'0 Ka

s Boto a Ba?!

Parish asto al Council For Respo sible Voting

Poll

, archers' Guide:

Isang Ga ay Sa Pagbabanta Nga ong Eleksyon

Ang Halalan 2010 ay pangkasaysayan. ar:g unang pagkakataon na gagamitin ang bagong siste . a. ang AES (Automated Election System) sa buong ba sa sa ika-10 ng Mayo 201 . At ikaw, bilang Pollwatcher 9 PPCRV na siyang tanging binigyan ng Commission on E ections ng karapatang magi 9 Citizen's Arm, ay ba a~' a fin ng kasaysayan ng alalalan. Mapalad ka. Ngu;: alaki rin naman ang inaasahan sa'yo. Ikaw ang La amasid at tagapagtala ng katotohanan sa pagboto.

Ang isang pagbabago sa pagbabantay mo 9 sle. syon ay rnakina, pcas (Precinct Count Optical Scan, ar.g siyang kaanib mo sa pagsugpa ng katiwalian sa 100 9 clustered poHing precinct. Tiyakin ma na walang masa ang loob ang makikialam at makakapasak sa PCOS. g nit higit sa lahat ang iyong unang tungkulin ay ipagta ~gol ang karapatang makaboto ang bawa't botanteng ir ino.

Huwag kakalimutan ang pananaw ng PPCR\f: CHAMP (Clean Honest Accurate Meaningful Peaceful) elections. Ang pagbabantay mo sa Halalan 201 0, sa tulang ""'9 Diyas, ay magbibigay anyo sa CHAMP.

Il~ "e-I t..__ 7.£ Jit.._

Ambassador Henrietta T. de Villa PPCRV National Chairperson

TABLE OF CONTENTS .

Section I

Ano Ba Ang Automated Elections? 1-3

• Dati ng Halalan

• Automated Elections

Section 2

Paanong gagawin ang Automated 4-11 Elections?

• Testing And Sealing:

Tatlong Araw Bago Ang Halalan

• AnoAng Mga Karapatan At Responsibilidad MoBilang Poll Watcher?

Section 3

Sa Araw ng Halalan

• 3A Bago Magsimula ang Botohan

• 3B. Simula Ng Botohan

• 3 C. Ang Pagboto

• TAKE NOTE!

Pagboto ng mga Illiterate 0 Disabled:

• 3D. Kung Ma-RejectAng Balota

• Ang Pagbilang Ng Mga Balota At Pag- Transmit ng Resulta.

• 3E.Ang Pagsasara ng peos

12-35

Seaiai 4: REV1EW

Ano ang mga Dapat Tandaan Bago 36-41 Dumating ang Halalan?

• Ano ang mga Dapat Tandaan sa Araw ng Halalan?

• Ano ang mga Dapat Tandaan sa Bilangan at Transmission ng Election Returns?

• At pagkatapos ng halalan --

Ana Ba Ang Automated Elections?

Ito ay ang pag-modernize ng proseso ng 20 I 0 elections sa pamamagitan ng pag-gamit ng mga computers, Precinct Count Optical Scan 0 PCOS.

Display Screen

Security Key Reciptcle

Printer Cover

Memory Card Slots

Transmission Cable Slot

1

Ano ba ang ipinagkaiba ng Automated Elections sa mga naunang halalan?

Dating Halalan

• Mabagal ang bilangan, inaabot ng hanggang tatlong araw.

• Kailangang isulat ng botante lahat ng pangalan ng mga kandidatong kanyang iboboto. Madalas ito nagiging sanhi ng pagbagal ng bilangan dahil mahirap basahin ang mga nakasulat sa balota.

• Matagal bago maipadala ang mga Election Returns sa mga opisinang kinauukulan.

• 7 AM to 3 PM ang botohan. Pero kung mayroon pang mga botanteng nakapila ay patatapusin silang burnoto hanggang lahat na inabot ng pagsasara ay makaboto.

2

Automated Elections

• Mas magiging mabilis at malinis ang pagbilang ng mga boto. liang minuto lamang, bilang na ang mga boto sa polling place.

• Nakaimprenta na ang mga pangalan ng mga kandidato sa balota. I-sh-shade na lang ng botante ang mga bilog sa tapat ng pangalan ng mga kandidatong iboboto nila.

• Sa pamamagitan ng electronic transmission, mas mabilis ang pagpapadala ng Election Returns sa mga kinauuklulan. Tatagal lamang ito ng 2-5 minutes.

• 7 AM to 6 PM ang botohan. Gayundin, kung mayroon pang mga botante na within 30 meters of polling place na nakapila ay patatapusin silang bumoto hanggang lahat na inabot ng pagsasara ay makaboto.

3

Paanong gagawin ang Automated Elections?

Testing And Sealing:

Tatlong Araw Bago Ang Halalan

Ito ang mga mangyayari sa araw ng Testing And Sealing:

• Ipapaliwanag ng BEl (Board of Election Inspectors) ang dahilan at paraan ng testing and sealing.

4

• Aalisin ng BEl ang selyo ng peos box at ilalabas ang nakashrink wrap na peos. Ipapakitang selyado pa ang printer cover, main memory card slot at back-up memory card slot.

Isusufat ito sa Minutes at saka pa lang tatanggalin ang selyo ng printer cover. Kailangan manatiling selyado ang main memory card slot at back-up memory card slot habang hindi pa natatapos ang halalan.

• lIalagay ng maayos ang peos sa tamang posisyon sa ballot box.

• Ikokonekta ang battery ng peos at isasaksak sa kuryente.

5

• Pipili ang BEl ng sampung botante para mag trial voting.

Boboto sila gamit ang bagong balota at PCOS.

• Pagkatapos ng sampung bote, ipi-print ng BEl ang walong ER a Election Returns mula sa PCOS at itataras ng BEl ang mga balotang nasa loob ng ballot box .

• Ikukumpara ito sa resultang inilabas ng PCOS.

6

• Kung magtugma ang mga resulta, pipirmahan ito ng BEl at ng mga watchers, ilalagay sa designated envelope, at saka ibibigay sa Election Officer.

• Kung hindi naman magtugma ang mga resulta, i-record ito at i-report sa BEl Chairman.

• Pagkatapos noon, seselyohan na angTransmission Port, Printer Cover at Memory Card Slot ng PCOS.

7

• Ang ballot box ay ila-Iock at isiseal.

• Ibabalot ang PCOS at ballot box sa shrink wrap.

• Hindi na uli bubuksan ang pcos hanggang sa araw na ng election, at sa harap lamang ng mga watchers.

• TANDAAN! I-record ang serialnumbers ng mga selyong ikinabit sa Testing And Sealing.

8

Ano Ang Mga Karapatan At Responsibilidad Mo Silang Poll Watcher?

• Isang linggo bago ang araw ng halalan, kunin ang inyong - Watchers' Kit sa inyong Parish Coordinator.

• Dumating bago mag 6:00 AM sa polling place sa araw ng halalan.

• Pagdating sa polling place, ipakita sa chairman ng BEl ang inyong letter of appointment bilang qualified poll watcher. Ire-record ito sa Minutes ng Poll Clerk.

• Bilang poll watcher, karapatan mong:

- saksihan at alamin ang mga prosesong isinasaga 00 ng BEl.

- i-record ang lahat ng iyong makikita at maririnig.

- kunan ng Iftratoang anumang kakalbang pangyayari sa botohan, sa bilangan at sa pag-print ng mga Election Returns.

• Pwede kang mag-file ng protesta gamit ang Protest Form kung sa tingin mo ay merong iregularidad 0 mga labag sa batas na nagawa ng BElong sinumang tao. Karapatan mo ring rnakakuha sa BEl ng certificate ng iyong protesta at ng desisyon tungkol duon. Siguruhing naka-record ito sa Minutes ng BEL

• Hindi maaring rnakipag-usap ang watchers sa BEl, sa mga botante, sa ibang watchers at sa sinumang nanduon sa paraang makakaistorbo sa proseso ng botohan.

10

• Karapatan mong makuha ang pang-apat na kopya mula sa first eight (8) Election Returns na ipl-print ng PCOS bago itransrnit ang resulta, Sa iyo din mapupunta ang isa pang kopya mula sa next 22 copies ng ER na i-p-print pagkatapos ng transmission.

• Kapag kulang ng espasyo sa loob ng polling place at kailanganing magbawas ng watchers, ang PPCRV watcher ang may pangunahing karapatang maiwan sa loob ng polling place, at maging pinakamalapit sa BEl, ayon sa Article II Sec 15 ng COMELEC General Instruction.

11

. Section 3 :. . "~ _ " _ -, - _ ._' : _' __ : _ : _. :

Sa Araw ng Halalan

"Bilang Poll Watchers, ang araw ng halalan ang pinakamahalagang araw para sa atln."

12

lA. Sago Magsimula ang Botohan

• Ipapakita ng mga BEl chairman na naka-shrink wrap pa ang peDS bago simulan ang halalan. Siguruhing ang serial number ng selyo ng peDS box ay pareho ng serial number na nai-record sa Testing And Sealing.

• Dapat nakakandado ang ballot box at wala itong laman .

• Selyado pa ang pakete ng mga official ballots at listahan ng mga botante. Sa simula lang ng botohan pwedeng buksan ang mga ito.

• Bibilangin at i-re-record sa Minutes kung ilan ang mga balota. I-re-record din sa Minutes na ipinakita sa publiko at mga watchers na selyado ang peDS, ang pakete ng mga balota at ang Voters Registration Record (VRR).

13

• Aalisin ng BEl ang shrink wrap ng peos at ipapakitang selyado pa ang printer cover, main memory card slot at back-up memory card slot. I-re-record muna ito sa Minutes bago tanggalin ang selyo ng printer cover. Kailangan manatiling selyado ang main memory card slot at back-up memory card slot hanggang matapos ang halalan.

• lkakabit ang battery ng PCOS at isasaksak ito sa kuryente.

• Hintaying lumabas ang PLEASE INSERT SECURITY KEY FOR AUTHENTICATION.

• Ididikit ang iButton security key sa security key receptacle. l.alabas ang SECURITY KEY VERIFIED sa screen ng rcos.

14

• Ang Operator mula sa BEl ang mag-i-initialize ng peos.

Pipindutin niya ang OPEN VOTING sa main menu.

• Hihingin ng peos ang PIN ng Poll Clerk. l-e-enter niya ang PIN at pipindutin ang ENTER. Lalabas sa screen ang PIN ACCEPTED.

• Hihingin ng peos ang pangalawang PIN mula sa Third Member ng BEL l-e-enter ito at pipindutin ang ENTER. Lalabas ang PIN ACCEPTED.

15 J

• Makikita sa screen ang INITIALIZE

VOTE COUNTERS at PREVIOUS SCREEN. Pipindutin ang INITIALIZE VOTE COUNTERS.

• INITIALIZING VOTE COUNTERS ang sunod na lalabas sa screen ng pcas. Automatic na magpi-print ng initialization report ang peos kung saang Zero vote ang nakalagay sa pangalan ng bawat ng kandidato. Nasa initialization report din ang geographic information gaya ng province, city 0 municipality, barangay, voting center at clustered precinct.

• lalabas sa screen ng PCOS ang PLEASE INSERT BALLOT. Ibig sabihin ay handa ng tumanggap ng balota ang PCOS.

• Kukunin ang initialization report mula sa peDS at ipapakita sa lahat ng watchers. Pipirmahan ito ng BEl at ng mga watchers.

16

• Ilalagay ng chairman ng BEl ang initialization report sa designated envelope para maibigay sa Election Officer (EO) pagkatapos ng botohan .

. ,

I

3B. Simula Ng Botohan

Simula ng Botohan!

• Hahanapin ng botante sa Posted Computerized Voters List 0 PCVl ang kanyang pangalan, precinct number at sequence number.

17

• Lalapit ang botante sa staff ng polling place upang rna-verify na sya ay pwedeng bumoto.

• Hahanapin ang pangalan at litrato ng botante sa EDCVL (Election Day Computerized Voters List) 0 pirma sa VRR. Kung nandun ang pangalan pero walang litrato, hihingan ang botante ng valid ID at papipirmahin sa EDCVL (Election Day Computerized Voters List).

• Maaring iprotesta ng watcher ang isang botante kung sya ay hindi rehistrado, gumagamit ng pangalan ng ib a, 0 diskwal ipikado dah il sa anumang dahilan.

• Kapag na-verify na siya nga ang botanteng nakalista sa EDCVL (Election Day Computerized Voters List), i-a-announce ang kanyang pangalan upang marinig ng lahat ng nakapaligid.

18

• Kapag walang kumwestyon, at bago ibigay ng BEl Chairman ang balota sa botante, titingnan muna kung may tinta o indelible ink ang daliri ng botante. Kapag meron na, ibig sabihin nakaboto na ang botante at hindi na maaring bumoto uli. Kailangan i-record ang ito ng Poll Clerk.

• Kapag walang tinta ang daliri ng botante, pipirmahan ng BEl chairman ang EDCVL (Election Day Computerized Voters List). Pipirmahan din ng BEl chairman ang harap ng balota sa tamang espasyo. TANDAAN! Tawagin ang pansin ng -

BEl kung hindi nya napirmahan ang balota dahil ito ay isang election offense.

• Ibibigay ng BEl Chairman ang balota at ipapaliwanag sa botante ang tamang paraan ng pag-gamit ng balota.

• lIalagay ang balota sa Ballot Secrecy Folder para matakpan, mali ban lang sa parte kung saan nakalagay ang pirma ng BEl Chairman. Ibibigay sa botante ang Ballot Secrecy Folder, balota at Marking Pen na kailangang gamitin sa pag-boto.

19

• Ang chairman lang ng BEl ang pwedeng magbigay ng balota.

• Kailangan ding pumirma ang botante sa EDCVL (Election Day Computerized Voters List).

3e. Ang Pagboto

Ang Pagboto!

Ito ang mga mahalagang tandaan sa bagong l proseso ng pagbot o:

• I-shade ang oval sa tapat ng mga pangalan ng mga kandidatong ibinoboto gamit ang Marking Pen gaHng sa COMELEC. Hindi maaring gumamit ng lapis, ballpen 0 ibang marking pen.

20

• T/JNOA4l\l! Dapat buo 0 kumpleto ang pag shade ng oval sa tapat ng pangalan ng kandidatong ibinoboto. lwasan na magkulang ang shading sa loob ng oval.

• Shading fang ang pwedeng gamitin sa oval. \I\1J:g X; check o linya.

• Huwag lulukutin 0 titiklupin ang balota.

• Hindi dapat sumobra eng binobotong kandidato sa pwesta Halimbawa, 12 ang pwesto sa pagka-senador; kaya't 12 lang ang dapat iboto sa pwestong senador. Kung sumobra, hindi bibilangin lahat ng boto para sa mga senador. Pero bibilang;n pa rin ang mga boto sa ibang pwesta

21

• TANDAAN! /sang balota lang ang ibibigay sa bsvat botante, kaya't ingatang huwag magkamali. Magdala ng listahan ng ibcboto para mapabilis at maiVYasang magkamali sa pagboto. Kapag nasira ang bekxs, ......ala na itmg kapa/it - baka maging dahilan pa ito upang hindi na makaboto ang botante.

• Maliban sa pag-shade ng oval hindi dapat sulatan olagyan ng kahit snaig extra marks ang bskxs, lalo na ang mga gilid nita Kapag may ibang mga marka ang balota, maaaring hindi ito tanggapin ng PCrS.

• Ibabalik ngayon ang balota sa secrecy folder at dadalhin ito sa pces. Tingnan ang bilang ng balota sa vote count indicator sa screen ng pces. lsusubo ang balota sa ballot entry slot hanggang kunin ito ng pees at mahuJog ito sa loob ng ballot box. Pwedeng isubo ang balota sa ballot entry slot kahit pabaliktad, huwag lang pahalang.

• Tingnan ulit ang vote count indicator sa kanang ilalim bahagi ng peos. Dapat ay nadagdagan ito ng isangboto lang, ibig sabihin ay naibilang ang balotang ipinasok.

• Pagkatapos ay ibabalik ng botante sa BEl Chairman ang Ballot Secrecy Folder at Marking Pen.

• Lalagyan ng BEl chairman ng indelible ink ang kuko, kasama ang buong cuticle ng kanang hintuturo, 0 ng anumang daliri kung walang hintuturo, ng botante. (big sabihin, sya ay nakaboto na.

• lIalagay ng botante ang kanyang thumbmark sa EDCVL (Election

Day Computerized Voters List).

TAKE NOTE!

Pagboto ng mga Illiterate 0 Disabled:

• Para rnakaboto ang isang illiterate 0 disabled, kailang naka-indicate sa EDCVL 0 VRR ang kanyang kalagayan.

• Ang botanteng illiterate 0 disabled ay pwede lamang tulungang bumoto ng mga sumusunod na tao:

- Kamag-anak hanggang sa 4th degree cf caJsanguinity o affinity.

- Isang kasama sa bahay na kanyang pinagkakati......alaan.

- Isang myembro ng BEl.

• Kung hindi kaya ng botante, pwede din syang tulungan ipasok ang kanyang balota sa PCOS. Dapat siguruhin ng tumutulong na hindi makikita ng iba ang laman ng balota.

• Dapat nasa tamang edad ng pagboto ang sinumang tutulong.

• Walang papayagang tumulong sa mga disabled 0 illiterate voters ng mahigit sa tatlong beses, mali ban sa mga BEl.

24

• Sa lahat ng pagkakataon, tatanungin ng BEl poll clerk ang disabled a illiterate voter kung tutoo ngang pinapayagan niya ang taong tumutulong sa kanya sa pagboto.

• Sa harap ng disabled 0 illiterate voter i-a-accomplish ng taong tumutulong ang balota gamit ang marking pen at secrecy folder.

• Sa pamamagitan ng pag-pirma sa Minutes, manunumpa ang taong tumulong na:

- siya nga ay pinagkati......a/aan ng disabled 0 illiterate voter sa pag-accomplish ng kanyang balota

• hindi niya ipagsabi kanino man ang laman ng nasabing balota

• Hangga't maari, lahat ng presintong may disabled a illiterate voters ay dapat nasa ground floor lamang upang rnadaling marating ng mga nasabing botante.

3D. Kung Ma-Reject Ang Salota

1- re- reject ng peas ang balota-kung ito ay peke, isang photocopy, 0 dati nang na-scan ng PCOS; o kung may mga extra marks ang balota, lalo na sa mga gilid nito. Kung sakaling rna- reject ang balota --

25

o

rl"""""'''''''''-l

· .

- .

: I :

~ . ~

· .

· .

~ ~

· -

Peke

"!'"I"""""""""''''!

~ - ~

. .

i !

. .

OrihinaJ

· III

.111111111111111111

: III

.111111111111111111

• Bibigyan ng isa pang pagkakataon ang botanteng isubo muli ang balota sa PCOS.

• Kung dito sa 2nd try ay ma-reject pa rin ang balota, kailangang i-soli ng botante ang balota sa BEl Chairman. Hindi na bibigyan ng bagong balota ang botante.

• Lahat ng rejected ballots ay mamarkahan ng chairman ng "REJECTED". Pipirmahan ito ng lahat ng miyembro ng BEl at ilalagay sa envelope na may markang "Rejected Ballots". Seselyohan ito ng papel na may serial number at ilalagay sa ballot box compartment.

26

• Ire-record ito sa Minutes, pati ang bilang ng rejected ballots.

• Kung may magrereklamo tungkol sa rejected ballots, kailangan gawin ang reklamo in writing. 0 sa isang kasulatan.

Ito naman ang gagawin sa mga natitirang balota ...

• Pagkatapos ng botohan, ire-record ng chairman ang bilang ng hindi nagamit na balota.

• Tapos, sa harap ng ibang myembro n~ BEl, pu~unitin n~ BEl chairman .ang mga balota lengthwise. Ang Isang hati ay ilalagay sa designated envelope at ibibigay sa Election Officer upang itago. Ang natitirang kalahati naman ay ilalagay sa isa pang envelope at ilalagay sa ballot box. Irerecord din ito sa minutes.

Ang Pagbilang Ng Mga Salota At PagTransmit ng Resulta.

Sa pag bilang ng mga balota at pag-transmit ng resulta, ito ang mga kailangan mong tandaan:

• Pagkatapos ng botohan at bago bilangin ang mga boto, kailangan muling sundin ang proseso ng pagverify gamit ang iButton security key ng BEl chairman.

• Pagkatapos rna-validate uli ang security key, pipindutin ng Operator mula sa BEl ang CLOSE VOTING option sa main menu ng PCOS.

• Lalabas sa screen ang ARE YOU SURE YOU WANT TO CLOSE VOTING? NO MORE BALLOTS WILL BE ACCEPTED AFTER TH IS. Pipindutin ng BEl ang YES.

• Hihingin ng rcos ang PIN ng Poll Clerk, i-e-enter ito at pipindutin ang ENTER. Dapat ay lumabas sa screen ang PIN ACCEPTED. Hihingin ng rcos ang pangalawang PIN na nasa Third Member ng BEl, i-e-enter ito, pipindutin ang ENTER at dapat ay lumabas uli sa screen ang PIN ACCEPTED.

28

• Lalabas sa screen ang POLL IS BEING CLOSED PLEASE WAIT.

• Pagkatapos ay automatic na bibilangin ng peos ang lahat ng mga boto. Agad na lalabas sa screen ang:

• PRINTING 8 COPIES OF ELECTION RETURNS FOR NATIONAL POSITIONS. PLEASE WAlT. •• habang ito ay autanatic na magpi-print ng walong ER

• Pagkat3.pos, lalabas sa screen ang PRINTING 8 COPIES OF ELECTION RETURNS FOR LOCAL POSITIONS. PLEASE WAIT ... habang ito ay automatic na magpi-print ng wslong ER.

• .Ang pang-apat na kopya ng ER ay mapupunta sa iyo bila ng PPOW Pdl \1\11 tcher.

• la-announce ng Chairman ng BEl ang bilang ng mga boto pa ra sa ba wa t kandida to at pwesta

29

• fa-announce naman ng Poll Oerk ng BEl na ipapaskel ang isang kqJya ng ER sa loeb ng polling place para rrekits ng lahat Nuon din ay ipapaske/ na ang nasa bing ER fla/isin din lyon pagkatapos ng 48 hours para itago at gamiting reference kung kakai/anganin.

• lshbss sa screen ng AXE ang READY TO TRANSM IT.

PLEASE PLUG IN TRANSM ISSION CABLE TO ELECTRONICALL Y TRANSM IT ELECTION REPORTS AND PRESS OK TO CONTINUE. Glga...wn itoupang matiyak na konektadoatgumagana ng maayos ang mo:iem ng PCCS.

• Hibingln ng peas ang iButton signature ng bawatmiyembrong BEl. Kailangan i-insert ng mga mlyembro ang kanilang mga iButton security key sa i&!tt:aJ security key receptacle;

• Ikakabit ang transmission cable at pipindutin a ng OK.

• Kung gumagana ng tama ang modem ay lafabas sa screen ang TRANSM ISSION CABLE CONNECTED. BEGINNING TRANSM ISSION OF REPORTS.

30

• Kung sakaling hindi gumana ang modem, lalabas naman sa screen angTRANSMISSION CABLE NOT CONNECTED, RETRY? at ang dalawang coticos na YES at NQ Titingnan kung nakakonekta ng maayos ang transmission cable at pipindutin ang YES.

• Kung sa pangat/ong beses ng peg-cneck ay ayaw pa ring gumana. kailangan ng tawagin ang support technician.

• Kapag maayos naman ang kcneksycn atgumagana na ang mcdem, lalabas sa screen ang TRANSM Iss/ON CABLE CONNECTED. BEGINNING TRANSM ISSION OF REPORTS. Psgkatspos ay lalabas sa screen ang ELECTRONICALLYTRANSM ITTING REPORTS TO Name of Board Of Canvassers Server PLEASE WAIT. Kssunod ay ELECTION REPORTS SUCCESS FULL Y TRANSM ITTED TO Name of Board of Canvassers Server.

• Kapag hindi nagtransmit, lalabas sa screen ang FAILED TO TRANSM IT ELECTION REPORTS TO Name cf BcardcfGnvassers Server: PRESS RETRY TO TRY AGAIN OR SKIP TO TRANSM IT TO NEXT LOCATION. Ffpindutin ang RETRY. Kung sa pangat/oog beses ay hindi pa rin mskspsg-trznsmit; pipindutin ang SKIP para magtransmit na sa susunod na destinasyon.

• Lalabas sa screen ang ELECTRONICALL Y TRANSM ITTING ELECTION RESULTS TO *DM AP- DM IP-ACA- KBP. PLEASE WAfT, kssuncd ang ELECTION RESULTS SUCCESSFULL Y TRANSM ITTED TO KBP ...

• Kung hindi magtransmit ang PCCS, tatfong beses ding pVledeng i-retry bago mag-skip at mag-transmit na sa susuncd na destinssya:

32

• Susunod ang ELECTRONICALL Y TRANSM ITTING TO CENTRAL SERVER. PLEASE WAfT; tapers, ang ELECTION REPORTS SUCCESSFULLY TRANSM ITTED TO CENTRAL SERVER.

• Kung hindi msgtrsnsmit ang pcrs machine, tat/eng beses ding pwedeng i-retry bago mag-skip at mag-tra nsmit na sa susunod na desdnasyon.

Kapag natanggap na ng lahat ng kinauukulang servers ang transmission ay fa fa bas sa screen ang ALL ELECTION REPORTS HAVE BEEN SUCCESSFULLY TRANSM ITTED TO Name of Board of Canvassers Server, DMAP-DMIP-ACA-KBP AND TO CENTRAL SERVER. PLEASE DISCONNECT TRANSM ISSION CABLE.

• Ipi-print na ng peos ang next 22 copies ng Election Returns. isang kopya ng Statistical Report at Audit Log Report.

33

• Pipinnahan at lalagyan ng thumbmark ng BEl ang mga ER

• Pipinnahan din ito ng mga poll watchers.

• Bi/a ng PPCR V poll wa tcher, ma ka ka kuha ka mull ng isa pang kopya ng ER Dapat ay walang nabago sa mga entry kung ikukumpara sa naunang natanggap na ER.

• /lng Stztistics! at Audit U:g Report ay ilalagay sa designated envelope kung saan nakalagay din ang Initializatioo Repat.

• TJVVOA/JN! Kung sakaling hindi me-orin: 0 ma-transmit ang ER, at hindi maayos ng operator ang problema, tatJwagin ang Technical Support Persainel na naka-assign sa voting center upang tumukng. Ire-record ang pangyayanng ito sa Minutes.

• Hanggat walang pahintulot ng C01ELEC; hindi maaring ihinto a ipagpa/iban ang bilangan.

• Pagkatapos mag-print, isa-isang titiklupin ng BEl ang Election Returns, seselyohan ng serialized paper seals, at ilalagay sa tamang envelope. Seselyohan ang mga envelope upang maibigay sa mga kinauukulan.

34

lE. Ang Pagsasara ng peos

Pagkatapos rna- transmit lahat ng mga EIR at rnaprint lahat ng mga reports, automatic na lalabas sa screen ang Main Menu:

• Pipindutin ng operator ang SHUTDOWN option.

• Automatic na magsa-shutdown ang peas.

~;:Section 4: -REVIEW : _ - - - - - - " - - "

_, . _ _ ~,- _ ' "x: _ , "', "' ~ ~

Ano ang mga Dapat Tandaan Sago Dumating ang Halalan?

• Siguruhing rehistrado ka bilang PPCRV Poll Watcher.

Purnunta sa inyong parokya 0 sa PPCRV National Office para dito.

• Sumama sa Poll Watchers' Training sa inyong parokya.

• Siguruhing mayroon kang PPCRV Poll Watcher's 10, Appointment Letter, Poll Watchers' Handbook at mga poll watching forms.

• Kabisaduhin ang mga contact numbers na maaring kailanganin tulad ng hotlines ng PPCRV, local COMELEC at iba pa.

36

• Alamin ang operational procedures ng iyong local PPCRV unit.

• Alamin kung saang polling place ka naka-assign sa araw ng halalan.

.. Alamin din kung saan naroroon ang PPCRV Voters' Assistance Desk.

Anoang mga Dapat Tandaan sa Araw ng Halalanl

.. Dumating sa voting center bago mag alas sais ng umaga, dala ang mga sumusunod na gamit:

• C01El£OPPCRV ID

• PoIlWa tching Ha ndbook

• Ballpen

• Notebook

• Flashlight 0 ksndil»

• lighter 0 Posporo

• G/culator

• Csmers; pwede ring gamitin ang camera ng iyong cellphrne

• Alcohol 0 acetone at bulak - kasi, bilang pollwatchers, kayo ang unang boboto at lalagyan ng indelible ink sa polling place. Gagamitin nyo 'tong alcohol at bulak para i-test kung madaling matatanggal ang indelible ink sa daliri nyo. Kung madali itong natanggal, kailangan n'yo tong i-report sa BEl Chairman.

37

• Maging mapagmasid. Tingnang mabuti kung tama at walang iregularidad ang proseso ng BEl sa pag-operate ng pcas, pagbibigay ng balota sa mga botante, at pag-subo ng mga balota sa pcas.

• I-record sa pamamagitan ng inyong notebook 0 camera ang anumang iregularidad 0 pandarayang makikita alinsunod sa Poll Watchers Handbook.

• Siguruhing mga authorized persons lang ang nasa polling place. Sila ay:

• Members at support smff ng BEl

• Mga qualified watchers

• Mga representatives ng CG'1ELEC

• Technical support staff na naka-assign sa po/ling place na

• iyon kung sakaling sila ay kailanganin

• Mga botanteng bumdxxo

• Mga botanteng naghihintay na msks-ixxo

• Iba pang mga mcng authorized ng Canelec

38

• Siguruhin ding walang unauthorized persons na mal'Ul.l'..::J;C_~ sa botohan. Ang mga sumusunod ay hindi rnaaring I within 50 meters sa polling place:

• mga myembro 0 cpisyal ng AFP at PNP

• mga myembro ng extra-legal pdice agencies ka tulad ng Spedal Fares, CAFGU, Baranggay Tanod at Security GJa rds

• mga Baranggay Oficials

• Siguruhing makakaboto ang mga kwalipikadong borarrte, 2"" tama ang prosesong susundin. Pagdating ng alas sais "5 hapon, ang mga botante within 30 meters ng polling place na lang ang pwede pang bumoto.

Ano ang mga Dapat Tandaan sa Bilangan at Transmission ng Election Returns?

• Siguruhing susundin ng BEl ang tamang paraan ng pag-transmit ng Election Returns.

• Kung sakaling may hindi nasunod sa proseso, i-record ito sa pamamagitan ng inyong notebook at camera.

• Stguruhing ma-ire-record ito sa Minutes.

At pagkatapos ng halalan --

• Kailangan mong i-fill out at i-accomplish ang PollWatchers' Report at ibigay ito sa school coordinator at sa Voters' Assistance Desk.

• Kailangang ibigay sa Voters' Assistance Desk ang mga kopya ng ER na tinanggap mo.

• Siguraduhing magagawa ng BEl ang mga sumusunod:

• Mailagay sa kxb ng ballot box ang mga selyadmg envekpes kung saan nakalagay ang mga ER, Minutes, ang kalahating pinilas na un-used ballots at rejected ballots

• Maisara at makandaduhan ang ballot box gamit ang "self-locking serial-numbered fixed-length seal': at tadong padlock. kg tatleng susi ng mga padlock at ilalagay sa magkakahiwalay na envelopes na seselyohan at pipitmahan ng lahat ng myembro ng BEl.

• Ma-i-tum over ang pa:s sa support technician ng voting center.

• Madala sa Eleaiai Oticer ang:

• VRR, EDCVL at EPCVL

• ang mga susi ng padlocks na ginamit sa ballot box

• ang envelope kung saan nakalagay ang Minutes

• ang envelope na pinaglagyan ng unused ballots

• ang listahan ng mga pinaboto pagkalampas ng alas seis ng hapon

40

• envelope kung saan nakalagay ang Back-up Memory Card, Initialization Report, Precinct Audit Log Report, at Precinct Statistics Report

• at ang mga envelope. kung saan nakalagay ang mga ER para sa Provincial Board of Canvassers, Regional! Board of Canvassers, at COMELEC

• Dapat mo ring samahan ang BEl sa pag-deliver ng ballot boxes sa Office of the City oM'unicipall Treasurer .

Good luck, umaasa sa iyo ang bayan!

41

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful