You are on page 1of 6

Oszacowania kosztw energii elektrycznej z pierwszej polskiej elektrowni

jdrowej przez prof. Strupczewskiego i Lubiatowsk Wydm


1. Ukryta magia wskanika LCOE
W swojej publikacji pt. Analiza i ocena kosztw energii elektrycznej z rnych rde
energii w Polsce prof. A. Strupczewski 1 poda ocen kosztw inwestycyjnych zwizanych z
budow, w Polsce, pierwszej elektrowni jdrowej. Niestety, z okrelonych wzgldw, autor
posuy si, prezentujc wyniki swojego modelowania ekonomicznego, definicj LCOE, ktra,
naszym zdaniem, wielce utrudnia waciw ocen generowanych kosztw. Formalnie rzecz biorc
funkcja rzeczywista okrelajca cakowite nakady inwestycyjne ma nonik, ktry jest zazwyczaj
mniejszy od okresu ywotnoci inwestycji.
W swoim opracowaniu prof. Strupczewski (patrz: Tabela 1.1) zdefiniowa okres ycia elektrowni
jdrowej na 60 lat, natomiast nonik funkcji okrelajcej cakowite nakady inwestycyjne na 18 lat
(patrz: str. 1-17 wspomnianego wyej opracowania). Zatem, zgodnie z twierdzeniem o wartoci
redniej funkcji, urednianie powinno by przeprowadzone dla nonika rwnego 18 lat, gdy
pniej funkcja zwana cakowite nakady inwestycyjne nie jest zdefiniowana. Opisowo rzecz
ujmujc, sposb finansowania naley dopasowa do propozycji kredytodawcy, a nie wymaga
inwestora.
Dlatego, w niniejszym opracowaniu, przedstawiamy prost technik formaln, pozwalajc
na dokonanie porwna symulacji otrzymanych rnymi metodami.
Na podstawie tego twierdzenia o wartoci redniej funkcji otrzymujemy nastpujcy wzr,

x = (KLCOE Kf+O&M)TL/TC,

(1)

gdzie:
TL czas ycia elektrowni jdrowej [lata],
KLCOE koszty LCOE [PLN/MWh],
TC czas kredytowania inwestycji [lata]
Kf+O&M koszty paliwa i O&M [PLN/MWh]
x redni koszt produkcji energii elektrycznej (bez K f+O&M) w okresie kredytowania
inwestycji TC, konieczny do zbilansowania poniesionych nakadw [PLN/MWh],
0 < Kf+O&M KLCOE , TL TC .
Uwaga 1:
1 procedura przeduania nonika funkcji cakowitych nakadw inwestycyjnych jest kwesti zaoenia
(kwestia umowy), a wic formalnie nie jest jednoznaczna. Naszym zdaniem, do kosztw Kf+O&M naley
doliczy koszty zanieczyszczenia rodowiska.

Przy wyprowadzeniu wzoru (1) zoono przeduenie nonika funkcji cakowite nakady
inwestycyjne na okres (TL - TC), uywajc jedynie kosztw paliwa i O&M .
Interesuje nas tutaj przypadek 2*EPR, ktry Anglicy nazywaj Hinkley Point C (HPC). Tabela 1
1

Dr in. Andrzej Strupczewski, prof. nadzw. NCBJ ,Andrzej.Strupczewski@ncbj.gov.pl, 15.08.2015, Narodowe Centrum Bada
Jdrowych , 05-400 wierk-Otwock

przedstawia wyniki oblicze przedstawianych przez prof. Strupczewskiego.


Tab.1

Uwaga 2:
2 nakady bezporednie w Finlandii na 1*EPR wynosz, zgodnie z propozycj Strupczewskiego, okoo 4.77

[mld euro/1000MW] i s zgodne z tym co postulowa ju w 2010r.. Poniewa jedynym EPR'em budowanym obecnie w
Finlandii jest trzeci reaktor w Olkiluoto, ktry jest nadal w fazie budowy, a koszty budowy s ju astronomiczne, to
warto podana w tabeli 2.2 nie ma nic wsplnego z rzeczywistymi nakadami. Obecnie analitycy przyjmuj dla
1*EPR nakady bezporednie rwne lub wiksze od 5.5 [mld euro/1000MW]. Dane (Tabela 2.2) zostay zaczerpnite z
publikacji: Projected Costs of Generating Electricity: 2015 Edition.

Stosujc przelicznik 1 USD = 3.85 PLN i zakadajc moc elektrowni jdrowej 3200 MW
otrzymujemy dla krajw takich jak: Finlandia i UK nastpujce cakowite nakady inwestycyjne w
mld PLN (dane Strupczewskiego).
Tab. 2
Kraj

Technologia

Moc

3,00%

7,00%

10,00%

Finlandia

ALWR-EPR

2*1600

71.85 [mld PLN]

82.72 [mld PLN]

91.94 [mld PLN]

UK

ALWR-EPR

2*1600

81.411 [mld PLN] 91.156 [mld PLN] 99.213 [mld PLN]

Urednione koszty energii elektrycznej z elektrowni jdrowej w Finlandii i UK prezentowane s


przez Strupczewskiego w nastpujcej tabeli:
Tab. 3

Uwaga 3:
3 koszty O&M koszty eksploatacji i utrzymania (patrz: Strupczewski, str. 1-18). Dane (Tabela 2.14) zostay
zaczerpnite z publikacji: Projected Costs of Generating Electricity: 2015 Edition. Tabela 2.14 jest niespjna,
poniewa koszty remontw nale do pozycji O&M. Koszty O&M rozkadaj si na koszty stae i ruchome.
Koszt likwidacji blokw 1600 MW nie jest znany, gdy s to bloki w wiecznej budowie i nigdy nie zostay

jeszcze uruchomione. W zamian za koszty C0 2 powinny by uwzgldnione koszty cieplnego zanieczyszczenia


rodowiska i koszty zwizane ze skadowaniem odpadw radioaktywnych. Jeeli, oczywicie, autor myli
powanie o spjnoci prezentowanego modelu ekonomicznego.

Stosujc przelicznik 1 USD = 3.85 PLN otrzymujemy:


Tab. 4
Kraj

Technologia

3,00%

7,00%

10,00%

Cakowite nakady inwestycyjne

71.85 [mld PLN]

82.72 [mld PLN]

91.94 [mld PLN]

Prof. Strupczewski (model deterministyczny)

KLCOE

KLCOE

KLCOE

184,.84
[PLN/MWh]

315.05
[PLN/MWh]

444.95
[PLN/MWh]

KLCOE

KLCOE

KLCOE

247.86*
[PLN/MWh]

387.89*
[PLN/MWh]

522.52*
[PLN/MWh]

Finlandia/Polska

Moc

ALWR-EPR

2*1600

Prof. Strupczewski (model deterministyczny)


UK

ALWR-EPR

2*1600

Mona zaoy, e pozycja oznaczona w Tabeli 4 '*' odpowiada inwestycji HPC. Przyjmujc
przelicznik 1 [GBP] = 5.95 [PLN] otrzymamy: KLCOE = 522.52 [PLN/MWh] = 87.81 [GBP/MWh].
Naley przy tym pamita, e to s koszty urednione w okresie T = 60 lat, przy okresie
kredytowania TC = 18 lat.. Natomiast cena ustalona (SP - strike price) przez rzd UK i EDF, dla
inwestycji HPC, wynosi SP = 92.5 [GBP/MWh], ale tylko na okres 35 lat. Zgodnie z danymi
Strupczewskego cakowity koszt inwestycji HPC wynosi 125.54 [mld GBP] dla oprocentowania
10%, 93.2 [mld GBP] (7%) i 59.55 [mld GBP] (3%).

2. Ukryta magia kontraktw rnicowych (CfD)


2.1 przypadek bilansowania finansowego w okresie ycia elektrowni jdrowej
W pracy Strupczewskiego oceniono KLOCE dla inwestycji HPC. Cakowity koszt tej inwestycji
mona wyznaczy nastpujco,

CKHPC = KLOCE TL * (365*24*0.85)*3200,

(2)

gdzie:
CKHPC - cakowity koszt HPC [GBP],
KLOCE - 87.81 [GBP/MWh] (10%),
TL 60 lat
Z wzoru (2) wynika, e CKHPC = 125.54 [mld GBP]. Jaki zysk ze sprzeday energii elektrycznej
przyniesie HPC w okresie TL okrela wzr,

ZHPC = [SP TKR + (TL TKR)*ZEDF]*(365*24*0.85)*3200,

(3)

gdzie:
SP cena jednego MWh energii elektrycznej ustalona na podstawie CfD, SP = 92.5 [GBP/MWh],
TKR czas trwania kontraktu rnicowego, TKR = 35 lat,
ZEDF zysk konieczny inwestora w [GBP/MWh].
czc wzory (1) i (2) otrzymujemy nastpujc nierwno, z ktrej mona wyznaczy dan
warto zmiennej ZEDF,

CKHPC ZHPC,

(4)

Z nierwnoci (4) wynika, e dla oblicze proponowanych przez Strupczewskiego Z EDF 81.24
[GBP/MWh] w okresie bilansowania rwnym TL. Definiujc wspczynnik = ZEDF/KLOCE
otrzymamy dla danych Strupczewskiego: = 0.93. Wniosek jest nastpujcy: energia elektryczna z
elektrowni jdrowej HPC, w wietle modelu postulowanego przez Strupczewskiego nie jest tania,
pomijajc fakt, czy rynek energetyczny UK zaakceptowaby cen energii elektrycznej 81.24
[GBP/MWh] na okres dalszych 25 lat.
Jednak, jak wyej wspomniano, okres bilansowania zobowiza finansowych jest rwny T C, gdzie
TL TC . W proponowanym przez Strupczewskiego modelu przyjto T C = 18 lat, a to cakowicie
zmienia sytuacj finansowania inwestycji.
2.2 kontrakt rnicowy z przesunitym finansowaniem dunym
Dla porwnania, przedstawimy teraz wyniki losowego modelu finansowania HPC opracowanego
przez Stowarzyszenie Lubiatowska Wydma.
Tab. 5
Cakowite nakady inwestycyjne

108 [mld PLN]

Lubiatowska Wydma (model losowy)


UK

ALWR-EPR

2*1600

Spata cakowitych kosztw inwestycji po 20 latach


losowe oprocentowanie
x = 129.02 [GBP/MWh]

x = 767.67 [PLN/MWh]

KLCOE
(wzr 1)

375.89* [PLN/MWh]

63.17 [GBP/MWh]

Uwaga 4:
4 warto porwna wartoci z tabeli 4 i 5 oznaczone przez '*'. CKHPC = 90.31 mld [GBP]. Poniewa nie jest

znana warto TC rozpatrywana przez EDF, do oblicze przyjto T C = 20 i Kf+O&M = 120 [PLN/MWh] = 20.17
[GBP/MWh].

Z Tabeli 5 wynika, e przez okres [0, TC] warto energii elektrycznej wynosi 129.02 + Kf+O&M
[GBP/MWh]. To bilansuje finansowanie inwestycji HPC. Jednake wyborcy UK nie s gotowi na
zapacenie tej wielkoci, przy obecnej cenie energii elektrycznej okoo 50 [GBP/MWh] na rynku
towarowym energii. Co zatem musi zrobi EDF jeeli chce sfinansowa budow HPC, proponujc
wyborcy UK w miar akceptowaln cen ? EDF wprowadza pojcie kontraktu rnicowego, aby
obniy 129.02 + Kf+O&M [GBP/MWh] do jakie - w miar akceptowalnej - wartoci. Moliwoci
jest bardzo wiele, ale my tutaj pokaemy jedn z prostszych metod. Metoda ta polega na
przesuniciu czci zobowiza finansowych na okres [TC, TKR]. W tym czasie koszty produkcji
energii elektrycznej przez elektrowni jdrow s oczywicie okrelone, a wic mona sobie
pozwoli na ich powikszenie poprzez obcienia finansowe z okresu [0, T C]. Wymaga to np.
dalszego kredytowania, ale ju na znacznie mniejsz warto. Tego typu model kontraktu
rnicowego mona zapisa formalnie w postaci nastpujcej nierwnoci,

(x + Kf+O&M SP)TC(1+) (SP- Kf+O&M )(TKR - TC ),

(5)

gdzie:
wspczynnik kosztu kontraktu rnicowego [bezwymiarowy], 0. Aby zapewni
ekonomiczn sensowno inwestycji musi by, naszym zdaniem, speniona nastpujca nierwno,
2 Model Lubiatowska Wydma: https://www.scribd.com/doc/181666759/PGE-Choczewo-3

(SP Fpw)TKR Fpf (TL TKR),

(6)

gdzie:
Fpw rednia cena energii elektrycznej na towarowym rynku energii w okresie [0,TKR],
[GBP/MWh], SP > Fpw ,
Fpf - rednia cena energii elektrycznej na towarowym rynku energii w okresie [TKR,TL],
[GBP/MWh],
wspczynnik zwrotu subsydiw [bezwymiarowy], 0 < 1, przyjto, e = 1.
Uwaga 5:
5 wielkoci SP ustala si w negocjacjach z rzdem pastwa. naley ustali w procesie wtrnego
kredytowania. Wielko Fpw musi by wyliczona na podstawie prognozy dziaalnoci rynku energii z uwzgldnieniem
nowej elektrowni jdrowej subsydiowanej przez rzd pastwa. Elektrownia jdrowa sprzedaje energi elektryczn po
kosztach Kf+O&M , a wic rzeczywicie relatywnie tanio, obniajc tym samym warto Fpw.

Przyjmujc, e TC =20 lat z (5) wynika, e = 0, ale wic CKHPC = 90.31 [mld GBP]. Zakadajc,
e dla okresu [0, TKR] warto Fpw = 55 [GBP/MWh] z (6) otrzymujemy Fpf 52.5 + Kf+O&M
72.67 [GBP/MWh]. Do tej ceny naley doliczy koszty likwidacji HPC. Koszty te oszacowano na
9.88 [GBP/MWh]. Std Fpf 82.54 [GBP/MWh]. Zatem wspczynnik integracji finansowej HPC
w systemie energetycznym UK mona zdefiniowa nastpujco,

= Fpf / Fpw.

(7)

Warto dla inwestycji HPC wynosi 1.54.


W przypadku kontraktu rnicowego dla Polski parametrami nieznanymi s SP i T KR. O taki
kontrakt musi wystpi do rzdu polskiego PGE SA, biorc pod uwag warto 672.72 + 120
[PLN/MWh] z Tabeli 6. rednia cena energii elektrycznej na towarowym rynku energii elektrycznej
w Polsce wynosi obecnie okoo 200 [PLN/MWh]. Obliczenia postulowane przez Stowarzyszenie
Lubiatowska Wydma dla polskiej elektrowni jdrowej prezentuje Tabela 6.
Tab. 6
Cakowite nakady inwestycyjne

91.94 [mld PLN]

Lubiatowska Wydma (model losowy)

Spata cakowitych nakadw inwestycyjnych po 20


latach
losowe oprocentowanie

Polska

ALWR-EPR

2*1600

x=672.72 [PLN/MWh]
KLCOE

(wzr 1)

344.24 [PLN/MWh]

Przyjmujc, e SP = 580 [PLN/MWh], T KR = 30 lat, TC =20 lat z (5) otrzymujemy, e 0.08 i


wwczas 492.14 < CKPOL 502.83 [mld PLN]. Przyjmujc dla rynku polskiego F pw = 280
[PLN/MWh] z (6) otrzymujemy: Fpf 300 + Kf+O&M 420 [PLN/MWh]. Do tej wartoci naley
doliczy koszt likwidacji elektrowni jdrowej i koszt budowy docelowego skadowiska odpadw
radioaktywnych wraz z odpowiedni infrastruktur drogowa i kolejow. Ostatecznie F pf 420 +
58.76 + 176.27 [PLN/MWh] 655.03 [PLN/MWh]. Wspczynnik dla inwestycji w Polsce
(2*EPR) wynosi 2.34.

Nastpujca tabela pokazuje rne oszacowania cakowitego kosztu inwestycji 2* EPR w Polsce.
Tab. 7
Model
(autor)

Cakowite
nakady
inwestycyjne
[mld PLN]

KLCOE
[PLN/MWh]
[USD/MWh]
[GBP/MWh]

Czas trwania Uredniony cena Uredniony cena Uredniony cena


budowy\
energii
energii
energii
okres
elektrycznej w
elektrycznej na
elektrycznej na
kredytowania okresie kontraktu towarowym rynku towarowym rynku
zaduenia
rnicowego
energii
energii
[lata\lata]
[PLN/MWh]
[PLN/MWh]
[GBP/MWh]
okres [0,TKR]
okres [TKR,TL]
okres [TKR,TL]

Prof.
Strupczewski
(2015)
Polska EJ

82.72

315.05
81.83
52.95

7\18

Brak oszacowania Brak oszacowania Brak oszacowania

Lubiatowska
Wydma
(2015)
Polska EJ

91.94

469.23
121.88
78.86

6\20

580/30

655.03/30

110.09/30

Hinkley
Point C
(EDF) &
Lubiatowska
Wydma
(2015)
UK NPP

108

380.83
98.92
64.01

6\20

550/35

491.11 / 25

82.54/25

Uwaga 6:
6 Uredniona cena energii elektrycznej na towarowym rynku energii w Polsce (bez dystrybucji i podatkw

itp.) bdzie wysza ni w UK, poniewa polska elektrownia jdrowa 2*EPR musi rwnie pokry koszty ostatecznego
skadowiska odpadw radioaktywnych wraz ze stosown infrastruktur. Celem uzupenienia Tabeli 7 dokonano
odnonych oblicze dla propozycji Strupczewskiego; x = 797.61 [PLN/MWh], SP = 570 [PLN/MWh], 0.09 i TKR
= 30 lat. Zmniejszenie okresu kredytowania przez Strupczewskiego do TC = 18 lat daje podobne oszacowania jak dla
kontraktu rnicowego postulowanego przez Lubiatowsk Wydm. Naley rwnie doda, e koszty likwidacji
blokw 1600 MW zostay przez Strupczewskiego niedoszacowane. O kosztach ostatecznego skadowania odpadw
radioaktywnych w cytowanej pracy nie wspomniano, zgodnie z tradycj obserwowan w gronie lobbystw atomowych.

3. Podsumowanie

Przyjmujc inwestycj HPC jako poziom odniesienia prof. Strupczewski postuluje, e


elektrownia jdrowa w Polsce (2*EPR) bdzie o 23.4% tasza od takiej samej elektrowni w
UK (takie same standardy techniczne i technologiczne).
Zgodnie z oficjalnymi danymi NCBJ podanymi podczas VII Forum Energetycznego w
Sopocie (29.11 - 1.12.2012) przewidywany koszt pierwszej polskiej elektrowni jdrowej, to
55-60 mld z. Wielko ta jest o 27.5 % nisza w stosunku do obecnego oszacowania
proponowanego przez prof. Strupczewskiego (2015) (patrz: Tabela 7).
Nawet dla znacznie zanionych - przez prof. Strupczewskiego - cakowitych nakadw
inwestycyjnych na elektrowni jdrow w Polsce, nie mona jej sfinansowa bez kontraktu
rnicowego. Jest rzecz znamienn, e w swoim opracowaniu, liczcym ponad 100 stron,
nigdy nie wspomnia on o tym fakcie.
Opracowanie prof. Strupczewskiego, pod wzgldem formalnym, jest daleko oddalone od
opracowania naukowego, z ktrego mona wycign praktyczne wnioski odnonie
rzeczywistych relacji ilociowych (wystarczy rzut oka na Tabel 7; brak oszacowania).
Ze wzgldu na wrcz astronomiczne koszty elektrowni jdrowej w Polsce (2*EPR) jej
budowa i integracja w KSE, ze wzgldw ekonomicznych, nie jest moliwa.
Argument, e energia elektryczna z EJ jest tania nie oznacza, e inwestycja jest
ekonomicznie sensowna.
Nazywanie katastrofy w Fukushimie awari jest niedopuszczalne i o tym powinien prof.
Strupczewski pamita (patrz: str. 2-54 w jego opracowaniu).