-2 km (Straboni thekson
se Apolonia ndodhej 1.5 km nga
shtrati i Vjoss). Pikrisht rreth saj
teze, Ilirjan Gjika dhe Etnor Canaj,
theksojn se n funksion t bazs
ushtarake t Spinarics ishte edhe
garnizoni i vendosur n Apoloni,
ku ndodhej edhe nj manastir t
fortifikuar. Edhe elementt romanik t kishs s Shn Maris,
t ktij manastiri, lidhen me vendosjen e garnizoneve perndimore, ndoshta normane apo anzhuine. Po kshtu edhe piktura
murale e portikut t kesaj kishe,
me figurat e pikturuara t perandorve bizantin, Mihalit VIII dhe
Andronikut II Paleolog, t ciln
luftuan kundr anzhuinve n
Berat dhe kt trev, dshmojni
pranin ushtarake bizantine ktu
(I. Gjika-E. Canaj, Debati mbi lumin e Vjoss, Ku ndodhej Spinarica mesjetare, Gazeta Standard, 11
qershor 2014).
Kjo gj vrtetohet edhe nga
grmimet arkeologjike t kryera

11

Kisha ndodhet
pran ish knets
s Hoxhars nj
gji i dikurshm
deti, ku kishte
grykderdhjen
lumi i Vjoss.
Mendohet se
ajo sht objekti
i vetm q ka
mbetur nga qyteza
e dikurshme e
Spinarics

n teatrin e Apolonis si sht


gjetja n t e monedhave, disa prej
t cilave i prkasin perudhs kur
funksinoi Spinarica, asaj t shekujve XIII-XIV-t. Pikrisht gjat grmimeve n teatr, n vitet 19711981, arkeologia Aleksandra Mano,
gjeti aty nj koleksion monedhash
mesjetare si: bizantine, veneciane
apo t principats s Akes (Aleksandra Mano, Apolonia e Iliris,
Tiran 2006, f. 554-560).
Si duket, del se Spinarica ka
funksionuar edhe pas vitit 1370
por edhe gjat shekullit pasardhs,
tashm me emrin e vjetr, Apoloni. Jan nj sr dokumentash osmane q e prmendin at si baz
detare pr ndrtimin e anijeve t
marins osmane, rreth nj sulmi
t mundshm n Itali.
Pran Apollonis shum e
madhe duhet t jet pregatitja e
ushtris kalorse dhe kmbsore
t turqve, thuhen n nj letr t
janarit 1480, t ciln rektori i Raguzs ja drgon mbretit t Napolit
( Dokumenta t Shekullit t XV pr
Historin e Shqipris, vll IV, I,
Tiran 1967, f. 49). Duke ju referuar ktyre ngjarjeve edhe Pllumb
Xhufi sht i mendimit se N Spinaric duhet t kishte nj kantier
ndrtimi anijesh (P. Xhufi, Dilemat
e Arbrit, Pegi, Tiran 2006, f. 186).
S dyti, Montes Spinarizae
(Acta Et Diplomata. I. 245) apo
malet e Spinarics q prmenden
n kontratn e martess s Manfredit Hohenshtaufen, nuk jan gj
tjetr vese kodrat e Apolonis dhe
t prapatoks s saj, pra kodrat e
Mallakastrs s sotme (.dhe disa
kshtjella si Durrsin, Vlorn, Kaninn, Beratin, malet e Spinarics).
S treti, kur Spinarica prmendet pr her t par n vitin 1205
n Acta Et Diplomata, theksohet
se ajo sht pran Gllavinics dhe
e veuar nga Vlora, pikrisht n
ligjrat t drejt: Spinarsa me
kartularatin e Gllavinics, i cili
kartularat mund t jet me tri ose
katr fshatra t vogla dhe Vlora
(Acta Et Diplomata. I. 130). Pra
Spinarica del se sht pjes e kartularatit t Gllavinics, Bylisit mesjetar n Mallakastrn e sotme.
S fundmi, ajo q e rrzon pr-

fundimisht tezn e deritanishme,


e cila e lokalizonte Spinaricn n
Zvrneci, sht harta e vitit 1476,
e hartografit Italian nga Ankona,
Andrea Benincasa. N t na jepen
me radh portet e bregdetit shqiptar t Adriatikut si: .Pirgo,
Levalli (Devolli), Spinara, Cavo de
Cauroni, Lavalona (Vlora) (Ludig
Von Thalloczy, Vzhgime Iliro Arbrore, Camaj-Pipa, Shkodr 2004,
f. 132). Kshtu midis Vlors dhe
Spinarics ndodhet Cavo de Cauroni ose sie quan Ana Komnena,
Kavaloni (Alex. Vol I. Lib X 8. f.
81-85), dhe q korrespondon sot
me Zvrnecin apo me njrin prej
kepeve t Triportit q ndodhen
pran tij (Plaka, Kavaloni, Portonovo).
Po kshtu edhe prshkrimi q
Eqrem Bej Vlora, i bn ksaj treve
pr periudhn e mesjets sht n
prputhet me tezn ton. Ather,
shkruan ai midis t tjerave, tokat e Myzeqes s Vogl nuk ishin
mbathur ende, arat mbaronin n
feudin e Bishanit q ishte nj Qefallohor (katund i lir) dhe njhkohsisht liman detar n grykn e
Vjoss (Eqrem Bej Vlora, Kalaja
e Kanins Dhe Shkrime T Tjera,
Koi, Tiran 2004, f. 34). Ndrkoh
q Bishani nuk sht larg Shn e
Premtes vese dy kilometr m n
jug dhe feudi n fjal e prfshinte
at ather n territoret e tij.
Pra, mund t themi me plot t
drejt se ka ardhur tashm koha,
q edhe kjo tez e cila po gjen do
dit e m tepr t fakte, t dhna
dhe argumente t reja, duhet q
t prditsohet edhe n historografi. Nse prpara tre dekadash
do t theksohej, se pr vendodhjen
e Spinarics nuk kishte t dhna
materiale dhe pr kt mund t
merrej n konsiderat hipoteza
e Dyselies, q e vendoste at
rreth Zvrnecit t sotm, tanim
kushtet kan ndryshuar. Ekzistenca e kishs s Shn e Premtes
tregon shum. Ajo s bashku me t
dhnat q ofrojm jan nj tregues
i qart n favor t tezs son. Dhe
kshtu, s bashku me Apolonin
fqinje, Spinarica, do t jet nj
vler e shtuar edhe e turizmit kulturor n kt trev t bashkis Fier.

fryma e re

18 dhjetor 2015

12

shndet
Algat e detit dhe krpurdhat mund
t parandalojn kancerin e lkurs

kspertt kan zbuluar nj sheqer


t rrall q mund t ndihmoj n
luftn kundr kancerit t lkurs.
Ky sheqer gjendet n algat detit, krpudhat dhe farat.
Ky sht studimi m i ri, i cili sht i
pari q e lidh sheqerin me melanomen,
formn m t rrezikshme t kancerit t
lkurs.
Hulumtuesit nga Sanford Burnham
Prebys Medical Institute Discovery kan

zbuluar se nga sheqeri L-fruktoza, mund


t pengohet prhapja e melanomes.
Dr Zeev Ronai, autori i studimit, tha:
Pr habin ton, nj prej gjeneve t gjetura q rregullohet me ATF2 ishte fucokinase, e cila kontrollon aftsin e qelizave
pr procesin e diets s sheqerit.
Hulumtuesit jan duke vazhduar studimet e tyre se si lloje t tjera t sheqerit
ndikojn n sistemin imunitar dhe ndikimin e kancerit.

Zbuloni lngun magjik

q zhduk rrudhat

aji kanells mund t bj mrekulli. N


nj got me uj t valuar hidhni 3
lug kanell pluhur dhe lreni deri sa
aji t bhet i vakt.
N kt moment, shtoni 2 lug mjalt t
paprpunuar dhe pijeni ajin n mngjes
dhe pasdite. Nse e konsumoni rregullisht
do t arrini rezultate mjaft t dukshme.
Ky aj prve se ju dhuron nj lkur
t bukur dhe ngadalson plakjen, ai sht
gjithashtu i dobishm pr:
*Inflamacionet dhe infeksionet e ndryshme
*Redukton problemet me kapsllkun
*Rregullon nivelet e sheqerit n gjak
*Ndihmon n humbjen e peshs
*Heq dhimbjet reumatizmale
*Zvoglon sasin e kolesterolit n trup
*Trajton infeksionet fungiale n trup
*Redukton dhimbjet menstruale

Shkenctart britanik pretendojn se kan zbuluar nj ila, q


mund t pengoj dhimbjen kronike.
Shkenctart e universitetit
College London kan testuar
me sukses nj ila t ri, q mposht
dhimbjen pa efekte t tmerrshme
ansore si ndodh me disa ilae si
morfina.
Disa njerz kan nj mutacion,
q i pengon ata t ndjejn dhimbje.
Kjo pr shkak se trupi i tyre nuk
sht n gjendje q t prodhoj

Ky aj prve se ju
dhuron nj lkur t
bukur dhe ngadalson
plakjen, ai sht
gjithashtu i dobishm
pr Inflamacionet dhe
infeksionet e ndryshme

Nj jet pa
dhimbje?
Mjekt kan
gjetur ilain
e duhur
nj kimikat t quajtur Nav 1.7, q
transmeton dhimbjen prmes
nervave.
Mjekt thon se kan gati nj
ila, q bllokon veprimin e Nav 1.7.
Ilai bllokon dhimbjen dhe
shanset pr t krijuar varsi jan
tepr t ulta.
Profesori John Wood tha se ekipi i tij e ka testuar me sukses kt
ila tek minjt.
Shkenctart kan m shum
se nj dekad q e njohin Nav 1.7,

por ilaet q e bllokojn at, deri


m tani kan pasur efekte ansore
shum t rnda.
Njerzit q lindin pa kt kimikat dhimbje-transmetues, nuk
kan aftsin pr t nuhatur, por
nuk vuajn nga dhimbja.
Pr t testuar krkimin e tyre,
mjekt gjetn nj grua q nuk ka
prjetuar kurr dhimbje.
Pasi i injektuan Nav 1.7, ajo nisi
t kishte dhimbje pr her t par
n jet.

Pija sekrete
q shkrin
dhjamin sa hap
e mbyll syt
N

prbrje t ksaj pije sht


aji i gjelbr, por nse juve
nuk ju plqen shija e ajit t gjelbr, shtesat e shijshme si portokalli dhe nenexhiku do t bjn
q aroma e ajit t gjelbr t jet
sekondare, por q prapseprap
t dobsoheni brenda nj kohe
shum t shkurtr.
Prbrsit:
1 litr uj
5 qese t ajit t gjelbr
1 portokall
nj grusht gjethe t freskta
nenexhiku
Prgatitja:N nj litr uj t
nxeht shtoni pes qese t ajit t

gjelbr. Lrini ashtu t qndrojn


pr rreth tre minuta, pastaj lreni
t ftohet. Priteni nj portokall n
feta. N nj kavanoz ose tenxhere t madhe me kapak derdheni ajin e gjelbr, shtoni fetat e
portokallit dhe nj grusht gjethe
nenexhik t freskt. Mbylleni kavanozin dhe lreni t qndroj
gjat nats q prbrsit t przihen mir. Gjysm litr pr person
sht e mjaftueshme pr nj person gjat dits s nesrme. Dr. Oz
rekomandon nj filxhan t ksaj
pijeje para do vakti t ushqimit
dhe premton nj betej t fituar
me kilogramt.

fryma e re

18 dhjetor 2015

13

letrsi
P
Dojeni
njri-tjetrin
nga Lev Tolstoi

nga Branko Merxhani

mos ju gnjej titulli i


sotm. Do t bj fjal pr
FAMILJEN ashtu si paraqitet brenda n prpjekjen moderniste t shoqris son dhe ashtu
si e do Neo-Shqiptarisma.
Nuk shkruaj studime. Jap semplrisht disa Formula, q prmbajn vijat e prgjithshme t
mendimevet t mia - mendime
t derdhura brenda n kallpe t
ngushta. Pr kt nuk m intereson ktu as zhvillimi historik e filosofik i Familjes prgjithrisht, as
influencat e saj positive ose negative mbi qytetrimet e vjetra, as
edhe lvizja e sotme kryengritse
kundr institucioneve shoqrore,
lvizje e cila passi siguroi kaq lirira
politike e shoqrore n favor t
gravet n Evrop e n Amerik, sot
prpiqet t arrij edhe Lirin Seksuale t bots s bukur. Tendenca
narcistike e Qytetrimit EuropeoAmerikan ndofta nj dit do ta shuaj krejt institusionin monogamik
t shoqris s sotme, ti jap gruas
ato t drejta dashurore q ka edhe
burri, t legjitimoj produktet e
mmavet t pamartuara, djemt e
dashuris dhe t dfrimit. Libra e
famshme e gjykatsit amerikan
t dgjuar Ben Lindsey mbi Kryengritjen e djalris moderne,
sht libra m e goditur e epoks.
Antart e compagnonate marriage, domethn e Martess
miqsore shtohen dita me dit.
Qytetrimi Europeo-Amerikan shtroi nn bisedim vlern e forms
s sotme s martess dhe sht e
vrtet se ata q dyshojn nuk jan
t pakt

ara se tju them lamtumir (e n


moshn time do takim sht
nj lamtumir) dua tju them
shkurt se si, sipas meje, njerzit duhet ta
organizojn ekzistencn e tyre, kur kjo
shfaqet pr ta e varfr dhe e paknaqshme,
si sht sot pr shumicn, e t bhet si
duhet t jet, si Zoti e dshiron e t gjith ne
e dshirojm, pra t mir e t knaqshme.
Gjithka varet nga se si gjithsecili e koncepton ekzistencn e tij. N qoft se dikush
mendon: e gjith jeta sht n trupin tim, pra
n trupin e Ivanit, Pietros, Marias e qllimi i
jets konsiston n sigurimin e sa m shum
knaqsive e argtimeve, pra t Ivanit, Pietros, Marias, ather jeta do t jet gjithmon
pr gjith kta e palumtur dhe e hidhur.
Do t jet e palumtur dhe e hidhur
pasi gjithka q ata duan pr vete e duan
t gjith t tjert po pr vete. N qoft se
dikush dshiron do t mir materiale pr
vete e n sasin sa m t madhe t mundur
e meqense kto t mira jan t limituara,
nuk do jen kurr t mjaftueshme pr t
gjith. Prandaj kur njerzit jetojn, duke
menduar dokush pr vete, nuk bjn dot
pa ja marr kto t mira dikujt tjetr, duke

luftuar pr t qen armiq midis tyre. Pr


kt jeta u bhet e palumtur. Jeta na sht
dhn pr t qen pr ne nj e mir e ne
kt presim nga ajo. Pikrisht pse sht
kshtu duhet t kuptojm se jeta e vrtet nuk sht n trup, nuk ka t bj me
knaqsit e trupit e as t bj at ka trupi
i krkon, por n brjen e asaj ka krkon
shpirti i vetm q jeton tek t gjith ne.
Ky shpirt krkon vetm t mirn e tij,
pra t mirn e shpirtit e q sht i njjt tek
t gjith pra dshiron t mirn e t gjith
njerzve. T dshirosh t mirn e t tjerve
do t thot ti duash. E asgj nuk na ndalon
t dashurojm e sa m shum t duam m
shum jeta bhet e lir dhe e lumtur.
Si rrjedhim njerzit, pr at q bjn nuk
jan kurr n gjendje t knaqin dshirat e
tyre materiale, pasi ka i shrben trupit jo
gjithmon sht e mundur t sigurohet e pr
ti siguruar duhet t luftosh kundr t tjerve;
n t kundrt shpirti q ka nevoj vetm pr
dashuri, mund t knaqet lehtsisht; pr t
dashuruar nuk duhet t luftojm kundr
askujt, prkundrazi sa m shum dashurojm
aq m shum shkojm dakord me njri tjetrin.
Asgj nuk mund ta pengoj dashurin

e sa m shum dikush dashuron aq m


shum sht i gzuar e i lumtur, e jo vetm,
bn t lumtur e t gzuar dhe t tjert. Ja
t dashur vllezr kjo ishte ajo ka doja tju
thosha para se ta l kt tok.
N ditt e sotme dgjohet t thuhet
nga do an se jeta jon sht e hidhur e
pa lumtur e pa organizuar mir, duhet t
transformojm strukturat sociale e jeta
jon do t bhet e lumtur. Mos i besoni aspak ksaj t dashur vllezr!
Mos besoni se kjo apo ajo struktur sociale do prmirsoj jetn tuaj. Ndrkaq t
gjith ata persona q po impenjohen pr t
organizuar shoqrin nuk shkojn dakord
mes tyre. Disa propozojn nj projekt si m
t mirin, t tjer afirmojn se ai sht m i
keqi e se projekti i tyre adoptohet m mir,
persona t tjer e hedhin posht kt e propozojn nj projekt t tret si m t mirin.
Por dhe sikur t pranojm se gjendet organizimi social ideal, si mund t bjm t
pranohet nga t gjith, si mund t realizohet kur njerzit jan plot me vese?
Pr t pasur nj jet m t mir, duhet
t bhen individt m t mir.
*1907 (shkruar tre vjet para vdekjes)

Liria dashurore

Po t gjitha kto jan hypotheza, dshira dhe prpjekje t nj


bote, Qytetrimi partikolarist i s
cils ka nj t shkuar t paktn
dhjet shekujsh. Pastaj kt pik e
kam theksuar shum her: Intelektualt ton duhet q mendimet
dhe vshtrimet e tyre shoqrore ti
puthitin, sa t jet e mundur m
shum, n sheshin e Socialitetit t
popullit ton. Tendencat e prparuara dhe ekstremiste t EuropeoAmerikanisms jan shum t rnda pr supet tona. Ne kemi t tjera
kujdesje, t tjera detyra. Sot-prsot le t punojm kopshtin ton.
Sjemi akoma t pregatitur q t
zm as vendin m t vogl brnda
n Pallatet e mendimit shoqror...
Prgjegjsia realiste e peripetis son historike, domethn
pamundsia q nuk patm dot nj
Shtet t vrtet, me vethe dhe t
vazhduar n as nonj period t
s shkuars son kombtare, rrjeth kryesisht nga t shterpuarit

Retro-kult/ Mendimi
i viteve 30 prball
socio-kulturs s
sotme. Ese nga kjo
plejad, Branko
Merxhani, botuar n
vitin 1929

e shpirtit ton shoqror, nga anarkia dhe panjoftsia shoqrore


e cila m tepr nga do gj tjetr
dmtoi dhe prishi Institutin Familjar. N kt skan faj as vazhdimi
historik i shkeljevet t huaja influencat fataliste t Dogmatisms
pseudo-Islamike. Burimi i s keqes
sht shum m thell. N vnd
q t hedhim syt tona nga jasht
me shpresn dhe ngushllimin se
vetm atje do t sbulojm shkakt e
s keqes, sht m mir t hedhim
syt n vethen ton brenda nesh,
brenda n Unn ton shoqrore...
Shkaku i par i anarkis son
Familjare sht forma e jets, q
ka rojtur populli yn shekuj me
radh, domethn shum prpara jo vetm t sundimit turk, po
edhe prpara sundimit romakbyzantin. Dhe sht nj rjedhje
natyrale e konditavet sociologjike
dhe psykologjike t ksaj jete, e
cila e veshi krejt entitetin ton
shoqror nga do gjurm Ideologjie shokrore. Nuk duhet t harrojm kurr se jemi strniprit e nj
populli, miku i vetm edhe armiku
i vetm i t cilit ka qn shekuj me
radh dyfeku, q mbante n krah.
Kjo sht arsyeja pr t ciln, me
gjith egoismn ton karakteristike
dhe me gjith Heroismn ton,
ulm kokn prpara forcs s zaptonjsvet. Jo vetm ulm kokn,
po edhe u shrbyem interesavet
t tyre me gjakun ton. Kjo prap
sht arsyeja - dhe sht nj gj
shum karakteristike nga pikpamja e psykologjis shoqrore - pr
t ciln nj nga Intelektualt ton
q z nj vnd t shklqyer n His-

torin e Leteraturs s nj popullit t huaj dhe zaptonjs, shkruan


se perioda m e pasur dhe m e
lumtur e Historis son ka qn
pikrisht perioda e hidhur dhe e
errt e robrimit ton nga Turqit.
Dhe kjo me qn se n at epok
strgjyshrit ton t gjor prpiqeshin me zmr trime n vijat
e lufts s zaptonjsit, po nj dit
ktheheshin, n vatrn atrore t
shkretuar, t ngarkuar me flori boll,
me plaka t shumta dhe me kuaj
t bukur t fushavet t largme t
Arabis, Misirit dhe Hungaris!...
Po paraja, dyfeku, kuajt e bukur dhe gjith epopeja e plakavet me se u shprblyen? U shprblyen me sakrificn dhe prbuzjen
e atdheut, t familjes dhe t Djalit.
Kjo sakrific, ky harim jan pamja
e sbrthimit t njzet shekujve
shqiptare...
T gjitha ant e kalives son
shoqrore qndrojn mbi themele
t kalbura. Mbi kt prishje sht e

Kemi lindur pr
dashurin dhe vetm
me ann e saj njohim
njri-tjetrin. Kemi
nevoj pr dashurin si
lulja q ka nevoj pr
diell.
William Platt

pamundur t ngrihet nj godin e


re. Pr kt detyra kryesore e brezit
ton sht q t hedhim themele
t ra t forta pr nj shoqri t re.
Gjith prpjekja jon qytetronjse nuk mundet ve se t ket pr
qllim puthitjen systematike t
dispozitavet dhe energjirat kombtare me nevojat e realitetit t sotm dhe me krkimet e Qytetrimit
ton t nesrm.
Kemi nevoj pr nj baz pr
Korporatn ton Shoqrore t re.
Kemi nevoj pr nj Familje shqiptare nacionaliste. Vetm kjo
sht e zonja t krijoj nj karakter
moral t ri dhe t na fal nj form
t re jete. Djalria Neo-Shqiptare
do t hidhet n fushn e lufts
shoqrore me bindjen e patundur
se vetm ahere do t triumfojn
Idealet e saj kur do t vij ajo dit
e madhe, dita e Shqipris s Re
n t ciln nuk do t ket me as nj
pengim jo vetm legjislatif po edhe
preventif q t bashkojn zemrat e
tyre Djemt dhe Vajzat t atdheut
shqiptar pa ndryshim dipendence fetar. Domethn krkojm
edhe ne nj far Liri Dashurore. Po
me ndryshimin q, kur po bota e
industrializuar ka kryesisht pr
qllim reformn e tipit Romak t
Familjes, ne prkundrazi duan t
krijojm nj vatr familjare t typit
Romak, vatr e cila do t duk pr
her edhe gjurmat e fundit t influencave fetare t huaja, do t mar
vesh shpirtrat e popullit ton, do
ta nacionalizoj shtpin ton,
do ta shqiptarsoj Shqiprin
ton. Ktej e tutje fillon ruga e
emancipimit t Shqiptares...

fryma e re

18 dhjetor 2015

14

sport
sulmuesi

Cikalleshi
shklqen, 3
gola n Kupn
e Turqis

asi u kthye te fitoret n


Vlor, Tirana synon t vijoj
ecurin pr t mbetur n
garn pr kupat e Europs. T shtunn sht sfida me Vllaznin, nj
skuadr n pozita aspak komode,
por q n fazn e par i mori nj
pik Tirans, me golin e Arbrit n
minutat e fundit, q riktheu barazpeshn pas avantazhit t Dritan
Smajli. Pikrisht mbrojtsi beson
se kt her dueli do t ket tjetr
histori. Ndeshja me Vllaznin, si
t gjitha sht ndeshje e radhs
dhe mendoj q duhet fituar patjetr dhe ka vlern e tre pikve
ashtu si edhe prballjet me Partizanit. mendoj se kjo e fundjavs
do t jet nj tjetr histori dhe do
t bjm t gjitha prpjekjet q
tre pikshi t jet i garantuar nga
ana jon. Klasikja shqiptare i gjen
dy skuadrat historike t futbollit plotsisht jasht objektivave.

okol Cikalleshi shklqeu me


3 gola n Kupn e Turqis
duke i dhn fitoren skuadrs
s tij t Basaksehir ndaj Sanliufarspor n raundin e dyt
t ktij kompeticioni. Sulmuesi i kuqezinjve ishte njeriu
i ndeshjes teksa realizoi nj 3
golsh n suksesin 4-1 t formacionit t tij duke shnuar 3 golat
e par t ndeshjes. Golin e par

e shifrave. 5 minuta m pas,


Cikalleshi plotsoi mbrmjen
perfekte duke marr dhe topin
e ndeshje n shtpi me golin
e 3-t personal q erdhi srish pas nj goditje t fort nga
rreth 15 metra. N fund ekipi i
Cikalleshit fitoi 4-1 duke marr
suksesin e par n Grupin A,
t raundit t dyt t Kups s
Turqis.

Smajli, nje
shkodran q krkon
t mposhti Vllaznin
Smajlaj shpreson q Vllaznia t
ringrihet, por pas sfids me bardheblut, ndrsa analizon edhe
zhgnjimet e Tirans n kt edicion. Sinqerisht m vjen keq pasi
kam kaluar nj pjes t madhe t
karriers te Vllaznia. Shpresojn
q ata t rikthehen sa m shpejt,
por q kjo t ndodh pas ndeshjes
me Tirann. Ne nga ana jon e
nism kampionatin me objektivin
pr t arritur m tepr se kupat
e Europs. Megjithat, ky sht
objektivi yn primar tani, pasi
duhet t jemi t sinqert dhe t
ndrgjegjshm, sepse kemi zhgnjyer disi n kampionat. Nuk sht

Verona futet n
gar pr t marr
Shklzen Gashin

kjo renditja e vrtet e Tirans, nuk


jemi ne pr vendin e pest. Tirana
krkon fitoren e par n stadiumin
Selman Strmasi, ku prej rikthimit
n shtpi ka regjistruar nj humbje
dhe nj barazim n derbi. Mendoj
se sht momenti i duhur q edhe
tifozt ti knaqim me tri pik n
fushn ton. Duke par gjendjen
e grupit dhe frymn n skuadr
mendoj q me patjetr do kthehemi te fitorja. Kampionati sht
mjaft i fort dhe t marrin pik edhe
skuadrat me t cilat mendon se
ndeshjen e ke t fituar. Sfidn me
Vllaznin duhet ta shohim njsoj
sikur t jet derbi me Partizanin.

Pretendentet e Superiores
duan fantazistin Nexhipi

ardhmja e Shklzen Gashi te


Baseli sht vn n pikpyetje serioze gjat pjess s par t
sezonit, pasi 27-vjecari nuk sht
preferuar si zgjedhje e par e sulmit nga trajneri Urs Fischer. Gjat
merkatos s Janarit futbollisti i
kombtares kuqezi do t jet i hapur pr cdo ofert q do t vij pr
kartonin e tij, pasi dshiron t luaj rregullisht pr t qen n form
optimale pr finalet e Euro 2016.
Mediat italiane, me konkretisht
tutto mercato eb, nj faqe e specializuar mbi informacionet rreth
lvizjeve t futbollistve, zbulon
q pr shrbimet e Gashit po interesohet Verona e Serisa A, q
drejtohet nga Giggi Del Neri. Trajneri italian sht i paknaqur nga
forma e Pazzinit ndaj synon nj
sulmues me pesh pr ta rreshtuar

dhe m t bukurin Cikalleshi e


realizoi n minutn e 12-t kur
mori nj top brenda n zon
q e kontrolloi mjaft mir prpara se t godiste pr eprsin
e ekipit t tij. Ndrkoh golin
e dyt, sulmuesi i Basaksehir e
shnoi n minutn e 58-t, kur
prfitoi nga nj top i vjedhur
n mesfush pr t goditur n
hyrje t zons pr dyfishimin

prkrah Luka Tonit. Emri i Shklzen Gashit sht i pari q i sht


sugjeruar Del Nerit nga njerzit q
po studiojn merkaton e Verons,
por ende nuk ka nj ofert zyrtare
nga klubi Italian. Gjat sezonit t
kaluar Gashi ishte sulmuesi m
produktiv i Baselit me 22 gola n
31 ndeshje t kampionatit, ndrsa
gjat sezonit aktual kaluajtur n
vetm 5 ndeshje, duke shnuar dy
gola. Marrdhniet e tensionuara
me trajnerin Fisher i kan hapur
rrug largimit t tij nga Baseli q

gjidhja e shtjes financiare,


me borxhet e klubit q do
t shlyhen nga dy kompanit financuese, nuk i ka dhn fund t
gjitha problemeve te Flamurtari.
Vlonjatt mbeten supermarketi i
preferuar i klubeve t tjera t Kategoris Superiore, t
cilat synojn afrimin
e yjeve q i kan krisur marrdhniet me
skuadrn. Nj prej m
t krkuarve n treg
sht Nderim Nexhipi. Fantazisti prej
kohsh nuk aktivizohet me skuadrn,
ndrsa ka dorzuar edhe fanelln
me numrin 10, nga e cila i sht
fshir emri dhe tashm mbahet
nga Lushtaku. S fundmi n garn
pr Nexhipin sht futur Tirana.
24-her
kampiont
krkojn
prforcime cilsore pr pjesn e
mbetur t sezonit dhe arritjen e

objektivit, pr t luajtur n kupat


e Europs. Drejtuesit bardheblu
kan nisur bisedimet me 31-vjearin e lindur n Shkup, me negociatat q jan t komplikuara, prej s
kaluars t Nexhipit te Partizanit
dhe faktit q lojtari mbetet i lidhur
me tifozt dhe ngjyrat
e kuqe. Por, fantazisti
ka edhe pretendent
t tjer. Me disa
largime t mundshme n merkaton e
janarit, Sknderbeu
krkon t ruaj nivelin e ekipit dhe Nexhipi vlersohet nj
prej m t mirve q ofron tregu
shqiptar. Interes pr mesfushorin
ka edhe nga Kuksi, me nnkampiont e Shqipris q kan qen
mes pretendentve t par pr lojtarin. Gjithsesi, m par Nexhipi
duhet t zgjidh kontratn me Flamurtarin.

Batha dnohet me 4 ndeshje


pezullim nga Disiplina

omisioni i Disiplins n Federatn Shqiptare t Futbollit vepron me dor t hekurt ndaj disa
lojtarve t Kategoris Superiore t
cilt u bn protagonist negativ n
ndeshjet e Javs s 16. Mesfushori i
Partizanit, Idriz Batha dnohet me 4
jav pezullim pr ofendim t gjyqtarit
Eldorian Hamiti n ndeshjen kundr
Bylisit t luajtur n Qemal Stafa.
N kt mnyr, t kuqt humbasin nj nga titullart e formacionit t
Starovs pr ndeshjet e radhs, prfshir edhe at kundr Sknderbeut
n Kor. Pr sulmuesin e Trbunit,
Enco Malindi, Komisioni i Disiplins
vendosi 6 jav pezullim pr shkak
t sulmit fizik ndaj kundrshtarit n
ndeshjen kundr Vllaznis, ndrsa
klubi i Partizanit u gjobit edhe me 50
mij lek pr sjellje t keqe t tifozeris. Vendimet e tjera jan marr pr
sfidat e kategoris s Par dhe atyre
inferiore ku bie n sy pezullimi me tre
ndeshje i lojtarit t Bess, Aldo Duro
dhe dnimi me 5 takime i lojtarit t
Lushnjes, Sebastian Shurdhi.

fryma e re

18 dhjetor 2015

15

sport
P

Mourinho: Lojtart e
Chelseat m kan tradhtuar

as humbjes s t hnn
ndaj Leicester City-t, Jose
Mourinho akuzoi lojtart e
tij pr tradhti duke ln t kuptohej se suksesi i sezonit t kaluar
n Premier League ka qen vetm
rezultat i aftsive t tij si trajner.
Trajneri i bluve t Londrs vuri
n dyshim faktin nse ekipi i tij
po jep vrtet maksimumin pas
humbjes s nnt sezonale, ka i
l blut vetm 1 pik mbi zonn
e rnies nga kategoria. Mourinho
vuri n dyshim edhe prkushtimin e mesfushorit belg, Eden
Hazard, pasi ky i fundit krkoi t
zvendsohej pas nj dmtimi n
bel. Leicester zhvilloi nj ndeshje
t bukur duke rimarr kreun e
kampionatit anglez pas golave t
shnuar nga Jamie Vardy dhe Riyad Mahrez, t cilt kan shnuar
s bashku 26 gola gjat ktij sezoni. Loic Remy shkurtoi diferencn
e golave, por vendsit arritn t
ruanin avantazhin duke fituar 2-1.
Pas ndeshjes Mourinho u hodh n
sulm duke sulmuar lojtart e ekipit
t tij. Mendoj se puna ime sht
tradhtuar. Psuam dy gola q pr
mua jan t papranueshm. E di
q nj prej aftsive t mia m t
mira sht t interpretoj ndeshjen
pr lojtart e mi, t lexoj kundrshtarin duke gjetur dobsit dhe
pikat e tyre t forta. Vardy arriti

t shnonte mes dy mbrojtsve,


Mahrez markohej nga nj mbrojts
n zon, ndrkoh q un kisha
dhn direktiva q t ishin dy. Dy
golat q psuam jan t vshtir
pr tu pranuar. Punova katr dit
pr kt ndeshje. Prgatita gjithka pr sa i prket kundrshtarve.
Lojtart morn t gjith informacionin n strvitje. Mund ti pyesni.
Un e di q jan djem t nder-

Bayern Mynih zgjedh


Anelotin si trajnerin e ri

arlo Aneloti pr tre vjet te


Bayern i Mynihut. Lajmi
jepet nga mediat spanjolle.
Kampiont e Gjermanis duket se
nuk kan patur shum dyshime
pr t gjetur njeriun q do t udhheq fatin e skuadrs. Pas vendimit t Guardiols pr t mbyllur
ciklin e tij te bavarezt n fund t
ktij sezoni, Bajerni ka zgjedhur
si trashgimtarin e tij Anelotin.
Trajneri italian ka mbyllur akordin me Bajernin q javn e kaluar,
menjher pasi klubi gjerman
mori prgjigjen prfundimtare t
Guardiols, nse do t vazhdonte
apo jo me bavarezt. Gjithka
pritet t zyrtarizohet me konfirmimin e largimit t Guardiols, pr
t cilin gjithka t bn t mendosh se do t shkoj te Manchester City. T dyja transferimet e bujshme pritet t zyrtarizohen javn
e ardhshme. Sipas mediave spanjolle kontaktet e para mes Bajernit dhe Ancelottit jan realizuar
q n majin e kaluar kur u krijuan
dyshimet se Guardiola mund t
linte stolin bavarez. Gjithsesi n
at koh pr trajnerin italian prioritet ishte vazhdimi i aventurs

pasuesi

Zidane gati t marr


drejtimin e Real Madrid

Zi

te Reali i Madridit duke mos i


vazhduar negociatat. N javt e
fundit, dy klubet e mdha angleze
n kriz, Chelsea dhe Manchester
United ishin interesuar pr t angazhuar Anelotin, q gjithsesi n

shm. Hazard u zvendsua n


minutn e 30-t pas nj ndrhyrje
nga Vardy. Mourinho u shpreh:
Nuk e di se far dmtimi ka. Di
vetm q brenda 10 sekonda mori
vendimin vet pr tu zvendsuar. M tha q nuk mundej t
vazhdonte lojn. Mourinho hodhi posht pretendimet se Chelsea sht n luft pr t mos rn
nga kategoria. Absolutisht nuk e

pranoj. sht e vrtet q jemi n


znn e rnies nga kategoria, por
jo n luft pr t qndruar n Premier League. Ndonjher mendoj
se vitin e kaluar kam br nj pun
fantastike duke sjell lojtart n
nj nivel q nuk jan realisht. E
vetmja gj q mund t them sht
q dua t qendroj. Shpresoj q
edhe zoti Abramovich dhe bordi
drejtues t duan t njjtn gj.

kt koh ia kishte dhn fjaln e


tij Bajernit nse Guardiola largohej. Sezoni i ardhshm do ta coj
ish trajnerin e Milanit, PSG dhe
Real Madrid n nj tjetr skuadr
t madhe europiane.

Sulmuesi

nedine Zidane do t jet


pasuesi i Rafael Benitez n
stolin e Realit t Madridit. N
Franc e japin si t sigurt nj
lajm t till me t prditshmen
franceze LEquipe q nnvizon se
Zizu sht gati pr t marr drejtimin e Los Blancos. Benitez i ka
t numruara ort e tij n krye t
Realit pas rezultateve zhgnjyese
q ka regjistruar skuadra n muajin e fundit, dhe n kt mnyr
presidenti Florentino Perez do tia
besoj postin e trajnerin ish mesfushorit francez q me Realin si
lojtar bri epok duke fituar disa
trofe. Zidane aktualisht sht n
krye t skuadrs s t rinjve t
Los Blancos, Real Madrid Castilla
q militon n kategorin e tret
t futbollit spanjoll. Nse lajmi
q publikon LEquipe rezulton
t jet i vrtet ather 43-vjecari do t marr drejtimin e Realit
deri n prfundim t ktij sezoni
dhe n baz t rezultateve q do
t arrij ekipi gjat ksaj periudhe do t vendoset nse Zizu do t
vazhdoj punn edhe n edicionin e ardhshm. Emrimi i Zinedine Zidane i cili konsiderohet
nj legjend e klubit e merengues
sht nj dshir e vjetr e presidentit t Realit, Florentino Perez
i cili sht gati t realizoj nj
tjetr kaprico t tijn pas asaj pr
t vendosur n krye t skuadrs
nj trajner si Benitez t cilin tifozt e Los Blancos nuk e donin.

Portieri

Mesi, bien akuzat pr evasion fiskal Muslera: Golin m t


S
bukur ma ka shnuar Meha
F
ulmuesi i Barcelons, Leo Mesi nuk do t paraqitet n gjykat pr akuzn
e evazionit fiskal, teksa edhe fondacioni i tij i bamirsis u lirua nga
akuzat mbi pastrim parash lidhur me miqsoret e organizuara n 2012-n
dhe 2013-n. M hert gjat ktij viti Mesi u akuzua nga gjykata spanjolle pr
evazion fiskal, s bashku me t atin e tij, pr mos deklarimin e 4.16 milion
eurove lidhur me t drejtat e imazhit t tij midis viteve 2007 dhe 2009. Katr
her fituesi i Topit t Art po hetohej pr t par nse nuk ksihte deklaruar
t ardhurat e disa ndeshjeve miqsore bamirsie t organizuara n Meksik,
Kolumbi, SHBA dhe Peru. Megjithat, pasi dgjuan dshmin e biznesmenit, Guillermo Javier Marin, i cili organizoi ndeshjet, gjykatsi hodhi posht
akuzat ngritura ndaj Messit. Nuk ka asnj t dhn apo prov pr evazion
fiskal apo dokumentacion q t provoj ekzistencn e ktij krimi ekonomik
prandaj q nuk ka baza pr t vazhduar hetimin, shkruhej n vendimin e
gjykats. Marin deklaroi se ai nuk e pagoi kurr Mesin pr t marr pjes n
kto miqsore, por kompensoi pranin e tij duke i siguruar qndrimin dhe
fluturimet n klasin e par Mesit dhe familjes s tij.

ernando Muslera, portieri titullar i Galatasaray dhe Kombtares s Uruguait ka psuar shum gola n karriern e
tij, por ai preferon t kujtoj n veanti nj realizim q i ka
mbetur n kujtes. sht nj shqiptar ai q ka arritur t kaloj
gardianin amerikano-jugor me nj gol q pr Muslern mbetet
m i bukuri q i kan shnuar. Bhet fjal pr golin e realizuar
nga Alban Meha n ndeshjen e 29 Gushtit mes Konyaspor dhe
Galatasaray kur mesfushori kuqezi e kaloi topin pas krahve t
ish portierit t Lazios. Kt deklarat Muslera e bri gjat nj
Quizi pr nj spektakl televiziv n Turqi. 29-vjeari i lindur
n Mitrovic u transferua te turqit e Konyaspor n merkaton e
vers ku po rezulton nj nga pikat kye t formacionit t drejtuar nga trajneri Aykut Kocaman.

fryma e re

18 dhjetor 2015

16

CILN VEZ T ZGJEDH N DYQAN?


T BLESH VEZ SOT NUK SHT M AQ E THJESHT SI M PAR:
1.Vshtirsia e 1-r : A po zgjedh vezn m t shndetshme pr fmijn tim?
2.Vshtirsia e 2-t : Nuk i kuptoj far thon paketimet dhe ka kaq shum lloje...
T gjitha kto probleme tashm i ka zgjidhur veza KOKOVE !

1.T gjitha vezt e tjera jan nga pula t rritura n kafaze , pra industriale . Veza KOKOVE sht
VEZ FSHATI nga pulat e rritura n kapanone t hapura, JO N KAFAZE dhe t kombinuar me
natyrn, duke garantuar cilsi m t lart dhe shije t shklqyer.
2. KOKOVE sht veza m e shndetshme jo vetm se prodhohet nga pula t rritura me ushqim
natyral JO OMGJ por edhe sepse rriten n zonn e pastr dhe t shndetshme t ajupit.

Nje Kokove ne dite baraz me vetem 70 kalori por me 14 ushqyes esenciale !


Nje Kokove ne dite eshte si te marresh nje tablete multivitaminale.

Ekstr
TI at
A
H

skta
fre

NGA

Nje Kokove ne dite i jep trupit tuaj:


Koline qe i jep energji trurit dhe forcon kujtesen.
Luteine dhe zeaksantine per mbrojtjen e syve nga rrezet ultravjollce dhe dielli.
Proteine komplete per energji qe zgjat, riparimin e indeve te demtuar, ruajtjen e metabolizmit etj
Selen qe sht thelbsor pr riprodhimin dhe funksionin e tiroides.
Vitamine B9 ose acid folik per rritjen e qelizave dhe forcimin e metabolizmit.
Vitamine A, qe eshte shume e rendesishme per ruajtjen e shikimit, lekures dhe imunitetit
Hekur, qe eshte i rendesishem per transportin e oksigjenit drejt organeve dhe muskujve.
Zink qe esht i rndsishm pr shndetin e trurit, imunitetin dhe zhvillimin e qelizave.

VEZ F
S

NJE KOKOVE NE DITE ESHTE USHQIMI ME I MIRE NE BOTE !

RRITJA E LIR

REKOMANDIMI YN :
Veza KOKOVE garanton shndetin tuaj sepse sht EXTRA e FRESKT dhe m e kontrolluar
sesa vezt e tjera q tregtohen nga fshati, q nga vaksinimi deri te kontrollet periodike nga
institucionet e kontrollit ushqimor.
Shum vende t bots n respektim t t drejtave t shpendve e kan kuzuar rritjen
INDUSTRIALE t pulave n kapanone t mbyllura. Bashkohu edhe ti n mbrojtje t cilsis!

Adresa

VEZA JON

COCOAL. shpk, Maminas, Durrs, Albania


Email: cocoal.shpk@gmail.com

Librat m t rinj n shqip


t Shtpis Botuese

HelgaSSecrets
SHTPIA BOTUESE
HELGASSECRETS

e jetojm n botn zike t ciln e pandehim t ngurt, por n fakt


nuk ekziston dika e till. Nuk ekziston nj 'atje jasht' n termat e
realitetit zik t rrugve, panoramave, aeroplanve, makinave,
yjeve dhe njerzve t tjer. sht tamam si nj lm 3-D q po luhet n
kokat tona. Pes shqisat e transformojn informacionin vibrues n
informacion elektrik dhe kjo m pas i drgohet trurit pr t ndrtuar
iluzionin e realitetit zik. Ne e prjetojm kt realitet sikur jemi atje tej,
kur n fakt s'sht ashtu.
Kur ti llon t shohsh natyrn e vrtet t realitetit zik, arrin t kuptosh
sesi sht mashtruar trsisht njeriu dhe vazhdon t jet ende
kshtu. Ti kupton, gjithashtu, se si nj pakic e vogl mund t
kontrolloj pjesn drrmuese n mnyr kaq gjithprfshirse, kur
kjo pakic e njeh realitetin dhe shumica jo. Ne jemi duke prjetuar
at q mund t ngjasoj me nj loj kozmike t realitetit-virtual dhe
trupi njerzor sht nj sistem kompjuterik q na lidh ne me kt
loj, ashtu sikundr kompjuteri e lexon informacionin nga nj disk
softuerik dhe projekton imazhet n monitor. Ky trup/mendjekompjuter sht ndrfaqja midis ndrgjegjes dhe lojs. Un e quaj realitetin ton Interneti Kozmik, pr shkak se
analogjia me internetin sht mse e prshtatshme.

rupat njerzor jan sisteme kompjuterike jasht mase t avancuar (sidoqoft nga perspektiva jon) dhe
pes shqisat shrbejn si antena pr t akorduar fushn energjitike dhe brezin e frekuencave n at q
quhet drita e dukshme. Truri, dhe n fakt e tr struktura gjenetike e trupit, sht nj kompjuter dhe sistem
marrs-transmetues q lexon informacionin e koduar tek drita dhe e deshifron at n imazhe tek nj ekran
simbolik brenda trurit. Kjo bot e shndritshme dhe shumngjyrshe vetm sa ekziston n trurin, i cili n vetvete,
sht nj gjndje errsire e plot. Syt tan e shndrrojn informacionin vibracional n sinjale elektrike prmes
qelizave konike t retins t cilat zgjedhin informacionin e koduar brenda drits q m pas truri i deshifron si
ngjyra. Kto qeliza jan t ndjeshme ndaj ngjyrs s kuqe, t gjelbr dhe blu e prej tyre mund t dekodohen t
gjitha nuancat e ngjyrave. Kur ky sistem prishet ather njerzit bhen t verbr ndaj ngjyrave, sikundr nj
kompjuter q nuk mund t dekodoj dot ngjyrat nga nj disk softuerik. ...

..

ruri mund t ndrtoj nj bot holograke q ngjan aq reale. Ai mbledh informacionin e syve, q krijon
hologramet shifrore t cilat prbjn at q ne e quajm bota zike. Kjo, gjithashtu, shton iluzionin e
thellsis dhe distancs, duke lexuar informacionin e deshifruar nga sinjalet q ai percepton. Ajo q
duket sikur sht tepr larg n fakt ndodhet n kokn tnde, ashtu si thellsia dhe perspektiva n lojrat
kompjuterike q gjenden n at diskun fare t vogl.
Konstrukti themelor i universit t realitetit-virtual konsiston n energji vibruese, ose forma valore. Ky sht vendi
ku informacioni kodohet pr t'u lexuar nga ana elektrike, dixhitale dhe holograke. Nse ti krkon t ndryshosh
ziken-holograke, ather duhet t ndryshosh formn valore t nivelit t realitetit, ose at q un e quaj si
Universi Metazik. Ky Univers sht nj konstrukt i projektuar enkas me kujdes, si nj loj kompjuterike
interaktive me nj shkall fantastike avancimi.
Themeli mbi t cilin ngrihet shfarosja e masave sht shkatrrimi i sistemit imunitar njerzor. Dekad pas
dekade, Big Pharma ka rritur dominimin dhe kontrollin mbi mjeksin, duke subvencionuar e bler politikan t
korruptuar dhe mjek ekspert e, ksisoj, ka imponuar linja politike. Tashm, synimi i saj sht q t'i bj t
detyrueshme vaksinat, n mnyr q do foshnje (n fakt, t gjith) t'i injektohet ai helmi i tmerrshm.
Gjja e fundit q dshiron do diktatur sht nj popullsi vrtet e informuar dhe e vetdijshme. Sa m pak t
din njerzit aq m pak probleme ata do t shkaktojn. N kto pak fjal ju keni arsyen (a) pse u krijua sistemi i
arsimit n formn e tij aktuale, dhe (b) pse e shkatrron dijen, ose t paktn e shtyp at.
ISBN 978-9928-09-019-5

9 789928 090195

ion

ict
on f

ISBN 978992809025-6

9 789928 090256 >

mimi 1500 lek


11 euro

boo