P. 1
TS EN 12504-1

TS EN 12504-1

|Views: 1,761|Likes:
Published by plenusss

More info:

Published by: plenusss on Apr 27, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

02/23/2013

pdf

text

original

ICS 91.100.

30 TÜRK STANDARDI TS EN 12504-1/Nisan 2002


ÖNSÖZ

Bu standard, CEN tarafõndan kabul edilen EN 12504-1 (2000) standardõ esas alõnarak, TSE !n"aat
Hazõrlõk Grubu’nca hazõrlanmõ" ve TSE Teknik Kurulu’nun 19 Nisan 2002 tarihli toplantõsõnda
Türk Standardõ olarak kabul edilerek yayõmõna karar verilmi"tir.
ICS 91.100.30 TÜRK STANDARDI TS EN 12504-1/Nisan 2002



!Ç!NDEK!LER

" Kapsam ........................................................................................................................................... "
2 Atõf yapõlan standard ve/veya dokümanlar .................................................................................. "
3 Prensip ............................................................................................................................................ "
4 Cihazlar ........................................................................................................................................... "
5 Karot alõnmasõ................................................................................................................................. 2
5.1 Genel......................................................................................................................................... 2
5.2 Karot alma yeri .......................................................................................................................... 2
5.3 Karot alma................................................................................................................................. 2
5.4 Karot uzunlu#u.......................................................................................................................... 2
5.5 !"aretleme ve tanõmlama........................................................................................................... 2
5.6 Donatõ........................................................................................................................................ 2
6 Muayene.......................................................................................................................................... 2
6.1 Gözle muayene......................................................................................................................... 2
6.2 Ölçümler.................................................................................................................................... 3
7 Karotlarõn hazõrlanmasõ ................................................................................................................. 3
7.1 Genel......................................................................................................................................... 3
7.2 Boy / çap oranlarõ ...................................................................................................................... 3
7.3 Toleranslar ................................................................................................................................ 3
8 Basõnç deneyi ................................................................................................................................. 3
8.1 Numunelerin saklanmasõ .......................................................................................................... 3
8.2 Deney........................................................................................................................................ 3
9 Deney sonuçlarõnõn gösterilmesi .................................................................................................. 4
"0 Deney raporu
2)
........................................................................................................................... 4
"" Kesinlik........................................................................................................................................ 4
Ek A......................................................................................................................................................... 5
(Bilgi için) ............................................................................................................................................... 5
Agrega tane büyüklü#ü ve karot çapõnõn karot numunenin basõnç dayanõmõ üzerindeki etkisi ... 5
ICS 91.100.30 TÜRK STANDARDI TS EN 12504-1/Nisan 2002

1
BETON - YAPIDA BETON DENEYLER! - BÖLÜM ": KAROT
NUMUNELER - KAROT ALMA, MUAYENE VE BASINÇ DAYANIMININ
TAY!N!



" Kapsam
Bu standard, sertle"mi" betondan karot numune alma, numunelerin muayenesi, deneye hazõrlanmasõ
ve basõnç dayanõmõnõn tayini için deney metodunu kapsar.

Not " - Bu standardda, karot alõnmasõ kararõ veya karot alõnacak yapõ kõsmõ ile ilgili kõlavuz bilgi
verilmemi"tir.

Not 2 - Bu standardda, karot dayanõm sonuçlarõnõn yorumlanmasõyla ilgili i"lemler verilmemi"tir.

2 Atõf yapõlan standard ve/veya dokümanlar
Bu standardda, tarih belirtilerek veya belirtilmeksizin di#er standard ve/veya dokümanlara atõf
yapõlmaktadõr. Bu atõflar metin içerisinde uygun yerlerde belirtilmi" ve a"a#õda liste halinde verilmi"tir.
Tarih belirtilen atõflarda daha sonra yapõlan tadil veya revizyonlar, atõf yapan bu standardda da tadil
veya revizyon yapõlmasõ "artõ ile uygulanõr. Atõf yapõlan standard ve/veya dokümanõn tarihinin
belirtilmemesi halinde en son baskõsõ kullanõlõr.

EN, ISO, IEC vb. Adõ TS No
")
Adõ
No (!ngilizce) (Türkçe)
EN 12390-1:
1999
Testing hardened concrete - Part
1 : Shape, dimensions and other
requirements for specimens and
moulds
TS EN 12390-1 Beton - Sertle"mi" beton deneyleri
- Bölüm 1 : Numune ve numune
kalõplarõnõn "ekil, boyut ve di#er
özellikler
pr EN 12390-3:
1999
Testing hardened concrete - Part
3 : Compressive strength of test
specimens
TS 3114
ISO 4012
Beton - Deney numunelerinin
basõnç dayanõmõ tayini
EN 12390-4:
1999
Testing hardened concrete - Part
4 : Compressive strength -
Specification for testing
machines
TS EN 12390-4 Beton - Sertle"mi" beton deneyleri
- Bölüm 4 :Basõnç dayanõmõ -
Deney makinalarõnõn özellikleri

3 Prensip
Karot alma cihazõ kullanõlarak alõnan karotlar, dikkatlice incelenir, a"õndõrma veya ba"lõk yapõlmasõ
yoluyla deney için hazõrlanõr ve standard i"lemler kullanõlarak basõnç dayanõmõ tayini deneyine tâbi
tutulur.

4 Cihazlar

4." Karot alma cihazõ, sertle"mi" betondan, Madde 5.4’te verilen boyutlarda ve Madde 7.3’te
verilen toleranslara uygun karot numuneler almaya uygun ekipman.

4.2 Basõnç deney makinasõ, EN 12390-4’e uygun ve kapasitesi, numune boyutlarõ ile
numunenin tahmin edilen kõrõlma yüküne ba#lõ olarak seçilen.

4.3 !breli veya kollu terazi, deneye tâbi tutulacak karot numunenin kütlesini, % 0,1
do#rulukla tartabilen.

4.4 Kumpas ve/veya cetvel, karot ve çelik donatõ boyutlarõnõ, ± % 1 toleransla ölçmeye
uygun olan.

") TSE Notu: Atõf yapõlan standardlarõn TS numarasõ ve Türkçe adõ 3. ve 4. kolonda verilmi"tir.

ICS 91.100.30 TÜRK STANDARDI TS EN 12504-1/Nisan 2002

2
4.5 Ölçü aleti, numunenin alt ve üst yüzeylerindaki düzlükten sapmanõn, Madde 7.3.a)’da
verilen sõnõrlar içerisinde olup olmadõ#õnõ kontrol etmek için.

4.6 Gönyeler ve di#er ölçü aletleri (veya di#er alet), numunenin do#rultu ve diklikten
sapmasõnõn Madde 7.3.b) ve Madde 7.3.c)’de verilen sõnõrlar içerisinde olup olmadõ#õnõ kontrol etmek
için.

5 Karot alõnmasõ

5." Genel
Betonda kullanõlan agrega en büyük tane büyüklü#ünün, karot çapõna oranõ, 1:3’den daha büyük
de#erler almasõ halinde, ölçülen dayanõm de#eri üzerinde önemli etkiye sahiptir.

Betondan karot alõnmasõna karar verilmeden önce, deneyin amacõ tam olarak belirlenmeli ve veriler
ayrõntõlõ "ekilde de#erlendirilmelidir.

Not " - Ek A’da, agrega tane büyüklü#ü ve karot çapõnõn, karot numune dayanõmõ üzerindeki etkisi
hakkõnda bilgi verilmi"tir.

Not 2 - Çapõ 90 mm’den daha küçük olan karotlarda basõnç dayanõmõ tayini için, EN 12390-4’e uygun
beton basõnç deney makinalarõnõn uyarlanmasõ gerekli olabilir.

5.2 Karot alma yeri
Karot almadan önce, karot alõnmasõnõn yapõ üzerinde olu"turaca#õ herhangi bir olumsuz etki dikkate
alõnmalõdõr.

Not - Karot, tercihan, beton elemanlarõn kenarlarõ veya herhangi bir birle"im yerinden uzaktaki ve
donatõnõn çok az oldu#u veya hiç olmadõ#õ noktalardan alõnmalõdõr.

5.3 Karot alma
Karot, aksi belirtilmemi"se beton yüzeyine dik olarak alõnmalõ ve i"lem esnasõnda karota hasar
verilmemelidir. !"lem esnasõnda karot alma makinasõ hareket etmeyecek "ekilde sõkõca sabitlenmi"
olmalõdõr.

5.4 Karot uzunlu#u
Dayanõm tayini deneyi için alõnacak karot uzunlu#unun kararla"tõrõlmasõnda a"a#õda verilen
parametreler dikkate alõnmalõdõr :

a) Karotun çapõ,
b) Yapõlmasõ plânlanan yüzey düzeltme metodu,
c) Elde edilecek dayanõmõn küp dayanõmõ veya silindir dayanõmõndan hangisine dönü"türülece#i .

5.5 !$aretleme ve tanõmlama
Karot alõnmasõndan hemen sonra, her karot belirgin ve silinmez "ekilde i"aretlenmelidir. Karotun,
alõndõ#õ yapõ elemanõndaki yeri ve yönü kaydedilmelidir. Alõnan karot, daha sonra kesilerek birden çok
sayõda numune haline getirilecekse, her numunenin orijinal karot içerisindeki yeri ve yönü
i"aretlenmelidir.

5.6 Donatõ
Karotun, içerisinde donatõ bulunacak "ekilde alõnmasõndan mümkün oldu#u kadar kaçõnõlmalõdõr.
Basõnç dayanõmõ tayini için kullanõlacak karot numunelerde, boyuna eksen do#rultusunda veya bu
eksene çok yakõn do#rultuda donatõ bulunmamasõ sa#lanmalõdõr.

6 Muayene

6." Gözle muayene
Herhangi bir kusurun belirlenmesi için karot numune gözle muayene edilmelidir.

ICS 91.100.30 TÜRK STANDARDI TS EN 12504-1/Nisan 2002

3
6.2 Ölçümler
Ölçümler a"a#õda verilen "ekilde yapõlmalõdõr :

a) Karot çapõ, d
m
, ± % 1 do#rulukla, karot uzunlu#unun yarõsõ ve dörttebir noktalarõndan, birbirine
dik iki do#rultuda ölçülmelidir.

b) Karot uzunlu#u, teslim alõndõ#õ haliyle en büyük ve en küçük uzunluk de#erleri ve Madde 7’de tarif
edilen "ekilde, uçlarõnõn düzeltilme i"lemleri tamamlandõktan sonraki uzunlu#u olarak ± % 1
do#rulukla ölçülmelidir.

c) Donatõ, karot içerisinde bulunan herhangi donatõnõn çapõ, donatõnõn merkezi ile karotun kenarõ
(larõ) ve/veya karotun ekseni arasõndaki mesafe, karotun teslim alõndõ#õ haliyle ve uçlarõnõn
düzeltilme i"lemleri tamamlandõktan sonra ölçülmelidir. Ölçme i"lemleri 1 mm do#rulukla
yapõlmalõdõr.

Not - Bütün ölçüm de#erleri kayda geçirilmelidir.

7 Karotlarõn hazõrlanmasõ

7." Genel
Basõnç dayanõmõ deneyi için karot numunenin uç yüzeyleri, pr EN 12390-3’de verilen Ek A’ya uygun
"ekilde hazõlanmalõdõr.

7.2 Boy / çap oranlarõ
Tercih edilen boy / çap oranlarõ a"a#õda verilmi"tir :
a) Dayanõm sonucu silindir dayanõmõna dönü"türülecekse ; 2,0
b) Dayanõm sonucu küp dayanõmõna dönü"türülecekse ; 1,0

7.3 Toleranslar
Numune a"a#õda verilen toleranslar içerisinde kalõnacak "ekilde hazõrlanmalõdõr :
a) A"õndõrma, yüksek alüminli çimento veya kükürt kullanõlarak ba"lõk yapma suretiyle hazõrlanan uç
yüzeylerinde düzlükten sapma toleransõ EN12390-1’e uygun olmalõdõr.
b) Hazõrlanan uç yüzeylerinin yan yüze göre diklikten sapma toleransõ EN12390-1’e uygun olmalõdõr.
c) Karot yan yüzeyinin, çizilen do#rultu çizgisinden sapma toleransõ, ortalama karot çapõnõn %3’ü
olmalõdõr.

Not - Daha küçük çaplõ di#er karotlarõn deneyinde, yukarõda verilen toleranslar, karotlar için yeterlilik
bakõmõndan de#erlendirilmeli ve gerekli görülürse daha daraltõlmalõdõr : Örnek olarak, tolerans ,
gerçek numune çapõnõn 100 mm’ ye oranõ kadar azaltõlõr.

8 Basõnç deneyi

8." Numunelerin saklanmasõ
Numunelerin saklanma "artõ (larõ) kaydedilmelidir.

Suya doygun durumda deneye tâbi tutulmasõ gerekiyorsa numune, deneyden önce en az 40 saat
süreyle su içerisinde bekletilmelidir.

8.2 Deney
Deney, EN 12390-4’e uygun basõnç deney makinesi kullanõlarak, prEN 12390-3’e uygun "ekilde
yapõlmalõdõr.

Çatlak, bo"luklu veya ba"lõ#õ gev"ek durumda olan karotlar deneye alõnmamalõdõr.

Numune yüzeyinde bulunan herhangi gev"ek kum veya di#er malzeme temizlenmelidir.

Deneye ba"larken numunenin halâ õslak olmasõ halinde yüzeydeki serbest su silinerek temizlenmelidir.

ICS 91.100.30 TÜRK STANDARDI TS EN 12504-1/Nisan 2002

4
Numunenin, deney esnasõndaki yüzey rutubet durumu (õslak/kuru) kaydedilmelidir.

9 Deney sonuçlarõnõn gösterilmesi
Her numunenin basõnç dayanõmõ, en büyük kõrõlma yükünün, ortalama çap kullanõlarak hesaplanan en
kesit alanõna bölünmesi yoluyla hesaplanõr ve sonuç en yakõn 0,5 MPa veya 0,5 N/mm
2
’ye
yuvarlatõlarak gösterilir.

"0 Deney raporu
2)
Deney raporunda a"a#õda verilen bilgiler bulunmalõdõr :
a) Deney numunesinin tanõtõmõ ve tarifi,
b) Betonun, agrega en büyük anma tane büyüklü#ü,
c) Karot alma tarihi,
d) Belirlenen herhangi bir kusur da belirtilerek, gözle muayene bulgularõ,
e) Donatõnõn (varsa), çapõ ve yeri, mm olarak,
f) Numune hazõrlanmasõnda kullanõlan metot (kesme, a"õndõrma veya ba"lõk yapma),
g) Karot uzunlu#u ve çapõ,
h) Deney için hazõrlanmõ" numunenin boy (uzunluk)/çap oranõ,
i) Numunenin deney anõndaki yüzey rutubet durumu,
j) Deney yapõlma tarihi,
k) Karot numunenin basõnç dayanõmõ, MPa veya N/mm
2
olarak,
l) Muayene veya basõnç dayanõmõ deneyinde standard deney metodundan olan herhangi bir sapma,
m) Standard deney metodundan herhangi bir sapma (i Maddesi) kaydedilmemi"se, muayene ve
deneyden sorumlu ki"i tarafõndan, deneyin bu standarda uygun yapõldõ#õna dair beyan,

"" Kesinlik
Bu deneyle ilgili olarak, tekrarlanabilirlik ve uyarlõk tahmini verileri yoktur, ancak bu de#erler
muhtemelen kalõba dökülerek hazõrlanan numunede bulunan de#erlerden daha dü"ük olacaktõr.





























2) TSE Notu: Deney raporu, burada istenilen bilgilere ilâveten TS EN ISO / IEC 17025’te verilen
bilgileri de ihtiva edecek "ekilde düzenlenebilir.
ICS 91.100.30 TÜRK STANDARDI TS EN 12504-1/Nisan 2002

5
Ek A
(Bilgi için)

Agrega tane büyüklü#ü ve karot çapõnõn karot numunenin basõnç
dayanõmõ üzerindeki etkisi

Betonda kullanõlan agrega en büyük tane büyüklü#ü ; 20 mm ve 40 mm olan, 25 mm, 50 mm ve 100
mm çaplõ karotlarda yapõlan deneylerden a"a#õda verilen sonuçlar elde edilmi"tir :

a) Agrega en büyük tane büyüklü#ü 20 mm olan betonda ;

Çapõ 100 mm olan karot numuneden elde edilen basõnç dayanõmõ, çapõ 50 mm olan karot numuneden
elde edilen basõnç dayanõmõndan yakla"õk olarak % 7 daha yüksek,

Çapõ 50 mm olan karot numuneden elde edilen basõnç dayanõmõ, çapõ 25 mm olan karot numuneden
elde edilen basõnç dayanõmõndan yakla"õk olarak % 20 daha yüksek,

b) Agrega en büyük tane büyüklü#ü 40 mm olan betonda ;

Çapõ 100 mm olan karot numuneden elde edilen basõnç dayanõmõ, çapõ 50 mm olan karot numuneden
elde edilen basõnç dayanõmõndan yakla"õk olarak % 17 daha yüksek,

Çapõ 50 mm olan karot numuneden elde edilen basõnç dayanõmõ, çapõ 25 mm olan karot numuneden
elde edilen basõnç dayanõmõndan yakla"õk olarak % 19 daha yüksek.

Not - Yukarõdaki verilerde, MAT 1 - CT 94 - 0043 sayõlõ anla"mayla, AB sponsorlu#unda yürütülen
ölçüm ve deney programõnõn bir parçasõ olan ara"tõrma programõ sonuçlarõ esas alõnmõ"tõr.













You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->