Kawi - Jarwa, Poerwadarminta, 2603, #1856

KAWI - JARWA
--- 0 --DAMELANIPUN W. J. S. POERWADARMINTA
KHUSUS UNTUK LINGKUNGAN SENDIRI
--- 1 --Sirie No 1446
KAWI - JARWA
DAMELANIPUN W. J. S. POERWADARMINTA
Jöhöbu Hödöka
Ippan tosho (boekoe biasa)
Soedah diperiksa tanggal 10-7-2602
BALE POESTAKA DJAKARTA 2603
--- 2 --wêwênangipun ingkang ngarang kaayoman ing anggêr-anggêr.
--- 3 --BÊBUKA
Sêrat-sêrat Jawi, saya malih ingkang mawi sêkar, punika kathah sangêt têmbungipun
ingkang sabên dintênipun kirang kasrambah, dados têgêsipun utawi kajêngipun
umumipun inggih lajêng botên patos dipun sumêrêpi. Ingkang makatên wau
kadadosanipun sampun tamtu kemawon: ingkang nampi ingkang kirang plong, utawi
inggih kirang cêtha ngrêtosipun dhatêng ingkang dipun waos. Rèhning tiyang mêmaos
punika manawi kirang ngrêtos, tumrap sadayanipun kirang prayogi, mila sampun dangu
Bale Pustaka ambudidaya sagêdipun ngêdalakên bausastra ingkang mligi namung dados
paran pitakenan ing atasipun prakawis ingkang kados makatên wau. Pambudidaya wau
samangke sampun kalêksanan: wujud buku punika. Mugi-mugi kemawon piguna utawi
manpangatipun angêplêkana kadosdene ingkang dados pangajêng-ajêngipun.

BALE PUSTAKA
--- 4 --KATRANGAN
1. Kangge ngirid papan, têmbung-têmbung andhahan utawi camboran botên kasêrat
wêtah, namung kapratelakakên panambang utawi atêr-atêripun, lingganipun karingkês
mawi corèk. Dados:
abiwada, di- wêtahipun diabiwada
adibusana, nga- wêtahipun ngadibusana
agop, tan- wêtahipun tanagop
alab, mang~ - ~wêtahipun mangalab-alab
dêling, di - ake wêtahipun didêlingake
burat, -sari, -wangi wêtahipun buratsari, buratwangi
2. Têmbung andhahan ingkang sasat sampun dados lingga utawi ingkang radi pakèwêd
anggènipuin madosi lingganipun punika sami kapacak madêg piyambak. Dados upami
madosi: kèdhêp, kasusra, kasmaran lsp. lajêng kajujuga kemawon ing golongan k.,
madosi têmbung mrêp, molih, munggèng lsp. kajujuga wontên ing golongan m. Makatên
salajêngipun.
3. Cêkakan:
tmr. tumrap
ut. utawi
ar. araning
lsp. lan sapanunggilanipun
mriks. mriksanana
kc. kacundhukna
--- 5 --A

abêt-abêt: batur wadon (ing patapan).
abipraya: 1 niyat, sêdya; 2 (sa-) guyub, golong rêmbug.
abiseka: jêjuluking ratu.
abiwada, di-: dikurmati, disêmbah.
adama: nistha, asor.
adbuta: nggêgirisi, bangêt.
adi: bêcik, linuwih.
adibusana, ng-: macak, dandan.
adigang, adigung, adiguna: ambêg unggul, ngêndêlake kuwasane, kaluhurane,
kadigdayane.
adilaga: paprangan.
adimuka, adimukya: pangarêp.
adipati: ratu
adiraga, ng-: macak, dandan.
aditya: 1 srêngenge: 2 Ngahad.
adrês: dêrês, bantêr.
adri: gunung.
adya: bêcik, linuwih.
ajar: pandhita tapa.
aji: ratu.
ajum, di-: ditata, dipranata.
agya: enggal, rikat, banjur.
aglar: gumêlar.
aglis: enggal, rikat.

mblabar. . mang-: nayogyani. mang~ . ayap: di-: diiringake wong okèh[1] ayat: di-: dipênthang (tmr.~: ambèr. aliwawar: angin gêdhe. gêndhewa). alin. slamêt. aldaka: gunung. aywa. ayya: aja. alêmbana. agrêng: alas-: alas gêdhe. prahara. agra: pucuk. alès: lunga. ayubagya. agop: tan-: ora kêndhat. pakon. agring: lara. aksama: apura. alab. di-: dialêm. ayu: bêcik. agung: gêdhe. aksa: mata. mêmuji. akasa: langit. puncak. ayun: arêp. bangun-: sêdhih. aksi: mata.agni: gêni agnya: akon. awang-awang.

anala: gêni. di-: dijupuk. among hyun (-lulut. sathithik. amrat: amot. alun). alpita: cacad. anana: cangkêm. alpaprana: aksara lumrah. di-: dipêksa-pêksa. amla: kêcut among: momong. amrik: mambu nganduk. mang-: ngilak-ilak. ambil. ambara: awang-awang. ng-: nêmpuh. ambrik: wangi. ambul. -rêsmi): cumbana. ng-: mabur. nimbrung. ananta: 1 tanpa wangênan. amara: dewa. ampar. ng-: nyambêr. 2 aku. sumorot. ambuda: mêndhung. amparan: dhampar. 2 warna-warna. ngêmot. ampu. amyang: abang. amba: 1 batur. gêgulungan (tmr. ambak. .alpa: cacad. lunga saparan-paran. -raras karasikan.

andu: sumur. mang-: nyêmbah. anjana: mangsi. anjali. andakara: srêngenge. andanawarih: satriya. anjrit: njêrit anjrum: njêrum.6 --ANAPI ~ ANGLUS anapi: nanging. salaman. andon: nindakake. andêrpati: nekad wani mati. andaru: lintang tiban. anjrah: sumêbar wrata. anila: angin.--. ande-sanepa: pêpindhan. andaka: banthêng. andika: kowe. andon asmara (-lulut. . upama. anih: lumuh. aneka-warna: warna-warna. anjum tangan: têtabikan. -rêsmi): cumbana. andrawina: pista gêdhe.

antaka: pati. anor-raga: andhap asor. bakal. di-: diêntèni. antarala. bêcik bangêt. antrah: tingkah. anindyamantri: patih. anuraga. awang-awang. antêlu. diarêp-arêp. antawacana: swara gunêming wayang. anuswara: aksara irung. (pêthingan). anrus: têrus.anindita: tanpa cacad. anor-raga: andhap asor. anon: ndêlêng. anut: manut miturut. anukarta: 1 manut. anis: lunga. mati. musna. antakusuma: araning sutra kêkêmbangan. anrang: nêmpuh. antariksa: langit. 2 ngarang. antiga: êndhog antên: adi antu: I mati. II. kêkêmbangan. gawe. anung. antuk: olèh. anak anung anindita: anak kang bêcik dhewe. antun. nrajang. wêruh. . di-: ditinggal. antrakusuma: ar.

anggas: walang. 2. angde: agawe. di[x]ake: dikèlèkake. anyut. antyanta: bangêt. 2 wong wadon. angga: badan. anglèng: ngêlèng. angkus. anggung: tansah. anyêm: nêncêm. ganthol. ngayom. . luwih-luwih. ng-: nganggo. anggana: 1 ijèn. angkara (-murka): murka. kaya. angèr: ngèngèr. angêne: ngênani. angkusa: cis. ancur: rêmuk. anggana raras: wong wadon ayu. angêb: ngeyub. anggakara: kêndêl. dhewe. anglar: ngêlar. awak. ancara. marakake. angkên: 1 sabên. ng-: nênarik ati.antya. anggya. diancarani: dibagèkake. anging: nanging. ancakla: gunung.

angrap: mlayu bantêr. rob. 2 banthèng. kaya. angrês: ngêrês (rasaning ati).anglès: lunga. anglêk: sêdhih bangêt. --. nglumpruk. tumêlung. angum: kungkum. angluh: 1 lungkrah. angun-angun: 1. ngêsah sêsambat. anglir: mèmpêr. ngundhuh. angrèh: ngêrèh. kapranan. angrob: banjir. anglih: 1 ngalih.7 --ANGLONG JIWA ~ ASTRA LUNGIYAN anglong jiwa: saya kuru badane. galak. minggat. ngoyak. anglêp: ayu bangêt. angling: clathu. angrik: ngêrik (nggêro). angut: mêthik. kaya êlung. anglung: 1. . anglês: sêdhih. 2 ngêlih. anglus: ngêlus. gunêman. anglud: nututi. anglur sêlur: èlur urut-urutan.

slamêt. dikarang apsara: dewa. apah: banyu. aras. apyu. apus: tali. . apsêkar. angsah. arjana: njangka. apsinom: widadari. di-: ditalèni. ardawalepa: kurang ajar ardi: gunung. arda: murka. ardaya: ati. di-: digêpok.angrok: nyêrang. ngudi arjasa: rêjasa. arju: sarju: mupakat. angsung: wèwèh. tur. diambung. arjaya: rêja. apuy: gêni. di-ake: diajokake pêrang. apti: arêp. ardana: dhuwit. arja. nêmpuh. hawa nêpsu. api: gêni. apsantun. apsari. apan: awit. digrayang. ing-: ingarêp. apituwin: uga. awèh. ardacandra: rêmbulan tumanggal.

arêp. ariwara. ing-: ingarêp: di~ . alon. arca: rêca. arsa: arêp. aruna: srêngenge.~: diarêp-arêp. arutala: rêmbulan. lêgi. miris. wêkêl. arimong: macan. arsaya. arka: srêngenge. ariwarti: layang kabar. di-: diurmati. arga: gunung. 2 têmbang dhandhanggula. arsana: bungah. 2 sarèh. artati: gula. diaji-aji. sênêng. arnawa: sêgara. arina: kidang. ari: adhi. arcamana: raup (rêrêsik). aris: 1 laras. . arês: giris. artaka: kang nyimpên dhuwit (pènêngmèstêr). argya. tanpa sulaya. arima. artawan: (wong) sugih. aryan: arèn. aryana: budi. pikiran. arsi: rêsi.arjwa: utama.

2 kalah. 2 ênggon. kedanan. asana: 1 palinggihan. pêpoyok. asor: 1 nistha. asmaratura: kasêngsêm. 2 susah. asung: awèh. astuti: sêmbah. asrak: swara kumrasak. asrama: patapan. kêluwih-luwih). asrêng: mêmpêng bangêt. nyêmbah. 2 cangkêm asmara: sêngsêm. asmu: sêmu. nyêmbah. asantun. asti: gajah. astana: 1 kraton. 2 kuburan. 2 panah. asup: mlêbu. astawa. tan-: ora sarèh. asya: 1 ngguyu. astungkara. ora luhur. mang-: ngurmati. mang-: mêmuji. astra: 1 gêgaman. sih-trêsna. asa: 1 têkan ing puncak (notog. pakurmatan. panggonan. wèwèh. arcapada: donya. asari. asrang: sumiyut (ing angin). jagat. asura: buta. nuli. asru: 1 sêru.arcana. 2 bangêt. sêdhih. .

awalepa: canthula. asthabrata: kautaman wolu. atita: wis kêpungkur. --. atyanta: bangêt. aswa: jaran. sêrêng.astra lungiyan: bêbojoan. awig: 1 pintêr (gêgawean). atawa: utawa. aswi: bangêt-bangêt. 2. uga.8 --ASCARYA ~ BANGKAT ascarya: gumun. utawa. lan manèh. acala: gunung. acara. kaluwih-luwih. asthagina: wolung bab (-sisih). aswameda: sêsaji (riaya) taunan. atma: 1 nyawa. atri: sêru. atanapi: lan. 2 anak. eram. alus ngrêmit. diacarani: dibagèkake. rame bangêt. . sukma. kaluwih-luwih. astha: wolu. sigêg. atiyanta: bangêt. atmaja: anak. atat: manuk bèthèt.

njêlih. lar-: lar mêrak. babu: biyung. di-: dicêkêli. m-.awiyat: awang-awang. mratani. bagna: rusak. B babahan: bolongan. mbêbahak: njarah. . lawang. awra: sumêbar. badhaka: alangan. awicarita: bisa (pintêr) ndongèng. awin. bahak. sirna. bagawan: sêsêbutaning pandhita. badhawangan: bulus. awya: aja. bajra: blêdèg. awuh: mbêngok. badhak: mêrak. awuk: bosok awun-awun: grimis ing wayah esuk. rayah. bagaskara: srêngenge. badra: rêmbulan. badhama: wêdhung. nguwuh. bagja: bêgja. bagaspati: srêngenge. cacad.

baksa. baladika: pangarêping prajurit. balinguh: berag. bayaita: prajurit. baksana: pangan bakti: pakurmatan. banawi: bêngawan. sêtya-tuhu bala: karosan. 2 prajurit. bayu: angin. baka: 1 langgêng. baluwarti: pagêr bata. bayawara: undhang-undhang. bayangkare. bandayuda: pêrang rukêt.bahni: gêni. mbandakalani): wani nglawan. bana. balingu. pangantèn). mbêbana: njêjaluk. bayatara: mbêbayani bangêt. 2 manuk cangak. . bayan: manuk bèthèt. bandakala (ut. bandawala (-pati): prang tandhing. di-: ditêmokake (tmr. kêkuwatan. bandawasa: karosan. kêkuwatan. bayu-bajra: angin lan blêdhèg (prahara). balila: mbangkang prentah. balela. bètèng. banawa: prau. bungah.

ke-: kêduga nandangi. bangsawan: darah luhur bangsi: suling. baning: bulus. m-: nyirik banyu. m-: manggon lan njaga tumrap dhêmit. bantala: lêmah. bangkat: kuwat. ayah esuk.banjar. di-: dirêridhu. bau-dhêndha: kuwasa bangêt. pêngkuh. bandhu: sanak-sadulur. (ut. --. . baut: wasis bangêt. gagat-bangun). (patèn). bêbantên: têtawur. pakewuh. bandhawa. bapra: pagêr bata. banija: sudagar.9 --BANGKIT ~ BISEKA bangkit: bisa. bangun: I 1 tangi. bapuh: bakuh. banyuwara. baurêksa: dhêmit sing njaga. bau-kapine. banu: sorot. pakêbonan. srêngenge. 2 (-anyar) dianyarake. (-kapini): elon-elonên (ora adil). II di-: 1 digawe. regol. 2 (ut. bancana: pangapus. bantên. -an): taman. awak. diapusi.

bawa-rasa: rêrêmbugan.bara: satus yuta. basundara. basmi: kobong. basuki: slamêt. basundari: bumi. baswara: sumorot. bathari: dèwi. baskara: srêngenge. basah: bosok. bathara: (sesebutaning) dewa. sipat. swara. pabaratan: pêpêrangan. 2 jagat. barubah: kuwur atine. . bawera: jêmbar. barung: barêng. bathamantri: senapati. bawana: 1 panggonan. bala-: bala campuran. alun-alun. basanta: rêmbulan. barata. bawa-laksana: nêtêpi kang dadi ujare. basahan: panganggo kaprabon. bacingah. barwang: bruwang. gumêbyar. padhang. 2 uni. bawa: 1 kaanan. bacira: plataran.

bêlah-kêdhaton: untu ngarêp (kang dhuwur) rênggang. bêngis: sêrêng. bêncah: nêla. mbêngkêluk. m-: bengkong. berawa: 1 nggêgirisi. disirnakake berama: endah. bêntar: 1 mlêkah. . bêngkung. 2 dhuwur. bêdhama: wadung. 2 pakewuh. bêrgada: golonganing prajurit. bêgar: bungah. nêla. nêngsêmake. bêdhawang(an): bulus. bela tampa: salah (kliru) tampa. mêdèni.beka-rêncana: alangan. bêndu: dêduga. tampar srimpêd. 2 gagah prakosa. bênawi: bêngawan. bêkti: urmat. di-: dirampungi. sênêng. bêbaya. nêpsu. bela sungkawa: melu susah. ambêg sia. bêndana: 1 tali. bêrdangga: gamelan. mlêkah. bêlah: sigar. bema: beka. bengkas. bêngiwèn: biyèn.

--. kabimbang): kuwur. biksuka: pêndhita. susah. nggêgilani. bisala: jêmbar.10 --BISIKAN ~ BRAMINTA . biyada: para nyai. birat: ilang (wis rêsik). biseka: jêjuluk. kabina-bina: nggêgirisi bangêt. kabêsturon: lena. birama: nêngsêmake. di-: diilangi. endah. bima: mêdèni. birawa: berawa. ora prayitna. di-: dijumênêngake ratu. bêsta. bisana: mêmêdèni. bimba: rêca: pêpêthan. bungah. gumêdhe. bêtuwah: pusaka. ngênglêng. bimbang: (ut. dipun-: dibanda. binglêng: judhêg bangêt. bêsturu. bibir: lambe bigar: sênêng. bimana: umuk. bêcik angsare.bêrsat: pisah pating slêbar. disirnakake. bintulu: (polèng) biru. bina. bingung. biksu.

bujana: pista. pikiran. byuha: gêlaring baris. budiman: pintêr. nguwasani. kabyatan: kabotan. bicara: gunêman. awang-awang. pratingkah. jirih. mangan enak. (-cêmêngan): Rêbo (Wage) budi: watak. . 2 ngêrèh. 2 pujangga. byasana: bêbudèn ala. diudi. budaya: nalar. rêmbugan. byapaka: 1 sumêbar wrata. sarana. bujangga: ula.bisikan: jênêng. byapara: kelakuan. di-: direka. jêjuluk. byomantara: langit. buda. diudi. di-: direka. bita: wêdi. byabya: lor kulon. byat: nêmpuh-: nêmpuh kanthi sêrêng. tangan. buja: bau. (ing-): ingarêpan (pasowanan). di-: disungga-sungga. budidaya: reka. byantara. byoma. biwada. biwara (layang-): layang kêtêrangan (undhang). bujil: bajang. pikiran. lêngên. bisuwa: sajên.

buminata. bukuh. di-: disuguh mangan. dibukani: diwiwiti. bungbang: wungwang. . busu: wusu. bumipati: ratu. bumandhala: jagad. bumipala. bumitala: (dhasaring) bumi. têtuwaning dhukuh. bungkah: dhasar. bojana: pista mangan enak. busana: rêrênggan. bupala. sandhangan. sikiling gunung. tandha yêkti. di-: diwêngakake. butala: lemah. -wangi): borèh. bukti: pangan. bumi. bolong. ma-: sila tumungkul (urmat bangêt). bukasari.~: dioyak-oyak buyut: lurah. pasugatan. buwana: jagat. mangan. 2 sirna. burbuwah: 1 bumi lan awang-awang.buya. bukakondur. bumi. 2 sanggar pamujan. ka-an: 1 panggonaning para pandhita. bojakrama: pista. rusak. bupati: ratu burat (-sari. ka ~ . bukani: makutha dhampar. 2 cihna. bulu-bêkti: pisungsung minangka pajêg. boja: pangan (-an). buka. bungsu: wuragil.

bramita: bingung. -an: nggubêl. langit. bramanta: bingung. bowong: macan. sêdhih. gondlelan. bramatya: nêpsu bangêt braminta. brahmacari: calon brahmana. sumingkir. minggat. brahmana: (golongan) pandhita. bra: sorot.11 --BRANA ~ DÊKUNG . bondhèt.boga. brahmanacari. brahmani: pandhita wadon. susah. brakithi: sêmut. brakara. brakatha: sulung. ma-. langit. braja: 1 gêgaman. jogèt. 2 paturon (krobongan). bomantala. bramantya: nêpsu bangêt. 2 barat gêdhe. bramara: tawon (kombang). II lowong. bogya: pangan. pêpuyêngan. boma: 1 awang-awang. botrawi: blumbang. cahya. --. bondhan: I ar. brahala: rêca sêsêmbahan. bomantarala: awang-awang. bonglot: lunga.

brahmani. brubuh: pêrang amuk-amukan. pasa. sirna. dibandhang. susah. branti. brêtyapati: senapati. brawala: padu. brat: abot. dahat: bangêt. barang kadonyan. 2 tapa. kedanan. brangta. kêbranan: kêtaton. . dadya: dadi. II tatu. brata: 1 prasêtya. brêmara: (tawon) kombang. kê-: kêplayu. kentas. dahuru: gègèr. wadyabala. branta. brêtya: prajurit. dahana: gêni. n-: mbadal prentah. daga. bris: simbar dhadha. brastha: rusak. D dadu: abang ênom. kontal.brana: I (rajabrana): bandha. brangti: kêsêngsêm. brêmantya: nêpsu bangêt. lêbur. brêmana. sulaya. brasat: di-ake: diplayokake. brubah: kagèt. dayaka: kang ambêk wêlas. brêmani: brahmana.

2 (ut. dana-raga: dana bau. daradasih.~: diugung. darapon. 2 bodho. suwe. kajuligan. damba: krenah. darbe. dama: I 1 asor. danawa: buta.danti: gajah. dayita: putri. diêmi-êmi bangêt. 2 sabar. pitutur. danta: untu. darya: 1 srana. watak. di-: dikira. daksa: pintêr. dangu: biyèn. darmaja: darah. II di ~ . turuning wong utama lsp. 2 ati. pawèwèh marang pandhita. dana-krama: ngrêti tata-krama. daksina: I têngên. diarani. darubêsi: guna dhêsthi. dan: banjur. (ut. darbya: duwe. daridra: mlarat. kidul. sêkti. darapwan: supaya. pikukuh. darubêksi. pramêswari. gadhing. danujiwa) linuwih danurdara: satriya. dalih. sêntosa. danu: I buta. nistha. . darma: 1 panggawe bêcik. darana: 1 kukuh sêntosa. ndaradasihi): kêlakon kaya impène.dayinta.

dewalaya: kadewan. detya: buta. 2 samir sutra ing pundhak. dewata: dewa. umuk. dawala: 1 putih. dèn-: di-. --. dewanggana: widadari. dewangkara: srêngenge. dêkung: di-: dijêblèsake ing dhêngkul. darna: 1 wani. ing akerat. 2 galak. dewananggana. darsana: tuladha. datan: ora. dèwi: widadari. ênggonmu. dene. dènnya) dening dhèwèke. dènira: 1 (ut. dènta: dening kowe. dasih: batur. kêndêl.12 --DÊLAHAN ~ DRIGANCA dêlahan: ing têmbe. de: dening. deha: awak. dera: dening. jalaran. 2 ênggone. 2 putri.daruna: sabab. dewa wadon. dewaji: ratu. kayangan. .

wangkod. dirgamaya. sakit. pulo. n-: wangkal. di-ake: dirungokake. dirgasana: dhampar. dirgantara: awang-awang. dêrwolo. padon.diyan. dêrwili: tansah gunêman. kêndêl. digjaya. dipta. dipara: gajah. diyu: buta. digdaya. dibya: linuwih. diktya: buta. . dira: kukuh. dirada: gajah. dirgahayu: panjang umur. 3 gajah. dirgama: krenah. mênangan. pangapus. dêrganca: sulaya.dêling: gunêm. digwijaya: patohan. dipangga. dênta: gadhing. digtya. obor. dipaka. dêntawyanjana: carakan Jawa. dêrbala: n-: sugih bangêt. dipa: 1. panggah. dirga: dawa. ratu. cahya. dinakara: srêngenge. dir: gumêdhe. diptya: sorot.

n-: nglêngkara. dupara. padon. duk: nalika. dur: ala. mega dumara: kang gawe urip (dewa). duhita: putri. duhkita: susah. dungik: endhang. di-: diêtêrake. dumêling: swara cêtha. mokal. diwasasri: srêngenge. duhka.dirganca: sulaya. diwangkara: srêngenge. dumadi: tumitah. endah. (-cita): susah. dumaja: kêbul. duksina: kidul dulu. sêdhih. dulur. dukula: sabuk sutra. di-: didêlêng. diiringake: di-i: diwènèhi. duhkata. dumilah: sumorot. dupi: barêng (ing nalikane). ditya: buta. dukacipta. dukut: sukêt. dite: Ngahad. . dituruti. sêdhih. ditonton.

dursila: maling. dimalingi. ênêr. têlik.dura: adoh. dusana: ala piala. durgama: bêbaya. nglêngkara. goroh. duratma: buta. mbêbayani. duracara: piala. duta: kongkonan. duskarta. durbiksa: bêkasakan. don: 1 ênggon. duskarti: panggawe ala. maling. durniti: (laku. durga: bêbaya. durcara: ala kalakuane. piala. duryan: durèn. di-: dikongkon. buta. . mbêbayani. wong) ala. durjana: wong ala. durta: ala. di-: dicolong. duratmaka: maling. durlaksana: ala kalakuane. durantara: mokal. dusta: julig. didombani: diawat-awati. duryat: kabêgjan. dipanggêdhèni. julig. 2 mungsuh. goroh. domba. duta-panglawung: ngalamat katiwasan. 2 tuju.

dwaja: têtêngêr. drêma. drêng: dêrêng. drasthi: pandêlêng. dirgama: borang. bêbaya. mata. drêwya: duwe. --. dadi ati.doracara: goroh. dwi: loro. padon. dwarapala.13 --DRIYA ~ JIHWA driya: ati. drêstha. ka-: kagagas. drigama. driyah: dana. gêndera. driganca: sulaya. drawa: luluh. gapura. drana: sabar. . dwarawati: panjaga lawang. drumas: êmas. dwara: lawang. druta: bantêr. drastha. sirna.). dwastha: rusak. drêsthi: pandêlêng. ajèr. drubiksa: bêkasakan (buta lsp. drês: dêrês. drêbya: duwe. rikat. mata.

jaja: dhadha. bêgja. jalanidhi: sêgara. kang buri. dwijawara. jaya-kawijayan. dwipangga. jaladi. manungsa. . kasêktèn. dyaksa: pintêr. jalidra: wong asor. 2 kaalusan. dwirada. alun.dwidasa: rong puluh. dwirapa: gajah. jaladri. jaya-wijayanti: aji sing marahi menang. banyu. jalada. jaladara: mêndhung. jahnawi: bêngawan. jaya: mênang. dyah: (sêbutaning) putri. jalatarangga: ombak. jagat-pramudita: kabungahaning jagat. dyan: banjur. kuwasa. jalma: jalmi: wong. mega. jagat-traya: jagat têtêlu. jalu: lanang. nuli. di-: dicêkêl. -an tangan: salaman. dyatmika: 1 jatmika. jala: banyu. jagana: bokong. dwija: pêndhita linuwih. J jabat.

2 donya. jatha: 1 rambut gimbal. janaloka: jagat.jampang. janggan: jajanggan: jangkung. jawata: dewa. di-: diawat-awati. driji. jata: gêni. jatukrama: bojo. untu. jarnih: bêning. jatya: sajati.(i): diawat-awati. gêndhewa. jatarupa: êmas. jathara: wêtêng. jathadara: mêrtapa. . nyata. manungsa. ka-: misuwur. jatmika: bêcik tandang tanduke. donya. jari: jariji. di. janapriya. dirêksa. janma: wong. jantaka: cilaka. jasa: lêlabuhan. jana: wong. sangsara. manungsa. janapada: 1 batur. janu: panah. jara: tuwa. 2 siyung.

jimbun: tuwa bangêt. jênggiri: bngs. manungsa. gitik. jênthara. . jênggan: cantrik. n-: bagus. jêjawi: sapi alasan (bantèng). jihwa: ilat. jêrnih: bêning. jênêk: sênêng. goroh. --.jawi. jinada: tikus. jihmaga: ula. jêmur: ajur. jihmayuda: pêrang cidra. jêmah: ing têmbe. bungah. jênggala: alas. jênar: kuning. jibêg: judhêg. macan nganggo sungu. jêmala: gêbuk. jihma: cidra. jêng: sikil. sêdhih. jêngandika: kowe.14 --JILMA ~ DHRASTHA jilma: wong.

judhi: pêrang. jungut. jêjuluk: jênêng. jumantara: langit. jingga. jira: jintên. bojo. nyawa. jiwita: urip. jatmika. jinêm-rum. jiwana: urip. juluk. jubrisa: batur wadon. jirika: gangsir. (-mrik. (-loka): abang tuwa. ijèn. jiwangga: jiwa raga. -sêkar. jirna: ringkih. jiwagra: pucuking ilat. jurit: pêrang. jêjanggan. juga: mung. jiwatma: urip lan sukma (têmbung pamiluta). awang-awang. jukut: sukêt. jumara: jumêrud. jangkrik. -sari): paturon. .jinêm: antêng. jubriya: umuk. juti: ala. jugala: jodho. pêparab. pêpêrangan. rusak. pa-an: sênthong paturon. kibir. prajurit. piala. jumantên. dhewe: sa-:siji.

dhangka: (rong. dhahga: ngêlak. dhangbang. dhanyang. cahya. jodi. dhaulu: mangro. Dh dhadhap: tamèng lonjong.juwara. dhaun: godhong. dharana: bumi. jwala: sorot. ka-: misuwur. jwah: ing têmbe. dharaka: sabar. dhayang: batur wadon. kalah. juwata: dewa. dhangdhang: gagak. sumêbar. ka-: tiwas. dhangyang: 1 sêsêbutaning pandhita. jrum: paeka: di-: dipaeka. guwa) pambuwangan bangke. jwalana: gêni. dhakah: gêdhe. dhaut: bêdhol. juwita: putri. ngangsa-angsa. dhandhang. sumorot. 2 lêlêmbut. jwalita: murub. jra: anjrah. .

dhatu: ratu, bêndara.
dhatulaya: kêdhaton.
dhawuhan: bêndungan.
dhepok: omahing pandhita.
dhêdhêp tidhêm: nyênyêt tanpa swara.
dhêndha: gada, pênthung.
dhêpa, ndhêdhêpa: ngasih-asih.
dhêstha: mangsa kaping sawêlas.
dhêsthi: piala, guna (dianggo mênggawe).
dhidhik, sa-: sathithik.
dhihin: dhisik, biyèn.
dhikara, di-: disrêngêni, diundhat-undhat.
dhikih: cilik.
dhiri: awak; mandhiri: madêg.
dhuhak: suwèk.
dhuhun: dhisik, biyèn.
dhuhung: kêris.
dhuhur: dhuwur.
dhukan: sêlir.
dhuma: kukus, kêbul.
dhukut: sukêt.
dhustha: piala; di-: dicolong, dimalingi.
dhusthi: piala.

dhuwak: suwèk.
dho: loro.
dhomas: wolung atus.
dhrastha, dhrêstha: siyung.
--- 15 --E
EBAKARA ~ GARDA
ebakara: tlale.
èbêk, ibêk, ngèbêki: ngêbaki.
ebra: ora dadi.
eka: siji.
ekadasa: sawêlas.
eka-kapti, sa- (saeka-prana, saeka-praya, saeka-cipta): tunggal karêp (saiyêk, rujuk).
ekapada, mang-: sêmadi.
èksi: mata; kèksi: katon.
ema: êmas.
èmêng: judhêg, kewuhan, sêdhih.
endah: bêcik.
endra: ratu.
endrajala: krenah; mang-: namakake krenah, ngapusi.
endralaya, endraloka, endrapada: kayangan, kaendran.
endracapa: gêndhewane Bathara Indra (kluwung).
endrawila: intên biru.

endhang: garwa utawa anaking pandhita.
èpi (ut. mèpi): ngimpi.
erang: wirang, isin.
erawati: blêdhèg.
èrnawa: sêgara.
èrtali, èrtambang: kali.
esak: bêcik.
èsi, di ~-~: dipojoki, dicampai.
èsmu: sêmu.
èstu pada, mang-: ngabêkti.
èstha: èmpêr, di-: dièmpêr-èmpêr.
èsthi: 1 sêdya, niyat; gajah; di-: dipindêng, dijangka.
èwêh: ewuh, pakewuh.
Ê
êjum, di-: dipranata, ditata, dibênakake.
êla, êma, di ~-~: dilêlithing.
êmbun, di-: disunggi, dipundhi.
ênda(h), êndan: banjur, nuli.
êndon: kang diênêr (dituju).
êning: wêning.
ênu: dalan.
êngka: mangkana.
êru: sêrik.

Maha-: kang sawiji (Allah). gagat: wiwit. (gajah-endra): ratuning gajah gagana: langit. 2 sênêng mantêp gambiralaya: sêgara gana: mêndhung gandara. awang-awang). galuh: intên gamana: laku. gajendra. trêp. kuwat gangga: kali. sarana gambira: 1 jêro.êsa. pênthung ganita: wilangan ganitrikunda: tasbèh gantya: ganti gantyan: ganten (kinang) gang: rosa. banyu . gahana: jurang galu. digêgabah: digêgasah atine. G gabah. gandarwo: gêndruwo gandarwi: gêndruwo wadon gandawida: dhèdhès lan borèh ganjur: tumbak gandhi: palu.

di-: dicêkêl. digujêngi . di-: ditangkis (nganggo tumbak) gêdhag-gêdhig: umuk gêgana: langit. gathita: jam gêbang. ngamuk garjita: bungah.16 --GARDABA ~ GUPIT gardaba: kuldi gardaka: nêpsu. sangara gati: 1 laku. ng-: mêtêng garda: hawa napsu --. ng-: ngunandika garini: bojo (garwa) garwita: nêpsu. 2 wigati.garagati: kemlandhingan (kêmangga) garami: (gramèn) dagangan garba: 1 wêtêng. 3 kaanan gatra: awak. umuk gata: laku gathaka: pati. di-: diringkês. 2 ringkêsan. awang-awang gêgêh: kukuh gêgên. blêgêr gatha: jun (wadhah banyu) gathi. digandhèng dadi siji garbini.

giya: guwa giyuh: sêdhih giyung: orêg.gêlah: rêrêgêd gêlana: sêdhih gêlung. gêrêh: gludhug gêrak: obah gêsês: sirna rêsik giha. gumuk: gigiring gunung . gègèr gêndrèh: luwês kèwês gêniwara: nglakoni mangan apa-apa mêntah gêntêr: orêg gêntur: 1 mêmpêng tapane. 2 (ma-an) gumlêgêr. gumludhug gêntya: gênti gêng: gêdhe gêpang. rame giyota: prau gilang-gilang: sumorot gili. gêmpang: rusak sirna gêra: puncak gêrah. di-: dianggit. dirumpaka gêmah ripah: rêja gêmpang: rusak sirna gêndra: rame.

giling. di-: dirêmbug. digunêm gita. enggal. gonjing gipih: gupuh girang: bungah giri: gunung girilaya: (pa) gunung (an) gistha. gaib guladrawa: dhandhang gula guliga: bandhêm. guling: turu . tumpakan. gitaya: kidung. karangan giwangkara: srêngenge gya: rikat. mang-an: mubêng gindaka: têngara (kênthongan lsp.) gini: wadon ginggung: orêg. di-: dikarang guha: guwa guhya: samar. rikat gubah. banjur gyak: giyak gyan: ênggon gyuh: sêdhih glinggang: kayu mati glis: gêlis.

pangarêp guntur: 1 jugrug. . agung) gêdhe.17 --GUPITA ~ IMUR gupita: 1 karangan. anggitan. 2 rêmbug gunung. 2 dolanan gupit: 1 sênthong (paturon). 2 pingidan (putri). --. kapintêran gunaman. 2 (ut. di-: dikarang. gupya: sêdhih. gumrêg: rame guna: watak.gulma: 1 grumbul. dianggit. gupuh: katon kêsusu. sing jaga lawang gupe: sêdhih gupi: 1 crita. titir lsp. 2 satus yuta gumawang: cêtha gumêr: rame. 2 karangan. gumuruh gumilang: sumôrôt padhang gumul: gêlut gumrêh. anting-anting gunita: 1 kapintêran. 2 swara gumuruh gung: 1 (ut. gunawan: pintêr bangêt gundhala: 1 kêndhang. gêgunungan: lêlurah. gupu: pangeyuban. 2 ali-ali.. anggung) tansah gupala: pangon.

rêmbug. gopracara: pangonan. pawarta. guwa. gosana: wara-wara. gopala: pangon. gusthi. gaib. guragadha. rumpakan. goragodha: ambêg wani. ditêmbangake. gosita: gunêm. kidung. gupta: wêdi. gurit: 1 tulisan. di-: dirêmbug. gurnita. gopa. sing njaga lawang. gurda: wringin. gurna. guragodha: ambêk wani. di-: dikarang. . gusali: pandhe.gupur: wêdi. blumbang. 2 karangan. guthaka: sumur. guruh: gludhug. goraya: gedhe. mêmêdèni. gurunadi: guru(-laki). guskara: sumur. di-: dirêmbug. sumbêr. gosthi. guwagarba: wêtêng. gohpura. gorawa: urmat. gurwa: urmat. gora. gurniti: rame bangêt. gopura: gapura.

somah. bingunging ati. harsaya: bungah. harimong: macan. gwan: ênggèn. . haruhara: gègèr. gring. hasti: gajah. agring: lara. grandaka: galak. hari: 1 dina. graha: 1 bojo. hangsa: banyak. 2 singa. harina: kidang. haliwawar: angin gêdhe. harda: bangêt.gotra. grong: jêro (jurang). puncak. grêha: omah. gra: pucuk. grodha: wringin. grawira: senapati. harsa. haliman: gajah. grundaya: sriti. 2 lintang. H halêp: endah. gotrah: sanak sadulur.

hèrtali. mêndhung. . I ibêk: kêbak. hira: intên. hru: panah. hina: asor. hèrtambang: kali. himalaya. ima: mêndhung. hawani: bumi. 2 mêndhung. iku: buntut. hyun: arêp huti: sajèn.hawan: dalan. 2 sungkêm. jagad. imba: alis. iksu: têbu. hrêdaya: ati. himawan: gunung. idhêp: 1 pikiran. imantaka: mêndhung. hima: salju. hema: êmas hèr: banyu. imalaya: 1 gunung. ilung: ilang.

imbal wacana: omong-omongan. karêp. ina-budi: bodho. injêk: di-: diidak. di-: ditêlik. (-pati): rêmbulan. . inggung: gonjing. indhung: biyung.(i): diklumpukake. ingan: watês. oyag. sisih. di-: diombe. dingungrum. ingis: di-ake: dikatonake (siyunge). inte. inum. imbang: pnggir. --. indêng: sa-jagat: salumahing jagat. inggita: solah tingkah.18 --IMPÊR ~ KADIPARAN impêr: èmpêr impun. inggar: linggar. ingkar: selak. intar: muluk sêsurupane. imur: di-: dilêlipur. inaloka: padununganing wong ala. indriya: ati. indu. di.

isthi: karêp. ku. mega. irawan: mêndhung. isu: panah. bêndara. ng-: lembak-lembak. yayah: I bapa. gêdhong. Y Yaya. II (yayah): kaya. irang: wirang. yaksi: buta wadon. ingwang: aku. . iti: 1 mangkono. ipak. irsaya. 2 tamat. pêpêthan. iwung. dalan. yasa: 1 omah. yama: paro. irsya: drêngki. ingsun. ingong. sêdya. yaksa: buta. kêmbar yamani: naraka yan: yèn. yana: kreta. tunggangan. mêri.ingkêd. yayah-rena (-wibi): bapa biyung. ng-: ngamuk. 2 gawe. yayi: adhi. iswara: ratu. istha: èmpêr. di-: disingkiri.

yati: pandhita. ka-: kasêngsêm. yuyun. yitna: ngati-ati. yasa-kambang: bale kambang. patut. yeka. yatiwara: pêndhita. prayitna.yasadarma: bapa. yusya: umur. yèki. yatmaka: sukma. yuwana: slamêt. . yungyun. yumani: naraka. nga-ake: nêngsêmake. yun: arêp. 2 anak. yatindra. yukti: pantês. yêkti: nyata. yitma: sukma. yasthi: pênthung yata: 1 ya iku. yatma. karêp. yuga: 1 jaman. yèku: ya iku. yuwaraja: pangeran adipati. yumana: slamêt. 2 banjur. yatna: ngati-ati. yêktiwara: pandhita linuwih.

kadgada: trêngginas. yoni: sêkti. rêrikatan. 2 jaman. kaga: manuk.19 --KADYA ~ KAPIDULUR kadya. kadarpa: katrêsnan. yogasêmèdi: ngêningake cipta. yogi: pêndhita. --. kabiyas. kadeyan: sanak sêdulur. kadga: kêris. kajanapriya: misuwur. . kadang kadeyan: sanak sêdulur. bêcik. kadhatyan. yogya: patut. yoga: 1 anak. kadhatun: kraton. yogabrata. kadyangga: kaya. kabyas: katut ing angin. kadhawan. ywa: aja K kaba-kaba: sumêlang.yuwati: prawan. kadiparan: kêpriye. pêpenginan. kaendran: kayangan.

kala-bêndu: wêwêlak. kahanan: panggonan.kagendra. kayèki. sumaput. kayeka. kalakata: yuyu. 2 urip. ala. kalapi: mêrak. kalana: wong klambrangan. kagèswara: ratuning manuk. . kaka: kakang. pêpadon kalaka: banyu. kaywan: kayon. kayun: 1 karêp. kagyat: kagèt. kêndhil. iku). kalamun: yèn. kaladuta: ngalamat ala kalajana: wong ala kalagyan: patapan. kalasa: wadhah. kahantu. kayèku: kaya kae (iki. kaladara: srêngenge. 3 wêktu. kala: 1 piala. kantu: klêngêr. kababalang: kontal mlêsat. kahyun: karêp. kalaha: pêrang. 2 buta.

kalpa: jaman. kamalan: olèh ganjaran. kalacakra: srêngenge. rêrêgêd. kalpika: ali-ali. kamandhalu: klênthing. kalagi: asêm. sa-: kabèh.kalasangka: bangsaning slomprèt. endah. kalingga arsa: kalingan taun. kalesa: cacad. kalêngka: 1 cacad. kalêngka(n): intên kaliyuga: jaman rusak. kamayan: aji kasêktèn. . kaloka: misuwur. kalingga murda: dipundhi-pundhi. kalir. kalpija: lambe. kalwang: kalong. 2 misuwur. kalawai: tumbak. kalyana: linuwih. kamal. kamandaka: ngayawara. kalus (angalus): lunga. kalbu: ati.

kandhih: kalah. kuku. kanin: tatu. kêtaton. kandarpa: katrêsnan. kandhohan: kêmotan. kamla: kêcut. (ma) ~ . kandhêh. kandhara: gulu. kampita: orêg. kami: aku kabèh. kantaka: sêmaput. kanohan: kabêgjan. kanan-keri (-kering): kiwa-têngên. kandhah. kanana: alas. kandhuhan. kanaka: êmas. -an: nangkis. kamu: kowe kabèh. kandara: êcis. kamrat: kamot. kamuka: sêngsêm. kanang: ingkang. . kamêna: sadurunge. kantar.kambe: ambèn. kagèt.~: murub mubyar. kanuragan: kêdhotan. kandhat: lèrèn.

kapidulur: ngumpul.kantu: klêngêr. kapi: kêthèk. kapiswara: ratuning kêthèk. kanyaka: prawan. kanya. kapala: 1 êndhas. kapiluh: ngêmbêng luh. kancana: êmas.20 --KAPIDHARA ~ KAWIRYAN kapidhara: klêngêr. kantha: gulu. sêmaput. . kapi-adrêng: adrêng bangêt. --. kapinta: sêdhih. kanya. kapiandhêm: mêmpêng. kapita: sêdhih. kanyut: katut. sêmaput. kapindra: ratuning kêthèk. kapirangu: gojak-gajêg. kanyaka. kèli. kapinêng: mênêng bae. kapilayu. kapila: abang ênom. kantra: misuwur. kapiluyu: klayu. pangarêp.

padha. karti-praja: pagawean nagara. karungrungan: edan marga kasêngsêm. karta (-karti): tata têntrêm. kawêlasan. karuhun: biyèn.kapitut: katut. 2 mangsa kapat. karna. karni: kuping. karuna: nangis. kapti: karêp. 2 gawe. kapya: kabèh. karang-ulu: bantal. karti-sampeka: reka lan kaprigêlan. karongrong: suka-suka. padha. 2 pintêr. karawista: rêrênggan (pasrèn). karatala: èpèk-èpèk. karkatha: yuyu. kartika: 1 lintang. kapwa: kabèh. karkasa: saru. karma: kang linakonan. karuni (ka). kartiyasa: 1 misuwur. kararap: klarap. . karunya: wêlas. dhisik. bantêr. karya: 1 pagawean.

kasah: pisah.
kasaya: gurih, asin.
kasak: rusak, dirusak.
kasarjon: sênêng.
kasatmata: katon.
kasita: misuwur.
kasyasih: kawêlas-asih.
kaskaya: kuwat, rosa.
kasmala: piala, lêlara.
kasmaran: kedanan, kasêngsêm.
kasub: misuwur.
kasulayah: ambruk, kalah.
kasusra: misuwur.
kaso: rungkad (wit-witan).
kasongan: 1 kayoman, kauban; 2 kêpadhangan ing (srêngenge).
kastawa: pakurmatan, sêmbah.
kascaryan: kagèt, gumun, bungah.
kaswara: misuwur.
kaswasih: mêmêlas.
kata: crita.
katawurag: bubar.
katbuta: nêpsu bangêt.
katèngong, katèngsun, katèngwang: kandha (-ku).

katga: kêris.
katgada: enggal-enggalan.
katitih: kalindhih, kalah.
katong: ratu.
katrêsan: sêdhih bangêt.
katri: katêlu.
katriwandhan: kacilakan.
kacapa: bulus.
kacapuri: pagêr bata.
kacaryan: gumun, bungah.
kacêne: disrêngêni..
kathuka: pêdhês.
kathungka: nistha., ala.
kawadaka: konangan wadine lsp.
kawahya: kawêtu.
kawaktan: kacrita.
kawanda: gêmbung, awak.
kawangwang: katon.
kawarna: kocap.
kawasita: dicritakake.
kawastara: kêtara.
kawatgata: kacilakan.
kawaca: klambi kêre.

kawêdhêngan: judhêg.
kawêkèn: kewuhan.
kawi: 1 pujangga; 2 karangan, rumpakan.
kawindra, kawiraja, kawiswara: pujangga pinunjul.
kawiryan, kawiryawan: kakêndêlan, kaluhuran.
--- 21 --KAWISMAYA(N) ~ KISMA
kawismaya(n): gumun
kawistara: kêtara.
kawitana, kawiwara: pujangga.
kawya: kidung.
kawuntat, kawuri: kêpungkur.
kawuryan: 1 kèri; 2 katon.
kawogan: kêpopoh.
kawot: kamot.
kèbêkan: kêbak.
kedah: sêdya.
kèdêk: kidak, kêpidak.
kèdêran: diubêngi.
kèdhêp: 1 diurmati; 2 nungkul.
keguh: kagiwang atine.
kèksi: katon.
kèmêng(an): judhêg.

kengis: rada katon. kentar: kèli. kepyan. kewuh. di-: ditêgêsi. kesya. kepon. kewran: kewuhan. kenas: lunga. kewoh: pakewuh. kewuhan. ilang. kendran: kelangan.tanpa-: ora ana sing dieringi. keron: kewuhan. kènjêk:: kêpidak. kesa: rambut. wae. keswa: rambut. kentir. kêdhap: kêdhèp. kêjodhi: kalah. kepan: susah. kewala: mung.kèn: tapih. kêdêh: kudu. kabêsturon: lena. kêjut: kêdut. kering: I kiwa. kerid: diirid. II. kewêh. keratabasa: bab nêgêsi surasaning têmbung. . kêjot: kagèt. jarit. kerata: grêma. araning sêbutan.

kidang. kêni: kêna. kêrpana: mêmêlas. di-: dikira-kira. kêlit: ngapusi. mêlas-asih. kêrab. . kêpasuk: kêtaman. kêrdyat: kagèt. kêpilut: katut. kênas: kêthèk. kêlulun: katut. kêne. ngêrab: uyêk-uyêkan. kêpati brata: mêmpêng bangêt. kêpus: klêbus. kêpranan: kakênan atine. kêmat: tênung. kênya: prawan. susah. rosa. kêrta (-kêrti): têntrêm. kêpangguh: kêtêmu. kêmara: kumandhang. kêrta-aji. têlês. kêncana: êmas. kêlêbon. kêkêling: sêdhih. kêrkasa: sêru.kêling. kêral: rosa. kênyar: sorot.

.000. kilusuh: alum. panggawe. kêrtiyasa: pintêr. 2 nipkah.kêrtarta: putus. kira: kilat. kêtêr: gêtêr.000. kirti. kêsêksan: mêmpêng. kiparat: dhêndhan. kinaningaya: dikaniaya. kirana: sorot. kilyan: kulon. diukum. kili: pandhita wadon (wong suci). di-). kirna: 1. kirata: gêrma. kirda: sênêng-sênêng.000.000. kêsiring: rada kêtaman. kipayah: 1 bukti. kiris: giras. kisas: ukum pati.(ut. kêwêdêngan: judhêg. kikmat: kêmat. diukum pati. kêrta-wadana: pangarêp. kirta. kêtlimunan: kasaput ing pêtêng. kirtya: pagawean.

kral: rosa. cacat. krastala: kuwasa. kyana patih: patih. têntrêm. krama-niti: gata-krama. krêsna: irêng. . kêkiwi: lêrêb. kyat: dumadakan. kisma: lêmah. kramakala: sore. krêndha. klingking: jênthik. kiwul. krêta: tata. enggal. kram: sorot. krêpana: mlarat. klulut: kêkasih. --. kêkiwul: malês (nêmpuh). di-ake: dikipatake.22 --KITA ~ KOKAP kita: aku kabèh. kiwi. sêkti. klesa: rêgêd. klamun: yèn. krêndhawa: bèbèk.kisat. krêndhi: mênjangan tutul.

nêpsu. -warga): sanak-sadulur. . ma-: turu. kukila: manuk. kula-santana. (wanda.kuda: jaran. kulala: kundhi. kumala: intên. kukura: kura. kudhandhangan: kêpengin. kulêm: bêngi. kulêd: rêmbên. kula: turun. kukap: kukus dupa. kulisa: wadung. kulagotra: sanak-sadulur. kangên. kumadama: bodho. ora gancang. kula-mitra: sanak-sadulur. asor. kula-mitra: sanak lan kanca. ngujiwat: mlerok. -wangsa. kulwan: kulon. kujiwat. kunjana: 1 wong ala. kulita: kulina. kudhampêl: ngêthapêl. kulumur: kuthah. kampak. kule. turu.

kuncara: misuwur. kusika: kulit. kunjana-papa: sêdhih. tamèng dhadha. wadhah. 2 banjur. kundha: 1 anglo. . kathok. kunjana: sêdhih. kurma: bulus. kunêng: kunang. kêre: kêre. kunapa. kurdaka: nêpsu. kêndhi. 2 intên. kasêngsêm. kunarpa: bangke. kurug. kumuda: kêmbang tunjung.kumara: 1 bocah. kunthara: pratingkah. kundhi: jun. kupa: sumur. 3. jiwa. kusala: bêcik. 2 êndhas. 2. roh. kumba (kumbaya): 1 jun. kung: sêdhih. waras. kunang: 1 dene. kundhang: rewang. gêlang. kurda. kupina: cawêt. kundhala: ali-ali. kurakah: jagal. jêjaka.

kojar: kocap. kuthara: wadung. kucumbi: bojo. kucira: kuciwa. julig. kuthagara: gapura. kuthumbi: bojo. kutasaksi: saksi palsu. kuwanda: awak. kuthawara: kutha gêdhe. kuthilêm: ora barès. regol. kusta: lara budhug. kuswa. kuthip: nistha. kuwawa: kuwat. kuwaka: cidra. kêkuwu: manggon. kampak. kuthila. kuwara: misuwur. di-: diambung. kuthaka: sêsukêr. kuwu. dupa.kusuma: kêmbang. bangke. --. kokap: kukus. .23 --KOKILA ~ LAMLAM kokila: manuk. kuthilang.

sarèh. krêtakirtya: misuwur. mbêbana. krêtayasa. kridha: 1 sênêng-sênêng. kothi: kêthi. kotbuta. krêtanjali: nyêmbah. kotaman. 2 nggêgulang. krêtayuga: jaman (alam) kang kapisan. komram: padhang. kondhang: rewang. kontap: gadug. kontab: misuwur. krêtarta: kêlakon. putus (ngèlmu). kalakuan. têkan. kathok. krêtya: (pang) gawe. koripan: panguripan. krêtala: gêgaman. . kongas: sumêrbak. koswa: wadya bala. kongkal(an): kêwalahan. kalakuan. kontra: misuwur. kalah. di: dirangkul. nindakake. nêpsu. pratingkah. kongkil: kongkal. kopina: cawêt.kol. katut. krêti: panggawe. korud: kuru bangêt. kumala: alus.

labdajaya: mênang. kabêgjan. lagna: wuda. muring. labuh: runtuh. lagya: lagi. labdagati: kalakon. labdakarya: rampung. lajita: isin. 2 pintêr. krodha: nêpsu bangêt. banjur. lahru: mangsa katiga. L laba: bathi. lagnyana: aksara lêgêna. lagi: 1 biyèn. lahuyang: suwiwi. krura: galak. labda: 1 kalakon. kwèh: akèh. biyèn. laju: têrus. kruhun: dhisik. .krimi: ulêr. 2 wong tapa. cacing. laga: pêrang. lahang: lêgèn. nggêgirisi. pana. rusak. lêhêng: aluwung.

lalalucu: sêmbrana. laksa: laku. layu: alum. laleyan: pagêr bata. laka: abang. lêlayu: 1 gêndera cilik. lunga. laksmana: bêgja. . kalakuan. pêpaès lalawora: rèmèh. lèlèh. layung: nangis ngandik-andik. 3. nglaya: lêlana.laya: 1 rusak. lakwa: laku. lalah: luluh. mati. layat: lumayat: lumayu. 2 panggonan: lêlaya. lêlucon. lakwa: laku. lakya. laki-bi. mati. laksmiwati: endah bangêt. lak. lalata: bathuk. ora nyata. 2 mati. laksmi: ayu. 2 kongkonan. lalis: 1 lunga. mlaya. lakêt: rakêt. 2 kabêgjan. lalana: lêlungan. laku. kabêgjan. laksita: laku. lalayan. layon: mati. laki-bini: lanang-wadon. ilang. laksana: 1 ngalamat.

lalu: liwat. kaendahan. langking: irêng. lêlangên): sênêng-sênêng. lalu-mangsa: kasèp. pralambang. langên: 1 kasênêngan. ka-: kanyut. --. lambang-sari (santun. gumun. lampus: mati. lam-lam: sênêng. lamong. langun: langên. pratandha. lamak: lèmèk. babag. suwe.24 --LAMUN ~ LINGGA lamun: yèn. lalun. sêkar): cumbana. katut. lampita: pralambang. . langkap: gandhewa. lambang: kidung. lambang-jangka: pralambang wêwêcan. landang: rewang. lama: lawas. langgala: waluku. lancana: têtêngêr. langgula: buntut. ng-: ndlêming. 2 (ut.

êndhut. lara: susah. laru.lapa: ngêlih. 2 sasi. padhang. latah (-latah): gumuyu. lawad: tilik. laris: laku. latêk: blêthok. . jagang. lawana: uyah. laras: 1 gandhewa. 2 lan. latuh: blêthok. lara-lapa: sangsara. laryan: kalèn. lata: godhong. latip: ringkih. tandhing. 2 (raras). lêleda: lêlewa. leda. lèk: 1 tanggal (ênom). latak. endah. larwan: laron. karo. saradan. larya: bocah. asin. latri: bêngi. lawayan: badan lawan: 1 mungsuh. lara-karuna: nagis kalara-lara. lasa: urub. lara-brangta: kedanan.

lèn: liya, seje.
lena: 1 kurang wêweka; 2 ilang, mati.
lèndhi: palanyahan.
lenggot-bawa: tlèdhèk kadewan.
lèngsèr: mundur saka pasowanan.
lepa: pupur, blonyo.
lepaka: jênês, rêgêd.
lèrès: mundur ngendhani (pêrang).
lès: lunga.
lesya, leswa: sêngadi.
lesyus: lesus.
lêbda: mumpuni, pintêr.
lego: gojag-gajêg, rikuh.
lêyêp: layap-layap.
lêlana: lêlungan.
lèlèh: luluh, sêdhih.
lêmak: gajih.
lêmbèk: ombak.
lêmêh: lumuh.
lêniyap, lênyap, lênyêp: ilang.
lêng: èsthining ati.
lêngêng: 1 njêngêr; 2 nêngsêmake.
lênggana: ora gêlêm, êmoh.

lênggang: ucul, wudhar.
lêngis: 1 alus, lunyu; 2 lênggang.
lêngit: 1 lêmbut; 2 ilang.
lêngka: pait.
lênglêng: kasêngsêm.
lêpar, tan-: tansah.
lêpiyan: tuladha.
lêrah: warata, gêlar.
lêsana: laksana.
lêsmi: endah.
lêwah, lwah: kali.
ligar: rontog.
lihat, liyat, lumihat, lumiyat: ndêlêng.
lika: tulis.
likita: tulis.
lilang: 1 endah; 2 ilang.
lilung: kedanan.
limêr: nglayang
limur: lipur.
limus: pakèl.
limut: 1 pêdhut; 2 lali.
limo: jêruk.
limpah: wutah.

lina: ilang, mati.
linud: dibarêngi.
linrang: disêbari.
linyap: ilang.
ling: 1 gagasan; 2 clathu.
lingga: 1 têtêngêr, tugu, pêpundhèn; blêgêr, awak.
--- 25 --LIRING ~ MAHISI
liring: kêdhèping panyawang.
liris: grimis.
liron-patra: kirim-kiriman layang.
lirwa: sêmbrana.
liswa, lisya: pawadan.
listya: endah.
liwung: 1 mumbul; 2 ngamuk.
lyan: liya.
lyar: lèr.
lubdaka: gêrma.
lud: tansah; 2 tut-buri, anut; di-: dioyak.
ludira: gêtih.
luhung: 1 luhur; 2 luwung.
luhur: dhuwur.
luyu: katut, kèli.

lumra.luyut: oncating sukma. lukis. lumud: tutburi. luruh: sarèh. di-: digambar. . lukita: karangan. lulun. lêluhur. lumêng: murub. lungayan: 1 gulu. lodaka: banyu. loka. lumiyat: ndêlêng. lumirig. loba. kê-: kêlun. lokaya. lokananta: gamêlan ing kayangan. lumaris: mlaku. lali. lêlungan. lobista: murka. lulud: borèh. luri: lêluri. nêpsu. lokamandala: jagat. lohita: abang. 2 tangan. lungid: landhêp. manut. lumrang: mratani. sumrambah. lumiring. lumaksana: mlaku. lê-an. prakara sing alus-alus. lupta: kliru. lupiya: tuladha. lulur. lodra: galak.

lwir: kaya. sêngsêm. maetala: bumi. bale. lokika: kadonyan. lwa: jêmbar. madyapada: jagat. madya-gantang. cuwa.lokendra. lota: galak. kc. madana: (-raga): sih. 2 bangkekan. locita: gagasan. lwah: kali. lori: gada. lokeswara: ratuning jagat. made: têngah. madyantara: awang-awang. locana: mata. lot: 1 tansah. . magasesa: kagol. made kambang: bale kambang. netral. 2 sabar. wong donya. M mabang: abang. madya: 1 têngah. madyasta: têngah-têngah. loh. lokita: lukita. mabukuh: linggih tumungkul.

mahadwija: guru (pandhita). . mahosada. maharsi: pandhita luhur. --. magut. mahosadi: tamba. maharêsmi: rêmbulan. mahayati. 2 pangapus.26 --MAHO ~ MARAWAYAN maho: bêning.magêng: gêdhe. mahas: dolan-dolan. mahadibya: sêkti bangêt. endah. mahisi: pramèswari. linuwih. padhang. maya: 1 sêmu. (-jurit. mahaprana: kanthi napas akèh (aksara murda). mahamuni: pandhita linuwih. mahambara: langka. lumêbu ing. mahodadi: sagara. samar. mahitala. mahardikèngrat: kang wicaksana sarta kuwasa. -pupuh): maju pêrang. maitala: bumi. mahisa: kêbo. mahayêkti: pandhita linuwih. mahamantri: patih. maha: bangêt.

mandraguna: wasis (digdaya) . mandragini. aku. mandira: wringin. mandrakini (gupit-): gêdhong paturon. alon. murub. II lirih. malbwèng: mlêbu ing. malbung. 2 dosa. malad (-alad). mamuk: ngamuk. lêlungan. 2 mêmpêng. dandan. cacad.mayura: mêrak. manadukara: ngrujuki. lirih. manda: alon. malad puja: sêmadi: maladi ning (-êning): ngêningake cipta. sêdhih. kêpengin. makung: kedanan. manastapa: susah. makidhupuh: linggih tumungkul. manaduganda. mamèt: golèk mami: ku. maksi. mamut: ilang. makara: urang. maladi: 1. mala: 1 rêrêgêd. malang sumirang: sagêlêm-gêlême dhewe. maligèn: dhampar. mèksi: ndêlêng. mandara: macak. mandra: I lunga. malige. lunga. malbèng. makrak: mbêngok.

susah. manuja: manungsa. manuhara: mriks. wêwêngkon. manikên:[2] intên. 2. mandhala: 1 buwêngan. 2 ngarih-arih. muja. mandhiri: madêg. manonbawa: sêdhih. manohara. patapan. nayogyani. mandhuka: kodhok. manikya: mirah. mandapa: pêndhapa. manih: manèh. manjing: mlêbu.mandrawa: kadohan. manobawa: sih. manusapada. manohara: 1 endah. manik. manuloka: jagad. mandhalika: tanah gadhuhan. manila: intên biru manira: aku. . Hyang Manon: Gusti Allah. nêngsêmake. manon. manêh: batur. manusmara: nyipta. mandirèng (-pribadi): madêg dhewe. manis: lêgi. adoh.

mancala-putra (-putri): bisa malih dadi apa-apa. marakake. . manguyu: cantrik. mangka: minangka dadi. manglèng: ngêlèng. mangkadi: tur. mangêb: ngaub. mangde: agawe. angluh. ngeyub. manggya. mangga sesa (-sisa): cuwa. -wisesa): patih. nêpsu. mangguh: nêmu. manglah: ngêsah. mancana: nggodha. manyura: mêrak. gêla. mangkrak: mbêngok. manca garwa: ngêpèk bojo. manca udrasa (-rawat): nangis. mangang: mênga amba. mangling: clathu. ngridhu. manglih: ngêlih. lan uga.mantri-muka (-mukya. mangkara: urang. mantyanta: bangêt. mangga: gêlêm. manggista: manggis.

mardawa-lagu: ahli lagu (gênndhing). --. mapan: 1 jêr. sêdhih.mangunêng: kasêngsêm. mili. marasadu: ngapusi. margaina: guwagarba. mardikèngrat: kang nguwasani jagat. lara. mangun-kung: sêngsêm. têtêg. marakarma: kasangsaran. kêsêl. margana: panah. sarèh. julig. margup: sayah. marana: mati. susah. marikêlu: tumungkul. 2 alus. margiyuh: sêdhih. rawe-rawe.27 --MARBUK ~ MINTAR marbuk: sumêrbak. mirah. marawayan: ndlèwèr. mardawa-basa: ahli basa. ngambar. . marakata: jumêrut. marga: dalan. mardawa: 1 lêmês. 2 nanging. mapa: apa. mardala: kêndhang. awit.

matswa: iwak. masmu: sêmu. mastuti: ngalêm. mênèhi. martyapada. marcapada: alamdonya. matra-kelasa (-kilasa): ngatut. maruta: angin. matis. matsya. matra: 1 ukuran. marwita: maguru. mataya: njogèd. sêdhih. sathithik. marlupa: kêsêl. marmita (-ne): mulane. mastaka: pucuk sirah. marlêsu. matêngga: gajah. masung: awèh. matistis: atis. sarèh. martana: lêmbah manah. marta. nyêmbah.maryada: 1 têtêngêr. marmi. katon kaya. isin. matangga. maskentir: maskumambang. kalakuan. maskentar. marma: mulane. marwata suta: bungah bangêt. 2 rikuh. marus: gêtih. markata: jumêrud. martyaloka. . sayah. matag: akon.

mèpi: ngimpi. mèdini: bumi. memba: mêtu. menggal: enggal. mawat-gawe (-karya): nglakoni piala. . 2 budi. megung: gonjing. mengas: mlengos. mawèh: awèh. medan: têgal. papan paprangan. merang: isin. mèpu: susah (sêdhih) bangêt. mendra: lunga. mawêrdi: mundhak-mundhak. mawat. mèru: gunung. menggar: ngenggar-enggar. mentar: lunga. mekala: bangkekan. slamêtan. mawêlu: pucêt. mèru pancaka: pangobongan mayit. lêlungan. maca udrasa: nangis.matyanta: bangêt. mènmèn: mbarang. meda: sidhêkah.

isi. mênggêp: gagah. sa-) saiki. ora manut. mêmêla: mêsakake. mèsi: ngêmot. mêgêp: gagah (bêcik). wangi. mêrdu: alus. mêntrik: para nyai ing pratapan. miguna: pintêr. . mêrtyu: 1 blêdhèg. mêrnyanyang: dadi lêlêmbut (dewa). mêhêng: mung. lêmês. 2 gêni. mênggah-mênggah: mênggèh-mênggèh. njupuk. mêrbuk: sumêrbak. mêlasasih. mèt: golèk. mêrdapa: trubus. miyat: ndêlêng. katon bêcik. miyum: mèsêm. mêne: 1 mêngko. mijil: metu. mêryayang. mêryangyang. mêta: nêpsu bangêt. mêngkêlang: wangkal. 2 (ut.meron: èmpèr. mêrgangsa: tukang kayu. mêrdangga: gamêlan.

mleca: (wong) asor. minantaka: juru misaya iwak. mudangkara: êndhas. mitra-darma: mitra bêcik. mingis: katon. mipi: ngimpi. mingat: ndêlêng. mina: iwak. cidra. mingkung: êmoh. mirud: larut. --.mimba: mêtu. lanang-wadon.28 --MINTUNA ~ MWANG mintuna: jodho. miruda: minggat. nggêglêg. mlaya: lunga saparan-paran. kèli. nampik. minum: ngombe. . mingkara: nglawan. minging: ngambar wangi. mintar: lunga. myat: ndêlêng. kaya. nêmpuh. minggu: mênêng. minggung: gonjing.

multak: ndlêdêg mêtu. bojo. muksa: ilang saragane. muktah: muksa. mudha: ênom. muniwara: pandhita linuwih. mular: nangis. mundhing: kêbo. munggwing: ana ing. ngarêp. mukta. muniswara. mumpang-kara: mladal[3] marang prentah. lêlurah. munya: muni. gada. mungging. lêlurah. muni: pandhita. mujuk: mbujuk. mulyawan: luhur. mati. mula: oyot. mundri: 1 nyamat (ing kuluk). mukara: pangarêp. muhung: mung. mundrawa: nyêmbah. muka: rai. mudha-dama: bodho lan asor. 2 (sang) ratu. mulku: 1 kraton. mukya: pangarêp. 2 pênthil. .mudgara: palu. munindra. wiwitan. munggèng.

mati. mohita: susah moksa. moktah: ilang. musika: tikus. murta: ilang. mupadrawa: niksa. murti: awak. murcat: 1 klêngêr.munggul: mêncungul. murud: lunga. giris. muriring: ndrêdhêg. murka: bodho. ngoyak. musthika: intên. mustaka: pucuk. mupakara: ngupakara mupug: mumpuni. murca. kandha. murda. moga: ora bisa kliru. musna: ilang. mokta. mucang: nginang. murang-kara: mbalak marang parentah. êndhas. murcita: 1 klêngêr. musala: pênthung. murdaka: êndhas. 2 ilang. pangarêp. muringring. . mungsir: nundhung.

2 blêdhèg. mona: mênêng. mrêp: nggitik. . lêmbut. mring: marang. 2 kidang. mênyang. kasêngsêm. mrêti: mati. mrêganata: macan. mraja: maharaja. mrêta: mriks. mradapa: sêmi. mrajaka: kongkonan. mrêga: buron alas. mrêtyu: 1 mati. awor. mrêdu: alus. mrêdangga: gamêlan. mor: amôr. mrik: ngambar. utusan.molih: olèh. mong: macan. nêmpuh. madêg. mradipta: sumorot. mradêksa: ngadêg. mon: yèn. mrêgalancana: rêmbulan. marta. mra: wrata. tuwuh. monêng: kangên.

nabi: wudêl. nayadi: sumèh. . polatan. nambang aksi: sawang-sawangan. 2. sarta. 2 mata. pangrèhing nagara. namu-namu: 1 ilang. nalendra: ratu. awang-awang. 2 suwung. nambi: mblela. rusak. nada: swara. awang-awang. nayana: I 1 pratingkah. gajah. nabastala: langit. rai. 2 kawicaksanan. nadi: kali. nala: ati. naya. 2 ilang. nywara. naga: 1.29 --NABA ~ NISKARA N naba. naksatra: lintang. naga gini: ula wadon. naka: kuku. nana: 1 cangkêm. --.mwang: lan. II ulat. nayaka: panuntun. ula. nadpada: ngabêkti. pangarêp.

narpa. narya. naradipati.nandaka: banthèng. narapati: ratu. prajurit. naraya: ratu. narèsdramahisi. naraca: panah. nastapa: sedhih. natkala: nalika. napi: suwung. narapraja: priyayi. narpati: ratu. natar: latar. narakuswa: wong (palêmahan) miji. nandana: anak. narawara: senapati. . nasika: irung. narakusa. nata: ratu. ratu. narmada: kali. nasa. naryana: senapati. narendra: narèswara. naranata. natya: polatan. naradipa. tanpa kêndhat.[4] narèswari: garwaning ratu. narakarya: karerehan. naraji: ratu. narawata: anjrah.

nindya: linuwih. nêhêr: tumuli. nikêl asta (-wrêti): nyêmbah. nawala. nila: biru. nilawarsa: udan angin. (anila): angin. nikèn: wong wadon. nênggih: ya iku. netra: mata. nilakrama: takon. ninang. linuwih. nikang: kang. nèriti: kidul-kulon. nikanang. têmênan. mangkene. nilapracanda: prahara. nindita: tanpa acacad. netya: polatan. niyata: nyata. nihan: mangkono. niyuta: sayuta.nawa: 9. nimpuna: pintêr. tan (ora-): ora beda. mripat. . (-patra): layang nendra: turu. nêrpa. nêrpati: ratu.

nisakara: rêmbulan. niscala: kukuh bangêt. nirrasa: tanpa rasa. 2 rêsik. nisita: 1 landhêp. nirbita: kêndêl. nirwala: tanpa cacad. nir: ilang. nirèku): -e. niskala: slamêt.30 --NISKARANA ~ UNCANG niskarana: tanpa sabab. ambêkan. nirada: mêndhung. 2 linuwih. nirdon: cabar.nipuna: wasis. nis: lunga. . niskara. sa-: samubarang. wurung. 2 naraka. nirbaya. nirwa: tanpa guna. pintêr. pintêr. -ne. nirwana: jaman kailangan. suci. niscaya: mêsthi. rèmèh. --. ilang. nirwèsthi: ora wêdi ing bêbaya. suci. niraya (-pada): 1 alam kamuksan. niswasa: napas. nira (nireka. nirèki.

niwanda: sêbab. ngambara: 1 ngambah ing awang-awang. nitra: nulis. pranatan. 2 lunga mrana-mrana. non: wêruh. nuwala: layang. nuraga: I digdaya. nyu: krambil. rêkasa. nyêrang. ngèl: kêsêl. nusa. ngamandaka: gêgorohan. II andhap-asor. nyatmata: namatake. sêkti. nu: dalan.niti: iguh. nor-raga: andhap asor. jalaran. nrang: nêmpuh. nuwila-ganda: sumanak. nrus: têrus. . nusya: pulo. ngendrawila (-wilis): irêng gilap (rambut). nuswa. nusantara: kapuloan. nuswapada: jagat. nugraha: ganjaran. nungku: mêlêng puja. nityasa: tansah.

ngrik: ngêrik. . uda: banyu. pangira. ku. ngwang: aku. 2 plêthèking srêngenge. tuk. udadi: sagara. udaka: banyu. nginglung: ngênglêng. ubon-ubon: endhang. udanagara: tatakrama. U ubaya: janji.ngêmasi: mati. udama: nistha. udarasa: panduga. ngênyu dênta: kaya krambil gadhing. nguniwèh: luwih-luwih. udamamah: pakêcapan. udara: awang-awang. udaya: 1 sagara. asor. udani: wêruh. udakara: kira-kira. udarati: sagara. ngranuhi: saya bangêt. ngênthahasa: nyrêmpêng. mumbul. 2 wêtêng. tur.

rame. ering. 2 diundurake. ujwala: sorot. mlerok. ng-: nglirik. di-i: dipênggak. umrêg: gumrêbêg. ulu-guntung: cantrik. uhut. patamanan. umung: rame. sumorot. sumorot. ulap: wêdi. ukih. umbara. ulu-bêkti (pêkti): bulu-bêkti. udrasa: luh. (dioyak. ujwalita: sorot. ujung: pucuk. ujiwat. udata: sêru. ng-: nggagas.udasmara. umuk. 2 aku. udyana. ngunandika. ume: nglangi. ng-: lunga saparan-paran. ulubalang: senapati. ujana: taman. dikalahake). unakara: udakara. ujungan liring: lirik-lirikan. ulu: êndhas. di-: 1 diarah. . umis: mili. ulun: 1 batur.

uparêngga: rêrênggan. unang: susah (kêsêngsêm). upadi. upakarya.unandika. upadana: pawèwèh. upaya: krenah. digusah. ng-: golèk. upata: supata. . ungsir.31 --UNGANG ~ PALIKRAMA ungang. di-: disur (kalungguhake). rêjêki. donga. 2 kiwa. ungkara: pêpuji. untar: urub. di-: diungak. upaksi: atur-: awèh wêruh. di-: digolèki. ungkih. upadrawa: kasangsaran. upaboga: kanikmatan. --.di-: diuncalake. unggyan: ênggon. upajiwa: pangan. didhêsuk. di-: disiksa. untara: 1 lor. uncang. ng-: gunêman sajroning ati. pangan. unêng: sêdhih. di-: diupakara. di-: dioyak.

onêng: sêdhih. suda. upèksi: wêruh. napas. utara: lor. utama: bêcik. urab-sari: kêmbang campurbawur. onya: lunga. urêk: rukêt. uwa: (sanjata): walat. usyasa: ambêkan.upêksa. 2 bulu-bêkti. urud: lorod. usadi: tamba. upiksa: wêruh. uswasa. orêm: sêdhih. upêkti. di-: dioyak. kasêngsêm. usada. linuwih. P pada: sikil. utamangga: êndhas. O obar-abir: clèrèt. usana: jaman kuna. usi. upêtya: 1 pamêtu. kilat. wulu-wêtu. prihatin. . padaka: intên (rêrênggan). thathit. kiwa. pada-mandala: jagat.

pêthuk. padhahi: gamêlan. pahyas: paès. pagah. diyan. payodara: susu. tan -: ora padha. padma: kêmbang trate. nyêdhak. padhola mangambak-ambak: orêg gonjing (tmr. pakeling: eling. padyut: obor. padmasana: dhampar. . pagêh: panggah. pahêman: pirêmbugan. patni: bojo (somah). pakumpulan. 2. pakering: ering. têmpuh. bumi). paya: sarana. paduka: 1 trumpah. pade. pajamuka: ora paja-paja. padwan: padon. sorot. pahuman: 1 sanggar palanggatan. 2 panjênêngan. pakaryan. padhak: madak: marak. pakardi. pagawean. padni. ganjaran.pada-wacana: praèan. pahala: paedah. payudara. sêpatu. pakarti: panggawe. pagut: têmpuk. kukuh.

2 watak. pagawean. palibaya: sanak. palakarta: rampung. palikrama: pakurmatan. taklim. 2 êntèk. paliyas(an): panulak. 2 piguna. palihara. ditêmpuh. taklim. paksa: paro. palacidra: ora tuhu. palakêrti: prabot-prabot. ubarampe. palupi: 1 pola. paksama: (upaksama): pangapura. cidra. kongkonan. 2 bêbojoan. palasta. 2 layang.pakêrti: 1 panggawe. palastra: mati. swiwi. palal: sihing Pangeran. palamarta: wêlas-asih bêbudène.32 --PALIMARMA ~ PARIMANA palimarma. palyas: panulak. . palugon: pêrang. pawarta. iringan. palakrama: (-krami): 1 pakurmatan. pêpêrangan. sisih. pala: 1 woh. paliwara: pawongan. palêsta: 1 rampung. palimirma: sih kawêlasan. tuladha. di-: disikara. --. rabi (laki).

panjor: wêwaton. pandhega: lêlurah. pamade: (pamadya): panêngah. putus sêsurupane. pancadriya. palowanu: dhampar. pamedan: palataran. palwaga: kêthèk. panjuta: pêpadhang. palwa: prau. pandika: têtêmbungan. panjut. paminangkêrti: cinthung. panjara: kunjara. êntèk. pungkasan. alun-alun. panji: gêndera. panduk: patrap. nanging. gunêm. pamulu: wujuding praèn. pandhêm: bandhêm. pana: ilang. pamasa. diyan. pan: awit. diyan. pandam: pêpadhang. pandaya: piranti. pamase: ratu. .paluwanu. tênung. pandriya: ati. panakrama: pakurmatan. pandon: wasana.

panirat: èmpèr. pancawala: bocah lêlima. . pancawora: prahara. pancabaya: bêbaya warna-warna. pancanaka: kuku lima. pancabakah: pasulayan. panitra. paningrat. pancaka: pangobongan mayit. panca: lima. pangawikan: kawruh. pancaniti: palênggahan. panêlah: jênêng. panti: omah. panitya: komisi (ing pakumpulan). pancaruba. mati. daya. pancakara: pêrang. panida: ênjêt. panyitra: juru nyathêti. pangantyan: pangantèn. kêkêrêngan. panggonan. aran.pandhita: wong kang putus ing kawruh. pantesawa: bandhosa. pantaka: pati. kêrêngan. pangaribawa: prabawa. pandhosa: bandhosa. pante: pasisir.

paranpara: 1 panuntun. parangmuka: mungsuh. 2 juru rêmbug. paramèswara: ratu. gèk apa ta. . paramèsthi: dewa linuwih. paramarta: bêcik budine. parakrama: 1. paranbaya: apa baya. papeka: sêmbrana. parasdya: niyat. panglah. pangran: pangeran. pangluh: pasambat. paprêman: paturon.pangde: panggawe. paramita: kasampurnan. paramèngbasa: putus ing basa. kasoran. 3. papa: nistha. panglima: senapati. kêkêndêlan. paramakawi: pujangga linuwih. 2 pakurmatan. karêp. paramèswari: ratu putri. parajala: kalah. laki-rabi. papan: tamèng. panggêh: panggah. parampara: juru rêmbug. cilaka.

parman: kawêlasan (ing Allah). 3 mari. paritustha: bungah bangêt. parbata: gunung. 2 bangke. parêng: barêng. parnah: prênah. paratra: mati. 2 watês. ênggon. parimirma: kawêlasan. wara-wara. pitutur. pariwara: 1. paruh: cucuk. kasoran. parastra. parimana: 1 ukuran. paracidra: laku cidra. . 2 batur. parupuh. pangapêsan. 2 (ka-): kalah. paripurna: 1 wutuh. paripuja: pakurmatan. pariga: gada. 2 rampung. takêran. paryangka: palungguhan. 2 kalawan tata. pamêksa: pêksa.33 --PARIMARMA ~ PISUNA parimarma. paribawa: 1 panyamah. pandhèrèk. --. ganêp. di-: digêbugi. pariwada: pêpoyok. parikrama: 1 midêr. kênthès.parasu: 1 wadung. wangênan. paripêksa.

duraka. pasung: pawèwèh. batur. bab. putung. parwan: paron. parsadon: regol. patêr: gludhug. pasamiran: paturon. patik-aji: 1 abdining ratu. blêdhèg. 2 kawula (aku). gapura. patarana: palungguhan. pataka: 1 piala. pasraman: patapan pasrangkara: aruh-aruh. 2 bêbaya. parwata: gunung. pascima: kulon. partiwa: ratu. layang pratandha. patah: tugêl. . sikil-) gunung. parwa: perangan. kawula (aku). 3 gêndera. partisara: piyagêm. pasanggiri: sayêmbara ginantungan ganjaran.parswa: (lambung. patêmbaya(n): sêmayan. kacilakan. patik: 1 abdi. pataksi: patakon. mantri. patala: bumi. patani: paturon. 2 pêpanggil.

di-: dirangkul. patrayuda: pêrang. di-: dirangkul. patra: godhong. pelag: bêcik (bagus. pêlêng: èsthi. di-: dirangkul. pawitra: suci. pêkul. pacima: kulon. pêkik: bagus. . rêsik. ayu). prajurit. pawiyatan: pamulangan. bêning. tan-: kaya. pathola: sutra alus. pendah: beda. pêngkul. pawira: tumbak.patikbra: kawula dalêm (aku). pawarsakan: pananggalan. pêluk. seje. pawana: angin. pepeka. padha karo. pênuh: kebak. pênjawat: suwiwi. almênak. 2 layang. pêpeka: sêmbrana. peka. pacrabakan: pamulangan. pawaka: gêni. pêpeka: sêmbrana.

pilih: 1. dipatèni. pinèt: diêpèk. patamanan. pêrmadani: babud. pêpeka: sêmbrana. piyarsa: miyarsa. pijana: taman. pêrjiwatan: sih-sinihan. pidikan: sanggar pamujan. di-: dijaluk. palêmahan. 2. ayu. mênawa. kaya. krungu. pidari: 1. pilapilu: yiyid. di-: dikalahake. pinrêp: ditêmpuh. pidak padarakan: wong asor. dipurih. pinge. pêrjaya. pinghe: putih. pingging: bodho. yèn. kothong. pindha: mèmpêr. bilih. pinta.pêngung: suwung. pêrêp. di-i: dicêdhaki. 2. pinggang: bangkekan. . pilis: pilingan. paukuman. lêrêb. pidana: siksa. pilag: bagus. palêrêban.

plaga: kêthèk. dijupuk. pulang-lêbu: kasaput (kêbak) ing lêbu. pujastuti: pangaji-aji. 2. pulung. pulang rah: kêkuthah gêtih. dibanjut nyawane. pyayama: matur. plawangga: kêthèk. 2. pliyasan: panulak. pulang-gêni: ratus. munyêr. pulir: mubêng.34 --PITA ~ PRAYA pita: kuning. kandha. puhara: wasana. pujakrama. êntèk. puhawang: nakoda. puyut: buyut. di-: 1. rampung. dupa. aku. pudyastuti: pangaji-aji. pujabrata.pisuna: panyampah. panjênêngan. puyêngan: ubêng-ubêngan. pulasta: 1. plana: lapak. --. . 2. pulang: pulih. pukulun: 1. gathuk. plawaga. bingung.

bêbuka. purusotama: (prajurit. . ganêp. pulih. wutuh. diêrèh. purasaba: kêdhaton. pungun-pungun: lêgêg-lêgêg sêdhih. pupul: kumpul. 2. nadar. pusang. purwa: 1. puspita: kêmbang. 2. 2. kêrêngan. 2. dititahake). wong) linuwih. rusak. pêrêng. wiwitan. 2. punjung: dhuwur. di-: 1. dikuwasani. rampung. purantara.[5] wetan. (-kala) jaman kuna. (wong-): lanang. purnacandra: purnama puruhita: 1. kuna. punang: kang. kuwur. 3. pura. wiwitan. punah: sirna. pupuh: 1. punggung: bodho. rante. purba wisesa: panguwasa purna: 1. pusêng: bingung.punagi: kaul. pandhita. guru. gêbug. purwaka: biyèn. maguru purusa. kraton. puspa. panggêbug. purwa-madya-wasana: wiwitan (-têngahan) lan pungkasan (wiwitan têkan pungkasan). diwiwiti (dianakake. purwa-duksina: wetan karo kidul (wiwitan lan pungkasan). mari. 2. puraya. purba: wiwitan. pusara: tali.

buku. diyan. wêkasan. pradon. praba: sorot. prabu-anom: pangeran adipati. prabangkara: srêngenge. 2. esuk. puwara: pungkasan. pora (-jana): wong ing nagara. putêk: judhêg bangêt. pangarêp. 2. bêndara. prabakara. prabancana: angin. pupus. panguwasa. 2. pradapa: lung ênom. di-: dicêkêl (gêgaman). ponang: kang. daya. 2. pradangga: gamêlan. praduan: paturon. prabawa: 1. ratu. kasêktèn.pustaka: layang. puthut: andêl-andêling pandhita. pradanggapati: srêngenge. gunung. kacèk. trampil. cahya. pawèwèh. pradikês: pintêr. pusthi. . panggêdhe. pradipta: pêpadhang. pradana: 1. putraka: putu. prabata: 1. panggêdhe. prabu: 1. prabeda: beda. dana.

pramada: weya. mikroskop. lindhu.praja: kraton. sêmbrana. galak. 2. miyat. pralina: mati. misuwur. 2. kêtêging jantung. pralampita: pralambang. kaloka. pragola rukêt: pêrang rukêt (gêlut). --. karêp. krajan. praya: niyat. prakosa. pralena. prakasa: 1. prakoswa: 1. awas. prajaka: kongkonan.35 --PRAYOJANA ~ PRUWITA prayojana: karêp. pralaga: perang. panggah. nêgara. macan. pralêbda: pintêr. kiyamat. prajaya. di-: dikalahake. dipatèni. 2. pralabda: pintêr. kaca-: kèkêr. pralaya: 1. nyawa. prakata: gumuruh. pramana: 1. bakuh. . kuwasa. rusak. prakosa prakasita: misuwur. pasêmon. pragalba: 1. rosa. mati. 2. prakêmpa: orêg. praksana. 2.

kêdhaton. kabungahan. panganggo. pramoda: 1. prananta. cocog. lèmèk. pranaja: dhadha. pranada: palinggihan. prastawa: waspada. prasida. pranantika: pati. pramuka: pangarêp. prasapa: supata. waspada. têkan. (pramudèng puri) ratu. pramugari: pangarêp. sêtya tuhu. sida. prapti: têka. napas. pranawa: padhang. prasêtya: saguh. prasada. prana: ambêkan. . prastha: gêgêr. prasama. pramèswari: garwaning ratu. kêlakon. prapta. mati. prasoda: mriks. pranata: tumungkul. ati. nungkul. prasada: candhi. pramèswara: ratu.pramega: prabot. 2. prasandha: saguh. lêlurah. bungah. gêdhong. klasa. panuntun. githok. prasami: padha. prameya: linuwih.

tampar. pratama: kang kapisan. tali. 2. pratyangga: 1. pratiwa: senapati. badan. (urakan). pracalita: gêlap. ditalèni. pracondhang. sêntosa. piagêm. cêtha. ndaga. gêgaman. pratiwi: bumi. pratiwanda: pakewuh. pratyaksa: têrang. pratima: rêca. thathit. pracoda: cêmêthi. . urakan. pratisara: 1. pracima: kulon. pratignya: prasêtya. dikalahake. pracara: laku ala. di-: dikênani. 2. prahara. pracore: wong asor. linggih. bêbaya. pratihata. lêmah. pintêr. lêmah. pratipa: 1. pracere. pratanggakara (-pati): srêngenge. pracandha: prahara. angin gêdhe. pratingkês: prigêl. pratita: misuwur. pratistha: dêdunung. pratangga. golèk. sêkti. 2. pratiyata: panggah.pratala: bumi. mrêngkang. 2. layang pratandha.

2. ditêmpuh.(ni): dipindêng. pribu. ijèn. priangga. di. di-: ditêmpuh. prêm: turu. pribadi: 1. pringga: bêbaya. priyangga: dhewe. --. dhewe. .36 --RABASA ~ RÊNCAKA R. prawasa. priyarana: prajurit. pangeman. pakewuh. disêrang. prawedyarini: dhukun bayi. ijèn.prawara: prajurit. prawata: gunung. prawira: kêndêl. praweda. di-: 1. di-: dirusak. maguru. jalaran. prêtana: barisan. priya: (wong) lanang. priyambada. dirêbut. dikalahake. prawita: wiwitan. prajurit. digêbug. pruwita: maguru. priyêmbada: pangrungrum (pangarih-arih). 2. prêp. rabasa. diantêm. prema: sih kawêlasan. di-: ditêmpuh. dièsthi.

badan wadhag. raga: 1. . pangadilan. ragah: agahan. gegeran. radite.). sih. ng-: ndadi. raditya. raksaka: pangrêksa.rabda. raharja: rahayu. raga-wanda: sabuk. rajya: krajan. grangsangan. nagara. raga-karana: nêngsêmake. radyan: radèn. rajata: salaka. rajaniti: 1. katrêsnan. rajatadi: raja-pèni. rakatha: yuyu. ragan-ragan: kèwès sarta kênès. radya: krajan. raja siwi (-sunu): anaking ratu. rakyan. 2. rajah-tamah: hawa napsu. rahuru: dahuru. rahaswa: wadi. babagan pangrèh praja. rakyana: radèn (sêsêbutaning patih lsp. rajwa. raya: gêdhe. radiktya: srêngenge. rajapadni: pramèswari. 2. rahasya.

rana. rantên: adhi. rarywa: lare (bocah).i: sêdhih. rêkta: abang. raras: 1. rame. rasana: ilat. rarywan: lèrèn. rananggana: pêrang. 2. rapoh: kêsêl. rara: prawan. ranangga. bêncana. -godha. rarêm: sarèh. ng-: 1. di-: digagas-gagas.raksasa: buta. rancana. dhadhap. rantan: udhar. laras. rakta. nata. rapu. ranu: tlaga. ramya: 1. banyu. rarab: runtuh. tiba. ranggah: branggah. di(rê)-: dilipur. ng. rangin: tamèng. paprangan. ranuh. dililihake. sayah. 2. nganggit. rarabi: udan sore. rancaka: ng-: sêdhih. raras rum: endah bangêt. lilih. rapu. . raryan. endah. 2.

kreta. rèni: wadon. rêbi. reka: tulisan. rasika: marêm. ratri: bêngi.rasatala: (dhasaring) bumi. sênêng. rêdite: 1. rawikara: srêngenge. 2. rèh: bab. rati. rawi. ratangga: rodha. gambaran. banjur. rata: kreta. rena: biyung. . srêngenge. prakara. repa: aksara cakra lan layar. rasêksa. raswa: rasa. ratna: intên. rat: jagat. rêgu: mênêng. rêju: bênêr. rêke: nuli. rewanda: kêthèk. rasêksi: buta lanang (wadon). rèrèn: lèrèn. rêpit: winadi. ratih: rêmbulan. Ngahad. adil.

rêsi: pandhita. rêrês: giris. 3. rêksaka: panjaga. rêpak. rêrêb: 1. ng-: ngrupak. rêtu: dahuru. jurang. rêtna: 1. rêksiwara: rêsi linuwih. 2.rêkyana. Kêmis. dina. rêrêmpon: pêrang rêmuk-rinêmuk. rêmpu(h): rêmuk. bêcik. sêrik. rêrêm: lêrêm. pantês. ng-: susah. rênêk: jêjêmbêk. 2. rêsmi: endah. grimis. 2. lêrêm. rêsiwara: pandhita linuwih. lêrêb. --. rêmpon ut. ngrêsêpake. 2. sêdhih. ajur. udan. nêmpuh. . adi. rêkta: abang. ri: 1. rêncaka. ing. -patih: panyêbut marang patih. rêspati: 1. intên.. rêksi: rêsi. putri.37 --RÊNGU ~ SAKSANA rêngu: nêpsu. tapa.

sêdhih. ririp. rubaya: robaya. riwut: prahara. rikatang: kang. ng-: nulis. risang: sang. rimang: sêdhih. lêbur. ripu: mungsuh. panah. 2. alon. rudita: susah. riris: grimis. rudah: susah. ris: alon. rikanang: kang. riwêng: judhêg. sêrik. rimong: macan.ribêng: judhêg. ririh: lirih. ripta. ora kalong. rugrag: oyag. rudira: gêtih. ora-: ora katon. ngarang. rug: jugrug. jugrug. . ripah: sarwa akèh. ru: 1. rini: wadon. sarèh.

runtuh. disêdhiyani. karunya: wêlas. rukti. rukmi: êmas. rungsit: gawat. rumpêk. rumpil. biyèn. asih. rum: arum. rukma. . dongèng. 2. runya. ruwida: rubeda. ruhun: dhisik. rurah: rusak. sêdhih. endah. nêpsu. runa: rusak. rusak. rupini: endah. 2. di-: dirusak. runtik: sêrik. ruru: 1. rumuhun: dhisik. rucira: 1. rusit: gawat. ruwiya: crita. ruweda. dhuwur. rurêh: rukêt (êrang). 2. di-: dirumat. rumpak. ruksa: 1. susah.ruhara: orêg. pakewuh. rupa-candra: candra sangkala. ng-: golèk. sumorot. ruhur: luhur. biyèn. rumênga: krungu.

rota: galak. sadana: sarana. -ku. sahasa: ambêk wani. sad: nêm. S. sayaka: panah. rodra: galak. sakalir: kabèh. roma: rambut. saharsa: bungah. sakamantyan: bangêt. nêpsu bangêt. kira-kira.robaya: aku. roga: lara. sayaga: siyaga. bandha. sadarum: kabèh. sabda: swara. . dhuwit. sadarga: panyana. sajuga: siji. uni. rogadi: lêlara. sah: pisah. rok: têmpuh arukêt. sagnyan: wignyan. pêdhot. sadpada: tawon.

sambrama: ngacarani. sambojana: ujar. samaja: gajah. di-: dicêkêl. samadya: têngah-têngah. (a-) mokal. saliku: banyu. nglêngkara. 2. sala: 1. padudon. salagewa: nglêgewa. sambega: 1. 2. salah dalih: kliru tampa. kliru. sêdhêngan. salulut. samapta: wis rampung. . salawana: sulaya. sambiwara: dêdagangan.saksana: enggal.38 --SAKSAT ~ SASADARA saksat: kaya. sambut. --. bagus. bêbakulan. saloka wêdhar: undhi. samara: pêrang. adrêng. sambewara. salah. ditampa. ora mokal. utama. 2. tumuli. ngaruh-aruh. paprangan. sambawa: 1. samantara: tumuli. kêpengin. (wor-): sih-sinihan. samakta: sumêkta. omah gêdhe.

santi: 1. samudaya: sakabèhe. cêdhak. samodra: sagara. samya: padha. sandeha. pijêr. samubarang. sana: papan. têpi. tandha. sandi: wadi. sarèh. sanubari: ati. pinggir. suci. samudana: 1. sande-kala: wayah surup. panggonan. ujar manis. saniskara: sakabèhe. 2. sampeka: paeka. sanega: siyaga. sandi-upaya: paeka. 2. sumêlang. samipa: 1. sandeya: gojag-gajêg. samita: ngalamat. sanityasa: tansah. lêlamisan. julig. têntrêm. sandya. sandyakala. sandyawela: wayah surup.samepa. samirana: angin. (sêsanti) pêpuji(-an). santika: wasis ulah gêgaman. samêkta: wis miranti. . ut. santa: sarèh. 2. krenah. sandi-sastra: tulisan wadi.

sangka: gong. siksa. sangsaya: rêkasa. sangkin: saya. sarag: 1. tan a-: sarèh. kêsusu. sanggya: kabèh. kêklumpukan. sapa: supata. tuwung. cawisan. sanggraha: 1. . sêrêng. sapala: sapele. sarasija: kêmbang tunjung. sardula: macan. 2. kêsêngsêm. sot. sangkala: petungan taun. saraga: sêngsêm. muring. dikira. saraba: kidang.sancaya: kêklumpukan. 2. rèmèh. gêbug. sara: panah. sêdhih. sangku: bokor. sapta: pitu. saradula: macan. sapu-dhêndha: 1. 2. sabar. sangkêp: pêpak. sangahulun: panjênêngan. sakabèhe. sangiwèn: biyèn. miranti. sanggah. di-: disêngguh.

sarira: awak. 2. sasmita: ngalamat. sarya: sarwa. 2. sarga: bab. sasmaya: bêcik. kêmbang. tunggal sukma. karo. 2. sarpa: ula. layang.sarjana: wong utama (pintêr). --. sarsana: bungah. satiti: tansah. satata. palinggihan sasi: rêmbulan. satmaka: 1. sasangka: rêmbulan. 2. . sasalancana. endah.39 --SASANA ~ SYUH sasana: ênggon. lêstari. rangkêp. sarsa. asri. kêmbang tunjung. urip. saroja: 1. sarwi: sarta. nyawa. sasadara. sarta. kawruh. tulisan. sata: jago. 100. sastra: 1. saru-siku: dêduka. bêbêndu. sarkara: gula. sasra: 1000. endah. sari: 1.

sawêgung: kabèh. sawastu: sanyatane. setu (-banda): bêndungan. sêkêl: susah. setra: têgal. turahan. satwa: kewan. sêma: kuburan. sewa. diadhêp. sawung. di-: diseba. digubah. pasetran: pambuwangan. sebak: anjrah. sawawa: timbang. sewaka: juru lêladèn. tandhing. sawatgata: sanalika. krêtêg.satmata. sêdhih. dianggit. têmên. sakabèhe. sewa-sogata: pandhita. sêkatha: kreta. natmata: ndêlêng. satya: sêtya. . sêkti: digdaya. senapati: têtindhihing prajurit. sesa: sisa. ka-: katon. seta: putih. tumuli. s-in-awung: dikarang. sena: prajurit. sawega: sadhiya. di-: diadhêp.

sêntani: bantal. 2. sêmara-bumi: sing mbau-rêksa. kacilakan. di-: diaruh-aruhi. sigrêng. wingit. nuli.). sêpasthika: musthika. sêntika: pintêr ulah gêgaman. . sêmbawa: macan. sêngkêl: sêdhih. wêwêlak. bau. sidi: sampurna. petungan taun. 2. sêngkala: 1. sênên: 1. sikara: tangan. sigrong: gêdhe ut. cilaka. sêmbrama: mbagèkake. sêngsêm: sênêng. sêmèdi: ngêningake cipta. sidhêm prêmanêm: sêpi (nyênyêt). sêngara: 1. di-: didongani. 2. rikat. siyaga: wis cêcawis. sigit: bagus. endah.sêmadi: ngêningake cipta. nglêngkara. susah. 2. sidikara. sigra: 1. sorot. sênggani: barung ing swara (cahya lsp. sênggara. mokal.

siki: siji. sila: 1. sitangsu. sinêmèni. silih: 1. sindyan: sindhèn. sitakara. sindur. siladri: gunung (watu). sitarêsmi: rêmbulan. sidik. sita: adhêm. singasana: dhampar. sinangjana: waskitha. sinwam: sinom. udan-: udan angin. kalakuan. sinewaka: lênggah diadhêp. watak. 2. gênti-gêntèn. singgih: ngrênggêp pangkat. sindhung (-riwut): angin gêdhe. singangsana. sêsiku): dêduka. sipi. sindura: abang ênom. sèngklèh. sisya: siswa. sindi. 2. putih. sirêm: surêm. siku: (ut. sirung: pêtêng singub. kê-: kêna bêbêndu. tan-: bangêt. (sêsilih): jênêng. sinang: sumunar. simpir: sèmpèr. murid. . watu. silakrama: tatakrama. bêbêndu.

sudarma: 1. bapa. diadhêp. sujalma. siwah: gèsèh. lintang. subasita: tatakrama. rusak. sujanma: manungsa. sudibya: 1. di-: diurmati. luhur (sakti) bangêt. sudana: loma. siwi: anak.situ: tlaga.40 --SMARA ~ SUWEDA smara: sêngsêm. mêndhung. pinunjul. asih. sudarsana: tuladha. syuh: lêbur. sudra: wong asor. sudara: sêdulur. sugih bangêt. . --. sudama: 1. siwal: sêmpal. sujana: (wong) pintêr. 2. beda. subaktya: sungkêm bangêt. sudira: kêndêl. bêcik atine. sudarawèdi: mitra bêcik. subakti. suba: endah. bocah. 2. subagya: bêgja bangêt. bêcik. 2. sagara.

sukci: suci. tumbak. sugun-sugun: gupuh-gupuh. sumantali: srati. lêmbut. sugya. sukma: alus. sukarta. suh: lêbur. sukara: cèlèng. sukêrta: mriks. sukarta. 2. sugyan: trêkadhang. suma: kêmbang. sumar: wrata ngèbêki. sukrêta: mriks. di-: 1. sulistya: endah. sok. suksma: sukma. sumarsana: kêmbang cêpaka. sulaksana: ngalamat bêcik. disaruwe. sula. rusak. sênêng. sukarta. sukarsa: bungah.sugata: pisuguh. kusir. sumarma: mulane. sukra: Jumuwah. disungga-sungga. sulah: lêlandhêp. . suka-wibawa: bungah-bungah. sukmana: sukma.

sumbaga: sêmbaga. . tur. supranata: sungkêm. cahya. sumewa: seba. sumiwi: seba. sumêndhe. ngadhêp. sungkawa: susah. supênuh: kêbak bangêt. mitra. sun: aku. macan. sung: awèh. sumêr: ngambar. kanca.sumawana: apa-dene. misuwur. sunar: sorot. sunia. sumrik: mambu wangi. sumbung: kawêntar. 2. 2. supatni: garwaning ratu. sumepa: mèmpêr. supadi. dak-. ngadhêp. supraba: sumorot. sumrah: pasrah. anak. sunu: 1. suwung. sumitra: 1. sunyaruri: alam kaalusan. padhang. supadya: supaya. sunya: sêpi. sorot. sumêndhi: kakang wragil.

ka-: misuwur.sura: 1. kêndêl. suranggana: widadari. dewa. sutiksna: landhêp bangêt. wani. rai. suralaya. . susila: bêcik kêlakuane. sutikna. suraloka: kadewan. suranggakara: kêndêl bangêt. surapsara: dewa. suranata: ratuning dewa. surawadu: widadari. surapada: kadewan. surastri. (asura): buta. suwanda: awak. surapsari. susêtya: sêtya tuhu. suta: anak. 2. susra. suragana: para dewa. suwala: ora manut. surya: 1. surêtna: putri endah. 3. kêrêngan. suwalapatra: layang. bangga. sutapa: pandhita. suwandagni: srêngenge. suraga: bantal. srêngenge. 2. surapati: ratuning dewa.

41 --SUWIGNYA ~ TAR suwignya: pintêr bangêt. dalan. Sênèn. sona: asu. song: aub. êmas. . 2. sraba: swara. nrajang. rêmbulan. srang: nêmpuh. sraya: bantu. sota: rasaning ati.suwarna: 1. srah: pasrah. mata. 2. soca: intên. sêpi. srama: patapan. sotya: intên. sopana: undhak-undhakan. endah bangêt. payung. sonya: suwung. srabedan: pêpenginan ala. suwita: ngèngèr. suweda: driji. sotah: sudi. asor. sori: pramèswari. --. ngabdi. soma: 1. sor: ngisor.

T. sapi. 2. srênggi: 1. srênggala: asu. swasana: hawa. ngêngurangi. sri: 1. swabawa: swara. di-: dipangan. tadhah. gunung.srawana: mangsa kasa. sru: sêru. . swanita: gêtih. tajin: cêcêgah. swargaloka: kadewan. sweta: patih. sugata. swandana: têtunggangan. ngandêl. endah bangêt. swuh: rusak. swagata: sogata. sorot. sradanta. kreta. srimaya: endah bangêt. 2. srênggara. tabêh: tabuh. di-: dingungrum. sweda: driji. têmbang sinom. sridênta: srigadhing. srêda: 1. sudi. dirêrêmih. 2. srinata: ratu.

tahan. wit kayu. tampo: arak. 2. . jirih. ananging. taman. taksaka: ula. tanapi: 1. tamah: hawa nêpsu. tamyang: tamèng. tan: ora. tahên: 1. takwan: takon. talika: têlik. takut: wêdi. tamasa: pêpêtêng. tamêh: tambah. tanaya: anak. tamtama: prajurit pilihan. samun.tadhaharsa. tadhahsih: kêdhasih. tamara: gamêlan. tamar: ora. tambing: têmbing. lan (utawa) uga. talinga: kuping. talakas: rosa. tambung: samar. tanana: ora ana. wuwuh. taya: jogèd.

tandra. tanggon. alus. tanya: takon. tantara: ora antara suwe. 2. awak. tandha: pangarêping prajurit. di-i: dialang-alangi. tantra. tarambuja: sêmangka. taraksa: asu ajag. seba. --. (bala-): wadyabala.42 --TARA ~ TITA tara: 1. tanghulun: aku. tar: ora. . tangkil.tanbuh: ora wêruh. nuli. taragnyana: têluh panênungan. lintang. tanggah. tanu: 1. tangke: pang. tandya: tumuli. tantas: ora têrang. gantilan. nangkil: sowan. tangsu: rêmbulan. taranjana: têluh panênungan. 3. tangwa: kukuh. juru pajêg. rêsik. tantya: bangêt. 2. pêpadhang.

tarpana: sêsaji. tatagata): angin. watês. crita. wit-witan. taskara: maling. tarwa: wit.tarantara: ora antara. langit. 2. di. tatwa: 1. kaanan sanyata. tarwela: wela-wela. tata:[6] têpi. taruni: enom. tawêng. . cêtha. begal. tata (ut. taranggana: lintang. tarpa: tanpa. tasik: sêgara. katone.(i): ditutupi. tatkala: nalika. tawang-tuwang (towang): awang-uwung. wit-witan. bambing. taruna. tarulata: gêgodhongan. dat. tarlèn: ora liya. tatur. nonoman. taru: wit. tawang: awang-awang. tataka:[7] tlaga. tarum: tom. tawing. mas-: mas murni. tawung: tawêng.

tênang. têkung. nênggak waspa: ngêmpêt êluh.tawur: bêbantên. diiris. di-: ditabuh. têkwan: sarta. têmbung: gitik. . tèngsu: rêmbulan. têkyan: têkan. têmah. (katèngsun): kandhaku. têgês. gêbug. tèki. têmbang. antêng: sarèh. têtèki: tapa. têksaka: ula. têgên. têpêt-loka (-suci): ngakerat. têglan: têguh. têlik-sandi (-upaya): têlik. têgêp: cukat. têhêr: banjur. tênaya: anak. kêndêl. malah.an: malih. sasi. di-: dipêdhot. têndhas: êndhas. tênggak. tênung. digêbug. tênêng. ma. tèngsun. nêkung: muja sêmadi. tênggêk: gulu. têluh tragnyana: têluh.

grimis. prihatin.têpi: pinggir. tilam rum. udan. tiyasa: kuwasa. timpung: pincang. 2. lênga. tikbra: susah.. têrna. piala. . (-wiring): tapêl watês. têrbis: (jurang) angèl ambah-ambahane. trah. 2. timpang. têrjung: ndêdêr sarta jêro. tidha-tidha: samar. turun. têrni: sêmèn. bonto. têrwilun: bodho. orêg. timbun: tumpuk. têrwela: cêtha. têrwaca. têpis-iring. tigas kawuryan: anyar katon. têpi-sliring. tinda: cacad. têrang. tikswa: landhêp. linuwih. thukulan. tiksna. tikta: pait. têrêh: 1. têruh: 1. gègèr. tiharda: bangêt. udan. tila: wijèn. sirêp. tidhêm: surêm. tilam sari: paturon. tibra: susah. tiksa.

43 --TITIH ~ CAKSUSRAWA titih: tumpang. titip: pipit. sirêp. sêpi. padusan. tukung. ditêkuk. tira. titir: tansah. mênang. timbangan. tiwikrama: nêpsu. 2. tula: traju. jêjêl. tuban: banyu grojogan tuha: tuwa. di-: dirangkêp. sêdhih.tipu: apus. têmên. jênês. ngêtog kamêmpêngan. tisaya: bangêt. adhêm. unggul. --. tirêp: surêm. tirta: banyu. tistis: 1. tukêl. di-: diburu. cidra. tiris: krambil. sêtya. di-: diapusi. anyêp. tita: wis kêpungkur. tis. 3. tirah: pinggir. tirtamarta: banyu panguripan. . tlêtêh: rêgêd. wêdi. ma-: adhêm. tuhu: nyata.

diwaca. tutur. tusthi: sênêng. turida: susah. tuskara: tawon. tumpur (ut. tumênggung: pangarêping prajurit. sêngsêm. kasêngsêm. tut-buri. tungan: pucuk. tunggara: kidul wetan. tusara: bun. tunu. tura: asih. turas: turun. tupiksa. tumpak: Saptu. tulyasri: bêcik bangêt. puncak. . di-: diobong. tumuntur: tut-buri. lêbur-): tumpês rusak. tungku. tumutur tuwanggana: miturut. dièsthi. di-. tuwagana: pinituwa.tulya: kaya. turangga: jaran. di-: dipêlêng. ditupiksani: dipriksa. tumrah: tumurun-turun. tunggir: gigiring gunung. tustha. tumêmbirang: mêmpêng.

. tribaga: sapratêlon. trêjung: jêro sarta julêg. trah: turun. sênêng. trapti: marêm. tomara: tumbak. bantêr. tonggari: wêngi. tranggana: lintang. tribawana. togari: wêngi. di-: ditimbang. trijilan. trasa: giris. trênggana: lintang. tribuwana: jagad têtêlu. toyadi: sêgara. tri: têlu. tanpa-: tanpa timbang. wêdi. trêpti: marêm. kênthès. ditanding. sênêng. trêna: sukêt. tok: tuwak. triganca: rikat. trêpta. tondhe. sajêng. tuwilun: bodho. trêh: turun. traya: têlu. suluhan (mata).tuwêk-raga: suduk salira.

trisula: tumbak landhêpe têlu. trilokaya. trimurti: têlu-têluning ngatunggal. gorèh. caya-murcaya.triguna: wêwatakan têlu. thukul. nyakrawati: ngêrèh jagad. gêgaman pating cringih. matak aji. (caksuh): mata. 2. njangkah ping têlu. triwikrama: 1. ngratoni. jaka. truwu: rusuh. cakrawarti: kang ngubêngake jagat. pamikir). di-: dikira. truni: ênom. cakarwa: mliwis. . rodha. truna. didakwa. gunêm. tyas: ati. cakrawala: tancêbing langit. dadya-: minangka tandhaning panuwun. caksana: awas. waspada. cakra: bundêran. caksusrawa: ula. prawan. truh: grimis. cakrabawa. triloka. trinjilan: suluhan (mata). trilokya: jagad têtêlu. triwilun: bodho. caksu. trini: têlu. trikaya: kêkuwatan têtêlu (badan. truntum: trubus.

camu. candhala: wong nistha. sasi. thathit. gonjing. candha: muring. canthoka: kodhok. calita: obah. . candana: cêndhana. candaka: kongkonan. candra. mêmêdèni. sa-: 10. camra: asu. campur: rêgêd. obah.44 --CALA ~ TIKA[8] cala: 1. candhalagati: kalakuan ala. calabeka: malih ala. canthuka. cancala: 1. kilat. owah.000 yuta. kidung. 2. candha-birawa: muring. gunung. candrama: rêmbulan. obah. cangkrama: ngenggar-enggar ati. gonjing.--. cala-wanthah: murang tata. 2. capa: gandhewa. camana: kêmu lan raup. candrasa: pêdhang. canda: têmbang.

pangayoman. 2.capala: 1. carêm: wis atut. celung: cupu. cêndhala: candhala. cênthula: kurang-ajar. sigrak. caru: sajèn. rêrênggan. pagêr bata. bungah. 2. wadhah kinang. sikil. kacaryan: gumun. laku. catur: papat. catra: payung. carma: walulang. cacala: utusan. carya. cêpuri: 1. . cêndhani-raras: paturon. cawêngah: rikuh. carmin: pangilon. cêmuru: kidang. caritra: carita. carana: 1. cèkèl: baturing pandhita. caritara. caracah: buyar. nêpsu. cêla: cacad. caraka: kongkonan. 2. cèthi: batur wadon. rongèh.

cêrmin: pangilon. cumanthaka: kumêndêl. gambaran. cundha: pucuk. lêlucon. citrakara: juru sungging. susah. bukti. nyamat. ditrêsnani. cirit: tai. di-: ditulis. cipta-ripta: cipta. cinta. panah gêni. têlik. cundhamani(k): ar. cukit-dulit: wong asor. cumbana: ulah rêsmi. dikarang. kucir. cihna: ciri. endah. têlèk. citra: 1. tulisan. cêcaya: ora murni. cidra: ora sêtya. wangun. cukat. cundhang. cintya: ayu.cêrma: wlulang. . 2. citrareka: gambaran. cumbu: lucu. cintraka: sêdhih. di-: dicuthik. cininta: diangên-angên. kê-: kalah. cundaka: kongkonan. cukil: turune wong sing cakal bakal.

condre: cundrik. di-: dicolong. curuh: mancur. crabak. rai. curing: padhas atos. core: wong nistha. 2. curnita: rêmuk. wadu: 1. codaka: kongkonan. crêma: wlulang. --. nistha. wadana: cangkêm. gêla.45 --WADAKA ~ WARSA W wadaka.curi: maling. cora-pracore: wong nistha (ala). wadu aji: abdining ratu. mili. curiga: kêris. cuwêngah: 1. 2. wêgah. rikuh. rusak. layang. curna. pangarêp. cora: maling.an: langgar[9] pamulangan. bala. cuta: asor. . konangan. 2. ka-: 1. têlik. waditra: gamêlan. kêna ing alangan (rêridhu). thika: tulisan. pa. ajur. wadon. ewa.

wayungyang. walaya: gêlang. wêdhar. rai. pangarêp. kêlatbau. wadya (-bala): prajurit. 2. wayungyang: bêlang (plonthang). wahita: apus. . wahyadyatmika: lair-batin. wagra: macan. wakya: gunêm. susah. maknaning impèn lsp. agal-alus. wahya: wêtu. waktra: cangkêm. diêrut. wajra: 1. têmbung. wayang-wuyungan: bingung. 2. ing jabane. wahana: 1. waila: wong wadon. wahyaka: lair. wagugên: kewuhan. wadwa: bala. wakta: gunêm. blaka. têmbung. di-: ditlikung. tunggangan. intên. bocah. 2. waksuda: bumi. wai: banyu. walaka: 1.wado. wahini: putri. waita: apus. blêdhèg.

alas gêdhe. wanari: kêthèk wadon. wanadri: alas lan gunung. bali. pulih. . 2. wanu. dêdunung ing alas. wano: desa. waluya: 1. wanita: (wong) wadon. wanawasa: 1. wanantara: alas gêdhe. walang-sangkêr: pakewuh. ambal-ambalan. walang-walang: mêlang-mêlang. 2. wancak-driya (-galih): walang-ati (sumêlang). mari. tulisan. wanara: kêthèk. dhapur. wanda: 1. walepa: kurang-ajar. walyan: dhukun.~: kêrêp. -karêp. awak. ~ . wlija: bakul. wanèh: seje. wanteyan: têrang. walija. wancak: walang. wantu. wanudya. -tyas): walang-ati. wantèhan. liya. 2. -kajêng.walang-kayun (-kapti. wanodya: (wong) wadon. walgita: layang. wandu-wandawa (-warga): sanak sadulur.

2. nyawang. wariga: kidang. panah. warana: kêlir. wardi: têgês. wangsa: sanak-sadulur. waodadi: sagara.46 --- . waragang: arak. 2. warabrata: bantêr tapane. awang-awangên. wanguntur: palênggahaning ratu. warapsari: dewa (widadari) linuwih. waranggana: widadari. taun. wardaya: ati. wari. tuwak. kluwung. warada: sih. 3. warsa: 1. wangkawa: teja. putri. warapsara. wangwang: 1. warastra: gêgaman. warajana: wong linuwih. udan.wancana: bêncana. 2. wara: 1. waudadi. linuwih. waraha. warayang: panah. --. pêpanthan. endah bangêt. cacah. warih: banyu. warahika: cèlèng. banjur.

wastra: sandhangan. di-: digawa.WARSAYA ~ WIYANA warsaya. mangsa. dikuwasani. waspa: luh. 2. warsaka: taun. taman. kêsusu. warsita: piwulang. wasi: pandhita tapa. wasundari: bumi. . wawa. banyu. wêwarah. têmbung. waspada: awas. we: 1. wedyarini: dhukun bayi. watgata: tatu. wastu: nyata. di-: 1. waskitha: awas. wacaka: têrang. 2. 2. têmênan. ka-: kêtaton. cêtha. srêngenge. wèdi: nyata. wacana: gunêm(an). wasita: pitutur. jarit. dipilara. kandha. pitutur. wasesa: panguwasa. wela: 1. wega: rikat. warsiki: kêmbang gambir. wata: angin.

bêbranahan. wêrjit: cacing. wèsma: omah. wèri: mungsuh. wêdhar: wêtu. wêndera. wêrdaya: ati. 2. wêrdu: ulêr. têgês. wênês: 1. 2. ndadi. wêndira: wit wringin. wêsiyasat: siksa. wêg. kêconggah. sêdhih. weragnya: susah. sa-: kabèh. wêrhaspati: Kêmis. wedya: wêdi. wêdari: taman. wêrda. rêsik sumringah (warna). wêk: cèlèng. wèsthi: bêbaya. wêdhihan: sandhangan. wêrcita: cacing.wèni: rambut. patamanan. wêgung. gêlungan. wênang: bisa. wêrdu-angga: lintah. . werage. pucêt. makna. alangan. sakèhe. wêrdha: tuwa. wêrdi: 1.

widada. wijah. mulya. widyuta. regol. darah luhur. widyutmala: kilat. wida: borèh. widura: pintêr. ~-~: 1. widita: misuwur. wiji.wibawa: luhur. widasri: borèh wangi. widigdya: pintêr. mênang. wijana: 1. 2. wijowan palowanu: dhampar. sêntosa. widyadari: widadara. sanggar pamujan. 2. turun. anak. ratu. 2. widayaka: 1. wijaya: 1. widagdya: pintêr. wêwangi. wong pintêr. wijil: 1. lêstari. sêkti. widu: pasindhèn. widigda. 3. . widagda. lawang. pêpuji. widyastuti: pangabêkti. pilah-pilah. wida:[10] widyadara. 2. widadari. blêdhèg. wibi: biyung. gapura. 2. wêtu. 2. wijayanti: mênang. widadya: slamêt. widya. wibuh: rosa. widadi. wija: 1. bungah-bungah.

wiguna: 1. 2. susah. wihara: patapan. wiyagra: macan. pasraman. langit. wigêna. lara. nêpsu. . wiyangga: kodhok. wiyara: patapan. wihikan: wêruh. wigna: 1. alangan. langit. prihatin. wiyata: piwulang. pintêr. nistha. lênggana. pasraman. wiyati: awang-awang. wasis. wignya: pintêr. di-: disiksa. wikan: wêruh. bodho. lênggana.47 --WIYANG ~ WIYANJANA wiyang: mopo. 3. wikara: 1. wigraha: pasulayan. wihang: mopo. wignyana: kapintêran. wiyoga: sêdhih. owah. wiyadi: susah. wiyat: awang-awang. 2. wiyana: panggah.widhata: kucing. sêdhih. wasis. 2. --.

wiku: pandhita tapa.
wikrama: 1. jangkah; 2. kêkêndêlan.
wil: buta.
wila: 1. maja; 2. bolongan, lèng, guwa.
wilangun, wilangon: kêsêngsêm.
wilapa: 1. pasambat; 2. layang, kêkidungan.
wilapa: 1. sênêng-sênêng, dolanan; 2. (sih-): sih kawêlasan.
wilis: ijo.
wilisan: tandhu.
wiluma, wiloma: kliru, jugar.
wilwa: maja.
wimala: rêsik, suci.
wimana: kreta, tunggangan.
wimba: 1. wêtu; 2. pêpêthan, rêca, èmpêr.
wimbasara: kongkonan.
wimbuh: 1. wuwuh, imbuh; 2. kuwur, pêtêng atine.
wimoha, wimohita: bingung, kuwur.
windasa: rusak, lêbur.
windu: titik, cêcêk.
winong: diêmong, dijangkung.
winot: diêmot.
wintang: lintang.
winga, ma ~-~: abang mêngangah.

wingwrin: miris, wêdi.
wipala: tanpa guna, rèmèh.
wipati: cilaka.
wipula: akèh bangêt, amba, jêmbar.
wipra: pandhita.
wira: 1. wong lanang, prajurit; 2. kêndêl.
wirage, wiragya: sêdhih, kêsêngsêm.
wiraha: pisah, pêgat.
wirandhungan: 1. alon; mandhêg-tumolèh.
wirangi: wêdi marang Allah lan manut pêrintahe.
wirangrong: sêdhih, kêsêngsêm.
wirya: 1. kêndêl, kuwasa; 2. mulya, luhur.
wiryawan: kêndêl, kuwasa.
wiruda: 1. congkrah; 2. nêpsu bangêt; miruda: minggat.
wirun: panêngah.
wiroda, wirodra: nêpsu.
wirong, mirong: susah.
wirota: nêpsu, siya.
wirotama: kêndêl bangêt.
wisada: tamba, jamu.
wisaya: piranti, pancadriya.
wisala: jêmbar, amba.
wisarga: 1. lèrèn, mandhêg, pungkasan; 2. sandhangan wignyan.

wisata: 1. lunga, lêlungan; 2. têntrêm, mantêp.
wisya, wiswa: wisa.
wisma: omah.
wismaya: gumun, ngungun.
wisudha: rêsik, murni; di-: diunggahake.
wisuna: para wadulan.
wistara: andharan, crita.
witana: bale.
witaradya: 1. alihan nagara; kang pinunjul (linuwih).
witaraga: rêsik, suci.
wicitra: endah bangêt.
wiwaha: dhaup; di-: didhaupake.
wiwaksa, wiwaksita: gunêm, ujar.
wiwara: bolongan, lawang.
wya: aja.
wyadi: wiyadi.
wyagra: macan.
wyakarana: paramasastra.
wyakta, wyakti: nyata, yêkti.
wyanjana: dudu aksara swara.
--- 48 --WYANGGA ~ WRIN
wyangga: kodhok.

wurda: satus èwu yuta. wursita. wujil: cebol. sêdhih. nêpsu. 2. pucuk. wulat. nyawang. wujang: jaka. wuwus: clathu. wuntat: buri. êmbun-êmbunan. grojogan. wuyung: 1. wulinga: berag. wuhaya: baya. wurcita: gunêm. ujar. wonga-wonga: sêla-sêlaning susu. wunwunan: 1. wuduk: gajih. wukir: gunung. wungsu: wuragil. kangên. wulusan: ilèn-ilèn. wuri. mulat: ndêlêng. wunglon: rambutan. wuri: buri. bajang. 2. wulangun: kêsêngsêm. wirandhungan. kêsêngsêm. wurdha. di-: diwènèhi panganggo anyar. wurandhungan: mriks. muring. . banyu. sêdhih. crita. wod: oyod.wlungsung. wulakan: pancuran.

wrêta: 1. lêmês. wrêhaspati: dina Kêmis. wraha: cèlèng. warta. wrêdaya: ati. wrêsthi: udan. pripean. wratsangka.wotsari. wrêjit: cacing. wrêsaba: sapi. wrin: wêdi. wrêdu: alus. wrêdha: tuwa. wotsêkar. wrin: wêruh. wran: wong. ndadi. wrayang: panah. 2. wratsari: kêmbang cêpaka. kidung. wrêsni: ipe. wre: kêthèk. têmbang. wra: wrata. wrêksa: kayu. wrêsthipata: udan dêrês. anjrah. wrêda. wotsantun. wrêdi: tulus. wrêjita: cacing. . bobot. wrat: abot. miris. wri. sumêbar. wotsinom: nyêmbah. wit.

(kembali) THIKA. (kembali) narèndramahisi. (kembali) sanggar. kawicaksanan. (kembali) tathaka. (kembali) . (kembali) manikêm. (kembali) tatha. (kembali) kawruh.akèh. (kembali) Tidak usah dibaca. (kembali) mbadal.