You are on page 1of 1

b) Mối quan hệ biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất

Khái niệm lực lượng sản xuất
- Lực lượng sản xuất là khái niệm dùng để chỉ việc con người chinh phục giới tự nhiên
bằng tất cả sức mạnh hiện thực của mình trong quá trình thực hiện sự sản xuất xã hội, là
cái nói lên năng lực của con người trong quá trình sản xuất tạo ra của cải xã hội.
-Lực lượng sản xuất được tạo thành do sự kết hợp giữa lao động với tư liệu sản xuất mà
trước hết là với công cụ lao động, cũng như khoa học.
Khái niệm quan hệ sản xuất
- Quan hệ sản xuất là quan hệ giữa người với người trong sản xuất và tái sản xuất, bao
gồm:các quan hệ sở hữu đối với tư liệu sản xuất, các quan hệ trong tổ chức quản lý và sản
xuất, các quan hệ trong phân phối sản phẩm sản xuất.
Mối quan hệ biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất:
- Trình độ lực lượng sản xuất thể hiện trình độ chinh phục tự nhiên của con người: biểu
hiện ở trình độ của công cụ lao động, trình độ, kinh nghiệm và kỹ năng lao động của con
người, trình độ tổ chức và phân công lao động xã hội, trình độ ứng dụng khoa học vào
sản xuất.
- Tính chất của lực lượng sản xuất: khi sản xuất dựa trên công cụ thủ công, phân công lao
động kém phát triển thì lực lượng sản xuất chủ yếu có tính chất cá nhân. Khi sản xuất đạt
tới trình độ cơ khí, hiện đại phân công lao động xã hội phát triển thì lực lượng sản xuất có
tính chất xã hội hoá.
- Mối quan hệ giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất là mối quan hệ thống nhất
biện chứng, trong đó lực lượng sản xuất quyết định quan hệ sản xuất và quan hệ sản xuất
tác động trở lại lực lượng sản xuất.
+ Lực lượng sản xuất luôn luôn vận động phát triển, bắt đầu từ công cụ lao động, từ khoa
học công nghệ; quan hệ sản xuất có tính ổn định tương đối. Sự phát triển của lực lượng
sản xuất đến một trình độ nhất định mâu thuẫn với quan hệ sản xuất hiện có đòi hỏi phải
thay đổi bằng một quan hệ sản xuất mới phù hợp với một trình độ mới của lực lượng sản
xuất.
- Mối quan hệ thống nhất giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất tuân theo nguên
tắc khách quan: quan hệ sản xuất phụ thuộc vào thực trạng phát triển của lực lượng sản
xuất.