You are on page 1of 3

Μας ηαηρηάδεη ηο «παπηγηόλ» ηοσ ζερβηηόροσ;

Δρ. Πέηροσ Τδεθέρε*

Πεξίπνπ 30 ρξφληα πξηλ, φηαλ μεθηλνχζα ηηο ζπνπδέο κνπ, ην εξψηεκα πνπ θπξηαξρνχζε γα
ηνλ ειιεληθφ νξπθηφ πινχην ήηαλ «πψο είλαη δπλαηφλ ε Ειιάδα λα κελ έρεη αλεπηπγκέλε βαξηά
βηνκεραλία ηελ ζηηγκή πνπ δηαζέηεη φρη κφλνλ φια ηα απαξαίηεηα πξνο ηνχην ζηξαηεγηθά νξπθηά
θαη κάιηζηα ζε αθζνλία, αιιά γηα νξηζκέλα απφ απηά, είλαη ε κνλαδηθή παξαγσγφο ρψξα ζηελ
Επξσπατθή Έλσζε;»

Πέξαζαλ 30 ρξφληα, θαη εκείο γπξίζακε κάιινλ πξνο ηα πίζσ, δηεξσηψκελνη φρη γηαηί δελ
γίλακε βηνκεραληθή ρψξα, αιιά «αλ αμίδεη ηνλ θφπν» λα γίλνπκε.. Άιινη πάλε ζηε Σειήλε θαη ηνλ
Aξε ή ζαξψλνπλ ηνπο ππζκέλεο ησλ σθεαλψλ ςάρλνληαο ελαγσλίσο γηα ρξήζηκα νξπθηά θαη
κέηαιια θη εκείο εδψ ςάρλνπκε αθφκε λα απνδείμνπκε φηη ε εμφξπμή ηνπο δελ απνηειεί ηελ
θαηαζηξνθή ηνπ θφζκνπ, φηη δελ είλαη κηα «αηνκηθή βφκβα» πνπ πξέπεη πάζε ζπζία λα
παξνπιηζηεί θαη λα απνκαθξπλζεί απφ ηνλ ηφπν καο! Φζάζακε ζην ζεκείν λα αλαηίζεληαη ζήκεξα
πηπρηαθέο εξγαζίεο ζηα ειιεληθά παλεπηζηήκηα, πνπ έρνπλ ζέκα ηελ «ηεθκεξίσζε» ηνπ γηαηί δελ
πξέπεη λα ππάξρεη κεηαιιεπηηθή δξαζηεξηφηεηα ζηελ Ειιάδα, κε αηρκή έλαλ ζπγθεθξηκέλν ηνκέα
απηήο. Τελ ίδηα ζηηγκή, ε νηθνλνκηθή χθεζε καο ππνρξεψλεη λα ςάρλνπκε κε ην ηνπθέθη ηελ
φπνηα επελδπηηθή ραξακάδα καο απέκεηλε, ρσξίο φκσο λα αλαινγηδφκαζηε φηη κηα απφ απηέο,
ελδερνκέλσο ηελ πην απηή θαη ζίγνπξε, ηελ έρνπκε (πάληα ηελ είρακε) δίπια καο, ζην ππέδαθνο
ηνπ ηφπνπ καο.
Τα ηειεπηαία ρξφληα, πνπ
ε πξφζβαζε ζε ελεξγεηαθέο
θαη κε ελεξγεηαθέο πξψηεο
χιεο απνηειεί θαίξην
δήηεκα, πνπ νη ηηκέο ησλ
κεηάιισλ επί κηα δεθαεηία
έθαλαλ αλνδηθφ «ξάιη»
δηαξθείαο, πνπ ν θιάδνο
κεηάιισλ ηεο ΕΕ
εγθαηαιείπεη ζηαδηαθά ηελ
παξαδνζηαθή ζέζε ηνπ σο
βηνκεραλίαο κε ρακειή
πξνζηηζέκελε αμία θαη
πξνσζεί ηελ «θαηλνηνκία»
θαη ηε «γλψζε» σο
θηλεηήξηα δχλακε ηεο
αληαγσληζηηθφηεηαο, εκείο
αθφκα πξνζπαζνχκε λα
δηαπηζηψζνπκε αλ ην ξεχκα πνπ θηλεί ηα …θιηκαηηζηηθά καο παξάγεηαη απφ παξζελνγέλεζε in the
socket δει. απφ ηελ πξίδα. Είκαζηε δε ηφζν ππνθξηηέο πνπ ηελ ίδηα ψξα δηαηπκπαλίδνπκε φηη καο
ελνριεί πνπ νη καζεηέο ζηελ Μεγαιφπνιε θαη ηελ Πηνιεκατδα αξξσζηαίλνπλ ππέξνγθα απφ
βιάβεο ζην αλαπλεπζηηθφ..
Σήκεξα πνπ ηα κέηαιια κπνξνχλ λα αλαθπθιψλνληαη επ’ άπεηξνλ ρσξίο λα ράλνπλ ηηο
βαζηθέο ηδηφηεηέο ηνπο, πνπ νη ζθνπξηέο ηεο κεηαιινπξγίαο αληί λα απνβάιινληαη σο απφβιεηα,
πιαηζηψλνπλ πιένλ ηα θαιχηεξα ζχγρξνλα δνκηθά πιηθά, πνπ φινη κηινχλ γηα βηνκεραληθή
νηθνινγία θαη νηθναπνδνηηθφηεηα, εκείο ηη θάλνπκε αιήζεηα; Σήκεξα πνπ φιεο νη ρψξεο πνπ
δηαζέηνπλ θπζηθνχο θαη νξπθηνχο πφξνπο πξνζπαζνχλ λα εθαξκφζνπλ γεωποιηηηθή θσζηθώλ
πόρωλ θαη ε ΕΕ (ε νπνία επηζεκαίλεηαη φηη θάπνηε ζρεκαηίζηεθε σο Έλσζε Αλζξαθνο θαη
Χάιπβνο) έρεη αξρίζεη λα αληηιακβάλεηαη ηηο πνιηηηθέο απηέο θαη λα πξνβιεκαηίδεηαη γηα ηε δηθή
ηεο πνιηηηθή, πξνηείλνληαο γηα πξψηε θνξά «γεσνηθνλνκία» θαη «δηπισκαηία γηα ηηο πξψηεο
χιεο», εκείο ηπξβάδνπκε πεξί άιια. Αγλνψληαο ή ππνηηκψληαο ηνπο θπζηθνχο πφξνπο
πξνζδνθνχκε ηελ νηθνλνκηθή ζσηεξία ηνπ ηφπνπ καο ζην αληίζεην άθξν: ζηνλ ππεξδηνγθσκέλν
θαη νηθνλνκηθά παζεηηθφ, φπσο ήηαλ επφκελν, ηξηηνγελή ηνκέα.
Σήκεξα, πνπ ε εμάξηεζε ηεο ΕΕ απφ εηζαγφκελεο πξψηεο χιεο δηαξθψο κεγαιψλεη θαη καδί
ηεο κεγαιψλνπλ θαη νη ζηξεβιψζεηο θαη ηα εκπφδηα πνπ ηίζεληαη (θπξίσο απφ ηηο κεγάιεο ρψξεο
ηνπ ηξίηνπ θφζκνπ) θαη πεξηνξίδνπλ ηελ ειεχζεξε πξφζβαζε ζηηο νξπθηέο πξψηεο χιεο θαη ηα
πξντφληα ηνπο (θνξνινγηθά, δαζκνινγηθά θιπ) ελψ ε ΕΕ ςάρλεη ελαγσλίσο γηα θνηλψο
απνδεθηνχο θαλφλεο δηεζλνχο αληαγσληζκνχ, ε Ειιάδα ζα κπορούζε.

Η Ειιάδα είλαη, εηο πείζκα ησλ σο άλσ δηαπηζηψζεσλ, κηα παξαγσγφο ρψξα εληφο ηεο ΕΕ. H
Χψξα καο έρεη πνιιά απνζέκαηα πξψησλ πιψλ, απνθεληξσκέλα ζε φιε ηελ επηθξάηεηα πνπ
κπνξνχλ λα δψζνπλ ζεκαληηθή πξνζηηζέκελε αμία ζηνλ ηφπν καο. Μπνξεί λα κελ δηαζέηεη
κέηαιια πςειήο ηερλνινγίαο φπσο ην ηηηάλην, ν ιεπθφρξπζνο, ην ιίζην, ην ξήλην, ην ηαληάιην, νη
ζπάληεο γαίεο. Δηαζέηεη φκσο επάξθεηα ζε αδξαλή δνκηθά πιηθά θαη παξάιιεια είλαη ζεκαληηθή
παξαγσγφο βαζηθψλ κεηάιισλ αιιά θαη βηνκεραληθψλ νξπθηψλ, νξηζκέλσλ κε θαηεμνρήλ
πεξηβαιινληηθέο ρξήζεηο θαη πεξγακελέο ζε παγθφζκην επίπεδν. Παξάιιεια, ππάξρεη
απεξηφξηζηε δπλαηφηεηα εθνδηαζκνχ κε δεπηεξνγελείο πξψηεο χιεο εάλ βειηησζεί ε απνδνηηθή
ρξήζε ησλ πφξσλ θαη ε αλαθχθισζε. Κη αθφκα δηαζέηεη έλα αμηνδήιεπην αιιά εμίζνπ
αλαμηνπνίεην γεσζεξκηθφ δπλακηθφ..
Μήπσο απηή είλαη ζήκεξα ε ζηξαηεγηθή δηαθνξά ηεο ρψξαο καο ηελ νπνία έπξεπε κε θάζε
ηξφπν λα εθκεηαιιεπηνχκε; Μήπσο ν Οξπθηφο Πινχηνο κπνξεί λα απνηειέζεη επθαηξία θη
αληίβαξν ζηελ αλαπηπμηαθή χθεζε; Μήπσο ε πνιηηηθή καο ζα έπξεπε λα είλαη πην δπλακηθή, ζε
ζρέζε κε εθείλε ηεο ΕΕ, ε νπνία κε ην πεξηνξηζκέλν νξπθηφ δπλακηθφ πνπ δηαζέηεη, εζηηάδεη
θπξίσο ζηελ εκπνξία θαη δηαθίλεζε νξπθηψλ απφ ρψξεο ηνπ Τξίηνπ Κφζκνπ; Καη ζηελ δπλαηφηεηα
πξφζβαζεο ζηηο πξψηεο χιεο ηεο παγθφζκηαο αγνξάο, απξφζθνπηα, ην δπλαηφλ θζελφηεξα θαη
ρσξίο ζηξεβιψζεηο; Εκείο πάλησο αλη’απηνχ, αζρνινχκαζηε κε ην αλ πξέπεη λα βάινπκε
ινπθέην, ζε έλαλ θιάδν πνπ έρεη απνδείμεη φηη έρεη ζπκβάιιεη δηαρξνληθά ζηελ εζληθή νηθνλνκία
θαη ππφ πξνυπνζέζεηο κπνξεί λα ζπλερίζεη λα ην θάλεη. Εηδηθά ζήκεξα πνπ ε θξίζε ήξζε λα
επαλαθέξεη δξηκχηεξε ηελ απαξαίηεηε ζηξνθή απφ ηελ εηθνληθή νηθνλνκία ηεο
ρξεκαηνπηζησηηθήο θεξδνζθνπίαο θαη ηνπ ινγηζηηθνχ πινχηνπ ζηελ πξαγκαηηθή νηθνλνκία ηεο
εξγαζίαο, ηεο παξαγσγήο θαη ηνπ δεκηνπξγηθνχ κφρζνπ.
Εηιηθξηλά δελ είκαη ζε ζέζε λα εηθάζσ αλ ε Ειιάδα κπνξεί λα παίμεη κε επηηπρία ην ξφιν ηεο
ειηφινπζηεο Φιφξηληαο ηεο Επξψπεο, παξέρνληαο ήιην, ζάιαζζα θαη μηπαζηά ζηνπο ππφινηπνπο
επξσπαίνπο. Πάλησο έλα είλαη ζίγνπξν, φηη ην δεηνχκελν γηα κηα ρψξα κε ηέηνηα ηζηνξηθή
παξαθαηαζήθε δελ είλαη ν καδηθφο θαη θαθήο πνηφηεηαο ηνπξηζκφο ηεο άλαξρεο δφκεζεο, ηεο
ρισξησκέλεο πηζίλαο θαη ηνπ all inclusive.. Είλαη αιήζεηα, φηη ην κέιινλ καο γξάθεηαη κε ήιην θαη
κε ζάιαζζα, κε βηνπνηθηιφηεηα θαη κε ελαιιαθηηθφ, ζηνρεπκέλν ηνπξηζκφ πνπ πξνβάιιεη ηηο
νκνξθηέο ηνπ ηφπνπ καο θαη ηνλ πνιηηηζκφ καο. Εθείλν φκσο πνπ πξέπεη λα θαηαιάβνπκε
επηηέινπο, είλαη φηη απαηηνχληαη θη άιια αλαπηπμηαθά, ζπγθξηηηθά πιενλεθηήκαηα, φπσο γηα
παξάδεηγκα απηφ ηνπ Οξπθηνχ Πινχηνπ, ψζηε λα εμαζθαιίδεηαη αζθαιέζηεξν θαη δηαρξνληθά πην
επζηαζέο αλαπηπμηαθφ κνληέιν, εγγχεζε γηα ην παξφλ θαη ην κέιινλ ησλ παηδηψλ καο!
Δηαθνξεηηθά αο πεξηνξηζηνχκε ζηελ κνλνθαιιηέξγεηα ηνπ ηνπξηζκνχ, ηε βηηξίλα γηα ηε
κηθξνκέγαιε elladitsamas. Καη αο πάςνπκε λα γθξηληάδνπκε… Αο κάζνπκε θαιά ην «πνηεκαηάθη»
ψζηε λα εμηζηνξνχκε ηα κεγαιεία ησλ πξνγφλσλ καο θαη κφλνλ απηά! Αο θνξέζνπκε ηε ζηνιή
ηνπ εμππεξεηεηή, ηνπ δηαζθεδαζηή θαη ην «παπηγηφλ» ηνπ ζεξβηηφξνπ. Καη αο κελ ην βγάινπκε
πνηέ…
*Δρ. κεταληθός ΕΜΠ, http://elladitsamas.blogspot.com/
Έλα κηθρό ζποσδαζηηθό όλεηρο…

Έλα κηθξφ ζπνπδαζηηθφ φλεηξν ηεο δεθαεηίαο ηνπ ‘80


θνπβαιάσ αθφκε καδί ζην γξαθείν κνπ
Μηα ζηαρηνζήθε απφ ζθνπξηά ηεο Λάξθν
πνπ θιείλεη κέζα ηεο ην ζηδεξνληθέιην θαη ην ζηδεξνρξψκην
Τνλ αλνμείδσην ράιπβα.. (νπνίνο απαηηεί θαη ηα δχν γηα λα παξαρζεί)
Μηα επέλδπζε, πνπ αλ μεπεξλνχζε ηελ εηθνηνινγία θαη γηλφηαλ πξαγκαηηθφηεηα, ζα ζπλδχαδε ηελ
δπλαηφηεηα ηαπηφρξνλεο παξαγσγήο ζηδεξνληθειίνπ θαη ζηδεξνρξσκίνπ (απφ ηηο Λάξθν θαη ηελ
ηέσο ΕΛ.ΣΙ αληίζηνηρα) θαη κάιηζηα απφ εγρψξηεο πξψηεο χιεο, κηα δπλαηφηεηα κνλαδηθή ζε φιε
ηελ Επξψπε!
Παξάιιεια ζα απνηεινχζε κηα ηδηφηππε κνξθή «βηνκεραληθήο ζπκβίσζεο» πνπ ζα σθεινχζε ηελ
νηθνλνκία θαη ην πεξηβάιινλ πεξηνξίδνληαο ηηο απψιεηεο ζε πξψηεο χιεο αιιά θη εθείλεο απφ ηελ
ζπλνιηθή δηαρείξηζε ηνπ θάζε πξντφληνο μερσξηζηά. Η επέλδπζε απηή ζρεδηάζηεθε, επρνινγήζεθε
αιιά νπδέπνηε πξαγκαηνπνηήζεθε! Καη βεβαίσο κεηά ην νξηζηηθφ θιείζηκν ηεο ΕΛ.ΣΙ*,
εμαλεκίζηεθαλ θαη νη ηειεπηαίεο ειπίδεο γηα ηε δεκηνπξγία κηαο αλάινγεο κνλάδαο ζηνλ ειιαδηθφ
ρψξν.
Σήκεξα νη κεγάινη παξαγσγνί ράιπβα, έρνπλ θαηαθέξεη λα παξάγνπλ αλνμείδσην ράιπβα κε ηηο
ηδηφηεηεο ηνπ AISI 304, ρσξίο ληθέιην..
Όκσο ην ζπνπδαζηηθφ καο φλεηξν παξακέλεη.. αλεθπιήξσην.

* η Ελλάδα παρήγαγε ζηο παρελθόν ζιδηροτρώμιο ζηο εργοζηάζιο ηης εηαιρείας «Ελληνικά Σιδηροκράμαηα»
(ΕΛΣΙ) ζηο Τζιγκέλι Αλμσρού. Tο εργοζηάζιο ασηό, ποσ ήηαν δσναμικόηηηας περίποσ 50.000 ηόνων ανά έηος,
λειηούργηζε για δέκα τρόνια και έκλειζε οριζηικά ηο 1991.