You are on page 1of 10

VII.

Ulusal Temiz Enerji Sempozyumu, UTES2008


VII. Ulusal
Temiz Enerji Sempozyumu, UTES2008
2008,
stanbul

17-19 Aralk

17-19 Aralk 2008, stanbul

D O ALGAZ DN MNDE YANMA VE BACA UYUMU


S erkan K ELE ER 1 , Selim Serkan SAY 2 , A bdlkadir Alper AKGNGR 3
U GETAM A. .
amlk Mah. Yahya Kemal Beyatl Cad. No:1
3 4906 Kurtky-- P endik/ STANBUL
s keleser@ ugetam.com.tt r;; ssay@ ugetam.com.tr; aakgungor@ ugetam.com.tr

zet
lkemizde do
al gazn retim ve snma amal kullanm olduka yaygnla m tr. lkemiz
gndemine evreci, ekonomik ve verimli bir yakt olarak giren do
al gazn kaynaktan son
tketiciye kadar geen serveni do
rultusunda i tesisatlarn projelendirmesi ve imalat byk
nem arz etmektedir. Maalesef lkemizin yapla ma konusundaki arpkl
ve
kontrolszl
do
al gaz tesisatlarnn da tasarm ve projelendirmesini gle tirmektedir.
Tesisatlar mevcut bir bina zerine in a edilmektedir. Servis kutularndan ba layp yakc cihaz
ve bunun son noktas olan atk gazn tahliye edildi
i bacalar i tesisatta en nemli yeri
olu turmaktadr. Do
algaz kullanlmaya ba lanan binalarda ya anan sorunlarn en nemlisi
bacalarda kar la lan sorunlardr bu nedenle baca sistemleri standartlara uygun planlanmal
ve monte edilmelidir. Ayrca statik gvenlik, yangn gvenli
i ve akm tekni
i lmlerinin
yan sra kan gazlar nedeniyle olu an s ve nem zorlanmalarnn yap fizi
i kurallarna
uygunlu
u da gz nnde bulundurulmaldr.

A nahtar Kelimeler: Doal gaz, yanma, baca, evre


A bstract
Natural gas usage for heating and production has become fairly widespread in our country.
Natural gas is an environmental, economical and productive fossil fuel. By the way, from
source to end user plumbing, design and production of installations are also important.
Because of unsystematic construction and lack of control of buildings, design and project of
natural gas indoor installations in this kind of buildings is very difficult. Generally gas
installations construct on existent buildings. Installations from service boxes to burning
appliances are important. However, the chimneys that are the end point of appliances have the
most importance for safety and environment. The most important problem that occurs in the
natural gas using buildings is chimney problems. Thats why chimney systems should be
planned and constructed conform to standards. Additionally, static safety, fire safety and heat
and moisture forces that because of flue gas should be conform to construction physics rules.

K ey W ords: Natural Gas, combustion, chimney, environment

617

VII. Ulusal Temiz Enerji Sempozyumu, UTES2008


VII. Ulusal
Temiz Enerji Sempozyumu, UTES2008
2008,
stanbul

17-19 Aralk

17-19 Aralk 2008, stanbul

1 . G R
lkemizde her yl baca problemlerinden dolay birok insan hayatn kaybetmektedir.
Baca mimaride yapnn belirleyici
elerinden biridir. Bu yzden mimari tasarm a amasnda
mutlaka nem verilmelidir. Sa
lkl ve gvenli bir ya am iin bacalarn do
ru tasarlanmas ve
kontrol konusunda duyarl olunmaldr. Modern bir bacann farkl talepleri kar layabilmesi
gereklidir. Estetik, konfor ve gveni bir arada sunabilen niversal bir baca sistemi tercih
edilmelidir. Do
algaz kullanlmaya ba lanan binalarda ya anan sorunlarn en nemlisi
bacalarda kar la lan sorunlardr. Bu sorunlar arasnda zararl emisyonlar nedeniyle
zehirlenme ve lmler, evre kirlili
i, yaktn verimsiz yaklmas, a r yakt tketimi,
bacadan kaynaklanan yangnlar ilk akla gelenlerdir. Bu nedenle baca sistemleri standartlara
uygun ekilde planlanmal ve monte edilmelidir.
2 .Y
Y ANMA
Yakt gazlar tutu turulduklar zaman havann oksijeni ile birle erek yanar. Bir gazn
yanmas, ierisinde bulunan kimyasal enerjinin kuvvetli bir scaklk ve k reterek ortaya
kt
kimyasal ve fiziksel bir olaydr.

ekil 1.Yanma Denklemi


Do
al gaz ba lca metan gazndan olu mu tur. Metan (CH4) havann oksijeni ile
birle erek karbondioksit gaz ve su buhar olu turur. E
er baca kesiti, konstrksiyonu,
malzemesi ve yaltm yeterli de
erleri sa
lamyorsa; baca gazndaki su buharnn baca iinde
yo
u masna neden olur. 1 kg odunun yanmas sonucu 1 m3, 1 litre fuel-oilin yanmas sonucu
1 m3, 1 m3 do
al gazn yanmas sonucunda 2 m3 su buhar, yani 1,6 litre su olu tu
u gz
nne alnd
nda do
al gaz kullanlmas halinde bacada yo
u mann daha fazla meydana
gelece
i anla lr. Do
al gazl yakc cihazlarn ba
land
baca konstrksiyonu standartlara
uygun olmas ve standartlara uygun hesaplanmas ok nemlidir.

618

VII. Ulusal Temiz Enerji Sempozyumu, UTES2008


VII. Ulusal
Temiz Enerji Sempozyumu, UTES2008
2008,
stanbul

17-19 Aralk

17-19 Aralk 2008, stanbul

Do
al gazn hava ile tam yanma reaksiyonu;
3

CH4 + 2 O2 + 8 N2  CO2 + 2 H2O + 8 N2 + ENERJ eklindedir.1 m do


al gaz, 2 m oksijen
3

ile yanarak; 1 m karbondioksit ve 2 m su buhar olu turmaktadr. Her 1 m oksijen iin 4 m

azot reaksiyona girip kmaktadr. Sa


lkl bir yanma iin hava fazlalk katsaysnn iyi
seilmesi ok nemlidir. Ayn ekilde yanma veriminin yksek olmas ve baca gaz
direnlerinin d k olmas arzu edilir [1, 3].
3 . B ACA GAZI EM SYON DE ERLER
Baca gazlarndan tm canllar etkilenmektedir. Tehlike yaratan emisyonlarn zararl
olmamas iin max. de
erler belirlenmi tir. Bu de
erler ppm ya da mg/m3 olarak endstriyel
kaynakl hava kirlili
inin kontrol ynetmeli
inde verilmi tir (Tablo 1) [1].
Tehlike yaratan baca gaz emisyonlar;
a)Yakta bal emisyonlar: Tozlar, halojenler ve a
r metaller, karbondioksit (CO2), Kkrt
dioksit (SO2),
b)Prosese bal emisyonlar: Karbon monoksit (CO), hidrokarbonlar (CxHy),
c)Yakt ve Prosese bal emisyonlar: Tozlar, halojenler ve a
r metaller, Azot oksitler ( NOx)
eklindedir.

Tablo 1. Baca gaz emisyon snr deerleri

3 .1. K t Yanmann Sonular


Kt yanma sonular; verimsiz snma, enerji kayb, zehirlenme tehlikesi, hava
kirlili
i, yangn tehlikesi, kl, kurum, kt koku olarak saylabilir.
3 .2.Y
Y anma rnleri
Tam yanma sonucunda her zaman su ve karbondioksit ortaya kar. Bacann kesiti,
yksekli
i, szdrmazl
, s gei direnci ve konstrksiyonu, yanma havasnn temini, s
619

VII. Ulusal Temiz Enerji Sempozyumu, UTES2008


VII. Ulusal
Temiz Enerji Sempozyumu, UTES2008
2008,
stanbul

17-19 Aralk
17-19 Aralk 2008, stanbul

reten cihaz ile ba


lant borusu iin gereken basn ve hava direncini kar layacak ekilde
olmaldr. A a
da ba lca yanma rnleri ve zellikleri sralanmaktadr.
3 .2.1.. H idrokarbon
Tam yanmann gerekle medi
i veya alev scakl
nn d k oldu
u durumlarda
olu ur. Biro
u zehirleyici, bazlar ise kansere yol acdr. Yanma verimini d rr, evreyi
kirletir.
3 .2.2. K arbondioksit
Karbon yanma esnasnda oksijen ile birle erek, CO2 olu ur. CO2in ortama atlmas %
50ye varan iklim de
i ikliklerine yol amaktadr. CO2 emisyonunu azaltmak iin, yanma
prosesinin iyile tirilmesi ve petrol trevi yaktlarn kullanmndan kanlmas gerekmektedir.
Karbondioksitin yksek konsantrasyonu beyin hcrelerini uyu turur. D k konsantrasyonu
ise nefes alma zorlu
una sebep olur. Atmosferde % 0,0314 (314 PPM) olan de
er, al lan
ortamlarda % 0,5 (5000 PPM) oldu
unda insan organizmas iin zararldr.
3 .2.3. Karbon monoksit
CO kokusuz ve zehirleyici bir gazdr. CO eksik yanma sonucunda veya alev
scakl
nn ok abuk d t
durumlarda olu ur. Kurum ve hidrokarbon gibi istenmeyen
di
er yanma rnleri de CO ile birlikte olu ur. CO ayrca cihazn veriminin d mesine sebep
olur. al lan ortamlarda CO snr de
eri; 30 PPM yani, % 0,003 tr. Karbon monoksit
renksiz ve kokusuz olup ba lang a amasnda hissedilmez, kandaki hemoglobin ile hzla
birle erek karboksihemoglobin olu turur. Solunum halinde, hayati nem ta yan kandaki
oksijeni bloke ederek ani baylmalara neden olur. Alttaki ekilde de grld
gibi solunum
havasnda 300 PPM de
erinde CO olmas halinde 2 saat ierisinde kandaki hemoglobinin %
20si ile birle ir ve i gremez hale gelinmesine neden olur. al ma durumunda veya a
r
al ma durumunda insann daha fazla solumaya ihtiyac olaca
iin zehirlenme sresi
ksalr. Bu oran % 60a ula t
nda lmcl olur.

ekil 2. CO orannn alma durumu ve zamana gre zehirleme etkisi ve lm

620

VII. Ulusal Temiz Enerji Sempozyumu, UTES2008


VII. Ulusal
Temiz Enerji Sempozyumu, UTES2008
2008,
stanbul

17-19 Aralk

17-19 Aralk 2008, stanbul

3 .2.4. A zot Oksitler


Azot renksiz ve kokusuz bir gazdr, ok yava reaksiyon gsterir, yanma olayna
katlmaz, belli scaklklarda O2 ile birle erek ok zehirli olan NOxleri olu turur, NO2 iin
al lan ortamlarda max. snr de
er 5 PPMdir [1, 2, 3].
4 . B ACAL
L AR
Trkiyede konutlarda ve sanayi tesislerinde bacalara proje ve uygulama a amasnda gerekli
nemin verilmedi
i bilinmektedir. lkemizde 1990l yllardan itibaren do
al gaz kullanmna
geilmesiyle, bacalarn nemi bir kat daha artm tr. Dnyada, baca ve ba
lantlarnn
standartlara uygun olarak imal edilmemesi nedeniyle enerji kayplar ve zehirlenmeler
nedeniyle lmler meydana gelmektedir.
Bu problemlerin a labilmesi, kombi, soba, kazan gibi do
al gazla al an yakc cihazlarn
verimli al abilmeleri, temiz bir evre ve yap sa
laml
asndan bacalarn; kesit ve
yksekli
inin uygun olarak belirlenmesi, malzemesinin do
ru seimi, konstrksiyonu ve
mukavemeti, szdrmazl
nn sa
lanmas, s yaltmnn yaplmas ok nemlidir. Do
ru
de
erlerin belirlenebilmesi iin yanma, yo
u ma, basn ve s ykyle ilgili de
erler
bilinmelidir. Bilhassa do
al gazn kimyasal yaps ve yanma rnlerinin, baca eki i ve
boyutlandrmaya do
rudan etkisi vardr [4].
lkemizde kullanlan konut bacalarn ana gruba ayrabiliriz;
- Adi bacalar
- Mstakil (Ferdi) bacalar
- Ortak ( nt) bacalar
4 .1. A di Bacalar
Tek kolon halindedir. Zeminden atya kadar ykselir. Birden fazla birim kullanr. Bu
tip bacalara do
al gaz cihazlar ba
lanmaz.
4 .2. Mstakil B acalar
Tek kolon halinde hitap edece
i birimden atya kadar ykselir. Sadece bir birimin
kullanm mevcuttur. Ortak atk gaz borular sadece ferdi bacalara ba
lanabilir.
4 .3. nt Bacalar
Zeminden atya kadar ykselen ana baca ve buna ba
lanan her birime ait
bran manlardan meydana gelen bacaya nt baca denir. Bu tip bacalara do
al gaz cihazlar
ba
lanmaz. Alttaki ekilde her bacann yaps grlmektedir.

621

VII.
Ulusal Temiz Enerji Sempozyumu, UTES2008
VII. Ulusal Temiz Enerji Sempozyumu, UTES2008
2008, stanbul

17-19 Aralk

17-19 Aralk 2008, stanbul

ekil 3. Baca eitleri


5 . BACA TASARIMININ NEM
Is sistemlerinde yaktn yanmas sonucu a
a kan egzoz gaznn ortamdan
uzakla trlmas iin bir bacaya ihtiyacmz vardr. Baca, bu grevini yaparken de yanmann
sa
lanabilmesi iin gerekli vakumu da olu turur. Ayn zamanda baca gaz ierisinde bulunan
zehirli bile enlerin insanlara olan etkisini azaltabilmek iin gazn at zerinden atmosfere
atlmasn sa
lar.
Bacalar, beton, tu
la, elik veya plastik malzemelerden yaplabilir. Bazen kendi
kendini ta yabilen, yere monte edilebilen, bazen de elik konstrksiyona veya yanda bulunan
mevcut yapya dayandrlarak kurulan veya gerdirme halatlar vastasyla dik durmas
sa
lanan bacalar olabilir.
Bacann tasarmn yapabilmek ok ciddi bir al ma gerektirdi
i gibi ayn zamanda
di
er mhendislik bilimlerinden de bilgi birikimi gerektirir (Yanma, metalrji, di
er
malzemeler, makine, zel ve yap mhendisli
i). Bacann tasarmn yapacak olan ki i hem
mhendis olmal hem de baca tasarmnda uzman olmaldr [5].
5 .1. B acann G revleri::
Dumanlarn ate likten atmosfere iletilmesini sa
lamak, gvenli yanmann devam iin
hava - oksijen iletimini temin etmek ve atk gazlarn evreye zarar vermeden ula trlmasn
sa
lamak ba lca grevleridir.

622

VII. Ulusal Temiz Enerji Sempozyumu, UTES2008


2008,
stanbul
VII.
Ulusal
Temiz Enerji Sempozyumu, UTES2008

17-19 Aralk
17-19 Aralk 2008, stanbul

Bacadaki do
al eki gc, baca iinde bulunan gaz ile atmosferdeki hava arasndaki
yo
unluk farkndan kaynaklanmaktadr. Atk gaz bilindi
i zere havadan daha hafiftir. Bu
hafifli
i de a a
daki sebeplere ba
layabiliriz;
1. Hava ve duman sndklar zaman geni lerler ve daha hafif hale gelirler.
2. Duman havadan daha scak oldu
u iin daha hafiftir.
3. Duman ayn bir uan balonun snnca ykseldi
i gibi ykselmektedir.
Dumann ak n sa
layan gc (dumann ykseli ini sa
layan etken) duman ile atmosferdeki
scaklk fark belirler. Bu scaklk fark genellikle sabit de
ildir ve 10 mlik bir bacada 50
Palk bir ykselme olur.
5 .2.. 1 .D
D Hava Scakl
Yllk De
i im

ekil 4. D Hava Scakl Yllk Deiim Grafii


5 .2.. 2 . B arometrik De
er
Barometrik de
er; atk gazn ykselmesini azaltarak veya d rerek etki etmektedir.
Barometrik de
erin art atk gazn ykselmesini arttrmakta, d mesi ise ykselmeyi
d rmektedir. Atmosfer basncnn 1040 mbara kmas duman ak n % 3 artrmaktadr.
Atmosfer basncnn 960 mbar a d mesi duman ak n % 5 d rmektedir.
5 .2.. 3 . J eodezik Ykseklik
Jeodezik yksekli
in artmasyla hava ve duman inceldi
inden baca eki i de
d mektedir. Hava ve duman inceldike yo
unluk fark azalr ve buna ba
l olarak da atk
gazn ykselmesi azalmaktadr.

623

VII. Ulusal Temiz Enerji Sempozyumu, UTES2008

VII. Ulusal Temiz Enerji Sempozyumu, UTES2008


2008, stanbul

17-19 Aralk 2008, stanbul

17-19 Aralk

ekil 5. Duman Ak ve Jeodezik Ykseklik ilikisi


5 .3. B a cada duman ak n gle tiren etkiler
5 .3.1. B aca Kayplar
Borular, dirsekler, sapmalar, ap de
i ikli
i, baca malzemesi, dirsekler, szdrmazlk
elemanlar, redksiyon gibi elemanlardan kaynaklanan basn kayplar ve yaltmsz ya da
kt yaltmdan kaynaklanan so
umalar, so
uk havann bacaya szmasndan kaynaklanan
so
umalardan kaynaklanan s kayplar. Bacadaki s kayb yaltm snfyla ilgilidir. Ayn
kesitte 160 C atk gaz giri scakl
nda;
Tu
la rg baca / Yapma baca
(ISOKERN)Yaltml i baca / (ANKI) yapma baca
elik baca - 40 mm yaltml

Scaklk kayb 12 18 C/m


Scaklk kayb 6 12 C/m
Scaklk kayb 2 4 C/m

5 .4. B aca eki ine R zgrn Etkisi


Yaplar, a
alar, tepeler, da
lar gibi co
rafi etkiler, rzgr etkilerini de
i tiren
engellerdir. Rzgar atk gaz ak n artrd
gibi d rebilir ama baca eki ini +30 Pa ile -70
Pa arasnda etkileyebilir ve bina evresinde farkl basn blgeleri olu turur.
5 .5. Y o
u ma
Bacalarda yo
u ma olu mas; baca i yzey scakl
nn d kl
, baca gaz hznn
d kl
, brlrn faslal al mas, baca gazndaki su buhar miktar, hava fazlalk
katsays, yanma rnleri iindeki CO2 yzdesi gibi faktrlere ba
ldr. Yo
u ma, baca
gazndaki su buhar scakl
nn so
uk yzeylerde yo
u ma/i
lenme noktasna d mesiyle
olu ur ve pratikte 56 C civarndadr. Baca i yzeylerinin so
umasn nlemek iin iyi bir
yaltm uygulanmas ve baca kesitinin uygun seilmesi gerekir. Yo
u ma olmamas iin baca
k ndaki baca gaz scakl
, yo
u ma noktasnn altna d memelidir. Bu tip bacalara
yo
u ma bacalar denir. E
er baca iindeki scaklk, yo
u ma noktasnn altna d erse
yo
u ma ba lar ve baca malzemesi zarar grr. Yo
u an sudan baca malzemesinin zarar
grmemesi iin, neme dayankl baca malzemesi kullanlmaldr.
5 .6. G eri Tepme
Baca gaz hz d kken, so
uk havann baca ierisine girmesi ile eki d mekte ve
geri tepme olabilmektedir. zm uygun kesit seimidir.
624

VII. Ulusal Temiz Enerji Sempozyumu, UTES2008


2008,
stanbul
VII. Ulusal
Temiz Enerji Sempozyumu, UTES2008

17-19 Aralk
17-19 Aralk 2008, stanbul

6 . B ACA PLANLANMASI
Dz bir atda, at zerinde kalan baca yksekli
i en az 100 cm olmaldr. at
zerindeki ykseklikler, bacann at zerinde kalan ksmnn yksekli
ini etkiler. Baca,
balkon ve pencerelere yakn olmamaldr. Terasl yaplarda baca, binann en yksek ksmnn
oldu
u yerden kmaldr. at malzemesi yanabilir maddelerden yaplm sa, at zerinde
kalan baca yksekli
i en az 80 cm olmaldr. Ah ap atlar, shingle gibi yanmaz bir malzeme
ile izole edilmelidir [5].
7 . B ACA PROBLEMLER N N NEDENLER
Tasarm, yapm yetersiz bacalarda yo
u ma, donma ve buhar difzyonu nedeniyle
birtakm problemler olu ur. Yo
u ma suyunun asit zelli
inde (PH=2,53) olmas, baca
malzemesinin tahribatna, kmesine, yklmasna ve bacann tkanmasna neden olur. Tehlike
yaratarak can kayplarna yol aan zararlar verebilir.
1) Baca gaz scakl
ndaki 20Clik bir azalma s reteci verimini yakla k % 1 artrr.
2) Sv ve gaz yakt yaklan s retelerinin atk gazndaki yksek su buhar miktarndan
dolay bacalarda yo
u ma ve asit olu umu tehlikesi daha fazladr.
3) Y
ma bacalarn yap malzemesinin fazla olan kitlesi baca gazndan daha ok s
absorbe eder, baca gaznn so
umasna ve baca eki inin azalmasna sebep olur.
4) Yetersiz s yaltm ve ok byk baca kesitleri baca gaznn ok abuk so
umasna
ve scakl
nn d mesine ve baca eki inin azalmasna sebep olur [4, 5].
8 . B ACA GAZI ZEH RLENME OLAYLARININ NEDENLER
1 ) Do
al gaz yakc cihazlarnn ba
land
kgir bacalarn temizlenmemesi, bakm
yaplmamas veya baca malzemelerinin standartlara tam uygun olmamas nedeniyle
zaman ierisinde deformasyona u
ramas,
2 ) Baca ba l
olmamasndan dolay rzgrl havalarda baca tepmesi olmas ve ya
mur
suyunun baca ierisine girerek baca malzemesine zarar vermesi,
3 ) Baca sensrnn olmamas veya yetkisiz ki iler tarafndan iptal edilmesinden dolay
standartlarda belirtilen grevini yapamamas ve d arya atlamayan baca gaznn i
ortama yaylarak risk olu turmas,
4 ) Abonelerin yakma tesisinin bakm, onarm ve bacann temizlenmesini ynetmeliklerin
gerektirdi
i artlarda ve zamanda yaptrmamas,
5 ) Bacal ve ak yanmal cihazlarn kullanld
mahalle alm olan menfezlerin
sonradan iptal edilmi veya kapatlm olmas,
6 ) Do
al gaz kullanan abonelerin tesisata ynelik ve izinsiz olarak tadilat i lemleri
yaparak tesisat uygunsuz hale getirmeleri,
7 ) Baca yapmnda kullanlan malzemelerin standart d malzemeler olu undan dolay
bacada meydana gelen yo
u ma suyunun baca malzemesine zarar vermesi,
8 ) n aat a amasnda baca yaplrken baca i en kesitlerinin daraltlmasndan dolay baca
eki inin sa
lanamamas,
9 ) Baca eki inin bozulmas ve baca gaznn d atmosfere tahliye edilememesi sonucu
bacada ve yakc cihaz davlumbaz etrafnda y
ntya neden olmas,
1 0)
Abonelerin do
algazl yakc cihazlarnn bakmn yaptrmamalar veya
yetkisiz ki ilere yaptrmalar [1, 2, 3].
625

VII. Ulusal Temiz Enerji Sempozyumu, UTES2008


VII. Ulusal
Temiz Enerji Sempozyumu, UTES2008
2008,
stanbul

17-19 Aralk
17-19 Aralk 2008, stanbul

9 . S ONULAR
Bacadan kaynaklanan problemlerin giderilmesi, can ve mal emniyetinin sa
lanmas temiz
bir evre ve ekonomik bir yakt tketimi iin a a
daki hususlara dikkat edilmesi
gerekmektedir;
-

Bacalar daraltlmamal, keskin dirsek gibi sert ve ksa gei lerden kanlmaldr.
Baca apkas baca kesitini daraltmayacak ekilde yerle tirilmelidir.
Baca hzlandrma paras min 30 cm olmal ve yksek direnlerden kanlmaldr.
Bacay yo
u ma riskinden kurtarmak iin bina iinden geirilmeye al lmaldr.
D ortamdan geirilecek bacalarda s yaltm yaplmaldr.
Baca, cihaz tipine uygun ve yeterli ykseklikte olmaldr.
Bacalar szdrmaz zellikte olmaldr.
Bacalarn yapmnda, deprem olgusu dikkate alnmaldr.
Bacalar en fazla bir sapma yapmal, mmkn oldu
unca sapmalardan kanlmaldr.
Kagir bacalarda przllk dikkate alnmal, baca ii ve d svanmaldr.

1 0.K
K AYNAKLAR:
1 . Kele er, S., Yetik, A. (2000), Do
al Gaz Tesisatlarnda Baca Uygulamas, GDA
Teknik Yaynlar, No: 8.
2 . Da
sz, K. (1993), Bacalar, ZOCAM Teknik Kitaplar.
3 . ISISAN al malar, Do
al Gaz Tesisat, Bacalar ve Beton Kaideler
4 . TS 11383, (1994) Bacalar Metal Konut ve Benzeri Binalar in
5 . Gk, E., (2005), Baca Sistemleri, 1. Ulusal Konya Do
algaz Sempozyumu ve Sergisi
Bildiriler Kitab, Konya.

626