You are on page 1of 8

ISTORIJA UMETNOSTI

BLA BLA ANTIKI SVET


1.EGIPAT
-piramide: grobnice faraona, kao mesto metamorfoze, transformacije, radi
ukljuivanja u veni ivot. Leevi prolaze kroz proces mumifikacije koji spreava
raspadanje. Sarkofag su grobnice. Najpoznatije su u Gizi, na prilazu Kairu: Keopsova,
137m (najvea), Kefrenova i Mikerinova. To su sve faraoni IV dinastije.
SREDNJI VEK
-1088. osniva se Univerzitet u Bolonji, izgradnja bazilike Svetog Marka u Veneciji
-u 14. veku piu se velika dela: Dante Boanstvenu komediju, Petrarka Kanconijera,
a Bokao Dekamerona
1.ROMANIKA: crkve i manastiri, npr. bazilka Svetog Ambrozija u Milanu
Benedeto Antelami, bitna linost, Italijan, projektovao graevine
-Pizanska romanika, najpoznatiji trg Kampo dei mirakoli sa katedralom (delo Busketa
i Rinalda), krivim tornjem i krstionicom;
-Normanska romanika u Siciliji: katedrala u Montealu kod Palerma, na Siciliji
-bazilika Svetog Marka u Veneciji
2.DRUGI NARODI
-Marko Polo, najvaniji putnik u istoriji (13. i 14. vek), napisao putopis Milion
-1271. krenuo u Aziju, i 1275. kopnom stigao u Kinu
3.GOTIKA- katedrala u Amijenu, Francuska
-Italija: crkva Santa Marija Novela u Firenci, bazilika Svetog Franje u Asiziju
-najvea postojea gotska crkva je Milanska katedrala
slikarstvo:
oto di Bondone- italijan iz Firence, inovator evropskog slikarstva, freske: Hrist
pretvara vodu u vino, Pokolj vitlejemske dece
imabue- Raspee, freska
Duo di Boninsenja-Madona
Simone Martini- Italijan iz Sijene, dela: Blagovesti

*Ambroo Lorenceti- Posledice dobre vlasti, alegorijom se bavio


4.RENESANSA: 15, 16. vek, ponovno raanje, sredite u Italiji
Mikelanelo Buonaroti- David (skulptura)
1455. pronalazak tamparije, Gutemberg objavljuje tampanu Bibliju
1517. Martin Luter
Mazao, bitan slikar
kola Pjera dela Franeske- Panorama idealnog grada
Karlo Kriveli- Blagovesti
Andrea Mantenja- Soba mladenaca, Vojvodske palate u Mantovi
Sandro Botieli- Prolee
Santa Marija del Fjore, Firenca, Filipo Bruneleski
Leonardo da Vini: Bogorodica u peini (Luvr), okonda (Mona Liza, u Luvru), Sveti
Jovan Krstitelj (Luvr), Tajna veera (freska, Milano)
ordone da Kastelfranko Veneto: Oluja
Ticijan Veelio- Uspenje Bogorodice
Rafael Sancio: ena sa velom, Atinska kola,
Mikelanelo Buonaroti: svod Sikstinske kapele,
Antonio Alegri: Uspenje Bogorodice
*NOVI SVET:
Kolumbo i Amerika 1492.
5.BAROK:
1642. otkrie Australije
1682. Isak Njutn otkriva gravitaciju
1776. roenje SADa
1789. Francuska revolucija
Mikelanelo Merizi: Madona iz Loreta, Bekstvo u Egipat
Jan Vermer: Holananin, slika Razgovor

Dijego Velaskez: panac Kraljevska porodica (ili Mlade plemkinje)


El Greko: prvi eksperimentisao sa vetakim osvetljnjem, Deak koji duva u areni
ugljen
or de la Tur: Magdalena pokajnica
Rembrant van Rijn: Holananin, Sveta porodica uvee
*MRTVA PRIRODA
Evaristo Baenis: Mrtva priroda
*18. vek
-Versajski dvorac
-dvorac Petra Velikog u Sankt Petersburgu
*19. vek
1826. roenje fotografske tehinke
1895. braa Limijer i kinematograf
*
Antonio Kanova- Napoleon Bonaparta (skulptura)
6.ROMANTIZAM:
Kaspar David Fridrih- Morski pejza, Stablo i gavrani
Vilijem Tarner- Brod u plamenu
*makijajoli- grupa slikara, toskanskog porekla, bavili se tehnikom zasnovanom na
efektima bojenih mrlja
-to su: ovani Fatori (Odmor rimskih koijaa, Beli zid), Silvestro Lega (ena sa
crvenim alom), Sinjorini, Sernezi...
7.IMPRESIONIZAM: nee 19. i 20. vek, slikali napolju
-po Moneovom platnu Impresija ili raanje sunca
-najvei predstavnici su: Klod Mone (ena sa suncobranom, ene u vrtu, Stogovi
krajem leta, Stogovi na snegu), Pjer Ogist Renoar (Ples u Bugivalu), Kamij Pisaro,
Edgar Dega (as plesa), Alfred Sislej, Berta Morizo (Luka u Lorienu), Eduar Mane
(Doruak na travi, Moneov amac-atelje na Seni)

8.POENTILIZAM: razvio se u Francuskoj, or Sera je zaetnik, takanje i sitni potezi


etkice, slikali u ateljeu

or Sera- Nedeljno popodne na ostrvu Grand at


Pol Sinjak- Sen Tropez
ino Severini- Kruno irenje centrifugalne svetlosti

9.DIVIZIONIZAM: istovremeno se razvio sa poentilizmom, ali u Italiji


-rascepkani divisi, potezi slikarske etkice
-ovani Segantini- Triptih prirode
-Gaetano Previati- Ples asova

10.POSTIMPRESIONIZAM: 19.vek
*Pol Sezan- iz Francuske, Kue Gardana, Autoportret, Igrai karata, Mrtva priroda sa
zelenom vazom, ena pokraj ibrika za kafu
*Vinsent van Gog- iz Holandije, vei deo ivota proveo u Francuskoj, samoubistvo na
kraju
dela: vie Autoportreta (1887, 1888...), Umetnikova soba u Arlu, Seljanke,
Sakupljaice klasja
*Pol Gogen- iz Francuske, putuje na Marikanska ostrva, i zaustavlja se na Tahitiju
njegova dela: Autoportret-karikatura, Parau api( ta ima novo), Arearea (Razbibriga)
11.LIBERTI (cvetni): italijanska varijanta stila art novo, preovladavaju talasaste
linije, spirale, cvetni ukrasi
-rodio se u vreme Bel epok, a nestao poetkom Prvog svetskog rata
*Gustav Klimt: predstavnik austrijskog art novoa (spiralne linije i trouglovi, zlatna
boja)
dela: Iekivanje, Filozofija, Medicina, Pravda, Poljubac
12.DVADESETI VEK:
1905. Teorija relativiteta, Albert Ajntajn
1914-1918. Prvi svetski rat
1917. Boljevika revolucija u Rusiji
1933. Hitler uzima vlast
1939. Drugi svetski rat
1945. baena atomska bomba na Hiroimu i Nagasaki, kraj rata

1949. stvaranje NATOa


1963. ubistvo Dona F. Kenedija
1999. ulazi evro u upotrebu, NATO bombarduje Jugu
*FOVISTI: dreave boje
-predstavnici: Anri Matis (Portret sa zelenom crtom, Radost ivljenja), Andre Deren
(Krivina u LEstaku), Moris de Vlamenk, Kes van Dongen (Pevaica), Raul Difi
*EKSPRESIONIZAM: avangardni pokret
-Edvard Munk- Krik
-Maks Pehtajn- Pod kronjama
-Oskar Kokoka- Portret
*KUBIZAM: Pablo Pikaso
dela: Harlekin sa svojom prijateljicom, Dva brata, Gospoice iz Avinjona , Gernika
-termin potie od francuske rei za kocku
-or Brak- Kue u Eestaku (zajedno sa Pikasom, zaetnik)
*FUTURIZAM: osniva je pesnik i intelektualac Filipo Tomazo Marineti,
-Karlo Kara-Konjanik
-akomo Bala- Dinamizam psa na uzici, Auto je proao
-Umberto Booni- Smeh, Ulica ulazi u kuu, Dinamizam biciklista, Dinamizam
fudbalera
*PARISKA KOLA: poetkom veka je Pariz smatran najznaajnijom kolom na svetu,
Monmartr gradska etvrt umetnika, to je grupa slikara, veinom stranaca, koja nije
pripadala nijednom odreenom pravcu
umetnici: Anri Ruso (Dreserka zmija), Moris Utril, or Ruo, Mark agal, Haim Sutin
(Muki portret), Amadeo Modiljani (Portret Lunie ekovske), Filipo de Pizis (Cvee)
-Mark agal- jevrejin izbegao iz Rusije, dela: Muzika (Zeleni violinista), Jai selo
*PLAVI JAHA: grupa, Vasilij Kandinski, Franc Mark, August Manke
dela: August Make- Veliki osvetljeni izlog, Franc Mark- uta krava
blizak grupi je Paul Kle, vajcarac, dela: Podvodna bata, Riblje oko, Baletan,
*APSTRAKCIJA: creator apstraktnog jezika, Vasilij Kandinski

dela: Raznobojni krug, U plavom,


*RUSKA AVANGARDA:
1.LUIZAM- kao sinteza dva pravca, kubizma i futurizma, nastaje luizam (lu kao
zrak), Mihail Larionov (Luistike kobasice)
2.SUPREMATIZAM- Kazimir Maljevi (Otra, Crveni i crni kvadrat, Avion u letu- ove
dve slike su one rtd slike, samo kvadrati)
3.KONSTRUKTIVIZAM- Vladimir Tatljin (Studija table)
*DADAIZAM:
-pokret osnovan u Cirihu, pisac Tristan Cara i ostali
-dada nema prezicno znaenje, to je potpuni raskid sa proslou i pobuna protiv
ustaljenih kulturnih formi
Marsel Dian- Pisoar-fontana
Hana Hoh- Rez kuhinjskim noem
Marsel Dian-okonda sa brkovima
-klub Dada u Berlinu, 1919.
-fotomontaa, izumeo je Raul Hausman, to je intervencija na fotografskom
materijalu
dela Hausmana: Dada pobeuje
Amerikanac Men Rej- primenjivao fotokontakt, osvetljavanje i duplu ekspoziciju; po
njemu REJOGRAFIJA, stavljanje predmeta na fotografsku hartiju i njenom izlaganju
snanom izvoru svetlosti, bez aparata
*NEOPLASTICIZAM: Pit Mondrijan (Sivo drvo, Kompozicija sa bojama, Kompozicija
(opet oni kvadrati obojeni), Teo van Dusburg
*NADREALIZAM: Maks Ernst, Rene Magrit, Salvador Dali, Huan Miro
Magrit- Terapeut, Slaba taka
Dali-Par sa glavama punim oblaka, Upornost seanja
Ernst-Izabran od zla, Velika uma
*APSTRAKTNI EKSPRESIONIZAM: to je akciono slikarstvo

Vilem de Koning (Dve ene na molu), Aril Gorki (Crvena i braon boja)
najpoznatiji: Dekson Polok, poznat po dripingu, kapanju boja na platno, delo: Odjek
broj 25
*NEOREALIZAM: u Italiji, Renato Gutuzo (Raspee, Balkon)
*NEODADAIZAM: centar moderne umetnosti se posle Drugog rata premeta iz Pariza
u Njujork
umetnici: Robert Rauenberg (Kanjon), Dasper Douns (Tri zastave)
*POP-ART: Endi Vorhol- Pepsi Kola, Campbell Soup, Merlin Monro
Roj Lihtentajn: posegnuo za tehnikom stripa, efekat krupnog takanja
dela: The melody haunts my reverie, Whaam!
*HIPERREALIZAM: slikari etkicom i bojom imitiraju preciznost i jasnou fotografije,
obraajui posebnu panju na detalje
Riard Meklin- Mrtva priroda sa crnim dokejem
Dvejni Henson- ena sa kolicima za nabavku namirnica
*OPTIKA UMETNOST (OP-ART):
tehnika se bazira na svojstvima ljudskog oka da odreene prizore prepoznaje kao
slike koje se kreu itd.
Viktor Vazareli- Ekspanzija
Ginter Uker- Reljef sa ekserima
*OD MINIMALIZMA DO KONCEPTUALIZMA:
izmeu ezdesetih i sedamdesetih istrauje se umetnost kao koncept, ideja
minimalizam: Frenk Stela, Donald Dad, Karl Andre, Kenet Noland, Sol de Vit, Kreg
Kaufman
minimalizam u Evropi: Pjero Manconi
*LEND-ART: intervencija nad ambijentom
Kristo Javaev- pakuje zgrade (deo Velikog kineskog zida, Rajhstag)
*GRAFITIZAM: od grafit, tragovi urezani u tvrdom materijalu
grafiti kao divlji natpisi sa raznovrsnim znaenjima

grafiti metropola su roeni kao spontano sredstvo vizuelne komunikacije, koje u sebi
nosi snanu poruku drutvenog protesta
Kit Hering, an-Miel Baskijat
*MODA:
najpoznatija krojaica svih vremena- Koko anel
Sonja Delone- kreira futuristiku odeu

RENIK

AGORA- trg polisa


AKROPOLJ- tvrava na uzvienju
AVANGARDA- revolucionarno, prevratniko umetniko delovanje
BEL EPOK- period izmeu 1880. do Prvog svetskog
KSILOGRAFIJA- najstarija tamparska tehnika
MANIFEST- program ili najava politikog, kulturnog ili umetnikog pokreta, napisan u
propagandne svrhe
NEKROPOLA- grad mrtvih
ROKOKO- stil koji krasi naglaena asimetrija, ornamentalnost i hirovitost
SATIRA- vie ili manje skrivena kritika
VITRA- napravljen od staklenih ploa, esto raznobojnih i sloenih tako da obrazuju
sliku ili ornament