SRČANI MIŠIĆ; SRCE KAO PUMPA

FIZIOLOGIJA SRČANOG MIŠIĆA
• pretkomorski mišić
• komorski mišić
• specijalizovana ekscitacijska i konduktivna
mišićna vlakna

1. (www.studyblue.com)

AKCIONI POTENCIJALI SRČANOG MIŠIĆA

potencijal membrane u mirovanju:
- u srčanom mišiću -85 do -95 mV
- u Purkinjeovim vlaknima -90 do 100 mv

akcioni potencijal nastaje zbog otvaranja:
- brzih kanala za natrijum
-sporih kanala za kalcijum

2.
Guyton & Hall Textbook Of Medical Physiology 11th Edition

BRZINA PROVOĐENJA SIGNALA U SRČANOM
MIŠIĆU

u pretkomorama i komorama: 0,3 – 0,5 m/s (1/250
dio brzine u debelim nervnim vlaknima i 1/10
brzine u skeletnim mišićnim vlaknima);

u Purkinjeovim vlaknima: do 4 m/s (što
omogućava brzu propagaciju ekscitacijskog
signala u srcu).

POVEZIVANJE EKSCITACIJE I KONTRAKCIJE

Predstavlja mehanizam kojim akcioni potencijal izaziva
kontrakciju u mišiću

Akcioni potencijali T-tubula izazivaju trenutno
oslobađanje velike količine jona kalcijuma iz
longitudinalnih sarkoplazminih tubula u sarkoplazmu
mišića

Cisterne sarkoplazminog retikuluma su slabije razvijene, stoga
ne mogu deponovati dovoljno kalcijuma za kontrakciju

SRČANI CIKLUS

• period od početka jedne kontrakcije do početka sledeće kontrakcije srca
• sastoji se od perioda relaksacije – dijastola i perioda kontrakcije - sistola

3. (drsvenkatesan.com)

• P-talas - širenjem depolarizacije po pretkomorama
• QRS-talasi - depolarizacijom komora
• komorski T-talas – stadijum repolarizacije komora

4. (www.usc.edu)

ULOGA PRETKOMORA KAO PRIMARNIH
PUMPI
75% venske krvi stigne u komore
direktno, prije nego što su se pretkomore
kontrahovale; ostalih 25% ulazi pri
kontrakciji ;

-Talas a nastaje zbog kontrakcije pretkomora;
-Talas c e pojavljuje kada komore počnu da se
kontrahuju;
-Talas v nastaje na kraju kontrakcije komora.

4. (Guyton A. , Hall E. , Medicinska fiziologija, 11. izdanje,
Medicinska naklada, Zagreb, 2006.)

ULOGA KOMORA KAO PUMPI
Punjenje komora

PRAŽNJENJE KOMORA TOKOM SISTOLE

A-V valvule zatvorene za vrijeme
sistole komora

izovolumetrička kontrakcija

period brzog izbacivanja

A-V valvule se otvaraju nakon
pada pritiska komora na
dijastolnu vrijednost

period sporog izbacivanja

izovolumetrička relaksacija

period brzog punjenja komora

5.
Guyton & Hall Textbook Of Medical Physiology




end-dijastolni volumen: 110 do 120 ml
udarni volumen: 70 ml
end-sistolni volumen: 40 do 50 ml
ejekciona frakcija: oko 60%

FUNKCIJA VALVULA

A-V valvule (trikuspidalna i mitralna) sprečavaju vraćanje krvi iz komore u
pretkomoru

semilunarne valvule (aorte i pulmonalne arterije) sprečavaju vraćanje krvi iz
aorte i plućne arterije u komore

papilarni mišići ne pomažu zatvaranje valvula

6.(www.heart-valve-surgery.com)

KRIVA PRITISKA U AORTI

pritisak u lijevoj komori otvara valvulu aorte

pritisak u arterijama raste do oko 120 mmHg

nakon zatvaranja valvule pritisak pada do oko 80 mmHg

SRČANI TONOVI

Otvaranje valvula se ne čuje, ali usljed razlike u pritiscima listovi valvula zajedno sa
tečnošću zatreper i tada nastaje zvuk koji se širi po grudnom košu;

Kada se komore kontrahuju, čujemo zvuk usljed zatvaranja A-V
valvula – prvi srčani ton
Kada se zatvore valvula aorte i valvula plućne arterije na kraju sistole,
čuje se kratak pljesak – drugi srčani ton

RAD SRCA

Veličina srčanog rada je količina energije koju srce pretvara u rad tokom svake
kontrakcije;

2 oblika srčanog rada:
a)prvi, veći dio je rad potreban za održavanje odnosa volumen-pritisak ili spoljašnji rad (rad
potreban da se krv prebaci iz područja niskog venskog u područje visokog arterijskog pritiska)
b) drugi, manji dio energije se troši za ubrzavanje krvi – kinetička energija toka krvi

ANALIZA FUNKCIJE KOMORA KAO PUMPI
Faza I: Period punjenja. Počinje kada volumen
komore iznosi 45 ml krvi, a dijastolni 0 mmHg.
Faza II: Period izovolumetričke kontrakcije.
Volumen komore se ne mijenja, ali pritisak u
komori se povećava do pritiska u aorti (80mmHg
– na kraju linije II).
Faza II: Period izbacivanja. Pritisak se povećava
još više usljed kontrakcije komore, volumen se
smanjuje.
Faza IV: Period izovolumetričke
relaksacije.Zatvaraju se semilunarne valvule, a
pritisak pada na nivo dijastolnog pritiska – kriva
IV.
Žuta petlja (EW) označava neto-spoljašnji rad
komore za vrijeme ciklusa kontrakcije.

7. Guyton & Hall Textbook Of Medical Physiology 11th Edition

POTROŠNJA KISEONIKA ZA SRČANU KONTRAKCIJU

Energija za kontrakciju vodi porijeklo uglavnom iz oksidativnog metabolizma masnih
kiselina, a manjim dijelom iz metabolizma laktata i glukoze.

Tokom kontrakcije veći dio hemijske energije se pretvara u toplotu, a mnogo manji u sam
rad mišića.

Efikasnost srčane kontrakcije - odnos ispoljenog rada i utrošene hemijske energije (2025%)

REGULACIJA RADA SRCA

Reguliše se na 2 načina:
1) autoregulacijom (Frank – Starlingov mehanizam srca)
2) kontrolom frekvencije i snage srčane kontrakcije putem autonomnog
nervnog sistema

FRANK – STARLINGOV MEHANIZAM SRCA
Svojstvo srca da se prilagodi promjenama volumena pri različitom dotoku:

U fiziološkim granicama, srce će ispumpati svu krva koja u njega
dođe, ne dozvoljavajući da se prevelika količina krvi nakuplja u
venama.

KONTROLA SIMPATIČKIM I PARASIMPATIČKIM
NERVIMA

Simpatička stimulacija- povećava učestalost rada srca na 180-200 otkucaja
u
minuti
povećava snagu kojom se srčani mišić kontrahuje
povećava minutni volumen 2-3 puta

Simpatička inhibicija- smanjuje aktivnost srca kao pumpe

Parasimpatička stimulacija- zaustavlja rad srca tokom nekoliko sekudi
smanjuje snagu srčane kontrakcije

UTICAJ SIMPATIČKE I PARASIMPATIČKE
STIMULACIJE NA KRIVU FUNKCIJE SRCA

8. Guyton & Hall Textbook Of Medical Physiology 11th Edition

UTICAJ JONA KALIJUMA. UTICAJ JONA
KALCIJUMA. UTICAJ TEMPERATURE NA RAD
SRCA.

Ako ekstracelularna tečnost sadrži previše kalijuma, srce postaje dilatirano i
mlitavo.

Velika koncentracija kalijuma može blokirati i provođenje impulsa kroz A-V
snop.

Visok nivo jona kalcijuma dovodi do toga da se srce spastički kontrahuje, a
ako koncentracija ovog jona padne suviše nisko srce će omlitaviti.

Povišena temperatura izaziva veliko povećanje srčane frekvencije, dok je
snižena znatno smanjuje.

RITMIČKA EKSCITACIJA SRCA

9.(www. perpetuum-lab.com.)

MEHANIZAM RITMIČNOSTI SINUSNOG ČVORA

Membranski potencijal mirovanja
vlakana sinusnog čvora između
električnih pražnjenja dostiže
maksimum negativnosti od samo
-55 do – 60 milivolti.

Smanjena negativnost je izazvana
time što su ćelijske membrane
vlakana sinusnog čvora prirodno
propusne za jone natrijuma.

10. Guyton & Hall Textbook Of Medical Physiology 11th Edition

SAMOPOBUĐIVANJE VLAKANA SINUSNOG
ČVORA

Vlakna sinusnog čvora u mirovanju poseduju osrednji broj kanala koji su već
otvoreni za natrijumove jone.

Između srčanih otkucaja ulazak pozitivno nabijenih natrijumskih jona
uzrokuje sporiji porast membranskog potencijala mirovanja.

Kada potencijal dostigne voltažu praga od -40 milivolta kalcijumskonatrijumski kanali se aktiviraju i dolazi do nastajanja akcionog potencijala

INTERNODUSNI PUTEVI I PRENOŠENJE
SRČANOG IMPULSA KROZ PRETKOMORE


Akcioni potencijali nastali u sinusnom čvoru prelaze u pretkomorska mišićna
vlakna i zatim dolaze do A-V čvora.
Impuls putuje brzinom 0.3 m/sec kroz miokard pretkomora i kroz tri snopa
koja prolaze zidovima pretkomora, a koja se završavaju u A-V čvoru.
Prednji, srednji i zadnji internodusni putevi

10.Guyton & Hall Textbook Of Medical Physiology 11th Edition

ATRIOVENTRIKULARNI ČVOR I USPORAVANJE
PROVODJENJA IMPULSA SA PRETKOMORA U
KOMORE



Impuls putuje kroz internodusne puteve
do A-V čvora oko 0,03 sekunde.
Dok impuls ne stigne A-V čvor nastaje
kašnjenje od 0.09 sekundi.
Kašnjenje od 0.04 sekundi se odvija
u početnom dijelu A-V snopa.
Ukupno kašnjenje 0.16 dok impuls
ne stigne u kontraktilnu muskulaturu
komora.

12. Guyton & Hall Textbook Of Medical Physiology 11th Edition

BRZI PRENOS U PURKINJEOVOM SISTEMU
KOMORA
 Purkinjeova vlakna – debela vlakna, provode akcione potencijale
brzinom od 1.5 – 4.0 m/s
 Trenutni prenos srčanog impulsa kroz čitav komorski sistem
 Povećana propustljivost poroznih veza u interkalatnim diskovima
 Sadrže malo miofibrila ( vlakno se gotovo uopšte ne kontrahuje za
vrijeme provođenja impulsa )

JEDNOSMJERNO PROVOĐENJE KROZ A-V SNOP
 A-V snop onemogućuje da
akcioni potencijal putuje u
povratnom smjeru od komora ka
pretkomorama
 Mišići pretkomora su odvojeni
od mišića komora neprekidnom
fibroznom barijerom (izolator)

RASPORED PURKINJEOVIH VLAKANA U
KOMORAMA
 Nakon 5-15 mm A-V snop se podijeli na lijevu i desnu granu snopa
 Te grane se nalaze ispod endokarda odgovarajuće strane komorskog
septuma
 Dolaze do vrha ventrikula gdje se dijele na manje grane koje se vracaju
prema bazi srca
 Završna Purkinjeova vlakna prodiru u mišićnu masu do približno 1/3
njene debljine i završavaju na mišićnim vlaknima srca
 Brzina provođenja 0.03 sec

PRENOS SRČANOG IMPULSA KROZ MIŠIĆ
KOMORA
 Prenos impulsa u ventrikularnim vlaknima iznosi 0.3 – 0.5 m/s ( 6 x
sporije )
 Srčani mišić je raspoređen u srcu u obliku dvostruke spirale (zbog toga
impuls ide koso prema površini srca) – zato posle prenos impulsa traje
0.03 s
 Provođenje impulsa od početka grane snopa pa do poslednjeg
mišićnog vlakna u komorama normalnog srca iznosi 0.06s

ŠIRENJE SRČANOG IMPULSA KROZ SRCE

 Pokazano je vrijeme
pojavljivanja ( u dijelovima
sekunde nakon pojave u S-A
čvoru) u različitim dijelovima
srca

Prenošenje impulsa kroz srce

KONTROLA NASTANKA I PROVOĐENJA IMPULSA
KROZ SRCE
Sinusni čvor kao vodič srčanog ritma
 Impuls normalno nastaje u sinusnom čvoru ( izuzetak su abnormalna
stanja kada se impulsi stvaraju u drugim dijelovima srca )
 Frekvencija A-V čvora iznosi 40–60/ min
 Frekvencija Purkinjeovih vlakana iznosi 15-40/min
 Normalna fekvencija u sinusnom čvoru iznosi 70-80/min
 Sinusni čvor kontroliše srčani ritam jer je njegova frekvencija kojom
ritmički šalje impulse veća od frekvencije u bilo kojem drugom dijelu
srca

ABNORMALNI PROVODNICI-EKTOPIČNI PREDVODNIK
 Ponekad se frekvencija slanja impulsa poveća u drugim dijelovima srca
(A-V čvor ili Purkinjeova vlakna) – tada oni postaju predvodnici srčanog
ritma, tj. ektopični predvodnici
 Kao posljedica javlja se nenormalan redoslijed kontrakcija i smetnje u
radu srca kao pumpe
 Blokada prenosa impulsa od sinusnog čvora do ostalih dijelova srca
 Ako blokada A-V snopa nastane iznenada, Purkinjeovim vlaknima je
potrebno 5-20 s da počnu slati vlastite ritmične impulse
 U tom vremenu komore ne pumpaju krv-gubitak svijesti (Stokes-Adamsov
sindrom)

ULOGA PURKINJEOVOG SISTEMA U IZAZIVANJU SINHRONE
KONTRAKCIJE MIŠIĆA KOMORA

 Sinhronizovanost kontrakcije - efikasno pumpanje krvi
 Kod nekih srčanim slabosti, impuls se prenosi vrlo sporo – efikasnost
pumpanja < 20-30 %

KONTROLA SRČANE RITMIČNOSTI I PROVOĐENJA IMPULSA
SRČANIM NERVIMA: SIMPATIČKI I PARASIMPATIČKI NERVI
 Parasimpatički nervi (vagusi) - u S-A i A-V čvoru
 Simpatički nervi – u svim dijelovima srca
VAGUSI
 Stimulacija vagusa-oslobađanje acetilholina
 Dva dejstva acetilholina na srce:
1. Smanjuje frekvenciju u S-A čvoru
2. Smanjuje nadražljivost A-V vlakana (usporava brzinu prenošenja
impulsa u komore)
 Fenomen izmicanja komora

MEHANIZAM VAGUSNIH DEJSTAVA
 Acetilholin- povećava propustljivost membrane za K +
(povećana negativnost unutar vlakna)

- hiperpolarizacija

 Promjena potencijala membrane sa normalnog nivoa
( -55 do -60 mV) na -65 do -75 mV )
 Duže vrijeme za ulazak Na + - dovodi potencijal do praga

SIMPATIKUS

 Ispoljava dejstva suprotna od vagusa:
 Povećava se frekvencija slanja impulsa
 Povećavaju se provodljivost i podražljivost svih dijelova srca
 Povećava snagu mišićne kontrakcije
 Frekvencija srca može da se poveća 3x, a snaga kontrakcija 2x, usljed
najjače stimulacije simpatikusa

MEHANIZAM DEJSTVA SIMPATIKUSA

 Noradrenalin- povećava propustljivost membrane za Na + i Ca++ nastanak pozitivnijeg potencijala mirovanja
 Ubrzava samopodraživanje (srčanu frekvenciju) i skraćuje vrijeme
provođenja impulsa od atrija do ventrikula
 Povećana propustljivost za Ca ++ - dijelom odgovorna za povećanje
snage kontrakcije

NORMALAN ELEKTROKARDIOGRAM

KARAKTERISTIKE NORMALNOG
ELEKTROKARDIOGRAMA
 Sastoji se od P-talasa, QRS-kompleksa i T-talasa
 QRS-kompleks sastoji se od 3 odvojena talasa: Q talasa, R talasa i S
talasa, ali ne uvijek
 P-talas se javlja prilikom depolarizacije pretkomora
 T-talas – talas repolarizacije
 EKG – sastoji se od talasa depolarizacije i repolarizacije

Normalan elektrokardiogram

Registrovanje talasa depolarizacije i talasa repolarizacije sa
srčanog mišića

vlakna

Monofazni akcioni potencijal

QRS-kompleks se javlja na početku a T-talas na kraju
U EKG-u se ne bilježi potencijal kada je mišić potpuno polarizovan ili
depolarizovan
Samo djelimična polarizacija (tok struje), razlika potencijala se registruje

ODNOS KONTRAKCIJA PRETKOMORA I KOMORA
PREMA TALASIMA EKG-A
 Prije mišične kontrakcije mišićem se mora proširiti val depolarizacije
 P-talas- na početku kontrakcije atrija
 QRS-kompleks – na početku kontrakcije ventrikula
 Ventrikuli su kontrahovani sve do T-talasa
 Val repolarizacije atrija (atrijski T-talas) obično prekriven QRSkompleksom
 Neka mišićna vlakna ventrikula počinju se repolarizovati 0.20 sekundi
nakon depolarizacije, a većina tek poslije 0.35 sekundi – repolarizacija
traje dugo (0.15 s), stoga je T-talas normalno produžen, a napon niži u
odnosu na QRS-kompleks

ODREĐIVANJE VOLTAŽE I VREMENA U
ELEKTROKARDIOGRAMU
•Za visi od načina na koji smo postavili elektrode na površinu tijela i koliko su elektrode
udaljene od srca
•P-Q interval ili P-R interval: interval između početka
razdraženja pretkomora do početka razdraženja
komora, traje približno 0,16 sekundi
•Q-T interval: kontrakcija komora, traje oko 0,35 sekundi
•Normalan interval između dva uzastopna
QRS-kompleksa odrasle osobe traje 0,83 sekunde
(odgovara srčanoj frekvenci od 72 otkucaja u minutu)
•Pisač sa perom

Slika 1. http://web.vip.hr/medical.vip/krivulja.jpg

TOK STRUJE OKO SRCA ZA VRIJEME SRČANOG CIKLUSA

teče eliptičnim putanjama kroz tečnosti koje okruzuju komore

spoljašnja strana komora, u blizini baze srca, dio srca koji se depolarizuje poslednji

struja teče od negativnog na bazi srca, ka pozitivnom na vrhu srca

Slika 2. Medicinska fiziologija Guyton & Hall 12. izdanje

Slika 3. Medicinska fiziologija Guyton & Hall 12. izdanje

ELEKTROKARDIOGRAFSKI ODVODI






Odvod je kombinacija dvije zice i njihovih elektroda povezanih tako da stvaraju kompletno kolo sa
elektrokardiografom
I odvod- negativan pol elektrokardiografa povezujemo sa desnom rukom,
a pozitivan pol sa lijevom rukom
II odvod- negativan pol elektrokardiografa povezujemo sa desnom rukom,
a pozitivan pol sa lijevom nogom
III odvod- negativan pol elektrokardiografa povezujemo sa lijevom rukom,
a pozitivan sa lijevom nogom
Einthovenov zakon: ako u datom trenutku znamo
veličinu električnih potencijala u bilo koja
dva od tri bipolarna elektrokardiografska odvoda
sa ekstremiteta, mozemo matematički odrediti
veličinu potencijala u trećem odvodu, tako da
jednostavno saberemo potencijale u prva dva

Slika 4. Medicinska fiziologija Guyton & Hall 12. izdanje

Slika 5. http://www.slideshare.net/mtaradi/ekg-13

Slika 6. Medicinska fiziologija Guyton & Hall
12. izdanje

Odvodi sa grudnog koša (prekordijalni odvodi)

6 standarnih prekordijalnih odvoda

QRS zapisi registrovani u V1 i V2 odvodu su uglavnom

negativni, a u V4, V5 i V6 uglavnom su pozitivni

Pojačani unipolarni odvodi sa ekstremiteta

aVR- pozitivni pol spojen sa desnom rukom

aVL- pozitivni pol spojen sa lijevom rukom

aVF- pozitivni pol spojen sa lijevom nogom

Slika 6. http://www.slideshare.net/mtaradi/ekg-13

Slika 7. http://dsp.etfbl.net/students/bardak.pdf

Slika 8. http://dsp.etfbl.net/students/bardak.pdf

Slika 8. http://dsp.etfbl.net/students/bardak.pdf

Slika 8. http://dsp.etfbl.net/students/bardak.pdf

Slika 9. https://hr.wikipedia.org/wiki/Elektrokardiogram






ELEKTROKARDIOGRAFSKA INTERPRETACIJA
NENORMALNOSTI SRČANOG MIŠIĆA I KORONARNOG
KRVOTOKA: VEKTORSKA ANALIZA
I odvod ima osovinu 0o
II odvod ima smjer je oko +60 o
III odvod ima osovinu oko +120 o
aVR odvod ima osovinu +210 o
aVF odvod ima osovinu +90o
aVL odvod ima osovinu -30o

Slika 10. http://www.slideshare.net/mtaradi/ekg-13

Vektorska analiza potencijala snimljenih u različitim odvodima

Određuje se potencijal koji ćemo za dati vektor u srcu, registrovati u
elektrokardiogramu za svaki odvod

Kada je smer vektora u srcu gotovo normalan na osovinu odvoda snimljena
voltaža u EKG-u u tom odvodu je vrlo niska

Kada je vektor srca gotovo sasvim paralelan osovini odvoda, registrovaće se
gotovo čitava voltaža vektora

Slika 11. Određivanje projektovanog vektora B na osovinu I odvoda
kada vektor A
prikazuje trenutni potencijal u komorama
(Medical Physiology, Gyton & Hall, 12. izdanje)

Slika 12. Određivanje projektovanog vektora B na osovinu I odvoda
kada vektor A
prikazuje trenutni potencijal u komorama
(Medical Physiology, Gyton & Hall, 12. izdanje)

Vektorska analiza potencijala u tri standradna bipolarna odvoda sa ekstremiteta

Projektovani vektor B je potencijal snimljen u tom trenutku u I odvodu

Projektovani vektor C je potencijal snimljen u tom trenutku u II odvodu

Projektovani vektor D je potencijal snimljen u tom trenutku u III odvodu

Dužina vektora B = ½ dužine vektora A

Dužina vektora C = dužina vektora A

Dužina vektora D = 1/3 dužine vektora A

Slika 13. Određivanje projektovanih vektora na osovine I, II i III odvoda
Kada vektor A prikazuje trenutni potencijal u komorama
(Medical Physiology, Guyton & Hall, 12. izdanje)

VEKTORSKA ANALIZA NORMALNOG
ELEKTROKARDIOGRAMA

Slika 14. Obojeni delovi komora su depolarisani, beli su još uvek polarisani. Komorski vektori i QRS kompleksi u različitim vremenskim
intervalima . A, 0.01s; B, 0.02s; C, 0.035s; D,0.05s; E, posle potpune depolariyacije komora 0.06s
(Medical Physiology, Guyton & Hall, 12. izdanje)

Elektrokardiogram za vreme repolarizacije

Repolarizacija uzrokuje T-talas u EKG-u

Najveći deo komorskog miokarda koji se prvi
repolarizuje je onaj koji se nalazi na čitavoj
spoljašnjoj strani komora, na naročito oko vrha srca

Endokardna područja se repolarizuju poslednja
(razlog je visok pritisak krvi u komorama tokom
kontrakcije)

Normalan T talas u tri bipolarna odvoda sa
ekstremiteta je pozitivan kao i najveći deo normalnog
QRS kompleksa (smer vektora od baze prema vrhu
isti i u depolarizaciji i u repolarizaciji)

Ukupno vreme od početka do kraja T-talasa je oko
0.15s
Slika 15. Nastajanje T-talasa za vreme repolarizacije komora.
Pokazana je vektorska analiza prve faze repolarizacije.
(Medical Physiology, Guyton & Hall, 12. izdanje)

Depolarizacija pretkomora – P-talas

Depolarizacija pretkomora počinje u sinusnom čvoru i širi se po pretkomorama u
svim smerovima

Otklon koji nastaje u toku depolarizacije pretkomora zove se P-talas

Slika 16. Depolarizacija pretkomora i nastajenje P-talasa.
Pokazan je srednji vektor pretkomora i rezultirajući vektori u tri standardna odvoda.
Na desnoj strani su prtkomorski P-talas i T-talas
(Medical Physiology, Gyton & Hall, 12. izdanje)

Repolarizacija pretkomora – pretkomorski T-talas

U pretkomorama se prvo repolarizuje područje sinusnog čvora koje se prvo
depolarizovalo

Vektor repolariizacije ima smer suprotan vektoru depolarizacije

Pretkomorski T-talas je normalno negativan u sva tri odvoda

Pretkomorski T-talas se pojavljuje u isto vreme kad i QRS kompleks, koji ga skoro
uvek prekriva

Vektorkardiogram

On pokazuje promene vektora u pojedinim vremenskim intervalima tokom srčanog
ciklusa

Vektori se menjaju na dva načina:

1. povećava se i smanjuje dužina vektora jer voltaža raste i opada
2. Vektor menja smer zbog promena u promena u prosečnom smeru električnog
potencijala u srcu

Tačka 5 u vektorkardiogramu je nulta referentna tačka i predstavlja negativan kraj
svih vektora.

Prvi deo vektorkardiograma nastaje depolarizacijom septuma. Vektor je kratak.
Širenjem depolarizacije srcem on postaje sve duži.

Vektor 2 je depolarizacija nakon 0.02s; vektor 3 je potencijal u srcu naredne 0.02s, a
nakon 0.01s pojavljuje se vektor 4.

Nakon potpune depolarizacije srca vektor je ponovo 0

Crtežu obliku elipse nastao spajanjem pozitivnih krajeva vektora naziva se QRSvektorkardiogram

Vektorkardiogrami se snimaju pomoću osciloskopa

Slika 18. QRS i T-vektorkardiogram (Medical Physiology, Gyton & Hall, 12. izdanje)

SREDNJA ELEKTRIČNA OSOVINA KOMORSKOG
QRS I NJEN ZNAČAJ

Smer vektora tokom depolarizacije je normalno upravljen pretežno prema vrhu
srca, što znači i da je smer potencijala upravljen od negativnog ka pozitivnom tj. Od
baze komora prema vrhu.

Taj pretežni smer potencijala tokom depolarizacije zove se srednja električna
osovina komora ili QRS- vektor i iznosi 59 o

Prvo se snime standardni odvodi, zatim odredi neto potencijal i polaritet otklona u I i III odvodu

Potencijal u III odvodu je delom pozitivan delom negativan, kada je registrovan negativan on se
oduzima od pozitivnog i dobije se neto potencijal za taj odovod

Da bi se odredio stvarni vektor srednjeg električnog potencijala komora, povlače se normale sa
vrhova neto potencijala u I i III odvodu, tačka preseka tih normala je vrh srednjeg QRS vektora

Određivanje električne osovine iz standardnih elektrokardiografskih odvoda

Prvo se snime standardni odvodi, zatim odredi neto potencijal i polaritet otklona u I i III
odvodu

Potencijal u III odvodu je delom pozitivan delom negativan, kada je registrovan negativan
on se oduzima od pozitivnog i dobije se neto potencijal za taj odovod

Da bi se odredio stvarni vektor srednjeg električnog potencijala komora, povlače se
normale sa vrhova neto potencijala u I i III odvodu, tačka preseka tih normala je vrh
srednjeg QRS vektora, a tačka u preseku osovina predstavlja negativan kraj srednjeg
vektora

Srednji QRS vektor se crta između te dve tačke

Srednja električna osovina

normalnih komora iznosi +59 o

Slika 19. Grafičko prikazivanje električne osovine srca
iz dva elektrokardiografska odvoda (I i III odvod)
(Medical Physiology, Gyton & Hall, 12. izdanje)

Related Interests