You are on page 1of 14

Enzimi

Uvod
to su katalizatori?

(spojevi koji ubrzavaju odvijanje kemijske


reakcije)

Navedi neke katalizatore i reakcije u


kojima sudjeluju.
(kiselina/hidroliza kroba)

Katalizatori u ljudskom tijelu?


(enzimi)

Zakljuak
Enzimi su bioloki
katalizatori.
Oni ubrzavaju kemijske
reakcije u ivim
organizmima.

U naem organizmu neprestano se


odvijaju razne kemijske reakcije koje
nam omoguuju normalnu probavu,
stanino disanje, miini rad, itd.
Jednom rjeju, osiguravaju nam
normalan ivot. Mnoge od tih reakcija,
pri tjelesnoj temperaturi, tekle bi
presporo da nemaenzima.
Nedostatak samo JEDNOG
enzima u tijelu moe
uzrokovati razne bolesti.

Enzimi su prisutni u krvi, slini,


eluanom soku, crijevima i openito
svakoj ivoj stanici. Po kemijskom
sastavu oni su uglavnomproteini, no
mogu sadravati i neproteinski dio.
Stoga i njihovu prisutnost moemo
dokazatibiuret reakcijom.
Otopina tablete Paneze koja sadri vie
enzima, poljubiasti pod utijecajem
biuret reakcije,
to je
siguran znak da su enzimi graeni
od aminokiselina.

Enzimi u tijelu
U eludcu je

enzim
pepsin.
Slina
sarav
a

enzim
ptijalin

Guteraa
izluuje

enzim
lipazu.

Kako dijeluju enzimi?


Enzimi dijeluju po modelu kljubrava.

Neto vie o enzimima


Priblino 20 000 enzima sudjeluje u
procesima koji su nuni za odravanje
ivota (npr. Izgradnja i razgradnja
tvari u organizmu).
Mogu katalizirati beskonano
mnogo puta. (Zato?)
U tijelu je enzima relativno
malo, ali je velika njihova
djelotvornost.

Njihova aktivnost ovisi o unosu


vitamina i iona metala s hranom.
Poviena temperatura i prisutnost
tekih metala, kiselina ili luina
mogu onesposobiti i unititi enzim.
Njihova imena zavravaju nastavkom
-aza (ureaza,laktaza,amilaza,katalaza
itd.), ali to nije uvijek pravilo
(pepsin u eludcu).
Ureaza je enzim koji se nalazi
u krvi i mokrai,a utjee na
brzinu razgradnje uree.

Neki se industrijski proizvodi ne bi


mogli proizvesti da nema enzima
poput piva,jogurta,kruha i dr.
Prvi zapis o uporabi enzima star je
gotovo 3000 godina, a govori o
proizvodnji sira pomou osuenog
teleeg ili janjeeg eludca.
Masovna praktina upoteba
enzima je zapoela u 20.st.
Enzimologija je znanost o
enzimima koja se je poela
razvijati prije 40. godina.

Enzimologija se bavi prouavanjem i


odreivanjem enzimske aktivnosti te
mogunosti primjene enzima u
medicini, kozmetikoj i prehrambenoj
industriji itd.
Voe i povre sazrijevanjem
dobiva boju i miris zahvaljujui
enzimima.

Rije enzim projee od

Papaja
sarava
enzime za
laku
probavu.

enzyme to
znai u kvascu.
grke rijei

Namirnice bogate

cinkom (orasi),
manganom
(avokado) i selenijem
(tuna) nuni su za
aktivnost enzima.

Izradila Marija Borovina.


Literatura: udbenik Kemije i
Biologije te Eduvizija.

U Blatu, 2.6.2015.