You are on page 1of 3

Άρθρο

Λατομεία
Σχιστολιθικών
Πλακών
Καρύστου:
Ώρα Μηδέν…
Δρ. Πέτρος Τζεφέρης, Μηχ/κός Μεταλλείων-Μεταλ/γός ΕΜΠ
tzeferisp@ypan.gr - http://elladitsamas.blogspot.com/

Η Η ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ
εκμετάλλευση των λατομείων σχι- δασαρχείο Αλιβερίου με παράλληλη υποβο-
στολιθικών πλακών Καρύστου, απο- λή της δικογραφίας στη δικαιοσύνη αλλά και
τελεί κυρίαρχο παράγοντα για την τις Επιθεωρήσεις Μεταλλείων για τις συνα- ΡΥΘΜΙΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΛΑΤΟΜΕΙΑ
οικονομία της νότιας Καρυστίας, από αρχαι- κόλουθες ποινικές και διοικητικές κυρώσεις ΣΧΙΣΤΟΛΙΘΙΚΩΝ ΠΛΑΚΩΝ
ότατων χρόνων μέχρι σήμερα. Ο Στράβων (πρόστιμα κλπ). Δραματικές χαρακτηρίζο-
γράφει για τους περίφημους «καρυστικούς νται οι ανακοινώσεις των τοπικών παραγό- 1. Οσοι εκμεταλλεύονται λατομεία σχιστολιθικών
κίονες» ενώ η εντατική εξόρυξη συνεχίστηκε ντων, των βουλευτών της Ευβοίας αλλά και πλακών, των οποίων οι εκτάσεις ενέπιπταν στο πε-
με την ίδια ένταση τόσο στην ρωμαϊκή αλλά οι επιστολές κι αγωνιώδεις εκκλήσεις του δίο εφαρμογής του άρθρου 34 του ν. 2115/1993,
και στη σύγχρονη εποχή. Tα προϊόντα της δημάρχου Μαρμαρίου σε αρμόδιους για όπως αντικαταστάθηκε με την παρ.1 του άρθρου
εκμετάλλευσης, το Καρυστινό μάρμαρο και την νομιμοποίηση των λατομείων, που πα- 14 του Ν. 2702/1999, συνεχίζουν την εκμετάλλευ-
η πλάκα Καρύστου, παραμένουν αναλλοίω- ράλληλα θα σημάνει και την επιβίωση και τη ση αυτών εφόσον εντός αποκλειστικής προθεσμί-
τα μέσα στους αιώνες με χαρακτηριστικά πα- στήριξη της τοπικής κοινωνίας. ας τριών (3) μηνών από την έναρξη ισχύος του
ραδείγματα κατασκευών που αντέχουν εδώ παρόντος, υποβάλλουν αρμοδίως:
και χιλιάδες χρόνια. Η κύρια περιοχή λατό-
μευσης ήταν αλλά και συνεχίζει να εκτείνεται  Tο πρόβλημα των λατομείων Α. Αίτηση χορήγησης άδειας εκμετάλλευσης με τα
στους δυτικούς πρόποδες της Όχης και στην αναγκαία σχεδιαγράμματα.
ευρύτερη περιοχή της κοιλάδας του Αγίου σχιστολιθικών πλακών Β. Τεχνική μελέτη σύμφωνα με το άρθρο 9 του
Δημητρίου της περιφέρειας Μαρμαρίου. Ν.1428/84
Σήμερα, σε μια περιοχή όπου ουσιαστι- (Καρυστίας, Νότιας Εύβοιας κλπ) Γ. Μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΜΠΕ)
κά δεν υφίσταται εναλλακτική απασχό- σύμφωνα με τις διατάξεις της Υπ. Απ. Η.Π.
Για την λειτουργία των λατομείων σχιστολι- 11014/703/Φ104/2003 - Διαδικασία Προκαταρτι-
ληση και οι 800 οικογένειες της νότιας θικών πλακών σε όλη την Επικράτεια, απαι- κής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης και Αξιολόγησης
Καρυστίας, εργάζονται και ζουν από τα τείται «άδεια εκμετάλλευσης» που χορηγεί- (Π.Π.Ε.Α) και Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων
λατομεία και τις μονάδες επεξεργασίας ται από τον αρμόδιο Νομάρχη και για την (Ε.Π.Ο) σύμφωνα με το άρθρο 4 του ν. 1650/86
της τοπικής πέτρας, η εξορυκτική δρα- έκδοση της οποίας, σύμφωνα με το άρθρο (160/Α) όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 2 του
στηριότητα αποτελεί κυρίαρχο ζήτημα 21 του Ν. 2115/93, ακολουθείται η διαδικα- Ν.3010/02.
για την επιβίωση της περιοχής. σία της παραγράφου 2 του άρθρου 5 του ν.
669/1977, στις διατάξεις του οποίου υπάγο- 2. Η κατά την παρ. 1 εκμετάλλευση παύει αυτοδι-
Εντούτοις, τα λατομεία αυτά αντιμετωπί- νται τα λατομεία αυτά. Για την ολοκλήρωση καίως αν εντός αποκλειστικής προθεσμίας δύο
της διαδικασίας, πέραν των υπολοίπων δι- (2) ετών από την λήξη της ανωτέρω τρίμηνης προ-
ζουν σοβαρότατα προβλήματα και ήδη
καιολογητικών, εξετάζεται το ιδιοκτησιακό θεσμίας δεν χορηγηθεί στους αιτούντες η άδεια
ανεστάλη εδώ και μήνες η λειτουργία καθεστώς (έκταση δημόσια, ιδιωτική κλπ)
τους, μετά από μηνύσεις που υποβάλει το εκμετάλλευσης. Πριν από την χορήγηση αυτής
και ο χαρακτήρας (δάσος, δασική γεωργική

 32 
Άρθρο

απαιτείται η κατάθεση εγγυητικής επιστολής πι-


στωτικού ιδρύματος που να καλύπτει τα μισθώμα-
τα που οφείλονται στο Δημόσιο μέχρι την επίλυση
του ιδιοκτησιακού καθεστώτος των εκτάσεων
στις οποίες διενεργείται η εκμετάλλευση των λα-
τομείων της παρ.1. Με απόφαση του Υπουργού
Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής
(ΥΠΕΚΑ), καθορίζονται το περιεχόμενο της εγγυη-
τικής επιστολής σε συνάρτηση με το μίσθωμα, η
διάρκειά της, οι όροι κατάπτωσης αυτής και κάθε
άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.

3. Το αρμόδιο Συμβούλιο Ιδιοκτησίας Δασών (ΣΙΔ),


στο οποίο έχουν υποβληθεί αιτήσεις αναγνώρισης
δικαιώματος κυριότητας ή άλλου εμπράγματου
δικαιώματος, σύμφωνα με την παρ.1 του άρθρου
34 του Ν. 2115/1993, οφείλει να εκδώσει σχετι-
κή απόφαση το αργότερο εντός αποκλειστικής
προθεσμίας δύο ετών από την έναρξη ισχύος του
παρόντος. Κατά της απόφασης αυτής δεν επιτρέ-
πεται προσφυγή ενώπιον του Αναθεωρητικού
Συμβουλίου Ιδιοκτησίας Δασών (ΑΣΙΔ).
κλπ) της λατομικής έκτασης, οπότε και απαι- συνέπειες ως στην τοπική και εθνική οικονο-
τείται «έγκριση επέμβασης» από τις αρμόδι- μία αλλά και την υποβάθμιση του περιβάλ- 4. Οι διατάξεις των παραγράφων 2 και 3 εφαρμό-
ες Διευθύνσεις Δασών. λοντος, η οποία δεν μπορεί να ελεγχθεί υπό ζονται και στους φερόμενους ιδιοκτήτες των εκτά-
τέτοιο καθεστώς. σεων της παρ.1, οι οποίοι υποβάλλουν για πρώτη
Δυστυχώς, για την περιοχή της Καρυστί- φορά αίτηση αναγνώρισης κυριότητας ή άλλου
ας τουλάχιστον, η ως άνω διαδικασία δεν εμπράγματος δικαιώματος επί του λατομείου,
τηρήθηκε παρά μόνο για ελάχιστο αριθμό  Υπάρχουν ευθύνες; εφόσον η αίτηση υποβληθεί εντός αποκλειστικής
εκμεταλλευτών με αποτέλεσμα σήμερα να προθεσμίας έξι (6) μηνών από την έναρξη ισχύος
παραμένει ακόμη αδιευκρίνιστο το ιδιοκτη- Ευθύνες έχουν τόσο οι ίδιοι οι εκμεταλλευτές του παρόντος. Στην περίπτωση αυτή η διετής προ-
σιακό καθεστώς για το μεγαλύτερο ποσοστό των λατομείων, όσο και η Πολιτεία που ουδέ- θεσμία της παραγράφου 3 αρχίζει να προσμετρά-
των λατομείων. Σήμερα μόνο 11 (από τα 80 ποτε λειτούργησε έγκαιρα και συντονισμένα ται από την λήξη της εν λόγω προθεσμίας.
τουλάχιστον) εν ενεργεία λατομεία, στην ευ- για την οριστική λύση του προβλήματος. Οι
ρύτερη περιοχή της Καρύστου, διαθέτουν εκμεταλλευτές δεν κατέβαλαν ως όφειλαν 5. Με απόφαση του ΥΠΕΚΑ που δημοσιεύεται στην
την απαιτούμενη κατά τον νόμο άδεια, ενώ την απαιτούμενη προσπάθεια νομιμοποίη- Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, η διετής προθεσμία
τα υπόλοιπα δουλεύουν ανεξέλεγκτα χωρίς σης παρά το γεγονός ότι τους δόθηκε δια- της παραγράφου 3 για την έκδοση απόφασης από
άδεια (κι ακόμη χωρίς ΜΠΕ, περιβαλλοντι- χρονικά η ευκαιρία με ευνοϊκές νομοθετικές το ΣΙΔ, μπορεί να παραταθεί το πολύ για δύο ακό-
κούς όρους κι εγκρίσεις επέμβασης) με όλα ρυθμίσεις. Ειδικότερα, με το άρθρο 34 του μα έτη.
τα συμπαρομαρτούντα ως προς τα διαφυ- Ν.2115/93, αναστέλλονταν η επιβολή κυ-
γόντα έσοδα του δημοσίου, τις δυσμενείς ρώσεων στους εκμεταλλευτές αυτούς λόγω 6. Σε περίπτωση που το ΣΙΔ απορρίψει την αίτηση,
είναι δυνατή η απευθείας εκμίσθωση του λατο-
μικού χώρου στον έχοντα την εκμετάλλευσή του
κατ΄ εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 12-17
του ΠΔ 285/1979 “Περί εκμισθώσεως δημοσίων
λατομείων βιομηχανικών ορυκτών και μαρμάρων”
(ΦΕΚ Α’83)


 34 
Άρθρο

αμφισβήτησης της κυριότητας της έκτασης από το


δημόσιο. Επίσης με τον Ν.2702/99, που ακολούθησε
και τροποποίησε την προηγούμενη ρύθμιση, τους πα-
ρασχέθηκε η δυνατότητα προθεσμίας 6 μηνών για την
επίλυση της ιδιοκτησιακής διαφοράς με παράλληλη
προθεσμία 1 έτους για την απόκτηση της προβλεπό-
μενης αδείας εκμετάλλευσης, σύμφωνα με τις διατά-
ξεις του Ν.669/77. Εντούτοις, είτε οι εκμεταλλευτές
αδιαφόρησαν και δεν υπέβαλαν πλήρη φάκελο είτε
οι υπηρεσίες (δασικές υπηρεσίες, Συμβούλιο Επίλυ-
σης Ιδιοκτησιακών Διαφορών κλπ) κωλυσιέργησαν με
αποτέλεσμα, πάντα το ίδιο, την μη επίλυση του προ-
βλήματος.

Συνεπεία των ανωτέρω, οι εκμεταλλευτές σήμερα


υφίστανται τις ποινικές και διοικητικές κυρώσεις της
παράνομης επέμβασης στις δασικές εκτάσεις, και επι-
πλέον, μη διαθέτοντας την κατά τον νόμο άδεια, δεν λύση. Ούτε φυσικά και η διαιώνιση του μέχρι σήμερα
είναι σε θέση να προμηθευτούν νόμιμα τα απαραίτητα καθεστώτος της ατιμωρησίας που για δεκαετίες επί- ...όσο διαιωνίζεται το
εκρηκτικά για τη διενέργεια βασικών λατομικών εργα- σης δεν οδήγησε πουθενά.
σιών, όπου αυτές απαιτούνται. σημερινό καθεστώς,
Μολαταύτα, όπως κι αν κατανέμονται οι ευθύνες, δεν Με την προτεινόμενη ρύθμιση: θα συνεχίσουν να
είναι δυνατόν μια περιοχή να καταδικάζεται σε
ανεργία, οικονομικό και κοινωνικό μαρασμό χω- • Δίνεται η δυνατότητα στους εκμεταλλευτές των
λατομείων σχιστολιθικών πλακών (Καρύστου, Νό-
υφίστανται οι καταστροφι-
ρίς παράλληλα να δίνεται η δυνατότητα να απο-
κατασταθούν περιβαλλοντικά οι διαταραχθείσες
τιας Εύβοιας κλπ) να εφοδιαστούν με την κατά τον
νόμο άδεια εκμετάλλευσης πριν από την επίλυση
κές συνέπειες
επιφάνειες και να αποδοθούν εν συνεχεία στο
κοινωνικό σύνολο.
του ιδιοκτησιακού καθεστώτος (δημόσιο, ιδιωτικό
κλπ) όταν υπάρχει αμφισβήτηση κυριότητας και τόσο για το φυσικό
παράλληλα διασφαλίζει, μέσω σχετικής εγγυητικής
επιστολής, τα συμφέροντα του δημοσίου σε ότι όσο και για το
 Νομοθετική ρύθμιση - Σκοπός - αφορά την είσπραξη των μισθωμάτων, σε περίπτω-
Τι επιλύει η προτεινόμενη ρύθμιση ση που τελικά αποδειχθεί ότι οι εκτάσεις ανήκουν ανθρωπογενές και
στο δημόσιο.
Μόνη λύση η προτεινόμενη νομοθετική τροπολογία
κοινωνικό περιβάλλον
• Τίθενται αυστηρότερες προϋποθέσεις για την συ-
που θα πρέπει να ψηφιστεί και να υιοθετηθεί από
όλους το συντομότερο δυνατόν. Σκοπός της νομο-
νέχιση της λειτουργίας τους και τάσσεται τελεσίδι- της περιοχής...
κη προθεσμία δύο ετών για τον εφοδιασμό τους με
θετικής ρύθμισης είναι η άρση της εκκρεμότητας άδεια εκμετάλλευσης με στόχο την προστασία του
και η νομιμοποίηση της εκμετάλλευσης των υπό- περιβάλλοντος, την ασφάλεια των εργασιών και
ψιν λατομείων σχιστολιθικών πλακών εφόσον την διενέργεια ορθολογικής εκμετάλλευσης και
πληρούν τις απαιτούμενες προς τούτο λοιπές
προϋποθέσεις χωρίς να θίγονται τα οποιαδήποτε • Παρέχεται στους φερόμενους ως ιδιοκτήτες που δεν
είχαν υποβάλει σχετική αίτηση διευκρίνησης του ιδι-
δικαιώματα του δημοσίου. Διαφορετικά, όσο δι-
οκτησιακού καθεστώτος στο Συμβούλιο Ιδιοκτησίας
αιωνίζεται το σημερινό καθεστώς, θα συνεχίσουν να
Δασών (ΣΙΔ), εξάμηνη αποκλειστική προθεσμία για
υφίστανται οι καταστροφικές συνέπειες τόσο για το την υποβολή της και τίθεται διετής αποκλειστική προ-
φυσικό όσο και για το ανθρωπογενές και κοινωνικό θεσμία στο Συμβούλιο αυτό για να αποφασίσει. Λ
περιβάλλον της περιοχής, η δε ενδεχόμενη «τιμωρία»
των εκμεταλλευτών από την διοίκηση δεν αποτελεί

 36 