You are on page 1of 11

Univerzitet u Zenici

ZDRAVSTVENI FAKULTET

Ime i prezime studenta: Edmin Hrusto

SEMINARSKI RAD
iz
MIKROBIOLOGIJE
TEMA: Filoviridae

Mentor:
Prof.dr. Selma Uzunovic-Kamberovic

Zenica, maja 2016. godine
SADRŽAJ:

....................................................8 Literatura..........................................................................................................6 Simptomi Ebole............................................... prevencija i kontrola.......................5 Kliničke manifestacije i labaratorijska dijagnoza.................................................................................................................................3 Epidemiologija...................................................10 2 ................3 Građa i biološke osobine......................................................................Uvod................................................................................................................................................................................................................7 Liječenje...............................................

Istraživanje filovirusa vrlo je teško jer su uglavnom iznimno patogeni za ljude. Filovirusi su jednolančani (negativni) RNK virusi. Sigurno vam neće biti strana bolest ebola o kojoj smo toliko toga čuli i koja hara u Afričkim državama. nitastog oblika. Obe su bolesti veoma slične ali postoje i neke razlike između njih.Uvod Kao što smo se već upoznali s temom na naslovnoj stranici ovog seminarskog rada. Potrebno je istaknuti da porodica Filoviridae izaziva bolesti koje su trenutno jedne od najgorih koje postoje na zemlji. Bitno je napomenuti da porodica Filoviridae spada u red Mononegavirales. Osim ebole čut ćemo nešto i o bolesti koju izaziva Malburg virus. I obje se mogu prenijeti čak i dodirom što nam govori o koliko opakim virusima ćemo pričati. pozabavit ćemo se istraživanjem virusa Filoviridae. Virusi iz ove porodice uzrokuju virusne hemoragijske groznice kod ljudi i primata. Građa i biološke osobine Filo i su virus jednolančani (negativni) RNK virusi. Odmah da razjasnimo da je Filoviridae porodica virusa iz reda Mononegavirales u koju spadaju dva roda: Ebolavirus i Marburgvirus. pa se o molekularnoj biologiji filovirusa ne zna dovoljno. Usprkos tome uspjelo je određivanje 3 . nitastog oblika.

VP30. Postoje još dva proteina čiji položaj u čestici nije još točno određen. koji dovode do šoka. Opisani genom filovirusa zapravo je smješten u sasvim specifične čestice prepoznatljive u elektronskom mikroskopu. Kada filovirus uđe u tijelo. Ovakve pojavu različitih oblika čestica neke virusne vrste nazivamo pleomorfizam. Ovakve genome nazivamo genomima negativne polarnosti (-)RNA upravo zato što ne mogu služiti kao izravna uputa za sintezu virusnih proteina u stanici. Čestica virusa Ebola često na kraju niti ima djetelinastu strukturu. šestica. a duljine im variraju od 130 do 14000 nm. Taj vanjski lipidni omotač virusa je lipidni dvosloj u koji su umetnuti razni stanični i dva virusna proteina. pa čak i kao prsten. Genomi se uglavnom sastoje od oko 19 000 nukleotida koji su dio nesegmentiranog jednostrukog lanca ribonukleinske kiseline koja ne služi kao poruka za sintezu proteina odnosno kao glasnička (messenger ili mRNA). razbija ćeliju. Čestice su promjera 80 nm. Ovaj protein se zove „virus glikoprotein“ i vezuje se za ćelije unutar krvnog suda. Čestice filovirusa u genomu nose informaciju za sintezu ukupno 7 ili 8 virusnih proteina. Osim spomenute RNA-polimeraze koja služi u replikaciji. Prepisivanje genomske virusne (-)RNA u (+) tj. Čak i kod ljudi koji ne pokazuju hemoragične simptome. VP35 i sama RNA-polimeraza blisko povezuju s virusnim genomom i tvore spiralnu nukleokapsidu. a Ebola 970 nm. virusni proteini služe i za pakiranje i zaštitu virusnog genoma. koji u stanicu stiže pakiran u virusnoj čestici. a kod čestica virusa Marburg na jednom kraju "zavijutak" može biti takav da cijela čestica izgleda kao pastirski štap. mRNA obavlja virusni protein. Na površini čestice je omotač koji nastaje iz dijelova stanične membrane kad čestica pupanjem izlazi iz zaražene stanice. oni imaju oticanje krvi iz krvih sudova. i na kraju smrti. već se moraju prilikom ulaza u citoplazmu najprije prepisati u RNA suprotne polarnosti tj. Ipak.nukleotidnog slijeda genoma virusa Marburg i Ebola. i stvara protein koji naspravi haos. Potom virus sprečava krv da se zgruša. (+)RNA. ulazi u ćelije i razmnožava se. Filovirusi čine da se naš imunitet ne bori tako što blokira signale ćelijama koje javljaju 4 . Tako se proteini NP. Onda eksplodira. enzim RNA-ovisna RNA-polimeraza. kuka. prosječna duljina čestice za virus Marburg je 790. ali moguće je da tvore još jedan zaštitni sloj oko nukleokapside.

Nakon početne zaraze. gdje su se tijekom posljednjih desetljeća događala mjestimična pojavljivanja bolesti. prenosi. i na kraju inficira imune ćelije koje poslije putuju do drugih dijelova tijela. smrću. i do ovog trenutka ubio je više od 700 života. Domaćini virusa Ebole i Marburg virusa su životinje. Smrti su se desili u Sijera Leoneu. Epidemiologija (Najgore izbijanje ebola virusa u istoriji čovečanstva dešava se upravo sada. u mnogim slučajevima. aktiviraju se molekuli zvani citokini. kao što su hirurške maske i rukavice. sa kojih se virus može proširiti i zaraziti ljude. Blaži soj Ebole pronađen je kod majmuna i svinja na Filipinima. Ebola virus je pronađen kod afričkih majmuna i čimpanze te drugih primata. zatajenjem organa i. u Zapadnoj Africi. O tome kako se ebola širi. Članovi obitelji često se zaraze jer brinu za bolesne ili ih pripremaju za pokop.imunitetu da treba da se bori. Svaki put kada se ćelija inficira filovirusom i pukne. a to su prvi znaci ebole. 5 . Gvineji i Nigeriji. koji su prvi simptomi i kako neki ipak prežive ebolu. Liberiji. Oba virusa su porijeklom iz Afrike. čimpanzi i šišmiša u Africi. U slučajevima oboljelih od ebole ili Marburg virusa u pitanju je ogromno otpuštanje citokina koji uzrokuju simtome gripa. burbege i mozak. Medicinsko osoblje se može zaraziti ako ne kriste zaštitnu opremu. bolest obilježenu teškim krvarenjem. pisao je HuffPost. Marburg virus je pronađenkod majmunna.) Ebola virus i Marburg virus su povezani virusi koji uzrokuju hemoragičnu groznicu. slezenu. Zaražene osobe obično ne postaju zarazne dok ne razviju simptome. koji u zdravom tijelu izazivaju upalu kako bi tijelo znalo da je napadnuto. uključujući jetru. virusi se mogu širiti od osobe do osobe putem kontakta tjelesnim tekućinama ili kontaminiranim iglama. prema zvaničnim podacima Svjetske zdravstvene organizacije (SZO).

Jedan je svakako tip genoma ((-)RNA) koji posjeduju. pa nastaju "mozaični" sojevi koje ljudski imunološki sustav ne prepoznaje i teško se od njih brani. Ujedno. Nema dokaza da se virus Ebole ili Maburg virus mogu prenijeti putem uboda insekata. uz karantenske i ostale mjere. Štoviše. različiti sojevi kod pakiranja genoma u nove čestice mogu izmjenjivati komadiće genoma. Iako je teško doći do konkretnih eksperimentalnih podataka o brzini evolucije filovirusa. tješi činjenice da nije dokazan prijenos ovog virusa s čovjeka na čovjeka kapljično. filovirusi bi se mogli svrstati u viruse koji brzo evoluiraju. vjerojatno i ostati.Do najvećeg širenja zaraze dolazi zbog toga što su medicniski centri u Africi često toliko siromašni da moraju igle i šprice koristiti na više osoba. 6 . Tome ima više uzroka. a ona u pravilu proizvodi kopije koje imaju više pogrešaka od DNA-kopija jer enzimi koji sintetiziraju molekule DNA provjeravaju točnost novosintetiziranih lanaca. indirektna potpora svemu navedenom je sličnost genomske strukture i organizacije filovirusa i brzo-evoluirajućih virusa iz reda Mononegavirales (virusi s jednostrukom RNA negativne polarnosti) u koje spada i virus gripe (porodica Orthomyxoviridae). da su izbijanja bolesti sporadična. to je dodatna faza u virusnom ciklusu i dodatni izvor mutacija. da su ozbiljnije epidemije za sada geografski dosta ograničene na područja samo nekolicine afričkih država i da će takve. Kliničke manifestacije i labaratorijska dijagnoza Općenito govoreći. kod filovirusa se od ulaska virusa do izlaska nove čestice s novom kopijom genoma mora odvijati sinteza međuprodukta ((+)RNA). Poznato je da kod zaraze stanice s dva različita soja virusa može doći do rekombinacije genoma tih sojeva. mutacijski događaji se češće bilježe ako se replikacija virusa zbiva brzo. U replikaciji takvog genoma sudjeluje RNA-polimeraza. ali virus gripe je jeko promjenjiv i još brže evoluira zbog toga što ima segmentiran genom tj. Unatoč činjenicama koje govore u prilog razmjerno brze evolucije filovirusa. dakle.

ako se ne sprovode tačno određene mere zaštite i prevencije ostalog stanovništva. još uvek. Kako je u pitanju bolest o kojoj se. ali može porasti i do 90%. ne postoji pouzdana i posebna metoda lečenja. osoba obolela od ebole postaje prenosilac virusa i neophodna je izolacija.Simptomi ebole Simptomi ebole se mogu javiti vrlo brzo posle zaraze – od 2 dana pa sve do tri nedelje i to su:  bolovi u grlu i mišićima  glavobolja  groznica i povišena temperatura  mučnina i povraćanje  osip  dijareja  kašalj  krvarenje iz nosa i usta Onda kada se primete simptomi. već se pacijenti stavljaju u izolaciju. Stopa smrtnosti od virusa ebole je oko 60%. 7 . nedovoljno zna. nakon čega im se daje intravenska terapija tečnostima i ostale mere rehidratacije.

To znači da ukoliko je uhvaćena u nekom prvom stadijumu količina virusa u krvi nije tako visoka. koji bolest prepoznaje i tako prolazi kroz ćelijski zid. prevencija i kontrola Ebola. 8 . kao i druge hemoragijske bolesti iz te grupe.. Naučnici za sada testiraju dvije vakcine protiv virusa ebola. Zbog svega ovoga ebola je klasificirana u A-kategoriju biološkog oružja. te su potrebni oprez i korištenje zaštitnih sredstava prilikom njege bolesnika kako bi se spriječilo širenje bolesti. vrlo je zarazna. zaštitnih naočala. Drugi razlog jeste stadijum u kome je prenesena ebola. poput zaštitne odjeće. Na preživljavanje utiču dva faktora – prvi je zdravstveno stanje uopšte. jačine i mogućnosti da se odupre virusnoj infekciji. kako navode.Liječenje.. Naučnici su u laboratorijskim uslovima otkrili da nekim ljudima nedostaje ovaj marker ili je mutirao pa ebola ne može da dopre do njihovih ćelija. rukavica. stanja imuniteta. moglo bi proći mnogo vremena dok svijet ne pronađe adekvatan lijek za ovu opasnu bolest. Ćelija treba da bude genetski podobna za ebolu pa tako na površini ima marker. ali. s ozbiljnim i teškim simptomima. maski.

Na taj način on stvara odličan odgovor pa kada dođe u dodir s pravim virusom imuni sistem nije napadnut kako bi inače. odnosno kupovati meso samo i isključivo od proverenih izvora i dodatno povesti računa o ličnoj higijeni.Istraživanja o eboli su tek na početku i samo znanje o virusu je oskudno ali i činjenica da i sam virus ebole evoluira. Istraživanja su do sada stigla do mogućnosti da se spreči razmnovžavanje virusa unutar ćelije. kao i sve one koji su u neposrednom kontaktu sa zaraženim životinjama. a takođe i dezinfekciona sredstva i medicinski sapuni. adekvatna njega ključna je za spašavanje života oboljelih. a uporaba zaštitnih rukavica i maski neophodna u zaštiti medicinskog osoblja. Nema odobrenih lijekova za liječenje virusa i ono se uglavnom svodi na eksperimentalne lijekove. Drugi način jeste pomoć imunom sistemu da stvori otpor na ebolu tako što se imuni sistem izloži razblaženoj verziji virusa ebole. prva i osnovna mera prevencije je izolacija i zdravstveni nadzor osoba za koje se sumnja da imaju virus u sebi. Treba voditi posebno računa o ishrani. U slučaju da do virusa dođe. Dalje. To znači da zaustavlja virus ne dozvoljavajući mu da kopira genetski materijal i tako stvara nove viruse. Treći način je stvaranje antitela koja se bore protiv virusa. Znanstvenici istražuju razvoj cjepiva za ovu smrtonosnu bolest. Mjere prevencije Virus ebole je veoma osetljiv u spoljašnjoj sredini – sunčevi zraci ga uništavaju. S obzirom da bolesti nema lijeka. koji su dobra mera i zaštite i prevencije. Liječenje osoba s virusom Ebole ili Marburg virusom usmjerava se na liječenje komplikacija i zdravstvenu podršku. neophodna je zaštitna odeća i oprema za medicinske radnike. 9 .

10 .

rs www.hr 11 .ba www. 6.rs/mikrobi Www. 4. 5.prevencijabolesti. 7.Literatura 1.hr www. 3.biologija.opakebolesti.mikrobio.cu www. www.24h.africkesmrtnebolesti. 2.dnevniavaz.com www.