You are on page 1of 6

Διαφορέές αέγχους και φοέβου

Άέγχος για τους πέρισσοέτέρους ανθρώέπους υπαέρχέι έπιέ μονιέμου βαέσέώς. Προέκέιται για έένα
κοινοέ και συνηθισμέένο βιέώμα. Τι έιέναι το αέγχος οέμώς αποέ έπιστημονικηές αποέψέώς; …. και
σέ τι διαφέέρέι αποέ το φοέβο; Μηέπώς πιέσώ αποέ το αέγχος βριέσκέται καέποιος φοέβος;

Για αρχηέ να καταστηέσουμέ σαφέές πώς:το άάγχος δηλώάνετάι γιά κάάτι γενικοά, ενώά ο
φοάβος γιά κάάτι πιο συγκεκριμεάνο..
Φοάβος:οριέζέται ώς μια δυσαέρέστη αιέσθηση που σχέτιέζέται μέ την έπέέλέυση ένοές αέμέσου
και συγκέκριμέένου κινδυένου. Ο οδηγοές που βλέέπέι έένα φορτηγοέ να κινέιέται μέτώπικαέ προς
το μέέρος του αισθαένέται φοέβο. Το ιέδιο και έένα αέτομο που βλέέπέι ξαφνικαέ μπροσταέ του μια
οχιαέ. Προέκέιται για έένα συγκέκριμέένο, έπικιένδυνο στοιχέιέο που απέιλέιέ τη ζώηέ ηέ την
ακέραιοέτητα ένοές ατοέμου. Ο φοέβος απαρτιέζέται αποέ μια δυσαέρέστη υποκέιμένικηέ αιέσθησητο αέτομο σκέέπτέται: «κινδυνέυέώ, μπορέιέ να παέθώ καέτι έπιβλαβέές»- καθώές και αποέ
σώματικέές αντιδραέσέις, οέπώς διαστοληέ της κοέρης του ματιουέ, ταχυπαλμιέα έφιέδρώση κ.λ.π.
ο φοέβος διασφαλιέζέι τη ζώηέ του ατοέμου, έπέιδηέ του έπιτρέέπέι να έντοπιέζέι και μέταέ να
αντιμέτώπιέζέι κινδυένους. Ενέργοποιέιέ δηλαδηέ την αντιέδραση παέλης ηέ φυγηές – fight or flight
response- μια αντιέδραση διέέγέρσης του οργανισμουέ που ώθέιέ το αέτομο να αντιμέτώπιέσέι
έέναν κιένδυνο έιέτέ έπιθέτικαέ έιέτέ μέ φυγηέ. Ωστοέσο η μέιώμέένη αιέσθηση φοέβου συσχέτιέζέται
μέ ριψοκιένδυνη συμπέριφοραέ, που καθισταέ το αέτομο πιο έυαέλώτο σέ σώματικηέ βλαέβη.
Ειδικοέτέρα,ο φοάβος διάδράμάτιάζει θετικοά ροάλο στην άνάάπτυξη κάι την εξεάλιξη του
άτοάμου. Παραδέιέγματος χαέριν, ο προσαρμοστικοές ροέλος του φοέβου διαφαιένέται στις
έπιτέυέξέις του ατοέμου: ο φοιτητηές που φοβαέται οέτι έαέν δέν διαβαέσέι, δέν θα γραέψέι καλαέ
στις έξέταέσέις, κινητοποιέιέται να μέλέτηέσέι και έέχέι θέτικαέ αποτέλέέσματα.

έφιέδρώση. ανέξέέλέγκτου φοέβου ηέ αέγχους που μπορέιέ να έμφανιέζονται ξαφνικαέ και χώριές να υπαέρχέι καέποιος προφανηές λοέγος. να στέέκονται στην ουραέ. Η αγοραφοβιέα συνηέθώς έκδηλώένέται μέέσα στον πρώέτο χροένο αποέ την έέναρξη τών προσβολώέν πανικουέ.λ. το αέτομο μέένέι συνέέχέια μέέσα στο σπιέτι του οέπου νιώέθέι πιο ασφαληές. αιέσθημα μη πραγματικοέτητας. φοέβο απώέλέιας του έλέέγχου ηέ οέτι τρέλαιένέσαι. δηλαδηέ φοβουένται και αποφέυέγουν να βρέθουέν σέ χώέρους ηέ κατασταέσέις αποέ τις οποιέές έιέναι δυέσκολο να διαφυέγουν σέ πέριέπτώση που έέχουν μια προσβοληέ πανικουέ ηέ οέπου ένδέχομέένώς δέν θα υπαέρχέι δυνατοέτητα βοηέθέιας (π. φοέβο οέτι θα πέθαένέις.λ. αιέσθημα δυέσπνοιας ηέ πλακώέματος στο στηέθος. τρέμουέλα ηέ έέντονο τροέμο.).χ. μουδιαέσματα. ατυέχημα κ. να ταξιδέυέουν σέ αυτοκιένητο.π. ναυτιέα. Η διαταραχηέ πανικουέ φαιένέται να συνδέέέται μέ σημαντικέές μέταβατικέές πέριοέδους ηέ γέγονοέτα που φέέρνουν μέγαέλο στρές (γαέμος. χώρισμοές. να βριέσκονται μέέσα σέ πληέθος ηέ σέ ανέλκυστηέρα. Στις χέιροέτέρές πέριπτώέσέις.Βασικέές κατηγοριέές φοέβών -Διάτάράχηά πάνικουά:χαρακτηριέζέται αποέ έπέισοέδια έέντονου.π. αιέσθημα ζαέλης ηέ λιποθυμιέας. . αέροπλαένο κ. ριέγη ηέ ξαφνικαέ αισθηέματα ζέέστης.). οι αένθρώποι μέ διαταραχηέ πανικουέ αναπτυέσσουν αγοραφοβιέα. Τα συμπτώέματα μιας προσβοληές πανικουέ πέριλαμβαένουν: ταχυκαρδιέα. -Αγοράφοβιάά:Συχναέ.

Το προέβλημα συνηέθώς ξέκιναέ καταέ την έφηβέιέα.χ.λ. μέ αφορμηέ καέποιο τραυματικοέ γέγονοές. οέπώς έπιέθέση αποέ σκυλιέ. έπιέμονος και παραέλογος φοέβος για συγκέκριμέένα πραέγματα ηέ κατασταέσέις.-Κοινώνικηά φοβιάά:χαρακτηριέζέται αποέ έέντονο και παραέλογο φοέβο του ατοέμου οέτι θα ταπέινώθέιέ ηέ θα έέρθέι σέ αμηχανιέα σέ κοινώνικέές κατασταέσέις π. ιδρώέτα και ένδέέχέται να καταληέξουν σέ πανικοέ. ζώέα. έέντομα. οριέζέται ώς η παθολογικηέ έέκφραση αρνητικώέν συναισθημαέτών καθώές και συμπέριφορώέν – σταέσέών καταέ τών ομοφυλοέφιλών. σέ παιδιαέ που μπορέιέ να έιέναι ντροπαλαέ. τρέέμουλο. π. να γνώριέσέι καινουέργιους ανθρώέπους. Οι έιδικέές φοβιέές μπορέιέ να ξέκινηέσουν στην παιδικηέ ηλικιέα ηέ στη νέαρηέ ένηέλικη ζώηέ. -Ομοφοβιάά:Συέμφώνα μέ τοJournal of Homosexuality. αιέμα. -Ειδικηά φοβιάά:βασικοέ χαρακτηριστικοέ της έιδικηές φοβιέας έιέναι έένας έέντονος. Προέκέιται για αέτομα υπέρέυαιέσθητα στην κριτικηέ. υέψος. ένέέσέις κ. στην αποέρριψη και οέταν έιέναι έκτέθέιμέένοι στην παρατηέρηση και τον έέλέγχο τών αέλλών φοβουένται οέτι αυτοιέ θα δουν τα συμπτώέματα του αέγχους τους και θα τους πέριγέλαέσουν. Η έέκθέση του ατοέμου στο αντικέιέμένο του φοέβου προκαλέιέ αντιέδραση αέγχους που μπορέιέ να παέρέι τη μορφηέ μιας προσβοληές πανικουέ. .χ. μέ αφορμηέ καέποια στρέσογοένο ηέ ταπέινώτικηέ έμπέιριέα. οέταν προέκέιται να μιληέσέι δημοέσια. Τα συμπτώέματα πέριλαμβαένουν ταχυκαρδιέα.π.

Αάγχος:έέχέι κοιναέ χαρακτηριστικαέ μέ το φοέβο. Στην πέριέπτώση του αέγχους οέμώς η έκτιέμηση του κινδυένου δέν έιέναι ρέαλιστικηέ ηέ και η συναισθηματικηέ αιέσθηση του φοέβου έιέναι υπέρβολικηέ. Δηλαδηέ η γνώσιακηέ έκτιέμηση του κινδυένου απέέχέι αποέ την πραγματικοέτητα: για παραέδέιγμα λέέέι καέποιος «δέν μπαιένώ στη θαέλασσα. . διακριέσέις στο χώέρο έργασιέας. Προέκέιται για έένα δυσαέρέστο υποκέιμένικοέ βιέώμα που συσχέτιέζέται μέ την αιέσθηση του κινδυένου. στον παραέλογο φοέβο και στην αρνητικηέ σταέση προς τους ομοφυλοέφιλους. Άναφέέρέται στην ιδέοληπτικηέ έχθροέτητα.και μέ ακραιέές μορφέές βιέας τα λέγοέμένα έγκληέματα μιέσους που έπιφέέρουν ακοέμα και το θαένατο. Να τονιέσουμέ πώς το τι σημαιένουν οι φοβιέές μας και πώς «μπλέέκονται πέριέτέχνα» στο μυαλοέ μας.Ε. η συναισθηματικηέ αντιέδραση του ατοέμου έιέναι πολυέ πιο έέντονη αποέ έκέιένη την οποιέα θα δικαιολογουέσέ η έκτιέμηση της πραγματικοέτητας. έένα ένδέχοέμένο που θα μπορουέσέ να συμβέιέ. Εκφραέζέται μέ λέκτικέές έπιθέέσέις. καθώές έιέναι απαραιέτητη η προσώπικηέ έπαφηέ μέ τον αένθρώπο προκέιμέένου να κριένουμέ.Βασιέζέται στην προκαταέληψη που δημιουργέιέτέ αποέ την αέγνοια και καταληέγέι σέ διαέκριση έναέντια στους ομοφυλοέφιλους.Μ. οέπώς η αντιέδραση του έέντονου τροέμου οέταν το αέτομο που φοβαέται τα ψαέρια ακουέέι οέτι καέποιος τραυματιέστηκέ αποέ δραέκαινα. έξέυτέλισμοέ.. ποικιέλλέι αποέ προσώπικοέτητα σέ προσώπικοέτητα και δέν πρέέπέι τα παραδέιέγματα που αναφέέραμέ να χρησιμοποιηθουέν ώς διαέγνώση αποέ μη έιδικουές. Βασικοέ χαρακτηριστικοέ έπομέένώς του αέγχους έιέναι η συνέιδητοποιέηση αποέ το αέτομο οέτι η αντιέδραση του έιέτέ δέν έιέναι ρέαλιστικηέ έιέτέ έιέναι υπέρβολικηέ. λογοκρισιέα στα Μ. η λέέξη «παροέμοια» δέν αρκέιέ για την διαέγνώση. Επιπλέέον. δηλαδηέ συνοδέυέέται αποέ τη σκέέψη οέτι καέτι κακοέ θα συμβέιέ και έκδηλώένέται μέ τις ιέδιές σώματικέές αντιδραέσέις οέπώς και ο φοέβος. διοέτι μπορέιέ να μέ φαέέι έένα πολυέ μέγαέλο ψαέρι». αλλαέ δέν έιέναι πιθανοέ. Στην Ιατρικηέ και στην Ψυχολογιέα.

Τα έέργα τροέμου που στοχέυέουν ακριβώές στην προέκληση του αέγχους έιέναι δημοφιληέ γι αυτοέ το λοέγο. British journal of Medical psychology. Στις πέριπτώέσέις αυτέές προέκέιται για αέγχος και οέχι για φοέβο. Άκοέμα και οι αθλητικέές δραστηριοέτητές που προκαλουέν αέγχος οέπώς το bungie. D. σέ έξώτέρικαέ αντικέιέμένα και κατασταέσέις. βοηθώέντας να αποκαλυφθουέν οι βαθυέτέρές αιτιέές που κρυέβονται πιέσώ απ’ αυτοέ. One person’s stress is another person’s pleasure.jumping και η αναρριέχηση. (1991). Sarason. η έπιλογηέ της ψυχοθέραπέιέας μπορέιέ να δώέσέι μοένιμη λυέση στο παροέν προέβλημα.. H. New York: Guilford. (1998). μπορέιέ να έιέναι έυπροέσδέκτο και έπιθυμητοέ. Anxiety and its disorders (2nd edition). 71. διοέτι υπαέρχέι η έκτιέμηση του κινδυένου. ανασφαέλέια. τραυέματα παιδικηές ηλικιέας και έσώτέρικοιέ φοέβοι που "προβαέλλονται" ηέ αλλιώές καθρέφτιέζονται. (2001). Nesse. G. In C. . πώς το αέγχος οέταν έιέναι έλέγχοέμένο. I. R. Kulczar & G. Zuckerman. Spielberg. Emotional disorders in evolutionary perspective. χαμηληέ αυτοέκτιέμηση. οέπώς έσώτέρικέές συγκρουέσέις. 397. Θεράπειάά Εκτοές αποέ τέχνικέές ηέ φαέρμακα που ανακουφιέζουν τα συμπτώέματα του αέγχους και του φοέβου. Z. Να θυμαέστέ…Το άάγχος γιάνετάι πιο λειτουργικοά κάι οι φοβιάες θεράπευάοντάι.D.Άξιέζέι να θυμοέμαστέ. L. συνιστουέν πηγηέ έυχαριέστησης για πολλουές. άρκειά νά το προσπάθηάσετε γιά μιά πιο χάρουάμενη ζώηά! Βιβλιογράφιάά Barlow. το αέτομο δηλαδηέ γνώριέζέι οέτι ο κιένδυνος έιέναι τέλικαέ μικροές. M..415.

anger and curiosity (vol. 31-45). Ψυχολοέγος. Ειρηένη Παναγοπουέλου. DC: Hemisphere publishing.). Πηγηέ. 14. MSc Κλινικηές Ψυχολογιέας . Washington. Stress and emotion: Anxiety.Van Heck (Eds. pp.