διαδρομές

Ν ο ητ ι κ έ ς

διαδρομές

στόν

χῶρο

τῆς

πίστης

Μηνιαῖο φυλλάδιο τοῦ Ἱ.Ν. Ἁγίας Τριάδος Πετρουπόλεως | Σουλίου 167 - Τηλ.: 210 5013108 | Τεῦχος 21ο - Μάρτιος 2016
ierosnaosagiastriadospetroupoleos.blogspot.gr - agiatriadapetroupoleos.gr - facebook: agiatriadapetroupolis

Δρόμος δέν ὑπάρχει...
τόν δρόμο
τόν ἀνοίγουμε...
προχωρώντας
καί συγχωρώντας...

Οἱ γεωργοί καί ἡ ἄμπελος.
Μικρογραφία εἰκονογραφημένου
χειρογράφου, 11ος αἰ. μ.Χ.,
Ἐθνική Βιβλιοθήκη Παρισίων.

Ἡ σημασία τοῦ Πνεύματος στὴν ἐν Χριστῷ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας

Τ

ὸ Σύμβολο Νικαίας Κωνσταντινουπόλεως, μιλᾶ γιὰ τὴν πίστη
μας καὶ «εἰς τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον». Τὸ
τρίτο πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος τὸ
ὁποῖο, ὅπως μᾶς λένε τὰ Εὐαγγέλια
καὶ οἱ Πατέρες, εἶναι παρὸν τόσο στὴν δημιουργία τοῦ
Κόσμου ὅσο καὶ στὴν συνέχιση τοῦ ἔργου τῆς Θείας
Οἰκονομίας, στὸν Εὐαγγελισμό, ὅπου ὁ Λόγος σαρκώνεται «ἐκ Πνεύματος Ἁγίου καὶ Μαρίας τῆς Παρθένου», καὶ
στὴν Βάπτιση ἀπὸ τὸν Ἰωάννη τὸν Πρόδρομο, ἐπίσης
στὴν Μεταμόρφωση ἀλλὰ καὶ στὴν Ἀνάσταση.
Τὸ Πνεῦμα δηλαδὴ ἀνασταίνει τὸν Χριστό. Εἶναι αὐτὸ
ποὺ ἀφθαρτοποιεῖ τὴν ἀνθρώπινη φύση Του, ἐλευθερώνοντας τὴν ἀπὸ τοὺς περιορισμοὺς τῆς κτιστότητας.
Ἐπίσης τὸ Πνεῦμα εἶναι κυριαρχικὰ παρὸν κατὰ τὴν
Πεντηκοστή, ἡμέρα ἡ ὁποία θεωρεῖται γενέθλια γιὰ τὴν
ἐν χρόνω ἱστορικὴ πορεία τῆς Ἐκκλησίας.
Ὁ ἴδιος ὁ Κύριος στὸ Κατὰ Ἰωάννην Εὐαγγέλιο, λίγο
πρὶν τὴν ἀναχώρησή Του, μιλᾶ γιὰ τὸ Πνεῦμα καὶ τὴν
σημασία Του στὴν ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας, τόσο ἀναφερόμενος στὸ ἀναγεννητικὸ μυστήριο τοῦ Βαπτίσματος
τονίζοντας πὼς ἂν κάποιος δὲν γεννηθεῖ «ἐξ ὕδατος καὶ
Πνεύματος, οὐ δύναται εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ
Θεοῦ», ὅσο καὶ μιλώντας γιὰ τὸν Ἄλλον Παράκλητον
τὸν ὁποῖον θὰ ζητήσει νὰ στείλει ὁ Πατέρας γιὰ νὰ μείνει
μαζί μας στοὺς αἰῶνες. Καὶ ἐξηγεῖ ἀμέσως ποιὸς εἶναι
αὐτὸς ὁ Παράκλητος, εἶναι τὸ Πνεῦμα τῆς Ἀληθείας,
εἶναι τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον, τὸ ὁποῖο θὰ πέμψει «ὁ πατὴρ
ἐν τῷ ὀνόματί μου, ἐκεῖνος (ὁ Παράκλητος) ὑμᾶς διδάξει
πάντα καὶ ὑπομνήσει ὑμᾶς πάντα ἃ εἶπον ὑμίν».
Στὴν αἰώνια Θεολογικὴ Τριάδα τὸ Πνεῦμα ἐκπορεύεται ἐκ τοῦ Πατρὸς καὶ στὴν Οἰκονομία, δηλαδὴ στὴν
συνάντηση τῆς Ἱστορίας τοῦ Θεοῦ μὲ τὴν Ἱστορία τοῦ
ἀνθρώπου ποὺ εἶναι ἡ σάρκωση, πέμπεται ἐκ τοῦ Υἱοῦ
καὶ ἐν Αὐτῶ συνέχεται ἡ Ἐκκλησία.
Εἶναι σαφέστερη ὅλων ἡ διατύπωση τοῦ Εὐαγγελίου
ὅπου ὁ ἴδιος ὁ Ἰησοῦς ἀναφέρει: «ὅταν δὲ ἔλθη ὁ παράκλητος ὃν ἐγὼ πέμψω ὑμὶν παρὰ τοῦ πατρός, τὸ Πνεῦμα
τῆς ἀληθείας, ὃ παρὰ τοῦ πατρὸς ἐκπορεύεται, ἐκεῖνος

μαρτυρήσει περὶ ἐμοῦ» «ἐγὼ πέμπω» ἀλλὰ «παρὰ τοῦ
Πατρὸς ἐκπορεύεται» διότι ἡ Θεότητα τῶν τριῶν προσώπων ἀλλὰ καὶ τὰ προσωπικὰ ἰδιώματα, φανερώνονται
σὲ κάθε χωρίο τῆς Καινῆς Διαθήκης καὶ μὲ τὰ χρησιμοποιούμενα ρήματα, διαψεύδοντας κάθε κακοδοξία καὶ
φυσικὰ τὴν διδασκαλία τῆς δυτικῆς Ἐκκλησίας περὶ
τῆς ἐκπορεύσεως τοῦ Πνεύματος «καὶ ἐκ τοῦ Υἱοῦ», τῆς
αἵρεσης δηλαδὴ τοῦ Filioque.
Τὸ Πνεῦμα ἐμπνέει, ζωοποιεῖ, συνέχει, ἁγιάζει, χορηγεῖ
τὰ χαρίσματα. Κεφαλαιῶδες εἶναι τὸ ἔργο Του στὴν διατύπωση τῶν δογμάτων τόσο μὲ τὴν Θεοπνευστία τῶν
Γραφῶν ὅσο καὶ μὲ τὴν παρουσία Του στὴν Ἐκκλησία,
εἶναι Αὐτὸ ποὺ θὰ «μαρτυρήσει» περὶ τοῦ Χριστοῦ καὶ
θὰ «ὑπομνήσει» ὅσα εἶπε καὶ ὅσα δίδαξε ὁ Κύριος. Γεφυρώνει τὸ παρόν, δηλαδὴ τὰ δόγματα, τὴν πίστη τῆς
Ἐκκλησίας, μὲ τὸ παρελθόν, τὴν ἱστορικὴ παρουσία
τοῦ Ἰησοῦ στὸν Κόσμο καὶ τὴν διδασκαλία Του, διανοίγοντάς τα πρὸς τὸ μέλλον, δηλαδὴ τὰ Ἔσχατα, τὴν
Δευτέρα Παρουσία τοῦ Ἰησοῦ.
Ὡς χορηγός της Σωτηρίας ἐν Χριστῷ τὸ Πνεῦμα εἶναι
αὐτὸ ποὺ Θεοποιεῖ κατὰ Χάριν τὸν ἄνθρωπο. Ὡστόσο
εἶναι σημαντικὸ νὰ κατανοήσουμε ὅτι ἡ Θεοπνευστία
δὲν εἶναι μιὰ μηχανικὴ πράξη «βιασμοῦ» τῆς ἀνθρώπινης
ἐλευθερίας καὶ τοῦ αὐτεξουσίου ἢ ἕνα γεγονὸς πνευματικοῦ ἐλιτισμοῦ, τὸν ὁποῖον στιγμάτισε ὁ Ἀπόστολος
Παῦλος μὲ τὸν Ὕμνο στὴν Ἀγάπη, ἀλλὰ μιὰ πράξη Κοινωνίας, δηλαδὴ ὄντως Ἀγάπης, ὄχι ὡς ἑνὸς εὐγενικοῦ
συναισθήματος, ἀλλὰ ὡς γεγονότος ὕπαρξης στὸ Πανάγιο Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, ὡς μετοχὴ στὴν Ἐκκλησία,
ὅπου «Ἡ χάρις τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ ἡ ἀγάπη
τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ κοινωνία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος», Ἀμήν.
Ἑλένη Λιντζαροπούλου
Θεολόγος

Συντακτική ὁμάδα

> Ὁμάδα Νεότητας
Ἁγίας Τριάδος Πετρουπόλεως
> π. Σπυρίδων Ἀργύρης

ἀπόψεις

Παραπονιέται ὁ ἅγιος...

Π

αραπονεῖται, λοιπόν, ὁ Ἅγιος γιὰ τὴν συμπεριφορὰ τῶν
πιστῶν μέσα στὸ ναό, γιὰ τὶς πολλὲς ἀπουσίες τους, γιὰ
τὴν ἀδιαφορία τους: «Σήμερα ὅλοι σας ἔχετε μεγάλη χαρά.
Μόνον ἐγὼ ἔχω ἀπέραντη λύπη. Κι αὐτό, γιατί ὅταν ἀναλογισθῶ πῶς ὅταν πέραση ἡ ἑορτὴ καὶ αὐτὸ τὸ πλῆθος πάλι
θὰ ἐξαφανισθῆ. Καίγομαι καὶ λυποῦμαι κατάκαρδα. Τόσα
παιδιὰ γέννησε ἡ Ἐκκλησία καὶ ὅμως δὲν τὰ βλέπη γιὰ νὰ τὰ
ἀπόλαυση σὲ κάθε σύναξι, ἀλλὰ μόνον ὅταν ὑπάρχη κάποια
μεγάλη ἑορτή. Πόση ἀγαλλίασις πνευματική, πόση χαρά, πόση
δόξα γιὰ τὸν Θεό, πόση ὠφέλεια γιὰ τὶς ψυχὲς θὰ ὑπῆρχε, ἂν
σὲ κάθε σύναξι βλέπαμε νὰ εἶναι γεμάτη ἡ ἐκκλησία;
Τί μπορῶ, γιὰ πές μου, νὰ σὲ διδάξω γιὰ ὅλα τα ἀναγκαῖα
της πίστεως, ὅταν ἔρχεσαι στὴν ἐκκλησία μία ἢ δύο φορὲς
τὸν χρόνο; Γιὰ τὴν ψυχή, γιὰ τὸ σῶμα, γιὰ τὴν ἀθανασία, γιὰ
τὴν Βασιλεία τῶν οὐρανῶν, γιὰ τὴν κόλασι, γιὰ τὴν γέεννα,
γιὰ τὴν μακροθυμία τοῦ Θεοῦ, γιὰ τὴν συγχώρησι, γιὰ τὴν
μετάνοια, γιὰ τὸ βάπτισμα, γιὰ τὴν ἄφεσι τῶν ἁμαρτιῶν,
γι’ αὐτὴ τὴν δημιουργία, τὴν οὐράνια καὶ τὴν ἐπίγεια, γιὰ
τὴν φύσι τῶν ἀγγέλων, γιὰ τὴν κακουργία τῶν δαιμόνων,
γιὰ τὰ τεχνάσματα τοῦ διαβόλου, γιὰ τὸν τρόπο ζωῆς τῶν
Χριστιανῶν, γιὰ τὰ δόγματα, γιὰ τὴν ὀρθὴ πίστι, γιὰ τὶς
διεφθαρμένες αἱρέσεις;» (Λόγος εἰς τὸ ἅγιον Βάπτισμα).
Παραπονεῖται γιὰ τὴν ἀδιαφορία τῶν Χριστιανῶν γιὰ τὰ
πνευματικά. Ἑρμηνεύων τὸ τοῦ Κυρίου «Ζητεῖτε πρώτον
τὴν Βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ καὶ
ταῦτα πάντα προστεθήσεται ἠμὶν» (Ματθαίου ΣΤ’, 33),
ἀναφέρει: «Προσέξτε, μὴ ζητεῖτε, λέγει ὁ Κύριος, τὰ τοῦ
παρόντος βίου διόλου. Ἐμεῖς ὅμως συνεχῶς αὐτὰ ζητοῦμε.
Λέγει νὰ ἐπιζητεῖτε τὰ ἐπουράνια. Ἐμεῖς ὅμως οὔτε γιὰ λίγη
ὥρα δὲν τὰ ἐπιζητοῦμε. Ἴσα ἴσα ὅση μέριμνα ἐπιδεικνύουμε
γιὰ τὰ βιωτικά, τόσην ὀλιγωρία καὶ ἀδιαφορία ἔχουμε γιὰ
τὰ πνευματικά. Μᾶλλον δὲ ἡ ἀδιαφορία μᾶς εἶναι πολὺ
περισσότερη»(Ὁμιλία ΚΒ’ εἰς τὸν Ματθαῖον).
Εἶχε δὲ ὁ ἱερὸς Πατὴρ πρόβλημα μὲ τὸ ἀκροατήριόν του.
Ἄλλοτε συνωθοῦντο, ἄλλοτε ἐξηφανίζοντο.
Κάποια μεγάλη Τεσσαρακοστὴ συνέβη τὸ ἑξῆς: Ἀρχίζει
τὴν Καθαρὰ Δευτέρα τὴν ἑρμηνείαν εἰς τὴν ἑξαήμερόν του
Μωυσέως, τὶς ἐξ δηλαδὴ ἡμέρες τῆς δημιουργίας. Ὁμιλία
πρώτη: «Χαίρω καὶ εὐφραίνομαι γιατί βλέπω νὰ στολίζεται
ἡ Ἐκκλησία τοῦ Θεοῦ μὲ τὸ πλῆθος τῶν παιδιῶν της. Σᾶς
βλέπω ὅλους νὰ τρέχετε πρὸς τὸν ναὸ μὲ πολλὴ τὴν χαράν».
Ἔρχεται ἡ Καθαρὰ Τρίτη: «Εἶμαι γεμάτος σήμερα μὲ χαρὰ
μεγάλη, βλέποντας τὰ ἀγαπημένα σᾶς πρόσωπα». Τὰ ἴδια
καὶ τὴν Καθαρὰ Πέμπτη: «Βλέποντας, ἀγαπητοί, τὴν μεγάλη
σας προθυμία στὸ νὰ συγκεντρώνεσθε στὴν σύναξί μας στὸν
ναό, διακατέχομαι ἀπὸ μεγάλη χαρὰ καὶ δὲν παύω νὰ δοξάζω
τὸν φιλάνθρωπο Θεὸ γιὰ τὴν προκοπή σας». Ἔρχεται ὅμως
καὶ τὸ Σάββατο: «Θέλω νὰ ἀρχίσω τὴν συνειθισμένη μου
διδασκαλία, ἀλλὰ διστάζω καὶ ὑποφέρω. Λίγο φύσηξεν ὁ
διάβολος καὶ ξεχάσατε ὅλη τὴν προηγούμενη διδασκαλία καὶ
2

τὴν καθημερινὴ παραίνεσι. Τρέξατε οἱ πάντες στὴν σατανικὴ
ἐκείνη πομπή, στὸν Ἱππόδρομο. Βγάλατε ἀπὸ τὶς ψυχὲς σᾶς
τὴν σύνεσι τῆς ἁγίας Τεσσαρακοστῆς καὶ πέσατε στὰ δίχτυα
τοῦ διαβόλου». Κρίμα στὰ τόσα κηρύγματα.
Συνέβαιναν ὅμως διάφορα παράξενα πράγματα. Πολλοὶ
ἀπὸ τοὺς ἀκροατᾶς νύσταζαν, ἄλλοι δὲν προσεχαν ἢ προσεχαν ἄλλου. «Ἀλλὰ ξυπνῆστε καὶ ἀφῆστε τὴν βαρυεστημάρα.
Σᾶς κηρύττουμε ἑρμηνεύοντες τὴν Ἁγία Γραφή, καὶ σεῖς ἀντὶ
νὰ προσέχετε παίρνετε τὰ μάτια σας ἀπὸ μένα καὶ κοιτᾶτε
προσεκτικὰ τὶς λαμπάδες καὶ τὸν νεωκόρο ποὺ τὶς ἀνάβει.
Δὲν βλέπετε τίποτε τὸ παράξενο, οὔτε κάτι τὸ παράδοξο.
Βλέπετε ἕνα ἄνθρωπο ποὺ κάνη συνηθισμένα πράγματα.
Καὶ ὅμως στρέφετε πρὸς τὰ ἐκεῖ τα πρόσωπα σᾶς» (Λόγος
Δ’ εἰς τὴν Γένεσιν). Πολλοὶ βαρυόντουσαν τὰ συνεχῆ κηρύγματα. Πήγαιναν στὰ πρῶτα καὶ σιγὰ-σιγὰ ἀραίωναν:
«Τί συμβαίνει; Ὅσο προχωροῦν οἱ ἑορτές, τόσον καὶ οἱ
συγκεντρώσεις γίνονται ἀραιότερες. Ἀλλ’ ἃς μὴ βαρυόμαστε
ἐμεῖς οἱ παρόντες. Αὐτὲς οἱ συνάξεις γίνονται ἀραιότερες ὡς
πρὸς τὸ πλῆθος, ἀλλ’ ὄχι ὡς πρὸς τὴν προθυμία. Λιγότερες
σὲ ἀριθμό, ἀλλ’ ὄχι καὶ στὸν ἱερὸ πόθο» (Ὁμιλία πρὸς τοὺς
ἐγκαταλείψαντας τὴν σύναξιν τῆς Ἐκκλησίας).
Οἱ δὲ Κωνσταντινουπολίτες ἤσαν λίαν εὐπαθεῖς καὶ στὶς
καιρικὲς συνθῆκες. Καταπέλτης ὁ ἱερὸς Πατήρ: «Τί συμβαίνει λοιπόν; Ἔπρεπε ὅλη ἡ Πόλις νὰ εἶναι ἐδῶ, παροῦσα
σήμερον. Καὶ ὅμως ἐλάχιστοι ἀπὸ τοὺς πιστοὺς προσῆλθαν.
Γιατί ἄραγε; Μήπως αἴτιον εἶναι ἡ λάσπη καὶ ἡ βροχή; Δὲν
θέλω νὰ τὸ πιστέψω. Δὲν εἶναι ἡ λάσπη ἀλλ’ ἡ ραθυμία σας
καὶ ἡ πεσμένη σᾶς προθυμία. Πῶς μποροῦν νὰ συγχωρηθοῦν
αὐτοὶ ποὺ ἀπουσιάζουν, τὴν στιγμὴ ποὺ αὐτοὶ οἱ μάρτυρες
ποὺ ἤλθαμε νὰ τιμήσουμε περιφρόνησαν καὶ αὐτὴ τὴν ἴδια
τοὺς τὴν ζωή; Καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμποδισθοῦν ἀπὸ τὴν
λάσπη;» (Ὁμιλία ἐν τῇ παλαιὰ Πέτρα).
Πιστεύει ὅτι «ὅπου ὑπάρχει πλοῦτος καὶ ἅρπαγες ἐκεῖ ὁ
ἄνθρωπος εἶναι λύκος. Ὅπου ὑπάρχει πλοῦτος καὶ θηριωδία
ἐκεῖ βλέπω λιοντάρι καὶ ὄχι ἄνθρωπο»( Λόγος ΣΤ’ εἰς τὸν
πτωχὸν Λάζαρον). Δὲν ὑπάρχει σχεδὸν λόγος ὅπου νὰ μὴ
καταφέρεται κατὰ τῆς ἀσπλαχνίας τῶν πλουσίων καὶ τῆς
ἀνάγκης γιὰ φιλανθρωπία καὶ ἐλεημοσύνη. ΟΙ ἀντίπαλοί
του τὸν κατηγοροῦσαν: «Ἀεὶ κολλᾶσαι τοῖς πλουσίοις».
Καὶ ἀπαντοῦσε: «Κολλῶμαι πλουσίοις ὅτι κολλῶνται πτωχοῖς». Αὐτὸς ὁ ἄνισος ἀγὼν τὸν ὠδήγησε στὴν ἐξορία καὶ
τὸν μαρτυρικὸ θάνατο. Ὅμως ποτὲ δὲν ὑπεχώρησε καίτοι
ἐγνώριζε τί τὸν περιμένει.
Ἃς ἐπανέλθουμε ὅμως στὸ παράπονο τοῦ ἱεροῦ Πατρὸς
γιὰ τὴν συμπεριφορὰ τῶν Χριστιανῶν μέσα στὸν ναό:
«Ὅταν γίνεται προσευχή, νέοι καὶ γέροντες κάθονται ψυχροί. Ἀνάξιοι καὶ καθάρματα μᾶλλον παρὰ νέοι, καγχάζοντας, συνομιλοῦντες καὶ κοροϊδεύοντες ἀλλήλους, καθισμένοι στὰ γόνατα… Βλέπετε πόση κακία κατέχει τὴν
οἰκουμένη… Βλέπω καὶ ἄλλους νὰ κουβεντιάζουν ὄρθιοι, ἐνῶ

3

3

ἀπόψεις
τελεῖται ἡ θεία Λειτουργία. Οἱ δὲ πιὸ ἀνόητοι ἀπ’ αὐτούς,
ὄχι μόνον τὴν ὥρα τῆς προσευχῆς ἀλλὰ καὶ τὴν ὥρα ποὺ
δέχονται τὴν εὐλογίαν τοῦ ἱερέως. Τί τόλμη, Θεέ μου, πότε
θὰ ἔλθη ἡ σωτηρία; Πῶς θὰ μπορέσουμε νὰ ἐξιλεώσουμε τὸν
Θεό; Δὲν καταλαβαίνεις ὅτι συμπροσεύχεσαι μὲ ἀγγέλους;
Μὲ αὐτοὺς συμψάλλεις, μὲ αὐτοὺς ὑμνεῖς καὶ στέκεσαι καὶ
γελᾶς; Δὲν φοβᾶσαι τὸν Θεό;» (Ὁμιλία ΚΔ΄ εἰς τὰς Πράξεις).
Καὶ ἐντός του ναοῦ εὑρισκόμενοι «ἐνωτισθῶμεν» τὰ παράπονα τοῦ ἱεροῦ Πατρὸς διὰ τοὺς μετέχοντας εἰς τὴν θείαν
Εὐχαριστίαν. Ἐρωτᾶ κατὰ πρώτον: «Ποιοὺς πρέπει νὰ παραδεχθοῦμε; Αὐτοὺς ποῦ κοινωνοῦν μιὰ φορὰ τὸν χρόνο;
Αὐτοὺς ποῦ κοινωνοῦν πολλὲς φορές; Αὐτοὺς ποῦ κοινωνοῦν λίγες; Οὔτε τοὺς ἅπαξ, οὔτε τοὺς πολλάκις, οὔτε τοὺς
ὀλιγάκις. Ἀλλὰ μόνον αὐτοὺς ποὺ ἔχουν καθαρὴ συνείδησι.
Αὐτοὺς ποὺ ἔχουν καθαρὴ καρδιὰ καὶ βίον ἀνεπίληπτον.
Αὐτοὶ μποροῦν νὰ προσέρχωνται πάντοτε. Οἱ ἄλλοι οὔτε
μία φορὰ τὸν χρόνο. Γιατί παίρνουν κρίμα καταδίκη, κόλασι καὶ τιμωρία» (Ὁμιλία ΙΖ’ εἰς τὴν πρὸς Ἑβραίους). Καὶ
ἀλλοῦ λέγει: «Γνωρίζω ὅτι πολλοὶ ἀπὸ σᾶς θὰ ἔλθουν νὰ
κοινωνήσουν ἐπειδὴ ἦλθε κάποια ἑορτή. Σᾶς εἶπα καὶ σᾶς
ξαναεῖπα: δὲν πρέπει νὰ ἐξετάζετε πότε θὰ ἔλθη ἡ ἑορτὴ γιὰ
νὰ κοινωνήσετε, ἀλλὰ νὰ καθαρίζετε τὴν συνείδησί σας καὶ
τότε νὰ ἐγγίζετε αὐτὴ τὴν ἱερὰ θυσία. Γιατί ὁ μαγαρισμένος
καὶ ὁ ἀκάθαρτος, ἔστω καὶ ἂν ἔλθη ἑορτὴ δὲν δικαιοῦται νὰ
κοινωνήση ἐκείνη τὴν ἅγια καὶ φρικτὴ σάρκα. Ὁ καθαρὸς
ὅμως, αὐτὸς ποῦ μὲ ἀκριβῆ μετάνοια ἔχει σφογγίση τὰ πλημμελήματά του, καὶ κατὰ τὴν ἑορτὴ καὶ πάντοτε μπορεῖ νὰ
συμμετέχη στὰ θεία Μυστήρια καὶ ἔτσι νὰ γίνεται ἄξιος των
δωρεῶν τοῦ Θεοῦ. Ὅμως μερικοί τα περιφρονοῦν ὅλα αὐτὰ
καὶ ἐνῶ εἶναι γεμάτοι ἀπὸ μύρια κακά, σὰν δοῦν νὰ ἔρχεται
ἡ ἑορτή, σὰν νὰ τοὺς σπρώχνη κάτι, ἐγγίζουν τὰ ἄχραντα
Μυστήρια, τὰ ὁποῖα ἐνῶ εἶναι τέτοιοι οὔτε νὰ δοῦν δὲν
ἐπιτρέπεται» (Λόγος εἰς τὸ ἅγιον Βάπτισμα).
Γιὰ τὴν μετοχὴ στὴν θεία Εὐχαριστία χρειάζεται ἐπιμελὴς
προετοιμασία: «Σᾶς παρακαλῶ, ὅταν πρόκειται νὰ μετάσχετε στὴν θεία Κοινωνία, πρέπει πρὶν ἀπὸ πολλὲς ἡμέρες
νὰ καθαρίζετε τοὺς ἑαυτούς σας μὲ μετάνοια, προσευχή,
ἐλεημοσύνη καὶ μὲ ἀπασχόληση στὴν πνευματικὴ ζωὴ»
(Λόγος ΣΤ’ «Περὶ Ἀκατάληπτου»).
Ἀσχολεῖται εἰς πολλᾶς τοῦ ὁμιλίας μὲ τὸν τρόπο προσελκύσεως εἰς τὴν θείαν Κοινωνίαν καὶ παραπονεῖται ἐντόνως διὰ τὴν συμπεριφορὰ τῶν Χριστιανῶν: «Ὑπάρχει ἕνα
ἁμάρτημα. Ποιό; Τὸ νὰ μὴ προσέρχεσθε μὲ φρίκη, ἀλλὰ
κλωτσώντας, χτυπώντας, γεμάτοι θυμό, φωνάζοντας, κοροϊδεύοντας, σπρώχνοντας ὁ ἕνας τὸν ἄλλον, γεμάτοι ταραχή… Στὴν ἀγορὰ νὰ ὑπάρχη ἡσυχία καὶ στὴν ἐκκλησία
κραυγές; Στὸ πέλαγος γαλήνη καὶ στὸ λιμάνι τρικυμία; Γιατί
θορυβεῖς; Πές μου, ἄνθρωπέ μου, γιατί βιάζεσαι; Ὑπάρχει ἡ
ἀνάγκη κάποιων πραγμάτων; Ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν νὰ σκέπτεσαι κάποιες ὑποθέσεις, κατ’ αὐτὴν τὴν ὥρα; Θυμᾶσαι
ὅτι εὑρίσκεσαι στὴν γῆ; Νομίζεις ὅτι εὑρίσκεσαι ἀνάμεσά
σε ἀνθρώπους; Καὶ δὲν εἶναι τὸ μυαλό σου σκέτη πέτρα, τὸ
νὰ νομίζης κατ’ αὐτὸν τὸν καιρὸ ὅτι πατᾶς στὴν γῆ καὶ ὅτι
δὲν συγχορεύεις μὲ τοὺς ἀγγέλους; Μυστήρια λέγονται καὶ
ὄντως εἶναι. Ὅπου δὲ ὑπάρχουν μυστήρια ἐκεῖ ἐπιβάλλεται

σιγή. Μὲ πολλὴν λοιπὸν σιγῆ, μὲ πολλὴ εὐταξία, μὲ τὴν
πρέπουσα εὐλάβεια νὰ προσερχώμεθα σ’ αὐτὴν τὴν θυσία»
(Λόγος εἰς τὸ ἅγιον Βάπτισμα).
«Ἀφῆστε λοιπόν, κραυγάζει ὁ Πατήρ, ἀφῆστε τὰ φαγητὰ
καὶ τὰ μαγικά. Ἀξιοθαύμαστο καὶ μοναδικὸ φαγητὸ εἶναι
ὁ Σταυρός. Αὐτὸς ἔχει μεγίστην ἰσχύ. Εὐτυχὴς ἡ ψυχὴ ποὺ
ἐπικαλεῖται τὸ ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ποὺ γιὰ μᾶς σταυρώθηκε. Αὐτὸ τὸ ὄνομα νὰ ἐπικαλεσθῆ καὶ κάθε ἀρρώστια
θὰ φύγη καὶ κάθε ἐπιβουλὴ σατανικὴ θὰ ὑποχώρηση» (Κατήχησις ΙΒ’). «Δὲν γνωρίζεις πόσα κατώρθωσεν ὁ Σταυρός;
Κατέλυσε τὸν θάνατο, ἔσβησε τὴν ἁμαρτία, ἀχρήστευσε
τὸν Ἅδη, διέλυσε τὴν δύναμι τοῦ διαβόλου καὶ δὲν εἶναι
ἱκανὸς καὶ ἀξιόπιστος νὰ σοὺ δώση τὴν ὑγεία τοῦ σώματος;
Ἀνέστησε ὅλη τὴν οἰκουμένη καὶ σὺ δὲν τὸν ἐμπιστεύεσαι;»
(Λόγος εἰς τὸν Σταυρόν).
Ὑπάρχουν κάποιες φεμινίστριες τῆς συμφορᾶς ποὺ ἀνιστορήτως κατηγοροῦν τοὺς ἁγίους Πατέρας ἐπὶ μισογυνισμῶ. Ἀπ’ αὐτὴ τὴν συκοφαντία (διότι περὶ συκοφαντίας
πρόκειται) δὲν ἑξαιρεῖται ὁ ἅγιός μας. Τιμᾶ τὶς ἀγαθοπροαίρετες, ἐλέγχει τὶς ἐλαφρόμυαλες. Λέγει (καὶ πολὺ σωστά):
«Μέγαν ἀγαθὸν γυνή, ὠσπεροῦν καὶ κακὸν μέγα» (ὁμιλία Κ’
εἰς τὴν πρὸς Ἑβραίους). Μὲ αὐτὸ τὸ «μέγα ἀγαθὸν» ὁ ἱερὸς
Πατὴρ εἶχε στενᾶς καὶ ἐπωφελεῖς σχέσεις. Ἡ Ὀλυμπιάς, ἡ
Πενταδία, ἡ Πρόκλη, ἡ Σαλβίνα, ἤσαν ἀπὸ αὐτές. Δὲν εἶχεν
ὅμως σχέσεις μὲ τὸ «μέγα κακόν». Τὶς «ἀνασείστριες καὶ
ταραξάνδριες» γυναῖκες, τὴν Εὐγραφία, τὴν Μάρσα, τὴν
Καστρικία. Δὲν ἀνείχετο τὸν προκλητικὸν τρόπον ζωῆς των.
«Γραῖδες οὖσαι διὸ τὸν χρόνον, τί ἀνηβᾶν παραβιάζεσθε τὸ
σῶμα, βροστρύχους ἐπὶ τοῦ μετώπου φέρουσαι καθαπερ
ἐταιρίδες, ὑβρίζουσαι καὶ τὰς λοιπᾶς ἐλευθέρας, ἐπὶ ἀπάτη
τῶν συντυγχανόντων καὶ τοῦτο χῆραι;» (Παλλαδίου, Βίος
Ι. Χρυσοστόμου κέφ. Δ’ καὶ Η’).
Ἂλλ’ ἃς ἔλθουμε σὲ κάποια ἀλλὰ παράπονα. Ἀσχάλλει
ὁ ἅγιος διὰ τὶς ἱεροκατηγορίες: «Ἀκονίζουμε τὴν γλώσσα
μᾶς κατὰ τῶν ἱερέων» (ὁμιλία ΠΣΤ’ εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην).
«Ἐὰν αὐτοὶ ποὺ κακολογοῦν τὸν πατέρα ἢ τὴν μητέρα τοὺς
πρέπει νὰ θανατώνονται (κατὰ τὴν Παλαιὰ Διαθήκη), ποιᾶς
τιμωρίας θὰ εἶναι ἄξιος αὐτὸς ποὺ τολμᾶ νὰ κατηγορήση
ἐκεῖνον ποὺ εἶναι κατὰ πολὺ ἀναγκαιότερος καὶ καλύτερος
ἀπὸ τοὺς γονεῖς; Καὶ δὲν φοβᾶται μήπως ἀνοίξη ἡ γῆ καὶ
τὸν καταπιὴ ἢ μήπως πέσει κεραυνὸς ἀπ’ τὸν οὐρανὸ καὶ
κατακαύση τὴν κατηγοροῦσα γλώσσα του;» (Ὁμιλία εἰς Πρίσκιλλαν καὶ Ἀκύλαν). Ἡ χάρις τῶν μυστηρίων δὲν ἐξαρτᾶται
ἀπὸ τὸ ποιὸν τοῦ τελοῦντος κληρικοῦ. Ὁ κληρικὸς ἁπλῶς
«τὴν ἐαυτοῦ δανείζει γλώτταν καὶ τὴν ἐαυτοῦ παρέχει χείρα»
(ὁμιλία ΠΣΤ’ εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην). Ὁ ἰδιωτικὸς βίος τοῦ
κληρικοῦ δὲν παρακωλύει τὸν ἁγιασμὸν τῶν μυστηρίων.
«Καὶ δὶ’ ἀναξίων εἴωθεν ὁ Θεὸς ἐνεργεῖν» (Ὁμιλία Ἡ’ εἰς τὴν
Ἃ’ πρὸς Κορινθίους). «Δὲν μᾶς χαρίζεται ἡ χάρις τοῦ ἅγιου
Πνεύματος ἐξ αἴτιας τῆς ἀρετῆς τῶν ἱερέων. Αὐτὸς καθῆκον
ἔχει νὰ ἀνοίγη τὸ στόμα του, τὸ πᾶν εἶναι ἔργον Θεοῦ» (ὁμιλία ΠΣΤ’ εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην). Καὶ διὰ νὰ μὴ παρεξηγηθεῖ
προσθέτει: «Τὰ λέγω αὐτὰ χωρὶς νὰ παραδέχωμαι αὐτοὺς
ποὺ ἀναξίως μετέρχονται τὴν ἱερωσύνη. Τουναντίον ….
Ι. ΚΑΡΔΑΣΗΣ

Εὐχαριστοῦμε θερμά τούς καθηγητές τοῦ Φροντιστηρίου Μέσης
Ἐκπαίδευσης γιά τήν προσφορά τους στό Ἐνοριακό
Κοινωνικό Φροντιστήριο τοῦ Ἱεροῦ μας Ναοῦ.
(Ἁγίας Τριάδος 4, τηλ.: 210-5060700)

3

ἐπίκαιρα

Τό μυστήριο τῆς Ἱερᾶς Ἐξομολογήσεως

«Ἥμαρτον εἰς σὲ Σωτήρ, ὡς ὁ ἄσωτος υἱός, δέξαι μὲ πάτερ μετανοοῦντα, καὶ ἐλέησον μὲ ὁ Θεός».
Ἡ σωματικὴ ὑγεία εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ ἀνεκτίμητης ἀξίας δῶρα
τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸν ἄνθρωπο. Ἀκόμα καὶ στὴν περίπτωση
ποῦ ὁ ἄνθρωπος χάσει τὴν ὑγεία του, ὁ Θεὸς προνόησε γιὰ
τὴν ἀποκατάστασή της, χαρίζοντας στὴν ἀνθρωπότητα τὰ
ἐπιτεύγματα τῆς ἰατρικῆς ἐπιστήμης καὶ τὰ διάφορα ἰατρικὰ
φάρμακα.Τὸ ἴδιο ἀκριβῶς συμβαίνει καὶ στὴν περίπτωση
τῆς ψυχῆς.
Ὁ ἄνθρωπος ἀναγεννήθηκε πνευματικὰ μὲ τὸ μυστήριο τοῦ
Βαπτίσματος καὶ ἔγινε ψυχικὰ ὑγιής. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ Θεὸς
γνώριζε ὅτι θὰ ἀρρωσταίναμε καὶ ψυχικά, γι' αὐτὸ ἡ ἀγάπη
τοῦ προνόησε ἕνα δεύτερο ἰατρικὸ καὶ θεραπευτικὸ λουτρό,
ποῦ ἀποκαθιστᾶ τὴν ψυχικὴ ὑγεία. Αὐτὸ εἶναι τὸ μυστήριο
τῆς ἐξομολόγησης.
Ἡ ἐξομολόγηση πράγματι εἶναι ἕνα λουτρό, μέσα στὸ
ὁποῖο ὅσες ψυχὲς λούζονται βγαίνουν ξαλαφρωμένες ἀπὸ
τὸ βάρος τῆς ἁμαρτίας. Εἶναι ἕνα λουτρὸ κοπιαστικώτερο καὶ
δυσκολώτερο ἀπὸ τὸ πρῶτο μας βάπτισμα, ἀλλὰ ἀναγκαῖο
γιὰ τὴν σωτηρία μας.
Συγχρόνως ἡ ἐξομολόγηση εἶναι ἕνα δραστικώτατο ἰατρικὸ
γιατί καταστρέφει τὸ φαρμάκι τῆς ἁμαρτίας, ἐξαφανίζει κάθε
πνευματικὴ ἀσθένεια καὶ ἐπαναφέρει τὴν ψυχὴ στὴν ἀρχική
της ὑγιῆ κατάσταση.
Εἶναι δὲ τόσο δραστικὸ πνευματικὸ φάρμακο, ὥστε μὲ
θαυμαστὸ τρόπο μεταβάλλει στὴν στιγμὴ τὸν ἁμαρτωλὸ
σὲ Ἄγγελο, τὸν κατάδικο σὲ ἐλεύθερο. Κάνει τὸν σαρκικὸ
ἄνθρωπο πνευματικό. Μεταβάλλει τὸν δοῦλο τοῦ διαβόλου
σὲ παιδὶ τοῦ Θεοῦ. Τὸν καταδικασμένο γιὰ τὴν κόλαση σὲ
πολίτη τής βασιλείας τοῦ Θεοῦ.
Δυστυχῶς ὅμως γιατί τὸ καθαρτικὸ αὐτὸ λουτρό, ἡ ψυχοφελέστατη ἐξομολόγηση, στὴν ἐποχὴ μᾶς εἶναι ἕνα μυστήριο παρεξηγημένο καὶ περιφρονεμένο. Οἱ περισσότεροι
δὲν ἐξομολογοῦνται καθόλου, μερικοὶ πολὺ σπάνια, ἄλλοι
ἐξομολογοῦνται μέν, ἀλλὰ ὄχι ὅπως πρέπει. Ὑπάρχουν καὶ
ἐκεῖνοι ποῦ ἐξομολογοῦνται ἀπὸ συνήθεια, γιὰ τὸ καλό.
Στὴν σημερινή μας ὁμιλία δὲν θὰ προσπαθήσουμε νὰ φέρουμε ἐπιχειρήματα, ὥστε νὰ πείσουμε ὅσους δὲν ἐξομολογοῦνται νὰ ἐξομολογηθοῦν, ἀλλὰ θὰ προσπαθήσουμε, σὲ
ὅσους ἐξομολογοῦνται νὰ τοὺς δώσουμε κάποιες πρακτικὲς
συμβουλές, ὥστε νὰ γνωρίζουν μερικὰ πνευματικὰ μυστικά,
γιὰ νὰ μάθουμε νὰ ἐξομολογούμαστε, πρῶτα ἐγὼ καὶ μετὰ
ἐσεῖς, ὅπως ἀκριβῶς τὸ θέλει ὁ Κύριός μας, μιὰ καὶ βρισκόμαστε ἀκόμη στὴν ἀρχὴ τῆς ἁγίας καὶ Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς.
Βασικὴ καὶ ἀπαραίτητη προϋπόθεση γι' αὐτὸν ποῦ προετοιμάζεται νὰ κοινωνήσει εἶναι ἡ ΜΕΤΑΝΟΙΑ, δηλαδὴ ἡ
ἀπόφαση νὰ ἐγκαταλείψει τὸν διάβολο καὶ νὰ ἐπιστρέψει
στὴν ἀγκαλιὰ τοῦ Θεοῦ. Βέβαια ἡ ἐπιστροφὴ αὐτὴ ἀπαιτεῖ
πόνο καὶ ἄσκηση, δηλαδὴ συντριβὴ τῆς καρδιᾶς. Ὁ πόνος
αὐτὸς δὲν πρέπει νὰ περιορίζεται μόνο σὲ ἀναστεναγμοὺς καὶ
δάκρυα, ἀλλὰ νὰ αἰσθάνεται μίσος γιὰ τὴν ἁμαρτία καὶ νὰ ἔχει
πάρει ὁριστικὴ ἀπόφαση, ὥστε νὰ μὴν τὴν ξαναεπαναλάβει.
Γεγονὸς εἶναι, ὅτι ὅσο διαρκεῖ ὁ πόνος καὶ ἡ συντριβὴ τῆς
καρδιᾶς, ὑπάρχει καὶ μετάνοια, ὅταν δὲν ὑπάρχει συντριβὴ
καὶ πόνος ἑξαφανὶ-ζεται καὶ ἡ μετάνοια.
Ὁ πόνος καὶ ἡ θλίψη τῆς καρδιᾶς, στὸν μετανοοῦντα, δὲν
πρέπει νὰ προκαλοῦνται, ἐπειδὴ μὲ τὶς ἁμαρτίες τοῦ λύπησε τὸν Θεό, ἀλλὰ κυρίως γιατί ἐξ αἰτίας τῶν ἁμαρτιῶν τοῦ
4

στερήθηκε τὴν χάρη τοῦ Θεοῦ.
Ὅταν κάποιος ἐντοπίσει τὴν ἀσθένειά του προσπαθεῖ νὰ
πληροφορηθεῖ ἀπὸ γνωστοὺς καὶ φίλους, ποιὸς εἶναι ὁ καταλληλότερος γιατρὸς γιὰ νὰ τὸν ἐπισκεφτεῖ καὶ νὰ βρεῖ
τὴν θεραπεία του. Ἔτσι ἀκριβῶς πρέπει νὰ γίνεται καὶ γιὰ
τὰ πνευματικά. Ἡ ἐξομολόγηση πρέπει νὰ γίνεται στοὺς
ἐμπειρότερους πνευματικούς.
Στὸ σημεῖο αὐτὸ προκειμένου νὰ ἀποφευχθεῖ κάθε παρεξήγηση ὀφείλω νὰ σᾶς τονίσω ὅτι, ἡ ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν
δίνεται καὶ ἀπὸ τὸν πιὸ ἁμαρτωλὸ Ἱερέα, ἐφ' ὅσον ὑπάρχει
τὸ ἐπιτραχήλι καὶ ἔχει φυσικὰ τὴν ἐντολὴ τοῦ Ἐπισκόπου.
Ἡ ἐμπειρία καὶ ἡ πνευματικότητα τοῦ ἐξομολόγου φαίνονται ἀπὸ τὸ πῶς θὰ ἀντιμετωπίσει τὸν ἐξομολογούμενο
καὶ στὴν συνέχεια πῶς θὰ κατανοήσει τὰ ἁμαρτήματά του.
Ἔχει χρέος καὶ καθῆκον ὁ κάθε πνευματικὸς νὰ ἀγωνίζεται
νὰ γίνεται ἐμπειρότερος καὶ καταλληλότερος.
Ἀφοῦ ἐπιλέξουμε τὸν κατάλληλο πνευματικό, προτοῦ τὸν
ἐπισκεφτοῦμε ὀφείλουμε νὰ κάνουμε πνευματικὴ περισυλλογὴ καὶ ψυχικὴ ἔρευνα.
Νὰ καθίσουμε σὲ κάποιο ἥσυχο μέρος, νὰ σκύψουμε τὸ
κεφάλι μας καὶ νὰ ἐρευνήσουμε τὴν συνείδησή μας. Νὰ σημειώσουμε, ἂν δὲ μποροῦμε νὰ τὶς συγκρατήσουμε μὲ τὸ νοῦ
μας, σὲ ἕνα χαρτί, τὸ ὁποῖο μετὰ τὴν ἐξομολόγηση θὰ τὸ
καταστρέψουμε, τὶς ἁμαρτίες ποῦ κάναμε μὲ ἔργα, λόγια καὶ
μὲ σκέψεις.Νὰ σκεφτοῦμε τοὺς ἀνθρώπους μὲ τοὺς ὁποίους
ἁμαρτήσαμε, καὶ τοὺς τόπους ὅπου διαπράχτηκε ἡ ἁμαρτία.
Καλὸν εἶναι ὅταν προγραμματίσουμε νὰ ἐξομολογηθοῦμε,
νὰ μὴν περιμένουμε νὰ πᾶμε στὸν πνευματικὸ μία ἢ δύο
ἡμέρες προτοῦ νὰ κοινωνήσουμε, ἀλλὰ πολὺ ἐνωρίτερα.
Τουλάχιστον στὴν ἀρχὴ κάθε νηστείας, ὥστε νὰ ὑπάρχει
ἄνεση καὶ χρόνος ἀρκετός. Βέβαια ὑπάρχουν καὶ οἱ ἔκτακτες
περιπτώσεις ποῦ ἔχουμε ἄμεση ἀνάγκη ἀπὸ τὴν ἐπίσκεψή
μας στὸν ἐξομολόγο.
Ὅσες ἀπὸ τὶς ἁμαρτίες μᾶς τὶς ξεχάσαμε καὶ δὲν τὶς ἐξομολογηθήκαμε, μένουν ἀσυγχώρητες, γιατί δὲν φροντίσαμε
νὰ τὶς θυμηθοῦμε.
Ἐὰν ὅμως ἐνῶ κάναμε κάθε προσπάθεια νὰ θυμηθοῦμε
ὅλες μας τὶς ἁμαρτίες, παρόλα αὐτὰ κάποια ξεχάστηκε, αὐτὴ
συγχωρήθηκε μαζὶ μὲ τὶς ἄλλες γιατί ξεχάστηκε χωρὶς τὴ
θέλησή μας.
Ἐὰν πάλι τὴ θυμηθοῦμε μετὰ τὴν ἐξομολόγησή μας, ὀφείλουμε νὰ πᾶμε καὶ πάλι στὸν πνευματικὸ καὶ νὰ τὴν ἐξομολογηθοῦμε.
Σχετικὰ μὲ τὴν ἐξομολόγηση πρέπει νὰ ἔχουμε ὑπόψη μᾶς
κυρίως τὰ ἑξῆς:
1.Πρέπει νὰ γίνεται μὲ τὴ θέλησή μας.
Θὰ πάω νὰ ἐξομολογηθῶ ὄχι γιατί κάποιος μὲ ἐξαναγκάζει, μὲ ὑποχρεώνει, ἀλλὰ γιατί τὸ θέλω ἐγώ, προκειμένου νὰ
ἐκθέσω στὸν Πνευματικὸ τὶς ἁμαρτίες μου, οἱ ὁποῖες μὲ βαραίνουν. Ἔτσι, λοιπόν, δὲν θὰ περιμένω ἀπὸ τὸν ἐξομολόγο
νὰ μὲ ἐρωτᾶ. Οὔτε πάλι ἐὰν ἔχω σημειώσεις, θὰ τὶς δώσω
γραμμένες τὶς ἁμαρτίες μου στὸν ἐξομολόγο νὰ τὶς διαβάσει.
Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὶς πῶ μὲ τὸ δικό μου στόμα.
2.Πρέπει νὰ εἶναι κατανυκτική.
Αὐτὸ σημαίνει ὅτι πλησιάζω στὴν ἐξομολόγηση μὲ κατάνυξη, μὲ ταπείνωση καὶ μὲ συντετριμμένη καρδιά. Θὰ ἔχω

5

5

ἐπίκαιρα
στὸν νοῦ μου τὸ παράδειγμα τῆς Πόρνης,
τῆς Χαναναίας καὶ τοῦ Τελώνη.
Αὐτὴ ἡ κατάνυξη πρέπει νὰ μὲ διακατέχει
ἀκόμα καὶ στὴν περίπτωση ποῦ ὁ Πνευματικὸς μὲ ἐλέγχει. Δὲν θὰ πῶ τίποτα, δὲν θὰ
θυμώσω, ἀλλὰ θὰ δεχθῶ τὸν ἔλεγχο μὲ χαρά,
σὰν νὰ γίνεται ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν Θεό. Ὄχι
ἁπλὰ καὶ μόνο θὰ τὸν δεχθῶ, ἀλλὰ θὰ σκύψω
τὸ κεφάλι μου σὰν κατάδικος καὶ θὰ πέφτουν
βροχὴ τὰ δάκρυά μου στὴν γῆ.
3.Πρέπει νὰ εἶναι κατηγορητική.
Δηλαδή. Ὅταν ἐξομολογοῦμαι δὲν κατηγορῶ τοὺς ἄλλους,
ὅτι ἔγιναν αἰτία γιὰ νὰ ἁμαρτήσω, ὅπως ἔκανε ὁ Ἀδὰμ γιὰ
τὴν Εὕα καὶ ἡ Εὕα γιὰ τὸ φίδι. Θὰ κατηγορῶ ὡς αἴτιο μόνο
τὸν ἑαυτό μου καὶ τὴν κακή μου προαίρεση, χωρὶς νὰ μεταβιβάζω τὴν εὐθύνη στοὺς ἄλλους, γιατί τότε πέφτω στὸ
ἁμάρτημα τῆς κατάκρισης.
4.Πρέπει νὰ εἶναι εὐθεία.
Θὰ φανερώνουμε τὶς ἁμαρτίες ποῦ διαπράξαμε μὲ ἀλήθεια καὶ εὐθύτητα, χωρὶς νὰ προσθέτουμε ἢ νὰ ἀφαιροῦμε,
χωρὶς νὰ λέμε τὶς μισὲς ἁμαρτίες στὸν ἕνα Πνευματικὸ καὶ
τὶς μισὲς στὸν ἄλλον, ὅπως κάνουνε μερικοὶ ἔξυπνοι, οὔτε νὰ
χρησιμοποιοῦμε λόγια τεχνικά, ὥστε νὰ μικραίνει τὸ βάρος
τῆς ἀμρτίας καὶ κατὰ συνέπεια νὰ λιγοστεύει καὶ ἡ ἐντροπή.
Νὰ ἐξομολογούμαστε μὲ ἁπλότητα, στὰ ἴσια, μὲ ἀλήθεια καὶ
χωρὶς δόλο.Ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος λέγει : «ἐξομολογήσατο
καὶ ὁ Ἰούδας εἰπῶν. Ἥμαρτον παραδοὺς αἷμα ἀθῶον, ἄλλ'
οὐκ ἐν εὐθύτητι καρδίας. Τὴ γὰρ φιλαργυρία συνείχετο».
Εἶναι λοιπόν, ἀνώφελη ἡ ἐξομολόγηση ὅταν δὲν γίνεται μὲ
εὐθύτητα καρδιᾶς.
5.Ἡ ἐξομολόγηση πρέπει νὰ γίνεται χωρὶς ντροπή.
Ἡ ντροπὴ ποῦ νοιώθουμε ὅταν ἐξομολογούμαστε μᾶς δίνει
χάρη ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ μᾶς δοξάζει. Μᾶς ἀπαλλάσσει ἀπὸ
τὴν ντροπὴ ποῦ θὰ νιώσουμε στὸ φοβερὸ δικαστήριο τῆς
Κρίσεως.
Ἡ ντροπὴ ὅμως αὐτὴ εἶναι διαφορετικὴ ἀπὸ τὴν ντροπὴ
ποῦ νιώθουν πολλοὶ ἄνθρωποι γί? αὐτὸ καὶ δὲν ἐξομολογοῦνται.
Καὶ γιατί νὰ νιώθουμε ντροπὴ τώρα ποῦ μὲ τὴν ἐξομολόγηση θὰ ξεφορτωθοῦμε τὴν ἁμαρτία καὶ δὲν νιώθουμε ντροπὴ
ὅταν κάναμε τὴν ἁμαρτία;
Ἡ ντροπὴ αὐτὴ εἶναι τοῦ διαβόλου, ὁ ὁποῖος ὅταν ἁμαρτάναμε μᾶς ἔδινε θάρρος καὶ ἀδιαντροπιά, ἐνῶ τώρα μᾶς
δίνει φόβο καὶ ντροπή.
Ὁ Πνευματικὸς δὲν εἶναι οὔτε Ἄγγελος οὔτε κανένας Ἅγιος
γιὰ νὰ τὸν ντρεπόμαστε, ἀλλὰ εἶναι ἄνθρωπος ὅπως κι ἐμεῖς
μὲ τὰ ἴδια πάθη καὶ τὶς ἀδυναμίες, γι' αὐτὸ ἀκριβῶς καὶ ὁ
Θεὸς θέσπισε τὸ μυστήριο αὐτὸ νὰ γίνεται ἀπὸ ἁμαρτωλὸ
ἄνθρωπο γιὰ νὰ μὴν ντρεπόμαστε.
Μερικὲς φορὲς ὁ διάβολος μᾶς βάζει τὴν ἰδέα ὅτι ὁ ἐξομολόγος θὰ φανερώσει τὰ ὅσα εἴπαμε στοὺς ἄλλους. Αὐτὸ δὲν
συμβαίνει ποτὲ καὶ ἂν κάποτε συμβεῖ θὰ δώσει λόγο στὸν
Θεὸ ἐνῶ ὁ ἐξομολογούμενος εἶναι ἀθῶος καὶ οἱ ἁμαρτίες τοῦ
συγχωρημένες.
Θὰ πρέπει νὰ γνωρίζουμε ὅτι στὰ πρῶτα χριστιανικὰ χρόνια οἱ μετανοοῦντες στέκονταν στὴν εἴσοδο τοῦ Ναοῦ καὶ
ἐξομολογοῦνταν τὶς ἁμαρτίες τους σὲ ὅλο το πλῆθος ποῦ
ἔμπαινε στὸν Ναό.

Ὑποχρεωτικὰ ἀπαιτεῖται νὰ κάνουμε κάποια ἐπιλογή. Γιατί ὁπωσδήποτε οἱ ἁμαρτίες
μας θὰ φανερωθοῦν «καὶ τὰ κρυπτὰ φανερὰ
γενήσονται».
Ἀπὸ μᾶς ἐξαρτᾶται ἐὰν θὰ προτιμήσουμε
νὰ τὶς φανερώσουμε μόνο στὸν Πνευματικὸ
ἐδῶ στὴν γῆ, ἢ νὰ φανερωθοῦν κατὰ τὴν
Δευτέρα Παρουσία καὶ νὰ γνωστοποιηθοῦν
σὲ Ἀγγέλους, Ἁγίους καὶ ἀνθρώπους.
Καὶ κάτι πολὺ σημαντικό: ἂν τὶς ποῦμε στὸν Πνευματικὸ θὰ
συγχωρεθοῦν καὶ θὰ κληρονομήσουμε τὴν οὐράνια Βασιλεία,
ἂν γνωστοποιηθοῦν στὸ φοβερὸ δικαστήριο, οἱ ἁμαρτίες μας
θὰ εἶναι καταδικαστικὲς καὶ θὰ μᾶς ὁδηγήσουν στὴν αἰώνια
κόλαση. Ἡ ἐπιλογὴ ἐπαφίεται στὴ δική μας κρίση.
Προσοχὴ ὅμως γιατί καὶ ἂν ἀκόμα ἐξομολογηθοῦμε ὅλες
μας τὶς ἁμαρτίες καὶ κρύψουμε λόγω ντροπῆς μία, νὰ γνωρίζουμε ὅτι ὄχι μόνο οἱ ἐξομολογημένες ἁμαρτίες μένουν
ἀσυγχώρητες, ἀλλὰ προσθέτουμε καὶ μία ἀκόμα ἁμαρτία,
τὴν ἱεροσυλία, γιατί μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ ἐμπαίζουμε τὸν Θεό..
ἂν θέλουμε νὰ νικήσουμε τὸν διάβολο, ποῦ μᾶς φέρνει τὴν
ντροπή, πρῶτα θὰ πρέπει νὰ ἐξομολογηθοῦμε τὴν ἁμαρτία
γιὰ τὴν ὁποία ντρεπόμαστε.
6.Ἡ ἐξομολόγηση πρέπει νὰ εἶναι ἀποφασιστική.
Ἐνῶ βρισκόμαστε κάτω ἀπὸ τὸ ἐπιτραχήλι τοῦ Πνευματικοῦ, θὰ πρέπει νὰ ἔχουμε πάρει ὁριστικὴ ἀπόφαση, ὅτι δὲν
θὰ ἐπαναλάβουμε τὶς ἴδιες ἁμαρτίες.
Σφάλουν οἱ χριστιανοὶ ἐκεῖνοι ποῦ ἐξομολογοῦνται ἀπὸ
συνήθεια ἢ γιατί ἔρχεται τὸ Πάσχα καὶ τὰ Χριστούγεννα ἢ
ἀκόμα γιατί φοβοῦνται τὸν θάνατο.
Ἄλλοι πάλι ἐπειδὴ θέλουν νὰ κοινωνήσουν, ἀλλὰ ἐλέγχονται γιὰ κάποια ἁμαρτία τους, γιὰ νὰ μὴν ἐκτεθοῦν στὸ
πρόσωπο τοῦ Ἱερέα προτιμοῦν νὰ ἐξομολογηθοῦν χωρὶς νὰ
μετανοήσουν καὶ στὴν συνέχεια ἐπαναλαμβάνουν τὰ ἴδια.
Δὲν μᾶς ὠφελεῖ σὲ τίποτα ἡ ἐξομολόγηση ὅταν ποῦμε
«ἥμαρτον» μετανοῶ καὶ ἐπαναλάβουμε καὶ πάλι τὰ ἴδια.
Μετάνοια, λοιπόν, σημαίνει ἀλλάζω τρόπο ζωῆς καὶ παίρνω
τὴν σταθερὴ ἀπόφαση νὰ μὴν ἐπαναλάβω τὶς ἴδιες ἁμαρτίες.
Ἡ ἀλήθεια ὅμως εἶναι πῶς ὅσο καὶ ἂν προσπαθήσουμε,
ὅσο καὶ ἂν ἀποφασίσαμε νὰ μὴν ἐπαναλάβουμε τὶς ἴδιες
ἁμαρτίες, αὐτὸ θὰ τὸ ἐπιτύχουμε μόνο μὲ τὴν χάρη καὶ τὴν
βοήθεια τοῦ Θεοῦ, μέσω τῆς προσευχῆς. «Γρηγορεῖτε καὶ
προσεύχεσθε, ἴνα μὴ εἰσέλθητε εἰς πειρασμόν».
Τελειώνοντας, ὑπενθυμίζω κάτι ποῦ εἶναι γνωστὸ σὲ ὅλους μας:
•Ο Θεὸς – Πατέρας ὅταν ἔστειλε τὸν Πρόδρομο Ἰωάννη
νὰ βαπτίζει, κήρυξε μὲ τὸ στόμα τοῦ Βαπτιστῆ στοὺς ἀνθρώπους, λέγοντας «ΜΕΤΑΝΟΕΙΤΕ».
•Ο Υἱὸς – Ἰησοῦς Χριστός, ὅταν φανερώθηκε στὸν κόσμο,
ἔβαλε σὰν ἀρχὴ τοῦ κηρύγματός του, τὸν ἴδιο λόγο: «ΜΕΤΑΝΟΕΙΤΕ».
•Τό Ἅγιο Πνεῦμα, ὅταν κατέβηκε μὲ τὴν μορφὴ τῶν πυρίνων γλωσσῶν, αὐτὸν τὸν λόγο ἐλάλησε μὲ τὸ στόμα τοῦ
ἀποστόλου Πέτρου: «ΜΕΤΑΝΟΗΣΑΤΕ».
Κοινὴ καὶ μοναδική, λοιπόν, εἶναι ἡ διακήρυξη τῆς Ἁγίας Τριάδος πρὸς ὅλους ἐμᾶς τοὺς ἁμαρτωλούς: «Μετανοεῖτε, Μετανοεῖτε, Μετανοεῖτε• ἤγγικεν γὰρ ἡ βασιλεία τῶν
οὐρανῶν».
Ὁ Ἐνορίτης
5

ἐνοριακά
«Χαῖρε, στεῤῥόν τῆς πίστεως ἔρεισμα».
Ἐμᾶς τούς Ἕλληνες Ὀρθοδόξους
μᾶς συγκινοῦν δύο ὕμνοι.
Ὁ ἕνας εἶναι ὁ Ἐθνικός Ὕμνος καί
ὁ ἄλλος εἶναι ὁ Ἀκάθιστος Ὕμνος.
Ὁ πρῶτος εἶναι ἀφιερωμένος
στήν ἐλευθερία καί ὁ δεύτερος εἶναι
ἀφιερωμένος στήν Παναγία. Στόν
ἕνα ἀναφωνοῦμε «χαῖρε, ὦ χαῖρε,
ἐλευθεριά», ἐνῶ στόν ἄλλο «χαῖρε,
Νύμφη ἀνύμφευτε».
Καθώς ἀκοῦμε τόν Ἐθνικό μας
Ὕμνο ἔρχονται, στόν νοῦ μας
μεγάλες ἐθνικές ἐξάρσεις καί μεγάλες ἱστορικές στιγμές.
Καί καθώς ἀκοῦμε τόν Ακάθιστο Ὕμνο, ἔρχεται στόν
νοῦ μας ἡ ὑπέροχη καί ἐκθαμβωτική μορφή τῆς Παναγίας, τά θαύματά της καί ἡ ἀγάπη της στό ἔθνος μας,
πού μᾶς κάνουν νά συγκλονιζόμαστε καί νά νιώθουμε
σιγουριά καί ἀσφάλεια.
Καί δέν εἶναι ὑπερβολή νά ποῦμε πώς ἄν ἔλειπε ὁ
Ἀκάθιστος Ὕμνος ἀπό τήν Ὀρθόδοξη λατρεία, αὐτή
θά ἦταν φτωχή.
Κι ἄν ἔλειπε ἡ Παναγία ἀπό τό σύνολο τῶν Ἁγίων μας,
ἡ Ἐκκλησία μας θά ἦταν ἀδειανή.
Κι ἄν ἀπό τόν πλούσιο διάκοσμο τῆς Ἐκκλησίας
μας ἔλειπε ἡ ἁγία Εἰκόνα τῆς Θεοτόκου, θά ἔλειπε ὁ
μαγνήτης, πού μαγνητίζει τούς πιστούς.
Ἡ Παναγία εἶναι πού μᾶς ἀγκαλιάζει ὅλους καί μᾶς
γλυκαίνει. Ἡ Παναγία εἶναι πού μᾶς καταλαβαίνει καί
μᾶς παρηγορεῖ καί μᾶς στηρίζει. Γι' αὐτό ἀναθέτουμε σ᾽
Ἐκείνην τήν πᾶσαν ἐλπίδα μας.
Σήμερα, δυστυχῶς, δέν ὑπάρχει ἄνθρωπος χωρίς πόνο
καί σταυρό. Δέν ὑπάρχει ἄνθρωπος χωρίς στενοχώριες,
θλίψεις καί βάσανα.Ὅλοι οἱ πονεμένοι καί πρόβληματισμένοι ἄνθρωποι ζητοῦν ἀπό κάπου νά πιαστοῦν,
κάπου νά ἀκουμπήσουν, σέ κάποιον νά μιλήσουν, καί
καταλήγουν στήν στοργική Μητέρα τοῦ κόσμου.
Οἱ πιστοί ἄνθρωποι, γιά νά ἀντέξουν τόν σταυρό τῶν
πειρασμῶν καί τῶν δοκιμασιῶν τους, σ᾽ Ἐκείνην καταφεύγουν, γιά νά πάρουν δύναμη καί νά τονώσουν
τήν πίστη τους. Γι᾽ αὐτό κι ὁ ποιητής τοῦ Ἀκαθίστου
Ὕμνου ἀφιέρωσε στήν Παναγία τόν στίχο πού ἀκούσαμε, «χαῖρε, Στερρὸν τῆς πίστεως ἔρεισμα». Ἔτσι τήν εἶδε,
σάν ἐλπίδα καί στήριγμα τῆς πίστεως. Καί πράγματι,
χωρίς Ἐκείνη θά γονατί¬σουμε στήν ἀνηφοριά τῆς ζωῆς,
θά χάσουμε τά πάντα. Ἡ Παναγία εἶναι τό στήριγμά
μας, τό στερεό βάθρο τῆς πίστεώς μας.
Ὅταν ἔχεις στήν αὐλή σου ἕνα δενδράκι ἤ ἕνα λουλουδάκι κι ἀρχίζει νά λυγίζει καί νά στραβώνει, δέν βάζεις

πλάι τοῦ ἕνα στήριγμα, γιά νά μήν
τό σπάσει ὁ δυνατός ἀέρας; Ἔτσι
καί ὁ ἄνθρωπος, διανύοντας τόν
δρόμο τῆς ζωῆς, κάτω ἀπό τά βάρη
τῶν εὐθυνῶν του καί κάτω ἀπό τά
βάρη τῶν ταλαιπωριῶν του καί
κάτω ἀπό τά βάρη τῶν πειρασμῶν
καί τῶν δοκιμασιῶν του, λυγίζει καί
ζητάει ἕνα στήριγμα.
Δυστυχῶς ὅμως, τά ἀνθρώπινα στηρίγματα, τά στηρίγματα τοῦ κόσμου τούτου, εἶναι
σάπιοι πάσσαλοι, πού σπάζουν.
Εἶναι ψεύτικες κολόνες, πού πέφτουν. Τά ἀνθρώπινα
στηρίγματα δέν ἔχουν σιγουριά. Σήμερα εἶναι καί αὔριο
δέν εἶναι. Οἱ ἄνθρωποι καί τά χρήματα, ἡ ὑγεία, ἡ δύναμη
καί τά ἀξιώματα κάποια στιγμή μᾶς ἀφήνουν. Ἀναφέρει
ὁ ἱερός Ψαλμωδός «Μὴ πεποίθατε ἐπ' ἄρχοντας, ἐπὶ
υἱοὺς ἀνθρώπων, οἷς οὐκ ἔστι σωτηρία». Δηλαδή, μήν
στηρίζεσθε στούς ἀνθρώπους, πού λησμονοῦν, πού εἶναι
ἀχάριστοι, πού εἶναι εὐμετάβολοι.
Ποῦ ὅμως νά στηριζόμαστε; Νά στηριζόμαστε στόν
Θεό καί στήν Παναγία. Αὐτή δέν ἀπογοητεύει κανέναν,
δέν ἐγκαταλείπει τά παιδιά της. «Οὐδεὶς προστρέχων ἐπὶ
Σοὶ, κατῃσχυμμένος ἀπὸ Σοῦ ἐκπορεύεται, ἁγνὴ Παρθένε
Θεοτόκε». Ὅποιος κι ἄν εἶσαι, θά βρεῖς τό στήριγμα. Θά
βρεῖς κοντά της καταφύγιο καί προστασία, ἀρκεῖ νά ἔχεις
πίστη. Διότι ὅποιος ἔχει πίστη, ἔχει πόδια καί βαδίζει.
Ὅποιος ἔχει πίστη, εἶναι δυνατός, ἀλύγιστος. Ὅποιος
ἔχει πίστη, δέν φοβᾶται, δέν δειλιάζει, δέν ταράζεται,
δέν ἀδημονεῖ. Αἰσθάνεται κοντά του τόν Θεό. «Κύριος
ὑπερασπιστὴς τῆς ζωῆς μου, ἀπὸ τίνος δειλιάσω;».
Κι ἄν καμιά φορά χάνουμε αὐτό τό στήριγμα τῆς
πίστεως καί μπαίνει μέσα μας ὁ φόβος καί ἡ ἀγωνία,
τότε προσφεύγουμε στήν Παναγία. Εἶναι τό στήριγμα
τῶν πιστῶν. Καί μήπως ὅσες φορές τήν ἐπικαλεσθήκαμε
δέν νιώσαμε ἀμέσως τήν παρουσία της καί τήν βοήθειά
της; Κι ὄχι μόνο στίς δύσκολες ὧρες, ἄλλα πάντα καί
παντοῦ. Ἡ Παναγία ἐνισχύει, κατευθύνει καί στηρίζει
τούς πιστούς.
Ἀγαπητοί μου,
Ἄς τήν παρακαλέσουμε κι ἀπόψε μέ ὅλη μας τήν
καρδιά, νά εἶναι πάντα καί παντοῦ τό στήριγμά μας.
Νά στηρίζει τήν πίστη μας καί τίς οἰκογένειές μας.
Νά στηρίζει τήν Ἐκκλησία μας καί τό Ἔθνος μας. Νά
στηρίζει τόν ἀγώνα μας, τόν πνευματικό καί τόν καθημερινό. Ὁ δέ Κύριος, διά πρεσβειῶν της, ἄς ἐλεήσει
πάντας ἡμᾶς.
Ὁ Ἐνορίτης

Μεζεδοπωλείο - Αίθουσα Εκδηλώσεων

Σ. Δεναξάς - Δ. Μπήλιας
Βυζαντινή
Μεταλλοξυλογλυπτική Τέχνη
ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΑ ΕΙΔΗ
39ο χλμ ΠΑΛΑΙΑΣ ΕΘΝΙΚΗΣ
ΟΔΟΥ ΜΑΝΔΡΑ ΑΤΤΙΚΗΣ,
Τ.Κ. 19 600
Τηλ. 2293022070
Κιν. 6944 642 861,
6972 888 012
info@denaxas-mpilias.gr

Κεντρική Πλατεία Πετρουπόλεως,
Καρπάθου 1, 132 31, Τηλ.: 210 5063724

Περικλέους 128, Πετρούπολη
Τηλ.: 2105068251
www.extreme-cafe.gr

Λ. Αγ. Ιεροθέου 110
KARKOS (1) Extreme Card (9x5cm).indd 1

16/4/2015 4:05:05 μμ

Περιστέρι-Τ.Κ. 12137

Τ.: 210/5056473-5719123
e-mail: info@fraoulino.gr

Υποκατάστημα Καλαμάτας: Ψαρών 148Α & Λυκούργου, Τ.Κ.24100
Τηλ: 2721 181040, Fax.: 2721 181041, Κιν: 6973280504

Πλούτωνος 21, Πετρούπολη
Τηλ.:210-5016176
7

8