You are on page 1of 16

1.

Izidor iz Sevilje

On je poput Beocija i Kasidora izvršio veliki kulturni uticaj na srednji vijek. Oni su sačuvali
suštinu antičke kulture, prikupili su je u jednu formu prihvatljivu za srednji vijek i zaodjenuli je u
kršćansko ruho.Autor je brojnih teoloških, historijskih i gramatičkih dijela na latinskom jeziku,
koja se pretežno kompilacije starijih izvora.
Zaostavština Izidora je velika, a najvažnije su njegove Efimologije, zatim Program sedam
slobodnih vještina, Riječnik nauke itd. Njegovo najvažnije djelo Efimologije predstavlja
enciklopediju znanja koja je bila popularan udžbenik. Ovdje je riječ o prvom srednjovijekovnom
kršćanskom piscu koji je pokušao da ukupna ljudska znanja prikupi u jednu knjigu Efimologija.
Prema Izidoru Rimsko carstvo kao svjetksa sila više ne postoji i zamijenila ga je kršćanska
crkva. U svojoj enciklopediji izlaže i svoj načelni stav o historiji, historijskom procesu i svemu
što je bitno za tumačenje srednjovijekovnog života. U shvatanju historije on je nastavljač antičke
historije, posebno svojim uvjerenjem da je historija izvještaj očevidca. Preuzeo je stav antičkih
pisaca da je historija dio gramatike a ova oet dio govorništva.
U svom djelu je jasno postavio razliku između legende i mita kao fikcije i historije koja traži
istinu. Prema njemu historičar treba da piše na osnovu vlastitog iskustva onog što je vidjeo, dok
se za interpretaciju ranovjekovne prošlosti treba zadovoljiti kompilacijom i prepisivanjem
dostupnih prijašnjih izvora.
2.

Beda Venerabilis

Radio je kao redovnik u nekoliko samostana. Radi se o anglosaksonskom eruditi koji je bio jedan
od najčitanijih i najčešče citiranih autora u srednjem vijeku. Sastavio je enciklopediju pravnih i
crkevenih stanja čiji je značaj ogroman na cijelom kršćanskom zapadu.
Glavno djelo mu je „Crkvena historija engleskog naroda“ koje predstavlja pokušaj
nacionalizacije historije među narodima koji su nasljedili Rimsku civilizaciju. Ovo djelo se ističe
svojom razmjerom, pouzdanošću, obimnim i pouzdanim podatcima o političkim događajima,
crkvenom životu i kulturi.

a na molbu same Adelperge napisao je i dijelo Rismka . Boravio je na dvoru Karla Velikog. Budući da se brinuo o obrazovanju kćerke Langobarskog kralja.godine na taj način što je kopirao rimskog historičara Sretonija Trankvila u pogledu upotrebe i rasporeda historijskog materijala. 5. Kao dodatak ovoj hronici javlja se i prva narpirologija tj. 3. Shodno pravilima Izidora iz Sevilje Ajnhard se izvinjava što rane godine Karla Velikog prikazuje kao kompilator njemu dostupnih izvora. Ajnhard je biografiju karla velikog pisao od 829-836. Ajnhard Rođen je 775 godine a umro 840 godine. bio je sekretar Ludviga Pobožnog te učitelj Lotara. „Historija Langobarda“ koju je napisao zauzima najistaknutije mjesto u njegovom raznovrsnom opusu. Zbog ozbiljnog pristupa historijskom poslu nazvan je francuskim Herodotom. Njegova historičnost je neupitna. Ovdje se radi o nepopustljivom braniocu kršćanske crkve koji srednjeg vijeka iz Zapadne Evrope. Pavle Đakon On je bio crkveni pisac i historičar. Spis o svecima mučenicima. te predstavlja najbolji i često jedini izvor za poznavanje historije. mentaliteta i običaja Merovinške galije. 4. On je pokazao i dobro znanje iz historije zanata. pisao je i iz oblasti matematike.Bedinu drugo značajno djelo je hronika o šest doba svijeta. astronomije i drugih prirodnih nauka. bar što se tiče pet posljednjih knjiga koje odgovaraju vladavini Klodovikovih unuka. Osim historijskih dijela. Grgur iz Tura Ovdje govorimo o prvom historičaru Francuske. boravio je na dvoru kao učitelj i savjetnik kraljevske porodice. koji svojim djelom osvjetljava period kada se završava antičko doba i počinje rani srednji vijek. Njegovo djelo „Historija Franaka“ napisano je u deset knjiga. odnosno smatra da je vrijednost njegova djela u izvještajima o događajima koje je posmatrao kao očevidac. Poseban dio ove hronike bavi se računanjem vremena i nosi naziv „O smislu vremena“. Rođen je 720 godine a umro je 799 godine.

Grgura“ Na dvoru Karla velikog bio je imenovan učiteljem grčkog jezika i tu je bio u p eriodu od 782786.godine Roman je oženio Konstantina svojom kćerkom Jelenom. .Ovo djelo napisano je oko 770 godine.godine odlučio se povući u samostan Montekasino gdje je započeo rad na najznačajnijem djelu pod nazivom „Historija Langobarda“. S obzirom da je Konstantin bio maloljetan formirano je namjesništvo na čelu sa Nikolom Mistikom. oko 786. Pavle Đakon je radio na dvoru Franačkog kralja pa se nije htiokompromitovati opisima događaja kojima je bio sudionik.godine.godine kao jedini sin cara Lava VI. Njegov značaj je u naučno-literarnoj djelatnosti. U januaru 945. Djelo je pisano u šest knjiga. djelo ne prati historiju Langobardske države do kraja.godine.godine kada su ga srušili njegovi sinovi. Oko sebe je okupio grupu obrazovanih i sposobnih ljudi koji su sa njim surađivali na pripremi materijala za pisanje djela iz historije i drugih nauka. razlog je jednostavan. Ova knjiga obuhvata najstarije pomene tog naroda.godine Konstantin Porfirogenet je uspio da se oslobodi svojih suparnika i da naizad preuzme upravljanje državom. u decembru 920. Oko 775godine bavio se hagiografskim radom pa je napisao i „Život pape sv. odnosno do pada pod Franke 774.godine. 6. namjesništvo je oboreno 914.godine j epostao njegov suvladar te nedugo zatim i prvi po rangu car.godine prijesto je naslijedio Lavov brat Aleksandar koji je umro 913. Romanova vlada je trajala do 949. Konstantin Porfirogenet Rođen je 905. Iz ovog samostanskog perioda datira i njegov rad iz gramatike „Malo umijeće“. a 911 godine krunisan je za njegovog suvladara. Na prijestolju je ostao do svoje smrti 959.godine.godine a zamjenjeno je novom upravom na čelu sa caricom majkom Zojom. pa razdoblje od 568-774.Historija. Nakon očeve smrti 912.godine. Zbog toga je u određenim slučajevima vrlo teško razlikovati šta je on sam napisao a šta njegovi saradnici. Veliki Vizantijski poraz u bitci kod Anhela izazvao je nove nemire u carstvu iz kojih je kao pobjednik izašao Roman. Nije poznato kada je Pavle Đakon zaređen i kada je pristupio Benediktanskom redu u samostanu montekasino. sastoji se od šesnaest knjiga u kojima se po hronološkom redu obrađuju događaji od mitoloških početaka rima do Justinijana Velikog. U maju 919.

Arapska historiografija srednjeg vijeka Zapadni historičari su vrlo rijetko svjesni vrijednosti i značaja muslimanskog doprinosa historiji. te su u njoj vidjeli nastojanje da se preuveliča tekovina islama. Donekle iz ovih razloga a djelomični i iz želje da se podcijeni uspijeh islama u duhovnom podizanju Arapa. Nakon dvije godine Psel se vraća u svijet kojem pripada i ponovo dobija odlučujuću ulogu u Vizantijskoj politici. Zbog svega navedenog malo je vjerovatno da su muslimani od predislamskih Arapa mogli dobiti bilo kakvo nadahnuće za razvoj . Arapi su njegovali poeziju. Iako piše izvještačenim klasičnim jezikom njegov prikaz je izvanredno vješt i neobično živ. nedostajala im je vlastita epika.Najznačajnije Konstantinovo djelo je „De Administrando Imperio“. Biografiju svog djeda Vasilija I napisao je 901. 7. Vrlo mlad je postao carev sekretar a za vladavine Konstantina IX Monomaha postao je jedan od najuticajnijh ličnosti na Vizantijskom dvoru. S obzirom na veliku neukost u predislamskoj arabiji orjentalisti su dugo vremena osporavali muslimansku tradiciju. Psel je branio politiku careva kojima je služio i koju je sam u znatnoj mjeri inspirisao. rođen je 1118. U vrijeme svog najvećeg uspona. Od same mladosti bio je zainteresovan za antičku književnost i filozofiju. Naime. Orjentalisti su činili velike napore da pronađu dokaze o predislamskom znanju. Njegovo najopširnije djelo je spis „O ceremonijama“ koje pored podataka o ceremonijama donosi i niz drugih dragocijenih podataka. 8. te nisu imali predodžbe o historiji.godine u Carigradu. Mihailo (Konstantin) Psel Jedan od najvećih naučnika i veoma veliki političar. za vladavine svog učenika Mihaila VII duke psel je potisnut te je nestao sa političke scene.godine.godine. Od cjelokupnog rada najvažniju historijsku vrijednost ima hronografija u kojoj su opisani događaji od 976-1078. a naročito za djela Platona i Aristotela. razočaran razvojem situacije u Vizantiji posljednjih godina vladavine Konstantina Psel se neočekivano povukao u manastir u Olimpu u Bitinji gdje je dobio i monaško ime Mihailo. dok riječ historija vjerovatno nisu ni poznavali. Poslije kratkog službovanja u Maloj Aziji uslijedila je blistava karijera u Vizantijskoj prijestolnici. zatim tu su i druga djela poput „Spis-a o temama“ u kojem se nalazi opis administrativnih jedinica carstva u X vijeku.

Vizantijska historiografija je veoma razvijena ali je malo vjerovatno da su Arapi došli do Vizantijskih dijela. U Kur'anu ima veliki broj historijskih činjenica. zbog čega su se tražili i sakupljali podaci iz njegovog života. Zanimanje za historiju potakla je i činjenica da su se poslanici pojavljivali u različito vrijeme u raznim sredinama te su ispovijedali čistu istinu gdje će doći do nerazumijevanja i grešaka te je tako poremećena i sama objava.s. Arapi su došli u dodir i sa Perzijskom i Hinduskom civilizacijom. Postojao je još jedan aspekt religije koji je njegovao historiju. Muslimani su željeli da više saznaju o Kur'anu te su tragali za detaljnijim informacijama.međutim oni nisu razvili osjećaj za historiju.s je historijska ličnost koja je živjela u centru historijskih zbivanja. Muhamed a. Kritičkim ispitivanjem Hadisa utvrđeni su strogi kriteriji koje je trebalo primijeniti na svaku pripovjest. Kur'an ne uzima u razmatranje pojedinca nego razmatra zbir društvenih djelatnosti.s je nosilac poruke velike važnosti jer je i njegova misija od velike važnosti za buduće generacije. međutim historija je bila manje važno područje Grčke i Latinske nauke. Muhamed a. Na osnovu sega navedenog.Smisao proističe iz dva učenja samog . Tako će doći i do tradicije sakupljanja Hadisa. dok se drugi plan odnosi na cijelo čovječanstvo. Grčka nauka je najviše doprinijela islamskoj kulturi. U prvom planu su zacrtane potrebe dijelova ljudskih rasa. Njegova biografija je smatrana kamenom temeljcem islamske teologije. Budući da islam ispunjava misiju prijašnjih Božijih poslanika on samim tim zahtijeva i rad vezan za historiju. Sa vjerovanjem o položaju poslanika u vremenu razvio se i osjećaj za historiju.historijske tradicije. Bitan dokaz o smislu muslimana za historiju jeste i činjenica da su sačuvali tekst Kur'ana tako da u njemu nema razlike u odnosu na prvobitnu objavu. . najvjerovatnije je da se kod Arapa odnosno muslimana smisao za historiju razvio kao rezultat vizije Božijeg poslanika Muhameda a. Naime. Poslije smrti orginalnih propovjedaca i nakon smjene nekoliko generacija za svaki Hadis je svjedočilo nekoliko prenosilaca što je nametalo potrebu kritike. Oni su odredili kriterije kritičkog ispitivanja tako da te zakonitosti kriticizma i ispitivanja vrijede i danas. On ima posebno mjesto u historiji jer se nalazio na razmeđu vremena te predstavlja vrhunac jednog i plana i početak drugog.

Tarih predstavlja tačno određivanje datuma događaja. međutim na ovaj način slabo se nazirao kontinuitet historijskog procesa. što predstavlja dobar način za određivanje slijeda događaja te je najvjerovatnije toj historiji dao ime TARIH. Najznačajnije njegovo djelo je historija svijeta pod nazivom „Tarihar rasul ve almulk“. Opis i prepričavanje događaja nije zahtijevalo velike napore a davalo je primarno historijsku građu. etiku i pjesništvo. islamsko pravo. Najviše se interesovao za historiju. Srednjovjekovna historiografija Osnovna osobina teksta srednjovijekovnih historičara je : a) Vjerovali su tradiciji nisu je provjeravali b) Mašta je nadvladavala razum . Njaprije je sakupljao građu arapskih i islamskih predaja. Prije navedenih oblika pojavili su se analitički oblici u kojima se događaji grupišu po godinama. Poslije uvoda u djelu slijedi historija ranijih poslanika i vladara. pa razdoblje Muhameda a. Habra predstavlja zaokruženo pričanje. Ovakav oblik historiografije bio je popularan među muslimanima i poznat je pod nazivom HABAR.s i prve četvorice halifa a završava se historijom Abasida. Kod predislamskih Arapa razvila se praksa čuvanja rodoslovlja. a kasnije se posvetio poučavanju i pisanju. objašnjavanje Kur'ana a u manjoj mjeri se interesovao za medicinu. što u jednini znači izvještaj. Njegova histrija je pisana u Xvijeku. zatim ide historija Sasanida.Kur'ana. matematiku. Sačuvan njegov opsežni komentar Kur'ana.š da će do sudnjega dana sačuvati Kur'an. Djela nisu u potpunosti sačuvana. 9. Muslimanska historiografija javlja se u nekoliko oblika. Drugi oblik sakupljanja historiografija je Taktidu koji se bavi pjesnicima i učenjacima. tumačenje činjenica je isključeno a na život se gleda kao na seriju odvojenih događaja bez interesa da se otkrije njihov uzajamni odnos. Historičar je propovjedao o važnim događajima po godinama. EBU DŽAFER EL TABARI Najveći historičar koji je pisao u analitičkom obliku. Prvo učenje je o kvarenju ranijih objava a drugo učenje je obećanje Allaha dž. gramatiku.

Jeronim a naročito sv. dolazak barbarskih naroda i formiranje nove slike evropskih državnih tvorenina uslovili su nastanak posebne vrste historiografije tzv. ORIGINES. Augustin. Promjene u evropskim društvenim okvirima. poštujući hronološki red događaja. Zbog toga su junačke pjesme odvijaju u ciklusu oko jenog roda a ne oko jedne ličnosti. Origines-i su u u sebi sadržavali zbir činjenica o narodima i plemenskim skupinama te su utvrđivali njihovo porijeklo. Pored hroničarskog posla koji je karakteristika srednjovijekovnog duhovnog života. Pojedini anali se nisu razlikovali od hronika. U XII vijeku u njih se uključuje i viteška epika pisana narodnim jezikom. riječ je o ANALIMA. Pišu ih redovnici koji bilježe sve što je bitno za jedan samostan. U toku IV vijeka se pojavljuju prvi opisi života i mučeništva ktršćanskih svetava po uzoru na antičke biografije.c) Nisu razlikovali ep o nekom historijskom događaju od njegovog stvarnog toka Srednjovjekovnu historiografiju u zapadnoj evropi karakterišu pogledi koje su definisali sv. Oni su se razvili iz uskršnjih tablica potrebnih samostanima i crkvama a sastavljali su se za duži niz godina. Gesta se definiše u XI vijeku i označava trediciju vlastogorskog roda. na krajevima bilježili podatke o značajnim događajima a kasnije se taj prostor širio i ikonografski obrađivao. . U ispisivanju životopisa vidljiv je: a) Isti slijed stvari i pojava b) Isti je mehanizam ispitivanja u kojem se pretpostavlja uzoran život svetaca. postoji još i najjednostavniji oblik historijskog zapisa. Ovaj tip junačkih dijela bilježi se pojmom GESTA. Sve do XVIII vijeka bile su od velike pomoći historičarima koji su do tog vremena svoje gradivo izlagali po godinama a ne po problematici. u kasnom srednjem vijeku anali gube na značaju zbog opadanja značaja samostana te zbog svoje šturosti nisu ubrajani u historijsku literaturu. Njihova vrijednost je u tome što su pojedini analisti. VITE-BIOGRAFIJE svetaca a zatim i svjetovnih vladara u osnovnom tekstu nisu poštovale slijed stvari i pojava te nisu mogle dati povezanu sliku svog junaka čiji je opis života i djela više počivao na mitu i legendi.

Pisci životopisa su bili veoma pristrasni.Životopisi su imali važnu ulogu u nastanku naučne historiografije. budući da su morali uzdizati i pravdati vladare. najviše zbog činjenice da je baš kritičko provjeravanje životopisa potaklo razvoj kritičkih izvora i historiografije. posebno mjesto zauzima životopis Karla Velikog. .. U srednjovijekovnoh historiografiji imamo veliki broj životopisa svjetovnih vladara. Čak i sami samostanski anali obraćaju veći pažnju svjetovnim nego crkvenim događajima.

On donosi nestanak Vizantijskog carstva i epohu Osmanskog nadiranja u Evropu. za Evropu je kao završni termin najprikladniji završetak XV vijeka. Uslov i posljedica sistema privrede što je krajnje nisko i stereotipno stanje tehnike jer je vođenje privrede bilo u rukama sitnih seljaka. apsolutna monarhija i građanske revolucije.obilježava ga robnonovčana privreda. Najtačniju i najpotpuniju karakteristiku feudalizma dao je Lenjin u svom djelu „Razvitak kapitalizma u Rusiji“. feudalna anarhija i jak uticaj hrišćanske crkve 2. On smatra da su za postojanje feudalizma potrebni sljedeći uslovi: a. a za cijelo čovječanstvo epoha feudalnog društvenog poretka ima svoje vlastite. a obilježen je dominacijom feudalizma. 1. te prodor evropskih uticaja u vanevropski svijet koji je u vezi sa nizom velikih geografskih otkrića. Lična zavisnost seljaka od zemljoposjednika d.10. Ono je upotrebljivo u Evropi. . feudalna monarhija i antifeudalni pokreti 3. Feudalizam – feudalno društvo Riječ feudalizam nastala je od latinske riječi Feudum što znači vlastelinstvo-posjed plemća. druge granice. Vladavina naturalne privrede(roba za robu) b. RAZVIJENI SREDNJI VIJEK. Za evropu ostaje najprikladnije da sistematsko izlaganje opšte historije srednjeg vijeka započne prikazom rađanja privrednih i društvenih preduslova srednjovijekovne epohe. Potrebno je da neposredni proizvođač ima sredstva za proizvodnju i zemlju c. RANI SREDNJI VIJEK-obilježava ga naturalna privreda. po kojem to doba obuhvata raspon između antike i novog vijeka. Periodizacija srednjeg vijeka Tradicionalno određenje srednjeg vijeka. KASNI SREDNJI VIJEK.obilježava ga kapitalistička privreda. Sa druge strane. 11. ne može se sa jednakom ispravnošću postaviti u okvirima čitavog svijeta. jer se sintezom tih preduslova to stanje zapravo i ostvaruje.

kmet se nije mogao ubiti ali se mogao prodati i kupiti. Imamo tri oblika feudalne rente: radna renta(kuluk). Kmetovi stoje iznad robova u tom pogledu što su ujedinjeni u seosku opštinu(marku). grofovi. a sa druge strane zemljoposjednici su bili veoma zainteresovani da zadrže radnu snagu na svojoj zemlji da im ne bi ostala neobrađena. Na čelu društvene piramide stajao je kralj od kojeg su zemlju dobijali feudalci najvišeg ranga (vojvode. Takav odnos se postepeno mijenjao. Za razliku od antičkog roba. Feudalizam predstavlja napredniji oblik proizvodnih odnosa za razliku od robovlasničkog društva. renta u proizvodima( danak u naturi) i novčana renta. odnosno kolonom. Kolonat Dodjeljivanje zemlje zavisnim obrađivačima proširilo se i na slobodne ljude koji su u procesu propadanja seljaštva i stvaranja latifundija ostali bez svojih imanja. U Rimskom carstvu je tokom vremena slabio novčani karakter privrede. a obavezivao je kolona da obrađuje zemlju i da gospodaru plaća zakuninu u novcu.U feudalizmu imamo dvije klase. doba razvijenog feudalizma(od polovine XI do XV vijeka) i doba kasnog feudalizma(od XVI do XVII vijeka) 12. Feudalno društvo se razvijalo kroz tro stadija: doba ranog srednjeg vijeka(V-do polovine XI vijeka). od njih su zemlju dobijali feudalci nižih rangova. Daljim pogoršavanjem privrednih prilika koloni nisu bili u mogućnosti da ispunjavaju svoje obaveze ni u naravi. pa su koloni sve teže namirivali svoje novčane dadžbine. baroni). Tako su veleposjednici davali dijelove svoje zemlje na obradu slobodnim ljudima na osnovu ugovora koji se naziva conductolocatio (unajmljivanje. .vazali i sl. seljaka kojima se kasnije pridružuju i sitne građanske zanatlije-sa nastajanjem gradova. Ugovor o kolonatu zaključivao se isprva na pet godina. Nove proizvodne snage traže da radnik ima volju i interes za rad. zapošljavanje). S toga se njihova obaveza silom prilika od novčane pretvarala u naturalnu. klasa feudalno zavisnih ljudi ili kmetova. a takav slobodan obrađivač nazvan jenaseljenikom. Borba između eksploatatora i eksplatisanih. Osnovu ove piramide činilo je kmetstvo ili feudalno zavisno stanovništvo. Oblik u kome se realizuje eksploatacija ili prisvajanje tuđeg viška rada ili proizvoda jeste feudalna renta. Između ove dvije osnovne klase vodi se tokom čitavog srednjeg vijeka borba.

Uz okućene robove. odnosnoslobodna čovijeka. Po svom položaju u privrednim odnosima. . okućeni robovi i koloni se međusobno zbližavaju. formira se alod ili privatni zemljišni posjed te se uskoro nakon toga formiraju krupni zemljišni posjedi. Zanatstvo se ne odvaja od poljoprivrede i ne izdvaja iz posjeda i sela. s tim da je obaveza trajnog obrađivanja zemlje na uvijek istoj čestici faktično degradirala njegov realni položaj u društvu. dok su njihove dadžbine bile umjerene. time što kolon ima veću česticu zemlje i što su mu obaveze. Za vrijeme Merovinga dolazi do klasne diferencijacije i pojave privatne svojine. Takav nivo društvenog razvvitka nastao je poslije pada Rimskog carstva kao posljedica barbarskih osvajanja. Sve to je iznosilo 6-12 dana u godini. a naročito radne. u tri termina. U toku tog perioda u svimm mzemljama zapadne Evrope se formiraju feudalni odnosi. Svako gazdinstvo proizvodi dovoljno za zadovoljavanje svojih potreba i potreba feudalaca. 13. za vrijeme velikih poljoprivrednih radova. Radne obaveze obuhvatale su obradu zemlje. Za naturalne dadžbine koloni su davali 1/3 ukupnog roda žita. dužnost davanja prijevoza i vjerovatno druge sitnije poslove. vina i ulja. Za svoje pravo da obrađuju dio gospodareve zemlje okućeni robovi i kolini su bili dužni davati dadžbine u naturi i u radu.postoji samo razmijena viškova proizvoda. ali ih gospodar nijd mogao sa nje samovolno otjerati. premda ih dijeli pravni status neslobodna. Mada je kolon bio vezan za zemlju i dalje je bio načelno slobodan čovijek. Njihov ekonomski položaj razlikuje se u biti samo kvantitativno. koloni su od tada postali dominantna kategoija obrađivača zemlje.U takvim okolnostima ugovori o kolonatu postaju sve dugotrajniji. Formiraju se uprave čiji je glavni zadatak bio ubiranje poreza koji su išli u kraljevu korist.Koloni su bili trajno vezani za zemlju. manje prema gospodaru zemlje. Poslije osvajanja krupne razmjere dostigao je kraljevski zemljišni posjed. doživotni pa čak i nasljedni. te 1/5 od uroda mahunarki i drugih plodova i dio od priploda stoke. Ekonomski razvitak zapadne evrope u ranom srednjem vijeku Doba ranog srednjeg vijeka obilježeno je niskim stepenom razvitka proizvodnih snaga. To se dešavalo krajem III i Početkom IV vijeka.

borba protiv heretika zahtijevala je poznavanje hrišćanske i paganske literature. povrtlarstvo. Voda u kojoj je svetac prao ruke korištena je kao lijek protiv sljepila. Do XI stoljeća poljoprivreda u evropi je bila slaba. Kultura zapadne Europe u ranom srednjem vijeku Beocije i Kasidor su posljednji prestavnici antičkog obrazovanja u okviru hrišćanske crkve. Trgovci i obrtnici počinju formirati udruženja. Zanatstvo još nije bilo odvojeno od poljoprivrede.šire se obradive površine koje se i bolje obrađuju. a za iskorištavanje šuma i pašnjaka davali su različite namete. a njihova svrha je bila socijalna i građanska . Crkva je koristila neznanje barbara da bi osigurala sebi položaj i bogastvo. On je sakupio edikte. ali su od prinosa morali dio davati feudalcu. dok je Kasidor napisao „Istorija Gota“ koja je sačuvana u preradi Jordanesa. Tek se od tada stanje popravlja. naredbe. Beocije je proučavao Platona i pravio opširne izvode iz Aristotela. Sve više se krče šume radi obrade zemljišta. Razvija se tropoljni sistem obrade zemljišta. Vršenje kršćanskog kulta nije bilo moguće bez pismenih sveštenika. 14. razvija se voćarstvo. jedan dio obrađivali su za sebe. prodavan je višak proizvoda te se razvija mreža mjesnih tržišta. pisma i druge zvanične dokumente gotskih kraljeva. Kraljevi i aristokracija barbarskih plemena bili su nepismeni.U doba Karolinga razvitak feudalnog načina proizvodnje u glavnim oblastima Franačke države krenuo je daleko naprijed naročito u IX vijeku. dok se snižen kulturni nivo ispoljio i na višem sveštenstvu. Sam feud je bio podijeljen tako da su na jednom dijelu radili kmetovi neposredno za gospodara. Ali crkva ipak nije bila dosljedna u negiranju antičke kulture. Početkom VI vijeka na ruševinama Rimskog carstva konačno su se učvrtile barbarkse kraljevine. Privreda u srednjem vijeku Evropa srednjeg vijeka gospodarski se zasnivala na poljoprivredi kao i sve druge oblasti tog vremena. vinogradarstvo itd. U ovom periodu imamo povišen nivo proizvodnih snaga. Pape su otvoreno pokazivale mržnju prema obrazovanju. Zajedno sa padom vojne moći i tradicije propala je i antička obrazovanost. Takođe dolazi i do njegovanja raznih praznovjerja npr. On je prvi shvatio značaj manastira za očuvanje antičke književnosti. U ovom period se obnavljaju i stari rimski gradovi. 15.

Svaki takav posjed u isto vrijeme je država svoje vrsteSENIORIJA. Njima su potčinjeni tzv. materijalni napredak i takmičenje nisu bili dozvoljeni. da imaju svoje sudove i da sami sude. Krupnim kneževima potčinjeni su sitni feudalci. pečat. Kmet je u ranom srednjem vijeku zauzimao srednje mjesto između nekadašnjih robova i slobodnog čovijeka. Njemu su podčinjeni krupni.riteri sa jednim štitom i oni nemaju vazala. Kneževi posjeduju velike teritorije. Osnovna ćelija feudalnog društva u ovoj epohi je feudalni posjed. dopuštaju im da raspolažu vlasništvom. Od takvih jedinica se sastoje političke organizacije. U svakoj zemlji nailazimo na vrhovnog poglavara feudalnog društva-kralja ili cara. Pojavu gradova podržavaju i vladari videći u tome vlastiti napredak. udruženi su mogli postići i veće povlastice. kao što je i služenje novcem radi stvaranja novca bilo moralno nedopustivo. Feudalno društvo na zapadu u X i XI vijeku U X i XI vijeku na zapadu se formira feudalni način proizvodnje. omogućuju im održavanje tržišnih dana. 16. Udruženje ima svoju imovinu. . njegovi neposredni vazali. ovo su i dalje bili samo skromni početci. upravu. One se čas formiraju. On predstavlja vrh jednog feudalnog društva. Ono je ne samo gospodarska već i socijalna zajednica. Trgovci se udružuju radi zaštite i proširenja trgovine. U Italiji je središte trgovine i novih oblika gospodarstva bila Flandrija. svjetovni i duhovni kneževi. Posebnim bulama daju im određene slobode.baroni. Međutim. Feudalno društvo se dijeli na dvije klase: a) klasa krupnih zemljoposjednika koja se dijeli na dva staleža: vojno-činovničku aristokraciju i sveštenstvo i druga klasa b) kmetstvo ili feudalno zavisno seljaštvo.a čas raspadaju. pravno su potčinjeni vladaru ali su nezavisni od njega.Kmetovi se razlikuju od slobodnih ljudi time što snose izvjesne obaveze u korist seniora koje ne snose slobodni seljaci. tako da lično poduzetništvo. te se tek tokom vremena izgrađuje specifična politička struktura feudalnog društva. U X i XI vijeku te organizacije predstavljaju skupine feudalnih posjeda-država-nestabilne političke tvorevine.zaštita članova kao i uređenje proizvodnje. zastavu i statut. jer crkva je i ovdje određivala pravila.

Karolinška renesansa I dok se laički svijet nalazi u periodu kulturne dekadencije. dok je on poveo vojsku protiv Ebroina. oni jos uvijek kraljuju. Posljedica navedene reforme bila je ta. odnosno nemoćni kraljevi. Pobjeda kod Poatjea konačno je učinila Karla Martela potpunim gospodarem u kraljevstvu te je iskoristiu ukazanu priliku i proveo je vojnu reformu.28. . podstaknuta kulturom procvalom izvan kontinenta. na koje se monarhija podijelila. koji je još i povećan bogatim ženidbama. a nakon pobjede nad njim vladao je koa regent u cijeloj monarhiji. Počeviši od polovine VII vijeka. a davala ga je porodica Karolinga. poslao je svog nezakonitog sina Karla Martela da nastavi borbu protiv barbara. da je zemljoposjednička aristokracija sa političkom moći dobila i vojnički silu. Bonifacija i ostali anglosaksonskih misionara koji su djelovali u prvoj polovini VIII vijeka. on od tada uz podršku aristokratije vlada državom. To je bila obična vojska pješaka. podjelivši međusobno kraljeve posjede. Do tada se vojska sastojala samo od slobodnih ljudi regrutovanih u grofovijama u vrijeme rata. Poslije Poatjea Karlo je odlučio da po uzoru na Arape stvori konjicu. U sukobu između Pipina upravitelja Austrazije i Ebroina upravitelja u Neustriji pobijedio je Pipin te je od tada za cijelu monarhiju postojao samo jedan upravitelj dvora. U svakom od tri dijela. Karlo Martel je 732. Neustriji. koji su uništili kraljevsku vlast. Austraziji i Burgundiji. kod klera je očigledna istinska obnova. Uspiješno je ratovao sa paganskim frizima. zatim djelovanjem irskih monaha u VII stoljeću a kasnijei zaslugom sv. Za ostvarenje tog cilja bilo je potrebno stvoriti klasu ratnika. Majordomi Po tradiciji posljednje Merovinge nazivamo kraljevi-lijenštine. ali zemljom vladaju velikaši. te je izvršena široka raspodjela zemlje najačim vazalima upravitelja dvora. Svaki naoružan čovijek bio je darovan komadom zemlje-beneficijem. a za uzvrat bio je dužan da uzdržava ratnog konja i da vrši vojnu službu. Porodica karolinga uzivala je veliki ugled. upravitelj dvora pretvorio se od kraljevog ministra u predstavnika aristokratije kod kralja. Kolumbana Mlađeg. Iz takvog jednog braka rodio se i Pipin Heristalski koji je imao istaknutu ulogu. u Irskoj i Engleskoj.godine kod Poatjea zaustavio Abdurahmanovu konjicu. najprije djelovanjem sv. 30. gdje su donesen i razvijeni elementi klasične kulture koja se prenosi među monahe Galije.

Pipin je pokazivao razumijevnje za obnovu duhovnog života i jako cijenio ulogu stranog klera u franačkoj državi. Budući da je kontinuitet sa rimskom tradicijom bio prekinut. a karlo. Tome jenaročito doprinijelo pripajanje Italije koja je u osnovi bila učiteljica umjetnosti novog carstva. na teoretsko konsolidovanje i odbranu katoličke religije te organizaciju raznih nivoa obrazovanja. Alkuin je bio najistaknutija osobana Karlovom dvoru. Takođe u ovom period dolazi i do obnove umjetnosti. reviziju i ujednačavanje biblijskih tekstova. Pod posebnim Alkuinovim nadzorom razvila se jedna jasna grafička forma-karolinška miniskula prepoznatljiva po pravim. mada nije sasvim shvatao punu intelektualnu svrijednost usluga koje stranci čine. Karlov dvor postaje kulturno i intelektualno središte carstva. Posebna vrijednost u školama se pridavala učenju gramatike jer se smatralo da je neophoda za shvatanje cijelog Svetog pisma. trebalo je ponovo otkrivati i obnavljati rimsku tradiciju u kulturnim impulsima iz zemalja sa bolje sačuvanim duhovnim vrijednostima. zaobljenim i odvojenim slovima. najveći autoritet na polju obrazovanja i razvoja nauke i književnosti. Među njima su se najviše istakli Alkuin i Pavle Đakon. nauke i umjetnost te je prvi vladar koji ostvaruje jedan kulturni program. Program se svodio na čišćenje jezika. Iz Engleske i Irske Karlo će pozvati najistaknutije naučnike pa će se na njegovom dvoru u Ahenu naći brojni stranci. Da bi se program ostvario trebalo je osnovati i škole u kojima će se školovati svećenici. pravilnim. On je protestvovao protiv antikršćanskog duha kojim je Karlo donosio kršćanstvo među Saksonce. Drugi važan dio programa podsticao je na slavljenje dinastije u istorijskim djelima. Nakon završetka elementarnih znanja. Martina Turskog i Dvorska škola. Okupljanjem najboljih evropskih naučnika tog doba. iz kojih je pošla kulturna obnova karolinške epohe. Nastojao je da klasični latinski jezik postane osnova nove kulture. Pored uvođenja jedinstvenog službenog jezika moralo se uvesti i novo jedinstveno pismo. Među školama su se dvije posebno isticale to su bile: škola sv. . prvi poslije antičkih vladara na Zapadu pokazuje interes za pismenost. bile raširene po cijeloj zemlji. Tako su škole. Njegovi sin Karlo se još više oslanja na strane intelektualce. učenici su prelazili na učenje latinskog jezika.

duži od jednog stoljeća. Pavla Đakona.Prvo što se Karla dojmilo u Italiji bile su monumentalne građevine. Karolinška renesansa podrazumijeva dug kulturni proces. ptvorila brojne škole i dala im nastavne programe. zbog čega njene domete ne treba procjenjivati prema doprinosima Alkuina. Karla je privlačila istočna umjetnost. Teodulfa i drugih. Prva generacija je utemeljila renesansu. Iz Ravene je prenio Teodorikovu konjaničku statuu. počela da školuje kadrovsku osnovu za širenje i trajanje pokreta čiji je polet nastupao. . među njima posebno crkve. izvršila reviziju Biblije.