You are on page 1of 30

I HC DN LP PHNG NG

---

CHUYN
Mn hc: Kinh t quc t

TI:

Quan im ca ng Cng Sn Vit Nam

v Hi nhp Quc t qua cc vn kin ca ng

GV hng dn: PGS. TS Kim Ngc


Nhm SV thc hin: Nhm 06

***
H Ni, thng 03/2016

NHN XT CA GIO VIN HNG DN

..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
H Ni, ngy thng nm 2016
Gio vin hng dn

Trang 3 | 30

Danh sch thnh vin nhm

1- Nguyn Kin Cng

511401013

2- Hong Thanh Hi

509411226

3- Phm Vn Tin

510411297

4- inh Xun Hng

511401039

5- Trn Ngc Huyn

510402039

6- L nh Bc

511402012

7- Phng Thnh Cng

511402016

8- Ng Vn ot

511402022

9- Tng Vng Hunh

511402034

10- Nguyn Hong Quc Huy

511402035

11- on Mnh Dng

512401006

12- Trnh Th Dung

513401214

13- ng Th L Giang

513401216

14- Nguyn Phng Oanh

513401246

15- Trn Phng Tho

513401254

16- H Thu Trang

513401273

17- Nguyn Th Yn

714403201

18- Nguyn Hong Gip

715402002
Trang 4 | 30

19- inh Yn H

715402003

20- Nguyn Trng Ngha

715402005

Trang 5 | 30

Mc lc

1. Khi nim v Hi nhp quc t

1.1.nh ngha khi nim hi nhp quc t


1.2.Ni hm ca hi nhp quc t
1.2.1. Hi nhp kinh t quc t
1.2.2. Hi nhp chnh tr
1.2.3. Hi nhp an ninh-quc phng
1.2.4. Hi nhp v vn ha-x hi

2. Qu trnh hnh thnh, pht trin ch trng

10

hi nhp quc t ca ng
2.1.T tng ca Ch tch H Ch Minh
2.2.i hi IV
2.3.i hi VI
2.4.i hi VII
2.5.i hi VIII
2.6.i hi IX
2.7.i hi X
2.8.i hi XI
2.9.i hi XII
3. Nhng quan im c bn ca ng v hi
nhp quc t
4. Kt qu Hi nhp Quc t
4.1.Thnh tu
4.2.Hn ch v Thch thc

9
9

12
13
15

15
15
16
16
17
17
17
Trang 6 | 30

18
18
21

24
24
27

Trang 7 | 30

1. Khi nim Hi nhp Quc t


Hi nhp quc t l mt qu trnh pht trin tt yu, do bn cht x hi ca lao ng
v quan h gia con ngi. S ra i v pht trin ca kinh t th trng cng l ng lc
hng u thc y qu trnh hi nhp. Hi nhp din ra di nhiu hnh thc, cp v trn
nhiu lnh vc khc nhau, theo tin trnh t thp n cao. Hi nhp tr thnh mt xu th
ln ca th gii hin i, tc ng mnh m n quan h quc t v i sng ca tng quc
gia. Ngy nay, hi nhp quc t l la chn chnh sch ca hu ht cc quc gia pht trin.
Nhng nm gn y, hi nhp quc t tr thnh ngn t kh thn quen vi hu ht
ngi Vit Nam. Trong cng s, nh trng, qun nc trn h ph, thm ch c thn qu,
ngi ta u s dng n mt cch rt thng dng. Tuy vy, nhng khng phi ai cng thc s
hiu khi nim ny; c bit, hiu n mt cch y v ngn nghnh th chng c my
ngi. Gii hc thut v nhng nh hoch nh chnh sch cng cn hiu rt khc nhau v
vn tip tc tranh lun v nhiu kha cnh ca hi nhp quc t. Trong bi cnh nc ta ang
tch cc, ch ng hi nhp quc t theo tinh thn Ngh quyt i hi ng ln th XI va
qua, vic xc nh ng ngha, bn cht, ni hm, xu hng vn ng cng nh h ly ca
hi nhp quc t l rt cn thit v c ngha quan trng trong vic xy dng chin lc,
chnh sch v cc bin php c th ca nc ta trong qu trnh hi nhp.

1.1. nh ngha khi nim hi nhp quc t


Thut ng hi nhp quc t trong ting Vit c ngun gc dch t ting nc ngoi
(ting Anh l international integration, ting Php l intgration internationale). y l
mt khi nim c s dng ch yu trong cc lnh vc chnh tr hc quc t v kinh t quc
t, ra i t khong gia th k trc chu u, trong bi cnh nhng ngi theo trng
phi th ch ch trng thc y s hp tc v lin kt gia cc cu th (c-Php) nhm
trnh nguy c ti din chin tranh th gii thng qua vic xy dng Cng ng chu u.
Trn thc t cho n nay, c nhiu cch hiu v nh ngha khc nhau v khi nim
hi nhp quc t. Tu chung, c ba cch tip cn ch yu sau:
Cch tip cn th nht, thuc v trng phi theo ch ngha lin bang, cho rng hi
nhp (integration) l mt sn phm cui cng hn l mt qu trnh. Sn phm l s hnh
Trang 8 | 30

thnh mt Nh nc lin bang kiu nh Hoa K hay Thy S. nh gi s lin kt, nhng
ngi theo trng phi ny quan tm ch yu ti cc kha cnh lut nh v th ch.
Cch tip cn th hai, vi Karl W. Deutsch l tr ct, xem hi nhp trc ht l s
lin kt cc quc gia thng qua pht trin cc lung giao lu nh thng mi, u t, th tn,
thng tin, du lch, di tr, vn ha t hnh thnh dn cc cng ng an ninh (security
community). Theo Deutsch, c hai loi cng ng an ninh: loi cng ng an ninh hp nht
nh kiu Hoa K, v loi cng ng an ninh a nguyn nh kiu Ty u. Nh vy, cch tip
cn th hai ny xem xt hi nhp va l mt qu trnh va l mt sn phm cui cng.
Cch tip cn th ba xem xt hi nhp di gc l hin tng/hnh vi cc nc
m rng v lm su sc ha quan h hp tc vi nhau trn c s phn cng lao ng quc t
c ch ch, da vo li th ca mi nc v mc tiu theo ui.
Cch tip cn th nht c nhiu hn ch v n khng t hin tng hi nhp trong
qu trnh pht trin m ch nhn nhn hin tng ny (ch yu v kha cnh lut nh v th
ch) trong trng thi tnh cui cng gn vi m hnh Nh nc lin bang. Cch tip cn ny
kh p dng phn tch v gii thch thc tin ca qu trnh hi nhp din ra vi nhiu hnh
thc v mc khc nhau nh hin nay trn th gii. Khng phi bt c s hi nhp no
cng dn n mt Nh nc lin bang. Cch tip cn th hai c im mnh l nhn nhn hin
tng hi nhp va trong qu trnh tin trin va trong trng thi tnh cui cng, ng thi
a ra c nhng ni dung kh c th v st thc tin ca qu trnh hi nhp, gp phn phn
tch v gii thch nhiu vn ca hin tng ny. Cch tip cn th ba tp trung vo hnh vi
ca hin tng, khng quan tm xem xt gc th ch cng nh kt qu cui cng ca hi
nhp, do vy, thiu tnh ton din v hn ch trong kh nng gii thch bn cht ca qu trnh
hi nhp.
Vit Nam, thut ng hi nhp kinh t quc t bt u c s dng t khong
gia thp nin 1990 cng vi qu trnh Vit Nam gia nhp ASEAN, tham gia Khu vc mu
dch t do ASEAN (AFTA) v cc th ch kinh t quc t khc. Nhng nm gn y, cm t
hi nhp quc t (thm ch ni ngn gn l hi nhp) c s dng ngy cng ph bin
hn v vi hm ngha rng hn hi nhp kinh t quc t. C mt thc tin ng lu l trc
khi thut ng hi nhp kinh t quc t c a vo s dng, trong ting Vit xut hin
cc cm t lin kt kinh t quc t v nht th ha kinh t quc t. C ba thut ng ny
thc ra c s dng ch cng mt khi nim m ting Anh gi l international economic
Trang 9 | 30

integration. S khc bit gia chng ch yu l cch dng vi hm chnh tr v lch s


khc nhau. Thut ng nht th ha kinh t quc t c s dng ch yu trong bi cnh
hp tc gia cc nc x hi ch ngha trong khun kh Hi ng Tng tr kinh t (SEV)
nhng nm 1970-1980.
Thut ng lin kt kinh t quc t c s dng kh nhiu khi ni v hin tng
pht trin cc quan h kinh t trn c s t do ha mu dch gia cc nc khng phi l x
hi ch ngha trong nhng thp nin sau Chin tranh th gii II, c bit l trong khun kh
cc t chc kinh t khu vc nh Cng ng Kinh t chu u (EC), Lin minh chu u (EU),
Hip hi Mu dch t do chu u (EFTA), Th trng chung Trung M (CACM), Cng ng
Carib v Th trng chung (CARICOM), Khu vc Mu dch t do Bc M (NAFTA), v.v...
Trong thc tin s dng Vit Nam hin nay, cc thut ng lin kt quc t v hi nhp
quc t c th thay th nhau v hu nh khng c s khc bit v ngha.
Mc du vy, cho n nay vn khng c mt nh ngha no v khi nim hi nhp
quc t ginh c s nht tr hon ton trong gii hc thut v c gii lm chnh sch Vit
Nam. T cc nh ngha khc nhau ni ln hai cch hiu chnh. Th nht, cch hiu hp coi
hi nhp quc t l s tham gia vo cc t chc quc t v khu vc. Th hai, cch hiu
rng, coi hi nhp quc t l s m ca v tham gia vo mi mt ca i sng quc t, i
lp vi tnh trng ng ca, c lp hoc t giao lu quc t. Vi t duy theo cch ny, khng t
ngi thm ch nh ng hi nhp vi hp tc quc t. C hai cch hiu trn v khi nim
hi nhp quc t u khng y v thiu chnh xc.
T l lun v thc tin nu trn, chng ta cn xc nh mt cch tip cn ph hp i
vi khi nim hi nhp quc t lm nn tng xy dng chin lc hi nhp quc t ca
Vit Nam trong giai on mi. Chng ti cho rng cch tip cn ph hp nht l xem xt hi
nhp nh l mt qu trnh x hi c ni hm ton din v thng xuyn vn ng hng ti
mc tiu nht nh. Theo , hi nhp quc t c hiu nh l qu trnh cc nc tin
hnh cc hot ng tng cng s gn kt h vi nhau da trn s chia s v li ch,
mc tiu, gi tr, ngun lc, quyn lc (thm quyn nh ot chnh sch) v tun th
cc lut chi chung trong khun kh cc nh ch hoc t chc quc t. Nh vy, khc
vi hp tc quc t (hnh vi cc ch th quc t p ng li ch hay nguyn vng ca nhau,
khng chng i nhau), hi nhp quc t vt ln trn s hp tc quc t thng thng:
n i hi s chia s v tnh k lut cao ca cc ch th tham gia. Nhn gc th ch,
qu trnh hi nhp hnh thnh nn v cng c cc nh ch/t chc quc t, thm ch l cc
Trang 10 | 30

ch th mi ca quan h quc t. Nhng ch th quc t mi ny c th di dng: (i) hoc l


mt t chc lin chnh ph (cc thnh vin vn gi ch quyn quc gia trong vic nh ot
chnh sch, chng hn nh t chc Lin hip quc, ASEAN), (ii) hoc l mt t chc siu
quc gia (cc thnh vin trao ton b ch quyn quc gia cho mt c cu siu quc gia, hnh
thi ny c th ging nh m hnh nh nc lin bang, chng hn nh Hoa K, Canada),
(iii) hoc l mt t chc lai ghp gia hai hnh thi trn (cc thnh vin trao mt phn ch
quyn quc gia cho mt c cu siu quc gia v vn gi mt phn ch quyn cho ring mnh,
chng hn nh trng hp EU hin nay).
Ch th ca hi nhp quc t trc ht l cc quc gia, ch th chnh ca quan h
quc t c thm quyn v nng lc m phn, k kt v thc hin cc cam kt quc t. Bn
cnh ch th chnh ny, cc ch th khc cng hp thnh lc lng tng hp tham gia vo qu
trnh hi nhp quc t.
1.2. Ni hm ca hi nhp quc t
Hi nhp quc t c th din ra trn tng lnh vc ca i sng x hi (kinh t, chnh
tr, an ninh-quc phng, vn ha, gio dc, x hi, v.v.), nhng cng c th ng thi din ra
trn nhiu lnh vc vi tnh cht (tc l mc gn kt), phm vi (gm a l, lnh
vc/ngnh) v hnh thc (song phng, a phng, khu vc, lin khu vc, ton cu) rt khc
nhau.
1.2.1. Hi nhp kinh t quc t
y l qu trnh gn kt cc nn kinh t ca tng nc vi kinh t khu vc v th gii
thng qua cc n lc t do ha v m ca nn kinh t theo nhng hnh thc khc nhau, t n
phng n song phng, tiu khu vc/vng, khu vc, lin khu vc v ton cu. Hi nhp
kinh t c th din ra theo nhiu mc . Theo mt s nh kinh t, tin trnh hi nhp kinh t
c chia thnh nm m hnh c bn t thp n cao nh sau:
(i)

Tha thun thng mi u i (PTA): Cc nc thnh vin dnh cho nhau cc u i

thng mi trn c s ct gim thu quan, nhng cn hn ch v phm vi (s lng cc mt


hng a vo din ct gim thu quan) v mc ct gim. Hip nh PTA ca ASEAN
(1977), Hip nh Thng mi Vit-M (2001), Hip nh GATT (1947 v 1994) l cc v d
c th ca m hnh lin kt kinh t giai on thp nht.

Trang 11 | 30

(ii)

Khu vc mu dch t do (FTA): Cc thnh vin phi thc hin vic ct gim v loi b

cc hng ro thu quan v cc hn ch v nh lng (c th bao gm c vic gim v b mt


s hng ro phi thu quan) trong thng mi hng ha ni khi, nhng vn duy tr chnh sch
thu quan c lp i vi cc nc ngoi khi. V d: Khu vc mu dch t do Bc u
(EFTA), Khu vc mu dch t do bc M (NAFTA), Khu vc Mu dch t do ASEAN
(AFTA). Nhng nm gn y, phn ln cc hip nh FTA mi c phm vi lnh vc iu tit
rng hn nhiu. Ngoi lnh vc hng ha, cc hip nh ny cn c nhng quy nh t do ha
i vi nhiu lnh vc khc nh dch v, u t, s hu tr tu, mua sm chnh ph V d:
Hip nh FTA gia ASEAN vi c-Niudiln (2009), Hip nh i tc xuyn Thi Bnh
dng (TPP- ang m phn).
(iii)

Lin minh thu quan (CU): Cc thnh vin ngoi vic ct gim v loi b thu quan

trong thng mi ni khi cn thng nht thc hin chnh sch thu quan chung i vi cc
nc bn ngoi khi. V d: Nhm ANDEAN v Lin minh thu quan Nga-BlartCadcxtan.
(iv)

Th trng chung (hay th trng duy nht): Ngoi vic loi b thu quan v hng ro

phi quan thu trong thng mi ni khi v c chnh sch thu quan chung i vi ngoi khi,
cc thnh vin cn phi xa b cc hn ch i vi vic lu chuyn ca cc yu t sn xut
khc (vn, lao ng) to thnh mt nn sn xut chung ca c khi. V d: Lin minh
chu u tri qua giai on xy dng th trng duy nht (Th trng chung chu u) trc
khi tr thnh mt lin minh kinh t.
(v)

Lin minh kinh t-tin t: L m hnh hi nhp kinh t giai on cao nht da trn c

s mt th trng chung/duy nht cng thm vi vic thc hin chnh sch kinh t v tin t
chung (mt ng tin chung, ngn hng trung ng thng nht ca khi). V d: EU hin nay.
Mt nc c th ng thi tham gia vo nhiu tin trnh hi nhp vi tnh cht, phm
vi v hnh thc khc nhau. Tuy nhin, v c bn phi tri qua cc bc hi nhp t thp n
cao, vic t chy giai on ch c th din ra trong nhng iu kin c th nht nh m
thi (chng hn Cng ng Kinh t chu u ng thi thc hin xy dng khu vc mu
dch t do v lin minh thu quan trong nhng thp nin 60-70). Hi nhp kinh t l nn tng
ht sc quan trng cho s tn ti bn vng ca hi nhp trong cc lnh vc khc, c bit l
hi nhp v chnh tr v nhn chung, c cc nc u tin thc y ging nh mt n by
cho hp tc v pht trin trong bi cnh ton cu ha.
Trang 12 | 30

1.2.2. Hi nhp chnh tr


Hi nhp v chnh tr l qu trnh cc nc tham gia vo cc c ch quyn lc tp th
(gia hai hay nhiu nc) nhm theo ui nhng mc tiu nht nh v hnh x ph hp vi
cc lut chi chung. Hi nhp chnh tr th hin mc lin kt c bit gia cc nc, trong
h chia s vi nhau v cc gi tr c bn (t tng chnh tr, thc h), mc tiu, li ch,
ngun lc v c bit l quyn lc. Mt quc gia c th tin hnh hi nhp chnh tr quc t
thng qua k hip c vi mt hay mt s quc gia khc trn c s thit lp cc mi lin kt
quyn lc gia h (hip c lin minh hay ng minh) hoc tham gia vo cc t chc chnh
tr khu vc (chng hn nh ASEAN, EU) hay mt t chc c quy m ton cu (chng hn nh
Lin Hip quc).
giai on thp ca hi nhp chnh tr, lin kt gia cc thnh vin cn hn ch v
cc thnh vin vn c bn gi thm quyn nh ot chnh sch ring. ASEAN hin nay vn
ang trong giai on u qu trnh hi nhp chnh tr, nn vn cn tn ti nhiu s khc bit
v tin cy gia cc thnh vin cn hn ch. V mt t chc quyn lc, ASEAN l mt
khun kh lin chnh ph. Hon tt xy dng Cng ng ASEAN da trn 3 tr ct (Cng
ng Chnh tr-An ninh, Cng ng Kinh t v Cng ng Vn ha-X hi) s gip tng
cng qu trnh hi nhp chnh tr trong ASEAN, to iu kin ASEAN bc ti mt giai
on hi nhp cao hn na.
Giai on hi nhp chnh tr cao i hi s tng ng v th ch chnh tr v tin
cy hon ton ca cc thnh vin. V mt t chc quyn lc, cc thnh vin ch gi li mt s
thm quyn nht nh cp quc gia v trao cc quyn lc cn li cho mt c cu siu quc
gia. EU hin nay l mt m hnh hi nhp chnh tr cao.
Thng thng hi nhp chnh tr l bc i sau cng trn c s cc nc lin quan
t n trnh hi nhp kinh t v vn ha-x hi rt cao. S hnh thnh Lin bang Hoa K,
Lin bang Canaa trc y v EU hin nay c bn theo phng thc ny. Tuy nhin, trong
nhng bi cnh nht nh, hi nhp trong lnh vc chnh tr c th i trc mt bc m
ng thc y hi nhp trong cc lnh vc khc. Trng hp ASEAN th hin kh c bit
s kt hp nhiu tin trnh hi nhp. Trong sut hn 2 thp k u tn ti, ASEAN ch yu l
mt c ch hp tc khu vc v chnh tr-ngoi giao nhm i ph vi nhng thch thc i
vi an ninh quc gia ca cc thnh vin. Mt s hc gi nhn nhn ASEAN nh l mt nh
ch/ch quc t (international regime) v chnh tr-an ninh khu vc ng Nam . Ni
Trang 13 | 30

mt cch khc, y l dng thc ban u ca hi nhp chnh tr-an ninh. Sau giai on khi
u ch yu bng hi nhp s khai v chnh tr-an ninh, t cui thp nin 1970 tr i, ASEAN
mi bt u trin khai hp tc v kinh t v ch t gn gia thp nin 1990, ASEAN mi thc
s bt u tin trnh hi nhp kinh t. Hi nhp vn ha-x hi phi i n khi ASEAN
thng qua Hin chng nm 2008 mi c trin khai.
1.2.3. Hi nhp an ninh-quc phng
Hi nhp v an ninh-quc phng l s tham gia ca quc gia vo qu trnh gn kt h vi cc
nc khc trong mc tiu duy tr ha bnh v an ninh. iu ny i hi cc nc hi nhp
phi tham gia vo cc tha thun song phng hay a phng v an ninh-quc phng trn c
s cc nguyn tc chia s v lin kt: mc tiu chung, i tng/k th chung, tin hnh cc
hot ng chung v m bo an ninh-quc phng...
C nhiu kiu lin kt an ninh-quc phng khc nhau, trong ni ln nhng hnh thc ch
yu c nhiu nc s dng nh sau:
- Hip c phng th chung: y l hnh thc kh ph bin trong thi k Chin tranh lnh khi
m th gii c c bn chia thnh hai h thng (gi l h thng hai cc) gia mt bn l cc
nc x hi ch ngha do Lin X lnh o v bn kia l cc nc t bn ch ngha do M
ng u. Hng lot t chc phng th chung c hai phe lp ra thc hin cc mc
tiu chnh tr v an ninh-quc phng, chng hn nh T chc Hip c Bc i Ty Dng
(NATO), T chc Hip c Trung tm (CENTO), T chc Hip c ng Nam (SEATO),
Hip c Lin minh c-Niudiln-M (ANZUS), T chc Hip c Vc-x-vi. Nguyn tc
ca cc t chc phng th chung l: (i) cc nc tham gia phi c chung k th bn ngoi, khi
mt nc no tn cng mt thnh vin ca khi th nc c coi l k th ca c khi
v tt c cc thnh vin cng hnh ng chng li k th ; (ii) cc thnh vin c chnh sch
phng th chung; (iii) cc thnh vin cng ng gp lc lng v trang tham gia vo lc
lng chung ca khi t di mt b ch huy chung.
y l phng thc lin kt qun s rt cao, i hi cc thnh vin phi ng v
thc h v cng chia s cao v quan im, chnh sch an ninh-quc phng, chin lc qun s
v c trnh pht trin k thut qun s cng nh nng lc tc chin khng qu chnh lch.
Phng thc lin kt ny cng i hi cc thnh vin phi chp nhn chu s hn ch v ch
quyn quc gia v trao mt phn thm quyn quc gia cho mt c ch chung siu quc gia.
Trang 14 | 30

- Hip c lin minh qun s song phng: y l hnh thc c in rt ph bin trong lch
s quan h quc t xa v nay. Phn ln, nu nh khng ni l hu ht, cc nc u c hip
c lin minh vi mt hoc mt s nc khc, trong c quy nh v tr gip qun s trong
nhng tnh hung cn thit. M c hip c lin minh qun s song phng vi Nht, Hn
Quc, i Loan, Thi Lan v Philipin. Vit Nam cng c Hip c lin minh vi Lin X
c, Lo v Cmpuchia.
- Cc dn xp an ninh tp th: y l hnh thc lin kt an ninh da trn nguyn tc cc
thnh vin cam kt khng tn cng nhau, nu c mt thnh vin vi phm, s dng sc mnh
hp tc ca c khi ngn chn v gip gii quyt xung t. Hi quc lin v sau ny l
Lin Hip quc, Lin on -rp, T chc thng nht chu M (OAS), T chc Thng nht
chu phi (AU), Cng ng chnh tr-an ninh m ASEAN ang xy dng l nhng m hnh c
th ca phng thc lin kt an ninh tp th.
- Cc dn xp v an ninh hp tc l phng thc lin kt an ninh-quc phng lng lo hn
c, da trn nguyn tc ly hp tc trn cc lnh vc, t d n kh, vi cc hnh thc a dng
nh i thoi, xy dng lng tin, ngoi giao phng nga xy dng thi quen hp tc v
s ph thuc, rng buc ln nhau, t c th hn ch kh nng xy ra xung t gia cc
thnh vin. ASEAN v mt lot c ch khu vc lin quan nh Hi ngh sau Hi ngh B
trng Ngoi giao (PMC), Din n Khu vc ASEAN (ARF), Hi ngh B trng quc
phng ASEAN (ADMM), Hi ngh B trng quc phng ASEAN m rng (ADMM+), Hi
ngh co cao ng (EAS) l nhng m hnh c th v dng thc lin kt ny.
Nhn chung, hi nhp trong lnh vc an ninh-quc phng l tin trnh kh khn hn c, v n
lin quan trc tip ti nhng vn nhy cm nht- ct li tn ti ca quc gia, l ha
bnh, c lp v ch quyn.
1.2.4. Hi nhp v vn ha-x hi
Hi nhp v vn ha-x hi l qu trnh m ca, trao i vn ha vi cc nc khc;
chia s cc gi tr vn ha, tinh thn vi th gii; tip thu cc gi tr vn ha tin b ca th
gii b sung v lm giu nn vn ha dn tc; tham gia vo cc t chc hp tc v pht
trin vn ha-gio dc v x hi khu vc v hp tc cht ch vi cc nc thnh vin hng
ti xy dng mt cng ng vn ha-x hi rng ln hn trn phm vi khu vc v ton cu
(v d, tham gia Cng ng vn ha-x hi ASEAN, UNESCO); k kt v thc hin cc
hip nh song phng v hp tc-pht trin vn ha-gio dc-x hi vi cc nc.
Trang 15 | 30

Hi nhp vn ha-x hi c ngha rt quan trng trong vic lm su sc qu trnh hi


nhp, thc s gn kt cc nc vi nhau bng cht keo bn vng hn c. Qu trnh ny gip
cc dn tc cc quc gia khc nhau ngy cng gn gi v chia s vi nhau nhiu hn v cc
gi tr, phng thc t duy v hnh ng; to ra s hi ha v thng nht ngy cng cao hn
gia cc chnh sch x hi ca cc nc thnh vin; ng thi to iu kin ngi dn mi
nc c th hng tt hn cc gi tr vn ha ca nhn loi, cc phc li x hi a dng;
c bit, hnh thnh v cng c tnh cm gn b thuc v mt cng ng chung rng ln hn
quc gia ca ring mnh ( thc cng dn khu vc/ton cu).

Trang 16 | 30

2. Qu trnh hnh thnh, pht trin ch trng hi nhp quc t


ca ng
Ngay t rt sm, ng ta nhn thc r tm quan trng cng nh tnh cp thit ca
vic m rng quan h i ngoi nhm a s nghip pht trin t nc ho vo tro lu pht
trin chung ca th gii. Trong qu trnh lnh o cch mng, ng ta lun ch trng vic kt
hp sc mnh dn tc vi sc mnh ca thi i, coi y l mt trong nhng nguyn tc c
bn trong ng li quc t ca mnh. Cng chnh v vy, s nghip gii phng dn tc, xy
dng v bo v T quc ca nhn dn ta tri qua cc thi k lch s khc nhau lun ginh
c s ng tnh, ng h, s gip rng ri ca nhn dn tin b trn th gii.

2.1. T tng ca Ch tch H Ch Minh


T tng m ca i ngoi, hi nhp vi kinh t khu vc v th gii ca ng
c th hin r nt trong cc vn kin ngoi giao u tin ca nc Vit Nam Dn ch cng
ho. Ch tch H Ch Minh, trong Th gi Tng Th k Lin hp quc (12/1946), long
trng tuyn b: Vit Nam sn sng thc thi chnh sch m ca v hp tc trong mi lnh vc.
ng thi, Ngi khng nh: Vit Nam dnh s tip nhn thun li cho u t ca cc nh t
bn, nh k thut nc ngoi trong tt c cc ngnh k ngh ca mnh; sn sng m rng cc
cng, sn bay v ng x giao thng cho vic bun bn v qu cnh quc t; chp nhn tham
gia mi t chc hp tc kinh t quc t di s lnh o ca Lin hp quc 1. y l nhng t
tng quan trng t c s cho s hnh thnh ch trng, ng li hi nhp kinh t quc t ni
ring v hi nhp quc t ni chung ca nc ta sau ny. Song, trong hon cnh ca cuc chin
tranh gii phng dn tc, Vit Nam khng th thc hin mt cch y cng cuc hi nhp
quc t theo nhng t tng nu trn.

2.2. i hi IV
Sau khi thng nht t nc, i hi IV ca ng ta (1976) nhn mnh vai tr
quan trng ca kinh t i ngoi trong chin lc pht trin kinh t - x hi. i hi khng
nh phi kt hp pht trin kinh t trong nc vi m rng quan h kinh t vi nc ngoi.
Theo , Vit Nam tch cc pht trin quan h v tham gia vo cc c ch hp tc ca cc
nc x hi ch ngha (XHCN) trong khun kh Hi ng Tng tr kinh t. S pht trin
quan h hp tc kinh t vi cc nc XHCN mc d cn mang nng tnh bao cp nhng
gp phn rt quan trng i vi cng cuc xy dng kinh t - x hi v bo v T quc. Mt
khc, Vit Nam cng tng bc ci thin quan h hp tc kinh t vi nhiu nc t bn ch
ngha (TBCN) da trn nguyn tc bnh ng cng c li. Tuy nhin, qu trnh hp tc quc

11 H Ch Minh: Ton tp, tp 4, Nxb. CTQG, H Ni. 2002, tr. 470


Trang 17 | 30

t ca Vit Nam trong thi k chin tranh lnh do chu s chi phi ca cuc i u ng Ty, c bit l nhn t thc h t tng, nn cn nhng hn ch nht nh, cha t ti
hiu qu nh mong mun.
Bc vo thi k i mi, ng trc yu cu cp bch phi nhanh chng vt ra
khi tnh trng khng hong kinh t, ph th bao vy cm vn ca ch ngha quc (CNQ)
v cc th lc th ch, ng li m rng quan h i ngoi v hi nhp quc t, trc ht
trong lnh vc kinh t ngy cng c b sung, hon thin, ng thi c thc hin tch cc
hn.

2.3. i hi VI
i hi VI ca ng (1986) m ra bc ngot trong t duy v thc tin hi nhp quc
t ca ng, Nh nc ta. i hi ch r: Mun kt hp sc mnh ca dn tc vi sc mnh
ca thi i, nc ta phi tham gia s phn cng lao ng quc t; trc ht v ch yu l vi
Lin X, Lo v Campuchia, vi cc nc khc trong cng ng x hi ch ngha; ng thi
tranh th m mang quan h kinh t v khoa hc - k thut vi cc nc th gii th ba, cc
nc cng nghip pht trin, cc t chc quc t v t nhn nc ngoi trn nguyn tc bnh
ng cng c li. Ngh quyt i hi cng xc nh ni dung chnh ca chnh sch kinh t
i ngoi trc ht bao gm: y mnh xut nhp khu, tranh th vn vin tr v vay di hn,
khuyn khch u t trc tip ca nc ngoi... Theo hng ny, Lut u t nc ngoi
c thng qua (1987), to khun kh php l thun li m rng quan h kinh t quc t,
phc v pht trin kinh t, khai thc nhng tim nng ni lc ca t nc.

2.4. i hi VII
i hi VII ca ng (1991) tuyn b ng li i ngoi rng m: Vit Nam mun
l bn vi tt c cc nc trong cng ng th gii, phn u v ho bnh, c lp v pht
trin, m ra bc t ph trong qu trnh hi nhp quc t. i hi xc nh nguyn tc c
bn trong hi nhp kinh t quc t l: m rng, a dng ho v a phng ho quan h kinh
t i ngoi trn nguyn tc gi vng c lp ch quyn, bnh ng, cng c li2.
Ch trng hi nhp quc t trc ht v kinh t ca ng tip tc c Ban Chp
hnh Trung ng v B Chnh tr b sung, lm r v c th hn. Ngh quyt ca Hi ngh
Trung ng Ba (kho VII) ngy 29/6/1992 nhn mnh ch trng m rng quan h vi cc t
chc quc t, trong c gng khai thng quan h vi cc t chc ti chnh, tin t quc t
nh Qu Tin t Quc t (IMF), Ngn hng Th gii (WB), Ngn hng Pht trin chu
(ADB), m rng quan h vi cc t chc hp tc khu vc, trc ht chu - Thi Bnh
Dng. B Chnh tr ban hnh Quyt nh s 1005 CV/VPTW (22/11/1994) giao cho Chnh

22 ng Cng sn Vit Nam, Vn kin i hi i biu ton quc ln th VII,


Nxb CTQG, HN 1991, tr. 119
Trang 18 | 30

ph son tho v gi n xin gia nhp WTO. Theo Quyt nh ca B Chnh tr (s 493
CV/VPTW ngy 14/6/1996), Vit Nam gi n xin gia nhp Din n APEC.

2.5. i hi VIII
i hi VIII ca ng (1996) trong khi nu r ng li i ngoi: Vit Nam mun
l bn ca tt c cc nc trong cng ng th gii, phn u v ho bnh, c lp v pht
trin a ra ch trng xy dng nn kinh t m, y nhanh qu trnh hi nhp kinh t
khu vc v th gii. i hi nhn mnh phi m rng quan h quc t, hp tc nhiu mt,
song phng v a phng vi cc nc, cc t chc quc t v khu vc trn nguyn tc tn
trng c lp, ch quyn, ton vn lnh th ca nhau, khng can thip vo cng vic ni b
ca nhau, bnh ng cng c li. Tip , B Chnh tr ra Ngh quyt s 01/NQ-T
(18/11/1996,) V m rng v nng cao hiu qu kinh t i ngoi 5 nm 1996 - 2000, xc
nh nhim v, phng hng, gii php, c ch, chnh sch ch yu pht trin kinh t i
ngoi.

2.6. i hi IX
Bc vo th k mi, i hi IX ca ng khng nh: "Thc hin nht qun ng
li ngoi c lp t ch, rng m a phng ho, a dng ho cc quan h quc t. Vit Nam
sn sng l bn, l i tc tin cy ca cc nc trong cng ng th gii, phn u v ho
bnh, c lp v pht trin"3. i hi xc nh c lp t ch l c s thc hin ng li
i ngoi rng m, a phng ho, a dng ho, ng thi nhn mnh Vit Nam, khng ch
"sn sng l bn" m cn sn sng l i tc tin cy ca cc nc" v "ch ng hi nhp
kinh t quc t. y l s phn nh mt nc thang cao hn trong nhn thc v t duy v i
ngoi ni chung v v hi nhp quc t ni ring ca ng trong thi k i mi. Nhm c
th ho ng li Ch ng hi nhp kinh t quc t, B Chnh tr ra Ngh quyt 07NQ/TW (27/11/2001) v hi nhp kinh t quc t, trong lm r mc tiu, quan im ch
o, ni dung v nhim v c th ca hi nhp quc t trong lnh vc kinh t.

2.7. i hi X
Ch trng hi nhp quc t tip tc c hon thin thm ti i hi X ca ng
(4/2006). Cng vi vic nhn mnh s cn thit phi a cc quan h quc t c thit
lp i vo chiu su, n nh, bn vng, i hi khng nh quan im: Ch ng v tch
cc hi nhp kinh t quc t, ng thi m rng hp tc quc t trn cc lnh vc khc.
Tng kt 20 nm i mi, i hi nu 5 bi hc ln, trong bi hc th 3 l bi hc v hi
nhp kinh t quc t v xy dng nn kinh t c lp t ch. Theo , hi nhp kinh t quc
t l yu cu khch quan; phi ch ng, c l trnh vi bc i tch cc, vng chc, khng

33 ng Cng sn Vit Nam, Vn kin i hi i biu ton quc ln th IX,


Nxb. CTQG, H Ni 2001, tr.119
Trang 19 | 30

do d chn ch, nhng cng khng c nng vi, gin n. Ngy 05-02-2007, Ban Chp
hnh Trung ng ng kha X ban hnh Nghi quyt s 08-NQ/TW V mt s chu
trng, chinh sach ln nn kinh t phat trin nhanh va bn vng khi Vi t Nam la
thanh vin cua T chc Thng mai th gii

2.8. i hi XI
i hi XI ca ng (2011) nh du bc pht trin mi trong ch trng hi nhp
quc t vi s khng nh: Thc hin nht qun ng li i ngoi c lp, t ch, ho
bnh, hp tc v pht trin; a phng ho, a dng ho quan h, ch ng v tch cc hi
nhp quc t; nng cao v th ca t nc; v li ch quc gia, dn tc, v mt nc Vit Nam
x hi ch ngha giu mnh; l bn, l i tc tin cy v thnh vin c trch nhim trong cng
ng quc t, gp phn vo s nghip ho bnh, c lp dn tc, dn ch v tin b x hi
trn th gii4. Ch trng ch ng v tch cc hi nhp quc t c i hi nu ra th
hin tm nhn chin lc ton din ca ng. y khng ch l s ch ng, tch cc hi
nhp ring lnh vc kinh t v mt s lnh vc khc, m l s tch cc m rng hi nhp vi
qui m ton din, trn cc lnh vc: kinh t, chnh tr, vn ho, x hi, quc phng - an ninh...
Bc pht trin ny trong nhn thc v t duy i ngoi ca ng, phn nh nhng nhu cu
cp thit i vi s nghip cch mng nc ta trong bi cnh quc t mi. Trong qu trnh hi
nhp cn pht huy mi tim nng v ngun lc ca mi thnh phn kinh t, ca ton x hi.
l qu trnh va hp tc, va u tranh v cnh tranh, va c nhiu c hi va khng t
thch thc, do cn tnh to, khn kho v linh hot trong vic x l tnh hai mt ca hi
nhp tu theo i tng, vn , trng hp, thi im c th. Cn kt hp cht ch qu trnh
hi nhp quc t vi yu cu gi vng an ninh, quc phng, nhm cng c ch quyn v an
ninh t nc5.
Ngy 10-4-2013, B Chnh tr ban hnh Nghi quyt s 22-NQ/TW v h i nh p
quc t. y l vn ki n quan trng, c ngha chin lc, lm r v thng nht nh n thc
trong ton ng, ton dn v h i nh p quc t trong tnh hnh mi.

2.9. i hi XII
i hi ng XII (2016) va qua nu ra quan im v vic a qu trnh hi
nhp Quc t i vo chiu su, phc v hiu qu qu trnh xy dng v bo v t quc x hi

44 ng Cng sn Vit Nam, Vn kin i hi i biu ton quc ln th XI,


Nxb CTQG, H Ni 2011, tr.235-236
55 Theo bi vit Nhng im mi v ni dung quan trng trong Vn kin i
hi XI, Bo in t ng Cng sn Vit Nam, ngy 09/04/2011
Trang 20 | 30

ch ngha, nng cao v th quc t ca Vit Nam 6. Trong , i hi tng kt qu trnh 5


nm va qua, Vit Nam y mnh cc hot ng i ngoi a phng vi phng chm
chuyn mnh t tham gia tch cc ln ch ng ng gp xy dng, qua gp phn quan
trng trong vic nng cao v th quc t ca t nc. Trc nhng din bin phc tp bin
ng, bng cc bin php chnh tr, ngoi giao, thng qua song phng v a phng, khu
vc v quc t, kin tr kin quyt trong u tranh bo v ch quyn, ton vn lnh th, thc
y hp tc hu ngh, n lc i thoi nhm tm kim mt gii php c bn, lu di cho vn
bin ng, ng thi vn duy tr on kt trong ASEAN, duy tr quan h hu ngh vi
Trung Quc. Nh vy, Vit Nam tranh th c cng lun quc t ln ting ng h lp
trng chnh ngha ca Vit Nam, phn i cc hnh ng vi phm lut php quc t, bo v
ha bnh n nh, bo v li ch quc gia, dn tc.
Ti i hi XII, ng ta nhn mnh ch trng: Ch ng v tch cc hi nhp quc
t trn c s gi vng ng li i ngoi, c lp, t ch v li ch quc gia dn tc l nh
hng chin lc ln ca ng nhm thc hin nhim v thng li v xy dng bo v t
quc Vit Nam x hi ch ngha.
i hi cng a ra tm nhn trong 5-10 nm ti, chiu su ca hi nhp quc t c
th hin trn cc lnh vc nh sau:
Trong lnh vc chnh tr, quc phng, an ninh, a hi nhp i vo chiu su, tc l
phi to dng c an xen gn kt li ch mt cch lu di v bn vng gia nc ta v cc
i tc; a khun kh quan h c xc lp i vo thc cht, nht l vi cc i tc c
tm quan trng chin lc i vi an ninh v pht trin ca t nc; to dng c lng tin
v hnh thnh ln cc c ch hp tc c hiu qu trong vic thc y quan h, ngn nga y
li cc nguy c, kim sot cc bt ng v gii quyt cc vn ny sinh, nht l cc vn
c th tc ng nghim trng vi an ninh v pht trin ca t nc ta.
V kinh t, nm nm ti l thi k Vit Nam thc hin y cc cam kt trong Cng
ng ASEAN v WTO, tham gia cc hip nh thng mi t do th h mi. Do vy, a hi
nhp i vo chiu su tc l phi tn dng cc cam kt quc t m rng th trng, ti phn
b v nng cao hiu qu s dng cc ngun lc, sc cnh tranh ca nn kinh t cng nh ca
doanh nghip Vit Nam; gia tng mc t ch ca nn kinh t, xc lp v tr cao hn trong
chui sn xut, cung ng khu vc v ton cu; tng cng kh nng ng ph ca nn kinh
t trc nhng tc ng t bn ngoi; ng gp ngy cng nhiu cho qu trnh pht trin ni
lc v lin kt vng trong c nc. a hi nhp kinh t quc t i vo chiu su cng c
ngha l phi tn dng c chnh h thng quy tc v lut l ca cc t chc quc t bo

66 Theo bi vit a qu trnh hi nhp quc t vo chiu su, phc v hiu


qu s nghip xy dng v bo v T quc, Bo in t ng Cng sn Vit
Nam, ngy 23/01/2016
Trang 21 | 30

v c cc li ch chnh ng ca Nh nc, doanh nghip v ngi dn Vit Nam trong


quan h vi i tc nc ngoi.
Trong cc lnh vc vn ha, x hi, y t, gio dc, khoa hc, cng ngh v cc lnh
vc khc, a hi nhp i vo chiu su tc l ch ng hn trong vic nghin cu, chn la
cc b tiu ch, xy dng v trin khai l trnh p dng v ng thi tham gia xy dng cc
tiu ch, chun mc chung, gp phn nng trnh pht trin ca nc ta trong cc lnh vc
ny; phc v cc mc tiu xy dng nn kinh t tri thc v con ngi Vit Nam thi k cng
nghip ha, hin i ha, bo v v pht huy bn sc vn ha dn tc.
Ni cch khc, a hi nhp i vo chiu su l to dng cc mi quan h n nh,
lu di hn vi cc i tc, gia tng tnh n nh, bn vng ca mi trng chnh tr, an ninh;
a t nc ta ln v tr cao hn khu vc v trn th gii.

Trang 22 | 30

3. Nhng quan im c bn ca ng v hi nhp quc t


V mc tiu ca hi nhp quc t: Ch ng v tch cc hi nhp quc t tranh
th ti a cc ngun lc t bn ngoi (ngoi lc) phc v s nghip bo v, xy dng v
pht trin t nc theo nh hng x hi ch ngha. Trong lnh vc kinh t, Ngh quyt
07 ca B Chnh tr nu r mc tiu: m rng th trng, tranh th thm vn, cng ngh,
kin thc qun l y mnh cng nghip ho, hin i ho theo nh hng XHCN, thc
hin dn giu, nc mnh, x hi cng bng, dn ch, vn minh. Qu trnh hi nhp quc t
trc ht l p ng li ch pht trin ca t nc; mt khc thng qua pht huy vai tr
ca nc ta trong qu trnh hp tc v pht trin khu vc v th gii, ng gp vo cuc u tranh
chung ca nhn dn th gii v ho bnh, c lp dn tc, dn ch v tin b x hi.
hi nhp quc t mt cch hiu qu, ng ta xc nh r nguyn tc c bn v
bao trm l bo m gi vng c lp, t ch v nh hng XHCN, bo m vng
chc an ninh quc gia, gi gn bn sc vn ho dn tc. Gi vng c lp t ch th hin
trc ht trong quyt sch hi nhp nhm khai thc ti a cc li th, i ph thng li vi
cc thch thc t ra ca qu trnh hi nhp; ch ng la chn cc t chc tham gia, cc i
tc v hnh thc quan h, thi im tham gia hi nhp, xy dng l trnh hi nhp hp l
trong khun kh quy nh chung; ch ng iu chnh chnh sch cho ph hp vi mc tiu v
yu cu hi nhp. ng li v chnh sch i ngoi rng m lun da trn s kin tr gi
vng nguyn tc i ngoi c bn, bao trm l v ho bnh, c lp, thng nht v ch ngha
x hi. Trong pht trin quan h i ngoi v hi nhp quc t, ng ta cn nu r 4 nguyn
tc c th:

Mt l, tn trng c lp, ch quyn v ton vn lnh th, khng can thip

vo cng vic ni b ca nhau.


Hai l, khng dng v lc hoc e do dng v lc.
Ba l, gii quyt cc bt ng v tranh chp thng qua thng lng ho bnh.
Bn l, tn trng ln nhau, bnh ng v cng c li.

V t tng ch o hi nhp quc t: Xut pht t mc tiu v li ch ca hi nhp quc


t, ng ta ra t tng ch o i ngoi ni chung v hi nhp quc t ni ring. Theo
, trong hi nhp quc t phi gi vng nguyn tc v c lp, thng nht v ch ngha
x hi (CNXH), ng thi phi rt sng to, nng ng, linh hot, ph hp vi v tr,
iu kin v hon cnh c th ca Vit Nam, cng nh din bin ca tnh hnh th gii
v khu vc, ph hp vi tng i tng m Vit Nam c quan h. y chnh l s k
tha v vn dng sng to quan im d bt bin ng vn bin, va kin nh v nguyn
tc chin lc, va mm do, linh hot v sch lc trong t tng H Ch Minh i vi vic
x l cc vn quc t ca nc trong qu trnh hi nhp. Qun trit su sc t tng ch
o nu trn, Vit Nam ch trng m rng quan h quc t c song phng v a phng
nhng c nguyn tc, m nguyn tc cao nht, ng thi cng l li ch dn tc cao nht,
Trang 23 | 30

l c lp dn tc, thng nht t nc v pht trin theo nh hng XHCN. i hi XI ca


ng ch r ch ng v tch cc hi nhp quc t l v li ch quc gia, dn tc, v mt nc
Vit Nam x hi ch ngha giu mnh, ng thi gp phn tch cc vo s nghip ho bnh,
c lp dn tc, dn ch v tin b x hi trn th gii.
Trong hi nhp quc t v kinh t, ng ta xc nh r 5 quan im ch o, bao gm(7):

Mt l: Pht huy ti a ni lc, nng cao hiu qu hp tc quc t, bo m

c lp, t ch v nh hng XHCN, bo v li ch dn tc; an ninh quc


gia, gi gn bn sc vn ho dn tc, bo v mi trng.
Hai l: Hi nhp kinh t quc t l s nghip ca ton dn, trong qu trnh hi

nhp cn pht huy mi tim nng v ngun lc ca mi thnh phn kinh t, ca


ton x hi, trong kinh t Nh nc gi vai tr ch o.
Ba l: Hi nhp kinh t quc t l qu trnh va hp tc va u tranh v cnh

tranh, va c nhiu c hi va khng t thch thc, do cn tnh to, khn


kho v linh hot trong vic x l tnh hai mt ca hi nhp tu theo i
tng, vn , trng hp, thi im c th; va phi phng t tng tr
tr, th ng, va phi chng t tng gin n, nn nng.
Bn l: Nhn thc y c im nn kinh t nc ta, t ra k hoch

v l trnh hp l, va ph hp vi trnh pht trin ca t nc, va p


ng nhng quy nh ca cc t chc kinh t quc t m nc ta tham gia.
Nm l: Kt hp cht ch qu trnh hi nhp kinh t quc t vi yu cu gi
vng an ninh, quc phng, nhm cng c ch quyn v an ninh t nc, cnh
gic vi nhng m mu thng qua hi nhp thc hin din bin ho
bnh i vi nc ta.

V ni dung, hi nhp quc t l thc y pht trin quan h song phng v a


phng vi cc nc trn th gii, tham gia cc t chc khu vc v th gii trong cc
lnh vc chnh tr, kinh t, vn ho, khoa hc - k thut, cc phong tro chnh tr-x
hi... nhm p ng li ch pht trin v nng cao v th quc t ca nc ta. Trong qu
trnh hi nhp quc t, ng v Nh nc ta ch trng nhng hng hot ng i ngoi
nh: Tng cng quan h vi cc nc lng ging v cc nc ln; thc y quan h hp tc
ton din v c hiu qu vi cc nc ASEAN, cc nc chu - Thi Bnh Dng; pht
trin quan h hp tc song phng tin cy vi cc i tc chin lc. Cng c quan h vi
cc ng cng sn, cng nhn, ng cnh t, cc phong tro c lp dn tc v tin b trn
th gii; tng bc m rng quan h vi cc ng cm quyn. Tham gia cc c ch hp tc
chnh tr, an ninh song phng v a phng v li ch quc gia trn c s tn trng cc
nguyn tc c bn ca lut php quc t, Hin chng Lin Hp quc. Thc hin tt cc

(7 ng Cng sn Vit Nam, Ngh quyt ca B chnh tr s 07/NQ-T V hi nhp kinh t quc t,
Nxb CTQG, H Ni 2002, tr. 2-4

Trang 24 | 30

cng vic ti cc t chc quc t, c bit l Lin Hp quc. Tch cc hp tc cng cc nc,
cc t chc khu vc v quc t i ph vi nhng thch thc an ninh phi truyn thng, nht
l tnh trng bin i kh hu. Pht trin cng tc i ngoi nhn dn theo phng chm:
ch ng, linh hot, sng to v hiu qu, tch cc tham gia cc din n v hot ng ca
nhn dn th gii. Tng cng vn ng vin tr v nng cao hiu qu hp tc vi cc t
chc phi chnh ph nc ngoi pht trin kinh t - x hi. y mnh cng tc vn ho thng tin i ngoi, gp phn tng cng s hp tc, tnh hu ngh gia nhn dn ta vi nhn
dn cc nc. Ch ng tham gia cuc u tranh chung v quyn con ngi, sn sng i
thoi vi cc nc, cc t chc quc t v khu vc c lin quan v vn nhn quyn; song
ng thi cng kin quyt lm tht bi cc m mu, hnh ng xuyn tc v li dng cc vn
dn ch, nhn quyn, dn tc, tn gio hng can thip vo cng vic ni b, lm
mt an ninh v n nh chnh tr ca nc ta...
Phng chm c bn tin hnh hi nhp quc t l bo m nguyn tc cng c
li trong quan h song phng v a phng. Theo nguyn tc ny, mt mt khng
thit hi n li ch cn c v hp l m ta c hng, mt khc phi chp nhn mt s chia
s hp l li ch cho cc i tc tu theo mc ng gp ca cc bn tham hp tc. Trong
hp tc lin kt v hi nhp quc t cn gi vng nguyn tc va hp tc va u tranh, va
kin quyt va mm do t ti mc tiu, bo v c li ch chnh ng ca t nc;
ng thi phi lun cnh gic, khng m h trc nhng m mu v th on li dng hp
tc quc t can thip, p t v chnh tr.

Trang 25 | 30

4. KT QU HI NHP QUC T
4.1. Thnh tu
Trin khai ng li, chnh sch ca ng v m rng quan h i ngoi v hi nhp
quc t trong thi k i mi, nc ta t c nhng thnh tu rt quan trng, gp phn
pht trin kinh t - x hi, gi vng mi trng ho bnh, n nh an ninh quc gia, nng cao
v th ca t nc trn trng quc t. Trong quan h song phng, nc ta cng c v
pht trin quan h hu ngh hp tc ton din vi cc nc lng ging. Quan h c bit Vit
Nam - Lo tip tc c nhiu bc pht trin mi. Hp tc ngy cng tin trin theo hng
thc cht hn, pht huy th mnh v tim nng ca mi nc, bnh ng, cng c li, dnh s
u tin u i hp l cho nhau, ph hp vi tnh cht ca quan h c bit gia hai nc.
Hin nay, Vit Nam l mt trong nhng i tc kinh t hng u ca Lo vi tng vn u t
ng k gn 4 t USD, kim ngch thng mi hai chiu t gn 1 t USD.
Quan h Vit Nam - Campuchia c thc y trn c s phng chm ch o Hp
tc lng ging tt p, on kt hu ngh truyn thng, n nh lu di". Hai nc k
nhiu hip nh hp tc trong cc lnh vc, trong ng ch nht v quan trng nht l
vic Campuchia cam kt cng nhn v tn trng cc hip c, hip nh bin gii k vi
Vit Nam nhng nm 80. Hp tc kinh t tin trin thun li, n 2011 kim ngch thng mi
hai chiu t gn 2 t USD.
Quan h Vit Nam - Trung Quc pht trin nhanh v ton din. Khun kh quan h
c chnh thc xc nh vi 16 ch: "Lng ging hu ngh, hp tc ton din, n nh lu
di, hng ti tng lai", tip c b sung thm tinh thn 4 tt: "Lng ging tt, bn b
tt, ng ch tt, i tc tt" v gn y l Quan h i tc hp tc chin lc ton din.
Hai bn c nhn thc chung rng ri, chia s s tng ng quan im i vi nhiu vn
quc t v khu vc. Hp tc kinh t, thng mi Vit - Trung tng trng nhanh, hin mu dch
hai chiu vt 30 t USD. Vic hai nc k hip c v bin gii trn t lin, cc hip
nh v phn nh Vnh Bc B v hp tc ngh c trong Vnh Bc B to iu kin thun li
xy dng bin gii hai nc thnh ng bin gii ho bnh, n nh lu di pht trin.
Nhn thc r v tr ca ASEAN, tm quan trng ca ho bnh, n nh v hi nhp khu
vc, t sau khi gia nhp ASEAN, Vit Nam ngy cng tham gia tch cc v y vo mi
hot ng ca ASEAN. Qua , Vit Nam c nhiu ng gp quan trng trn cc lnh vc hp
tc chnh ca ASEAN, gp phn to dng nn tng vng chc ASEAN i n quyt nh lch
s l tng cng lin kt tin ti xy dng Cng ng ASEAN vo nm 2015. Cc nc
ASEAN hin c hn 1 nghn d n u t trin khai Vit Nam, vi s vn u t trn 13 t
USD. Vit Nam cng c trn 120 d n ang trin khai cc nc thnh vin ASEAN vi
tng vn gn 1 t USD. Mt khc, Vit Nam cn tham gia vi tinh thn trch nhim vo cc
Trang 26 | 30

c ch hp tc a phng ca ASEAN vi cc i tc bn ngoi nh: ASEAN+1, ASEAN+3,


Hp tc - u (ASEM), Hi ngh Thng nh ng
Bn cnh s pht trin quan h vi cc nc lng ging v khu vc, Vit Nam nng
ng ci thin quan h vi cc nc, nht l cc nc ln v cc t chc quc t trong qu
trnh hi nhp.
Quan h Vit- M c bnh thng ho c ngha chin lc i vi yu cu an
ninh v pht trin ca nc ta, tc ng mnh n quan h ca Vit Nam vi tt c cc nc
khc, nht l cc nc phng Ty. Hai nc k Hip nh thng mi nm 2000 v nm
2006 chnh quyn M chnh thc ban hnh o lut v thit lp Quy ch quan h thng mi
bnh thng vnh vin (PNTR) vi Vit Nam, nh du vic bnh thng ho hon ton quan
h song phng gia hai nc, to thun li cho Vit Nam gia nhp WTO. Nm 2011, kim
ngch mu dch hai chiu vt 18 t USD, hin M xp th 6 trong s 85 nc v vng lnh
th c u t Vit Nam. M hin ang l th trng xut khu ln nht ca Vit Nam.
i vi Lin bang Nga, Vit Nam ch ng ra nhng bin php nhm duy tr v
thc y quan h hp tc trn nhiu lnh vc, k c an ninh quc phng. Hai nc xc lp
mi quan h i tc chin lc (2001), cng vi mt lot cc hip nh v hp tc kinh t thng mi, khoa hc k thut, du kh, khuyn khch v bo h u t, t hp cng nng
nghip. Gn y, kim ngch bun bn gia hai nc v u t ca Nga vo Vit Nam c
chiu hng tng, hin kim ngch mu dch vt 1,7 t USD.
Vi quan h chnh tr pht trin tt p, hp tc v kinh t, thng mi, khoa hc k
thut, an ninh quc phng gia Vit Nam v n c bc pht trin th hin s tin cy ln
nhau. Hai nc k Tuyn b chung v i tc chin lc mi (7/2007). T nm 2007 n
nay, n lt vo nhm 10 nc c vn u t ln nht Vit Nam, ng thi Vit Nam
cng tr thnh nc tip nhn FDI ln nht t n ng Nam .
Vit Nam tip tc thc y quan h hp tc nhiu mt vi Nht Bn, nht l trn cc
lnh vc kinh t, thng mi, u t, vin tr pht trin, vn ho, du lch, chuyn giao cng
ngh. Hin nay Nht l bn hng ln nht, l nc cung cp vin tr pht trin nhiu nht v
u t ln Vit Nam. Quan h Vit Nam - Nht Bn pht trin nng ng trong khun kh
quan h i tc chin lc v ho bnh v phn vinh chu . Nht Bn tip tc l nc vin
tr pht trin (ODA) song phng ln nht cho Vit Nam vi tng gi tr t 14 t USD,
trong 1,5 t USD l vin tr khng hon li.
Vi Lin minh chu u (EU), Vit Nam k vi hu ht cc nc EU Hip nh
khung v hp tc, Hip nh khuyn khch v bo h u t, Hip nh trnh nh thu hai
ln... to c s php l cho xy dng v pht trin mi quan h hp tc n nh, lu di. Vit

Trang 27 | 30

Nam thit lp quan h i tc chin lc vi Ty Ban Nha, Anh, c, H Lan. Pht trin
quan h song phng gp phn thc y quan h hp tc Vit Nam - EU..
Hi nhp kinh t quc t l mt trong nhng ni dung quan trng hng u trong qu
trnh hi nhp quc t ca nc ta. Chng ta thc s bt u trin khai mnh vic tham gia
hi nhp kinh t vi khu vc v quc t k t khi gia nhp ASEAN v cc nh ch kinh t, ti
chnh thng mi ca ASEAN nh: Khu vc mu dch t do ASEAN (AFTA), Khu vc u
t ASEAN (AIA); k Hip nh khung vi EU (1995); tham gia Din n Hp tc - u
(ASEM) nm 1996, Din n APEC nm 1998; k Hip nh Thng mi vi Hoa K (2000)
da trn nhng nguyn tc c bn ca WTO v cui nm 2006 chnh thc tr thnh thnh
vin th 150 ca WTO. Nhn tng qut, tin trnh hi nhp kinh t quc t (HNKTQT) ca
nc ta xc tin vi bc i kh vng chc v t c kt qu bc u rt ng khch l.
Trc ht, Vit Nam m rng quan h kinh t vi hng lot quc gia v khu vc, tr thnh
thnh vin ca cc t chc kinh t, thng mi ch cht, to iu kin thun li cho
HNKTQT ngy cng hiu qu hn.
Vit Nam khc phc c tnh trng khng hong th trng do cc i tc truyn
thng Lin X v cc nc ng u b thu hp t ngt, v do tc ng tiu cc t cuc
khng hong ti chnh tin t khu vc bt u t nm 1997.. Mt thnh tu ni bt l thu
ht c ngun vn u t nc ngoi kh ln, trc ht l FDI. n nay, nc ta c quan
h ngoi giao chnh thc vi 175 nc, c quan h thng mi vi hn 200 nc v vng
lnh th, thu ht c hn 10 nghn d n FDI t 85 nc v lnh th vi tng s vn ng
k hn 160 t USD. Nhiu nh u t ln, cc tp on xuyn quc gia v ang c bit
quan tm n Vit Nam. Ti cc Hi ngh t vn ti tr cho Vit Nam, tng cam kt ti tr
lin tc tng vi cc k lc mi, nm 2006 t hn 4,4 t USD, nm 2007 t 5,42 t USD,
nm 2009 t trn 8 t, cc nm 2010-2011 tng cam kt ti tr vn duy tr mc cao. y l
s th hin nim tin v s tn nhim ca cng ng ti tr quc t i vi Vit Nam, ng thi
phn nh quyt tm cao ca Vit Nam trn ng ci cch v pht trin. Bn cnh cc th
trng ch lc l M, Nht Bn, ASEAN, Trung Quc, Hn Quc, EU, xtrylia, hng ho
Vit Nam vn ra cng c th ng trn nhiu th trng khc nh Nga, Trung ng, M
Latinh v chu Phi... Mt khc, vi vic m rng quan h kinh t i ngoi trong qu trnh hi
nhp, nc ta ngy cng nng ng tip thu khoa hc v cng ngh, k nng qun l, gp phn
o to mt i ng cn b qun l v cn b kinh doanh. Hi nhp kinh t quc t cn a li
mt thnh tu ng ch l tng bc a hot ng ca cc doanh nghip v c nn kinh t
vo mi trng cnh tranh, to t duy lm n mi, thc y chuyn dch c cu kinh t nng
cao hiu qu sn xut kinh doanh.
Hoat ng ngoai giao a phng c s trng thnh r rt. Ti cc din n quc t
v khu vc nh Lin Hp quc, Phong tro Khng lin kt, ASEAN, ARF, ASEM, Cng ng
cc nc c s dng ting Php..., Vit Nam phi hp vi nhiu nc, trc ht l cc
Trang 28 | 30

nc ang pht trin u tranh bo v ho bnh, bo v cc nguyn tc c bn ca lut php


quc t v Hin chng Lin Hp quc. Vit Nam c bu vo Hi ng chp hnh T
chc Kinh t - X hi, tr thnh u vin hi ng iu hnh ca nhiu t chc quan trng trc
thuc Lin Hp quc nh UNDP, UNFPA, UNICEF, U ban Gii tr qun b. c bit, thnh
tu n tng nht trn lnh vc ngoi giao a phng l vic Vit Nam c bu lm u vin
khng thng trc Hi ng Bo an Lin hp quc nhim k 2008-2009 vi s phiu p o,
nh du qu trnh hi nhp quc t ca Vit Nam tr nn su rng. Nu vic tham gia T
chc thng mi th gii (WTO) m u s hi nhp y vo nn kinh t quc t, th khi
tr thnh thnh vin Hi ng Bo an Lin hp quc, Vit Nam bt u hi nhp y
vo i sng chnh tr quc t. Vi v th v trng trch ny, Vit Nam khng ch vn ln
tm cao trong quan h i ngoi ngoi, m cn c ting ni quan trng ti Lin Hp quc din n quc t a phng ln nht trn hnh tinh. Thng qua , Vit Nam c iu kin
thun li tham gia gii quyt nhng vn chnh tr- x hi, an ninh quc t c lin quan trc
tip hoc gin tip, ng thi ng gp tch cc hn v nhiu hn trong n lc duy tr ho
bnh, n nh v pht trin trn th gii.
Nhng thnh tu to ln m nc ta t c trong hi nhp quc t, trc ht trn
lnh vc kinh t, l kt qu ca c mt qu trnh thc hin nht qun ng li, chnh sch
i ngoi rng m, a dng ho, a phng ho vi ch trng ch ng v tch cc hi
nhp ngy cng su rng vi khu vc v th gii. Nhng thnh tu to thm nim tin
nc ta cng vng bc trn ng hi nhp quc t, tn dng tt nht nhng c hi mi
ang m ra. Ch ng v tch cc hi nhp quc t trong bi cnh ton cu ho to iu kin
thun li cho nc ta tham gia nhanh v hiu qu vo h thng phn cng lao ng quc t,
tn dng mi ngun lc phc v mc tiu pht trin. Do vy, chng ta c c hi y nhanh
qu trnh iu chnh, ti c cu cu kinh t, chuyn dch c cu lao ng v rt ngn thi
gian vt cht ca cng cuc cng nghip ho, hin i ho.

4.2. Hn ch v thch thc


Bn cnh nhng thnh tu ln, qu trnh hi nhp quc t ca nc ta cng cn nhng
kh khn, hn ch nht nh.
Trong mt s lnh vc quan h i ngoi v hi nhp quc t vo nhng thi im c
th, s i mi t duy cn chm, cha p ng c tt nht yu cu pht trin trong nc v
ph hp vi nhng chuyn bin ca tnh hnh th gii. Mt s mi quan h i ngoi c
xc lp nhng vn cn nhng biu hin hn ch v tnh chiu su, vn cn cn c thm cc
nhn t cho s pht trin vng chc, n nh, lu di.
Mi quan h gia kinh t, an ninh, chnh tr, i ngoi trong mt s trng hp c th
cha gn kt tht mt thit vi nhau. Sau thi k m rng quan h i ngoi, cha c nhiu
Trang 29 | 30

bc t ph mi nhm khai thc tt nht quan h li ch an xen tu thuc ln nhau gia cc


nc, nht l vi mt s nc ln c lin quan n li ch chin lc ca nc ta.
Trong cng tc hi nhp quc t, tin ca cng vic chun b v php l v th ch
vn cn khong cch so vi yu cu hi nhp, vi nhng chuyn bin mi ca tnh hnh th
gii v khu vc. Nn tng pht trin nn kinh t bn vng cha vng chc, mi trng thu
ht u t, nng lc gii ngn cc d n u t nc ngoi v kh nng cnh tranh ca cc
doanh nghip cng nh ca c nn kinh t cn hn ch...
Vic x l mt vi vn trong nc cha tnh ton tht y n phn ng v tc
ng quc t nhm hn ch vic b cc th lc th ch bn ngoi li dng gy kh khn v
ngoi giao. Cng tc thng tin, tuyn truyn i ngoi cn biu hin cha nhy bn, hnh thc
cha sinh ng, hp dn; c ch phi hp gia cc ngnh, cc cp cha ng b, hiu qu
cha nh mong mun.
Cng tc o to, bi dng, xy dng i ng cn b lm cng tc i ngoi v hi
nhp quc t nhn chung cn khng t bt cp, cha tht s ngang tm chin lc ca thi k
ch ng v tch cc hi nhp su rng vi khu vc v th gii. Cng tc nghin cu c bn, d
bo chin lc trong lnh vc i ngoi v hi nhp quc t cn hn ch.
Tin trnh hi nhp quc t ca nc ta hin nay khng ch c thi c v thun li, m
cn phi i din vi nhiu thch thc ln. iu quan trng l cn tnh to, nhn thc r
nhng thch thc phi i mt t tm ra bin php khc phc hu hiu.
Trc ht, thch thc ln nht v d nhn thy nht xut pht t ch nc ta l mt
nc ang pht trin c trnh kinh t thp, qun l nh nc cn nhiu yu km v bt cp,
doanh nghip v i ng doanh nhn cn nh b, sc cnh tranh ca hng ho, dch v ni
ring v ca ton b nn kinh t ni chung cn nhiu hn ch, h thng chnh sch kinh t,
thng mi cha hon chnh... Cho nn, nc ta s gp kh khn ln trong cnh tranh c
trong nc c trn trng quc t, cnh tranh s din ra gay gt hn, vi nhiu i th hn,
trn bnh din su hn, rng hn.
Th hai, trong qu trnh hi nhp quc t, cng nh cc nc ang pht trin khc,
nc ta phi chu s rng buc ca cc quy tc kinh t, thng mi, ti chnh - tin t, u
t... ch yu do cc nc pht trin p t; phi chu sc p cnh tranh bt bnh ng v s
iu tit v m bt hp l ca cc nc pht trin hng u.
Th ba, trn lnh vc x hi, qu trnh hi nhp quc t trong xu th ton cu ho t
ra mt thch thc nan gii i vi nc ta trong vic thc hin ch trng tng trng kinh t
i i vi xo i, gim ngho, thc hin tin b v cng bng x hi. Trong tnh hnh nh
nu, c cu x hi c th bin ng phc tp v kh lng, lm cho s phn tng, phn ho x
hi cng tr thnh yu t tiu cc i vi bn thn s pht trin ca t nc.
Trang 30 | 30

Th t, hi nhp quc t t ra nhng vn mi v bo v an ninh quc gia, gi gn


bn sc vn ho v truyn thng tt p ca dn tc. V an ninh quc gia, cc nguy c e do
an ninh ngy cng phc tp hn, bn cnh cc him ho mang tnh truyn thng, xut hin
cc nguy c phi truyn thng (an ninh mi trng, dch bnh, khng b...). V vn ho, hi
nhp quc t t nc ta trc nguy c b cc gi tr ngoi lai, nht l cc gi tr vn ho
phng Ty xm nhp t, lm tn hi bn sc vn ho dn tc.
Th nm, trn lnh vc chnh tr, tin trnh hi nhp quc t nc ta cng ang i
din trc thch thc ca mt s nguy c e do c lp dn tc, ch quyn quc gia, s la
chn nh hng chnh tr, vai tr ca nh nc... Hi nhp quc t i vi nc ta r rng
khng th tch ri cuc u tranh chng "din bin ho bnh" ca cc th lc th ch trn
nhiu lnh vc.

Trang 31 | 30