You are on page 1of 50

Hidraulika

Oinarrizko maila
D. Merkle • B. Schrader • M. Thomes

A
P

T

P

A

B

P

T

P

T
P

T
Ts

M

Irakurle:
Eskuetan duzun liburu hau, oinarrizko Teknologi liburuen zerrendarako beste
bat gehiago duzu.
Liburu hauek argitaratzeak dituen zailtasunak kontuan izanik, benetan
eskertzekoa da hemen egin den ahalegina. Alde batetik Usurbilgo Lanbide
Eskolako Automatismo Industrialak departamentuaren iniziatiba, FESTO
S.A.ren laguntza, liburuaren eskubideak baimendu, konposaketa eta argitalpena
egiteagatik, ELHUYAR Kultur Elkarteari hain ongi egin duen itzulpenagatik eta
KUTXA Fundazioari, azkenean sortu diren gastuak ordaintzen lagundu duelako.
Elkarlanean lortu dugun fruitu hau gure ikasle eta irakasleentzat lagungarria
izango den itxaropenarekin, etorkizunean lan-harremanetarako formula giza
erabiliz, ea beste oinarrizko Teknologi liburuak euskaratzen ditugun.
Hori da gure asmoa.
Iñaki Mujika Aizpurua
Usurbilgo Lanbide Eskolako Zuzendaria
eta liburu honen koordinatzailea

Order No.:
Description:
Designation:
Edition:
Computer Layout:
Authors:

094376
HYDRAUL.LEHRB
D.LB-TP501-C
09/95
S.Durz
D. Merkle, B. Schrader, M. Thomes

 Copyright by Festo Didactic KG, D-7300 Esslingen 1, 1989
All rights reserved, including transtaion rights. No part of this documentation
may be reproduced or transmitted in any form or by any means, electronic,
mechanical, photocopying or otherwise, without the prior written permission of
Festo Didactic KG.
ISBN 3-8127-4376-4

Festo Didactic

Eskuliburu honen sorrerari buruzko argibideak............................. . . . . . . . . . . 5

A: Ikastaroa
1. Ekipamendu hidraulikoaren zereginak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
1.1 Hidraulika egonkorra . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
1.2 Hidraulika higikorra . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
1.3 Hidraulika beste teknika batzuekin konparatuta . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
2. Sistema hidraulikoaren osagaiak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.1 Energia hornitzeko unitatea; garbiketa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.2 Presiodun jariakina . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.3 Balbulak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.4 Zilindroak (eragiketa lineala) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.5 Motorrak (eragiketa birakaria) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.6 Osagaien elkarketa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

15
16
16
17
19
20
21

3. Ikurrak eta adierazpen grafikoak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.1 Ponpak eta motorrak. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.2 Zenbait bidetako balbulak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.3 Eragiketa-erak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.4 Presioa erregulatzeko balbulak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.5 Emaria erregulatzeko balbulak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.6 Ixteko balbulak. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.7 Zilindroak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.8 Energiaren prestaketa eta transmisioa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.9 Neurgailuak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.10 Ekipamenduen konbinazioa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

25
26
27
29
31
33
34
35
37
38
38

4. Ekipamendu hidraulikoaren osakera eta eskemak . . . . . . . . . . . . . . . .
4.1 Seinaleak kontrolatzeko unitatea . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.2 Energia hornitzeko unitatea. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.3 Eskemak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

39
41
42
44

5. Kontrol-lana burutzeko metodoa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.1 Lehen urratsa: aurretiazko zenbait ohar. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.2 Bigarren urratsa: osagai-aukeraketa eta diagramak . . . . . . . . . . . . . . .
5.3 Hirugarren urratsa: ekipamendua muntatzea . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.4 Laugarren urratsa: funtzionamendu-kontrola eta emaitzen ebaluazioa.

49
51
52
54
54

6. Ekipamenduaren horniketa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6.1 Ponparen garraio-emaria
1. ariketa: gainazal lauak artezteko makina . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6.2 Presioa mugatzeko zuzenean eragindako balbula
2. ariketa: tolestatzeko makina . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6.3 Emariarekiko erresistentzia
3. ariketa: arrabol-bidea . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

57
58
64
68

1

Edukia

Festo Didactic

7. Higidurak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.1 Efektu bakuneko zilindroaren eragintza
4. ariketa: estanpazio-prentsa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.2 Efektu bikoitzeko zilindroaren eragintza
5. ariketa: goilaredun palanka. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.3 4/3 bideko balbula
6. ariketa: pinturak lehortzeko labea. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

75
76
82
88

8. Abiaduraren erregulazioa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95
8.1 Abiaduraren kontrola
7. ariketa: finkapen-sistema . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96
8.2 Abiadura-erredukzioa
8. ariketa: garabi hidraulikoa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102
8.3 Abiaduraren erregulazioa norabidearen arabera
9. ariketa: tornuko aitzinapenaren kontrola . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106
8.4 Emaria bideratzea
10. ariketa: arrabotatzeko makina . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112
9. Presioaren erregulazioa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 123
9.1 Presioa erregulatzeko balbula
11. ariketa: zulagailua . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124

2

Festo Didactic

B: Oinarrizko ezagumenduak
1. Hidraulikaren oinarri fisikoak. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.1 Presioa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.2 Presioaren hedapena . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.3 Indarren biderketa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.4 Distantzien biderketa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.5 Presioen biderketa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.6 Bolumen-emaria . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.7 Jarraitasun-ekuazioa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.8 Presio-neurketa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.9 Tenperaturaren neurketa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.10 Bolumen-emariaren neurketa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.11 Emari-motak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.12 Marruskadura, beroa, presio-galerak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.13 Energia eta potentzia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.14 Urradurazko higadurak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.15 Estuguneak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

135
136
141
143
146
148
150
151
157
158
158
159
163
170
182
184

2. Presiodun fluidoak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.1 Presiodun fluidoen zereginak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.2 Presiodun fluido-motak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.3 Ezaugarriak eta baldintzak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.4 Biskositatea . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

187
188
189
190
191

3. Sistema hidraulikoaren errepresentazioak. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.1 Kokapen-planoa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.2 Eskema hidraulikoa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.3 Ekipamenduen datu teknikoak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.4 Funtzio-diagrama . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.5 Funtzio-planoa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

199
200
201
202
203
204

4. Energia hornitzeko ekipamenduaren osagaiak . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.1 Motorrak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.2 Ponpak. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.3 Akoplamenduak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.4 Depositoak. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.5 Iragazkiak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.6 Hozketa-sistemak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.7 Beroketa-sistemak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

205
207
209
219
219
222
233
235

5. Balbulak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.1 Dimentsio izendatuak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.2 Eraikuntza-motak. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.3 Asentu-balbulak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.4 Irristailu-balbulak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.5 Pistoiaren kokapen-motak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.6 Pistoien profilak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

237
238
241
242
243
245
250

3

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10. . . .2 Noranzko bakarreko balbula desblokeagarria . . . . . . . . . . . . . 10. . . . . . . . 7. . . . . . .3 Noranzko bakarreko balbula bikoitza. . 7. . . . . . . . . . Zenbait bidetako balbulak . . . . . . . . . . 267 272 276 278 281 8. . . . . Motor hidraulikoak . . . . . . . . . . . . . . . . . . 341 344 352 356 358 359 360 361 13. . . . 9. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .2 Tutu zurrunak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1 Noranzko bakarreko balbulak . . . . . . . . . . . . . . . . 7. . . . . . . . . 10. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1 Presioa mugatzeko balbulak. . . . . . .7 Fluxu-neurgailuak . 8. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1 Iratotzeko balbulak eta diafragma-balbulak . . . . . . . . . . . . . .2 Iratotzeko balbula erregulagarriak . . . . . . . . . . . 401 Kontzeptu teknikoen aurkibideak . . . . . 403 4 . . 7. . . . . . . . 10. . . . . . 9. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12. . . . . . . .Festo Didactic 6. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .3 Konexio-plakak . . . . . . . emari-erregulatzailea. . . .7 Datu nagusiak . . . . . . . . . . . . . Akzesorioak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 253 6.3 Muturreko posizioak moteltzea . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12. .4 4/3 bideko balbulak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .6 Presio-sentsoreak . . . . . . . . . . . Zilindro hidraulikoak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 399 Irudien erreferentziak . . . . . . . . Eranskina . 299 301 305 306 10. . . . . . . . . . . . . . .5 Manometroak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10. . . . . . . . . . . . . . .1 Efektu bakuneko zilindroak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kontrolerako eta emaria erregulatzeko balbulak . 12. . . . . . . . . . . . . . . . . 335 12. . . . . . Ixteko balbulak . . . . . 8. . . . .5 Finkapen-motak. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .9 Zilindroaren aukeraketa . . . . . . . . . . . . . . 10. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . desblokeagarria. . . . . . . . . . . . . . . . . . 255 6. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1 Tutu malguak . . . . . . 12. . . . . . . Presioa mugatu eta erregulatzeko balbulak . . . . . . . . . .1 2/2 bideko balbulak . . . . 363 C: A ataleko adibideen ebazpenak Indarrean dauden arauei buruzko argibideak . . . . . . . . . . .2 Efektu bikoitzeko zilindroak. . 10. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 287 289 292 296 9. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .4 Junturak. . . . . . . . 261 7. . . . . . . .2 3/2 bideko balbulak . . . 12. . . . . . . . . 313 315 317 320 321 323 324 324 327 329 11. . . . . . . . .4 Airea ateratzeko balbulak . . . . 9. .6 Airea kanporatzea . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10.3 Bi bideko balbula. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .2 Presioa erregulatzeko balbulak. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .8 Gilbordura-erresistentzia . . .3 4/2 bideko balbulak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

gero irakurlea kontrol-lana bere kabuz burutzeko gai izan dadin. Eskuliburuaren bukaeran kontzeptuen aurkibidea dator. eta gainera autodidakta diren ikasleek hidraulikako testuliburu gisa ere erabil dezakete. Beraz. Hidraulikako ikastaroetan zehar laguntza izatea du helburu. Eskaintzen diren ariketak C atalean ebatziak daude. Ikastaroak burutzeko. eta C atalean berriz. adibide bezala soluziotako bat ematen delarik. ekipamendu eta tresneriari buruzko argibideak ematen dira.G. ikasketarako testuliburu edo kontsulta-iturri gisa erabil daiteke atal hau. 5 . ikasleentzako ariketa-bilduma eta irakaslearentzako liburuki bat eskaintzen dira.Festo Didactic Eskuliburu honen sorrerari buruzko argibideak Eskuliburu hau Festo Didactic K. Eskuliburua hiru zatitan banatzen da: A atalean ikastaroa bera jorratzen da. enpresak bere aginte-teknikak irakasteko duen sistemaren zati da. B atalean oinarrizko informazioak ematen dira. kontzeptu teknikoen bidez behar den informazioa lortzeko erabil daitekeelarik. Eskuliburu honetan kontrol-funtzio baten ebazpenerako metodologia eskaintzen da. Ikastaro honetako A atalean. B atalean eduki teorikozko informazio orokorrak eskaintzen dira. ikasleak sistema hidraulikoen aplikazioak eta ekipamendu teknikoekin zerikusia duten ezaguera orokorrak ikasiko ditu. proposatutako ariketen ebazpenak eskaintzen dira. Eskuliburuaren zati honetan hidraulikarekin erlazionaturiko fisika.

Festo Didactic 6 .

Festo Didactic A atala Ikastaroa 7 A .

Festo Didactic A 8 .

Ekipamendu hidraulikoaren zereginak Festo Didactic A 1 1. kapitulua Ekipamendu hidraulikoaren zereginak 9 .

Ondorengo orrietan hidraulikaren aplikazio arruntenak aipatuko dira. Aplikazio geldikorrak berriz finkoak dira. sistema hidraulikoek betetzen dituzten zereginak ulertu ahal izateko. 10 . Hidraulika geldikorrean elektrobalbulak erabiltzen dira. sistema hidraulikoen aplikazio-eremuak aztertuko ditugu lehenik. arlo honetan behar diren segurtasun-neurriak direla medio. aplikazio-eremua oso zabala dela ikusiko dugu. Eskuliburu honek hidraulikari eta bere aplikazioei buruzko ezaguera sakontzea du helburu. Abioien eraikuntzan. Presiopeko fluido hauen bidez transmititzen da energia. Automatizazio-teknika modernoetan hidraulikak duen garrantzia dela eta. zenbait adibideren bidez. Aplikazioak bi motakoak izan daitezke: • Aplikazio geldikorrak • Aplikazio higikorrak Aplikazio higikorretan higidurak sortzen dira. gurpilen edo kateen bidez. Hidraulika higikorraren ezaugarri nabarmenetakoa. gehienetan balbulak eskuz eragitea da. sistema hidraulikoak erabiltzen dira.eta produkzio-zentru modernoetan. eta ez da desplazamendurik sortzen.A Ekipamendu hidraulikoaren zereginak Festo Didactic 1 Hidraulika Zer da? Fabrikazio. Presiopean dauden fluidoez baliatuz indarrak eta higidurak sortzea da hidraulika. hegazkingintzan eta meagintzan dituen aplikazioak. Horretarako. Aipatzekoak dira hidraulikak ontzigintzan. hidraulikak garrantzi handia du.

eta muntai makinak Garraiabideak Garraio.1 Hidraulika egonkorraren aplikazio-eremuak hauek dira: • • • • • • • 1.eta jasotze-tresneria Prentsak Injekzioz moldeatzeko makinak Ijezteko makinak Jasogailuak Aplikazio guzti hauetan makina-erremintetako erabilera nagusitzen da Tornua Zenbakizko kontrola duten makina-erreminta berrien funtzioa. Depositoa gainean duen prentsa 11 Hidraulika egonkorra . piezak eta erremintak hidraulikoki atxikitzea da. Honetaz gain.1 Era guztietako produkzio.Ekipamendu hidraulikoaren zereginak Festo Didactic A 1. ardatzen aitzinapena eta eragintza ere sistema hidrauliko baten gain egon daiteke.

Hondeagailuetan adibidez.2 Hidraulika higikorra Hidraulika higikorraren aplikazio-eremuak hauek dira: • • • • Eraikuntzarako makinak Iraulgailuak. Hidraulika higikorra 12 . Higidura zuzenak sortzeko sistema linealak (zilindroak) erabiltzen dira.Ekipamendu hidraulikoaren zereginak A Festo Didactic 1. heltzeko eta biratzeko). eta biraketa-higidurak sortzeko biraketa-sistemak (motorrak. pala mekanikoak.2 1. ponpa birakariak).eta jasotze-tresneria Nekazaritzarako makinak Eraikuntzarako makineriaren industrian hidraulikaren aplikazioak ugari dira. baita ibilgailuaren lokomoziorako ere. hidraulika erabiltzen da lan-higidurak sortzeko (jasotzeko. karga-plataformak Garraio.

higidurak eta aginte-sistemetan seinaleak sortzeko gai diren beste teknologia batzuk: • Mekanika • Elektrizitatea • Pneumatika Teknologia bakoitzak bere aplikazio-eremuak ditu. beste teknologiekin alderatuz hidraulikak zenbait desabantaila ditu: • • • • • Ingurugiroa poluitzea olio-ihesaren ondorioz (istripu. hiru teknologia hauek baitira erabilienak. fluidoak ia ez baitira konprimitzen. hidraulikak ondorengo abantailak dituela antzeman daiteke: • Indar handiak dimentsio txikiko elementuen bidez transmititzen dira. Hirurak alderatuz. • Lan eta kommutazio leunak • Aginte eta erregulaziorako ezaugarri onak • Baldintza termiko aproposak Hala ere.eta sute-arriskua) Zikinkeriarekiko sentikortasuna Presio altuek eragindako arriskua (zorrotada ebakitzaileak) Tenperaturarekiko menpekotasuna (biskositate-aldaketa) Errendimendu-maila mugatua 13 . eta gainera balbulen bidez erregula baitaitezke. Hurrengo orrialdean elektrizitatearen. • Kokapen zehatza • Zerotik karga maximoaz abiatzen da • Higidurak homogenoak eta kargarekiko independenteak dira. badaude indarrak.3 Hidraulikaz gain.Ekipamendu hidraulikoaren zereginak Festo Didactic A 1. Honek errendimendua handia dela esan nahi du. pneumatikaren eta hidraulikaren ezaugarriak biltzen dituen taula dator.

25 : 1 : 2. presio-maila sistema pneumatikoetan baino altuagoa da Txarra. oso ona Ona. ez du beste eraginik Tenperatura-aldaketekiko Ez du eztanda-arriskurik sentikorra Ez da tenperaturarekiko Ihes-kasuetan sentikorra sute-arriskua Energia-metaketa Zaila. baterien bidez Gasak erabiliz.3 Sistema elektronikoak Ihesak Inguruaren eragina Eztanda-arriskua zenbait ingurutan. Gainera. fluxu-abiadura v = 2-6m/s. Tenperaturarekiko sentikorra Sistema hidraulikoak Sistema pneumatikoak Kutsadura Energia galtzeaz gain. fluxu-abiadura v = 20-40 m/s. Sistemak 600 bar-erainoko presio altuak baditu.5 m/s Altuak Oso altuak Mugatua. Airearen presioak eta zilindroen diametroek indarrak mugatzen dituzte F < 30 kN 6 bar-eraino 14 0. oso indar handiak lor daitezke F < 3000 kN Gainkargak jasaten ditu. Errendimendu baxua osagai mekanikoen ondorioz Indar handiak lor daitezke Gainkargak jasaten ditu. energiaren galera dakar Lan-abiadura Kontsumituriko energiaren kostuak Baxuak Higidura zuzena Zaila eta garestia Indar txikiak Abiaduren erregulazioa zaila Zilindroen bidez erraza Abiaduren erregulazioa erraza Indar handiak Zilindroen bidez erraza Indar mugatuak Abiadurak kargekiko menpekotasun handia Biraketa-mugimendua Erraza eta errendimendu handikoa Erraza Biraketa-momentu handia Biraketa-abiadura txikiak Erraza Errendimendu bajua Biraketa-abiadura handiak Kokapen-doitasuna ± 1 µm eta handiagoak Sistemaren sofistikazioaren arabera ± 1 µm-ko doitasuna lor daiteke Karga aldaketarik gabe 1/10 mm-ko doitasuna lor daiteke Zurruntasuna Konexio mekanikoak erabiliz gero. Seinale-transmisioaren abiadura 20-40 m/s-raino v = 0.5 m/s v = 1.A Ekipamendu hidraulikoaren zereginak Festo Didactic 1. nahikoa mugatua Erraza Energiaren garraioa 100 m bitartean. Kantitate txikiak bakarrik. Seinale-transmisioaren abiadura 1000 m/s-raino 1000 m bitartean.5 . olioa apenas konprimitzen den. airea konprimitu egiten baita Indarrak Gainkargak ez ditu jasaten.

Sistema hidrauliko baten osagaiak Festo Didactic A 2 2. kapitulua Sistema hidrauliko baten osagaiak 15 .

energia hidraulikoa sortzen duten osagaiek osatzen dute. eta beraz.4 2.Sistema hidrauliko baten osagaiak A Festo Didactic 2. Sistema hidraulikoan ezpurutasunak sortzen dira. Sistema hauen sofistikazio-maila. olioaren zahartzeak eta ingurugiroaren eragina medio. jariakin honen bidez transmitituko dugu lan-unitateetara (zilindro edo motorretara). sistema hidraulikoak dituen zereginen arabera finkatuko dira. Bitartekoak bete beharko dituen baldintzak. Ura eta gasak ere sistemen zeregina eragozten duten faktoreak dira. Beraz. beroketak.2 Presiodun jariakina B2 • Gasak iragazi eta purgatu egiten dira banaketa-plaka baten bidez • Depositoko pareten bidezko hozketa Energia hornitzeko unitatean lortu dugun energia.2 Atal honetan moduluei eta ekipamenduei buruzko argibide zehatzagoak emango dira. 16 . Energia hornitzeko unitatea sarritan presiodun jariakina garbitzeko sistema batez horniturik egoten da. Era berean. Sarritan olio mineraletan oinarritutako presio-bitartekoak erabiltzen dira. Ezaugarri desberdineko jariakin ugari daude. Deposito bera ere olioa prestatzeko erabiltzen da: B 4. beroketa.1 Energia hornitzeko unitatea Motorraren energia mekanikoa eraldatuz. higadura mekanikoak. zikinkeriak kentzeko beharrezkoa da olioaren zirkuituan iragazkiak ezartzea. jariakin bat aukeratzerakoan kontuan eduki behar da sistemaren aplikazio konkretua zein den. bete behar duten funtzioaren araberakoa izaten da.ta hozketa-sistemak instalatzen dira olioa prestatzeko. neurri bereziak hartu behar dira hauek saihesteko. olio hidrauliko izenez ezagutzen direnak. Presioa erresistentziak jariakinaren fluxua eragozten duenean sortzen da. 2. Beraz. Depositotik jariakin hidraulikoa xurgatu eta sistema hidraulikoko tutuetara garraiatzen du bertako erresistentziak gaindituz. Energia hornitzeko unitatearen osagai nagusia ponpa hidraulikoa da.1/2.

2. Presioa erregulatzeko balbulak Presioa erregulatzeko balbulak sistema hidrauliko osoan edo honen atal batean eragiten dute. elektrikoki. 9. Eskuz. Heller) Zenbait bidetako balbulak Balbula hauek fluxuaren norabidea kontrolatzen dute. emaria eta fluxuaren abiadura kontrolatuz edo erregulatuz (B atalean. mekanikoki.3 Balbulak B5 Balbulak. lau motatan sailkatzen dira: Zenbait bidetako balbulak (Abex) Presioa mugatzeko balbulak (Fa. honen norabidea.Sistema hidrauliko baten osagaiak Festo Didactic A 2. presioa. elektrikoak. eta beraz. ekipamenduaren presio eraginkorrak indarra eragin behar du hauen gainazal batean. energiaaginteko unitatearen eta seinale-aginteko unitatearen arteko loturapuntuak dira. Balbula hauek funtziona dezaten. bere funtzioen arabera.3 Balbulak duten funtzioa energia-fluxuaren ezaugarriak mugatzea da. lan-elementuen higiduren norabidea eta kokapena. Balbula hauek seinaleak (eskuzkoak. pneumatikoak) eraldatu eta handiagotu egiten dituzte. Indar erresultantea malguki baten bidez konpentsatzen da. eta ondorioz. kapituluan adieraziko da kontrolatzearen eta erregulatzearen arteko desberdintasuna). pneumatikoki edo hidraulikoki eragin daitezke. 17 B7 B6 .

Noranzko bakarreko balbula 1. noranzko bakar batean igaro daiteke. Desblokeatutako noranzko bakarreko balbuletan. kontrako noranzko blokeatua egoten delarik. Iratotzeko balbulak (Flutec) Ixteko balbulak Ixteko balbulak bi taldetan sailkatzen dira: noranzko bakarreko balbula arrunten eta desblokeatutako noranzko bakarreko balbulen taldeetan. Sistema emari konstantez hornitu behar baldin badugu.Sistema hidrauliko baten osagaiak A Festo Didactic 2. Emariaren ezaugarriak mugatzen dituzte. seinale baten bidez blokeaturik dagoen noranzkoan olioa igarotea lor daiteke.3 B9 B8 Emaria erregulatzeko balbulak. Emaria erregulatuz lan-elementuen higiduren abiadura kontrolatu edo erregulatu egin daiteke.0 18 . horretarako emaria kontrolatzeko balbula eta presioa erregulatzeko balbula egokiro konbinatuz. presioa erregulatzeko balbulekin batera. Noranzko bakarreko balbula arruntetan olioa. daukagun emaria mugatu egin beharko dugu.

Bi taldetan sailkatzen dira: 2. Higidura zuzenak sortzen dituzte. Pistoia malguki baten edo kanpoko indar baten bidez itzultzen da atzera.4 Zilindroak (eragiketa lineala) B 10 Efektu bakuneko zilindroak Olioaren presioak higidura noranzko bakar batean eragiten du. lan-higidurak noranzko bakarra du. eta beraz lan-higidurak bi noranzkotan izan daitezke. eta beraz.4 Zilindroak energia hidraulikoa energia mekaniko bihurtzen duten lanerako elementuak dira.Sistema hidrauliko baten osagaiak Festo Didactic A 2. Adibideak: • Zilindro teleskopikoa • Zilindro diferentziala • Efektu sinkronizatuzko zilindroa Efektu bikoitzeko zilindroa (Ate) 19 . pistoi higikorrean eragindako presioari esker. Adibideak: • Junturarik gabeko pistoidun zilindroa • Zilindro teleskopikoa Efektu bikoitzeko zilindroak Olioaren presioak bi noranzkotan eragiten du txandaka.

Motor hidraulikoa 20 . baina kasu hauetan biraketa-higidurak edo higidura baskulatzaileak sortzen dira. Energia hidraulikoa energia mekaniko bihurtzen dute. zilindroak bezala.Sistema hidrauliko baten osagaiak A Festo Didactic 2. balbulaz kontrolatutako eragintza-osagaiak dira.5 2.5 Motorrak (eragiketa birakaria) B 11 Motor hidraulikoak edo hidro-motorrak.

kasu bakoitzaren eskemak eta ikur normalizatuak eskainiz. presioa erregulatzeko balbula erantsiko dugu ondoko tutuan. 1. Horrela. osagai hidrauliko desberdinen elkarlan-mota desberdinak adieraziko dira. Presio hau mugarik gabe handiagotu ez dadin. zeinetan prozesu hidrauliko bat era sinplifikatuan agertzen den. Energia hornitzeko sistema martxan jartzen denean.6 Osagaien elkarketa . irudia: hasierako posizioa Sistema martxan jartzean. Horrela sisteman beti guk aukeratutako presioa mantentzea lortuko dugu. Hasierako posizioa Zilindroa Pistoia Zenbait bidetako balbula Presioaren erregulaketa. presioak balbulan egokituriko muga gainditzen badu. ondoko tutua ireki eta fluxuari depositora itzultzen uzten dio. Aurrerago zirkuitu hauei dagozkien eskema normalizatuak emango dira. presioa erregulatzeko balbula baten bidez Ondoko tutua Depositoa Depositoa Bolumen-emaria (ponpatik datorrena) 21 2. Prestaketa-ariketa moduan.6 Eskuliburu honetan. ponparen bidez olioa sistemara garraiatzen da. osagai hidrauliko guztiak beren hasierako posizioetan daude. sistema barnean presioa handiagotu egiten delarik.Sistema hidrauliko baten osagaiak Festo Didactic A 2. azter itzazu ondorengo irudiak. eta balbula hau presio maximora egokituko dugu. Zilindroak olioaren irteera blokeatu egiten du.

A Sistema hidrauliko baten osagaiak Festo Didactic 2.6 2. fluxuaren norabidea aldatu egiten da. Orain ponpatik zilindroaren ganbaraino joaten da balbula zeharkatuz. eskuzko palanka baten bidez balbula hori kommutatzen den arte. balbula ireki eta emaria depositora itzultzen da ondoko tutuan zehar. Zilindroa ibilbidearen bukaerara iristen denean. Zilindroaren aitzinapena Zilindroa Pistoia Higiduraren noranzkoa Zenbait bidetako balbula Presioaren erregulaketa. presioa erregulatzeko balbula baten bidez Ondoko tutua Depositoa Depositoa Bolumen-emaria (ponpatik datorrena) 22 . presioa handiagotu egiten da. zilindroa higiaraziz. Indar hauek pistoiaren gainazalean eragiten dute. balbulan doitutako presio-mugaraino iristen delarik. irudia: zilindroaren aitzinapena Zenbait bidetako balbula eta zilindroa beren hasierako posizioetan daude. Horrela. Orduan. Horrela zilindroaren zurtoinean presioa eragiten da sisteman dauden indarren eta karga erabilgarrien kontraindarren arabera.

Kommutazio hau eskuzko palanka askatuz egiten da.Sistema hidrauliko baten osagaiak Festo Didactic A 2. zilindroak atzera egiten du. presioa erregulatzeko balbula baten bidez Ondoko tutua Depositoa Depositoa Bolumen-emaria (ponpatik datorrena) 23 . olioa zilindroaren aurreko ganbarara igarotzen delarik.6 3. Zenbait bidetako balbula bere hasierako posiziora itzultzen da malgukiari esker. olioak atzeko ganbarara igarotzeari utz diezaion. Horretarako balbula berriro kommutatu egin behar da. Atzeko ganbaran dagoen olioa ondoko tututik depositora pasatzen da balbula zeharkatuz. higidura kontrako noranzkoan egin dadin. Zilindroaren itzulera Zilindroa Pistoia Higiduraren noranzkoa Zenbait bidetako balbula Presioaren erregulaketa. beharrezkoa da olioa zilindroaren aurreko ganbarara igarotzea (hau da zurtoinaren ondoko hutsunera). Horrela. eta fluxuaren norabidea alderantzikatu egiten da. irudia: zilindroaren itzulera Zilindroaren zurtoina berriro atzera dadin. hau da.

A Sistema hidrauliko baten osagaiak 24 Festo Didactic .

Ikurrak eta adierazpen grafikoak Festo Didactic A 3 3. kapitulua Ikurrak eta adierazpen grafikoak 25 .

olioa erabiltzen denean. Bere egituraren berri. Ikur bakoitzak elementua eta honek duen funtzioa adierazten du. Egozketa-bolumen konstanteko motor hidraulikoak Gasak Fluidoak fluxu-noranzko bakarrekoa bi fluxu-noranzkokoa Egozketa-bolumen konstanteko ponpa hidraulikoak biraketa-noranzko bakarrekoa bi biraketa-norazkokoa Egozketa-bolumen konstanteko motor hidraulikoak 26 .1 Ponpak eta motorrak Ponpa eta motor hidraulikoak zirkulu batez adierazten dira aginte-ardatzaren adierazpen partzial batekin. Presioa eragiteko bitartekoa gasa baldin bada (pneumatikan.1 Eskema hidraulikoak ulergarriagoak izan daitezen. hauen ikurretan hirukiak kontrako noranzkoan adierazten dira. Atal honetan ikur garantzitsuenak azalduko dira. elementu osagarriak ikur errazen bidez adierazten dira. ordea. Zirkuluaren barnean hirukiak marrazten dira fluxuaren noranzkoa adierazteko. Ponpa eta motor hidraulikoen arteko desberdintasuna fluxuaren noranzkoak kontrakoak izatea da.A Ikurrak eta adierazpen grafikoak Festo Didactic 3. osagai hau doitu daitekeela esan nahi da. Oharra: ikur bat gezi zehiar batekin adierazten denean. Osagaien funtzioaz B atalean arduratuko gara. adibidez) hirukiak zuriak izango dira. ezaugarriren bat alda daitekeela. 3. Ikur hauek DIN ISO 1219 arauak definitzen ditu. alegia. eta beraz. hau da. Hiruki hauek beltzak dira sistema hidraulikoen kasuan. ez digu ematen.

izendapenak hasierako posizioan balbulak duen kommutazio -egoera kontuan hartzen du. • Laukien barnean dauden geziek fluxuaren noranzkoa adierazten du.A.2 • Lauki-kopuruak balbulak har dezakeen posizio-kopurua adierazten du. • Marrak balbularen posizio bakoitzean konexioak nolakoak diren adierazteko erabiltzen dira. Posizio normala eragintza-indarra kendutakoan balbulak lortzen duen posizioa da.C.D.-ren bidez. Arauak lehenengo izendatzeko erari lehentasuna ematen dio.B eta Lren bidez.Ikurrak eta adierazpen grafikoak Festo Didactic A 3. Konexioak izendatzeko bi modu daude: P. 27 Zenbait bidetako balbulak . Posizio normalik ez balego.2 Zenbait bidetako balbulak elkarren ondoko laukiz adierazten dira 3. edota A.B.. Izendapenetan beti balbularen posizio normala kontsideratzen da.T..

Beraz. kasu honetan izendapena hau izango litzateke: 2/2 bideko balbula. Zenbait bidetako balbulek beti gutxienez bi posizio dituzte.2 Balbulen izendapenean lehenik konexio-kantitatea eta ondoren posizio-kantitatea adierazten da beti.A Ikurrak eta adierazpen grafikoak Festo Didactic 3. Ondorengo irudietan zenbait balbula agertzen dira beren ikurrekin batera. eta gutxienez bi konexio. Zenbait bidetako balbula Konexio-kopurua Posizio-kopurua Konexioen izendapena: P Presio-konexioa T Ihes-tutuen konexioa A 2/2 bideko balbula 3/2 bideko balbula Lan-konexioak B L Ihes-olioa A Presio-konexioa B Ihes-tutuen konexioa C Lan-konexioa 4/2 bideko balbula D L 4/3 bideko balbula 28 Ihes-olioa .

pedala. balbula posizio normalera itzularazteko. DIN ISO 1219 arauan ikus daitezke. eta malgukiaren bidezko itzulera Eskuzko palankaren bidezko eragintza Eskuzko palankaren bidezko eragintza. bultzakaria edo tekla) malguki baten beharra dute. balbula erabat definitzeko bere ikurrean akzionamendu-mota adierazi behar da. kokatze-posizioekin Pedalaren bidezko eragintza eta malgukiaren bidezko itzulera 29 3. Adibidez. balbularen itzulera kommutazioa alderantzikatuz lor daiteke. Ondoren ikastaro honetan ikusiko diren eragiketa-eren ikurrak adieraziko dira. Hemen agertuko diren akzionamendu-mota batzuek (pultsadorea. Beste eragiketa-era batzuk ikasi nahi izanez gero.3 Balbularen posizioa akzionamendu-modu desberdinen bidez alda daiteke. palanka batez akzionaturiko balbula kokatze-posizio batez horniturik dagoenean.3 Eragiketa-erak .Ikurrak eta adierazpen grafikoak Festo Didactic A 3. Indar muskularraren bidezko eragintza Sinbolo orokorra. Horregatik. malgukiaren bidezko itzulera eta olio-iheserako konexioa Pultsadorearen bidezko eragintza.

A Ikurrak eta adierazpen grafikoak 3.3 Eragintza mekanikoa Taket edo teklaren bidez Malgukiaren bidez Taket eta arrabolaren bidez Ikur orokorra * 30 Eragiketa-era adierazi ikur normalizaturik egon ezean Festo Didactic .

Laukian agertzen den geziak balbularen posizio normala irekia edo itxia den adierazten du. edo erregulagarriak izan daitezke. edo A eta B-ren bidez adieraz daitezke. Presioa erregulatzeko balbulak irekita P-tik A-ra bidea irekita T blokeaturik itxita Presioa eregulatzeko balbulek gainera. T-ren bidez (depositoarekin konexioa). Gezi batek emariaren noranzkoa adierazten du.4 Presioa erregulatzeko balbulak . Presioa erregulatzeko balbulak doiketa finkoa erregulagarriak 31 3. Mota honetako balbulak malgukia zeharkatzen duen gezi baten bidez adieraz daitezke. Balbularen konexioak P-ren bidez (presio-konexioa). doiketa finkoa izan dezakete.4 Presioa erregulatzeko balbulak laukien bidez adierazten dira.Ikurrak eta adierazpen grafikoak Festo Didactic A 3.

eta kontrol-presioa irteeran egokitzen da. balbula erabat ixten da.A Ikurrak eta adierazpen grafikoak Festo Didactic 3. Balbularen sarreran sisteman doitutako presio maximoa eragiten da. Presioa malgukiaren indarra baino indartsuagoa baldin bada. Ixteko prozesuak balbulako sarreraren eta irteeraren artean presio-jauzi bat sortzen du (iratotze-efektua). Ondorioz.4 Presioa erregulatzeko balbulak bi taldetan banatzen dira: presioa mugatzeko balbuletan eta presio erregulatzeko balbuletan. Presio hau tutu baten bidez transmititzen da. balbula ireki egiten da. indarra eraginez. Presio-balbulak Presio-balbulak Presioa mugatzeko balbula Presioa erregulatzeko balbula Presioa mugatzeko balbula Posizio normalean itxirik daude eta kontrol-presioa sarreran egokitzen da. Indar honi malguki baten indarra kontrajartzen zaio. Presioa erregulatzeko balbula Posizio normalean irekita daude. Horrela presioaren mugarentzat balio finkoa doi daiteke. 32 . presioa erregulatzeko balbuletan doituko ditugun presioak balbula mugatzailean baino txikiagoak izango dira. Presioa malgukiaren indarra baino handiagoa denean balbula ixten hasten da. eta balbularen barnean dagoen pistoi baten gainazalean eragiten du. eta pistoi baten gainazalera iristen da. Irteerako presioak muga jakin bat gaindituz gero. Presio hau tutu baten bidez transmititzen da. eta irteeran presio txikiagoa. Pistoi honek malguki bati esker eusten dio presioari.

Doitzeko aukera badago. eta bestea erregula daitekeen iratotzeko elementua. Irteera presioaren arabera erregula daiteke. laukia zeharkatzen duen gezi bat marrazten da. iratotzeko bi elementuz osaturik daude: hauetako bat doi daitekeen diafragma bisko-egonkorra da.3 Iratotzeko elementua finkoa erregulagarria Bi bideko emaria erregulatzeko balbula iratotzeko elementu batekin finkoa doigarria Diafragma finkoa erregulagarria Bi bideko emaria erregulatzeko balbula diafragmarekin finkoa doigarria 33 .Ikurrak eta adierazpen grafikoak Festo Didactic A 3. 3.5 Emaria erregulatzeko balbuletan bi mota bereiz ditzakegu: iratotzea biskositatearen arabera egiten duten balbulak eta biskositate finkokoak edo diafragmabalbulak. barnean iratotzeko elementuentzat edo diafragmentzat ikur bereziak marrazten direlarik.5 Emaria erregulatzeko balbulak Bi bideko balbulak. Iratotzeko elementu erregulagarri honi presio-baskula deitzen zaio. B 9. Iratotzeko elementuak sistema hidraulikoan eragiten diren erresistentziak dira. Balbula-mota hauentzako ikurrak laukiak dira. Bi bideko emaria erregulatzeko balbulek beren ikur bereziak dituzte.

eskuzko palanka baten bidez. eta honen erpinak blokeaturik dagoen noranzkoa adierazten du (eta ez fluxuaren noranzkoa). Desblokeagarriak diren balbulak era berean adierazten ditugu. Asentu hau hiruki ireki baten bidez adierazten da. aurrez aurreko bi hiruki erabiliko ditugu. Desblokeatzeko aginte-konexioa lerro etenaren bidez adierazten da. Horregatik iratotzeko elementu gisa erabil daitezke zenbait kasutan. Ixteko balbulak adierazteko.6 Ixteko balbulak Noranzko bakarreko balbulak. ixteko asentu baten gainean presionaturiko esfera batez adierazten dira.A Ikurrak eta adierazpen grafikoak Festo Didactic 3. eta lauki baten barnean sarturik. Balbula honetan nahi diren posizioak egokitu daitezke. erpinetan loturik.6 3. eta kontrol-konexioa X letraren bidez adierazten da. Beraz. dira. balbula hauek erregulagarriak. posizio askotan doigarriak. Noranzko bakarreko balbula aurrekargako malgukiduna Noranzko bakarreko balbula desblokeagarria 34 aurrekargako malguki gabea Ixteko balbula .

7 Efektu bakuneko eta bikoitzeko zilindroak daude. bai kanpo-indar baten bidez (zilindro irekiaren bidez adierazten dena) edo barne-malguki baten eraginez (malguki hau zilindroaren ikurraren barnean adierazten da) Efektu bakuneko zilindroak Efektu bakuneko zilindroak Itzulera kanpo-indarrez duen efektu bakuneko zilindroa Itzulera barne-malgukiz duen efektu bakuneko zilindroa Efektu bakuneko zilindro teleskopikoa Efektu bikoitzeko zilindroek bi konexio dituzte presiopeko olioak pistoiaren alde bitan eragin ahal izateko. 35 Efektu bikoitzeko zilindroa . presiopean dagoen olioak pistoiaren gainazal bakar batean eragiten du.Ikurrak eta adierazpen grafikoak Festo Didactic A 3. Zilindroa posizio normalera itzultzen da. eta beraz.7 Zilindroak Efektu bakuneko zilindroek konexio bat dute. Zurtoin bakuneko eta efektu bikoitzeko zilindroen ikurrak pistoiaren gainazal guztia pistoiaren zurtoinaren aldeko gainazala baino handiagoa dela adierazten du. 3. Zurtoin bikoitzeko zilindroaren ikurrak gainazal hauek berdinak direla adierazten du (zilindro sinkronizatua).

efektu bakuneko zilindro teleskopikoetan bezala. Ibiltarte-amaieran moteltzea duten zilindroen ikurrak laukizuzen bat gehituz adierazten dira. Efektu bikoitzeko zilindroak Zurtoin bakuneko efektu bikoitzeko zilindroa Zurtoin bikoitzeko eta efektu bikoitzeko zilindroa Zilindro diferentziala Efektu bikoitzeko zilindro teleskopikoa Ibiltarte-amaieran moteltzea duen efektu bikoitzeko zilindroa Ibiltarte-amaiera bietan moteltzea duen efektu bikoitzeko zilindroa Ibiltarte-amaiera bietan moteltze erregulagarria duen efektu bikoitzeko zilindroa 36 . Gainazalen erlazioa 2:1ekoa da. Efektu bikoitzeko zilindro teleskopikoaren ikurrak bi pistoi ditu. bata bestearen gainean.7 Efektu bikoitzeko zilindroaren eta zilindro diferentzialaren ikurrak zurtoinean marrazturiko bi marren bidez bereizten dira.A Ikurrak eta adierazpen grafikoak Festo Didactic 3.

8 bait ikur agertzen dira. Energiaren prestaketa eta transmisioa Presio-iturri hidraulikoa Motor elektrikoa Motor termikoa Lanerako eta deskargarako tutua Aginterako tutua Ihes-tutua edo airea ateratzekoa Tutu malgua Tutuen konexioa Tutuen gurutzaketak Airearentzako ihes-puntua Mekanikoki irekitako eta noranzko bakarreko balbulak dituen akoplamendu azkarra Depositoa Iragazkia Hozkailua Berogailua 37 Energiaren prestaketa eta transmisioa .8 Eskema honetan energia-transmisorako eta presiozko fluidoa prestatzeko zen.Ikurrak eta adierazpen grafikoak Festo Didactic A 3.3.

9/3. Ekipamendu hidraulikoa Noranzko bakarreko balbula bikoitz desblokeagarria 38 .A Ikurrak eta adierazpen grafikoak Festo Didactic 3.10 Ekipamenduen konbinazioa Atal bat ekipamendu desberdinez osaturik badago. Atalaren konexioak lauki honetatik ateratzen dira.10 3. hauek lerro etenaz osaturiko lauki baten barnean sartzen dira. ondoko ikurrak erabiltzen dira: Neurgailuak Manometroa Termometroa Emari-neurgailua Maila iragarlea 3.9 Neurgailuak Neurgailuentzako.

Ekipamendu hidraulikoaren osakera eta eskemak Festo Didactic A 4 4. kapitulua Ekipamendu hidraulikoaren osakera eta eskemak 39 .

Ekipamendu hidrauliko baten eskema 40 . gai hau elektrohidraulikorako (TP 601 eta TP 602) eskuliburuetan jorratuko delarik. informazio sakonagoa ematearren aipatzen da hemen. Hala ere.A Ekipamendu hidraulikoaren osakera eta eskemak Festo Didactic 4 Ekipo hidrauliko batean atal hauek bereiz daitezke: • Seinaleen kontrol-unitatea • Lan-unitatea Seinaleen kontrol-unitatea ez da eskuliburu honetan aztertuko.

Ekipamendu hidraulikoaren osakera eta eskemak Festo Didactic A 4. eta seinale hauek langileek sortuak direla kontsideratuko dugu.1 Seinaleak kontrolatzeko unitatea bi ataletan banaturik dago: seinaleen sarrera (sentsoreen bidez) eta seinaleen sorrera (prozesadoreen bidez) ataletan. Ekipamendu hidrauliko baten eskema Seinaleen kontrol-unitatea Lan-unitate hidraulikoa Lan-unitatea Energiaren kontrol-unitatea A P P T Gizakia-makina interfazea Seinaleen sarrera A B P T P T Kontrol-unitaterako energia-hornidura Energia-eraldaketa Presioko fluidoen prestaketa 41 4. pultsadore baten bidez edota antzeko gailu baten bidez (“gizakia-makina interfazea”).1 Seinaleak kontrolatzeko unitatea . eskuzko palanka baten bidez. honek betetzen dituen funtzioak gizakiaren gain utziko baititugu hidraulikaren atal hau ikasteko orduan. Hemen seinaleen sarreraz bakarrik arduratuko gara. Seinaleen sarrera-mota desberdinak: • • • • Eskuzkoa Mekanikoa Kontakturik gabekoa Bestelakoak Seinaleak sortzeko bitartekoak: • • • • • • Gizakiak Elektroteknika Elektronika Pneumatika Mekanika Hidraulika Gogoratu eskuliburu honetan ez dela azalpen sakonik ematen seinaleen kontrol-unitateari buruz.

Sistema hidraulikoaren zati honetan behar den energia lortzen da. ondoko elementuak erabiltzen dira: • • • • • • • • Iragazkia Hozkailua Berogailua Termometroa Manometroa Presiopeko fluidoa Depositoa Maila-iragarlea Eskuliburu honetako B atalean elementu hauei buruzko azalpen zehatzagoak emango dira. Energia hornitzeko unitatea aldi berean bete behar dituen funtzioen arabera banatzen da: energia-eraldaketaren eta presiozko fluidoaren prestakuntzaren arabera.Ekipamendu hidraulikoaren osakera eta eskemak A Festo Didactic 4. Ekipamendu hidrauliko baten eskema Seinaleen kontrol-unitatea Lan-unitate hidraulikoa Lan-unitatea Energiaren kontrol-unitatea A P P T A B P T Presioa mugatzeko balbula P T Kontrol-unitaterako energia-hornidura Iragazkia Energia-eraldaketa Presioko fluidoen prestaketa Maila-iragarlea 42 Ponpa Motor elektrikoa . Energia eraldatzeko (energia elektrikoa mekaniko eta gero hidrauliko bihurtzeko) ondoko elementuak erabiltzen dira: • • • • • • Motor elektrikoa Erreketa-motorra Akoplamenduak Ponpa Manometroa Segurtasun-sistemak Fluidoa prestatzeko. eta fluidoa presiorako prestatu egiten da.2 Energia hornitzeko unitatea Sistema hidrauliko baten lan-unitatea 3 ataletan bana daiteke: energia hornitzeko unitatea. energia kontrolatzeko unitatea eta lan-unitatea (eragileen bidez) ataletan.2 4.

A 4. eta lan-unitateraino iristen da. Horretarako erabiltzen diren elementuak hauek dira: • Zilindroak • Motorrak Elementu hauek ere B atalean zehazki deskribatuko dira.Ekipamendu hidraulikoaren osakera eta eskemak Festo Didactic . aginte-funtzioaren arabera. Presiopean dagoen fluidoak duen energia. finkapen-indarrak sortzeko) erabiltzen da.2 Energiaren garraioa energiaren kontrol-unitatean zehar egiten da. Aginte-funtzioan ondoko elementuak daude: • Zenbait bidetako balbulak • Emaria erregulatzeko balbulak • Presioa erregulatzeko balbulak • Ixteko balbulak Sistema hidraulikoaren lan-unitatea makinak edo ekipamenduak bere eragiketetan behar dituen higidurak sortzeaz arduratzen da. higidurak sortzeko edo indarrak sortzeko (adibidez. Ekipamendu hidrauliko baten eskema ________________________________________________________________________ 43 .

bestela adierazpena oso zaila gertatuko bailitzaiguke. ondoren adierazten den bezala: • Azpialdean: Energia hornitzeko unitatea (elementu guztiak.6 Lan-unitatea A 1. Bertan.8 0.4 1.1 0. Hala ere.3 0. ikurren bidez.3 4. eskemetan ez da kontuan hartzen fisikoki elementuak nola kokaturik dauden.6 Kontrol-unitaterako energia-hornidura Energia-eraldaketa Presioko fluidoen prestaketa P T 0.5 T P Energiaren kontrol-unitatea P 1. elementuak non kokatuta dauden adierazten digu.2 0. gehigarri gisa eskaintzen denak. Kokapen-planoak.0 Seinaleen kontrol-unitatea Lan-unitate hidraulikoa 1. elementuak elkarren artean nola loturik dauden adierazten da.7 0.1 A B P T 0.Ekipamendu hidraulikoaren osakera eta eskemak A Festo Didactic 4.5 0. edo energia-iturriaren ikurrak soilik) • Erdialdean: Energia kontrolatzeko unitatea • Goialdean: Lan-unitatea Ekipamendu hidrauliko baten kokapen-planoa 1. Sistema osatzen duten elementuak energiaren hedapenaren noranzkoaren arabera kokatu behar dira eskemaren barnean.4 Ordena-zenbakia + identifikazio-zenbakia = ekipamenduaren zenbakia 44 .3 Eskemak B3 Eskemak sistema hidraulikoa nola osaturik dagoen adierazten digu.3 1.2 1.

Elementuen posizio normala Atal higikorrek duten posizioa da.3 Ahal bada balbulak posizio horizontalean adieraziko dira. Ahal bada. eta higidura-zikloen ordena kontuan hartuz. 45 . katea hauek elkarren ondoan adieraziko ditugu.Ekipamendu hidraulikoaren osakera eta eskemak Festo Didactic A 4. eta tutuak zuzen eta gurutzaketarik gabe. hauei dagozkien elementuak eraginda ez daudenean. Oharra: Ekipamenduen posizioak VDI 3260 arauan definiturik daude. komenigarria da aginte-katea indibidualetan banatzea. elementuak posizio normaletik abiatze-posiziora igarotzeko behar diren pauso guztiak betezea esan nahi du. Arreta berezia jarriko dugu elementu guztiak beren posizio normalean marrazteko. edo fabrikatzaileak definiturikoa izan daiteke. Elementuen egoera beren konfigurazioen araberakoa. Martxan ipintzeko baldintzak Sistema martxan jartzeak. Agintea lan-elementu desberdinez osaturik baldin badago. • Ekipamenduaren posizio normala • • • Energia ez dago ekipamendura konektaturik. Hasierako posizioa Sistema martxan ipini ondoren lan-sekuentzia hasten denean elementuek duten posizioa da. lan-elementu bakoitzarentzat katea bat sor daitekeelarik.

A Ekipamendu hidraulikoaren osakera eta eskemak Festo Didactic 4.0 (.Z1) 2. Aginte konplexuak kontrol-katea desberdinez osaturik daude eta eskeman bata bestearen ondoan adierazi behar dira.3 Kontrol-katea lan-elementu batez eta honi dagokion energia kontrolatzeko unitateaz dago osaturik. 1..Z2) III kontrol-katea (indexazio-zilindroa) 3.. kontrol-katea guztiak hornitzen baititu.2.3. zenbakiez adierazten dira 46 . Kontrol-kateak berriz.0 (A.0 (C.Z3) Energia hornitzeko unitatea ezin zaio katea bati soilik atxiki. Horregatik 0 zenbakia erabiltzen da bera izendatzeko. Kontrol-katea I kontrol-katea (jasotze-zilindroa) II kontrol-katea (makurdura-zilindroa) 1. bakoitzari dagokion ordena-zenbakiarekin.

balbula iratotzaile bat.3. taldeak: Energia hornitzeko unitateko elementu guztiak Kontrol-katea desberdinak (gehienetan zilindro bakoitzeko talde-zenbaki bat) Zenbaketa-sistema . adibidez.3. adibidez. elementua esan nahi du.5: . 1. eta batez ere errepikaketak daudelako 2. 1.. DIN 24 347 arauak eredu gisa eskema desberdinak dakartza.2. 47 .0: . Taldeen sailkapena 0 taldea: 1.: Lan elementua. Zenbakizko erreferentzia egiteko bi modu desberdin daude: Zenbakizko erreferentzia • Zenbaketa koerlatiboa: metodo hau sistema konplikatuentzat gomendagarria da.4: . mantenimenduaz arduratzen den langileak seinale baten efektua jakin dezake. Horrela. • Taldearentzako zenbaki batez eta taldeko elementuentzako beste zenbaki batez osaturiko erreferentzia konposatua. 2.02 Erreferentzi sistema hau sistema hidraulikoak egiten duen lanean oinarritzen da. 1. 1.3.3 Kontrol-katea bateko elementu guztiak ekipamendu-zenbaki baten bidez adierazi behar dira. 2. Adibidez.1. taldea eta 12. 02.Ekipamendu hidraulikoaren osakera eta eskemak Festo Didactic A 4. 4. Arauaren eranskinean piezen zenbaketari buruzko adibidea dator.12 erreferenziak 4. ekipamenduen eta tutuen identifikazioa nola egin behar den erakutsiz. Arau honek ez du zenbait aginte-elementu eta ekipamenduentzako zenbaki-normalizaziorik zehazten.. 1.5 Aginte-elementuaren eta lan-elementuaren artean kokatzen diren elementuak.2. adibidez. 1. metodo aplikatu ezin denean.01. adibidez.01.2. honi dagokion elementuaren zenbakia irakurriz.4 Itzuleran eragina duten elementuak (zenbaki bakoitiak.. . Kontrol-katea batean zenbakiak handiagotuz doaz lan unitatearen noranzkoan.1: .0.1 (zenbaki bikoitiak) lan-elementuaren aitzinapenean eragina duten elementuak. ordena-zenbaki batez eta identifikazio-zenbaki batez osaturik.) adibidez 1. 1.0 Aginte-elementua.

zilindroak Z edo HZ baten bidez adierazten dira (Z1. lan-unitateko elementuek letren bidezko identifikazio gehigarria eraman dezakete.). eta datuak nola eman behar diren azaltzen du. presio-balbulei. matxura horren kausa 2. eskema hidraulikoek ponpei. zilindroei. Z3. taldean dagoela pentsa dezakegu. sistema batean 2.) edo alfabetoko letren bidez (A. Motor hidraulikoak HM edo Mren bidez adierazten dira. Hain zuzen.C.0 zilindroan matxura badugu. erreferentzi zenbakia 2tik hasten deneko elementu batean. Zenbaki erreferentzi honetaz gain. Z2. Horrez gain.B. motor hidraulikoei eta tutuei buruzko informazioa eduki dezakete. etab. DIN 24 347 arauak eskema baten diseinuari buruzko informazio zehatza dakar.A Ekipamendu hidraulikoaren osakera eta eskemak Festo Didactic 4. 48 . etab.3 Adibidez. eta beraz.