You are on page 1of 4

Matematika B - DBH 4

Geometria analitikoa - Zuzenaren ekuazioak


A(a, b) zuzenaren edozein puntua eta d = ( v 1 , v 2 ) bektore gidatzailea izanik, bi elemento
horiek definitzen duten r zuzenaren ekuazioa, honako adierazpen bidez eman daiteke:

Ekuazio bektoriala → r : ( x , y ) = ( a, b ) + t ⋅ ( v 1 , v 2 ) t edozein zenbaki erreala izanik

 x = a + t ⋅ v1
Ekuazioa parametrikoak → r:  t edozein zenbaki erreala izanik

 y = b + t ⋅ v2
x − a y −b
Ekuazio jarraitua → r : = bi zatidura horien balioa t izanik
v1 v2

v2
Ekuazio puntu-malda → r : y − b = m ⋅ ( x − a) m= ,
v1

v2
Ekuazio esplizitua → r : y = m⋅ x + n m=
zuzenaren malda izanik.
v1
Zuzena (0,n) puntutik igarotzen da eta n honi jatorriko ordenatu
deritzo.

A 
Ekuazio orokorra → r : Ax + By + C = 0 eta d = ( − B, A )
m=−
B
Bektore gidatzailearentzako aukera asko daude, hau da, (-B,A)
edo honen edozein bektore paralelo.

Ekuazio orokorrari, ekuazio inplizitua deritzo



A(-1,3) puntutik igaro eta d = ( 2,−5 ) bektore gidatzailea izanik, idatzi dagokion r
zuzenaren ekuazioa ikusi dituzun modu guztietan. Aurkitu kasu bakoitzean zuzenaren 3 puntu

Ekuazio bektoriala → r : ( x, y ) = ( − 1,3 ) + t ⋅ ( 2,−5 ) t edozein zenbaki erreala izanik

Puntuak aurkitzeko t parametroari 3 balio desberdin emanik, 3 puntu lortuko ditugu:

t =0→ ( x, y ) = ( − 1,3 ) + 0 ⋅ ( 2,−5 ) → Puntua (1,−3)


t =2→ ( x, y ) = ( − 1,3 ) + 2 ⋅ ( 2,−5 ) → Puntua (3,−7)
t = −1 → ( x, y ) = ( − 1,3 ) − 1⋅ ( 2,−5 ) → Puntua (−3,8)

 x = − 1+ t ⋅ 2
Ekuazioa parametrikoak → r:  t edozein zenbaki erreala izanik

 y = 3− t⋅ 5
Puntuak aurkitzeko t parametroari 3 balio desberdin emanik, 3 puntu lortuko ditugu:

 x −= 1+ 3⋅ 2 = 5
t= 3→  p u(5,− 1 )n 2 t u a
 y = 3 − 3⋅ 5 −= 1 2
 x −= 1+ 1⋅ 2 = 1
t = 1→  p u(1,− 2) n t u a
 y = 3 − 1⋅ 5 −= 2
 1
1  x −= 1+ 2 ⋅ 2 = 0 1
t = →  p (u0, ) n t u a
2 11 2
 y = 3 − 2 ⋅ 5 = 2
x +1 y −3
Ekuazio jarraitua → r : = bi zatidura horien balioa t izanik
2 −5

Zatidurari, t-ri, balioak emanez, puntuak lortuko ditugu.

x + 1 y − 3  x + 1= 2·1→ x = 1 
= = 1→   p (u1,− 2) n t u a
2 − 5  y − 3 −= 5·1→ y −= 2 
x + 1 y − 3  x + 1= 2·0 → x −= 1 
= = 0→   p ( u− 1,3) n t u a
2 − 5  y − 3 −= 5·0 → y = 3 
x + 1 y− 3  x + 1= 2·( − 2) → x −= 5 
= −= 2 →   p ( −u5,1 ) n 3 t u a
2 − 5  y − 3 −= 5·( − 2) → y = 1  3
−5 v2 − 5
Ekuazio puntu-malda → r: y−3= ⋅ ( x + 1) m= = ,
2 v1 2

Puntuak aurkitzeko x-ri balioak eman eta y kalkulatu

−5 5 5 1  1
x = 0⇒ y−3 = ⋅ ( 0 + 1) → y − 3 = − → y = − + 3 → y = → puntua  0, 
2 2 2 2  2
−5
x = 1⇒ y − 3 = ⋅ ( 1 + 1) → y − 3 = −5 → y = −5 + 3 → y = −2 → puntua ( 1,−2 )
2
−5 5
x = −1 ⇒ y − 3 = ⋅ ( − 1 + 1) → y − 3 = − ⋅ 0 → y = 3 → puntua ( − 1,3 )
2 2

−5 −5
Ekuazio esplizitua → r: y=
⋅x+n m= n-ren balioa ateratzeko puntu malda
2 2
ekuaziotik abiatuko gara eta eragiketak egingo ditugu y=mx+n itxura lortu arte

−5 − 5x − 5 − 5x − 5 6 − 5x − 5 + 6
→r: y−3 = ⋅ ( x + 1) → y − 3 = → y= + → y= →
2 2 2 2 2
− 5x + 1 5 1 1
→y= ⇒ y=− x+ n = izanik
2 2 2 2
5 1 1
Ekuazio esplizitua → r : y = − x + n = izanik
2 2 2
Beraz, puntuak ateratzeko x-ri balioak eman eta y kalkulatu behar da

1 p un tu a  1 
x= 0→ y=    →  0, 
2  2
5 1 10 1 puntua  11
x = − 2 → y = − ⋅ ( − 2) + = +   →  − 2, 
2 2 2 2  2
5 1 20 1 puntua  21
x = − 4 → y = − ⋅ ( − 4) + = +   →  − 4, 
2 2 2 2  2

Ekuazio orokorra ateratzeko errezena da esplizitua hartu eta eragin zerorekin berdindu arte
5 1 bider 2 gaiak aldatuz
y = − x +   → 2y = − 5x + 1    → − 5x + 2 y − 1 = 0
2 2

Ekuazio orokorra r : − 5 x + 2 y − 1 = 0

Puntuak ateratzeko y askatuko genuke, hau da, esplizitura pasa eta x-ri balioak emanez eta y
kalkulatu eta puntuak zehaztu