You are on page 1of 7

Cu 1: N tm l hc kinh doanh

- Tm l l hin tng tinh thn xy ra trong u c con ngi gn lin v iu hnh mi hot ng ca con ngi
- Tm l hc l khoa hc nghin cu cc hin tng tm l ngi , cc quy lut ny sinh din bin v pht trin ca cc s kin , cng
nh c ch hnh thnh nhng hin tg TL
- TLHKD l mt ngnh khoa hc nghin cu cc hin tng, quy lut, c im TL con ngi, v cc mqh trong qu trinh SXKD
Cu 2 : i tng nghin cu ca TLHKD
1. TL con ngi trong qu trinh SX
- TL ca ngi L : TLH nghin cu thi lm vic ca ngi L , kh nng thch ng vi cng vic, vi may mc , vn phn
cng L, t chc ch lm vic v ngh ngi hp l
- TLH nghin cu mqh gia con ngi vi con ngi trong qu trnh SX : thu hng na TLH nghin cu gia con ngi vi con ngui
trong tp th s th l bu khng kh trong tp th , s ho hp hay khng ho hp gia cc thnh vin , mqh gia NQTtri vi nhn vin

- TLH nh qun l : TLH nghin cu nhng phm cht ca nh qun l , phong cch qun l , cc phng php ra quyt nh qun l
cng nh tm l trong qu trnh ra quyt nh v thc hin quyt nh qun l
- TLH cng nghin cu iu kin lm vic mi trng lam vic khng thc cht
- TLH nghin cu kh nng tip nhn , x l thng tin , k nng giao tip phn on ca nh qun tr
2. Ngin cu con ngi trong hot ng KD
- Nghin cu v nghng vn tm l trong vic tiu th sn phm, theo hng ny TLHKD tm hiu nhng quy lut tm l trong cc
vn nh: nhu cu th hiu ca khch hng , phong tc tp qun ca th trng nh kinh doanh lp k hoch SX , n/c tm l ca
ngi bn hng, tm l ca ngi mua hng trc v sau khi dng sn phm
Cu 3 : Cc phng php nghin cu ca tm l hc kinh doanh
Phng php quan st : L s tr gic c ch nh, c h thng nhm xc nh cc c im ca i tng qua nhng biu
hin, hnh vi, c ch, cch ni nng. NQT c th dng phng php quan st trong nhiu trng hp:
QS tm hiu qun l ca mt c nhn khi tip xc vi mnh ( quan st nhn vin , khch hng , i tc lm n ) kp thi
iu chnh hnh vi giao tip
QS tm l ca tp th dng tai lng nghe kin d lun ca tp th , dng mt quan st tm trng ca tp th bu khng kh
tm l trong tp th , nhng xung t trong tp th
C th qs ti cng nh my , cng ty , x nghip pht hin nhng cm xc tm trng ca tng ngi v t c bin php
khc phc , tranh hin tng ly lan tm trng xu trong tp th , lm xung nng xut L
QS tm hiu tm l th trng : quan st xu th ca thi trang , phong cch , thi quen mua hng
u im: l pp trc quan, qs trc tip nn kqu qs tng i chn thuwcj, st thc t, t nhin, tit kim chi ph
Nhc im: b ng, phin din hn ch, d p t mun ch quan ca ngi qs, cha phn bit nhng hin tng
no l ngu nhin hay c tnh cht quy lut, ko th quan st nhiu i tng cng mt lc, tn thi gian cng sc
Mun quan st c hiu qu v thu thp c nhng thng tin khch quan c phi tun th nhng yu cu sau:
Xc nh chnh xc i tng mc tiu, ni dung cn quan st
Ghi chp thng tin trung thc v i tng cn quan st
C th sd cc phng tin h tr cho vic qs, c s chun b 1 cch chu o
Ko nn i tng b quan st bit l mh ang b quan st
Phi quan st i tng t nhiu kha cnh v trong cc iu kin khc nhau
Phi gt b n tng ban u v i tng quan st, bit phn bit gia cng vic v cm xc c nhn v i tng quan st
Phng php iu tra bng bng hi: L pp sd bng cu hi c xc nh theo nguyn tc nht nh t ra cho 1 lng ln
nghim th nhm thu thp thng tin , kin nh gi ca nghim th v mt vn no
Mt bn cu hi thng c b cc 3 phn:
1. phn tip xc lm quen gm c : li m u , ni ln tm quan trng ca ti , gi tr ng gp ca ngi tra li , a ra
cc cu hi tip xc n gin
2. l ni dung chnh ca bn cu hi, thng sd 2 loi cu hi
Cu hi m : l cu hi cho nghim th a ra kin ca mt cch t do nht
Cu hi ng: l cu hi m nghim th c tra li bng nhng phong n c sn. C 2 loi cu hi ng:
Cu hi phn i bt buc nghim th phi tra li c hoc khng
Cu hi c nhiu phng n la chn : nghim th c la mt trong cc phng n c a ra
3. L phn kt thc bao gm c nhng cu hi tm l nhm xung bt s cng thng v li cm n , ha hn ln gp ti .
u im: gip thu thp thng tin nhanh chng trong mt thi gian ngn v thng tin thu c l tng i khch quan.
Nhc im: kt qu thu c ph thuc vo tm trng , suy ngh , kh nng n/c ngi tr li, cta ko c tuyt i ha khi sd pp
ny
Nguyn tc khi sd bng hi:
Cu hi phi d hiu, st vi trnh ngi c hi, tch bit r rng, logic, cu hi phi khi qut ngn gn
Trnh vit tt hoc sd cc thut ng khoa hc chuyn ngnh
Ko nn a ra nhng cu hi mang tnh cht m th chung chung
Cu hi dng chm n quan im ctr , quyn li uy tn , danh d c nhn th phi ht sc t nh, ko nn hi trc tip
Ch cch t cu hi trnh nhn c nhng cu tr li khun mu, xo rng
Phng php phng vn: L pp t ra cu hi cho nghim th nhm thu thp thng tin v vn cn nghin cu. NQT thng
dng phng php phng vn trong cc trng hp sau:

Trong cc cuc giao tip bnh thng vi mt c nhn


NQT trc tip hi nhn vin tham d v kin v mt vn no
NQT sd phng php m thoi trong qu trnh tuyn chn nhn vin
Cc loi phng vn
PV lm sng : c sd trong lnh vc y hc trao i tm ra cn nguyn ca bnh l, thn thin gip ngi tra li bnh tnh, t tin
Uu im: t nhin , thoi mi , to mqh thn thin gia ngi pv v ngi c phng vn v thng tin thu c l ng tin cy
Nhc im: ngi phng vn phi c chuyn mn su v vn phng vn
Phng vn cu trc ( phng vn tiu chun ha ) : l qu trnh phng vn m ngi phng vn phi da vo cu hi c chun
b t trc , mang tnh lgc . trong qu trnh phng vn khng c a thm bt c 1 cu hi no
u im: thu c thng tin ng tin cy hn, trnh nhng sai st trong vic sd ngn ng khi t cu hi i vi ngi c pv
Nhc im: cng nhc t mm do
Phng vn phi tiu chun: l lai phng vn khng c s b tr sp xp bng cu hi phng vn
u im: ko kh t nhin , hiu qu , mang tnh mm do to c mqh thn thin gia ngi phng vn v ngi c phng
vn
Han ch: i hi ngi phng vn phi c chuyn mn su , bit dn dt cu chuyn ph hp vi mc ch ca ngi phng
vn bit cch s dng t ng
Phng vn su c nhn: l phng php phng vn m ngi ta sd khi cn tm hiu su sc v mt lnh vc c th no v
cuc phng vn ny thng hng vo mt ch th hoc mt c nhn nht nh
u im: pp ny mang li hiu qu cao ngi pv nh gi c thi cch nhn nhn v mt vn no i vi ngi c pv
Hn ch: ngi phng vn phi hiu su sc v lnh vc chuyn mn cn thit iu kin cuc phng vn theo ng mc ch
Ch : khi sdng phng php phng vn .
Cn phi xc nh c mc ch , mc tiu , nhim v trong qu trnh phng vn
Ghi chnh xc thng tin
Cn tm hiu trc v c im qun l , thi quen , s thch ca ngi c phng vn
Cn phi chun b trc ni dung phng vn mt cch khoa hc v logic
Ty thuc vo tng tnh hung , tng i tng pv c th sd cu hi trc tip , gin tip chn u, trnh gy cm gic hi cung
Phng php thc nghim: l pp m trong ng` n/c xdng nhng tnh hung c th nhm tm hiu 1 phm cht, 1 c im tm
l no ca con ngi
u im: c th to ra nhng kt qu theo mun ch quan ca nh nghien cu, vic th nghim trc c th d bo c nhng
kh khn, tr ngi c cch x l kp thi
Nhc im: rt tn km, tn time v cng sc, nh thc nghim phi c chuyn mn su
Cu 4 : hin tng tm l v c im ca hin tng tm l
Hin tng tm l l cc hin tng con ngi c th nhn thc c bn thn v th gii khch quan , ri phn nh tr li theo
cch ca mnh
c im:
Tnh ch th , tm l la hin tng tinh thn tn ti trong u c ca mi ngui m ta ko th nhn thy , ko th cn o ,
ong m trc tip c, tuy nhin qua hnh ng , hnh vi , c ch ca mi ch th ta c th nhn bit c tm l
ca mi ch th , tnh ch th khin cho tm l con ngi ngoi ci chung ra cn lun lun mang ban sc ring ca c
nhn
Tnh tng th: cc hin tng tm l tuy phong ph , a dng nhng chng ko tch si nhau , m chng tc ng nh
hng v thng nht vi nhau VD: gia cm gic ca con ngi c s tc ng thng nht vi nhau chc ch: ( nh
sch, ngh mt , bt sch ngon cm) y c s tc ng gia th gic ti cm gic v t th gic vi v gic
Tnh thng nht gia thc ti v khch quan : tm l l s phn nh hin thc khch quan ca no .
Cu 5 : cc hin tng tm l c bn thng gp trong hot ng kinh doanh
1. Nhu cu l s i hi tt yu m con ngi thy cn phi tho mn tn ti v pht trin
c im:
Tnh chu k: l tnh chu k ca cc qu trnh sinh l ca con ngi to nn v n chu nh hng ca chu k thay i mi trng
t nhin ca vng i sn phm v ca chu k thay i khuynh hng tiu dng trong x hi
Phong ph a dng : do ngi tiu dng khc nhau v mc thu nhp , trnh vn ho , ngh nghip ,thi quen tiu dng v
th cng khc nhau v s thch ,hng th ,khc nhau v nhu cu i vi sn phm dch v .s a dang ca nhu cu cn th hin
ch l mi ngi li co nhu cu v nhiu mt khc nhau
Tnh bn cht XH lch s: nhu cu chu s tc ng ca mi trng xung quanh .con ngi sng trong x hi no s chu nh
hng tc ng ca x hi v trong thi k v vy nhu cu mang tnh bn cht x hi lch s
Nhu cu lun pht trin :nhu cu ca con ngi ko bao gi c tho mn hon tan ,khi tho mn cp thp li mun c
tho mn mc cao hn ,chnh v vy m con ngi tiu dng bao gi cng mun hng ho dch v lun c ci tin theo
chiu hng tt hn
ngha:nghin cu nhua cu l s cn thit i vi cc doanh nghip nu thy sn phm ko thch hp ,nh sn sut c th thay
i sn phm cho ph hp vi ngi tiu dng hoc ngc li ,c th tc ng thay i nhu cu ,cng nh to ra nhu cu mi
2. Li ch nhm: l phng tin, s kin, thng tin, hnh ngc nhm i tng nhn thc v gi tr ch thc ca chng,
em li s tn ti, pht trin cho nhm x hi trong giai on nht nh.
Nhm l mt tp hp ngi trong x hi c mi lin h hoc quan h no i vi nhau trc tip hay gin tip.
Da vo s lng thnh vin ,ngi ta phn ra lm 2 nhm:nhm ln v nhm nh
Da vo nguyn tc v phng thc thnh lp ,c th chia lm: nhm chnh thc v nhm ko chnh thc:

ng u mi nhm l th lnh, th lnh l ngi ni bt, c uy tn nht trong nhm c kh nng thuyt phc v nh hng ti
cc thnh vin trong nhm
Nhu cu tng c nhn to nn nhu cu nhm
ngha: NQT cn tm hiu k cc nhm nh khng chnh thc trong tp th phi pht hin ra th lnh ca nhm , thng qua
h tc ng n nhm nh qun tr cng cn phi phn u rn luyn tr thnh th lnh, bit tc ng n cc nhm ko chnh thc
lm cho hot ng ca chng phc v mc ch chung ca tp th.
3. Tm trng x hi: l cm xc XH c bit th hin rung cm ca nhm XH trc mt s kin hay 1 vn no vi
cng (lc) yu, bn cao hn cm xc.
c im
Tnh 2 mt: tch cc v tiu cc
Tc ng ca ton b XH to thnh phong tro
Tnh bt pht, xung t lan truyn khi xut hin
Qu trnh hnh thnh: nhn thc th hin thi trc s kin hnh vi, hnh ng
4. D lun XH : l nhng phn on nh gi , phn nh thi biu cm ca mt nhm XH v 1 s kin no lin quan n
s tn ti v pht trin ca nhm XH. iu kin to thnh d lun XH l phi c mt s ng nht nh, nhm ngi ang cng
nh gi v mt s kin no
c im:
D lun XH hnh thnh trong thi gian tng i ngn
D lun xut pht t thc tin t nhng s kin hin tng xy ra trong i sng con ngi
D lun XH c th xut pht t t pht v c
iu chnh cc mqh trong tp th thng qua s tc ng trn hnh vi ,cc mqh trong tp th 1 cch chnh thc hoc ko chnh thc
ca thnh vin cc b phn trong tp th
Kch thch pht trin tm l tch cc, kim ch tiu cc trong cc quan h XH nhm, to iu kin thc y phong tro ca tp
th theo hng tch cc
Tc ng ton b XH, iu chnh hnh vi c nhn
Tnh gio dc, nh hng, chun mc hnh vi o l, gio dc thc trch nhim ca mi con ng` trong tp th trc nv
chung
Qu trnh hnh thnh: nhn thc s kin biu l thi - x l thng tin phn ng hnh vi, hnh ng.
ngha: trong hot ng qun l pht huy tt chc nng ca d lun ,ngi lao ng nn sd n l mt phng tin gio dc
i vi qun chng .mt khc cn lun thay i nhng thng tin gy nhiu c bin php dp tt hoc ci chnh
5. Bu khng kh tm l tp th: l trng thi tm l phn nh quan h con ng` vi con ng` trong tp th, c ngha quyt nh
n tc , cng , nhp hot ng chung ca cc thnh vin trong nhm.
c im
Sc thi ca cc thnh vin trong tp th lm ny sinh bu ko kh tp th
Xut hin bn trong nhm phn nh s tn ti ca cuc sng hin thc ( ko kh thi ua)
Ko n nh, nh hng trc tip n hiu qu cng vic trong tp th. Vai tr ca bu khng kh tm l rt quan trng, bi v
trng thi tinh thn ca ngi lm vic tr nn nhn t nh hng ln n NSL. Mt s cng trnh nghin cu cho thy bu
khng kh tm l tp th vui v, phn khi c th lm pht trin NSL ti 20% v ngc li
Bu khng kh tm l tp th chu nh hng bi nhng yu t:
Nhng t/ t pha mi trng v m: l nhng c im ca s pht trin KTXH trong nc; hot ng ca cc t chc lnh
o tp th , mi lin h ca tp th vi cc t/c khc...
Nhng t/ t pha mi trng vi m.Lnh vc vt cht ca hot ng trong tp th c s: l yu t lin quan n t chc v
ni dung lao ng, s hon thnh hay khng hon thnh k hoch, i mi quy trnh cng ngh...Nhng nhn t tm l x hi: l c
im ca nhng mi lin h c cu chnh thc v khng chnh thc, mi tng quan gia chng, l phong cch lnh o..
ngha : NQT cn tm hiu bu khng kh tm l trong tp th t c cc bin php khc phc bu khng kh chn nn v pht
huy bu khng kh vui v phn khi nng cao NSL.
Cu 6: c im tm l ngi l
Ngi l ni chung c hiu l nhng ngi di quyn, em sc lao ng ca mnh bn cho nh kinh doanh v phc v cho
ngh kinh doanh. Ni cch khc, ngi lao ng l nhng ngi lm cng n lng.
c im tm l c bn ca ngi lao ng.
1.Nhu cu l nhng i hi tt yu m con ngi cn c t/m tn ti v pht trin. Nhu cu c 2 loi:
Nhu cu s cp: l nhng nhu cu vt cht c tnh sinh hc nh: nhu cu n, ung, ... nhng nhu cu ny cn c t/m duy
tr cuc sng.
Nhu cu th cp: l nhng nhu cu c con ngi thu thp trong qu trnh hc hi t VH & mi trng xung quanh nh: nhu
cu hc tp, giao tip, gii tr...
Thuyt nhu cu ca Maslow cho rng: con ngi c 5 lp nhu cu c bn
Nhu cu sinh l: bao gm nhng i hi c bn v n, ung v ng.
Nhu cu an ton: bao gm nhu cu v , mc v nhng cch bo v bn thn khc.
Nhu cu x hi: bao gm s mong mun c quan h vi nhng ngi khc, trao v nhn t/c, s quan tm v s chi phi h/.
Nhu cu c knh trng: bao gm gi tr bn thn, s c lp, thnh qu, s cng nhn v tn trng t nhng ngi khc.
Nhu cu t khng nh mnh: bao gm mong mun tin b, pht trin v t hon thin, pht huy nhng tim nng ca mnh.
Theo Maslow, cc nhu cu ny c sp xp t thp n cao, cc nhu cu cp hn phi c tho mn th mi ny sinh cc nhu
cu cao hn.
Cc quy lut c bn ca nhu cu: Khi mt nhu cu no c tho mn th n khng cn l ng lc thc y h ca con
ngi na. Hu ht mi ngi u c mt h thng nhu cu, khi nhu cu ny c tho mn th li xut hin nhu cu khc. S mong
mun ca con ngi l v tn.

Nhu cu ca ngi l
Nhu cu c mi ngi tn trng, khng thch b ph bnh, mng nhic, khng thch b can thip vo i sng ring t.
Nhu cu c i x cng bng. Nguyn nhn ca cc xung t, xch mch trong tp th ch yu xut pht t vic ngi lao
ng b i x bt cng.
Nhu cu an ton, bnh yn. Doanh nghip cn c ch bo him, c lng ph cp ngh c hi...
Nhu cu vui chi, gii tr. Doanh nghip nn t chc cho ngi lao ng i tham quan, ngh mt, du lch, lm tt cng tc hiu h.
thm ving, sinh nht... to bu khng kh m cng, thn mt, on kt trong tp th.
Nhu cu pht trin. Ngi lao ng lun mong mun c v tr cng vic tt hn
Vic n/c nhu cu ca ngi lao ng, thuyt nhu cu ca Maslow gip cho cc nh qun tr ngun nhn lc v cc vn .
Phi x ra nhng nhu cu quan trng nht ca nhn vin v lm tho mn nhng nhu cu m lin quan n hiu qu lm vic ca h.
Phi to ra mi trng sao cho c th kch thch cc nhn vin lm vic vi ch phn u ti a cho cng vic.
2. ng c lm vic: ng c l ci c tc dng chi phi, thc y ngi ta suy ngh v hnh ng.
ng c l cc thc y hnh ng, gn lin vi vic tho mn nhu cu ca ch th, l ton b nhng iu kin bn trong v
bn ngoi c kh nng khi dy tnh tch cc ca ch th.
Mt nhu cu tr thnh ng c khi nhu cu gy sc p mnh m, thc y con ngi tm cch tho mn nhu cu .
Phn loi ng c:
ng c chnh ng: l ng c kt hp hi ho gia li ch c nhn v li ch tp th.
ng c khng chnh ng: l ng c ch xut pht t li ch ca c nhn m khng v li ch ca t/c, mang tnh v li.
ng c h ca con ngi l nhn t u tin v quan trng nht ca s tham gia h v ca s tch cc sng to. ng c c hnh
thnh trn c s tng tc ch yu ca 3 yu t: nhu cu ca con ngi, k/n t/m nhu cu ca con ngi v li th so snh ca kh
nng con ngi.
Nh lnh o thng minh bao gi cng hiu rng, con ngi ch tham gia lm mt vic c th khi ngi cm thy v tin rng cng
vic em li cho h nhng li ch thch hp. Li ch c em li cng thch hp, mc tho mn nhu cu cng cao, con ngi cng
tch cc, say m sng to trong cng vic. Nh vy, mt trong nhng thch thc i vi ngi lnh o l tm cch kch thch hay to
c ng c h ng v mnh cho ngi lao ng.
3. Kh cht: l thuc tnh tm l phc hp ca c nhn, biu hin cng , tc , nhp ca cc h/ tm l, th hin sc thi hnh vi,
c ch, cch ni nng ca c nhn.Khi cht c phn chia ra thnh 4 loi:Kh cht hot, kh cht bnh thn, kh cht nng ny, kh cht
u t

Cu 7: S tc ng ca nn KTTT n tm l ngi lao ng nc ta hin nay.


- Tc ng tch cc:
+ Ngi lao ng t ch trong cng vic (trc y phi p lm) v trong thi k bao cp khng c thng theo sn phm, tt c mi
ngi d lm nhiu hay t u c hng nh nhau.
Ngi lao ng phi sng to, phi chm ch trong nn kinh t th trng v c lng thng n theo sn phm lm ra. C trch nhim
vi cng vic.
+ Do ngi lao ng t ch nn hiu sut lm vic nng cao v mang li hiu qu, ng thi ngi lao ng t nng cao trnh chuyn
mn, nng cao tay ngh ca mnh lm c nhng cng vic trn.
...
- Tc ng tiu cc
+ Ngi lao ng lm vic tt hn thi k trc h khng khim tn, thng thay i cng vic nhiu trong nhng nm u sau khi
tt nghip mi quan h gia nh qun l v ngi lao ng khng bn vng.
+ H mong mun lng cao, a v cao... mong mun vt qu k/n, nng lc ca h v v vy d dn n tnh trng tham , tham
nhng.
Cu 8: Tp th lao ng
nh ngha tp th: Tp th l mt cng ng ngi cng nhau lm vic v sinh sng, l mi trng gio dc v rn luyn c
nhn v mi mt, l c s hnh thnh b/c x hi ca con ngi, l iu kin gip cho c nhn pht trin ton din, dn dn tr thnh con
ngi hon chnh
nh ngha tp th lao ng: Tp th lao ng l mt tp hp nhiu ngi lao ng c t/c cht ch vi mc tiu nhim v
c th c s thng nht v t tng, k thut v lnh o t trn xung nhm thc hin tt mc ch chung ca t chc
c im ca tp th l/:
L mt nhm XH chnh thc c Nh nc bo h c tnh php l
C m hot ng chung theo nh hng pht trin ca x hi
Cc c nhn c mi quan h gn b, tng tc h tr ln nhau.
m bo li ch ca c nhn, ca t chc v ca x hi
C s iu hnh thng nht ch huy ca ng` ng u t chc
Cu 9: Xung t trong tp th lao ng.
Khi nim: Xung t trong tp th lao ng l hin tng lm thay i ri lon, mt cn bng cho t chc. Xung t thng
to thnh phe phi vi quan im tri ngc nhau nhm thc hin m ca tng c nhn, tng phe phi trong tp th ca t chc
c im
Xung t thng l nhng vn ng chm n cc quyt li, uy tn, danh d, gi tr o c gia cc thnh vin, nhm vi nhau.
Xung t thng to nn bu khng kh cng thng trong tp th, lm nh hng n kh nng lm vic ca cc thnh vin.
Xung t c th lm thay i c cu ca tp th:
+ Hnh thnh cc nhm nh.
+ Thay i mc ch, thay i k hoch hot ng, sd cc bin php mi t cc mc ch ra.
+ C th loi tr 1 s thnh vin, n n s thay i ngi lnh o v cui cng c th dn n s tan r tp th.
Nguyn nhn gy xung t
Do thiu st c lin quan n vic t chc sn xut, ch yu trong vic nh mc lao ng, trong cc phng thc tr lng, trong vic
s dng cc kch thch vt cht v tinh thn, trong nhp sn xut...

Do thiu st trong lnh vc qun l : Sp xp, phn cng phn nhim ko r rng, ko ph hp vi chuyn mn, khng ph hp vi c im
tm sinh l ngi lao ng, phong cch lnh o cha ph hp, trch nhim ko tng xng vi quyn li v li ch...
Do thiu st trong mi quan h gia cc thnh vin trong tp th : Khng cng bng trong phn chia li ch, quan h i x, c on,
chuyn quyn trong lnh o, thiu tn trng mi ngi, mu thun gia nhng lao ng tch cc vi nhng k chy li, quy ph... c
tn ti cc nhm kn, cc th lnh tiu cc trong tp th.
CU 10: Bu khng kh tm l trong tp th lao ng.
Khng kh tm l c hiu l tnh cht ca mi quan h qua li gia mi ngi trong tp th, l tm trng chnh trong tp th
cng nh s tho mn ca ngi lao ng i vi cng vic c thc hin
Bu khng kh tm l l do mi quan h gia mi ngi v s tng ng tm l to nn, cng l tm trng chnh ca nhm,
c nh hng ln n hot ng ca tng thnh vin, n hot ng chung ca tp th lao ng theo hng tch cc hoc tiu cc.
Cc yu t nh hng n bu khng kh tm l
Do tnh cht mi quan h ca cc thnh vin trong tp th. Khi mc quan h qua li cao, biu hin s on kt cht ch gia
cc thnh vin ( gm c quan h cng tc v quan h tm l ) s c nh hng tt ti bu khng kh tm l
c im ca qu trnh lao ng. Nu cng vic i hi phi c s hp tc, thng nht cao trong hnh ng th mi ngi s
gn b vi nhau hn nhng cng vic gii quyt c lp, t c s tip xc.
Tnh cht ca s lnh o, phong cch, uy tn, nng lc ca ngi lnh o v mi quan h ca h vi cc thnh vin trong tp
th
iu kin lao ng c th lm cho ngi lao ng tho mn hay khng tho mn, t nh hng ti bu khng kh tm l
S tng ng tm l l yu t quan trng trong vic xy dng bu khng kh tm l lnh mnh v th cn ch nh hng ca
nhm khng chnh thc.

CU 11: Ly lan tm l v d lun tp th


a. Ly lan tm l l s lan truyn cm xc t ngi ny sang ngi khc, t nhm ny sang nhm khc trong tp th l/ trc mt vn ,
mt s vic, mt hin tng no ny sinh trong nhng khong thi gian nht nh.
- Kt qu ca s lan truyn tm l l to ra mt trng thi tnh cm chung ca mt nhm, mt tp th l/, s lan truyn tm l c khi gy
ra nhng nh hng tt hoc xu n kt qu hot ng ca mi thnh vin cng nh ca tt c tp th, tu thuc vo nguyn nhn lm
ny sinh cc s vic, hin tng.
- Hin tng ly lan tm l biu hin di 2 hnh thc.
+ Hin tng dao ng t t: Mt s vic, hin tng no lc xut hin cn cha gy c t/ ngay n nhng ngi xung quanh
nhng s tn ti ca n dn gy cm xc i vi ngi xung quanh thng qua qu trnh giao tip v lm ny sinh s bt chc ngi
khc.
+ Hin tng bng n: Hin tng ny xy ra khi con ngi trng thi cng thng thn kinh cao . Lc ch ca con ngi b yu
i, s t ch b gim st, con ngi ri vo trng thi hong lon, bt chc mt cch my mc hnh ng ca ngi khc.
Hin tng ly lan tm l th hin trong nhiu s vic ca tp th ang hot ng, lnh o cn thy r iu khin n c li cho
cng vic ca tp th. Mt mt, s dng nhng cm xc tch cc, to ra cm xc tt trong tp th trc mt hin tng s vic tch
cc no , ng vin, khuyn khch mi ngi tham gia tch cc vo mi hot ng c li cho tp th. Mt khc, cn phi ch ti
nhng cm xc tiu cc trong tp th kp thi c nhng bin php ph hp ngn chn s ly lan ca chng.
b. DLTT: l hnh thc biu hin tm trng ca s ng ngi trong t2 trc nhng s kin, nhng hin tng, nhng hnh vi ca con
ngi xut hin trong cuc sng, trong qu trnh l/. N l s nh gi ca s ng i vi nhng s vic, hin tng, hnh vi ny sinh
trong t2, trong x hi.
Phn loi:
- D lun chnh thc : L d lun c ngi lnh o ng tnh v ng h
- D lun khng chnh thc : L d lun c hnh thnh v lan truyn mt cch t pht, thng khng c s ng h ca lnh o. D
lun khng chnh thc thng xut pht t nhng tin n v nhng vic khng minh bch xy ra trong tp th.
. Trong hot ng, sinh hot ca t2, trong cuc sng x hi thng xut hin nhng s vic, hin tng, nhng hnh vi bt thng,
nhng hin tng c th do mt hoc mt nhm ngi: mt tp th gy ra. N c th mang tnh tch cc hay cha ng trong
nhng mm mng ca s tiu cc. N2 s vic, hin tng... gy t/ ln thc ca nhng ngi xung quanh, gy ra nhng trng thi,
cm xc nhng ngi xung quanh nhng cm xc trng thi cm xc tng ngi l khc nhau tu thuc vo nhng tc nhn gy ra
chng, tu thuc vo nhn thc ca mi ngi v s vic, hin tng . Tuy mc khc nhau trc mt s vic, hin tng, hnh
vi, thi phn ng ca tp th, mt m ng c nhng s ng nht no v chnh s ng nht trong nh ga to thnh d lun
tp th. Trong mt tp th sn xut, t/ ca d lun tp th i vi nhng c nhn v mt t tng, tnh cch, thi , hnh ng rt c
hiu qu.
Vn t ra cho ngi qun l l thng xuyn c thc thm d d lun tp th, t/c v hng dn d lun tp th theo hng
c li cho vic x/d t2, gio dc cc thnh vin i theo l tng chung ca tp th.
TC NG D LUN X HI N I SNG X HI
D lun x hi l mt hin tng c bit biu th s phn xt, nh gi, thi ca cc nhm x hi i vi vn c lin quan n
li ch. D lun x hi c hnh thnh qua cc cuc trao i, tho lun cng khai.
D lun x hi cng l mt hin tng tinh thn nhng gn cht vi thc tin cuc sng, xut pht t thc tin ri tc ng tr li
thc tin . V vy d lun x hi l kin v mt vn g m d lun x hi l tng hp ca thc x hi, bao gm: tm t, tnh
cm, tr tu th hin trong s phn xt, nh gi v thi ca cc nhm x hi v mt vn c lin quan n li ch vt cht hoc
tinh thn.

V vy, d lun x hi bao gi cng c hai v: ch th ca d lun v khch th ca d lun. Ch th ca d lun x hi c th l


kin ca cc nhm x hi, hay l kin ca cng ng; khch th ca d lun x hi c th l nhng vn tm v m (kinh t, chnh
tr, vn ha, x hi ) hay ch mt vn thuc v c nhn no
D lun x hi khc vi tin n ch d lun x hi xut pht t hin thc khch quan, lan truyn vi chnh xc cao v lin quan
n li ch ca ngi truyn tin. V d: d lun x hi phn ng trc thng tin s thu ph xe gn my chng kt xe do S Giao
thng - Cng chnh Thnh ph H Ch Minh xut. Cn tin n th thc gi ln ln, ngi truyn tin thng b bt chi tit v h cu,
thm tht suy ngh ca mnh vo cho thm phn hp dn ngi nghe. V d: tin n v vic thn thing, cha bnh bng cch dng tay
s, nhn in
D lun x hi da vo chun mc x hi nh gi. Chun mc x hi c th thay i theo khng gian, thi gian, do , nh gi ca
d lun x hi cng thay i theo. D lun x hi cn sp xp, iu ha cc quan h x hi, ch ra nhng vic nn lm v nhng vic
khng nn lm, pht huy nhng truyn thng tt p trong qu kh hon chnh hin ti (n c tri tn). D lun x hi khng n
thun l kin m l tng hp thc x hi nn n tc ng mnh vo thc c nhn, buc thc c nhn ha vi cng ng. Trong
thc t, khng phi lc no cng c s can thip ca php lut, nht l nhng vn thuc v c nhn, gia nh nhng d lun x hi
s c kin iu chnh hnh vi sai lch.
Thi phong kin, dn ta nh gi t cch con ngi qua cc chun mc o c Nho gio, ngi qun t phi tam cng, ng
thng, ngi ph n phi gm tam tng, t c, ai vi phm cc chun mc y th b x hi khinh r, xem thng. X hi hin i
ngy nay khng cn g b theo tiu chun y m c m rng thm nhng tiu chun mi nh: nng ng, sng to, tc phong cng
nghip, v.v v d lun x hi cng ln n nhng thi h tt xu nh: li bing, n chi sa a, thc dng, ua i Ngi ta s b
x hi, ngi thn, bn b, lng xm khinh khi, r rng hn l s b chnh quyn trng pht, t y cho chng ta thy sc mnh ca d
lun x hi. Thc t, tng xy ra nhiu trng hp v p lc d lun x hi lm cho nn nhn phi t t hoc b lng bit x.
D lun x hi cn kim sot, kim tra khng chnh thc b my Nh nc v cc cn b c cng v lnh o xem hot ng c ph hp
vi li ch tp th hay khng, cn thit pht hin ra nhng vn gip c quan t php, hnh php thi hnh tt nhim v. iu ny th
hin r nht l ngi dn c th bit rt r v cn b no c bao nhiu ti sn ca chm ca ni, my v my con, hnh tung b n nh
th no; trong khi , bn k khai ti sn ca cn b n khng h th hin v tt c cc v vic tham nhng c pht hin t trc
n nay l t pha qun chng v bo ch, khng c v no do c quan, t chc ng hay on th v cn b pht hin.
D lun x hi thng nht kin v kin ngh nn cng lm lun chc nng t vn cho Chnh ph. C th l Chnh ph vn ku gi nhn
dn gp cc bn d tho Lut, cc nc t bn u c lut trng cu dn.
Thng thng, s kin cng ln th quy m hnh thnh d lun x hi cng cao. Tuy nhin, cng c trng hp ban u c nhiu ngi
tham gia do tng rng c lin quan n li ch ca mnh, nhng sau hiu rng khng lin quan th ngi ta khng tham gia na.
X hi cng m rng dn ch th d lun x hi cng c iu kin pht huy. Ngc li, nu x hi khng dn ch th thay vo ch ca
d lun x hi s l nhng tin n nh hng n i sng chnh tr, x hi do ngi ta khng c cng khai bn bc, tho lun,
khng c iu kin kim chng thc h s kin x hi.
X hi ang pht trin th d lun x hi cng mang tnh tch cc, ngc li, x hi ang khng hong th d lun x hi cng mang tnh
tiu cc.
Do , d lun x hi c ngha l thc o bu khng kh chnh tr, x hi; l tm gng phn hi ng li, chnh sch, php lut ca
Chnh ph; phn nh tm t, tnh cm, nguyn vng ca nhn dn; nh gi nng lc, phm cht ca ngi lnh o; c th da vo d
lun x hi d bo c nhng din bin sp ti ca i sng x hi; pht huy quyn lm ch tp th ca nhn dn, tng cng
mi quan h gia chnh quyn v nhn dn, ngn nga t quan liu, xa ri qun chng, v.v V vy, ngi lm cng tc qun l phi bit
iu tra d lun x hi, phi bit thu thp, x l v phn tch thng tin c quyt nh ng n, chn chnh kp thi cc khim khuyt
trong ng li, chnh sch, p ng yu cu ca qun chng nhn dn.
Nh vy, bin php tt nht iu chnh d lun x hi theo hng lnh mnh l Chnh ph phi cng khai, minh bch tt c cc loi
thng tin. Khi ngi dn bit r vn mt cch chnh xc, c quyn cng khai tho lun vn bt c ni u th ngi ta khng
cn phi r tai, ni nh ln lt, sai mt ly i mt dm, s kin tr thnh tin n tai hi.
Trong thi i bng n thng tin t mng Internet ton cu, ngi ta c th tm thy bt c thng tin no t mt ci click chut, th vic
cm on, gii hn, sit cht qun l truyn thng ch lm cho truyn thng Nh nc mt sc cnh tranh vi truyn thng t do. Ngy
nay, truyn thng t do (cc website, blog c nhn) l mt kiu d lun x hi thi k thut s. Khng th ni t do trn bo ch chnh
thng, ngi dn tm n nhng phng tin khc, v cc website, blog c nhn l cng c c lc gip h thc hin quyn t do ngn
lun d i khi ginh quyn c ni, ngi ni phi n danh.
Dn gian c cu: Nm ngi c tc, ai nm k trc u. Nu cng phn nh mt s kin vi quan im v cch th hin ging nhau,
gia truyn thng Nh nc v truyn thng t do, ngi c s tin truyn thng Nh nc hn bi hai ch Nh nc nh mt th
tem bo m cht lng hng ha c cu chng ti Ta, khi quyn v li ch hp php b xm hi cn c ch kin ra Ta, cn
cn c vo truyn thng t do th khi b xm hi bit kin ai nu ngi vit n danh.
Tuy nhin, khi truyn thng Nh nc c ni mi mt chiu hoc khng ni n s vic ni bt m ngi dn ang nhn thy din ra
trc mt mnh; trong khi truyn thng t do thng tin vi y bng chng, hnh nh minh ha th ngi dn ng nhin s tin vo
truyn thng t do v quay lng vi truyn thng Nh nc. n mt lc no , i a s ngi dn tin vo truyn thng t do th khi
truyn thng t do ginh quyn kim sot, nh hng d lun x hi.
Ai cng bit quy lut c s h tng quyt nh kin trc thng tng, kin trc thng tng tc ng tr li c s h tng, khi c s h

tng thay i s tc ng lm thay i kin trc thng tng. Khi d lun x hi khng ng tnh vi mt quyt sch no th dng
bin php cng rn n my p buc cng kh lng thc hin c, m li gy nn s cm phn, tc gin trong nhn dn th hu qu
khn lng.
Hoc khi d lun x hi th vi chnh quyn, khng quan tm n cc hot ng ca chnh quyn, ngi dn hnh x kiu i ph vi
cc chnh sch ca chnh quyn th chnh quyn c vn khng bnh thng, cn phi c xem xt, chn chnh, kin ton
Hoc khi mt s kin xm hi o c, xm hi conngi, xm hi x hi no ng ln n li b d lun x hi xem l chuyn
thng ngy huyn th d lun x hi t n bc l cho chng ta thy s bng hoi o c x hi, Nh nc cn c bin php can
thip thch hp iu chnh tnh hnh, lm lnh mnh ha i sng x hi.
Dn nh Thin , Dn vi qu, x tc th chi, qun vi khinh l nguyn tc bt di bt dch i vi mt Chnh ph ca dn, do dn, v
dn. V vy, nu mt Chnh ph bit quan tm, bit lng nghe d lun x hi iu chnh ng li, chnh sch p ng d lun x
hi, cng l p ng mong mi ca nhn dn l vic lm chnh ng, phc c chung cho c dn tc, quc gia.
Cu 12. Nhng biu hin tm l ca tp th l on kt
1. S thng nht trong TTL
Thng nht quan im nhn thc, thi hnh ng hng vo mc ch chung ca tp th
Chia s, gip phi hp trong hot ng chung
on kt ko gy b phi
Tch cc l sng ng ng gp cho s pht trin ca tp th
Lun yu cu cao vi tt c c thnh vin trong tp th
Mi c nhn c thc, trch nhim, k lut
Cu 13: Chc nng nh qun l
1. Hoch nh: l ra v quyt nh cc k hoch, y l ct li chin lc kinh doanh , khng c t duy kinh doanh khng th
ra chin lckinh doanh sut thc , ti u c thc cht ca hoch nh. vch ra cc chin lc nhm t c mc tiu ca chc,
cc quyt nh v cc k hoch c ra phi linh hot , n khng c nh , bt bin m c th thay i trong tng lai ,v mi trng
lun lun bin i , cc quyt nh v k hoch ca t chc c th dng trong giai on ny s khng ph hp trong giai on sau. Chc
nng hoch nh l qu trnh trong nh qun l xc nh, la chn mc tiu cu t chc v vch ra cc hnh ng cn thit nhm t
mc tiu
2. T chc :L chc nng b my , cn b ch cht , l chc nng tuyn chn , o to bi dng v qun l nhn vin ,l vic
ra thit lp nhng m hnh v cc mi quan h v nhim v m tong thnh vin trong DN phi tn trng thc hin l qu trnh b tr
sp xp b my i t cp thp n cp cao(cp c s , cp trung v cp cao )
3. Ch huy :tnh cht l ra cc ch th , quan st vic thc hin cc ch th , ng vin cp di thc hin tt cc ch th .
Kim tra :Bao gm kim tra doanh s ,chi ph , li nhun , kh lng cht lng hng ho hay dch v,kim tra tinh thn ca
nhn vin cc mqh nhn s,kim tra qu thi gian v kim tra chnh cng tc qun l trong doanh nghip.hot ng ny ra 1 cch ton
din v tt c cc cu trong hot ng sn xut kinh doanh. Vic kim tra (kim sot) nc trong hay sau qu trnh sn xut kinh
doanh u quan trng nh nhau ..
Cu14: c im ngh nghip ca nh qun l
Tnh gin tip : tc l phi thng qua trong h thng t chc v tp th lao ng mi tc ng n sxkd , tt c nhng thnh vin
trong t chc n nhn vin 1 s tc ng u thng qua cc cp qun l bn di quyn ca cp cao nht
Tnh sng to : lao ng tr c l ch yu , thc cht ca s sng to l to ra ci mi , nh qun l phI lun lun tip xc v
giI quyt nhiu vn thuc nhiu lnh vc khc nhau ca cuc sng , lun phi tip xc vi ci mi cI bin ng v nhng yu t
phc tp a dng ca n v x hi , nn s sng to l rt cn thit i vi nh qun l , nu khng c s sng to nh qun l kh c
th tn ti trn th trng
Hiu bit rng : nh qun l i hi kin thc thuc nhiu lnh vc khc nhau ,khng nhng hiu bit v tm l ngi tiu dng
tng vng , tng min , tng lnh th m i hi phi hiu ht cc kin thc v khoa hc, k thut , chnh tr , kinh t , xh , vn ha ,
qun s c bit l khoa hc v ngh thut qun tr
iu khin qun l v s dng con ngi trong cng vic: nh qun tr cn c kin thc v tm l hc c nhn , tm l hc xh
v tm l hc giao tip
Cu 15. Nng lc ca NQLQ
NLQL l t hp cc thuc tnh ca nhn cch p ng yu cu ca hot ng qun l, m bo cho hot ng t hiu qu
Nng lc c bn ca nh qun l
Nng lc ra quyt nh:
Quyt nh phi ng n kp thi t hiu qu.
Quyt nh phi ph hp vi mc ch , mc tiu ca t chc v quyt nh phi c tm nhn
Quyt nh phi ph hp vi nhu cu , nguyn vng mong mun ca ngi di quyt nh . phi tn dng tt c cc c hi
ca t chc, ton b cc c nhn trong t chc ch khng phi ring ca NQL , em li li ch cho cc thnh vin
Quyt nh phi huy ng , phi phi hp c tt c n lc ca cc thnh vin trong t chc
Nng lc t chc v thc hin quyt nh : ra quyt nh ng cn phi t chc thc thin quyt nh mi c hiu qu , ng
thi phi c s phi hp kt hp ca cc b phn thnh vin. Gm 2 lnh vc:
Phm cht chung: c tt c mi ng`, tnh ci m, nhanh tr, c quan st, c suy xt, c sng kin, kh nng t chc KH hp l.
Phm cht chuyn bit: gn lin vi chuyn mn v c bit phi c nh qun l ch ko nht thit phi c ng` bnh thng,
nhy cm v t chc(phong cch qun l, ng x, ng ph, thay i c cu); kh nng gy nh hng(tc ng) v ngh lc v ch
i vi cp di, phong cch ng` lnh o nh hng n cp di; sng to, khng nh knng ca mnh; am hiu su sc v chuyn
mn.
Nng lc chuyn mn : NQL phi am hiu su rng lnh vc hot ng ca cng ty , n v m nhiu ph trch , nm c tnh
hnh chuyn mn , quy trnh , cng ngh sn xut , phi c t duy h thng, kh nng t chc bi dng nng cao kin thc tay ngh.