You are on page 1of 17

Σταθεροποίηση

/ στερεοποίηση
ρύπων
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΔΕ :
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ
ΔΙΑ 51 – ΘΕΣ 1

Κυριακή Α. Ζαραβάτη
Α.Μ. 96291

..................................................................1 Σταθεροποίηση/στερεοποίηση της σκόνης από την ανθρακοθερμική αναγωγή του χρωμιούχου σιδήρου........................................................................................... 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 : Εφαρμογή μέθοδου TCLP στα υπολείμματα της παραγωγής χρωμιούχου σιδήρου 3...............12 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ……………………………………………………………………………………………………… ……………………13 Σελίδα 2 από 17 ..5 2........4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : Μέθοδος σταθεροποίησης /στερεοποίησης Επικίνδυνων Αποβλήτων – Αποτελεσματικότητα της μεθόδου –Μέθοδος TCLP 2....................................................................2 Μέθοδος TCLP...........................................................2 Μέθοδοι επεξεργασίας επικίνδυνων... 10 3.............3 Συμπεράσματα μελέτης..1 Ορισμός – Πηγές επικίνδυνων αποβλήτων. πηγές και επεξεργασία 1.................................................................... 8 3........................................3 Περιγραφή μεθόδου TCLP........1 Σταθεροποίηση/στερεοποίηση επικίνδυνων αποβλήτων............... 11 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ……………………………………………………………………………………………………… ……………….................2 Αποτελεσματικότητα μεθόδου Σταθεροποίησης/Στερεοποίησης................3 1..................................6 2.....Σταθεροποίηση / στερεοποίηση ρύπων Πίνακας περιεχομένων ΕΙΣΑΓΩΓΗ………………………………………………………………………………………… …………………………………………… 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ : Ορισμός..................

Καταστροφή των οργανικών ουσιών που εμπεριέχονται στα απόβλητα και συνεπαγόμενη μείωση του όγκου τους. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ : Ορισμός. με παράλληλη παραγωγή αερίων (ΕΕΔΣΑ. Μετατροπή των επικινδύνων συστατικών των αποβλήτων σε άλλες ουσίες οι οποίες αν και είναι επικίνδυνες. πηγές και επεξεργασία Σελίδα 3 από 17 .Α. ανακύκλωση. Πρώτη προτεραιότητα.Mg)Cr 2O4) σε κάμινους ηλεκτρικού τόξου (Visser. θειικού σιδήρου και άμμου της σκόνης. η οποία εφαρμόστηκε για την αξιολόγηση της σταθεροποίησης/ στερεοποίησης με την προσθήκη μίγματος κοινού τσιμέντου.Α. 2006). οι οποίες τα καθιστούν ιδιαίτερα βλαβερά για το περιβάλλον και τον άνθρωπο. 2006). Στην περίπτωση όμως που αυτή δεν είναι δυνατό να επιτευχθεί.Σταθεροποίηση / στερεοποίηση ρύπων ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα επικίνδυνα απόβλητα χαρακτηρίζονται από ορισμένες ιδιότητες. για τη μείωση της παραγόμενης ποσότητας των επικίνδυνων αποβλήτων. 2010). ώστε να εμποδίζεται ή να ελαχιστοποιείται η απελευθέρωση ρύπων στο περιβάλλον. σε περίπτωση που τα  απόβλητα αυτά οδηγηθούν σε τελική διάθεση.. Στην παρούσα εργασία θα ασχοληθούμε με τη μέθοδο TCLP (Toxicity Characteristics Leaching Procedure). μπορούν να υποστούν ευκολότερα περαιτέρω  επεξεργασία. και για την ορθολογική τους διαχείριση απαιτούνται ιδιαίτερα απαιτητικές υποδομές και υψηλή επιστημονική εμπειρία (Δερματάς. με αποτέλεσμα την απομάκρυνσή τους από τα απόβλητα Διαχωρισμός επικινδύνων  συστατικών των αποβλήτων με βάση κάποια φυσική ιδιότητα τους. Μετατροπή των Ε. σε μορφές τέτοιες. η αμέσως επόμενη πρόσφορη λύση είναι η επεξεργασία τους. Η επεξεργασία των Ε. Επιλεκτική κατακράτηση επικίνδυνων συστατικών των αποβλήτων. είναι η μείωση στην πηγή. προκειμένου ανάκτηση. που παράγεται κατά την παραγωγή σιδηροχρωμίου με αναγωγή συμπυκνώματος χρωμίτη ((Fe. πρέπει να γίνεται κατά τρόπο περιβαλλοντικά αποδεκτό και να βασίζεται στις παρακάτω αρχές:  Εξάλειψη ή μείωση της επικινδυνότητας των αποβλήτων με τη μετατροπή των  εμπεριεχομένων επικινδύνων συστατικών σε μη επικίνδυνα. να επαναχρησιμοποιηθούν ή αξιοποιηθούν ή οποιαδήποτε άλλη διαδικασία έχοντας με στόχο την παραγωγή δευτερογενών πρώτων υλών ή ενέργειας ή την ασφαλέστερη τελική τους διάθεση.

το Ν. πολυεστέρες. κροκίδωση. μεμονωμένη μέθοδος επεξεργασίας αλλά Συνήθως. και μεταβολή της σύστασης του αποβλήτου σε λιγότερο επικίνδυνη ή μη επικίνδυνη ή σε μορφή η οποία επιδέχεται περαιτέρω επεξεργασία ευκολότερα. άσβεστος. μία 2006). της διύλισης του αργού πετρελαίου και της παραγωγής χημικών προϊόντων και λιπασμάτων)  Τα νοσοκομειακά απόβλητα  Τα χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια  Τα πολυχλωροδιφαινύλια και πολυχλωροτριφαινύλια ( PCB / PCT )  Οι συσσωρευτές μολύβδου και οι ηλεκτρικές στήλες (Νάκος. Χημικές μέθοδοι Απώτερος σκοπός είναι η ανάκτηση υλικών μέσω χημικών αντιδράσεων. πολυολεφίνες και φορμαλδεΰδες. Σταθεροποίηση/ στερεοποίηση Είναι μια τεχνολογία. δηλ. είτε οργανικές. αντίστροφη ώσμωση και ρόφηση. φιλτράρισμα. επικίνδυνα χαρακτηρίζονται τα απόβλητα τα οποία παρουσιάζουν μία ή περισσότερες από τις παρακάτω ιδιότητες : είναι διαβρωτικά. εύφλεκτα. άσφαλτος. θερμικές και βιολογικές μέθοδοι και η μέθοδος στερεοποίησης/σταθεροποίησης. δεν συνδυασμός χρησιμοποιείται αυτών (ΕΕΔΣΑ.. 2006) και στοχεύουν στον διαχωρισμό των στερεών από τα υγρά κυρίως με καθίζηση. τοξικά. κατά την οποία τα επικίνδυνα απόβλητα αναμειγνύονται με άλλα υλικά που σκοπό έχουν τη δημιουργία μιας στερεής δομής και κατακράτηση των τοξικών εντός της δομής αυτής.1 Ορισμός – Πηγές επικίνδυνων αποβλήτων Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία. όπως η εξουδετέρωση. συσσωμάτωση.χημικές.Σταθεροποίηση / στερεοποίηση ρύπων 1. οι οποίες βασίζονται στις ίδιες αρχές (ΕΕΔΣΑ.4042/2012 (ΦΕΚ Α΄24). φυγοκέντρηση. οξειδωτικά. όπως εποξειδωτικές ρητίνες.η ιοντοανταλλαγή και η χημική καθίζηση. επίπλευση. ποζολάνες και πυριτικές ενώσεις. και συν. η οξειδοαναγωγή . Τα πρόσθετα υλικά που χρησιμοποιούνται μπορεί να είναι είτε ανόργανα. Οι πιο σημαντικές κατηγορίες επικίνδυνων αποβλήτων είναι:  Τα βιομηχανικά απόβλητα (κυρίως από τους κλάδους της μεταλλουργίας. όπως τσιμέντο. Αναλυτικότερα: Φυσικές μέθοδοι Μπορούν να διαχωριστούν περαιτέρω σε φυσικομηχανικές και φυσικοχημικές μεθόδους.2 Μέθοδοι επεξεργασίας επικίνδυνων Οι κυριότερες μέθοδοι επεξεργασίας των επικίνδυνων αποβλήτων που χρησιμοποιούνται είναι οι φυσικές. ερεθιστικά. Σελίδα 4 από 17 . 2005) 1. καρκινογόνα ή επιβλαβή.

και συν. ανόργανη όπου ύλη. όσο Σελίδα 5 από 17 . 2012). η πυρόλυση. ενώ η σταθεροποίηση θεωρείται η τεχνική με την οποία μειώνεται ο ρυθμός μετανάστευσης των ρύπων στο περιβάλλον σε αποδεκτές τιμές (Trezza.1 Σταθεροποίηση/στερεοποίηση επικίνδυνων αποβλήτων Η σταθεροποίηση/στερεοποίηση (Σ/Σ) είναι μια μέθοδος επεξεργασίας των επικίνδυνων αποβλήτων. Οι πιο διαδεδομένες τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται είναι η αποτέφρωση. Θερμικές μέθοδοι Υπό την επίδραση πολύ υψηλών θερμοκρασιών. δεν μπορούν να διατεθούν με ασφάλεια σε ΧΥΤΕΑ ή να υποστούν αποτελεσματική επεξεργασία με άλλες μεθόδους. Ο όρος της σταθεροποίησης είναι συχνά.. οι οποίοι χρησιμοποιούν οργανική ύλη. αναερόβιων και σταθεροποιητικών λιμνών και η κομποστοποίηση. η αεριοποίηση. είναι πτητικά. οι οποίοι χρησιμοποιούν αναερόβιες. όπου αναερόβιοι οργανισμοί χρησιμοποιούνται για τον καθαρισμό υγρών αποβλήτων. αν όχι πάντα. είτε αυτοτροφικούς. 2007). ανερόβιοι Οι βιολογικές οργανισμοί διεργασίες χρησιμοποιούνται διαχωρίζονται για τον σε καθαρισμό επικίνδυνων αποβλήτων με υψηλό οργανικό φορτίο και αερόβιες. κατά την οποία τα τελευταία αναμειγνύονται με άλλα υλικά προκειμένου να εγκλωβίσουν τις επικίνδυνες ουσίες που περιέχονται σε αυτά. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Μέθοδος σταθεροποίησης /στερεοποίησης Επικίνδυνων Αποτελεσματικότητα της μεθόδου –Μέθοδος TCLP Αποβλήτων – 2. και συν. καθώς μπορεί να παραχθεί στερεό από υγρά ή ημίρρευστα απόβλητα. επικίνδυνα απόβλητα. μετατρέπονται σε στερεά ή αέρια κατάλοιπα. Αποτελεί βέλτιστη διαθέσιμη τεχνολογία για την επεξεργασία εδαφών και των ιλύων που ρυπαίνονται με βαρέα μέταλλα (Ξενίδης). με βιόφιλτρα. η τεχνική πλάσματος και η συναποτέφρωση με συμβατικά καύσιμα (ΕΕΔΣΑ. συνδεδεμένος με τον όρο της στερεοποίησης καθώς πάντα υπολογίζεται ο όρος σταθεροποίηση/στερεοποίηση (Chikhi. Η στερεοποίηση είναι η διεργασία εκείνη κατά την οποία προστίθενται επαρκείς ποσότητες μέσων στερεοποίησης για να εγκλωβίσουν τους ρύπους σε ένα στερεό σώμα επεξεργασίας υψηλής αντοχής. Οι κυριότερες αερόβιες διαδικασίες είναι αυτές της επεξεργασίας με ενεργό ιλύ. τα οποία περιέχουν συστατικά που είναι ανθεκτικά σε βιοαποδόμηση. Με την μέθοδο Σ/Σ επιτυγχάνεται τόσο η βελτίωση των χαρακτηριστικών των αποβλήτων. πριν την τελική διάθεση τους στους ΧΥΤΑ.Σταθεροποίηση / στερεοποίηση ρύπων Βιολογικές μέθοδοι Η απομάκρυνση των τοξικών ουσιών γίνεται από μικροοργανισμούς είτε ετεροτροφικούς.. 2006).

είτε οργανικές. έτσι ώστε να επιτευχθεί ο μέγιστος βαθμός χημικής αδρανοποίησης των ρύπων.Σταθεροποίηση / στερεοποίηση ρύπων και η μείωση της διαλυτότητας των επικίνδυνες ουσίες και της επιφάνειας του αποβλήτου. ποζολάνες και πυριτικές ενώσεις. υδραυλική αγωγιμότητα. άσφαλτο ή παρόμοια υλικά (Ξενίδης). που παρέχουν πληροφορίες σχετικά με την εκχυλισιμότητα και τη βιοδιαθεσιμότητα των ρύπων κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες περιβάλλοντος. Υπάρχει επίσης ένας αριθμός παραμέτρων που μπορεί να επηρεάσει την εκχυλισιμότητα των ρυπαντών και οι οποίοι λαμβάνονται υπόψη όταν σχεδιάζεται και υλοποιείται μία δοκιμή εκχυλισιμότητας. η αποδέσμευση συστατικών που σχετίζονται με την γονιμότητα του εδάφους. άσφαλτος. που περιλαμβάνει την πλήρη κάλυψη μικρών σωματιδίων ή μεγάλων ποσοτήτων ρυπασμένου εδάφους με υλικά όπως τσιμέντο. Οι βασικότεροι μηχανισμοί για την ακινητοποίηση των ρυπασμένων από βαρέα μέταλλα εδαφών είναι ο έλεγχος pH.2 Αποτελεσματικότητα μεθόδου Σταθεροποίησης/Στερεοποίησης Προκειμένου να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα της μεθόδου Σ/Σ. 2. Οι δοκιμές εκχύλισης συχνά εφαρμόζονται έτσι ώστε να προσομοιάζουν σενάρια εκχύλισης επί τόπου ή για να προσδιορίσουν ειδικές ιδιότητες του υλικού. και δοκιμές εκχυλισιμότητας. πολυεστέρες. οι σημαντικότεροι των οποίων είναι ο τύπος Σελίδα 6 από 17 . που προσδιορίζουν ιδιότητες όπως κοκκομετρία. και συν. κ.). όπως για παράδειγμα η κινητικότητα των ρύπων κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες περιβάλλοντος. η ρόφηση από φυσικά υλικά. Τα πρόσθετα υλικά που χρησιμοποιούνται μπορεί να είναι είτε ανόργανα. η ιοντοεναλλαγή και ο εγκλωβισμός. πολυμερή. Τα βασικότερα πλεονεκτήματα των μεθόδων ανόργανης σταθεροποίησης θεωρούνται το χαμηλό κόστος επένδυσης και των υλικών που χρησιμοποιούνται και τα οποία είναι επαρκή σε ποσότητες . αναλόγως των αποβλήτων. όπως τσιμέντο. έχουν εκτεταμένο πεδίο εφαρμογής καθώς δεν απαιτείται εκτεταμένη αφύγρανση και οι φυσικές ιδιότητες των στερεοποιημένων υλικών ποικίλουν.λπ.). έχουν αναπτυχθεί καλά διαμορφωμένες τεχνολογίες. μέσω της οποίας επιτυγχάνεται μεταφορά των ουσιών (Αρφανάκου. υγρασία. η χημική καταβύθιση στη μορφή ενώσεων χαμηλής διαλυτότητας η σύμπλοκοποίηση με οργανικά. Είναι σημαντικό να κατανοηθούν οι μηχανισμοί που μπορεί να λάβουν χώρα κατά τη σταθεροποίηση. πολυολεφίνες και φορμαλδεΰδες. από μαλακή άργιλο έως πολύ συμπαγή υλικά (Αρφανάκου. όπως εποξειδωτικές ρητίνες. εφαρμόζονται διάφορα είδη δοκιμών που εξαρτώνται κάθε φορά από την κατεργασία που εφαρμόζεται και οι οποίες περιλαμβάνουν γεωτεχνικές δοκιμές. και συν. άσβεστος.

HCL 1N. στερεά και πολυφασικών αποβλήτων. η αρχική υγρή φάση των αποβλήτων προστίθεται στο υγρό εκχύλισμα. Το υγρό εκχύλισης που χρησιμοποιείται είναι μια συνάρτηση της αλκαλικότητας της στερεάς φάσης των αποβλήτων. στις οποίες η εκχύλιση λαμβάνει χώρα με συγκεκριμένο όγκο εκχυλιστικού μέσου. το υγρό εκχύλισμα διαχωρίζεται από την στερεά φάση με διήθηση διαμέσου ενός φίλτρου από υαλονήματα 0. στις οποίες το εκχυλιστικό μέσο ανανεώνεται κατά τη διάρκεια της δοκιμής και • Ειδικές δοκιμές (Specific tests) που εστιάζονται στη χημική διαφοροποίηση ή σε θέματα βιοδιαθεσιμότητας (Ξενίδης). Σελίδα 7 από 17 . 2. Για τα απόβλητα με περιεκτικότητα ≥0. Τα υγρά απόβλητα (δηλαδή. Οι μέθοδοι εκχύλισης μπορούν να διαιρεθούν σε 3 γενικές κατηγορίες: • Δοκιμές εκχύλισης ενός σταδίου (Single extraction tests). Μετά από την εκχύλιση.8 μm. Εάν συμβατή (δηλαδή. πολλές φάσεις δεν θα σχηματιστεί συνδυασμός). μειώνεται το μέγεθος των σωματιδίων της στερεής φάσης. Ένα ειδικό δοχείο απαγωγέας χρησιμοποιείται όταν γίνεται έλεγχος πτητικών αναλυτών. η θερμοκρασία. NaOH 1N. εάν είναι απαραίτητο. Η δοκιμή Toxicity Characteristics Leaching Procedure (TCLP) αποτελεί ένα παράδειγμα δοκιμής εκχύλισης ενός σταδίου για την οποία η Υπηρεσία Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Πολιτειών έχει θεσπίσει όρια προκειμένου να κατηγοριοποιηθούν τα απόβλητα σε επικίνδυνα ή μη. Διαβαθμισμένης περιεκτικότητας χημικά αντιδραστήρια χρησιμοποιούνται στην μέθοδο και σε διάφορα στάδια της δοκιμής.8 μm. το υγρό. και αυτά αναλύονται μαζί. αν υπάρχει. Εάν ασυμβίβαστα. Η στερεά φάση εκχυλίζεται με μία ποσότητα υγρού εκχύλισης ίση με 20 φορές το βάρος της στερεάς φάσης. και το εκχύλισμα TCLP ορίζει τα απόβλητα. η αναλογία υγρού προς στερεό . διηθούνται διαμέσου ενός φίλτρου από υαλονήματα 0. το μέγεθος των κόκκων. CH3CH2OOH και υγρό εκχύλισης.6 -0.6 -0.Σταθεροποίηση / στερεοποίηση ρύπων του εκχυλιστικού μέσου. το pH. • Δυναμικές δοκιμές εκχύλισης (Dynamic extraction tests). όπως υπερκάθαρου νερού. εκείνα που περιέχουν λιγότερο από 0. HNO3 1N. διαχωρίζεται από τη στερεά φάση και αποθηκεύεται για μετέπειτα ανάλυση.5% σε στερεά.3 Περιγραφή μεθόδου TCLP Η μέθοδος TCLP έχει σχεδιαστεί προκειμένου να προσδιοριστεί η κινητικότητα τόσο των οργανικών όσο και των ανόργανων αναλυτών που υπάρχουν στα υγρά. ενώ. ο χρόνος επαφής. τα υγρά αναλύονται ξεχωριστά και τα αποτελέσματα μαθηματικά συνδυάζονται για να δώσουν ένα μέσο όγκο σταθμισμένη συγκέντρωση.5% ξηρό στερεό υλικό).

Παράγεται πυρομεταλλουργικά. καθώς και ηλεκτρικές κάμινοι που χρησιμοποιούνται για την Σελίδα 8 από 17 . γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα διαφοροποιήσεις στα αποτελέσματα όσον αφορά συστατικά η διαλυτότητα των οποίων είναι ισχυρά εξαρτώμενη από την τιμή του pH. Η επιλογή μεταξύ των δύο εκχυλιστικών μέσων εξαρτάται από την αλκαλικότητα του υλικού: πολύ αλκαλικά υλικά εκχυλίζονται με το πρώτο διάλυμα.Σταθεροποίηση / στερεοποίηση ρύπων Πίνακας 1: Όρια τοξικότητας μετάλλων (EPA. με ανθρακοθερμική αναγωγή σιδηροχρωμικού μεταλλεύματος (Bulut. το υλικό χαρακτηρίζεται ως επικίνδυνο. όμως για ισχυρά αλκαλικά υλικά η τιμή του pH μπορεί να κυμαίνεται μεταξύ 5 και 12. όπως η κάμινος Siemens–Martin που χρησιμοποιούνταν για την παραγωγή χάλυβα. για 18 ώρες σε αναλογία Υγρού/Στερεό (Υ/Σ) ίση με 20 l/kg. Αν η συγκέντρωση των διαλυμένων μετάλλων υπερβαίνει τα σχετικά όρια (Πίνακας 1 ). 1986) Στοιχείο As Cd Pb Cr Se Ba Hg TCLP (mg/l) 5 1 5 5 1 100 0. όπως η υψικάμινος που χρησιμοποιείται για την παραγωγή χυτοσιδήρου. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Εφαρμογή μέθοδου TCLP στα υπολείμματα της παραγωγής χρωμιούχου σιδήρου 3. Γενικά.. τη τιμή pH του προκύπτοντος διαλύματος μετά την επαφή θα πρέπει να είναι περίπου 5.1 Σταθεροποίηση/στερεοποίηση της σκόνης ανθρακοθερμική αναγωγή του χρωμιούχου σιδήρου από την Ο χρωμιούχος σίδηρος είναι ένα κράμα σιδήρου και χρωμίου με περιεκτικότητα σε Cr 45-80% και διάφορες περιεκτικότητες σε σίδηρο και άνθρακα και άλλα στοιχεία. 2009) η οποία λαμβάνει χώρα σε αντιδραστήρες αναγωγής. Αυτοί μπορεί να είναι φρεατώδεις κάμινοι. κάμινοι ανοικτής εστίας ή έμφλογες κάμινοι. ενώ τα υπόλοιπα υλικά εκχυλίζονται με το δεύτερο.2 Η διαδικασία περιλαμβάνει την εκχύλιση ενός δείγματος είτε με διάλυμα οξικού οξέος (pH = 2. Τα όρια της δοκιμής TCLP αυτά βασίζονται στα όρια του πόσιμου νερού χρησιμοποιώντας έναν παράγοντα αραίωσης της τάξης του 100 για τον υπολογισμό της μείωσης. και συν. δηλαγή γίνεται εξαγωγή των μετάλλων σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες. αραίωσης και αποικοδόμησης μεταξύ του σημείου γένεσης του εκχυλίσματος και του σημείου χρήσης του νερού (Ξενίδης).88) είτε με ένα ρυθμιστικό διάλυμα οξικού οξέος / NaOH (pH = 5).

και συν. κ.18 0. χρησιμοποιήθηκε στα πειράματα το κλάσμα με μέσο μέγεθος σωματιδίων περίπου 105 μm. Για την σταθεροποίηση/στερεοποίηση(S/S) της σιδηροχρωμικής σκόνης. σιδηροκραμάτων. δίνεται η χημική σύνθεση της παραγόμενης σκόνης από το παραπάνω εργοστάσιο. άμμου και 0.. 2009) Στοιχείο Mg Cr Si Fe Al Zn Ca Cu Mn Ni Pb Ti % 17. Νi. 2009). Ως αντιδραστήρια χρησιμοποιήθηκαν κοινό τσιμέντο Πόρτλαντ (PC).λπ (ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ.18 13.13 0.99 0.50 0. χαλκού (μέθοδος Mitsubishi). Τα κονιάματα στη συνέχεια μεταφέρθηκαν κυλινδρικές Σελίδα 9 από 17 μήτρες μέσα σε από .03 0. και συν. άμμος και θειικός σιδήρος. παράγονται μεγάλες ποσότητες σκωρίας και λεπτών σωματιδίων (σκόνη) από την κάμινο ηλεκτρικού τόξου ..83 1. δεν επιτρέπεται η διάθεση τους σε χώρους υγειονομικής ταφής χωρίς επεξεργασία (Bulut.90 10. Κατά την παραγωγή του χρωμιούχου σιδήρου. Pb.Σταθεροποίηση / στερεοποίηση ρύπων παραγωγή χάλυβα. Τα διαλύματα που χρησιμοποιήθηκαν παρασκευάστηκαν με χημικά αντιδραστήρια ορισμένης καθαρότητας και απεσταγμένο ύδωρ. 2013).19 2.02 0. κονιάματα που συνθέσεις έχουν διαφορετικές παρασκευάστηκαν ανάμιξη διαφόρων με ποσοτήτων τσιμέντου.07 Προκειμένου να σταθεροποιηθεί / στερεοποιηθεί η σιδηροχρωμική σκόνη. 2009 συλλέχθηκαν δείγματα σκόνης από το εργοστάσιο παραγωγής χρωμιούχου σιδήρου στο Elazığ της Τουρκίας. και συν. Στην μελέτη των Bulut. Οι σκόνες αυτές περιέχουν Ζη.3 ml απεσταγμένου ύδατος / g στερεού μίγματος. Cd.13 5.. Στον Πίνακα 2. Πίνακας 2: Χημική σύνθεση δείγματος (Bulut. τρισθενές και εξασθενές χρώμιο και έχουν Εικόνα 1: Παραγωγή σιδηροχρωμίου από συμπυκνώματα χρωμίτη (FeCr2O4) όπως γίνεται στο εργοστάσιο της εταιρείας Outokumpu στο Τόρνιο (Tornio) της Φιλανδίας (ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ. 2014) ταξινομηθεί ως επικίνδυνα απόβλητα από την USEPA και την ΕΕ και ως εκ τούτου. θειικού σιδήρου.

όπως δισθενής σίδηρος. υποβλήθηκαν σε πειράματα έκπλυσης. Κατά την τριβή και κρούση των παραπάνω σταθεροποιημένων /στερεοποιημένων δειγμάτων διαπιστώθηκε ότι αυτά θραύονταν σε μικρά κομμάτια.5 -33. σε ένα εύρος αναλογιών 10-50%. Αυτό συμβαίνει γιατί η οξειδοαναγωγή είναι ο μηχανισμός που συμβάλλει στην κινητικότητα του εξασθενούς χρωμίου και το τσιμέντο παράγει ένα μέτρια οξειδωτικό περιβάλλον.36 mm (8 mesh) και υποβλήθηκαν σε πειράματα έκπλυσης. Μετά από 28 ημέρες. παρασκευάστηκαν κονιάματα με ανάμιξη της σιδηροχρωμικής σκόνης από την κάμινο ηλεκτρικού τόξου και διάφορων ποσοτήτων κοινού τσιμέντου. Στην πρώτη ομάδα πειραμάτων. γεγονός που καταδεικνύει ότι δεν προκύπτει μονολιθικό στερεό απόβλητο με υψηλή δομική ακεραιότητα. συνθλήβησαν στα 2.Σταθεροποίηση / στερεοποίηση ρύπων πολυαιθυλένιο (διαμέτρου 50 mm και ύψους 150 mm) και συμπιέστηκαν. η συγκέντρωση του εξασθενούς χρωμίου δεν άλλαξε με την αύξηση της προστιθέμενης ποσότητας τσιμέντου. για να εξαλειφθεί αυτό το μειονέκτημα. Τα σταθεροποιημένα/στερεοποιημένα δείγματα που ελήφθησαν μετά από 28 ημέρες σκλήρυνσης σε ειδικό θάλαμο συντήρησης.5 και 10. Έτσι στη δεύτερη ομάδα πειραμάτων προστέθηκε σιδηρούχο θειικό άλας και παρασκευάστηκαν μίγματα σιδηροχρωμιακής σκόνης. σκληρύνθηκαν επί 28 ημέρες και υπέστησαν θλίψη. του χρόνου επαφής και του λόγου υγρών/στερεών στην έκπλυση των ρύπων στην σιδηροχρωμιακή σκόνη. ενώ τα σταθεροποιημένα δείγματα υποβλήθηκαν σε δοκιμές έκπλυσης. έτσι. Αυτά τα πειράματα διεξήχθησαν με αντιδραστήρες (250 ml erlenmeyer) που περιέχει διάφορες ποσότητες δείγματος και 100 ml των διαλυμάτων με διαφορετικό ρΗ. σιδηροχρωμιακή σκόνη. Στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να προστεθούν αναγωγικά μέσα. προστέθηκε άμμος στα παραπάνω μείγματα και διεξήχθησαν διάφορα πειράματα S / S με περιεκτικότητα σε άμμο 12. κοινού τσιμέντου και σιδηρούχου θειικού άλατος σε στοιχειοθετικές ποσότητες Fe2(SO4)3 1:2. στα πειράματα εξετάστηκαν οι επιπτώσεις του pH. Τα κονιάματα αυτά τοποθετήθηκαν σε μήτρες.5:5:7. 30% κοινό τσιμέντο και 5 στοιχειομετρική ποσότητα FeSO4. τα οποία θα συμβάλλουν στην ακινητοποίηση των ρύπων . Κάθε αντιδραστήρας Σελίδα 10 από 17 . Επίσης .3%.2 Μέθοδος TCLP Οι δοκιμές έκπλυσης και η μέθοδος δοκιμής TCLP χρησιμοποιήθηκαν για την αξιολόγηση της έκπλυσης και το δυναμικό ρύπανσης των ρύπων τόσο σε επεξεργασμένα όσο και σε μη επεξεργασμένα δείγματα. 3. Ωστόσο. Τα δείγματα σκληρύνθηκαν για 28 ημέρες σε θάλαμο συντήρησης (90% RH). Οι συγκεντρώσεις των διαφόρων ιόντων μετάλλου που απελευθερώνονται από τα σταθεροποιημένα/στερεοποιημένα δείγματα μειώθηκαν με την αύξηση της ποσότητας του τσιμέντου.

τα μείγματα διηθήθηκαν και στη συνέχεια το τελικό ρΗ των διηθημάτων μετρήθηκε με ένα μετρητή ρΗ. χρησιμοποιώντας μια φιάλη ανάδευσης (Gallenkamp) για διαφορετικούς χρόνους επαφής.5 στοιχειομετρική ποσότητα FeSO4 + FAFD 50% PC + 7.10 UDL 1.5 στοιχειομετρική ποσότητα FeSO4 + FAFD 33.61 0.03 UDL 0. σε συνάρτηση της τιμής του ρΗ.5 στοιχειομετρική ποσότητα FeSO4 + FAFD 30% PC + 5 στοιχειομετρική ποσότητα FeSO4 + FAFD 40% PC + 7. Οι δοκιμές έκπλυσης εφαρμόστηκαν στα σταθεροποιημένα / στερεοποιημένα δείγματα τα οποία πραγματοποιήθηκαν σε ένα σταθερό χρόνο επαφής και λόγο υγρού /στερεού. 100 g από κάθε δείγμα τοποθετήθηκε χωριστά σε μια πλαστική φιάλη μαζί με 2000 ml διαλύματος οξικού νατρίου / ρυθμιστικό διάλυμα οξικού οξέος.19 UDL UDL 1. Πίνακας 3 : Αποτελέσματα μεθόδου TCLP (Bulut.69 UDL 0.3% περιεκτικότητα άμμου στο σταθεροποιημένο δείγμα 25% περιεκτικότητα άμμου στο σταθεροποιημένο δείγμα 16. εφαρμόστηκε η μέθοδος TCLP.45 μm και αναλύθηκαν τα διηθήματα. Για το σκοπό αυτό. 2009) Στερεό δείγμα Σιδηροχρωμιακή σκόνη (FAFD) 10% PC + FAFD 20% PC + FAFD 30% PC + FAFD 40% PC + FAFD 50% PC + FAFD 10% PC + 1 στοιχειομετρική ποσότητα FeSO4 + FAFD 20% PC + 2.3 UDL 0. Στο τέλος κάθε πειράματος.84 0.56 27. Οι δοκιμές πραγματοποιήθηκαν εις διπλούν και λήφθηκαν υπόψη οι μέσες τιμές ενώ τα αποτελέσματα δίνονται στον Πίνακα 3. Τα μίγματα στη συνέχεια αναδεύτηκαν στις 30 ± 2 rpm και στους 22 ± 3 ° C για 18 ± 2 ώρες.16 56. Προκειμένου να προσδιοριστεί το δυναμικό ρύπανσης της σιδηροχρωμιακής σκόνης και των σταθεροποιημένων προϊόντων.5% περιεκτικότητα άμμου στο σταθεροποιημένο δείγμα UDL: κάτω από τα όρια ανίχνευσης Σελίδα 11 από 17 Συγκέντρωση διαλυμένου μετάλλου (mg/l) Cr Zn 9. Τα διηθήματα οξυνίστηκαν με 1 ml διαλύματος ΗΝΟ3.84 4.8 UDL 1.Σταθεροποίηση / στερεοποίηση ρύπων ανακινήθηκε στις 150 στροφές/λεπτό. το οποίο παρεμποδίζει την καταβύθιση μεταλλικών ιόντων.04 1.4 0. Όλα τα πειράματα διεξήχθησαν στους 25 ° C.12 1.81 103.57 UDL 0.12 UDL UDL UDL . και στη συνέχεια αναλύθηκαν.7% περιεκτικότητα άμμου στο σταθεροποιημένο δείγμα 12.85 6. et al.37 4. Το μίγμα διηθήθηκε μέσω ηθμού ινών υάλου των 0..

Σταθεροποίηση / στερεοποίηση ρύπων Σελίδα 12 από 17 .

τσιμέντο-FeSO4 και τσιμέντο-άμμος-FeSO4 και διαπιστώθηκε τα παρακάτω αποτελέσματα:  Όταν χρησιμοποιήθηκε μόνο κοινό τσιμέντο. που σημαίνει η σιδηροχρωμιακή σκόνη έχει ένα σημαντικό δυναμικό ρύπανσης και άρα θεωρείται επικίνδυνο απόβλητο. το εξασθενές χρώμιο παρέμεινε στην διαλυτή μορφή. ήταν κάτω από τα όρια ανίχνευσης. πλην του χρωμίου και του ψευδάργυρου. δηλαδή μεγαλύτερη από τη μέγιστη επιτρεπόμενη συγκέντρωση 5 mg / l.. αν και τα μεταλλικά ιόντα σταθεροποιήθηκαν σε κατιονική μορφή.Σταθεροποίηση / στερεοποίηση ρύπων 3.3 Συμπεράσματα μελέτης Στις δοκιμές έκπλυσης που πραγματοποιήθηκαν. παρατηρήθηκε ότι οι συγκεντρώσεις των βαρέων μετάλλων. Σελίδα 13 από 17 . Για τη σταθεροποίηση / στερεοποίηση της σκόνης . ελέγχθηκαν μίγματα με τσιμέντο. που απομακρύνονται από το υπόλειμμα της παραγωγής του σιδηροχρωμίου. Το χρώμιο και ο ψευδάργυρος απελευθερώνονται στο διάλυμα σε διαφορετικές συγκεντρώσεις. Η συγκέντρωση χρωμίου που προσδιορίστηκε με την μέθοδο TCLP βρέθηκε να είναι 9.8 mg / l.

Αν και παρατηρήθηκε αποτελεσματική σταθεροποίηση της σιδηροχρωμιακής σκόνη υπό τις συνθήκες αυτές. Σελίδα 14 από 17 . Η καλύτερη S / S της σιδηροχρωμιακής σκόνης επιτεύχθηκε όταν χρησιμοποιήθηκε μίγμα στοιχειομετρικής ποσότητας FeSO4.. δοκιμάστηκαν επίσης μίγματα τσιμέντου-άμμου-FeSO4.  Προκειμένου να σταθεροποιηθεί/ στερεοποιηθεί η σιδηροχρωμιακή σκόνη . η σταθεροποίηση του εξασθενούς χρωμίου αυξήθηκε αναλόγως των ποσοτήτων του τσιμέντου και FeSO4. χρόνος επαφής: 60 λεπτά] (Bulut. Τα αποτελέσματα των δοκιμών TCLP που εφαρμόστηκαν στα σταθεροποιημένα / στερεοποιημένα δείγματα έδειξαν ότι τα δείγματα είναι ασφαλές να διατεθούν σε χώρο υγειονομικής ταφής. 2009). και συν. 30% τσιμέντο Portland και άμμου 16%. δεν επιτεύχθηκε μονολιθικό στερεό υπόλειμμα.Σταθεροποίηση / στερεοποίηση ρύπων  Στις δοκιμές σταθεροποίησης / στερεοποίησης που διεξήχθησαν με μίγμα τσιμέντου-FeSO4. στη σιδηροχρωμιακή σκόνη. Εικόνα 2 : Εκπλυσιμότητα του εξασθενούς χρωμίου από τα σταθεροποιημένα προϊόντα ανάλογα με τις ποσότητες του τσιμέντο και του FeSO4 [λόγος υγρού / στερεού: 20. Η βέλτιστη αναλογία τσιμέντου και FeSO4 προσδιορίστηκε να είναι 30% και 5 φορές τη στοιχειομετρική ποσότητα αντίστοιχα που υπολογίστηκε από τη στοιχειομετρία της μείωσης του εξασθενούς χρωμίου από τον σιδηρούχο σιδήρο σε σχέση με περιεκτικότητα του εξασθενούς χρωμίου. αντίστοιχα.

και συν. και συν. χρόνος επαφής: 60 λεπτά) (Bulut. τοξικό και καρκινογόνο για τους ζωντανούς οργανισμούς. το στάδιο οξείδωσης του χρωμίου δεν είχε ληφθεί υπόψη. το εξασθενές χρώμιο σταθεροποιημένα/στερεοποιημένα στα απόβλητα απελευθερώνεται εντός διαλύματος έκπλυσης (Duchesne. 1997). μόλυβδο και το κάδμιο και τρισθενές και εξασθενές χρώμιο. διαπίστωσαν ότι η αλκαλική φύση του τσιμεντοειδούς προϊόντος μειώνει την διαλυτότητα του τρισθενούς σιδήρου και ψευδαργύρου. Οι Cohen και Petrie μελέτησαν τη διάλυση του χρωμίου και του ψευδαργύρου σε σιδηροχρωμιούχες σκόνες χρησιμοποιώντας στη δοκιμή σταθεροποίησης/στερεοποίησης ως πρόσθετο τσιμέντο. όσο και άλλα βαρέα μέταλλα. et al. Σε ορισμένες έρευνες που σχετίζονται με τη σταθεροποίηση / στερεοποίηση και τη συμπεριφορά απόπλυσης του χρωμίου σε αυτά τα απόβλητα. λόγος υγρού / στερεού:20. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Στις σκόνες που παράγονται κατά την παραγωγή του σιδηροχρωμίου περιέχουν ψευδάργυρο. και συν. είναι αναγκαία η χρήση ορισμένων προσθέτων τα οποία έχουν αναγωγικό δυναμικό για το εξασθενές χρώμιο (Bulut. Σελίδα 15 από 17 . λόγω της περιορισμένης διαλυτότητας του υδροξειδίου του που σχηματίζεται εύκολα σε ουδέτερες τιμές του ρΗ του νερού (ΕΜΠ).Σταθεροποίηση / στερεοποίηση ρύπων Εικόνα 3 : Διακύμανση συγκεντρώσεων εξασθενούς χρωμίου που απελευθερώνεται από τα σταθεροποιημένα προϊόντα σε συνάρτηση με το ρΗ και αναλόγως με την προστιθέμενη ποσότητα άμμου [στοιχειομετρική ποσότητα FeSO4: 5. δεδομένου ότι το εξασθενές χρώμιο είναι εξαιρετικά ευκίνητο. Λαμβάνοντας υπόψη στη μελέτη τους τόσο το τρισθενές και εξασθενές χρώμιο.. 2009). Για το σκοπό αυτό. Ως εκ τούτου.. Το τρισθενές χρώμιο είναι αρκετά σταθερό κατά την επαφή του με το νερό. και συν. 2006). αλλά το εξασθενές χρώμιο στο στερεοποιημένο απόβλητο παρέμεινε ευκίνητο (Petrie. 2004). Μολονότι σταθεροποίηση/στερεοποίηση των κατιονικών μορφών των επετεύχθητε βαρέων μετάλλων των αποβλήτων.. νικέλιο. (Camacho.. οι διαδικασίες που αφορούν στην αποτοξίνωση και ακινητοποίηση του εξασθενούς χρωμίου βασίζονται στην αναγωγή του σε τρισθενές χρώμιο. Η ρύπανση που προκαλεί το χρώμιο είναι ένα σημαντικό περιβαλλοντικό πρόβλημα. 2009)..

Σελίδα 16 από 17 . Παρισάκης Γ.gr/digital/techr/1997/techr_1997_4_83.A. http://library.4 : Τόμ.PDF?Dockey=9100LH7Y. Vol. Duchesne Josée και Laforest Guylaine Evaluation of the degree of Cr ions immobilization by different binders [Άρθρο] // Cement and Concrete Research. Petrie Brett και G. Η μελέτη αυτή κατέδειξε ότι το εξασθενές χρώμιο μπορεί να σταθεροποιηθεί/στερεοποιηθεί. . . Jones.2006. Αρφανάκου Α. 5. 7. 2004.epa.Τόμ.http://nepis. . SW-846.Τόμ. 2. Anomalous transient leaching behavior of metals solidified/stabilized by pozzolanic fly ash [Άρθρο] // Journal of Hazardous Materials. I. Waste with chrome in the Portland cement clinker production [Άρθρο] // Journal of Hazardous Materials. . ώστε να είναι ασφαλής η διαθεση των αποβλήτων στα οποία περιέχεται σε χώρους υγειονομικής ταφής . Chikhi Mustapha [και συν. 2006. B137.2012.2009.1997.2007. 3η. EPA US Environmental Protection Agency [Ηλεκτρονικό] // Test Methods for Evaluating Solid Waste Physical/ Chemical Methods. Ozverdi Arzu και Erdem Mehmet Leaching behavior of pollutants in ferrochrome arc furnace dust and its stabilization/solidification using ferrous sulphate and Portland cement [Άρθρο] // Journal of Hazardous Materials. σε σχέση με τις παραπάνω εργασίες.pdf. Visser M. 8. .. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1.PDF. 36.cgi/9100LH7Y. Jones : R. 19. . 34. R. 4. και Scian A.gov/Exe/ZyPDF. Camacho Lucy Mar και Munson-McGee Stuart H. . και Σκορδίλης Χρ. με τη χρήση ως πρόσθετου μίγματος τσιμέντου – άμμου – θειικού σιδήρου. . .tee. 162.] Experimental Study of Stabilization of Sludge Containing Toxic Metal by Hydraulic Binders [Άρθρο] // Energy Procedia. . εστιάζεται στην μελέτη της συμπεριφοράς του εξασθενούς χρωμίου κατά την σταθεροποίηση/στερεοποίηση με τη χρήση διαφορετικών πρόσθετων. Στερεοποίησησταθεροποίηση τοξικών αποβλήτων [Ηλεκτρονικό]. . Τόμ.Σταθεροποίηση / στερεοποίηση ρύπων Η καινοτομία της εργασίας των Bulut.N. An overview of the history and current operational facilities of Samancor Chrome [Ενότητα βιβλίου] // Southern African Pyrometallurgy 2006. Osverdi και Erdem.1-2 : Τόμ.T. .7 : Τόμ. Trezza M.based solidification [Άρθρο] // Canadian Metallurgical Quarterly. CoehnqJamew Containment of chromium and zinc in ferrochromium flue dusts by cement . 147. 3. Bulut Ulku.1986. 6. κάτω από τις ίδιες . 9.T.

.] ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ [Εργασία].eedsa.ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ [Ηλεκτρονικό] // Σιδηροκράματα.wikipedia. Πανεπιστημιακές εκδόσεις [Ηλεκτρονικό] // Χρώμιο.Θεσσαλονίκη : ΤΕΕ.Δερματάς Δ.pdf.ΕΕΔΣΑ ΕΕΔΣΑ [Ηλεκτρονικό] // ΕΕΔΣΑ Ελληνική Εταιρεία Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων.hydro. http://el.ntua. 11.Νάκος Χ [και συν.2014. 14. http://library. Προοπτικές στη διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων στη χώρα μας [Ηλεκτρονικό]. .Ξενίδης Σταθεροποίηση .pdf.gr/documents/xromio.http://www.org/wiki/%CE%A3%CE%B9%CE%B4%CE%B7%CF%81%CE %BF%CE%BA%CF%81%CE%AC%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B1.2010.2013.2006. 12.Μ. .ntua. 15.Π. 16. http://postgra. . http://press.στερεοποίηση [Ηλεκτρονικό].gr/docs/lessons/48/xenidis/Statheropoiisi_notes. 2005.gr/digital/m2520/m2520_dermatas. 13. Σελίδα 17 από 17 .pdf.Ε.Σταθεροποίηση / στερεοποίηση ρύπων 10. . .gr/Contents.aspx?CatId=44.tee.ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ Πυρομεταλλουργία.