You are on page 1of 16

HISTORIA DHE

POLITIKA E EVROPES
Ass.Prof.Dr. BEKIM BALIQI
Ligjerata I

Syllabusi -OBJEKTIVAT

Ky kurs synon t pajis studentt me nj njohuri


themelore pr fazat kryesore t integrimit evropian, si
dhe t politikes t Bashkimit Evropian dhe
funksionimin te tij.
Temat do t prfshijn nj prmbledhje t Historis s
Evrops, historis se integrimit evropian, qasjet
kryesore pr integrimin, institucionet kryesore,
politiken brenda BE-se dhe jasht saj, si dhe disa
fusha t politiks (politika e jashtme, politika
monetare, politika e zgjerimit).
Dhe deri te zhvillimet e fundit ne Evrope, duke
prfshir marrdhniet e BE-se me vende tjera ne
arenn ndrkombtare si dhe procesin e zgjerimit te
saj.
2

Ligjeratat
1. Historiku dhe zhvillimi i Evrops
2. Koncepti dhe teorit e integrimit
3. Zhvillimi i hershem i BE-se
4. Themelimi i Bashkimit Evropian
5. Institucionet dhe Politika e BE-se
6. Politikat Agrare dhe Regjionale te BE-se
7. Politika e Jashtme dhe e Siguris
8. Politikat e Zgjerimit
9. Politikat e BE-se dhe Ballkani
10. BE-ja ne Marrdhnie Ndrkombtare
11. Sfidat e BE-se
12. Evropianizimi
13. Integrimi i Kosovs ne BE
14. Testi Prfundimtar

CSHTJET Q DO T
DISKUTOHEN

Cila sht ideja e Evrops?Cila faza jan te rndsishme


gjate zhvillimit te ksaj?
Cilat jan teorit kye te integrimit?
Si u zhvillua Evropa ne kontekstin historik?
ka ishin forcat shtytse ne themelimin e Unionit Evropian?
Cilat institucione jan shtyllat e BE-se ?
Si funksionojn politikat sektoriale ne BE?
Si e ndryshon zgjerimi BE-ne?
far raportesh ka BE-ja me vendet e Ballkanit?
Cila sht pozita e BE-se n rrafshin global?
Me far sfidash ballafaqohet BE-ja?
A ekziston qytetari dhe identiteti Evropian?
Si sht perspektiva evropiane e Kosovs?

KRITERET PR KRYERJEN ME
SUKSES T LNDS
Nga studentet pritet qe te respektojn vlerat dhe
perspektivat e ndryshme n klas, respektojn
orarin e fillimit dhe mbarimit t ligjrats si dhe
respektojn kodin e mirsjelljes dhe etikn
akademike
Obligimet e mposhtme vlejn pr t gjith
studentt:

1. Vijimi i kursit
2. Leximi i kapitujve nga tekstet e udhzuara
3. Te shkruaj nj recension (max.1300 fjal) n konsultim
me ligjruesin.
4. Angazhim dhe diskutim prgjat ligjrimit t kursit
5. Kalimi me sukes i testit perfundimtar.

METODA MSIMDHNSE
Nga

studentet pritet vijueshmria e rregullt dhe pjesmarrja


aktive ne ligjrat.
Gjithashtu krkohet qe prmes debateve dhe diskutimeve, si dhe
prgatitjeve te vazhdueshme nga materialet e dhna msimore.
Recensioni i kaptins te ndonj libri prkats, artikujt relevant te
shkencave politike ne forme te parashtrimit te pyetjeve adekuate
ne lidhje me temn e kursit jan pjes prbrse e vlersimit.
Kjo prfshin edhe prezantimi dhe diskutimin e saj (10-15 minuta).
Si dhe refleksionet ndrvepruese rreth ceshtjeve e temave
themelore gjate ligjratave do te jene pjese e rndsishme e
vlersimit te prgjithshm.
Ligjrata do te organizohet ne forme interaktive dhe me shembuj
e referenca nga burime relevante shkencore.

REZULTATET E PRITURA

Pas prmbylljes s suksesshme t ktij kursi,


studentet do te jete ne gjendje t njihen me
rrjedhat historike t ideve dhe qasjeve politike
n koh dhe hapsira t ndryshme rreth BE-se,
te prcaktojn me mire fazat, faktort dhe
aktoret relevant ne politiken e BE-se dhe
do te jene ne gjendje te kuptojn me qart rolin
e BE-se qe ka ne kto ne shoqri dhe ne politike
si dhe do te fitojn njohuri t thelluara rreth
Evrops ne trsi, si ne aspektin politik ashtu
edhe social, kulturor e ekonomik.
7

Literatura
Literatura baz:
Desmond Dinan (2010) Historia e Integrimit Evropian.
AIIS:Tirane
Desmond Dinan (2010) Politikat e Bashkimit Europian. AIIS:
Tirane
Paskal Fonten (2006) Evropa ne 12 Leksione. (mund te
shkarkoni ne;
euiccks.com/uploads/files/EU_in_12_Lessons_ALB_FINAL.pdf
Literatura plotsuese:
Bache, Ian and Stephen George (2006) Politics in the European
Union (second edition). Oxford: Oxford University Press
Helen Wallace, Mark Pollack and William Wallace (eds) (2005)
Policy-Making in the European Union (5th edition). Oxford:
Oxford University Press.

Historiku i shkurt i Evrops

Kontinent dhe kufijte e Evropes? Sa shtete?


Perfshin 2% e siprfaqes s Toks dhe 731 Mio.
banor ose rreth 11% te popullsise boterore.
Emertimi i EVROPES= mitologjia greke
Njeriu Neandertal rreth 150.00 dhe Homo sapiens
35.000 vjet p.e.s
Dokumentimi nga Iliada 700 p.e.s
Greqia antike (Athina, Sparta etj.) dhe ndikim i saj ne
demokraci, filozofi, polis etj.
Republika Romake rreth 500 p.e.s
Perandoria Romake (pax romana) nga shek.I dhe
trashegimia e saj ne ligj, qeveri, arkitekture etj.
9

10

Idea e Evropes

Koha e migrimeve te popujve dhe pushtimeve


Feudalizmi dhe Absolutizmi
Mesjeta si nata e erret, me epidemi si murtaja,
thatesira etj.
Renia e Konstantinopolis(Stambollit)1453
Rilindja dhe Humanizmi ne Evrope
Zbulimi i Amerikes dhe ekspanzioni oqeanik
Krijimi i shteteve moderne dhe lindja e
nacionalizmit
Idete per Evropen pas Revolucionit Francez
shtohen

11

Kthesat paradigmatike
Paqja e Vestfalis (1648) dhe Sovraniteti
Kongresi i Vjens (1815) dhe Koncerti i
Evrops
Kongresi i Berlinit (1878) dhe rifigurimi i
shteteve
Iluminizmi dhe idete per Federalizmin e
Evropes
Lufta e I dhe sidomos Lufta e II-te boterore
shkas per rezonim me te arsyeshem!

12

Evropa pas luftes se II


boterore.

1945: Rindertimi i infrastruktures,


industrise dhe ekonomise.
1948: Plani Marshall (rreth 1 Mrd. US-$
per Austrine)
1950- Integrimi I tregut perendimor
1960- EFTA (tregu i brendshem
europian)
1970- Zgjerimi
1980-Thellimi
1990-Themelimi dhe harmonizimi
13

Evoluimi i Konceptit te Shtetit

Shteti modern (weberian)

Statik

Qeveria

Hierarkia

Pushteti (ne force)


Pushteti I centralizuar dhe elitist
Qytetaret lojal dhe homogjen

Kultura politike e kontrolluar


dhe unike

Aktor I pavarur ne sistemin


nderkombetar

Shteti pasmodern
Dinamik
Qeverisja
Heteroarkia (Network)
Pushteti (shumenivelesh)
Pushteti i decentralizuar
dhe pluralist
Qytetaret kritik dhe
heterogjen
Kultura politike difuse dhe
pjesmarrese
Aktor I ndervarur ne
sistemin nderkombetar

14

Organizatat
Nderkombetare

Mbi baza gjeostrategjike e gjeopolitike jane te


krijuara keto O.N si;
Organizata e Shteteve Amerikane (OAS),
Liga Arabe, Organizata e Unitetit Afrikan (OAU),
Asociacioni i Kombeve t Azis Juglindore (ASEAN) etj.

Apo edhe interesave ekonomik me karakter


regjional si p.sh: Central European Free Trade
Association(CEFTA), North American Free Trade
Agreement (NAFTA) etj.
Si dhe organizatat tjera pr shtje sigurie si p.sh
Organizata e Paktit Veri-Atlantik(NATO), Organizata
pr Siguri dhe Bashkpunim ne Evrope- (OSBE), si
dhe dikur Organizata e Paktit t Varshavs.
15

BE sui generis apo?


A

eshte BE vetem modeli fillestar i


regjionalizimit?
A do te funksionoj dhe si?
Cka eshte e vecante te BE-ja?
Cili nivel eshte vendimtar:
Mbikombetar, Kombetar, Rajonal apo
Lokal?
A eshte BE nje Pax Europiana?
16