Hõ~°∞}Ï=∞Ü«Ú_»∞, Hõ$áê™êQÆ~°∞_»~Ú# JÖÏ¡ÇπÏ ¿Ñ~°∞`À

The Meaning of Holy Qur'an-Telugu)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O
ÉèÏ"å#∞"å^ŒO: J|∞Öò W~åÊù<£

12345678901234567890123456789012123456789
12345678901234567890123456789012123456789
12345678901234567890123456789012123456789
<Õ#∞ g∞ ^ŒQ~æÆ ° ~Ô O_»∞ =ã¨∞=Î ÙÅ∞ =^ŒeÃÑ\˜ì áÈ`«∞<åfl#∞. D ~Ô O_ç\x˜
12345678901234567890123456789012123456789
12345678901234567890123456789012123456789
^Œ$_èO» QÍ Ñ¨@∞ìH˘x PK«iOKÕ"å~°∞ Zxfl\˜H© ^•i `«Ñʨ ~°∞. "å\˜Ö’ XHõ\,˜
12345678901234567890123456789012123456789
12345678901234567890123456789012123456789
^≥·=¢QÆO^äŒO (Y∞~üP<£). Ô~O_»∞ <å ¢Ñ¨=K«<åÅ∞, ã¨O¢Ñ¨^•Ü«∂Å∞ (ǨÏnãπ).
12345678901234567890123456789012123456789
12345678901234567890123456789012123456789
12345678901234567890123456789012123456789
–=∞Ǩ¢Ñ¨=HõÎ =ÚǨÏ=∞‡^£ (ã¨Å¡O)
12345678901234567890123456789012123456789

W™®¡q∞H± i™ÈO∑û Ãã~@O∑, ã¨O^Õâò Éè=
í <£, Kè`
« ÍÎ|*ÏO∑,
Ç
à Ϸ ^°O®ÉÏ^ü-2,+91–40–66710795, +91–9441515414

=∂#"åoH˜ "≥Å∞QÆ∞ÉÏ@

Y∞~å<£ W™ê¡O=∞`« ¢áê=∂}˜Hõ ¢QÆO^äOŒ . k=ºY∞~å<£ =ÚǨÏ=∞‡^£ ¢Ñ¨=HõÎ ^•fi~å
"≥Å∞=_ç# ÉèíQÆ=O`«∞x "å}˜ Jx W™ê¡O=∞`«ã¨∞ÎÅ qâßfiã¨O. Ybá¶ê J|∂|Hõ~ü
HÍÅOÖ’ =ÚǨÏ=∞‡^£ ¢Ñ¨=HõÎ ¢Ñ¨=K«<åÅhfl ¢QÆO^äŒã¨Î=∞Ü«∂º~Ú. Y∞~å<£ =∞`«
¢QÆO^äŒ"Õ∞ HÍ^Œ∞, <åºÜ«∞âߢã¨Î¢QÆO^äŒO ‰õÄ_®. WO^Œ∞Ö’ r=#Ѩ^Œúu, PKå~°=º=Ǩ~å
Å#∞ ¢Hõ = ∞|nú H õ i OKå~° ∞ . E^•xfl, =∞^•ºxfl x¿+kè O Kå~° ∞ . tâ◊ √ Ǩ Ï `« º #∞
x~°ã≤OKå~°∞. ÉÏxã¨Å Ѩ@¡ =∞iO`« ^ŒÜ«∞`À ¢Ñ¨=iÎOK«=Öˇ#x K≥áêÊ~°∞.
Y∞~å<£ |ǨïÉèÏ~åº`åfixfl J#∞=∞uOK«_»"Õ∞ H͉õΩO_® ã¨=∞i÷OK«_»O "≥#∞Hõ
P<å\˜ Pi÷Hõ ™ê=∂lHõ Ѩi}Ï=∂Å qâı+¡ }
¨ Hõ#|_»∞`«∞Ok. P<å\˜ J~°É`ò Q≥ Å
Æ Ö’
¢ã‘ÎÅ™ê÷~Úx ÃÑOK«_®xH˜ W™ê¡O ¢Ñ¨Ü«∞uflOz# "≥·#O WO^Œ∞Ö’ QÆ∞iÎOK«=K«∞Û.
áêâßÛ`«∞ºÅ ^Œ$+≤ì`À Y∞~å<£#∞ qâı¡+≤OK«_»OQÍx, XHõJOK«<å‰õΩ ~å=_»O QÍx
Hõ+¨ì"Õ∞. Y∞~å<£#∞ ÉÏQÍ J~°÷O KÕã¨∞HÀ"åÅO>Ë ¢â◊^ŒúQÍ, ѨÓiÎQÍ K«^Œ"åe.
Meanin of Holy Quran

Y∞~üP<£

ÉèÏ"å=∞$`«O
ÉèÏ"å#∞"å^ŒO
J|∞Öò W~åÊù<£

W™ê¡q∞H± i™È~üû ÃãO@~ü
Kè«`åÎ|*Ï~ü, ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£–2

Y∞~å<£ ÉèÏ"å=∞$`«O
ÉèÏ"å#∞"å^ŒO: J|∞Öò W~åÊù<£
¢Ñ¨`«∞ʼnõΩ
W™ê¡q∞H± i™È~üû ÃãO@~ü
Kè`« åÎ|*Ï~ü, ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£–2
"≥Å: ~°∂. 250/–Å∞

Y∞~å<£ JO^ŒiH© JO^Œ∞ÉÏ@∞Ö’ÖËx HÍÅOÖ’ H˘O`«=∞Ok ™êfi~°÷Ѩ~°∞Å∞
Y∞~å<£ É’^èŒ#Å#∞ =¢H©HõiOz# ã¨OѶ¨∞@#Å∞ K«i¢`«Ö’ Z<Àfl Hõ#|_»`å~Ú.
¢Ñ¨ÑO¨ K«OÖ’x =∂~°∞=¸Å ¢áêO`åʼnõΩ ‰õÄ_® ɡa· Öò J#∞"å^•Å∞ K˘~°|_ç #O`«
ã¨∞ÅÉèíOQÍ, "ÕQÆOQÍ Y∞~å<£ KÕ~°HõáÈ=_»O =Å¡ KåÖÏ#+¨ì"Õ∞ [iyOk. ¢áêOfÜ«∞
ÉèÏ+¨ÅÖ’ Y∞~å<£ J#∞"å^•Å∞ "≥Å∞=_»HõáÈ=_»O "≥#∞Hõ H˘O`«=∞Ok ™êfi~°÷Ѩ~°∞Å
POHõ∆Å∞, J#=ã¨~° ÉèíÜ«∂Å∞‰õÄ_® XHõ HÍ~°}=∞<Õ K≥áêÊe. D ¢Ñ¨Ü«∞`åflÖ’¡
ÉèÏQÆOQÍ =zÛ# ¢áêOfÜ«∞ J#∞"å^•Ö’¡ =ÚYºOQÍ `≥Å∞QÆ∞Ö’ QÆ`«OÖ’ =zÛ#
J#∞"å^•Å∞ ‰õÄ_® ã¨=∞¢QÆOQÍ ÖËHõáÈ=_»O, ¢QÍOkäHõOÖ’ LO_»_»O=Å¡ Z=~°∂
JO`«QÍ Ñ¨\˜ìOK«∞HÀÖË^Œ∞.
W<åflà◊§H˜ `≥Å∞QÆ∞Ö’ ã¨∞ÅÉèí ã¨∞O^Œ~°â‹·eÖ’, JO^ŒiH© J~°÷=∞ÜÕ∞º q^èŒOQÍ
J#∞=kOK«_»OÖ’ J`«ºO`«¢Ñ¨uÉèí Hõ#|~°z# J|∞ÖòW~åÊù<£ Jaè#O^ŒhÜ«Ú_»∞.
Y∞~å<£ J#∞"å^ŒOÖ’ Z^Œ∞~°ÜÕ∞º W|ƒO^Œ∞Å#∞, H˜¡+¨ì`«Å#∞ q=iOz# =ÚO^Œ∞
=∂@Å ^•fi~å J#∞"å^ŒHõ~°Î x*Ï~Úfx, x|^Œú`«#∞ QÆ∞iÎOK«ÆQÆÅO. D ѨÙã¨ÎHÍxfl
J~°aH± eÑ≤`À, ^•x J#∞"å^ŒO`À áê@∞ WzÛ# áê^ŒÑi‘ Hî Å
õ ∞ q+¨Ü∂« xfl ã¨∞ÅÉèOí
QÍ q=i™êÎ~Ú. D Hõ$+≤ q*Ï˝#^•Ü«∞Hõ"≥∞ÿ#k.

–ÔH.Ñ≤. Jâ’H± ‰õΩ=∂~ü ('"å~°Î— k#Ѩ¢uHõ–22.5.2005)

4

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O
Name of the Title:
Translation of the Text
Translation of the Text
meaning with foot notes :
Checking of Text Translation
with Original Text:

Qur'an Bhavamrutham (Telugu)
(Meaning of the Holy Qur'an)
Abul Irfan
(1) Moulana Mohammed Omeri
Abu Abdullah, Hyderabad
M.A., M.Phil

(2) S.M. Quadri, HeadMaster
(Kalloor (Kammam Dt.)
(3) Hafiz, Moulvi S.M.Rasool
Jamiatul Qur'an, Hyderabad
Checking of Arabic Text
with Original Script:

Qaari Muhammed Aarifuddin
Quraishi, Hyderabad

Editing and Proof reading:
(Telugu)

(1) Abdul Wahed
(Sub-Editor, Geeturai Weekly)

Opinion On Over all Translation: (1) S.M. Mallick, Editor
Geeturai Weekly, Hyderabad
(2) Moulana Qalid Saifullah
Rahmani, Hyderabad

All rights reserved with:

Islamic Resource Centre

First Edition-

January, 2004

(1000 Copies):

Second Edition- (1000 Copies):

August, 2004

Third Edition- (1000 Copies):

April, 2005

Fourth Edition- (2000 Copies):

March, 2006

Published by:

Islamic Resource Centre
Lakkadkot, Chatta Bazar,
Hyderabad-2, Ph: 66710795

Type set by:

Alifain, Geeturai Graphics
Lakkadkot, Chatta Bazar,
Hyderabad-500002

Printed at:
Price:

Cosmic Printers, Lakkad kot,
Chatta Bazar, Hyderabad-2
Rs. 250/-

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

5

6

(q+¨Ü∞« ã¨∂zHõ)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

q+¨Ü«∞ã¨∂zHõ
w@∞~å~Ú "å~°Ñ¨¢uHõ ã¨Oáê^Œ‰õΩx Jaè¢áêÜ«∞O
(Opinion of S.M. Mallick, Editor Geeturai weekly)

=∞Ǩ¢QÆO^äŒO Ѩq¢`« Y∞~üP<£x K«^Œ=_»O, J~°÷O KÕã¨∞HÀ=_»O, ^•x P^ÕâßʼnõΩ
J#∞QÆ∞}OQÍ PK«iOK«_O» , =∂#=rq`« Ѩ~=° ∂~°O÷ HÍQÆey`Õ D ¢Ñ¨ÑO¨ K«OÖ’ JO`«
Hõ<åfl Q˘Ñ¨Ê ™œÉèÏQƺO =∞~˘Hõ\˜ HÍ*ÏÅ^Œ∞. nxH˜ `À_»∞QÍ `À\˜ =∂#= ™È^Œ~°∞Å∞
^•xfl J~°÷O KÕã¨∞HÀQÆeˆQÖÏ "åi ÉèÏ+¨Ö’¡H˜ ^•xfl J#∞"å^ŒO K≥Ü«∞º_»O Z#ÖËx
=∞ǨÉèÏQƺO J#_»OÖ’ Z@∞=O\˜ ã¨O^ÕǨÏO ÖË^Œ∞. q∞¢`«∞Å∞ J|∞Öò W~åÊù<£ J@∞
=O\˜ =∞ǨÏ`«Î~°=∞~Ú# ѨÙ}ºHÍ~åºxH˜ #_»∞OHõ\Ïì~°∞, Jaè#O^ŒhÜ«ÚÅ∞.
WѨÊ\˜ˆH Y∞~üP<£ L¢^ŒæO^ä•xH˜ Ô~O_»∞ =¸_»∞ `≥Å∞QÆ∞ J#∞"å^•Å∞ =∂Ô~¯\ò
Ö’ L<åfl~Ú. J~Ú`Õ ˆH=ÅO ѨÙ}ºÑ¶¨ÖÏ¿ÑHõ∆`À =∂¢`«"Õ∞ HÍHõ ã¨∞ÅÉèí¢QÍǨϺ=∞~Ú#,
JO^ŒiH© ã¨∞É’^èHŒ =õ ∞~Ú# ã¨~à° =◊ ∞~Ú# `≥Å∞QÆ∞ÉèÏ+¨Ö’ Y∞~üP<£x ¢Ñ¨*Ï™ê=∂<åºxH˜
JO^Œ*Ë¿ã JaèÖÏ+¨`À q∞¢`«∞Å∞ J|∞Öò W~åÊù<£ ã¨iH˘`«Î J#∞"å^ŒO `«#^Œ~Ú#
â‹·eÖ’ KÕã≤ `≥Å∞QÆ∞¢Ñ¨[ʼnõΩ JO^Œ*ËÜ«∂Åx `«ÅÃÑ@ì_»O âߡѶ¨∞hÜ«∞O.
J|∞Öò W~åÊù<£ QÍ~°∞ `≥Å∞QÆ∞ =Úã≤¡=ÚʼnõΩ z~°Ñ¨iz`« ~°K«~Ú`«. ZO`À
HÍÅO w@∞~å~Ú "å~°¢Ñ¨uHõ, =∂ã¨Ñ¨¢uHõÅ`À =Ú_çѨ_ç L#fl J#∞Éèí=O PÜ«∞#k.
=∞~À J#∞"å^ŒO ^Õhfl J#∞ã¨iOK«‰õΩO_® PÜ«∞# ã¨fiÜ«∞OQÍ KÕã≤# Y∞~üP<£ J#∞
"å^•xfl ѨijeOz JO^Œ∞Ö’x ÉÏQÀQÆ∞efl ZuÎK«∂ѨQÆÅ *Ï˝#O <å‰õΩ ÖËHõáÈ~Ú
#ѨÊ\˜H© q∞¢`«∞Å∞ J|∞Öò W~åÊù<`£ À <å‰õΩ#fl ™êxflÇ≤Ï`«ºO ^Œ$ëêìº PÜ«∞# Hõ$+≤ U_»∞
HÀ@¡ PO¢^èŒ∞Å =∞#fl# á⁄O^ŒQÆÅ^Œ#fl #=∞‡HõO <å‰õΩOk.
^≥·=O <å q∞¢`«∞x ¿ã=Å#∞ ^ŒÜ«∞`À ã‘fiHõiOz `«y# ¢Ñ¨uѶ¨ÖÏxfl ¢Ñ¨™êkOKå
Åx q#¢=∞ ǨÏ$^ŒÜ«∞O`À "Õ_»∞‰õΩO@∞<åfl#∞.

Z

(ã¨O)– =∞eH±
(Zãπ. Z"£∞. =∞eH±)
`Õk: 24–12–03

Opinions of Famous Scholars:
(1) Moulana Qalid Saifullah Rahmani, Chairman, Al-Mahadul Ali
Al-Islami, Hyderabad (A.P.) ...........See page 767
(2) Moulana Muhammad Al-Omeri Abu Abdullah, President, Darul
Imam Ibne Hajr, Hyderabad (A.P.) ........See page 768

<≥O.

q+¨Ü∞« O

¿Ñl

1.
2.
3.

=ÚO^Œ∞=∂@
LáÈ^•…`O«
J^蕺ܫ∞O (ã¨∂~å)

10
13

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.

„áê~°OÉèOí (á¶êuǨ)
QÀ=Ù (|Y~å)
W¢=∂<£ ‰õΩ@∞O|O (Pe W¢=∂<£)
¢ã‘Å
Î ∞ (x™ê)
=_çO¤ z# qã¨iÎ (=∂~Ú^•)
Ѩâ√◊ =ÙÅ∞ (J<£P"£∞)
tY~åÅ∞ (P~åѶ)π
ã¨=∞~° ™⁄`«∞Î (J<åÊùÖò)
ѨâßÛ`åÎÑO¨ (`ÒÉÏ)
Ü«¸#∞ãπ (Ü«¸#∞ãπ)
Ǩ˙^£ (Ǩ˙^£)
Ü«¸ã¨∞Ѷπ (Ü«¸ã¨∞Ѷ)π
"Õ∞Ѷ¨∞QÆ~°˚# (~å^£)
W¢ÉÏÇ‘ÏO (W¢ÉÏÇ‘ÏO)
Ç≤Ï¢*ò "åã¨∞Å∞ (Ç≤Ï¢*ò)
`Õ<\
≥ Q© Æ (#ǨÏÖò)
W¢™ê~¸Öò ã¨O`«u (|h W¢™ê~¸Öò)
=∞ǨaÅO (HõÇϨ Ѷ)π
=∞~°ºO (=∞~°ºO)
`åǨ (`åǨ)
^≥=· ¢Ñ¨=HõÅ
Î ∞ (JOaÜ«∂)
ǨÏ*òÜ∂« ¢`« (ǨÏ*ò)
qâßfiã¨∞Å∞ ("≥∂q∞h<£)

ã¨∂‰õΩÅ
Î ∞
7
286
200
176
120
165
206
75
129
109
123
111
43
52
99
128
111
110
98
135
112
78
118

21
23
87
123
163
190
216
250
264
290
307
324
340
348
357
364
381
397
412
421
433
446
458

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.
35.
36.
37.
38.
39.
40.
41.
42.
43.
44.
45.
46.
47.
48.
49.
50.

(q+¨Ü∞« ã¨∂zHõ)

*’ºu (#∂~ü)
w@∞~å~Ú (Ѷ٨ ~åö<)£
Hõ=ÙÅ∞ (+¨µJ~å)
p=∞Å∞ (#=∞Öò)
QÍ^èÅ
Œ ∞ (Yã¨ã)π
™êÖˇÑÙ¨ ~°∞QÆ∞ (J#¯|∂`ü)
~À"£∞ "åã¨∞Å∞ (~°∂"£∞)
Å∞Mχ<£ (Å∞Mχ<£)
™êëêìOQÆ ¢Ñ¨}Ï=∞O (ã¨*ÏÌ)
Ãã·xHõ ^ŒàÏÅ∞ (JǨÉ˚ )ò
ã¨ÉÏ *Ïu (ã¨ÉÏ)
ã¨$+≤Hì ~õ ΰ (á¶êu~ü)
Ü«∂ã‘<£ (Ü«∂ã‘<)£
ѨO‰õΩÅ
Î ∞ fi#"å~°∞ (™êáêÊù`)ü
™ê^£ (™ê^£)
|$O^•Å∞ (A=∞~ü)
qâßfiã≤ ("≥∂q∞<£)
Ǩg∞"£∞ (Ǩg∞"£∞)
ã¨ÅǨ ã¨O¢Ñ¨kOѨÙÅ∞ (+¨Ø~å)
|OQÍ~°∞ #QÆÅ∞ (A¢Y∞Ѷ)π
á⁄QÆ (^Œ∞MÏ<£)
‰õÄÅ|_ç#"å_»∞ (*Ïã≤Ü∂« )
Wã¨∞HõH˘O_»Å <ÕÅ (JÇπÏMÏѶ)π
=ÚǨÏ=∞‡^£–ã¨ÅO¡ (=ÚǨÏ=∞‡^£)
q[Ü«∞O (Ѷ`¨ Ç« Ïπ )
x"å㨠QÆ$ǨÅ∞ (ǨïA~å`ü)
MÏѶπ (MÏѶ)π

64
77
227
93
88
69
60
34
30
73
54
45
83
182
88
75
85
54
53
89
59
37
35
38
29
18
45

7
470
486
494
507
519
531
540
548
553
557
573
581
587
594
602
609
620
630
639
647
655
659
663
670
675
682
688

8

(q+¨Ü∞« ã¨∂zHõ)
51.
52.
53.
54.
55.
56.
57.
58.
59.
60.
61.
62.
63.
64.
65.
66.
67.
68.
69.
70.
71.
72.
73.
74.
75.
76.
77.

QÍe^Œ∞=∂~°O (*ÏiÜ«∂)
`«∂~ü Ѩ~fi° `«O (`«∂~ü)
#Hõ¢∆ `«O (#*ò‡)
K«O¢^Œ∞_»∞ (Y=∞~ü)
Hõ~∞° }Ï=∞Ü«Ú_»∞ (~°Ç¨ ‡<£)
ã¨OѶ∞¨ @# ("ådÜ«∂)
W#∞=Ú (ǨÏn^£)
"åkã¨∞#Î fl ¢ã‘Î (=Ú*Ï^ŒÖÏ)
^ŒO_»Ü∂« ¢`« (ǨϢ+π)
ѨsH˜`∆ « =∞Ç≤Ïà◊ (=Ú=∞ÎÇÏ≤ <å)
Ãã·xHõ ѨOH˜Î (ã¨Ñ)π¶
ã¨áêÎÇϨ ã¨=∂"ÕâO◊ (A=ÚP)
HõÑ@
¨ qâßfiã¨∞Å∞ (=Ú<åѶY
≤ ∂<£)
[Ü«∂Ѩ[Ü«∂Å∞ (`«QÍ|∞<£)
q_®‰õΩÅ∞ (`«ÖÏMò)
x¿+^èOŒ (`«¢Ç‘ÏO)
qâ◊fi™ê~°fiÉè∫=∞`«fiO (=ÚÖò¯)
HõÅO (YÅO)
Ѩ~=° ∞Ü«∞^•~°O÷ (ǨMϯ)
P~ÀǨÏ}Ï™Èáê<åÅ∞ (=∞Pi*ò)
#∂ÇπÏ ¢Ñ¨=HõÎ (#∂ÇπÏ)
Éè∂í `«=Ú (l<£)
^Œ∞ѨÊ\’¡ x¢kOKÕ"å_»∞ (=Ú[q∞‡Öò)
^Œ∞ѨÊ\’¡ Ѩ_∞» ‰õΩ#fl"å_»∞ (=Ú^Œãû≤ ~ü)
¢Ñ¨àÜ
◊ ∞« O (dÜ«∂=∂)
ã¨=∞Ü«∞O (^ŒÇϨ ~ü)
(~°∞`«∞)Ѩ=<åÅ∞ (=Ú~°ûÖÏ`ü)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O
60
49
62
55
78
96
29
22
24
13
14
11
11
18
12
12
30
52
52
44
28
28
20
56
40
31
50

693
698
701
706
710
715
720
728
733
741
745
751
754
757
760
764
767
770
773
776
778
781
783
785
789
790
793

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(q+¨Ü∞« ã¨∂zHõ)

78. ã¨OK«Å<å`«‡Hõ "å~°Î (#ÉÏ)
79. ^Œ∂iÖψQ"å~°∞ (<ålP`ü)
80. Éè$í ‰õΩ\˜ =Ú_çKå_»∞ (J|ã¨)
81. KåѨK∞« @ìÖÏ (`«Hfi© ~ü)
82. c@Å∞ (WxÊù`å~ü)
83. ǨÏã¨ÎÖÏѶ¨∞=O (=Ú`«Ñ≤ÊùѶ‘<£)
84. YO_»# (Wx¬MÏMò)
85. PHÍâ◊|∞~°∞AÅ∞ (|∞~°∂*ò)
86. ¢Ñ¨ÉÏè `« #Hõ¢∆ `«O (`åiMò)
87. =∞Ǩϟ#fl`«∞_»∞ (PÖÏ)
88. =ÚOK«∞H˘ã¨∞#Î fl =ÚѨÙÊ (QÍ+≤Ü∂« )
89. ¢áê`«óHÍÅO (Ѷ¢¨ *ò)
90. Ѩ@}
ì O (|Å^£)
91. ã¨∂~°∞º_»∞ (+¨"∞£ û)
92. ~å¢u (ÖˇÖ
· )ò
93. ѨQ\
Æ ˜ "≥Å∞Î~∞° (AǨ)
94. =∞#âß≈Ou (JÅ"£∞#¢+¨ÇÏπ )
95. JOE~°O (f<£)
96. QÆ_H¤» \
õ #ì˜ ~°HOÎõ (JÅMò)
97. Ѷ∞¨ #`« (Y¢^£)
98. qã¨Ê+¨ì ¢Ñ¨=∂}O (|~Úº#)
99. Éè∂í HõOѨO (lÖò*ÏÖò)
100. `«∞~°OQÆO (PkÜ«∂`ü)
101. =∞ǨϟѨ¢^Œ=O (MÏiP)
102. ¢áêѨOzHõ "åº"≥∂ǨÏO (`«HÍã¨∞~ü)
103. HÍÅK«¢HõO (J¢ãπ)
104. xOkOKÕ"å_»∞ (Ǩï=∞*Ï)
105. U#∞QÆ∞ (ѶÖ
‘ )ò

40
46
42
29
19
36
25
22
17
19
26
30
20
15
21
11
8
8
19
5
8
8
11
11
8
3
8
5

9
795
797
800
802
803
804
807
809
811
812
813
814
818
820
821
822
822
823
824
826
827
828
829
830
831
832
833
834

10

(q+¨Ü∞« ã¨∂zHõ)

106. Y∞Ô~+· Ü
‘ Ú
« Å∞ (Y∞Ô~+· )π
4
107. ™ê^è•~°} qxÜ≥∂QÆ =ã¨∞=Î ÙÅ∞ (=∂T<£) 7
108. â◊√ÉèÏÅ ã¨~À=~°O (H“ã¨~)ü
3
109. Jqâßfiã¨∞Å∞ (HÍѶ~≤ ∂° <£)
6
110. ã¨Ç¨ Ü«∞O (#¢ãπ)
3
111. Jyfl*ÏfiÅ (ÅǨÏÉò)
5
112. UˆHâ◊fi~°`fi« O (WMÏ¡ã)π
4
113. J~°∞}À^ŒÜ∞« O (ѶÅ
¨ Mò)
5
114. =∂#"åo (<åãπ)
6
4. (1) ã¨OH˜∆ѨΠã¨=∂Kå~°O–1
––
(2) ã¨OH˜Ñ∆ Ψ ã¨=∂Kå~°O–2
––
5. (1) q+¨Ü∞« ^Œi≈x–1
––
(2) q+¨Ü∞« ^Œi≈x–2
––
6. (1) ã¨OH˜á∆ êÎÅ∞ (Abbreviations)
––
(2) q~å=∞ zǨflÅ∞ (~°=¸*ò)
––
(3) ǨÏnã¨∞ ^Œ~Ê° }OÖ’ Y∞~üP<£
––

Z

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O
836
837
838
839
840
840
841
842
844
847
851
882
898
020
846
881

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

11

=Ú~^°∞=∂@
H˘<Õflà◊§ „H˜`Œ~ =O°Hí∂ =∞kÖ’ Ãã·`Œ~ "≥∞^°Åx F q+¨Ü«∂xH˜ <Ë_«∞ PÖ’K«#
HíeÊ~z, ã¨~HíÅÊ |Åq∞zÛ JHí∆O°O°¥Ç¨~ WzÛ# ã¨OÕfiâ◊fiO°∞xH˜ ã¨Ç¨Ï„㨠H’>˜ Hí$`Œ[˝`ŒÅ∞
ã¨=∞iÊ~K«∞ Hí∞~@¥, D ã¨iHÁ`ŒÎ JHíO∆ O° ¥° Ǩ~ Qõ∞i~z áåOîH° ∞í Å =Ú~^°∞ O≥~_«∞ =¸_«∞
=∂@Å∞ L~K«∞`Œ∞<®fl#∞.
=∂#ÇÍo =∂O°^æ O° ≈° #~ H’ã¨~ J=`Œi~z# J~u=∞ ^≥=· „Qõ~^ä~° - k=ºY∞O∑P<üx
„Ǩ[ÅHí∞ ǨiK«Ü«µ~ KÕ¿ã~^°∞Hí∞ J<ËHí=∞~k J<ËHí q^è®Å áå@∞Ǩ_ͤO°∞. ^®xfl qq^è°
ÉèÏ+¨ÅÖ’ qq^è° H’}®Å ^®fiO® ã¨∞É’^èH° ~í KÕܵ« _ÍxH˜ Hí$+≤ [iy~k. Jܵ`Ë J#∞ÇÍ^°
q+¨Ü«∂xHÁ¿ãÎ XHí ÉèÏ+¨ #∞~_ç =∞O˘Hí ÉèÏ+¨Ö’H˜ J#∞ÇÍ^°~ KÕÜ«µ_«=∞~>Ë HíOî’O°
`ŒÇ㨠∞¨ û`À Hí∂_ç# =º=ǨO°~. =¸ÅÉèÏ+¨Ö’x Ǩ^*° ÏÖÏxfl, *ÏfÜ«∂Å#∞ O≥~_«= ÉèÏ+¨Ö’H˜
=∂O°Û_«~ J#∞Hí∞#fl~`Œ `ËeH≥·# Ǩx Hß^°∞. =¸ÅÉèÏ+¨Ö’x ÉèÏ=*ÏÖÏxfl, ^®x ã≤Êi>òx
ѨÓiÎQå fã¨∞Hí∞ O®ÇÍÅ~>Ë XH’¯™®i HÁxfl Ǩ^®Å#∞ `ͺQõ~ KÕÜ«µ=Åã≤ L~@∞~k.
=∞iHÁxfl Ǩ^®Å`À q+¨Ü∂« xfl qâ◊nHíi~K« =Åã≤ =ã¨∞~Î k. J~^°∞Ö’ =∞`Œ„Qõ~^ä®Å#∞,
„Ǩ`ºË H˜~z k=º Y∞O∑P<üx HíO‡° }© „ǨÜ∂≥ QåÅ∞, Hß~ÃÑ¡Hû± "åHߺŠã¨~„Ǩ^®Ü«µ~ ÖËx =∞#
`ˇÅ∞Qõ∞ ÉèÏ+¨Ö’H˜ J#∞= k~K«_»=∞~>Ë HíuÎ g∞^° ™®=Ú KÕÜ«µ_«"Õ∞.
=∞`Œ„Qõ~^ä®Å#∞ J#∞=k~K«_=« ∞~>Ë ã¨ÇϨ [~Qå Z=iH≥<· ® ÉèÜ
í µ« "Õ∞. k=ºY∞O∑P<üx
`˘Å∞`Œ LO°¥Ö
Ì ’ J#∞=k~z#ÇÍO°∞ ÉèÏ=ã¨Ê+‘Hì Oí }
° Hí∞ `Œy# ¿ãfiK«Ûù fã¨∞H’=_ÍxH˜ Z~`À
ÉèíÜ«µÇ¨_ͤO°∞. WÖÏ~>˜ Ǩq„`Œ HßO°º~Ö’ ^Õ=ÙxH˜ ÉèíÜ«µÇ¨_«=Åã≤~^Õ. Hßx JÖÏ
J#∞=k~K« | _ç # Éè Ï +¨ ^®fiO® „Ǩ [ Å∞ Y∞O∑ P <ü ã≤ Ê i>ò x , ^®x ÅH∆ ß ºxfl JO° ÷ ~
KÕã¨∞H’=_ÍxH˜ KÍÖÏ „Ǩܫ∂㨠Ǩ_«=Åã≤ =ã¨∞Î~k. WÖÏ~>˜ J#∞ÇÍ^°~ ™®^è®O°}~Qå
[#™®=∂<®ºxfl J~`ŒQå PHí@∞ìH’ *ÏÅ^°∞. `Œ`ŒÊùe`Œ~Qå ^≥·=ÇÍ}˜ ^è®i‡Hí∞Ö’¡, L#fl`Œ
q^®º=~`Œ∞Ö’¡ =∂„`Œ"∞Õ Ç¨iq∞`Œ=∞ܵ L~@∞~k. JÖÏ L~_çáÈܵ~k Hí∂_Í.
Jܵ`Ë HßÖÏ#∞Qõ∞}~Qå J#∞"å^° „Ǩ„H˜Üµ« Å∞ Hí∂_Í „ǨQuõ ™®kè~KÍܵ. LO°¥Ö
Ì ’
™®=∂#º „Ǩ[ÅHí∞ ã¨Üµ`Œ~ JO°÷=∞Ü˵º suÖ’ J#∞"å^®Å∞ „ǨK«∞i~K«|_ͤܵ. WHí
`ˇÅ∞Qõ∞ J#∞"å^®Å q+¨Ü∂« xHÁ¿ãÎ Wq~Hß â‹â· =◊ ^°âÖ
◊ ’<Ë L<®flÜ«µx K≥Çʨ =K«∞Û. J~u=∞
^≥·="å}˜x Ç‹∞∞@ìÇ‹∞∞^°@ `ˇÅ∞Qõ∞ ÉèÏ+¨Ö’ J#∞=k~z# =∞ǨÉèÏQõº~ XHí ÃÇÏ·~^°=
™È^°O°∞xH˜ Åaè~z~k. _ÍHíìO∑ zÅ∞Hí∂i <®O®Ü«µ}O®=Ù QåO°∞ ''Hí∞O®#∞ +¨sÑ¶π—— ¿ÑO°∞`À
D =∞ǨHßO®ºxfl 1925Ö’ ™®kè~KÍO°∞. P `ŒO°∞ÇÍ`Œ Jܵ^Õ~_«¡Hí∞ =ÚǨÏ=∞‡^ü
MÏã≤ Ç ò √ MÏ<ü QåO° ∞ zÅ∞Hí ∂ iÇÍi J#∞"å^° ~ ^À+¨ É è í ¥ ܵ+¨ ì ~ Qå =Ù~^° x ,
ã¨~„Ǩ^®Ü«µâ◊¥#º~Qå =Ù~^°x 14-7-1930 <®>˜ P~„^è° (k#)Ǩ„uHíÖ’ XHí q=∞O°≈#
"åºã¨~ O®ã≤, ^®xÃÑ· =∂_«áå>˜ ǨÏ#∞=∞~`ŒO®=Ù QåizÛ# „áÈ`ÍûǨÏ~`À 1941Ö’
''Y∞O∑P<ü+s¨ Ѷ—π — ¿Ñi@ =∞O˘Hí J#∞"å^°~ KÕâÍO°∞. Jܵ`Ë PÜ«µ# `˘q∞‡k J^论ܫ∂Å∞
(`“ÉÏ㨥O® =O°Hí∞) =∂`Œ"Õ∞ J#∞=k~KÍO°∞. „Qå~käHí ÉèÏ+¨Ö’ =Ù#fl D O≥~_«∞
J#∞"å^®Å∞ „Ǩã∞¨ `Î ~Œ =∂O≥¯>òÖ’ Åaè~K«_~« ÖË^∞° .
P `ŒO°∞ÇÍ`Œ =∞∫bfi J|∞ÌÖòQõѶ¨ÓO∑ QåO°∞ 1948Ö’ ''Y∞O∑P<ˇ =∞r^ü—— ¿ÑO° ã¨~H˜∆ǨÎ
"åºMϺ#~`À Hí∂_ç# XHí J#∞"å^°~ O≥~_«∞ ã¨~ѨÙ>ÏÅÖ’ "≥Å∞=i~KÍO°∞. Wk Hí∂_Í

12

(=ÚO^Œ∞ =∂@)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

„Qå~käHí ÉèÏ+¨Ö’<Ë =Ù~k. HßHíáÈ`Ë ÃÑ· O≥~_«∞ J#∞ÇÍ^®Å`À áÈeÛ`Ë D J#∞"å^°~ Hßã¨Î
"≥∞O°∞Q≥#· kQå, ã¨=∞„Qõ"∞≥ #ÿ kQå L~^°#_«~Ö’ ã¨~^ÕÇϨ ~ ÖË^∞° . P `ŒO∞° "å`Œ `ˇÅ∞Qõ∞ W™®¡q∞H±
Ǩa¡ˆH+¨<üû, ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ "åi `ŒO°Ñ¶¨Ù# ¿+Mò ǨÏg∞^°∞ÖÏ¡ +¨sѶπ QåO°∞ D ^≥·=„Qõ~^ä®xfl
"åº=ǨiHí ÉèÏ+¨Ö’ J#∞=k~K«_ÍxH˜ ѨÓ#∞Hí∞<®flO°∞. D J#∞ÇÍ^°~ 1995Ö’ ѨÓO°Îܵ
=∂O≥¯>òÖ’H˜ =zÛ~k. Wk =∞∫ÖÏ<® J|∞ÖòPÖÏ =∞∫^°¥k Qåi LO°¥Ì J#∞ÇÍ^°~
P^è®O°~Qå J#∞=k~K«|_ç# "≥Ú@ì "≥Ú^°>˜ "åº=ǨiHíÉèÏë® „Qõ~^ä°~.
D q^è~° Qå =∞# `ˇÅ∞Qõ∞ ÉèÏ+¨Ö’ Hí∂_Í k=º Y∞O∑P<üx qaè#fl H’}®Å #∞~_ç
ã¨∞É’^è°Hí~ KÕÜ«µ_ÍxH˜ Hí$+≤ [iy~k. Jܵ`Ë LO°¥ÌÉèÏ+¨Ö’ [iy# Hí$+≤`À áÈeÛ`Ë
`ˇÅ∞Qõ∞ ÉèÏ+¨Ö’ [iy# Hí$+≤ <®=∞=∂„`Œ"Õ∞. JnQåHí JO°cÉèÏ+¨Ö’ =Ù#fl D qt+¨ª
„Qõ~^ä°O®*ÏxH˜ W`ŒO° ÉèÏ+¨ÅÖ’ Z~`Œ ¿ã= KÕã≤<® `ŒHí∞¯"Õ. Zxfl H’}®Å #∞~_ç
J#∞=k~z<® =∞iHÁxfl H’}®Å∞ q∞yeáÈ`Œ¥<Ë =Ù~>Ïܵ. <Ë#∞ w@∞O®Üµ Ǩ„uHíÖ’
¿ã=KÕã#≤ 20 Ü˵~_«¡ HßÅ~Ö’ D "åã¨"Î å<Ëfl Qõ=∞x~KÍ#∞. nxfl Qõ∞i~z <® q∞„`Œ∞Å`À
Hí∂_Í `ŒO°K«∞Qå K«iÛ㨥ΠL~_Ë"å_çfl. Hßx „Ǩ`ͺ=∂flÜ«µ =∂O°æ~ Hß#O®Hí =∞∫#~Qå
=Ù~_çáÈ=Åã≤ =zÛ~k.
Jܵ`Õ HÁ<®flà◊§Hí∞ P q∞„`Œ∞ÖË [#™®=∂<®ºxfl ^°$+≤ìÖ’ ÃÑ@∞ìHÁx =∞O’
J#∞"å^•xH˜ NHßO°~ K«∞@ì=∞x ##∞fl „¿ÑOÕÇ≤~KåO°∞. <Ëh =∂@ qx ѨÙ#O®Ö’K«#Ö’
Ǩ_áç ÈÜ«∂#∞. U q^è~° Qå K«¥ã≤<® JO°›`ŒÖxË D JÅ∞Ê_«∞ J~`Œ>˜ ™®Ç¨Ïã¨~ KÕܵ« QõÅ_Í
Jx ##∞fl <Ë#∞ Z<Àfl ™®O°∞¡ „Ǩtfl~K«∞Hí∞<®fl#∞. =∞O˘ HíÇÑ·‹ Ù¨ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) „Ǩ=K«<®Å∞
Hí∂_Í ##∞fl <® ÉèÏ^è°º`Œ#∞ Qõ∞O°∞ÎKÕ㨥ΠHíÅ=O° ǨO°K«™®Qåܵ. WÖÏ HÁ~`Œ HßÅ~ <®Ö’
<Ë#∞ ã¨`Œ=∞`Œ=∞ܵ, z=iH˜ ZÖÏQÀ ^Õ=Ùx g∞^° ÉèÏO°~"Õã≤ Ǩx "≥Ú^°Å∞ÃÑ>Ïì#∞. P
„ǨÉèí∞=Ù ^°Ü«µ =ÖË¡ =¸_Ë~_«¡Ö’ D Ǩq„`Œ HßO°º~ =Úyã≤~k.
<Ë#∞ ™®=∂#º „Ǩ*ÏhHßxfl ^°$+≤Ö
ì ’ ÃÑ@∞ìHÁx ÉèÏ=*ÏÅ~ ^≥|ƒu#Hí∞~_Í gÖˇ#· ~`Œ
=O°H∞í `Õ@`≥Å∞QÆ∞Ö’ ¿ãfiKÍÛù#∞ÇÍ^°~ KÕâÍ#∞. ¿ãfiKÍÛù#∞"å^°=∞x K≥|∞`Œ∞#flǨÊ>˜H© W~^°∞
Ö’#¥ áåOî°Hí∞ÅHí∞ JHí¯_«Hí¯_« HÁxfl JǨiz`Œ"≥∞ÿ# Ǩ^®Å∞, "åHͺÅ∞ HíxÇ≤™®Îܵ. Hßx
¿ãfiKÍÛù#∞"å^°~Ö’ <Ë#∞ W~`ŒH~í >Ë ZHí∞¯= ™®Ç¨Ïã≤~K«ÖHË í áÈÜ«∂#∞. D J#∞"å^°~Ö’
<Ë#∞ ÉèÏ"åxˆH J`ŒºkèHí „áå^è®#ºO WKÍÛ#∞. J~^°∞=Å¡ nxfl ÉèÏ"å#∞"å^°=∞x K≥Çʨ _«"∞Õ
ZHí∞¯= ã¨=∞~[ã¨~Qå =Ù~@∞~k. D HßO°}~Qå<Ë <Ë#∞ g∞ KÕ`Œ∞ÅÖ’ =Ù#fl D k=º
„Qõ~^ä®xH˜ ''Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`Œ~—— Jx ¿ÑO°∞ ÃÑ>Ïì#∞.
D J#∞"å^®xH˜ áåOîH° ∞í ÖË <®ºÜ«µ xOÕ`‚ Å
Œ ∞. ÉèÏ=ǨO~° Qå#∞, ÉèÏë®Ç¨O~° Qå#¥ UÇ‹<· ®
á⁄O°áå@∞¡ [iy=Ù~>Ë =∞e =Ú„^°}Ö’ ã¨=i~K«_ÍxH˜ gÅ∞Qå D JÅ∞Ê_ç ^°$+≤Hì ˜ fã¨∞Hí∞
O®=Åã≤~kQå áåOîH° í =∞Ǩâ◊ܵ« ∞ÅHí∞ ã¨q#Ü«µ~Qå =∞#q KÕã∞¨ Hí∞~@∞<®fl#∞. D ǨxÖ’
<®Hí∞ qq^è° O°¥áåÖ’¡ ã¨Ç¨Ü«µã¨Ç¨ÏHßO®Å∞ J~^°*Ëã≤# ¿ãflÇ≤Ï`Œ∞ÅHí∞, „âıܡ∂aèÖÏ+¨∞ÅHí∞
x~_«∞ =∞#ã¨∞û`À Hí$`Œ[`˝ Å
Œ ∞ K≥ÇC¨ Hí∞~@∞<®fl#∞.

J|∞Öò WO®Êù<ü
(J#∞ÇÍ^°H∞í _«∞)
ÃÇÏ·^O° ®ÉÏ^ü, 22-8-2003

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

13

„Qõ~^ä° O°K«#Hí∞ `À_«Ê_ç# W`ŒO° ѨÙã¨ÎHßÅ∞
I (1) Y∞O∑P<ˇ =∞r^ü (LO°¥Ì) ................. =∞∫ÖÏ<® Ƕ¨`ˇÇπÏ =ÚǨÏ=∞‡^ü *ÏÅ~^è°s
(2) Y∞O∑P<ˇ =∞r^ü (LO°¥Ì) ................ =∞∫ÖÏ<® J„+¨Ñ¶π Je ^ä®#q
(3) `ŒÑ¶πÇ‘Ï=ÚÖò Y∞O∑P<ü (LO°¥Ì) ........ =∞∫ÖÏ<® J|∞Öò PÖÏ =∞∫^°¥k
(4) Y∞O∑P<ˇ +¨sѶπ (LO°¥Ì) ................... =∞∫ÖÏ<® ë®ÇπÏ J|∞ÌÖò MÏ^°O∑
(5) Y∞O∑P<ˇ =∞r^ü (LO°¥Ì) ................. =∞∫ÖÏ<® ë®ÇπÏ O°Ç¶≤Ü«µ∞nÌ<ü
(6) ^®=`Œ∞Öò Y∞O∑P<ü (LO°¥Ì) ............. =∞∫ÖÏ<® +¨Çò√û Ç‘O®˚^®
(7) P™®<ü `ŒO°∞˚=∂ܡµ Y∞O∑P<ü ........... =∞∫ÖÏ<® =ÚǨÏ=∞‡^ü á¶åO°¥Mò MÏ<ü
(8) `Œ^°|∞ƒO°∞Öò Y∞O∑P<ü (LO°¥Ì) ......... =∞∫ÖÏ<® Jg∞<ü JǨÏû<ü W™®¡Ç≤Ï
(9) Y∞O∑P<ˇHís~ (J#∞ÇÍ^°~) ............... =∞∫ÖÏ<® =ÚǨÏ=∞‡^ü E<®Qõ_èç
(™œn ¢Ñ¨K«∞~°})...(ÇͺMϺ#~) .............. =∞∫ÖÏ<® ã¨ÖÏǨïnÌ<ü Ü«µ¥ã¨∞Ƕ≤
(10) Y∞O∑P<ˇHís~...(J#∞ÇÍ^°~) ............. =∞∫ÖÏ<® =∞Ǩ˙‡^°∞Öò ǨÏã¨<ü
(™œn „ǨK«∞O°})...(ÇͺMϺ#~) .............. =∞∫ÖÏ<® +¨cƒO∑ JǨχ^ü L™®‡x
(11) JǨ¯=ÚÖò Y∞O∑P<ü (LO°¥Ì)............ (Hí∂O°∞Ê): *ÏÃÇÏ^ü =∞eH±
(J#∞ÇÍ^°~) ......................................... Ƕ¨`ˇÇπÏ =ÚǨÏ=∞‡^ü *ÏÅ~^è°s
(12) LÅ¥=ÚÖò Y∞O∑P<ü .............. =∞∫ÖÏ<® [ã≤ìãπ =ÚǨÏ=∞‡^ü `Œv L™®‡h
(13) Y∞~üP<≥ =∞r^£ HÍ `å~°∞Ѷπ (L~°∂Ì).... (~°K«#) =∞øÖÏ<å 㨢^Œ∞nÌ<£ W™ê¡Ç≤Ï
II (14) k g∞x~Q∑ PѶπk Y∞O∑P<ü (W~w¡+¨∞)....=ÚǨÏ=∞‡^ü =∂O°‡_«¥H± Ç≤Hß÷Öò
(15) k Ǩϟb Y∞O∑P<ü (W~w¡+¨∞) ................... =∞∫ÖÏ<® J|∞ÌÖÏ¡ Ü«µ¥ã¨∞Ѷπ Je
(16) k g∞x~Q∑ PѶπ k Y∞O∑P<ü (W~w¡+¨∞)....Ü«µ~.Z.H≥. ǨOî®<ü
III (17) Y∞O∑P<ü +¨sѶπ (`ˇÅ∞Qõ∞) .................... =ÚǨÏ=∞‡^ü MÏã≤~ MÏ<ü
(18) Y∞O∑P<ˇ =∞r^ü (`ˇÅ∞Qõ∞) .................. =∞∫bfi =ÚǨÏ=∞‡^ü J|∞ÌÖò QõѶ¨ÓO∑
(19) k=º Y∞~üP<£ (`≥Å∞QÆ∞) .......................¿+Mò ǨÏg∞^Œ∞ÖÏ¡ +¨sѶπ

Z

14

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

LáÈ^®…`Œ~
''<Ë#∞—— J~>Ë Z=O°∞? <® â◊sO°=∂? <® â◊sO°~Ö’x P`͇? <® =ºH˜`Î fiŒ =∂?
<® â◊H™Î˜ ®=∞O®÷ºÖÏ? <® JaèO∞° K«∞ÖÏ? <® â◊sO°=∞ܵ`Ë P â◊sO®xfl <Ë#∞ W`ŒO° â◊H∞í Å
Î
#∞~_ç Z~^°∞Hí∞ Hßáå_«∞H’ÖËHí áÈ`Œ∞<®fl#∞? <® P`Œ‡ Jܵ`Ë P P`Œ‡#∞ ^ÕÇϨ ~
#∞~_ç |Ü«µ>˜H˜ Ç‹_«ÅHí∞~_Í Z~^°∞Hí∞ xO’kè~K«ÖËHí áÈ`Œ∞<®fl#∞? <® =ºH˜Î`ŒfiO
Jܵ`Ë P =ºH˜`Î ÍfixH˜ qѶ∂¨ `Œ~ HíÅQõH∞í ~_Í Z~^°∞Hí∞ O°H~∆˜ K«∞H’ÖËHí áÈ`Œ∞<®fl#∞?
<® â◊H™Î˜ ®=∞O®÷ºÅܵ`Ë Jq xsfiO°º~ HßHí∞~_Í ÇÍ>˜H˜ O°H}
∆í Z~^°∞Hí∞ HíeÊ~K«ÖHË í
áÈ`Œ∞<®fl#∞? <® JaèO°∞K«∞Åܵ`Ë ÇÍ>˜x <Ë<ˇ~^°∞Hí∞ ѨÓiÎQå <ˇO°ÇıO°∞ÛH’ÖËHí
áÈ`Œ∞<®fl#∞? J#~`ŒH’>˜ r=O®ã¨∞Å∞, „QõÇ¨ Å∞, #Hí„∆ `ÍÅ`À x~_ç# D ã¨∞qâÍÅ
qâ◊fi~Ö’ <® ™®÷#~ Uq∞>˜? <Ë<Hˇ ¯í _«∞fl~z =KÍÛ#∞? uiy ZHí¯_çH˜ "≥஧e? JHí¯_«
<® Ǩiã≤u÷ Uq∞>˜? ##∞fl Hí~„>’Öò KÕ¿ã i"≥∂>ò Hí~„>’Öò U^Œ~Ú<® =Ù~^® D
„ǨǨ~K«~Ö’?
WÖÏ „Ǩtfl~K«∞Hí∞~@¥ áÈ`Ë Z_«`ˇQõx D „Ǩâ◊flÅHí∞ J`ŒºÅÊ PâÍH˜O°}~Qå
q∞#∞Hí∞ q∞#∞Hí∞ =∞~@¥ F Jã¨Ê+¨ì"≥∞ÿ# ã¨=∂^è®#~ Åaèã¨∞Î~k =∞#Hí∞. J^Õ
''^Õ=Ù_«∞.—— D xdÅ [Qõux, J~^°∞Ö’x ã¨=∞ã¨Î =ã¨∞Î=Ùefl ^Õ=Ù_Ë ã¨$+≤ì~KÍ_Í?
Ü«∂=`Œ∞Î ã¨$+≤ìO®ã¨∞efl PÜ«µ<Ë Hí~„>’Öò KÕã¨∞Î<®fl_Í? =∞# Hí+¨ìã¨∞MÏÅHí∞ PÜ«µ<Ë
=¸ÅHßO°H∞í _Í? =∞# r=#‡O°}®Å∞ PÜ«µ# Jnè#~Ö’<Ë =Ù<®flÜ«∂? JǨC_«ÇC¨ _«∞
ã¨~Éèqí ã¨∞#Î fl HíO∞° =ÙHß@HßÅ∞, ÃÑ#∞`Œ∞á¶å#∞Å∞, Éè¥í Hí~áåÅ Ç‹#∞Hí PÜ«µ# J^°$â◊º
ǨÏã¨"Î ∞Õ =Ù~^®? PÜ«µ# =∞# "≥ÚO°efl PÅH˜~K«QÅ
õ _Í? ÇÍ>˜H˜ „Ǩuã¨Ê~k~K«QÅ
õ _Í?

=∞ǨÏO°∞¬ÖË =∞#Hí∞ =∂O°æ^°O°∞≈Å∞
D „Ǩâ◊flÅxfl>˜H© =∞# |∞nú, J~`ŒO®`Œ‡Å∞ ã¨Ç¨Ï[~Qå<Ë ''B#∞—— Jx
ã¨=∂^è®# q∞™®Îܵ. J~`ËHß^°∞, P qâ◊fiHíO°ÎHí∞, =∞#Hí∞ =∞^è°º U^À Jq<®ÉèÏ#
ã¨~|~^è~° Hí∂_Í L~_ç =Ù~@∞~^°x =∞# J~`ŒO~° Qõ~ ÃѶ∞Ï+≤ã∞¨ ~Î k. J~Ú`Ë P
㨠~ |~^è ° ~ Uq∞>˜ ? ^®xfl =∞#Hí ∞ `ˇ e ¿Ñ ÇÍO≥ = O° ∞ ? hu=∞~`Œ ∞ Å∞,
x*ÏܵfǨO∞° Å∞, ™®ufiHí∞Å∞, ã¨^®KÍO° ã¨~Ǩ#∞flÅܵ# =∞ǨÏhÜ«µ∞Å∞, =∞ǨÏO°∞Å
¬ ∞
=∂„`Œ"∞Õ D ã¨~|~^è~° Qõ∞i~z =∂#ÇÍoH˜ `ˇeÜ«µ *Ëܵ« QõÅO°x, `ˇeÜ«µ *ËâÍO°x
=∞`ŒK«i„`Œ =∞#Hí∞ `ˇeÜ«µ*Ë™ÈÎ~k. P =∞ǨÏhÜ«µ∞efl, =∞ǨÏO°∞¬efl Qõ∞iÎ~z, ÇÍi
É’^è®=∞$`Íxfl P™®fik~K« QõeQÕ"åOÕ ^è#° ∞ºÅ∞!
PÜ«∂ =∞ǨÏO°∞Å
¬ ∞ `Œ=∞`Œ=∞ HßÖÏÖ’¡ `Œ=∞Hí∞ qâ◊fi„ǨÉ∞íè =٠Ǩ~Ç≤# J=∞$`Œ
HíÅâÍxfl JâÍ~u`À JÅ=∞>˜ã∞¨ #Î fl =∂#=ÙŠǨÏ$^°Üµ« ǶÅ
¨ HßÅÃÑ· zeH˜~z "åiH˜
¿ã^°fO®ÛO°∞. JÖÏ~>˜ =∞ǨÏO°∞¬Ö’¡x J~u=∞ =∞ǨÏi¬Ü˵ =∞ǨÏhÜ«µ =ÚǨÏ=∞‡^ü
(PÜ«µ#ÃÑ· âÍ~f â◊∞ÉèÏÅ∞ =i¬~K«∞QåHí). P J=∞$`Œ HíÅâÍÖ’¡x J~u=∞ J=∞$`Œ

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(LáÈ^•…`O« )

15

ÉèÏ~_«"Õ∞ k=ºY∞O∑P<ü. =ÚǨÏ=∞‡^ü =∞ǨÏhÜ«µ∞x (ã¨Å¡~)ÃÑ· J=`Œi~z# D
^≥·="å}˜ J*Ï˝<®~^è°HßO°~Ö’ `ŒKÍÛ_«∞`Œ∞~_ç# Jã¨~MϺHí"≥∞ÿ# =∂#=ÙÅHí∞ *Ï˝#
Hß~u „Ǩ™®k~z ÇÍi rq`ÍÅ∞ ã¨=¸Å~Qå ã¨~㨯i~z~k† <Ë>H˜ © ã¨~㨯i™ÈÎ~k.
WHí=Ú~^°∞ „ǨàÜ
◊ µ« ~ =O°H∂í ã¨~㨯i~K«QÅ
õ UH≥H· í HíOn° Ç≤Hí Hí∂_Í W^Õ. J~^°∞=Å¡
J`Œº~`Íã¨HHΘ Oí "° ∞≥ #ÿ D „Qõ~^ä~° Qõ∞i~z HÁ^ÀÌ Q˘áÈÊ `ˇÅ∞ã¨∞H’=Åã≤# P=â◊ºHí`Œ
<Ë_∞« Z~`ŒÜµ<® =Ù~k.

Qõ`Œ „Qõ~^ä®Å∞
D „Qõ~^ä°~ Qõ∞i~z `ˇÅ∞ã¨∞Hí∞<Ë =Ú~^°∞ nxH˜ ѨÓO°fi~ J=`Œi~z#
^≥=· „Qõ~^ä®Å =∂>Ëq∞>˜ J<Ë „Ǩâfl◊ HÁ~^°iÖ’ L^°Üµã¨∞~Î k. nxH˜ k=ºY∞O∑P<Ë
ã¨=∂^è®# q∞ã¨∞Î~k. D „Qõ~^ä°~ J~^°*Ëã≤# ã¨=∂KÍO°~ „ǨHßO°~ ^®^®Ñ¨Ù „Ǩu
Ü«µ∞Qõ~Ö’, „Ǩu ^Õâ~◊ Ö’, „Ǩu *ÏuÖ’ =∂#=ÙÅHí∞ O°∞A=∂O°~æ K«¥Ç¨_ÍxH˜, rq`Œ
ã¨`ͺÅ#∞ É’kè~K«_ÍxH˜ x™®fiO°Ç÷ O¨ ∞° Å∞, x+¨¯Å‡+¨∞Öˇ#· =∞ǨÏO°∞Å
¬ ∞ „ǨÉqíè ~KÍO°∞.
"åix ^≥=· „Ǩ=HíÅ
Î ∞, ^≥=· ã¨~^ÕâÇ◊ Ϩ O°∞Å∞ J~>ÏO°∞. "åiÃÑ· kq #∞~_ç ^≥=· „Qõ~^ä®Å∞
J=`Œi~KÍܵ. [|¥ƒO∑, `“O®`ü, W~rÖò =Q≥O· ® D H’=Hí∞ K≥~k#"Õ. (Wq „Ǩã∞¨ `Î ~Œ
ɡa· ÖòQå O°¥áå~`ŒO~° K≥~k=Ù<®flܵ.) Y∞O∑P<üÖ’ „Ǩ™®Îq~K«|_«x =∞`Œ„Qõ~^ä®Å∞
Hí∂_Í ¢áê~°OÉèíHÍÅOÖ’ ^≥·=„áÈHíÎ „Qõ~^ä®ÖË Jܵ=Ù~_«=K«∞Û. Hß^°x xO°Ìfi~^°fi~Qå
Y~_ç~K«_ÍxH˜ P™®¯O°"∞Õ n HíxÊ~K«^∞° .
Jܵ`Ë Ñ¨ÓO°fi~ ^≥=· „Qõ~^ä~° J=`Œi~z# HÁ~`ŒHßÅ~ =O°Hˆ ÇÍ>˜ É’^è#° Å∞
ã¨∞O°H`∆˜ ~Œ Qå =Ù~_Ëq. P `ŒO∞° ÇÍ`Œ ™®fiO°Ç÷ O¨ ∞° Å∞, ^°∞O°a=è ∂#∞Å∞ ÇÍ>˜x =∂O°∞ÊÅHí∞,
KÕO∞° ÊÅHí∞ Qõ∞iKÕã≤ J~^°∞Ö’ ^≥=· „áÈHí"Î ∞Õ ^À, =∂#= "Õ∞^è®[x`Œ"∞Õ ^À PO°~÷ HßHí∞~_Í
KÕ¿ãÇÍO°∞. uiy ^Õ=Ù_«∞ =∂#=Ùefl J~^èH° ßO°~ #∞~_ç fã≤ Ç‹Å∞Qõ∞ÉÏ@ÃÑ· #_çÇ~≤ K«
_ÍxH˜ =∞O’ k=º„Qõ~^ä®xfl J=`Œi~Ǩ *Ë¿ã"å_«∞. WÖÏ Qõ`Œ„Qõ~^ä°~ =∂O°∞ÊÅHí∞,
KÕO∞° ÊÅHí∞ Qõ∞O°Üµ „Ǩ[Å∞ O°∞A=∂O°~æ `ŒÇÊ≤ áÈܵ#ǨC_«ÖÏ¡ ^Õ=Ù_«∞ =∞O’ „Qõ~^ä~°
J=`Œi~Ǩ*ãË ¥¨ ,Î J<®k #∞~_ç <Ë>˜ =O°H∞í ÅH∆ß WO°Ç·‹ <®Å∞Qõ∞ "ÕÅ =∞~k „Ǩ=HíÅ
Î
^®fiO® Z<Àfl „Qõ~^ä®Å#∞ J=`Œi~Ǩ*™Ë ®_«∞. z=i™®iQå =ÚǨÏ=∞‡^ü „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ )
^®fiO® k=ºY∞O∑P<üx J=`ŒiOѨ*âË Í_«∞.
D „Qõ~^ä®Åxfl>˜ ™®O®~â◊~ XHí¯>Ë. W=hfl XHı q+¨Ü«∂xfl É’kè~KÍܵ,
ã¨$+≤Hì Oí ,ΰ ™®fiq∞, ã¨OfiÕ â◊fiO°∞_«∞, „ǨÉ∞íè =Ù, áÈ+¨H∞í _«∞, ǨOº° "ÕHH∆í ∞í _«∞, PǨ^®ƒ~^è=° Ù_«∞,
PǨ^"° Ú
≥ Hí∞¯ÅÇÍ_«∞, Pk=∞^论~`ŒOÇ° Ï≤ `Œ∞_«∞ Jܵ# ^Õ=Ù_«∞ =∂„`Œ"∞Õ PO®^è#° Hí∞
JO°∞›_«∞. PÜ«µ# `ŒÇ¨Ê =∞O’ PO®^è°∞º_«∞ ÖË_«∞† ã¨=∞ã¨Î r=#O°~QåÖ’¡ PÜ«µ#
P[˝ÖËfl tO°™®=Ç≤Ï~KÍe† PÜ«µ# ^≥·=`Œfi~Ö’, Qõ∞}Qõ}®Ö’¡, â◊H˜Î™®=∞O®÷ºÅÖ’
W`ŒO∞° efl ÉèÏQõ™®fi=ÚÅ∞Qå KÕܵ« Hí∂_«^∞° . D „ǨÇ~¨ K«~ F „ǨÜ∂« } =∞le, ǨsH∆ß
"ÕkHí, `Í`Œ¯eHß„â◊ܵ« ~. =∞O°}®#~`ŒO~° „Ǩu =∞x+‘ `Œ# HíO‡° Å#∞ Qõ∞i~z ^Õ=Ùx
<®ºÜ«µ™®÷#~Ö’ ÖˇH¯í K≥Çʨ =Åã≤ =Ù~@∞~k. HíO‡° Å qKÍO°} `ŒO∞° ÇÍ`Œ ã¨fiO°~æ ÖË^®

16

(LáÈ^•…`O« )

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

#O°H~í O°¥Ç¨~Ö’ J`ŒxH˜ âÍâ◊fi`Œ „ǨuǶÅ
¨ ~ Åaèã∞¨ ~Î k.
Wg P „Qõ~^ä®Ö’¡x =∞∫eHí É’^è#° Å∞. D É’^è#° Å`À Hí∂_ç# ^èO° ®‡<Ëfl ''W™®¡~——
J~>ÏO°∞. J~>Ë `˘@ì`˘e ^≥=· „Ǩ=HíÎ (Pk=∂#=Ù_«∞) Jܵ# Ǩτ[`ü P^°~ (J֡Ƿ Ï≤ )
#∞~_ç z@ìz=i ^≥=· „Ǩ=HíΠǨτ[`ü =ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å~¡ ) =O°H∞í ^≥=· „Ǩ=HíÅ
Î ~`Í W™®¡~
^èO° ®‡<Ëfl =∂#=ÙÅHí∞ É’kè㥨 Î =KÍÛO°#fl=∂@
Hßx D É’^è#° Å∞ D<®_«∞ XHí¯ Y∞O∑P<üÖ’ `ŒÇʨ =∞OÕW`ŒO° =∞`Œ„Qõ~^ä®Ö’¡
ã¨Ê+¨ì~Qå, ã¨~ѨÓO°‚~Qå Hß#O®=Ù. D „Qõ~^ä®ÅÖ’ UHí ^≥·ÇÍO®^è°#`À áå@∞ „u`Œfi~,
|Ǩï^≥Ç· ÍO®^è#° Å∞ Hí∂_Í KÀ@∞ KÕã∞¨ Hí∞<®flܵ. ǨO=° ∞ Ǩq„`Œ∞_«∞, J™®^è®O°} â◊HΘ
ã¨~Ǩ#∞fl_«Üµ# ^Õ=ÙxH˜ =∂#= |ÅÇ‘Ï#`ŒÅ∞ Páåk~K«|_ͤܵ, PO®^è<° ® ÉèÏ=~
^ÕÇÍÅÜ«∂ÅHí∞, ^论#=∞~kO®ÅHí∞ Ǩiq∞`Œ~ KÕܵ« |_ç~k. ã¨=∂#`Œfi~, ™®~Ѷ∞≤ Hí
<®ºÜ«∂ÅHí∞ `Œ¥@∞¡ Ǩ_ͤܵ. ѨÙ#s˚=~ ѨÙ#O°#˚ ‡Qå =∂iáÈܵ~k. =∞O°}®#~`ŒOÑ° Ù¨
[ÇÍ|∞^®s ÉèÏ=# =∞@∞ =∂Ü«µ"≥∞ÿ áÈܵ~k. ^≥·=„áÈHíÎ q+¨Ü«∂Å∞ =∂#=
HíeÊ`ÍÅ`À HíÅ∞+≤`"Œ ∞≥ ÿ áÈÜ«∂ܵ.

HßO°∞pHí>Ö˜ ’ Hß~uOÕY
D HßO°}~Qå<Ë HíO°∞}®=∞Ü«µ∞_≥·# ^Õ=Ù_«∞ D HíeÜ«µ∞Qõ~Ö’ Hí@ìHí_«Ç¨>˜
=∂O°^æ i° ≈xQå k=ºY∞O∑P<üx J=`Œi~Ǩ*âË Í_«∞. nxfl =∂#ÇÍoH˜ J~^°*ãË #≤ =∞ǨÏi¬
=ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å~¡ ) z@ìz=i ^≥=· „Ǩ=Hí.Î #ÅÉè·ˇ Uà◊§ „áåÜ«µ~Ö’ PÜ«µxfl ^Õ=Ù_«∞
`Œ# „Ǩ=HíÎQå xÜ«µq∞~KÍ_«∞. ^®xH˜ ѨÓO°fi~ Jqhu, Jj¡Å~, =∞^°º¿ã=#~,
=ºaèKÍO°~, J<®ºÜ«µ~, ^°Qå, "≥∂ã¨~, ^ÀÇ≤_,ç ^ÒO°<˚ ®ºÅ`À x~_ç# P<®>˜ JO°|∞ƒ
ã¨=∂[~Ö’ P =∞ǨÏhÜ«µ∞_«∞ O®à◊§Hí∞ǨÊÖ’ O°`flŒ ~ÖÏ, HßO°∞pHí>Ö
˜ ’ Hß~uOÕYÖÏ
Z~`À Ǩq„`Œ rq`Œ~ Qõ_áç åO°∞. ÇͺáåO°ÖÏÇÍ^ÕgÅ`À áå@∞ ã¨=∞ã¨Î =º=ǨO®Ö’¡
PÜ«µ# J™®=∂#º hfx*ÏܵfÅ#∞ „Ǩ^°i≈~z JO°|∞ƒ„Ǩ[ÅÖ’ ''Jg∞<ü——
(x*ÏܵfǨO∞° _«∞)Qå, ''™®kMò—— (ã¨`ºŒ ã¨~^ä∞° _«∞)Qå „Ç¨ãk≤ ú K≥~^®O°∞.
J~^°∞=Å¡<Ë =∞ǨÏhÜ«∞ =ÚǨÏ=∞‡^£ (ã¨Å¡O) ^Õ=Ù_«∞ `Œ##∞ ^≥·=„Ǩ=HíÎQå
xÜ«µq∞~z `Œ# ^ŒQÆæiH˜ k=ºã¨~^Õâ◊O ѨOѨÙ`«∞<®fl_«x „ǨHí>˜~z#ǨC_«∞ PÜ«µ#
Qõ`K
Œ i« „`Œ Ziy#ÇÍiÖ’ =∞~zx „¿Ñq∞~KÕ"å~°O`å ã¨ÇϨ [~Qå<Ë PÜ«µ# =∂@efl
#=∂‡O°∞. PÜ«µ#Hí∞ ã¨ÇϨ K«O∞° ֡ᷠÈܵ `Œ=∞ rq`ÍÅ#∞ ã¨~㨯i~K«∞Hí∞<®flO°∞. P
=∞ǨÏhÜ«µ∞x J_«∞Qõ∞*Ï_«ÅÖ’ #_«K∞« Hí∞~@¥ "åO°∞ Ü«∂=`Œ∞Î JOÕaÜ«∂#∞ <ˇu· Hí
#~^°#=#~Qå fiÛk^®ÌO∞° . PÜ«µ#ÃÑ· J=`Œi~z# k=ºY∞O∑P<ü J*Ï˝<®~^èH° ßO®xfl
Ǩ>ÏǨ~K«Å∞ KÕã~≤ k. z=iH˜ XHí ¢ã‘Î Páå^°=∞ã¨HÎ ~í qÅ∞Ç‹#· PÉèOí }
° ®Å∞ ^èi° ~z
O≥~_«∞ KÕ`Œ∞Å`À |~QåO®xfl ZQõOÕ㨥Î, XHí¯ ^Õ=Ùx ÉèíÜ«µ~ `ŒÇ¨Ê =∞O≥=i ÉèíÜ«µ~
ÖËHí∞~_Í X~@iQå ã¨<® #∞~_ç Ǩτ*ò=∞∫`üHí∞ „Ǩܫ∂}~ KÕÜ«µQõeæ~^°~>Ë Jk
Y∞O∑P<ü =∞ǨÏ`Œº"Õ∞.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(LáÈ^•…`O« )

17

^≥·="å}˜Ü«∂, =∂#=qO°z`Œ=∂?
W~`ŒH∂í k=ºY∞O∑P<ü ™®H∆ß`Œ∞Î ^≥=· ÇÍ}˜Ü∂« ÖËHí ^≥q· Hí„¿ÑO°} ^®fiO® LxH˜
Ö’H˜ =zÛ# =∂#= qO°z`Œ=∂? ^≥=· ÇÍ}˜ Jܵ`Ë Jk <Ë_∞« =∞#^®Hß ã¨∞O°H`∆˜ ~Œ Qå
KÕi~^® ÖËHí U"≥<· ® =∂O°∞ÊÅHí∞, KÕO∞° ÊÅHí∞ Ö’#ܵ~^®? D J#∞=∂<®Å∞ x=$uÎ
Jܵ, Y∞O∑P<ü ™®H∆ß`Œ∞Î ^≥=· "åHı¯ Jx, Jk `Œ# Jã¨Å∞ O°¥Ç¨~Ö’ ã¨∞O°H`∆˜ ~Œ Qå
=∞#Hí∞ KÕi~^°x ^è°$=Ǩ_ç#ǨC_Ë =∞#Hí∞ ^®x g∞^° #=∞‡Hí~ Hí∞^°∞O°∞`Œ∞~k.
<®ºÜ«µ|^°ú~Qå PÖ’z~z<®, KÍi„`ŒHí ^°$+≤ì`À gH˜∆~z<® Y∞O∑P<ü q+¨Ü«µ~Ö’
Åaè~KÕ@~`Œ>˜ Qõ>ì˜ „áå=∂}˜H`í ,Œ KÍi„`ŒHí P^è®O®Å∞ =∞OÕ =∞`Œ„Qõ~^ä~° q+¨Üµ« ~Ö’
=∞#Hí∞ Åaè~K«=Ù. Y∞O∑P<ü q+¨Üµ« ~Ö’<Ë Hß^°∞, =ÚǨÏ=∞‡^£ „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) rq`Œ
qâıë®Å#∞ Qõ∞i~z Hí∂_Í Ç¨>+˜ Ǫ¨ ∞‹ #· KÍi„`ŒHí P^è®O®Å∞ =Ù<®flܵ. PÜ«µ# rq`Œ
qâıë®Å#∞ „Ǩ`ŒºHí∆~Qå K«¥ã≤, PÜ«µ# J=∞$`Œ „Ǩ=K«<®Å#∞ P™®fik~z#
J#∞K«O∞° Å rq`Œ qâıë®Å#∞ Qõ∞i~z, P J#∞K«O∞° efl „Ǩ`ºŒ Hí~∆ Qå HíÅ∞ã¨∞HÁx ÇÍi
^®fiO® „Ǩ=HíÎ rq`Œqâıë®Å#∞ ¿ãHíi~z# =ºHí∞Å
Î *Ï˝ÇH¨ âí H◊ ,Θ Qõ∞}Qõ}®Å#∞ Qõ∞i~z
Hí∂_Í Qõ>ì˜ P^è®O®Å∞ L<®flܵ.
Y∞O∑P<ü ^≥=· ÇÍ}˜Ü∂« , =∂#=HíeÊ`Œ=∂ J<Ë q+¨Üµ« ~Ö’ =∞K«∞ÛHí∞ ^≥=· „Ǩ=HíÎ
(ã¨Å¡~) rq`ŒHßÅ~Ö’x O≥~_«∞ ã¨~Ѷ¨∞@#efl Qõ∞i~z =∞#q∞Hí¯_« =Ú~^°∞Qå
`ˇÅ∞ã¨∞Hí∞~^®~.
„Ǩu Ü«µ∞Qõ~Ö’#¥ ^≥=· „Ǩ=HíÅ
Î ∞ ã¨`ºŒ ~ `ˇzÛ#ǨC_«ÖÏ¡ "åix J_«∞H¤ ’=_ÍxH˜
ã¨`ºŒ qO’^è∞° Å∞ Hí∂_Í `ŒÜ∂« O°ÜµË ºÇÍO°∞. J~u=∞ ^≥=· „Ǩ=HíÎ =ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å~¡ )#∞
Hí∂_Í xO’kè~K«_ÍxH˜ P<®_«∞ JOÕaÜ«∂Ö’ ã¨`ŒºqO’^è°∞Å∞ `ŒÜ«∂O°Ü«∂ºO°∞.
Ü«µ=∞<üH∞í K≥~k# Q˘Ç¨Ê "Õ∞^è®q, „Ǩ=ÚY Híq, ^Òã‘`Qˇ õ <®Ü«µHí∞_«∞ `Œ∞ÃѶÖ
· ò ^Òã‘
ǨÏ*òÜ«∂„`Œ H’ã¨~ =∞H߯ Ǩ@fl~ =ã¨∞Î<®fl_«x F™®i D ã¨`ŒºqO’^è°∞ÅHí∞
`ˇeã≤áÈܵ~k. "≥~@<Ë ÇÍO°∞ Ǩ@fl~ "≥Å∞ǨÖË `Œ∞ÃѶ·Öò ^Òã‘x HíÅ∞ã¨∞HÁx,
=ÚǨÏ=∞‡^ü =∞ǨÏhÜ«µ∞x (ã¨Å¡~)H˜, k=ºY∞O∑P<üHí∞ =ºuOÕHí~Qå J`ŒxH˜ ÉÏQå
#¥i áÈâÍO°∞. =ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å¡O) K≥¿ÑÊ =∂Ü«µ=∂@Å∞ q~>Ë =∞x+≤ =∂O°æ
„Éè+í ∞¨ _ì =« Ù`Í_«x ɡ^O° Q° ˘>ÏìO∞° .
"åi ^°∞O’ƒ^è° q#fl ^Òã‘ x["Õ∞ HßÉ’Å∞ J#∞HÁx =ÚǨÏ=∞‡^ü „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ )
"≥·Ñ¨Ù Hí<ˇfluÎ Hí∂_Í K«¥¿ã~^°∞Hí∞ ™®Ç¨Ïã≤~K« ÖË^°∞. HßÉÏ=∞~kO°~Ö’ =ÚǨÏ=∞‡^ü
„Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) Y∞O∑P<ü Ǩiãî ∞¨ ~Î >Ë, ^Òã‘ HßÉτǨ^H° }
∆˜ KÕ㥨 Î P "å}˜ `Œ# K≥=ÙÅHí∞
™ÈHíHí∞~_Í L~_Ë~^°∞‰õΩ K≥=ÙÖ’¡ ^°¥k ÃÑ@∞ìHí∞<®fl_«∞. Jܵ`Ë ZÖÏQÀ Y∞O∑P<ü
ÇÍHíº"≥ÚHí>˜ J`Œx K≥qÖ’ Ǩ_<« Ë Ç¨_~ç k. Hßx J~^°∞Ö’ =∞H߯<®Ü«µHí∞Å∞ K≥ÇÊ≤
#@∞¡ K≥_gË ∞ ÖË^∞° . J~^°∞=Å¡ J`Œ#∞ O≥~_«∞ Hí}
∆ ®Å∞ Py P ÇÍ}˜x Hßã¨Î *Ï„Qõ`QÎŒ å
PÅH˜~KÍ_«∞. ^®~`À J`Œx ǨÏ$^°Ü«µ~ g∞k JáÈÇ¨Ï á⁄O°Å∞ „Hí=∞~Qå `˘Åy
áÈÜ«∂ܵ. J`Œ#∞ ѨÙ#O®Ö’K«#Ö’ Ǩ_áç ÈÜ«∂_«∞.

18

(LáÈ^•…`O« )

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

`Í#∞ "Õ∞^è®q, Híq. `Œ#Hí∞ =∞~zK≥_«∞Å∞, ã¨`ͺã¨`ͺÅ#∞ qK«Hí∆}KÕ¿ã
*Ï˝#~, L#fl`Œ~Qå PÖ’z~KÕ "Õ∞^è° =Ù<®flܵ. JÖÏ~@ǨC_«∞ PÜ«µ# =∂@Å∞
Z~^°∞Hí∞ q#Hí∂_«^∞° ? =∞~z =∂@Ö~Ú`Ë ã¨O,Õ =∞~zq HßHíáÈ`Ë „`Àã≤ÑÙ¨ K«Û=K«∞Û.
D PÖ’K«#`À `Œ∞ÃѶ·Öò ^Òã≤ ^≥·=„Ǩ=HíÎ(ã¨Å¡~) Y∞O∑P<ü áåO®Ü«µ}~ =Úy~z
"≥o§áÈÜ«∂Hí PÜ«µ# "≥#HßÖË #_«z PÜ«µ# W~>˜H˜ KÕO∞° Hí∞<®fl_«∞. JHí¯_« `Œ##∞
`Í#∞ ǨiK«Üµ« ~ KÕã∞¨ HÁx `Í<˘zÛ# L^ÕâÌ Íxfl `ˇeáå_«∞. ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) J`Œ_flç
P^°i~z Y∞O∑P<üÖ’x HÁxfl 㨥Hí∞ÎÅ∞ qxÊ~KÍO°∞. J~`Ë, J`Œx =∂#™®Hßâ◊~
„ǨHßâ◊=~`Œ=∞ܵ~k. =∞#™®O® ã¨`ºŒ ^èO° ‡° ~ ã‘fiHíi~z ã¨~`À+¨~Qå "≥o§áÈÜ«∂_«∞.
=∞O˘Hí "Õ∞^è®q (L`ŒÉÏ) |Ǩï^≥·ÇÍO®^è°Hí∞Å „ǨuxkèQå ã¨`Œº^è°O®‡xfl
xO’kè~K«_ÍxH˜ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) ^°Qiæõ HÔ o§, JÜ«µ# <À@ Y∞O∑P<ü "å}˜ qx, Wk
Hí=ÙÅ∞K≥¿ÑÊ Híq`Í"å}˜ Hß^°x, =∂~„uHí∞Å∞ ǨeHˆ =∞~„`ŒÇÅ
¨ ∞Hí∞Å∞ Hí∂_Í Hß^°x†
Wk `Íx~`ŒH∞í ѨÓO°fi~ Z#fl_«¥ ZO°Qxõ J^°∞ƒù`ÇŒ Í}˜ Jx „QõÇÏ≤ ~KÍ_«∞. D q+¨Ü∂« <Ëfl
J`«#∞ =∞H߯ <®Ü«µHí∞Å`À J<®fl_«∞.
JÖÏQÕ W™ê¡~ Qõ∞i~z x*Ïx*ÏÅ∞ `ˇÅ∞ã¨∞H’=_ÍxH˜ Jaã‘xÜ«∂ #∞~_ç
=zÛ# F „H≥ã· =Ψ Ǩ~_ç`=Œ O°~æ „Ç¨=HíÎ <À@ D"å}˜ q#fl~`Œ<Ë J„â◊∞ѨÓi`Œ #Ü«µ<®Å`À
ã¨`ͺxfl ã‘fiHíi~z~k. #„*Ï<ü #∞~_ç =zÛ# =∞O˘Hí „H≥ã· =Ψ =O°~æ Ü«µ^®O°~÷ =Ú~^°∞Hí∞
=zÛ#ǨÊ>˜H© Hˆ =Å~ „áåǨ~zHí „Ç¨Ü∂ˇ [<®Å∞ =^°Å∞H’ÖËHí ã¨`ͺxfl ã‘fiHíi~K«Ö^Ë ∞° .
Jܵ`Ë `Œ=∞ =∞`Œ„Qõ~^ä°~Ö’ J~u=∞ ^≥·=„Ǩ=HíÎ Qõ∞i~z# Éèíq+¨º`ü „ǨHí@#Å∞
K«kq =Ù#fl~^°∞# =ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å~¡ ) ^≥=· „Ǩ=Hˆ #Î x, „QõÇÏ≤ ~z~k. ''=∞# LÉèÜ
í µ« ∞Ö’¡
Jã¨`ºŒ ÇÍ^°∞Öˇ=O’ "åà◊§#∞ ^Õ=Ù_«∞ <®â◊#~ KÕܵ« ∞QåHí Jx =∞#~ =∞# ÉèÏO®ºÇ≤Åe¡ fl
fã¨∞HÁx „Ǩ=∂}~KÕ^®Ì~ ~°~_ç—— Jx =∞ǨÏhÜ«µ =ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å~¡ ) Ç≤ez#ѨÙ_«∞
D HßO°}~Qå<Ë "åO°∞ „Ǩ=∂}~ KÕܵ« _ÍxH˜ "≥#∞Hí~[ "ÕâÍO°∞.

Y∞O∑P<£ KèÍÖˇ~*ò!
k=ºY∞O∑P<üÖ’x ÉèÏë®â‹·ex, q+¨Ü«µfO°∞#∞ Qõ=∞x¿ãÎ, Wk `ŒÇ¨ÊHí∞~_Í
^≥=· ÇÍ}Ë#x =∞# J~`ŒO®`Œ‡ J„Ǩܵ« `Œfl~Qå ÃѶ∞Ï+≤ã∞¨ ~Î k. J~^°∞=Å¡ Y∞O∑P<üÖ’x
㨥Hí∞Îefl, ÇÍ>˜ â‹·ex Ǩije~z „ǨâÍ~`Œ~Qå PÖ’z~K«=∞x ^Õ=Ù_«∞ =∂#=Ùefl
H’O°∞`Œ∞<®fl_«∞.
''"åO°∞ Y∞O∑P<ü Qõ∞i~z PÖ’z~K«O®? Wk JÖÏ¡ÇÏπ =^Œ#Ì ∞~_ç QåHí =∞O≥=i
=^°Ì #∞~_À =zÛ =Ù~>Ë W~^°∞Ö’ Z~`À ÉèÏ="≥O· ∞° ^躰 ~ L~_Ëk Hí^®!—— (4:82)
^≥·=cèu, ǨO°Ö’Hí z~`Œ#Å „Ǩ=$uÎ QõÅÇÍix Hí^°e~K«_ÍxH˜ WÖÏ~>˜
㨥Hí∞ÎÖˇ<Àfl L<®flܵ D „Qõ~^ä°~Ö’. „ǨǨ~K«Ñ¨Ó*ÏO°∞Å#∞ Qõ∞i~z, J~`ŒO®`Œ‡
„Ǩɒ^è#° #∞ <˘H˜¯ÃÑ>˜#ì "åix Qõ∞i~z =∂¢`Œ~ =∞#~ Ug∞ J#ÖË=Ú. JÖÏ~>˜"åi
=Ú~^°∞ Zxfl „Ǩ=∂}®Å∞ =zÛ<® K≥q>˜ÇÍ_ç =Ú~^°∞ â◊~Y~ Tk#>Ë¡ J=Ù`Œ∞~k.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(LáÈ^•…`O« )

19

HßHíáÈ`Ë D „Qõ~^ä~° ^≥=· "å}˜Ü∂« Hß^® Jx J#∞=∂#~Ö’ Ǩ_"Õ åiH˜ ã¨fiÜ«µ~Qå
Y∞O∑P<ü WÖÏ XHí ã¨ÇÍÅ∞ qã¨O∞° `À~k:
''XHí"àÕ ◊ =∂ ^®ã¨∞xÃÑ· J=`Œi~Ǩ*ãË #≤ D„Qõ~^ä~° Ѩ@¡ g∞Hı^<·≥ ® J#∞=∂#~
=Ù~>Ë, W~^°∞Ö’ L#fl@∞=~>˜ F J^论ܫµ~ O°z~z fã¨∞Hí∞ O°~_ç. DǨx H’ã¨~
XHí¯ ^Õ=Ù_çfl =^°e g∞ ã¨Ç¨ Ü«µHí∞Å~^°sfl Ç≤Å∞K«∞H’~_ç. g∞O°∞ ã¨`ºŒ =∞~`Œ∞Öˇ`· Ë D
Ǩx KÕã≤ K«¥Ç¨~_ç. g∞s Ǩx KÕܵ« ÖËHáí È`Ë----Z~`Œ=∂„`Œ~ KÕܵ« ÖËO∞° ---=∞#∞+¨∞Å∞,
áåë®}®Å∞ W~^è#° ~ HßQõÅ #O°HßyflH˜ ÉèÜ
í µ« Ǩ_~« _ç. ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞Å H’ã¨~ Jk
ã≤^Çú° O¨ K
° |« _ç =Ù~k.—— (2†23)
D ã¨ÇÍÅ∞#∞ D<®>˜=O°H∂í Z=O°¥ Z^°∞O’¯ÖËHí áÈÜ«∂O°∞. ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨)
HßÅ~Ö’ Q˘Ç¨ÊQ˘Ç¨Ê Hí=ÙÅ∞, O°KÜ
« µ`ŒÅ∞ D ã¨ÇÍÅ∞#∞ Z^°∞O’¯ÖËHí KÕ`∞Œ Öˇ`âÎË ÍO°∞.
XHí™®i Hß=ºÑ¨ÓO°~‚ H’ã¨~ ''H“ã¨O—∑ — J^论ܫµ~Ö’x "≥Ú^°>˜ 㨥H˜xÎ F K«O‡° Ѩ٠á⁄O°ÃÑ·
O®ã≤ HßÉÏQÀ_«Hí∞ ¢"ÕÖÏ_« nÜ«µ_«~ [iy~k. ^®xfl ѨÓi~K«_ÍxH˜ KÍÖÏ=∞~k
Hí=ÙÅ∞ „Ǩܵ« ufl~KÍO°∞. Hßx XHí¯~°∂ Hß=ºÑ¨ÓO°~‚ KÕܵ« ÖËHí áÈÜ«∂O°∞. P `ŒO∞° ÇÍ`Œ
P J^论ܫµ~ ѨÓiÎQå J=`Œi~z~k. ^®xfl K«¥ã≤ P Hí=ÙÅ∞ ã≤Qõ∞æ`À `ŒÅÅ∞
k~K«∞HÁx, Wk =∂#=O°K#« Z~`Œ=∂„`Œ~ Hß^°x „QõÇÏ≤ ~KÍO°∞.
„H©.â◊.727Ö’ [iy# =∞O’ ã¨~Ѷ¨∞@# Qõ=∞x~K«~_ç. „Ǩ[efl Jq∞`Œ~Qå
„ǨÉèÏq`Œ~ KÕã¨∞Î#fl Y∞O∑P<üx K«¥ã≤ HÁ~^°O°∞ ã¨`Œº=ºuOÕHí∞Å∞ WÖÏ~>˜^Õ =∞O’
„Qõ~^ä~° ~°zOKåÅx F Ǩ^H°ä ~í "ÕâÍO°∞. DǨxH˜ ÇÍO°∞ P HßÅ~Ö’ Q˘Ç¨Ê Ǩ~_ç`∞Œ _çQå
„Ǩãk≤ K
ú ~≥ k# W|∞flÖò =∞Mòáå¶ J<Ë =ºH˜xÎ ã¨~„Ǩk~KÍO°∞. J`Œ#∞ F ã¨~=`ŒûO°~Ö’<Ë
`Íh Ǩx ѨÓiÎ KÕ™®Î#x "åiH˜ Ǩg∞xzÛ O°K<« ® HßO®ºxH˜ LǨ„Híq∞~KÍ_«∞. PO°∞
=∂™®Å `ŒO∞° ÇÍ`Œ "åO°∞ Ǩx Z~`Œ =O°H∞í =zÛ~^À#x K«¥_«>ÏxH˜ J`Œx ^°QOæõ H° ∞í
"≥஧O°∞. P ã¨=∞Ü«µ~Ö’ J`Œ#∞ KÕuÖ’ HíÅ~, Hßy`ÍÅ∞ Ǩ@∞ìHÁx nO®…Ö’K«#Ö’
=Úxy L<®fl_«∞. J`Œx =Ú~^°∞ O®ã≤ z~KÕã≤# Hßy`ÍÅ∞ Qõ∞@ìÅ∞ QÆ∞@ìÅ∞Qå
Ǩ_=ç Ù<®flܵ. Hßx P =∞ǨO°KÜ
« µ`Œ Y∞O∑P<üx áÈe# XHí¯ "åHíº~ Hí∂_Í O®Ü«µÖËHí
áÈÜ«∂_«∞. J`Œ#∞ `Œ# Jã¨=∞O°÷`ŒHí∞ ã≤Qõ∞æǨ_«∞`Œ¥ F@q∞ J~wHíi~z P
O°K<« ®ÉÏ^躰 `Œ #∞~_ç `ŒÇC¨ Hí∞<®fl_«∞. (Mohammad, His life and Doctrine P.143,
by Wollaston)

ã¨r=ÉèÏ+¨Ö’ <Ë>˜H© ã¨∞O°H˜∆`Œ~
Y∞O∑P<ü 㨥Hí∞ÎÅ∞ "≥Ú`ŒÎ~ XHı™®i J=`Œi~K«ÖË^°∞. ã¨~^°O®ƒù#∞™®O°~ 23
ã¨~=`ŒûO®Ö’¡ J=`Œi~KÍܵ. ^≥·=„Ǩ=HíÎ =ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å¡~) `Œ#ÃÑ· Y∞O∑P<ü
㨥Hí∞Å
Î ∞ J=`Œi~z#ǨC_«ÖÏ¡ XHí ÖËYHí∞_çfl Ç≤eÇ≤~z J`ŒxKÕ "å>˜x JǨÊ>˜HÇí C¨ _«∞
O®Üµ~KÕ"åO°∞. O®ã≤# `ŒO°∞ÇÍ`Œ ÖËYHí∞_«∞ ^®xfl PÜ«µ#Hí∞ qxÇ≤~KÕÇÍ_«∞.
ÖËYHí∞_«∞ ã¨iQå O®âÍ_«x xO®÷i~K«∞Hí∞#fl `ŒO∞° ÇÍ`Œ PÜ«µ# P 㨥Hí∞eÎ fl XHíKÀ@
Éè„í ^°Çi¨ KÕÇÍO°∞.

20

(LáÈ^•…`O« )

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

JnQåHí W™®¡~ „áåO°~ÉèHí ßÅ~ #∞~KÕ #=∂*òÖ’ Y∞O∑P<ü 㨥Hí∞Å
Î ∞ `ŒÇʨ Hí∞~_Í
Ǩi~î KÍÅ#fl P^Õâ~◊ =Ù~_«@~=Å¡ ^≥=· „Ǩ=HíÎ ¢Ñ¨`º« Hõ∆ J#∞K«O∞° Å∞ Y∞O∑P<ü 㨥Hí∞eÎ fl
gÖˇ#· ~`Œ ZHí∞¯=Qå Hí~Oîã° ~Ψ KÕã∞¨ Hí∞<Ë"åO°∞. WHí K«^=° _«~, O®Ü«µ_«~ =zÛ# J<ËHí
=∞~k ã¨Ç¨cÅ∞ („Ǩ=HíÎ ¢Ñ¨`«ºHõ∆ J#∞K«O°∞Å∞) Y∞O∑P<üÖ’x qq^è° ÉèÏQåÅ#∞
ã¨fiÜ«µ~Qå O®ã¨∞HÁx ^®K«∞Hí∞<ËÇÍO°∞. WÖÏ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨ÅO¡ ) HßÅ~Ö’<Ë Y∞O∑P<ü
Éè„í ^°ÇO¨ K
° |« _ç~k.
P =∞ǨÏhÜ«µ∞x xO®º}~ `Œ~åfi`Œ PÜ«µ# "≥Ú^°>˜ „Ǩuxkè (Ybá¶å) ǨϢ[`ü
J|¥|HíO∑ ã≤nÌMò (O°l) qq^è° „áå~`ÍÖ’¡ =Ù#fl ǨǶ≤*òÅ (Y∞O∑P<ü 㨇O°ÎÅ)#~^°sfl
O®[^è®xH˜ O°ÇÊ≤ ~z, "≥Ú`Œ~Î „"å`Œ„Ǩ`∞Œ efl ¿ãHíi~z, „Ǩ=∂}|^°"ú ∞≥ #ÿ XHí ã¨~ѨÓO°‚
Y∞O∑P<ü „Ǩux „Qõ~^ä~° O°¥Ç¨~Ö’ O®Üµ~KÍO°∞. P `ŒO∞° ÇÍ`Œ =¸_«= Ybá¶å Ǩτ[`ü
L™®‡<ü (O°l) áåÅ<®HßÅ~Ö’ ^®x „Ǩ`Œ∞Å∞ fܵ~z JkèHßiHí~Qå =Úã≤¡~
[Qõ`∞Œ Ö
Î ’x Ü«∂=`Œ∞Î H©ÅHí „áå~`ÍÅHí∞ Ǩ~Ç≤OKå~°∞. "å>˜Ö’ O≥~_«∞ „ÇÍ`Œ„Ǩ`∞Œ Å∞
D<®_«∞ Hí∂_Í Ü«µ^è•`Œ^°ä ã≤u÷ Ö’ =Ù<®flܵ. Hß"åÅ~>Ë Z=O≥<· ® Y∞O∑P<ü =Ú„k`Œ
„Ǩu<˘Hí ^®xfl fã≤Ho≥ § P „"å`Œ „Ǩ`∞Œ Å`À áÈeÛ K«¥ã¨∞H’=K«∞Û. J~^°∞Ö’ "åiH˜
XHí¯ ã¨¥H˜Î, XHí¯ ÇÍHíº~, XHí¯ Ç¨^°~ Hß^°∞Hí^® z=iH˜ XHí¯ JHí∆O°~ Hí∂_Í `Ë_Í
Hí#Ǩ_^« ∞° .
Qõ`Œ â◊`ÍaÌ z=iÖ’ [O°‡hÖ’x =¸ºxK£ Ü«µ¥x=iû>©H˜ K≥~k# XHí ã¨~ã¨÷
=Úã≤~¡ [Qõ`∞Œ Ö
Î ’x qq^è„° áå~`ÍÅ #∞~_ç Ç≤Ï„r XHí>’â◊`ÍaÌ #∞~_ç 14= â◊`åaÌ
=O°Hí∞ qq^è° HßÖÏÖ’¡ O®Ü«µ|_ç# 42"ÕÅ „ÇÍ`Œ, =Ú„k`Œ „Ǩ`Œ∞efl ¿ãHíi~z~k.
"å>˜ÃÑ· Ü«∂Éè·ˇ Uà◊§áå@∞ ã¨∞nO°… Ǩiâ’^è#° [iÇ≤, z=iH˜ D „Ǩ`∞Œ Ö’¡ JK«∞Û`ŒÇC¨ Å∞
`ŒÇʨ ZÖÏ~>˜ `Ë_Í ÖË^x° `Œ# xÇıkHíÖ’ „ǨH>
í ~˜ z~k. D ã¨~ã¨÷ O≥~_«= „ǨÇ~¨ K«
Ü«µ∞^°ú ã¨=∞Ü«µ~Ö’ ÉÏ~|∞^®_«∞ÅHí∞ Qõ∞O°Üµ <®â◊#"≥∞ÿ #ǨÊ>˜H© nx Ǩiâ’^è<° ®
Ƕe¨ `ÍÅ∞ =∂„`Œ~ <Ë>H˜ © „ǨÇ~¨ K«~ #∞~_ç K≥iy áÈÖË^∞° .
áÈ`Ë Y∞O∑P<ü J=`Œi~z# JO°cÉèÏ+¨ WO®Mò #∞~_ç "≥ÚO®H’ =O°H∞í ^®^®Ñ¨Ù
Ü«∂Éè·ˇ H’@¡=∞~k „Ǩ[ÅHí∞ D<®>˜H© =∂`Œ$ÉèÏ+¨Qå L~k. JO°cÉèÏ+¨ "åºHíO}
° ~,
^®x Ǩ^H° ’â◊~, LKÍÛùO}
° , #∞_çHßO®Å∞ 1400 ã¨~=`ÍûO®Å #∞~_ç <Ë>H˜ © JÖÏQÕ
=Ù<®flܵ. P<®>˜ JO°|∞ƒÅ∞ D „Qõ~^ä®xfl K«kq ZÖÏ JO°~÷ KÕã∞¨ Hí∞<ËÇÍO’ D<®_«∞
Hí∂_Í JO°cÉèÏ+¨ Ziy#"åO°∞ nxfl K«kq JÖÏQÕ JO°~÷ KÕã∞¨ H’QõÅ∞Qõ∞`ÍO°∞.
D q^è~° Qå k=ºY∞O∑P<ü ^®x =¸ÅÉèÏ+¨Ö’, ^®x Jã¨Å∞ Ǩ^®Å`À ZÖÏ~>˜
=∂O°∞ÊÅHí∞, KÕO°∞ÊÅHí∞ Qõ∞iHßHí∞~_Í D<®>˜H© #¥O°∞âÍ`Œ~ ã¨∞O°H˜∆`Œ~Qå L~k.
^Õ=Ù_«∞ ã¨fiÜ«µ~Qå nx O°H}
∆í ÉÏ^躰 `Œ fã¨∞H’=_«~ =Å¡ nxH˜ Wxfl q^è®Å∞Qå Éè„í ^°`Í
Ü˵O®Ê@∞¡ [iQåܵ. (15:9, 75:16-19 㨥Hí∞Å
Î ∞ K«¥_«~_ç.) D HßO°}~Qå<Ë Y∞O∑P<ü
ZÖÏ~>˜ „Ǩ H ˜ ∆ á åÎ Å ∞, xH˜ ∆ á åÎ Å H≥ · < ® Qõ ∞ O° Ü µ~^° x q=∞i≈~K« _ ÍxH˜ Z=O° ¥
™®Ç¨Ïã≤~K«ÖËHí áÈ`Œ∞<®flO°∞.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(LáÈ^•…`O« )

21

â‹·e-ã¨~HíÅ#~
Y∞O∑P<üÖ’x 㨥Hí∞Å
Î ∞, J^论ܫ∂Å∞ Jq J=`Œi~z# „Hí=∞~Ö’ HßHí∞~_Í
F „Ǩ`˺Hí „Hí=∞~Ö’ "å>˜ Hí∂O°∞Ê [iy~k. ã¨fiÜ«µ~Qå ^≥·=„Ǩ=HıÎ (ã¨Å¡~) ^Õ=Ùx
P^Õâ~◊ `À Dq^è~° Qå ã¨~HíÅ#~ KÕܵ~KÍO°∞. ^≥=· ã¨~^Õâ~◊ J=`Œi~z# „Ǩu™®s
PÜ«µ# ÖËYHí∞_çfl Ç≤eÇ≤~z ^®xfl U J^论ܫµ~ (㨥O®)Ö’, U 㨥H˜Î `ŒO°∞ÇÍ`Œ
á⁄~^°∞ǨOK° ÍÖ’ J`ŒxH˜ q=i~KÕÇÍO°∞. JÖÏQÕ UJ^论ܫµ~ UJ^论ܫ∂xH˜ =Ú~^°∞
ÖËHí `ŒO∞° ÇÍ`Œ L~_ÍÖ’ Hí∂_Í ÖËYHí∞_çH˜ K≥ÇÊ≤ O®Üµ~KÕ"åO°∞. WÖÏ Y∞O∑P<ü Hí∂O°∞Ê
PÜ«µ# rq`ŒHßÅ~Ö’<Ë Ñ¨ÓO°Ü
Î µ~k. P „Hí=∞~Ö’<Ë <Ë>H˜ © „Ǩ[Å∞ Y∞O∑P<ü 㨥Hí∞eÎ fl
Hí~Oîã° ~÷¨ KÕã∞¨ H’=_«~, "å>˜x #=∂AÖ’ Ǩi~î K«_~« [O°∞Qõ∞`Œ¥ =™ÈÎ~k.
Y∞O∑P<ü ÉèÏë® â‹·e J^°∞ƒù`Œ=∞ܵ~k. nxfl Ƕ¨ÖÏ<® â‹·e Jx xiÌ+¨ì~Qå
¿ÑO˘¯#ÖË=Ú. Y∞O∑P<üÖ’x ÉèÏë® LO°=_ç, "å_ç, "Õ_ç JkfifÜ«µÇ‹∞#· q. J~^°∞=Å¡
HÁ~^°O∞° ÉèÏë®H’q^°∞Å∞ Wk „áåã¨Üµ« ∞Hí"Î ∞≥ #ÿ Qõ^º° =∞x, Qõ^º° O°¥Ç¨~Ö’ =Ù#fl Ǩ^º°
=∞x Jaè„áåÜ«µÇ¨_ͤO∞° . W~^°∞Ö’ Ǩ^®ºxH˜ L~_«=Åã≤# ÖÏHí}
∆ H˜ í xÜ«µu Un ÖËHí
áÈܵ<® ÉèÏ=Qõiƒù`"Œ ∞≥ #ÿ Ǩ^É° ~^è®Å∞, Híq`Í ã¨$+≤Ö
ì ’x #∞_çHßO°ÑÙ¨ =~Ѩ٠™⁄~ѨÙÅ∞,
Ǩ^®Å~HíO}
° Å∞ =∂„`Œ~ =Ù<®flܵ. JÖÏQÕ =∞O˘HíÇÑ·‹ Ù¨ Qõ^®ºxH˜ =Ù~_«=Åã≤# ÉèÏ=
Qå~cèOº° ~, ÉèÏ=ã¨=∞„Qõ`,Œ q+¨Ü∂« #∞jÅ#~, "åHߺŠǨ@∞`Œfi~ =∞#Hí∞ HÁ@ì=zÛ
#@∞¡ HíxÊ™®Îܵ. Jܵ<® Y∞O∑P<ü â‹e· „Qõ~^äO° K
° #« ÖÏ =Ù~_«^∞° . Wk ѨÓiÎQå „Ç¨ã~¨ Qõ
^èÀO°}˜Ö’ ™®Qõ∞`Œ∞~k. F xO°~`ŒO° „Ǩã¨~Qõ~! J#O°æà◊~Qå ™®QÕ =K«<®=∞$`Œ ^è®O°!

k"åºq+¨¯$u-J=`ŒO°} fO°∞
^≥=· ^Ò`Œfi~ (Prophethood) „áåO°~ÉèÏxH˜ ѨÓO°fi~ =∞ǨÏhÜ«µ =ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨)
`ŒO°K«∞Qå =∞H߯Ǩ@fl~ "≥Å∞ǨÅ∞#fl Ç≤ÏO® Qõ∞ǨÏHí∞ "≥o§ JHí¯_« ^≥·=z~`Œ#Ö’
x=∞Qõ∞flÅܵ L~_ËÇÍO°∞. FO’A L#fl@∞ì~_ç Qõ∞ǨÏÖ’ PÜ«µ# =Ú~^°∞ ǨÏOî®`Œ∞QÎ å
XHí =ºH˜Î „Ǩ`ŒºHí∆=∞ܵ ''K«^°∞=Ù—— J<®fl_«∞. =∞ǨÏhÜ«µ =ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å¡~)
Hí~QåO°∞Ǩ_«∞`Œ¥ ''<®Hí∞ K«^°∞=Ù O®^°∞, <Ë#∞ K«^°∞=ÙO®x"å_çfl—— J<®flO°∞. P =ºH˜Î
PÜ«µxfl Qõ>˜ìQå Jkq∞ =^°e, K«^°∞=Ù J<®fl_«∞. PÜ«µ# =∞m§ `Œ#Hí∞ K«^°=#∞
O®^°<®flO°∞. WÖÏ =¸_«∞™®O°∞¡ [iy~k. `ŒO∞° ÇÍ`Œ P =ºH˜Î J^°$â◊º"≥∞ÿ áÈÜ«∂_«∞.
P=ºH˜Î Qõ`~Œ Ö’ „Ǩ=HíÅ
Î ~^°iH© ^≥=· ã¨~^Õâ~◊ J~^°*ãË #≤ ^≥=· ^°¥`Œ l„cÖò (J֡Ƿ Ï≤ ).
D ã¨~Ѷ∞¨ @#`À =ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨) ÉèÜ
í µ« Ǩ_ç W~>˜H˜ =zÛ "åÖÏO°∞. ÉèÜ
í ∂« ~
^Àà◊#Å∞ `Œy#æ `Œ~åfi`Œ PÜ«µ# `Œ# ÉèÏO°º Yn*Ï (O°l)Hí∞ q+¨Üµ« ~ `ˇeÜ«µ*ËâÍO°∞.
P"≥∞ PÜ«µ#Hí∞ ^èO·≥ º° ~K≥ÇÊ≤ `Œ# |~^è∞° =Ù =O°MÏ a<ü<ÒǶÖ
¨ ò ^°QOæõ H° ∞í Ç≤Å∞K«∞H≥஧O°∞.
=O°MÏ „H≥ã· =Ψ , Ü«µ¥^° =∞`Œ„Qõ~^ä®Å#∞ Hßã≤=_«É’ã≤# Q˘Ç¨Ê Ǩ~_ç`∞Œ _«∞. PÜ«µ#
[iy# =$`ÍÎ~`Œ~ qx, P =ºH˜Î `ŒÇ¨ÊHí∞~_Í Qõ`Œ~Ö’ =¸™® „Ǩ=HíÎ (JÖˇ·Ç≤Ï)Hí∞
^≥=· ã¨~^Õâ~◊ J~^°*Ü
Ë µ« _ÍxH˜ =ã¨∞~Î _ç# ^≥=· ^°¥`Œ l„cÖòÜµË #x `ˇeÜ«µ*ËâÍ_«∞.

22

(LáÈ^•…`O« )

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

WÖÏ „áåO°~Éèí=∞ܵ~k ^≥·=ã¨~^ÕâÍ=`ŒO°} (kÇͺq+¨¯$u). P `ŒO°∞ÇÍ`Œ
^≥·=^°¥`Œ l„cÖò (JÖˇ·Ç≤Ï) XH’¯™®i =∂#"åHßO°~Ö’, =∞O˘H’¯™®i `Œ# x[
O°¥Ç¨~Ö’ =zÛ =ÚǨÏ=∞‡^ü =∞ǨÏhÜ«µ∞x (ã¨ÅO¡ )H˜ `ŒO∞° K«∞Qå ^≥=· ã¨~^Õâ~◊ J~^°
*Ëã∞¨ ~Î _ËÇÍO°∞. D k=ºã¨~^Õâ~◊ ã¨$+≤Hì Oí ΰ #∞~_ç ^≥=· ^Œ∂`Œ l„cÖò ^®fiO® =ÚǨÏ=∞‡^ü
„Ǩ=HíÎ (ã¨Å¡~) ǨÏ$^°Ü«µ Ƕ¨ÅHí~ÃÑ· J=`Œiã¨∞Î~k. JǨC_«∞ PÜ«µ# XHí q^è°Ç‹∞·#
qz„`Í#∞Éè∂í uH˜ Ö’#Ü˵ºÇÍO°∞.
XHí™®i PÜ«µ# X~>ˇ g∞^° „ǨÜ∂« }~ KÕã∞¨ ~Î >Ë ^≥=· ã¨~^Õâ~◊ J=`Œi~z~k.
D k"åºq+¨¯$u (Revelation) HíÅQõ*ãË #≤ ÉèÏO®xfl X~>ˇ Éèií ~K«ÖHË í J}yáÈ`Œ¥
JuHí+~ì¨ Qå xÅ^˘Hí∞¯H’ Qõey~k. XH’¯™®i k"åºq+¨¯$u Qõ}Qõ} =∞~@¥ Qõ~@
"≥∂`ŒÖÏ qxÊ㨥ΠJ=`Œiã¨∞~Î k. Jk ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ )Hí∞ J`Œº~`Œ ÉÏ^è•Hõ~O° QÍ
LO@∞~k. P `ŒO∞° ÇÍ`Œ ^≥=· „áÈHíΠ㨥Hí∞Å
Î ∞ PÜ«µ# 㨇$uǨ^~°ä Ö’ xezáÈ`Íܵ.
^≥·=„Ǩ=HíÎ ã¨f=∞}˜ Ǩτ[`ü PÜµë® (O°l) Hí^ä°#~ „ǨHßO°~ F™®i ^≥·=ã¨~^Õâ◊~
J=`Œiã¨∞#Î fl ã¨=∞Ü«µ~Ö’ P"≥∞ PÜ«µ# Ǩiã≤u÷ Qõ=∞x~KÍO°∞. JǨC_«∞ JǨiq∞`Œ
"≥∞#ÿ K«e L~_ç~k. Jܵ#ǨÊ>˜H© PÜ«µ# á¶åÅÉèÏQõ~ÃÑ· =ÚK≥Û=∞@Å∞ áÈâÍܵ.

Wu=$`ŒÎ~
D „Qõ~^ä°~ =∞x+≤x ^≥·#~k# rq`Œ =º=ǨO®Å #∞~_ç ã¨^® UHß~`Œ
Hí∞ǨÏO®Ö’¡H˜ fã≤Ho≥ § `ÍufiHí z~`Œ##∞ #¥iáÈ¿ã `Œ`fiŒ âÍG~ Hß^°∞. Wk ^Õ=ÙxH˜,
^®ã¨∞xH˜ =∞^躰 =Ù~_«=Åã≤# "åã¨qÎ Hí ã¨~|~^è®xfl „Ǩ^®è # Wu=$`Œ~Î Qå fã¨∞HÁx,
^®xH˜ |Å~ KÕHí∂OÕÛ~^°∞Hí∞ Hß=Åã≤# W`ŒO° J~âÍÅ#∞ LǨq+¨Ü«∂Å∞Qå
¿ÑO˘¯~@∞~k. J~^°∞=Å¡ W~^°∞Ö’ rq`Œ ã¨=∞㨺ÅHí∞ ã¨~|~kè~z# ã¨=∞ã¨Î
q+¨Ü∂« Å∞ =∞#Hí∞ HíxÇ≤™®Îܵ.
Wk ™®=∂lHí âÍG~ HßHíáÈܵ<®, W~^°∞Ö’ ã¨`ûŒ =∂[™®÷Ç#¨ Hí∞ J=ã¨O"° ∞≥ #ÿ
™®~Ѷ∞≤ Hí <®ºÜ«µ~, ã¨Éºíè `Íã¨~㨯$`Œ∞Å∞, H“@∞~aHí, Ç‹"· åÇ≤ÏHí q+¨Ü∂« Å∞ L<åflܵ.
Wk h`Œ∞Å∞ =e¡~KÕ huâÍG~ HßHíáÈܵ<® W~^°∞Ö’ =∂#=Ùefl hu=∞~`Œ∞Å∞Qå,
^≥=· cèuǨO∞° Å∞Qå fiÛk^°_Ì ÍxH˜ Hß=Åã≤# L#fl`Œ <ˇu· Hí xÜ«µ=∂=o L~k.
Wk Pi÷Hí ã¨=∞㨺efl Ǩi+¨¯i~KÕ JO°â÷ ÍG~ HßHíáÈܵ<® W~^°∞Ö’ ^è<° ®O°#˚ ,
^è#° qx ܡ∂QåÅ#∞ Qõ∞i~z K«iÛ~z Pi÷Hí <®ºÜ«∂xH˜ O®K«ÉÏ@ xi‡ã¨∞~Î k. D
„Qõ~^ä°~ O®[H©Ü«µ =º=ǨO®Å#∞ `ˇe¿Ñ O®[H©Ü«µâÍG~ HßHíáÈܵ<® O®[hu,
ǨiáåÅ#, Ü«µ∞^°ú~, ã¨~kè, *ÏfÜ«µ, J~`ŒO®˚fÜ«µ ã¨~|~^è®Å∞ "≥Ú^°Öˇ·#
O®[H©Üµ« =º=ǨO®Å#∞ Hí∂_Í ã¨Ê$tã¨∞~Î k.
XHí¯=∂@Ö’ K≥áåÊÅ~>Ë Wk rq`ÍxH˜ ã¨~|~kè~z# ã¨HÅ
õ O°~QåÖ’¡ ^Õ=Ùx
Ç≤Ï`Œ=Ùefl =∂#=ÙÅ =Ú~^°∞ ÃÑ>˜ì, ÇÍ>˜ q+¨Ü«µ~Ö’ =∞O°}®#~`ŒO°~ ^Õ=Ùx
=Ú~^°∞ ÉÏ^è°º`Œ =Ç≤Ï~K«=Åã≤ =Ù~@∞~^°x J_«∞Qõ_«∞Qõ∞<® J`Œ_çfl ÃÇÏK«Ûi~KÕ,

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(LáÈ^•…`O« )

23

LǨ^tÕ ~KÕ F qt+¨ª „Qõ~^äO° ®[~.
Hí#∞Hí D Pâ◊ܵ« ~ <ˇO"° OÕ ®Å~>ı, q^®ºi÷ `Œ# áåO „Qõ~^ä®xfl Ǩiãî ∞¨ #Î fl@∞¡ D
„Qõ~^ä®xfl x`Œº~ Ǩiî㨥ΠL~_Íe. D HßO°}~Qå<Ë nxH˜ ''Y∞O∑P<ü—— Jx
¿ÑO˘zÛ~k. J~>ı áåOî°º„Qõ~^ä°~, ǨOî°#ѨÙã¨ÎHí~, áåO®Ü«µ} „Qõ~^ä°~ J#fl=∂@. D
ÉèÏ=~Ö’ nxfl ǨO°}"Õ^°=∞x Hí∂_Í K≥ǨÊ=K«∞Û. Ç≤Ï~^°¥=∞`Œ „Qõ~^ä®Ö’¡x HÁxfl
Éèqí +¨º`ü „ǨH@
í #efl Ǩije¿ãÎ, "å>˜Ö’ „Ǩ™®Îq~K«|_ç# ǨO}
° "Õ^~° Y∞O∑P<Ë Jܵ
L~_«=K«Û#fl J#∞=∂#~ Hí∂_Í HíÅ∞Qõ∞`Œ∞~k.
U"≥∞#ÿ ǨÊ>˜H© Y∞O∑P<ü Ü«∂=`Œ∞Î =∂#ÇÍo H’ã¨~ J=`Œi~z# J~u=∞ ^≥=·
„Qõ~^ä~° . Wk „ǨÇ~¨ K« =∂#=ÙÅ~^°i L=∞‡_ç™⁄`Œ∞.Î nxÃÑ· U XHí¯ *ÏuH©, =O®æxH©
Qõ∞`ÍÎkèǨ`Œº~ ÖË^°∞. Qåe, hO°∞, 㨥O°ºO°t‡ "≥Ú^°Öˇ·# „ǨHí$u =#O°∞efl =∂#=Ù_«∞
ZÖÏ qxܡ∂y~K«∞HÁx „ǨÜ∂ˇ [#~ á⁄~^°∞`Œ∞<®fl_À Y∞O∑P<ü =Å¡ Hí∂_Í JÖÏQÕ
„Ǩܡ∂[#~ á⁄~^°=K«∞Û. Wk WǨÏÖ’Hí~Ö’ =∂#=ÙÅ =∂O°æ^°O°≈#~ H’ã¨~,
ǨO°Ö’Hí~Ö’ "åi =ÚH˜Î "≥∂H∆ßÅ H’ã¨~ ã¨OÕfiâ◊fiO°∞_«∞ Ǩ~Ç≤# UH≥·Hí Ç≤Ï`ŒÇÍ}˜.
W~^°∞Ö’ ã¨`ͺ<Ëfi+¨H∞í ÅHí∞ Pã¨HHΘ Oí Ç° ∞‹ #· J<ËHí q+¨Ü∂« Å∞ L<®flܵ. J~^Œ∞=Å¡
ã¨`ͺxfl „¿Ñq∞~z, "≥∂H∆ßxfl H’O°∞Hí∞<Ë „Ǩu XHí¯O°¥ Híhã¨~ XHí¯™®Ô~<· ® „ǨâÍ~`Œ~Qå
PÖ’z~z nxfl J^躰 Ü«µ#~ KÕܵ« =Åã≤# J=ã¨O~° Z~`«~Ú<® =Ù~k.

J|∞Öò WO®Êù<ü
(J#∞ÇÍ^°H∞í _«∞)

ã¨~H˜á∆ åÎÅ∞ (Abbreviations)

ã¨Å~¡ (ã¨ÅÖ
¡ Ï¡Çï¨ J֡Ƿ Ï≤ =ã¨Å~¡ )´ PÜ«µ#ÃÑ· âÍ~f™œÉèÏQåºÅ∞ =i¬~K«∞QåHí.
✦ JÖˇÇ
· Ï≤ (J֡Ƿ Ï≤ ã¨ûÖÏ~)´ PÜ«µ#Hí∞ âÍ~u HíÅ∞Qõ∞QåHí.
✦ O°l (O°lÜ«µÖÏ¡Çï
¨ J#∞›)´ PÜ«µ# Ǩ@¡ ^Õ=Ù_«∞ „Ǩã#¨ ∞fl_«=ÙQåHí.
✦ O°ÇϨ ‡Öˇ· (O°ÇϨ ‡`Œ∞ÖÏ¡ÇÏ≤ JÖˇÇ
· Ï≤ )´ PÜ«µxfl ^Õ=Ù_«∞ HíO∞° }˜~K«∞QåHí.
✦ #.â◊. (#|g â◊H~í )´ ^≥=
· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) =∞n<®Hí∞ =Åã¨áÈHí =Ú~^°∞ =∞H߯֒
Qõ_Çç #≤ Ǩ^=° ¸_Ë~_«¡ HßÅ~
✦ Ç≤Ï.â◊. (Ç≤Ï„r â◊H~í )´^≥=
· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) =∞H߯ #∞~_ç =∞n<®Hí∞ =Å㨠(Ç≤Ï„[`ü
KÕã)≤ =zÛ#ǨÊ>˜ #∞~_ç „áåO°~Éè=í ∞~Ú HÁ#™®Qõ∞`Œ∞#fl HßÅ~.

Z

24

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

J=`ŒO}
° : =∞H߯

1.„áåO°~Éèí~(á¶êuǨ)

㨥Hí∞ÎÅ∞: 7

D J^论ܫ∂xfl ''á¶åuǨ—— („áåO°~Éèí~) J~>ÏO°∞. J~>Ë k=ºY∞O∑P<üHí∞ Wk
„áåO°~Éèí J^论ܫµ~ Jx JO°÷~. Wk =∞ǨÏhÜ«µ =ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å¡~) ^≥·=„Ǩ=HíÎQå
xÜ«µq∞~K«|_ç# „áåO°~Éèí HßÅ~Ö’ J=`Œi~z~k. D J^论ܫµ~Ö’ ÉèíHí∞Î_«∞ `Œ#
„ǨÉèí∞=Ù#∞ ã¨∞Îu~z `Œ#Hí∞ O°∞A=∂O°æ~ K«¥Ç¨=∞x "Õ_«∞Hí∞~>Ï_«∞. ^®xH˜ ã¨=∂^è®#~
Qå ^Õ=Ù_«∞, h=Ù H’O°∞`Œ∞#fl O°∞A=∂O°æ~ W^Õ#~@¥ "≥Ú`ŒÎ~ Y∞O∑P<üx ÉèíHí∞Îx
=Ú~^°∞ L~K«∞`Í_«∞.

HíO∞° }®=∞Ü«µ∞_«∞, Hí$áå™®QõO∞° _«Üµ# JÖÏ¡ÇÏπ ¿ÑO°∞`À „áåO°~Éè~í .
ã¨=∞ã¨Î Ö’HßÅHí∞ ™®fiq∞, „ǨÉ∞íè =Ù Jܵ# JÖÏ¡ÇÏπ Hˆ ã¨HÅ
í q^è®Å „Ǩâ~◊ ã¨Å∞
â’aè™®Îܵ. PÜ«µ# HíO°∞}®=∞Ü«µ∞_«∞, Hí$áå™®QõO°∞_«∞. ǨO°Ö’Hí qKÍO°} k<®xH˜
JkèÇu¨ Hí∂_Í PÜ«µ<Ë. (1-3)
^ÕÇÍ! "Õ1∞=Ú x<Ëfl PO®kèã∞¨ <Î ®fl=Ú. h ã¨Ç¨ Ü«µ"Õ∞ Ji÷ã∞¨ <Î ®fl=Ú. =∂Hí∞ O°∞A
=∂O°~æ K«∂ѨÙ. h P„QõÇ¨ xH˜ Qõ∞O°Üµ ^®i`ŒÇÊ≤ #ÇÍi =∂O°~æ HßHí∞~_Í, h J#∞„QõÇ¨

xH˜ áå„`Œ∞Ö~Ú#ÇÍi =∂O°"æ ∞Õ =∂Hí∞ K«¥Ç≤~K«∞. (4-7)
1. Ü«∂=`Œ∞Î =∂#ÇÍox ã¨$+≤~ì z, áÈ+≤~z, áåe~KÕ ^Õ=Ù_«∞ =∂„`Œ"∞Õ =∂#=ÙÅHí∞ ã¨~Ô #·
O°∞A=∂O°~æ (rq`« q^è®#~) K«¥Ç¨QÅ
Æ ∞æ`å_«∞. J~^°∞=Å¡ PÜ«µ# =∂„`Œ"∞Õ PO®^è#° Hí∞ JO°∞›_«∞.
q∞ye# ÇÍO°~`Í ã¨$+≤`ì ÍÅ∞, ^®ã¨∞Å∞, áåe`Œ∞Å∞ =∂„`Œ"∞Õ . JÖÏQÕ =∂#=ÙÅ∞ ǨO㰠ʨ O°~
ã¨Ç¨ Ü«µ ã¨ÇϨ HßO®Å∞ J~^°*ãË ∞¨ Hí∞~@∞#flǨÊ>˜H© Jã¨Å∞ ã¨Ç¨ Ü«µ~ KÕ¿ãÇÍ_«∞ ^Õ=Ù_«∞ =∂„`Œ"∞Õ .
Hí#∞Hí =∂#=ÙÅ∞ `Œ=∞ J=ã¨O®Å H’ã¨~ PÜ«µxfl =∂„`Œ"∞Õ Ji÷~KÍe.
UHıâfi◊ O° ÉèÏ=~ „Ǩu =∂#=Ùx <ˇ[· ~Ö’<Ë "Õà¥◊ §x L~k. Jܵ`Ë PK«O}
° Ö’<Ë J<ËHí
=∞~k D ã¨`ͺxH˜ Hí@∞ì|_ç L~_«ÖHË í áÈ`Œ∞<®flO°∞. XHı ^Õ=Ù_çfl PO®kèã∞¨ <Î ®fl=∞x K≥|∞`Œ¥<Ë
HÁxfl KÕ+Å
ì¨ ^®fiO® |Ǩï^≥Ç· ’áåã¨#Hí∞ áåÅÊ_«∞`Œ∞<®flO°∞. nxHí~`Œ>H˜ © HßO°}~ kÇͺq+¨¯$u
(Revelation)x á⁄~k# ^≥=
· „Ǩ=HíÅ
Î #∞ Qõ∞iÎ~K«Háí È=_«~† Qõ∞iÎ~z<® ÇÍi É’^è#° Å#∞ =∂iÛ
"Õܵ« _«~, ÃÑ_«O®÷Å∞ fÜ«µ_«~† PÜ«∂ =∂O°∞ÊÅHí∞, ÃÑ_«O®÷ÅHí∞ ''㨿ÇÏ`Œ∞HíÇ∞‹ #· —— ™®Hí∞Å∞ K«¥Ç≤
`Œ=∞ ÇÍ^°#ÖË x[=∞x xO°¥Ç≤~K«_ÍxH˜ =$^è® „ǨÜ∂« ã¨Ç_¨ @
« ~ [O°∞Qõ∞`À~k.
^Õ=Ùà◊∞§ J<ËH=í ∞~k L<®flO°x ÉèÏqOz#ǨC_«∞ ''HíÃã·‡ ^Õ"åÜ«µ ǨÏqë® q^è=Õ ∞?—— (U
^Õ=ÙxH˜ =∂ ǨÏqã¨∞ûÅ x=fi=Öˇ#∞?) J<Ë „Ǩâfl◊ L^Œ~Úã¨∞~Î k. D ¢Ñ¨ÑO¨ KåxH˜, WHí¯_ç ã¨∞Y
^°∞óMÏÅ =º=ã¨H÷ ∞í HßO°}~ ''UH’„|Ǩχ"Õ∞—— Jx xO®÷i~K«∞Hí∞#flǨC_«∞ ''P„|Ǩχ ÅHí}
∆ ®Å∞
Uq?—— J<Ë =∞O’ „Ǩâfl◊ L^°ƒqù ã¨∞~Î k. P „|Ǩχ ÅHí}
∆ ®Åhfl Hõey=Ù#fl ã¨=∞„Qõ Ǩ^Ç° ∞ı ''JÖÏ¡ÇÏπ ——.
'JÖò{WÖÏÇπÏ— J<Ë O≥~_«∞Ǩ^®Å∞ HíÅã≤ XHı ^Õ=Ù_«∞, The God J<Ë ÉèÏ=O ã¨∞Êùi~KÕÖÏ
'JÖÏ¡ÇÏπ — J<Ë Ç¨^~° UO°Ê_ç~k. D Ǩ^"° ∞Õ P â◊∞^°ú UHí „|ǨχHí∞ <®=∞ÇÍK«H"í ∞≥ áÿ Èܵ~k.
''WÖÏÇπÏ—— J~>Ë PǨ^° ã¨=∞Ü«µ~Ö’ P^°∞Hí∞<ËÇÍ_«∞, ÉèÜ
í ∂« ~^Àà◊#Å∞ Híey#ǨC_«∞ âÍ~u
ã≤÷q∞`ÍÅ∞ „Ǩ™®k~KÕÇÍ_«∞, Híë®ìÅ#∞ Hí_«`ËiÛ ã¨∞MÏxflKÕÛÇÍ_«∞, â◊O°}∞QÀi#ÇÍiH˜ P„â◊Ü«µ
q∞KÕÛÇÍ_«∞, H’iHíÅ#∞ fOÕÛÇÍ_«∞ Jx <®<®O®÷Å∞ L<®flܵ. JO°cÉèÏ+¨Ö’ D Ǩ^®ÅÖ’
PkèHºí `Í ÉèÏ=~ (Supremacy) Hí∂_Í Wq∞_ç L~k.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(LáÈ^•…`O« )

25

PkèHíº`Œ L#fl KÀ>˜Hı J=ã¨O®O°∞÷Å∞ Qõ∞q∞Hí∂_«@~ ã¨Ç¨Ï[~. Hí#∞Hí PkèHíº`Œ Híey
L#fl"å_«∞ JO°∞Å
÷ Hí∞ PO®^è∞° º_«Üµ áÈ`Í_«∞. D q^è~° Qå 'WÖÏÇπÏ— J<Ë Ç¨^~° Ö’ Ji÷~K«^y° #
ÇÍ_«∞, PO®kè~K«^y° #ÇÍ_«∞, P„â◊ܵ« q∞KÕÛÇÍ_«∞, PǨ^Å
° "≥ÚHí∞¯ÅÇÍ_«∞ J<Ë JO®÷Å∞ L<®flܵ.
|Ǩï^≥Ç· ÍO®^躰 ÉèÏ=~ Híey# ÇÍO°~`Í D JO®÷ÅÖ’<Ë J™®^è®O°} â◊HΘ L~^°x ÉèÏqOz# „Ǩu
ã¨$+≤ì`Íxfl (Creature) ѨÓl~K«_«~ „áåO°~aè~KÍO°∞. z=iH˜ UHıâ◊fiO° ÇÍ^°∞Å=∞x
K≥ÇC¨ Hí∞<ËÇÍO°∞ Ãã·`~Œ UHß„Qõ`Œ H’ã¨=∞<À, ÖË^® ^Õ=ÙxH˜ „ǨuO°¥áåÅ<À ÉèÏq~z ã¨$+≤Ñì Ó¨ [Hí∞
JÅÇÍ@∞Ǩ_ͤO∞° .
Jܵ`Ë W™®¡~ UHıâfi◊ O°ÇÍ^®xH˜ ã¨~|~kè~z qâÍfi™®xH˜, PK«O}
° Hí∞ =∞^躰 L#fl D
Ç‹O· ∞° ^论xfl Y~_ç~z~k. P 'WÖÏÇπÏ— (PO®^è∞° º_«∞) XHí¯_Ë#x, PÜ«∞# `«Ñʨ "Õ~ˆ P~å^è∞Œ º_»∞
ѨÓ[hÜ«Ú_»∞ ÖË_x» , PÜ«µ<Ë 'JÖÏ¡ÇÏπ — Jx #=∞‡_«~`À áå@∞ PK«O}
° s`ͺ Hí∂_Í P XHí¯_ç<Ë
PO®kè~KÍÅx, PÜ«µ<Ëfl "Õ_∞« H’ÇÍÅx, rq`Œ~Ö’x „Ǩu =º=ǨO°~Ö’#¥ PÜ«µ# P[˝Å#∞
=∂„`Œ"∞Õ tO°™®=Ç≤Ï~KÍÅx K≥|∞`À~k.
=∞Ǩ„Ǩ=HíÎ =ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å~¡ ) XHí ǨÏnã¨∞Ö’ ^Õ=Ùx =∂@Å∞ WÖÏ `ˇeáåO°∞:
''<® ^®ã¨∞ÖÏO®! <Ë#∞ =∂O°~æ K«¥Ç≤#ÇÍ_«∞ `ŒÇʨ g∞Ö’ „Ǩu XHí¯_«¥ =∂O°qæ Ç‘Ï#∞_Ë.
J~^°∞=Å¡ ã¨<®‡O°~æ K«¥Ç¨=∞x ##∞fl "Õ_∞« H’~_ç, <Ë#∞ g∞Hí∞ ã¨<®‡O®æ=Å~|# |∞kú „Ǩ™®k™®Î#∞.
<® ^®ã¨∞ÖÏO®! <Ë#∞ Láåkè „Ç¨™®k~z#ÇÍ_«∞ `ŒÇʨ g∞Ö’ „Ǩu XHí¯_«¥ Hí∞∆ `̓kè`∞Œ _Ë. Hí#∞Hí
Láåkè „Ç¨™®k~K«=∞x ##∞fl "≥ÚO°ÃÑ@∞ìH’~_ç, <Ë#∞ g∞Hí∞ Láåkèx™®Î#∞. <® ^®ã¨∞ÖÏO®! <Ë#∞
=„™®ÎÅ∞ „Ǩ™®k~z#ÇÍ_«∞ `ŒÇʨ g∞Ö’ „ǨuXHí¯_«¥ =GqÇ‘Ï#∞_Ë. Hß=Ù# =¢™®ÎÅ∞ „Ǩ™®k~K«
=∞x ##∞fl Ji÷~K«~_ç, <Ë#∞ g∞Hí∞ =„™®ÎÅ∞ „Ǩ™®k™®Î#∞. <® ^®ã¨∞ÖÏO®! g∞Ö’ „Ǩu XHí¯_«¥
OÕܵ~|=à◊∞§ áåáåÅ∞ KÕã∞¨ #Î flÇÍ_Ë. <Ë#∞ g∞ áåáåÅhfl Híq∆ ∞™®Î#∞. Hí#∞Hí g∞O°∞ áåǨH=∆í ∂Ǩ}
H’ã¨~ ##∞fl „áåi÷~K«~_ç, <Ë#∞ g∞ áåáåÅ∞ Híq∆ ∞™®Î#∞.—— (=Úã≤O¡ )
^≥"· å~å^è#Œ Ö’¡ #=∂*ò ZO`À =ÚYº"≥∞#ÿ P~å^è#Œ . x[^≥"· åxfl QÆ∞iÎOz# `«~∞° "å`« ^•x
¢H˜Ü∂« `«‡Hõ ~°∂ѨOÖ’x "≥Ú@ì"Ú
≥ ^Œ\˜ JOâ◊O #=∂*ò =∂¢`«"∞Õ . ^Õ=Ù_»∞ `«# ¢Ñ¨=HõÅ
Î ‰õΩ ‰õÄ_®
D q+¨Ü∂« <Õfl É’kèOKå_»∞. PÜ«∞# =¸™ê ¢Ñ¨=HõÎ (J֡Ƿ Ï≤ )x ã¨OÉ’kèã∂¨ Î WÖÏ P^ÕtOKå_»∞:
''<Õ<Õ ^Õ=Ù_çfl, <Õ#∞ `«Ñʨ =∞~À P~å^è∞Œ º_»∞ ÖË_∞» . Hõ#∞Hõ h=Ù #<Õfl P~åkèOK«∞. ##∞fl
㨇iOK«_®xH˜ #=∂*ò ™ê÷ÑO≤ K«∞.—— (Y∞~üP<£–2:14)
^≥=· ¢Ñ¨=HõÎ =ÚǨÏ=∞‡^£ (ã¨ÅO¡ ) ‰õÄ_® #=∂*ò ¢áê=ÚMϺxfl q=iã¨∂Î WÖÏ J<åfl~°∞:
''qâßfiã≤H,˜ Jqâßfiã≤H˜ =∞^躌 "åi^ŒiÌ x "Õ~∞° KÕ¿ã ǨÏ^Œ∞Ì #=∂*Ë.—— (=Úã≤O¡ )

Z

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O
J=`ŒO}
° : =∞n<®

26

2. QÀ=Ù (|Y~å)

㨥Hí∞ÎÅ∞: 286

D J^论ܫ∂xfl ''|YO®—— (QÀ=Ù) J~>ÏO°∞. WO^Œ∞Ö’x J`ŒºkèHí 㨥Hí∞ÎÅ∞
^≥·=„Ǩ=HíÎ (ã¨Å¡~) =∞Hͯ #∞O_ç =∞n<®Hí∞ =Å㨠=zÛ# ¢áê~°OÉèí HÍÅOÖ’ qaè#fl
ã¨~^°O®ƒùÅÖ’ J=`Œi~KÍܵ. q∞ye# 㨥Hí∞ÎÅ∞ P `ŒO°∞ÇÍ`Œ ^≥·=„Ǩ=HíÎ (ã¨Å¡~)
rq`ŒÑ¨Ù z=i HßÅ~Ö’ J=`Œi~KÍܵ.
^≥·=„Ǩ=HíÎ (ã¨Å¡~) =∞n<® =zÛ# `ŒO®fi`Œ JHí¯_ç Ü«µ¥^°∞Å∞ ã¨`Œº=∂O°æ~Ö’
PÜ«µ#Hí∞ J=O’^è°Hí∞Å∞Qå xeKÍO°∞. JnQåHí „áåǨ~zHí Çͺ"≥∂ǨÏ~, ™®fiO°÷„Ǩܡ∂
*<®Å Ta #∞~_ç |Ü«µ@Ǩ_Ö
« HË í áÈܵ# HíÇ@
¨ qâÍfiã¨∞Å∞ Hí∂_Í ã¨`ºŒ =∂O®æxfl
xO’kè~K«_ÍxH˜ =Úã≤¡~ "Õ+¨^è®O°}Ö’ O°HíO°HßÅ Hí∞„@Å∞ Ǩ#fl_«~Ö’ x=∞Qõ∞flÖˇ·
áÈÜ«∂O°∞. J~KÕ`« WÖÏ~>˜ Ü«µ¥^°∞Å∞, HíǨ@ qâÍfiã¨∞efl ^®iH˜ fã¨∞Hí∞O®=_ÍxH˜
D 㨥Hí∞ÎÅ∞ J=`Œi~KÍܵ. J^Õ ã¨=∞Ü«µ~Ö’ qâÍfiã¨∞ÅHí∞ ã¨=Úz`Œ 㨥K«#Å∞,
ã¨~^°O’ƒùz`ŒÇ‹∞·# Ç≤Ï`Œ=ÙÅ∞ Hí∂_Í W=fi|_ͤܵ.
=∞O’Ç‹·Ñ¨Ù =∞H߯ |Ǩï^≥·ÇÍ^è°Hí∞Å∞ Ü«µ¥^°∞Å „áÈ`ÍûǨÏ~`À =Úã≤¡~ÅÃÑ· =∂>˜
=∂>˜H˜ HßÅ∞^°∞=fi_ÍxH˜ „Ǩܫµufl~KÕÇÍO°∞. WÖÏ~>˜ H˜¡+¨ì Ǩiã≤÷`Œ∞Ö’¡ =Úã≤¡~ÅHí∞
^è≥·O°º~ Híey~z, ÇÍix ^°∞+¨ìâ◊Hí∞ÎÅHí∞ =ºuOÕHí~Qå ^è°O°‡áÈO®>ÏxH˜ ã¨=∂Ü«µ`ŒÎ ǨO°K«
=Åã≤ =zÛ~k. "ÕO˘HíÇ‹·Ñ¨Ù #¥`Œ# ã¨=∂*Ïq+¨¯O°}Hí∞ J=ã¨O°Ç‹∞·# P^ÕâÍÅ∞ Hí∂_Í
W~^°∞Ö’ W=fi|_ͤܵ.

HíO∞° }®=∞Ü«µ∞_«∞, Hí$áå™®QõO∞° _«Üµ# ^Õ=Ùx ¿ÑO°∞`À „áåO°~Éè~í
JeѶ-π ÖÏÇò√-g∞Çò√.1 Wk ZÖÏ~>˜ ã¨~^ÕÇ¨ xH˜ P™®¯O°~ÖËx (^≥=· ^°`)ÎŒ „Qõ~^ä~° .
D „Qõ~^ä°~ ÉèíÜ«µÉèíHí∞ÎÅ∞ HíÅÇÍiH˜ O°∞A=∂O°æ~ K«¥Ñ¨Ù`Œ∞~k. ÇÍO°∞ JQÀK«O®Å∞,
Jf~„k Ü«∂Å#∞ qâ◊fiã≤™®ÎO∞° †2„áåO°÷# (=º=ã¨÷)#∞ ™®÷Ç≤™®ÎO°∞† "Õ∞=Ú „Ǩ™®k~z#
ã¨~Ǩ^° #∞~_ç (=∂ =∂O°~æ Ö’) YO°∞ÛÃÑ_«`ÍO°∞† hÃÑ· J=`Œi~z# D „Qõ~^ä®xfl, hHí∞
° ’Hßxfl
ѨÓO°fi~ Qõ`„Œ Ǩ=HíÅ
Î ÃÑ· J=`Œi~z# „Qõ~^ä®Å#∞3qâ◊fiã≤™®ÎO∞° . ÃÑ·QÍ ÇÍO°∞ ǨOÖ
1. Wq HÁxfl J^论ܫµÅHí∞ „áåO°~Éè~í Ö’ L~_Ë c*ÏHíO∆ ®Å∞. ѨÓO°fi~ JO°cƒ ™®Ç≤Ï`Œº~Ö’
Hí∂_Í WÖÏ~>˜ ã¨~„Ǩ^®Ü«µ~ L~_Ëk. HßÅ„HíÇ∞ı }® Wk Hí#∞=∞O°∞Q≥· áÈܵ~k. J~^°∞=Å¡
ÉèÏ+¨ºHßO°∞Å∞ nx ÉèÏÇÍxfl W^°q∞`Œ~÷ Qå xOÕtÌ ~K«ÖHË áí ÈÜ«∂O°∞. Jܵ`Ë J~`Œ=∂„`Í# Y∞O∑P<üx
JO°~÷ KÕã∞¨ H’=_«~Ö’ ZÖÏ~>˜ Ö’@∞O®^°∞. D c*ÏHíO∆ ®Å∞ 29 J^论ܫ∂ÅÖ’ L<®flܵ. (2,
3, 7, 10-15, 19, 20, 26-32, 36, 38, 40-46, 50, 68 J^论ܫ∂Å∞ K«¥_«~_ç.)
2. JQÀK«O®Å∞ J~>Ë WHí¯_« =∂#= *Ï˝<~Ë „kÜ«∂ÅHí∞ Jf`ŒÇ∞‹ #· q+¨Ü∂« Åx JO°~÷ .
L^®Ç¨ÏO°}Hí∞: ^Õ=Ù_«∞, PÜ«µ# Qõ∞}Qõ}®Å∞, ^≥·=^°¥`ŒÅ∞, kÇͺq+¨¯$u (Revelation)
Ç≤„`Œ∞Ö’Hí~, ã¨fiO°#æ O°HßÅ∞ "≥Ú^°Ö#·ˇ q. g>˜x Qõ∞i~z kÇͺq+¨¯$u ^®fiO® „¿ÑO°} á⁄~k#
^≥=· „Ǩ=HíÅ
Î Hí∞ =∂„`Œ"∞Õ `ˇÅ∞ã¨∞. J~^°∞=Å¡ =∂#=ÙÅ∞ ^≥=· „Ǩ=HíÅ
Î ÃÑ· #=∞‡Hí~`À g>˜x qâ◊fi
ã≤~K«=Åã≤ L~@∞~k.
3. J~>Ë Y∞O∑P<üÖ’ `ˇeÜ«µ*Ëܵ« |_ç# `“O®`ü, Wh˚Öò "≥Ú^°Ö#·ˇ „Qõ~^ä®Å`À áå@∞
Y∞O∑P<üÖ’ „Ǩ™®Îq~K«|_«x W`ŒO° =∞`Œ„Qõ~^ä®Å∞ Hí∂_Í Jx JO°~÷ . ^Õ=Ù_«∞ „Ǩu Ü«µ∞Qõ~Ö’,

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(2. |Y~å)

27

4

Hí∂_Í qâ◊fiã≤™®ÎO∞° . JÖÏ~>˜ ^≥=· cèuǨO∞° ÖË `Œ=∞ „ǨÉ∞íè =Ù #∞~_ç =zÛ# O°∞A=∂O°~æ
Ö’ #_çKÇı ÍO°∞.5JÖÏ~>˜ÇÍOÕ ™®Ç¶Å
¨ º~ K≥~^ÕÇÍO°∞† "≥∂Hí~∆ á⁄~^ÕÇÍO°∞. (1-5)
Hí#∞Hí h=Ù ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞Å#∞ ÃÇÏK«Ûi~z<®, ÃÇÏK«Ûi~K«Hí áÈܵ<® XHí>.ı
ÇÍO°∞ Z#fl\˜H© qâ◊fiã≤~K«O°∞. ^Õ=Ù_«∞ ÇÍi ǨÏ$^°Ü«µ HíÇÍ>ÏÅ∞ =¸ã≤"ÕâÍ_«∞.
ÇÍi K≥=ÙÅHí∞ ã‘Å∞ "ÕâÍ_«∞. ÇÍi Híà§◊ ÃÑ· á⁄O°Å∞ Hí=∂‡Üµ. WHí ÇÍiH˜ f„=Ç‹∞#·
(#O°H)í Ü«∂`Œ# `ŒÇʨ ^°∞. (6,7)
HÁ~^°O°∞ ^≥·ÇÍxfl, ǨO°Ö’Hßxfl qâ◊fiã≤~KÍ=∞x K≥ǨCHí∞~>ÏO°∞.6 Hßx ÇÍO°∞
x[Ç‹∞·# qâÍfiã¨∞Å∞ HßO°∞. ÇÍO°∞ ^Õ=Ù_çfl, qâßfiã¨∞Å#∞ "≥∂ã¨y~ǨEã¨∞Î<®flO°∞.
x*ÏxH˜ ÇÍO°∞ `Œ=∞#∞ `Í"Õ∞ "≥∂ã¨y~K«∞Hí∞~@∞<®flO°∞. P ã¨~Qõu ÇÍO°∞ „QõÇÏ≤ ~K«_~«
ÖË^°∞. ÇÍi ǨÏ$^°Ü«∂ÅÖ’ XHí q^è°"≥∞ÿ# O’Qõ~ =Ù~k. ^Õ=Ù_«∞ ^®xfl =∞i~`Œ
=ÚkOÕÖÏ KÕâÍ_«∞. ÇÍi Jã¨`ºŒ „¿ÑÖÏǨ#ÅHí∞Qå#∞ ÇÍi H’ã¨~ (#~°HOõ Ö’) ^°∞O°ƒOù °
Ü«∂`Œ# HßK«∞HÁx =Ù~k.
„Ǩu *ÏuÖ’#¥ ^≥=· „Ǩ=HíÅ
Î #∞ „ǨÉqíè ~Ǩ*âË Í_«x Y∞O∑P<ü =∞O˘Hí KÀ@ `ˇeÜ«µ*Ë™ÈÎ~k. J~>Ë
PÜ«∂ ^ÕâÍÖ’¡, *Ï`Œ∞Ö’¡ Hí∂_Í k=º„Qõ~^ä®Å∞ J=`Œi~z L~_«=K«∞Û. HßHíáÈ`Ë Qõ`Œ~Ö’
J=`Œi~z# „Qõ~^ä®Å∞ ÉèÏ=ǨO~° Qå `ÍO°∞=∂O°Ü∂« ºÜ«µx, „ǨHá∆˜ åÎÅHí∞, xH˜á∆ åÎÖHí∞ Ö’#Ü«∂ºÜ«µx
Y∞O∑P<ü ^®fiO® `ˇÅ∞™ÈÎ~k.
J~^°∞=Å¡ =Úã≤¡~Å∞ Y∞O∑P<üÖ’ „Ǩ™®Îq~K«|_«x =∞`« „Qõ~^ä®Å#∞ Jã¨Å∞ ^≥·=
„Qõ~^ä®Å∞ Hß=x "≥Ú~_çQå xO®Híi~K«_ÍxH˜ gÖË^¡ ∞° . qq^è° HßÖÏÖ’¡, qq^è° *Ï`Œ∞Ö’¡ Ü«∂=`Œ∞Î
=∞`Œ„Qõ~^ä®Å#∞ ^Õ=Ù_Ë J=`Œi~Ǩ*âË Í_«∞ Qõ#Hí, ÇÍ>˜Ö’ U XHí¯ =∞`Œ„Qõ~^ä®xfl xO®Híi~z<®
^Õ=Ù_çfl xO®Híi~z#>Ë.¡ (2:136,285† 3:83,84 㨥Hí∞Å
Î ∞ Hí∂_Í K«¥_«~_ç.)
4. ǨOÖ
° ’HíqâÍfiã¨~Ö’ J<ËHí qâÍfi™®Å∞ q∞o`ŒÇ∞‹ · L<®flܵ. L^®Ç¨ÏO°}Hí∞: (1) ^Õ=Ù_«∞
=∂#=Ù_çfl D „ǨÇ~¨ K«~Ö’ ÉÏ^躰 `ÍO°ÇÏ≤ `Œ∞_çQå ã¨$+≤~ì K«Ö^Ë ∞° . J`Œ#∞ PK«i~KÕ HíO‡° Åxfl>˜H©
^Õ=Ùx =Ú~^°∞ ã¨=∂^è®#~ K≥ǨCH’=Åã≤ L~@∞~k. (2) WǨÏÖ’HõO HíO°‡Å∞ PK«i~KÕ
„H˜Ü∂« Ö’Hí~. ǨOÖ
° ’Hí~ HíO‡° ǶÅ
¨ ~ á⁄~^Õ ™®÷#~. WǨÏÖ’Hí~ =∂#=ÙxH˜ ǨsH∆ß"ÕkHí. XHí xs‚`Œ
HßÅ~ =O°H∞í L~_Ë `Í`ͯeHí xÇÍã¨~. P `ŒO®fi`Œ J~`ŒÇ∞‹ ∞~k~K« |_«∞`Œ∞~k. P xs‚`Œ
ã¨=∞Ü«µ~ ^Õ=ÙxH˜ =∂„`ŒÇ∞ı `ˇÅ∞ã¨∞. (3) WǨÏÖ’Hí~ xs‚`HŒ ßÅ~ =Úyã≤ J~`Œ"∞≥ áÿ Èܵ# `Œ~åfi`Œ
HÁ`ŒQÎ å =∞O’ qâ◊fi=º=ã¨÷ PqO°ƒqù ã¨∞~Î k. JǨC_«∞ Ü«∂=`Œ∞Î =∂#=ÙÅ∞ XHı™®i ѨÙ#s˚q~Ǩ
|_«`ÍO°∞. ^Õ=Ù_«∞ ÇÍO°~^°sfl ã¨=∂ÇıâÇ◊ O¨ z° ÇÍi HíO‡° ÅÖˇH¯í fã¨∞Hí∞~>Ï_«∞. HíO‡° Å#∞ |>˜ì `Œy#
„ǨuǶÅ
¨ ~ W™®Î_∞« . ѨÙ}®º`Œ∞‡Å#∞ ã¨fiO®æxH˜, áåáå`Œ∞‡Å#∞ #O°HßxH˜ Ǩ~ѨÙ`Í_«∞.
5. WÖÏ~>˜ ã¨fiÉèÏ=~, ã¨∞Qõ∞}®Å∞ HíÅÇÍiHı D„Qõ~^ä~° ã¨<®‡O°~æ K«¥Ñ¨Ù`Œ∞~^°#fl=∂@.
6. WHí¯_«∞fl~z 20= 㨥H˜Î =O°H∞í HíÇ@
¨ qâÍfiã¨∞efl Qõ∞i~z „Ǩ™®Îq~K«|_ç~k. gO°∞
=Úã≤~¡ Å∞Qå #>˜ã¥¨ Î =Úã≤~¡ ã¨=∂*Ïxfl ֒Ǩe#∞~z `˘ÅzÇıܵ« _ÍxH˜ ѨÓ#∞Hí∞#fl QÀ=ÚY
"庄Ѷ∂¨ Å∞. WÖÏ~>˜ HíÇ@
¨ ∞Å∞, =~K«H∞í Å∞ „Ǩu Ü«µ∞Qõ~Ö’#¥ L~@¥ W™®¡~Hí∞, =Úã≤~¡
ã¨=∂*ÏxH˜ #+¨ì~ Híey㨥Π=KÍÛO°∞. Hí#∞Hí giǨ@¡ P„ǨÇí∞`ŒÎ~Qå L~_ÍÅx ^Õ=Ù_«∞ D
㨥Hí∞Ö
Î ’¡ =Úã≤~¡ Å#∞ ǨO’Hí~∆ Qå ÃÇÏK«Ûiã¨∞<Î ®fl_«∞.

28

(2. |Y~å)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

ZǨC_≥·<® ÇÍi`À, „ǨǨ~K«~Ö’ HíÅǨÅ∞ OÕH≥uÎ~K«Hí~_«x J~>Ë, ''"Õ∞=Ú
ã¨~Ѷ¨∞ ã¨~㨯O°ÎÅ~, âÍ~uHß=ÚHí∞Å~—— J~>ÏO°∞. `Œ™®‡`ü *Ï„Qõ`ŒÎ! ÇÍOÕ Jã¨Öˇ·#
HíÅǨÏHßO°∞Å∞, âÍ~uqѶ¨∂`ŒHí∞Å∞. ÇÍO® ã¨~Qõu „QõÇ≤Ï~K«_«~ ÖË^°∞. =∞O≥ǨC_≥·<®
ÇÍi`À, W`ŒO∞° Å∞ qâ◊fiã≤~z#@∞¡ g∞~°∂ qâ◊fiã≤~K«~_«x J~>Ë ''Uq∞>©! |∞kúÇÏ‘ #∞ÖÏ¡
"Õ∞=Ú Hí∂_Í qâ◊fiã≤~KÍÖÏ?—— J~>ÏO°∞ ÇÍO°∞. Qõ∞O°∞Î~K«∞H’~_ç, ÇÍOÕ Jã¨Å∞
|∞kúÇÏ‘ #∞Å∞. ÇÍO® ã¨~Qõu `ˇÅ∞ã¨∞H’=_«~ ÖË^∞° . (8–13)
D HíÇ@
¨ ∞Å∞ qâßfiã¨∞efl HíÅ∞ã¨∞Hí∞#flǨC_«∞ `Í=Ú qâ◊fiã≤~KÍ=∞x J~>ÏO°∞.
Hßx q_çQå `Œ=∞ Ç≤âÍK« q∞„`Œ=¸Hí#∞ HíÅ∞ã¨∞Hí∞#flǨC_«∞ =∂„`Œ~ ''"Õ∞"Õ∞^À
ǨiǨ™®xH˜ JÖÏ J<®fl~ Qåx, "Õ∞=∞ã¨Å∞ g∞`À<Ë =Ù<®fl~—— J~>ÏO°∞. q#~_ç,
x*ÏxH˜ ^Õ=Ù_Ë ÇÍi`À Ǩi Ǩã¨=∂_«∞`Œ∞<®fl_«∞. PÜ«∞# "åix K«¥ã‘K«¥_«#@∞¡
=kÖËã¨∞Î<®fl_«∞. HÍx "å~°∞ QÆ~åfiO^èŒHÍ~°OÖ’ Ѩ_ç JO^èŒ∞ÖÏ¡ `«KåÛ_»∞`«∂ u~°∞QÆ∞
`«∞<åfl~°∞. ÇÍOÕ =∂O°^æ O° ≈° <®xH˜ |^°∞Å∞ =∂O°qæ Ç‘Ï#`Œ HÁx`ˇK∞« ÛHí∞#fl ^ÒO®ƒùQ∞õ ºÅ∞.
Hí#∞Hí ÇÍO°∞ KÕÇ>
¨ #ì˜ D ÇͺáåO°~ ÇÍiH˜ U=∂„`Œ~ ÖÏÉè^í ®Ü«µHí~Qå ÖË^∞° . ÇÍO°ãÅ
¨ ∞
ã¨~Ô #· =∂O°~æ Ö’ #_«=_«~ ÖË^∞° . (14-16)
"åixÖÏ áÈÅÛ=K«∞Û: ''XHí =ºH˜Î Jyfl O®*Ëã≤ Ǩiã¨O®Å∞ „ǨHßâ◊=~`Œ~ KÕâÍ_«∞.
JǨC_«∞ ^Õ=Ù_«∞ ÇÍi Hí~>˜K¥« Ѩ٠áÈQ˘>˜ì pHí>Ö
˜ ’ `ŒKÍÛ_ËÖÏ =^°eÃÑ>Ïì_∞« .—— JÖÏ
=Ù~k gi Ѩiã≤÷u. gO°∞ |kèO°∞Å∞, J~^è°∞Å∞, =¸QõÅ∞.7 WHí gO°∞ Z#fl>˜H©
^®iH˜O®O°∞. (17,18)
ÇÍix D q^è°~Qå Hí∂_Í áÈÅÛ=K«∞Û: ''PHßâ◊~ #∞~_ç Hí∞~_«áÈ`ŒQå =O°¬~
Hí∞O°∞™ÈÎ~k. ^®xH˜`À_«∞ HßO°∞"Õ∞Ѷ∂¨ Å∞ Hí∂_Í ^°@~ì Qå Hí=Ú‡Hí∞<®flܵ. LO°∞=ÚÅ∞,
"≥∞O°∞ѨÙÅ∞ Hí∂_Í =Ù<®flܵ. JÖÏ~>˜ ÉèÜ
í ∂« #Hí ÇÍ`Í=O°}~Ö’ D HíÇ@
¨ ∞Å ã≤u÷
K«¥_«~_ç. gO°∞ Qõ∞~_≥Å#∞ J^°OQ° ˘>Ëì LO°∞=ÚÅ∞ qx, „áå}cèu`À K≥=ÙÅÖ’ „"Õà∞◊ §
^°¥O°∞ÛHí∞~>ÏO°∞. ^Õ=Ù_«∞ ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞ÅHí∞ #Å∞"≥Ñ· Ù¨ Å #∞~_ç LK«∞Û ayã¨∞<Î ®fl_«∞.
PHßâ◊~ "≥∞iã≤#ǨC_«ÖÏ¡ P "≥∞O°∞Ѩ٠`Œ=∞ K«¥Ñ¨Ù#∞ áÈQ˘_«∞Î~^® J#fl@∞¡ ÇÍO°∞
`ŒÅ_¡ eç ¡ áÈ`ÍO°∞. Jܵ`Ë PHßâ◊~ "≥∞iã≤#ǨC_«∞ Hßã¨Î "≥Å∞Qõ∞ HíxÇ≤~K«Qå<Ë ÇÍO°∞
O≥~_«∞ =¸_«_∞« Qõ∞Å∞ =Ú~^°∞Hí∞ #_«∞™®ÎO∞° . Hßx J~`ŒÖ’<Ë pHí>˜ P=i~K«_~« `À
Oî°Hí∞¯# PyáÈ`ÍO°∞.—— ^Õ=Ù_«∞ `ŒÅK«∞Hí∞~>Ë ÇÍi ^°$+≤ìx, qxH˜_ç â◊H˜Îx ѨÓiÎQå
ǨÏi~z"Õܵ« QõÅ_«∞. xã¨û~^ÕÇϨ ~Qå PÜ«µ# ã¨=∞ã¨Î q+¨Ü∂« ÅÃÑ· J^°∞ѨÙ, JkèHßO°~
Híey# ã¨=∞~°∞÷_«∞, ã¨O°fi â◊H˜Î=∞~`Œ∞_«∞. (19,20)
=∂#=ÙÖÏO®! q∞=∞‡efl, g∞ ѨÓsfiHí∞efl ã¨$+≤~ì z# g∞ „ǨÉ∞íè =Ù#∞ PO®kè~K«~_ç.
JǨC_Ë g∞O°∞ O°H~∆˜ K«|_«`ÍO°x Pt~K«QÅ
õ O°∞. PÜ«µ<Ë g∞ H’ã¨~ <ËÅ#∞ áå#∞ÊQå,
7. WHí¯_« O°∞A=∂O°~æ K«¥Ñ¨Ù`Œ¥ =∂#=ÙÅ rq`Íxfl ã¨~㨯i~K« |¥#∞Hí∞#fl ^≥=· „Ǩ=HíÎ
(ã¨Å~¡ )#∞ Jyfl O®*Ëã≤ Ǩiã¨O®Å#∞ „ǨHßâ◊=~`Œ~ KÕ¿ã =ºH˜QÎ å, O°∞A=∂O°~æ =^°e JǨ=∂O°~æ
Ö’<Ë Ç¨_ç L~_«^Å
° z# HíÇ@
¨ qâÍfiã¨∞efl „ǨHßâ◊~ K«¥_«ÖxË J~^è∞° Å∞Qå áÈÅÛ_«~ [iy~k.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(2. |Y~å)

29

x~yx HíÇC¨ Qå KÕâÍ_«∞. ÃÑ·#∞~_ç =O®¬xfl Hí∞iÇ≤~KÕÇÍ_«∞ Hí∂_Í PÜ«µ<Ë. P =O°~¬
^®fiO® PÜ«µ# O°HíO°HߊǨ~_«¥¡, Ǩ~@Å∞ Ǩ~_ç~z g∞Hí∞ PǨO°~ ã¨=∞Hí∂iÛ
ÃÑ_«∞<Î ®fl_«∞. Hí#∞Hí D Ü«µ^®O®÷Å∞ `ˇeã≤# `Œ~åfi`Œ g∞O°∞ W`ŒO° â◊H∞í eÎ fl ^Õ=ÙxH˜ ™®>˜
HíeÊ~K«H~í _ç. (21,22)
XHí"Õà◊ =∂ ^®ã¨∞xÃÑ· J=`Œi~Ǩ*Ëã≤# D „Qõ~^ä°~ Qõ∞i~z g∞Hı^°Üµ<®
J#∞=∂#=Ú~>Ë W~^°∞Ö’x J^论ܫµ~ÖÏ~>˜ F J^论ܫµ~ O°z~z fã¨∞Hí∞O°~_ç.
D Ǩx H’ã¨~ XHí¯ ^Õ=Ù_çfl =^°e g∞ =∞^°`Ì ∞Œ ^®O°∞Å~^°sfl Ç≤Å∞K«∞H’~_ç. g∞O°∞
ã¨`ºŒ =~`Œ∞Åܵ`Ë D Ǩx KÕãK
≤ ¥« Ǩ~_ç. g∞s Ǩx KÕܵ« ÖËHáí È`Ë.... Z~`Œ=∂„`Œ~
KÕÜ«µÖËO°∞.... =∞#∞+¨∞Å∞, O®à◊∞§8 W~^è°#~ HßQõÅ #O°HßyflH˜ ÉèíÜ«µÇ¨_«~_ç. ã¨`Œº
uO°™®¯O°∞Å H’ã¨~ Jk ã≤^Çú° O¨ K
° |« _ç L~k. (23,24)
(=ÚǨÏ=∞‡^ü!) ã¨`ͺxfl qâ◊fiã≤~z `Œ^°#∞Qõ∞}~Qå ã¨`ͯO®ºÅ∞ KÕ¿ãÇÍiH˜
ÃãÅÜ˵à◊∞§ „Ǩ=Ç≤Ï~KÕ ã¨fiO°=æ <®Å∞ L<®flÜ«µx â◊∞ÉèÇí ÍO°Î qxÊ~K«∞. P ã¨fiO°=æ <®Ö’¡x
ѨO_»∞¡ K«∂_»\ÏxH˜ WǨÏÖ’HõOÖ’x ѨO_»∞¡ =∂kiQÍ LO\Ï~Ú. "åiH˜ UÇ‹·<®
Ǩ~_«∞¡ u#_ÍxH˜ WzÛ#ǨC_«∞, WÖÏ~>˜ Ǩ~_Ë¡ `Œ=∞Hí∞ „ǨǨ~K«~Ö’ Hí∂_Í
W=fi|_Ë=x J~>ÏO°∞ ÇÍO°∞. ÇÍiH˜ D_«∞-*’_«∞, `À_«∞-h_«Qå JHí¯_« Ǩq„`Œ
ã¨ÇϨ K«O∞° Å∞9 Hí∂_Í =Ù~>ÏO°∞. P ã¨fiO°=æ <®Ö’¡ ÇÍO°∞ âÍâ◊fi`Œ~Qå =Ù~>ÏO°∞. (25)
^Õ=Ù_«∞ (ã¨`ŒºxO°¥Ç¨}Hí∞) ZÖÏ~>˜ LǨ=∂#~ W=fi_ÍxH≥·<® ã≤Qõ∞æǨ_«_«∞.
z=iH˜ ^À=∞ ÖË^® J~`ŒH~í >Ë JÅÊrqH˜ ã¨~|~kè~z# LǨ=∂#=∞~Ú<® ã¨O.Õ 10
8. ǨO°Ö’Hí~Ö’ ã¨`ŒºuO°™®¯O°∞ÖË Hß^°∞, ÇÍO°∞ PO®kè㨥Π=zÛ# q„QõǨÅ∞ Hí∂_Í
#O°HßyflH˜ ã¨q∞^èÅ
° ܵ áÈ`ÍÜ«µx D 㨥H˜Ö
Î ’ ^Õ=Ù_«∞ ǨO’Hí~∆ Qå ÃÇÏK«Ûiã¨∞<Î ®fl_«∞. JǨC_«∞ ã¨`ºŒ
uO°™®¯O°∞Å =Ú~^°∞ `Í=Ú W~`Œ HßÅ~Qå ѨÓl㨥Π=zÛ# q„QõÇ¨ Å∞ q∞^论^≥Ç· ÍÅ#fl ã¨`ºŒ ~
|@ì|Ü«µÅ=Ù`Œ∞~k.
9. WHí¯_« =¸Å ÉèÏ+¨Ö’ ''J*ÏfiA=Ú‡`ŒÇϨ ›O®—— J<Ë Ç¨^~° ÇÍ_«|_ç~k. W~^°∞Ö’
J*Ïfi*ò |Ǩï=K«#~Ö’ L~k. ^®x UHí=K«#~ '*“*ò— ÖËHí '*“*Ï— J=Ù`Œ∞~k. J~>ı [`Œ,
*’_«∞, [~@, `À_«∞ h_« Jx JO°÷~. ѨÙO°∞+¨∞xH˜ ¢ã‘Î *’_«∞, [`Œk (ÉèÏO°º) Jܵ`Ë, ¢ã‘ÎH˜
ѨÙO°∞+¨∞_«∞ `À_«∞, [`Œ (ÉèOí )ΰ J=Ù`Í_«∞.
J*ÏfiA=Ú‡`ŒÇϨ ›O® J~>Ë Ç¨q„`Œ=∞~Ú# [~@ Jx JO°~÷ . WǨÏÖ’Hí~Ö’ ã¨[#˚ ∞_«∞,
Ǩq„`Œ∞_≥#· ѨÙO°∞+¨∞xH˜ ^°∞O°#˚ ∞O®Å∞, JǨq„`Œ∞O®Öˇ#· ÉèÏO°ºL~>Ë Ç¨OÖ
° ’Hí~Ö’ ÇÍi q"åǨÏ|~^è~°
`ˇyáÈ`Œ∞~k. Ǩq„`Œ ѨÙO°∞+¨∞xH˜ JHí¯_« "ÕOÕ Ç¨q„`Œ ÉèÏO°º „Ǩ™®k~K«|_«∞`Œ∞~k. JÖÏQÕ WǨÏÖ’Hí~
Ö’ ã¨[#˚ ∞O®Å∞, Ǩq„`Œ∞O®Å∞ Jܵ# ¢ã‘HÎ ˜ ^°∞O°#˚ ∞_«∞, JǨq„`Œ∞_«~Ú# ÉèOí ΰ L~>Ë Ç¨OÖ
° ’Hí~Ö’
ÇÍi q"åǨÏ|~^è~° qKıÛ^ù =° ∞=Ù`Œ∞~k. Ǩq„`Œ ¢ã‘HÎ ˜ JHí¯_« "ÕOÕ Ç¨q„`Œ ѨÙO°∞+¨∞_çfl ÉèOí Qΰ å W=fi_«~
[O°∞Qõ∞`Œ∞~k. WǨÏÖ’Hí~Ö’ ÉèÏO®ºÉèOí eΰ ^°OÌ ¥° ã¨[#˚ ∞Å∞, Ǩq„`Œ∞Åܵ L~>Ë Ç¨OÖ
° ’Hí~Ö’ gi
qÇÍǨÏ|~^è~° HÁ#™®Qõ∞`Œ∞~k. (56:36 㨥H˜HÎ ˜ O®ã≤# áå^°ã¥¨ zHí Hí∂_Í K«¥_«~_ç.)
10. ^À=∞Å Hí~>Ë JÅÊr=ÙÅ∞ „ǨÇ~¨ K«~Ö’ L<®flܡ∂ÖËÇ’ |ǨïâÍ „áåp#∞ÅHí∞ `ˇeã≤
L~_«^∞° . Hßx <Ë>˜ "≥*· Ï˝xHíܵ« ∞Qõ~Ö’ ^À=∞ÅHí~>Ë Hí∂_Í Z~`À JÅÊ=∞~Ú# 㨥Hí;r=ÙÅ∞

30

(2. |Y~å)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

ã¨`ͺxfl qâ◊fiã≤~z#ÇÍO°∞ (WÖÏ~>˜ L^®Ç¨ÏO°}Å ^®fiO®) Wk `Œ=∞ „ǨÉ∞íè =Ù #∞~_ç
=zÛ# ã¨`ºŒ =∞x #=Ú‡`ÍO°∞. Hßx ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞Å∞ g\˜x K«¥ã≤, WÖÏ~>˜ L^®
ǨÏO°}Å∞ W=fi_«~Ö’ ^Õ=Ùx P~`ŒOº° ~ Uq∞\’! J~>ÏO°∞. D q^è~° Qå ^Õ=Ù_«∞ XHı
q+¨Üµ« ~ ^®fiO® HÁ~^°ix ^®i`ŒÇÊ≤ ¿ãÎ, =∞i HÁ~^°iH˜ ^®i K«¥Ç≤™®Î_∞« . (26)
^Õ=Ùx`À KÕã#≤ Ǩ>+˜ =ª¨ ∞~Ú# „Ǩ=∂}®Å#∞ LÅ¡~Ѷ∞≤ ~KÕ, HíÅǨ=∞x ^Õ=Ù_«∞
P^Õt~z# ^®xfl „`ˇ~zÇı¿ã, „ǨÇ~¨ K«~Ö’ HíÅǨÅ∞ OÕHu≥ ~Î KÕ ^°∞O®‡O°∞Å
æ #∞ =∂„`ŒÇ∞ı
^Õ=Ù_«∞ =∂O°„æ Éè+í `ì¨ fiŒ ~Ö’ Ǩ_"« ™Õ ®Î_∞« . JÖÏ~>˜ÇÍOÕ #+¨áì ÈÜ˵ÇÍO°∞. (27)
Jã¨Å∞ g∞O°∞ ^Õ=Ùx Ǩ@¡ JqâÍfiã¨Ç‹·Yi ZÖÏ J=Å~a™êÎO°∞? g∞O°∞
xs˚=ÙÅ∞Qå L#flǨC_«∞ JÜ«µ# g∞Hí∞ r=~ áÈâÍ_«∞. z=iH˜ PÜ«µ<Ë g∞ „áå}®Å∞
f¿ãÇÍ_«∞. (ѨÙ#O°∞`Í÷# k<®#) g∞Hí∞ uiy „áå}~áÈã≤ ÖË¿ÑÇÍ_«∞ Hí∂_Í PÜ«µ<Ë.
z=iH˜ PÜ«µ# ã¨xflkèHı g∞O°∞ =∞O°e áÈ=Åã≤=Ù~k. PÜ«µ<Ë g∞ H’ã¨~ „ǨÇ~¨ K«~
Ö’x =ã¨∞=Î ÙÅxfl>˜h ã¨$+≤~ì KÍ_«∞. `Œ~∞° "å`Œ PÜ«µ# PHßâ◊~ Ç‹Ñ· Ù¨ ^°$+≤™ì ®i~z, ^®xfl
ã¨áåÎHßâÍÅ∞Qå O°¥á⁄~k~KÍ_«∞. PÜ«µ# ã¨=∞ã¨Î q+¨Ü∂« Å∞ `ˇeã≤#ÇÍ_«∞. (28,29)
h „ǨÉ∞íè =Ù ^≥=· ^°¥`ŒÅ`À ''Éè¥í Ö’Hí~Ö’ <Ë<˘Hí Ybá¶å11 („Ǩuxkè)x xÜ«µq∞~K«
É’`Œ∞<®fl——#x J#flǨC_«∞ ^≥=· ^°¥`ŒÅ∞ U=∞<®flO’ `ˇÅ∞™®? ''Uq∞>©...! g∞O°∞ „ǨÇ~¨ K«
L<®flÜ«µx ™®=∂#º[#~ Ãã·`~Œ #=Ú‡`Œ∞<®flO°∞. Wq J`Œº~`Œ â◊H=Θ ∞~`ŒÇ∞‹ #· Ç‹∞„· H’™È¯Ñ¨Ù ^®fiO®
`ŒÇʨ ™®^è®O°} 㨥Hí;^°i≈xÖ’ HíxÊ~K«#~`Œ 㨥H∆߇u㨥Hí;~Qå L~>Ïܵ. XHí >©K=≥ ∂Û hà◊§Ö’
ã¨∞=∂O°∞ 125 H’@¡ 㨥Hí;r=ÙÅ∞ L#fl@∞¡ ɡO<˚° ü Ü«µ¥x=i≈>© „á⁄ÃѶãO¨ ∑ Qõ∞<®flO∑ „ÉÏ>òÉHı ± Hí#∞
Q˘<®flO°∞. ZHí¯_À Z~^°∞Hí∞, =∞# â◊sO°~ g∞k XHí ¿ãfi^°„Qõ~kèÖ’ HÁxfl "ÕŠ㨥Hí;r=ÙÅ∞ L~>Ï
Ü«µ~>Ë Juâ◊Ü∂ˇ H˜Î Hß^°∞. ÃÑ·Qå =∞# â◊sO®xfl i<ü ã¨|∞ƒ`À O°∞kÌ Hí_yç <® Wq `˘ÅyáÈ=@!
D r=ÙÅ∞ „Ǩu KÀ>Ï L<®flܵ. „áå}˜H’>˜ =∞#∞Qõ_«Hí∞ P^è®O°Éèí¥`Œ=∞~Ú# „áå}
ÇÍÜ«µ∞=Ù ÖËx KÀ@¡ Hí∂_Í L~>Ïܵ. Éè¥í q∞ á⁄O°Å „H˜~^°, ã¨=Ú„^°[ÖÏÅ J@ì_∞« Qõ∞ |∞O°^°
Ö’#¥ L~>Ïܵ. z=iH˜ QõQõ#~ â◊¥#º~ J#|_Ë O’^°ã≤Ö’ Ãã·`Œ~ D „áå}∞Å∞ L~_Ë
J=HßâÍÅ∞ L<®flÜ«µx [áå<ü â◊G"Õ`Å
ÎŒ ∞ U<®_À K≥áåÊO°∞.
D 㨥Hí;r=ÙÖ’¡ =∞#Hí∞ "Õ∞Å∞ KÕ¿ãq Hí∂_Í J<ËH~í L<®flܵ. =∞#~ O’E „`ÍQÕ
ã¨fiK«Ûù=∞~Ú# h>˜Ö’, =∞# ^ÕǨÏ~ g∞^Œ∞~_Ë ã¨¥Hí;„H˜=ÚÅ∞ =∞#Hí∞ "Õ∞Å∞ KÕ¿ã"Õ Jܵ
L~>ÏÜ«µx „á⁄ÃѶãO¨ ∑ „ÉÏ>ò ÉıH± Jaè„áåÜ«µÇ¨_ͤO∞° . ^Õ=Ù_«∞ Ü«∂=`Œ∞Î ã¨$+≤Oì ®ã¨∞efl =∂#=ÙÅ
LǨÜ∂ˇ QåO°"÷ ∞Õ ã¨$+≤~ì KÍ_«∞. ǨxHíOÇ° ∞‹ #· =x K≥Çʨ |_Ë XHí rq =∞#Hí∞ =∞O’O°H~í Qå LǨÜ∂ˇ Qõ
Ǩ_=« K«∞Û. „ǨH$í u O°ÇϨ ™®ºÅ#∞ KèkÕ ã¨¥áÎ È`Ë DÇÍã¨ÇÎ ÍÅ∞ DO’A HßHíáÈ`Ë =∞O’ O’A ZǨC_≥<· ®
|Ü«µ@Ǩ_Ë J=Hßâ◊~ L~k. J~^°∞=Å¡ Z~`Œ>˜ JÅÊrq Jܵ<® xO°∞ǨÜ∂ˇ Qõ=∞~Ú#^°x,
`Œ∞K«Û=ù ∞~Ú#^°x ÉèÏq~z fã≤áåO≥ܵ« ºÖËÇ∞í ∞.
11. WHí¯_« Ybá¶å („Ǩuxkè) J<Ë Ç¨^~° „ǨÇ~¨ K«~Ö’ =∂#=Ùx x[™®÷#~, J`Œx rq`Œ
ÅHíº∆ ~ Uq∞>’ `ˇeÜ«µ*Ë™ÈÎ~k. D „ǨÇ~¨ K«~Ö’ =∂#=Ù_«∞ ^Õ=Ùx „ǨuxkèQå, ^Õ=Ù_«∞ Ǩ~Ç≤#
P[˝Å#∞ áå>˜ã¥¨ Î PÜ«µ#Hí∞ ѨÓiÎ q^èÜ
Õ µ« ∞_«Üµ rq~KÍe. rq`Œ~Ö’x „Ǩu O°~Qõ~Ö’#¥
PÜ«µ# P^ÕâÍÅ#∞, Ç≤Ï`Œ=ÙÅ<Ë áå>˜~KÍe. J~`ËQåx, =∂#=Ù_«∞ ã¨fiÜ«µ~Qå Ü«µ[=∂x Jܵ,

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(2. |Y~å)

31

=º==÷#∞ zè<®flaè#fl~ KÕã≤, O°HíÎáå`ÍxH˜ =_çQõ>ËìÇÍ_çfl Éèí¥Ö’Hí~Ö’ xÜ«µq∞™êÎ~å?
"Õ∞=Ú q∞=∞‡efl J#∞Hí}
∆ ~ ã¨∞uΠ㨥,Î g∞ Ǩq„`Œ`#Œ ∞ HÁxÜ«∂_«∞`Œ¥<Ë =Ù<®fl~Hí^®?——
J<®flO°∞. ^®xH˜ ^Õ=Ù_«∞ ''g∞Hí∞ `ˇeÜ«µx q+¨Ü∂« Öˇ<Àfl <®Hí∞ `ˇÅ∞ã¨∞—— J<®fl_«∞. (30)
P `ŒO∞° ÇÍ`Œ PÜ«µ# P^°~Hí∞ ã¨=∞ã¨Î =ã¨∞=Î ÙÅ ¿ÑO°∞¡ `ˇeÜ«µ*ËâÍ_«∞.12PÃÑ·
ÇÍ>˜x ^≥·=^°¥`ŒÅ =Ú~^°∞ „Ǩ"Õâ◊ÃÑ>˜ì ''g∞ Jaè„áåÜ«µ~ ã¨O≥·#^°Üµ`Ë Hßã¨Î D
=ã¨∞=Î ÙÅ ¿ÑOÕq¡ ∞>’ K≥Çʨ ~_ç—— Jx J_çQå_«∞. (31)
''g∞O°∞ Ǩiâ◊∞^°∞úÅ∞, g∞O°∞ =∂Hí∞ `ˇeÜ«µ*Ëã≤#~`Œ "Õ∞O°Hı =∂Hí∞ `ˇÅ∞ã¨∞.
^®xH˜ q∞~z XHí¯ q+¨Ü«µ~ Hí∂_Í =∂Hí∞ `ˇeÜ«µ^°∞. ÇÍã¨ÎÇÍxH˜ g∞OÕ Jhfl
`ˇeã≤#ÇÍO°∞, q"ÕH=í ~`Œ∞Å∞—— J<®flO°∞ ^≥=· ^°¥`ŒÅ∞. (32)
P `Œ~åfi`Œ ^Õ=Ù_«∞ P^°~`À ''D =ã¨∞=Î ÙÅ ¿ÑOÕq¡ ∞>’ K≥ÑÙ¨ Ê—— J<®fl_«∞. P^°~
"å\˜ ¿ÑO°h¡ fl K≥áêÊ_«∞. JǨC_«∞ ^Õ=Ù_«∞ ^≥=· ^°¥`ŒÅ`À WÖÏ J<®fl_«∞: ''Éè¥í =∂ºHßâÍÖ’¡
Qõ∞ǨÎ~Qå =Ù#fl ã¨=∞ã¨Î q+¨Ü«∂Å∞ <®Hí∞ `ˇÅ∞ã¨x <Ë#∞ =Ú~^Õ g∞`À J#ÖË^®?
g∞O°∞ ÃÑ·H˜ Ç‹e|∞KÕÛ q+¨Ü∂« Å∞, Ö’# ^®KÕ q+¨Ü∂« Å∞ Ãã·`~Œ <®Hí∞ `ˇÅ∞ã¨∞.—— (33)
P `Œ~åfi`Œ "Õ∞=Ú P^°~Hí∞ Q“O°=㨥K«H~í Qå JaèÇÍ^°~ K≥ܵ« º~_«x ^≥=· ^Œ∂`«
Å#∞ P^Õt~KÍO.13 JǨÊ_«∞ Wc¡ã∞¨ `ŒÇʨ J~^°O¥° JaèÇÍ^°~ KÕâÍO°∞. Wc¡ã∞¨ `Œ<^Ë À
Q˘Ç¨ÊÇÍ}‚#fl JǨÏ~HßO°~`À q„O°gQõ∞`Œ¥, uO°ã¯¨ i~z Jq^èÜ
Õ µ« ∞_≥· áÈÜ«∂_«∞.14 (34)
Wë®ìO®[º~Qå qâ◊$~YÅ rq`Œ~ Qõ_Ç« _¨ ÍxH˜ gÖË^¡ ∞° . Ybá¶å J<Ë Ç¨^®xfl =∞# ^Õâ~◊ Ö’ „a>˜+π
áåÅHí∞ÅHí∞Å H’ã¨~ ÇÍ_ç# Ç‹„™®Üòµ (Viceroy) J<Ë W~w¡+∞¨ Ǩ^~° `À áÈÅÛ=K«∞Û.
12. =ã¨∞=Î ÙÅ ¿ÑO°~¡ >Ë Hı=Å~ ÇÍ>˜ ¿ÑOÕ¡ Hß^°∞, HÁ~^°O∞° ÉèÏ+¨ºHßO°∞Å Jaè¢áêÜ«∞O
„ǨHßO°~ ÇÍ>˜ Qõ∞}Qõ}®Å∞, ^èO° ®‡Å∞, ÇÍ>˜ ǨxfO°∞, ÇÍ>˜ =Å¡ HíeQÕ ÖÏÉè#í ë®ìÅ∞ "≥Ú^°Ö#·ˇ
ã¨=∂KÍO°=∞~`Í Jx Hí∂_Í JO°~÷ .
13. nxfl |>˜ì qâ◊fi=º=ǨO®Å∞ xO°fiÇ≤Ï~K«_ÍxH˜ xÜ«µ∞Hí∞Ö
Î #·ˇ Ü«∂=`Œ∞Î ^≥=· ^°¥`ŒÅÃÑ·
=∂#=ÙxH˜ ^Õ=Ù_«∞ PkèHºí `Œ „Ǩ™®k~KÍ_«∞. J~>Ë =∂#=Ù_çfl Ü«∂=`Œ∞Î ã¨$+≤Oì ®ã¨∞Ö’¡ L`Œ¯$+¨ì
rqQå, Ybá¶åQå KÕã≤ „ǨÇ~¨ K«~Ö’ J`Œ#∞ Kտ㠄Ǩu ǨxÖ’ ^≥=· ^°¥`ŒÅ∞ J`ŒxH˜ ã¨ÇϨ Híi~KÍ
Åx P^Õt~KÍ_«#fl=∂@. =∂#=ÙxH˜ „Ǩ™®k~K«|_ç# D PkèHºí `Œ, L`Œ¯$+¨`ì Å
Œ HßO°}~Qå<Õ
J`ŒxH˜ Q“O°=㨥K«H~í Qå JaèÇÍ^°~ KÕÜ∂« Åx ^≥=· ^°¥`Œefl P*Ï˝Ç~≤ K«_~« [iy~k.
WHí¯_« =¸ÅÉèÏ+¨Ö’ ã¨*ÏÌ J<Õ Ç¨^°~ ÇÍ_«|_ç~k. ã¨*ÏÌ J~>Ë ™®ë®ì~Qõ„Ǩ}®=∞~,
Q“O°=㨥K«H~í Qå =~Qõ_~« , JaèÇÍ^°~ KÕܵ« _«~ J<Ë JO®÷Å∞<®flܵ. ^Õ=ÙxH˜ `ŒÇʨ W`ŒO∞° ÅHí∞
™®ë®ì~Qõ„Ǩ}®=∞~ KÕܵ« _Íxfl W™®¡~ x¿+kè~z~k. HÁ~^°O∞° ÇͺMϺ#HíOÅ
ΰ ∞ Qõ`„Œ Ǩ=HíÅ
Î ∞ `ˇzÛ#
^èO° ‡° âÍ„™®ÎÖ’¡ =∞ǨÏhÜ«µ∞ÅHí∞, Q˘Ç¨ÊÇÍà◊§Hí∞ Q“O°= 㨥K«H~í Qå ã¨*ÏÌ KÕܵ« _«~ ^èO° ‡° ã¨=∞‡`Œ~Qå
L~_Ë^°x, =ÚǨÏ=∞‡^£ „Ǩ=HíÎ (ã¨Å¡~) `ˇzÛ# ^è°O°‡âÍ„ã¨Î~Ö’ ^≥·"Õ`ŒO°∞ÅHí∞ WÖÏ~>˜ ã¨*ÏÌ
Kıܵ« _«~ Hí∂_Í x¿+kè~K«|_ç~^°x Jaè„áåÜ«µÇ¨_ͤO∞° . (12:100= 㨥H˜Î K«¥_«~_ç.)
14. ^Õ=Ùx Ǩ@¡ Wc¡ã∞¨ kèH߯O° "≥Y
· iH˜ HßO°}~, ^®x ѨÓO°fiǨO®Å#∞ Qõ∞i~z 7:11,12
㨥Hí∞Å
Î ∞, ÇÍ>˜ áå^°ã¥¨ zHíÅ∞ K«¥_«~_ç.

32

(2. |Y~å)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

P~åfi`Œ "Õ∞=Ú P^°~Hí∞ WÖÏ K≥áåÊ=Ú: ''h=Ù, hÉèÏO°º ã¨fiO°~æ Ö’ x=ã≤~K«~_ç.
WHí¯_« g∞O°∞ H’O°∞Hí∞#fl^°ÖÏ¡ u~@¥ ǨܵQå L~_«~_ç. Jܵ`Ë JkQÀ...! P K≥@∞ì
^°i^®Ñ¨ÙÅHí∞ =∂„`Œ~ "≥à§◊ Hí~_ç. "≥àÎı g∞O°∞ Hí∂_Í ^°∞O®‡O°∞Ö
æ ·ˇ áÈ`ÍO°∞.—— (35)
Jܵ`Ë Ã+·`Í<ü (ÇÍO°∞ÉèíÜ«µ∞efl x¿+kè`Œ =$Hí∆~ Qõ∞i~z ÖËxáÈx Pâ◊Å∞
HíeÊ~z) ÇÍix ѨÓO°fiã≤u÷ #∞~_ç kQõ*ÏiÛ ã¨fiO°™æ œMϺÅHí∞ ^°¥O°~KıâÍ_«∞.15JǨC_«∞
"Õ∞=Ú ÇÍi`À ''g∞O°~`Í WHí¯_«∞fl~z kyáÈ~_ç. g∞O°∞ XHíiHÁHíO∞° â◊„`Œ∞=ÙÅ∞. XHí
xs‚`HŒ ßÅ~ =O°H∞í g∞O°∞ Éè¥í Ö’Hí~Ö’ rq`Œ~ Qõ_Ç« =¨ Åã≤=Ù~k—— J<®fl=Ú. (36)
`Œ~åfi`Œ P^°~ `Œ#„ǨÉèí∞=Ù #∞~_ç HÁxfl =∂@Å∞ „QõÇ≤Ï~z, ǨâÍÛ`ÍÎǨ~`À
Hí=∆ ∂Ǩ} "Õ_∞« Hí∞<®fl_«∞. ^®xfl J`Œx „ǨÉ∞íè =Ù ã‘fiHíi~KÍ_«∞. PÜ«µ# Q˘Ç¨Ê Hí=∆ ∂je,
Jq∞`Œ ^°Ü«∂ =∞Ü«µ∞_«∞. "Õ∞q∞ÖÏ J<åflO: ''g∞O°~`Í WHí¯_«∞fl~z kyáÈ~_ç.
=∂#∞~_ç g∞ ^°QõæiH˜ U^≥·<® =∂O°æ^°O°≈Hí`Œfi~ =¿ãÎ ^®xfl J#∞ã¨i~KÍe. ^®xfl
J#∞ã¨i~KÕÇÍiH˜ ZÖÏ~>˜ ÉèÜ
í µ« ~ Qåx, ^°∞óY~Qåx L~_«^∞° . nxH˜ aè#fl~Qå =∂
=∂O°^æ O° ≈° Hí`Ífixfl xO®Híi~z, =∂ 㨥Hí∞Å
Î ∞ kèH¯í i~KÕÇÍO°∞ #O°HßxH˜ áÈ`ÍO°∞. JHí¯_Ë
ÇÍO°∞ ZÅ¡HßÅ~ Ǩ_ç =Ù~>ÏO°∞. (37–39)
W„™®Ü∂Öò ã¨~`Œu „Ǩ[ÖÏO®! <Ë#∞ g∞Hí∞ KÕã#≤ "Õ∞à◊§#∞ Qõ∞O°∞HÎ ∞í `ˇK∞« ÛHÁx,
g∞O°∞ <® q+¨Üµ« ~Ö’ KÕã#≤ „Ǩ=∂}®xfl áå>˜~K«~_ç. <Ë#∞ g∞Hí∞ KÕã#≤ ÇÍQåÌ#~
<ˇOÇ° Oı ∞° ™®Î#∞. g∞O°∞ <®Hí∞ =∂„`ŒÇ∞ı ÉèÜ
í µ« Ǩ_ç <Ë#∞ ѨOÑ≤# D„Qõ~^ä®xfl qâ◊fiã≤~K«~_ç.
g∞ ^°QOæõ ° ѨÓO°fi~ #∞~KÕ L#fl (`“O®`ü) „Qõ~^ä®xfl Wk ^è$° gHíi™ÈÎ~k. Hí#∞Hí J~^°i
Hí~>ı =Ú~^°∞ g∞OÕ nxfl uO°ã¨¯i~z#ÇÍO°∞ HßHí∂_«^°∞. ã¨fiÅÊ=¸ÖϺxH˜ <å
ã¨∂‰õΩÅ
Î ∞ J=Ú‡HÀHõO_ç. <® P„QõÇϨ ~ #∞~_ç `ŒÇÊ≤ ~K«∞H’~_ç. ã¨`ͺxfl Jã¨`ºŒ ~`À
HíÅQåѨÙÅQõ~ KÕܵ« Hí~_ç. `ˇeã≤ Hí∂_Í ã¨`ͺxfl ^®K«H~í _ç. (40-42)
áåO°÷<® (#=∂*ò) =º=ã¨÷ <ˇÅHÁÅÊ~_ç. ¿Ñ^°Å Pi÷HíǨÏHí∞¯ ([Hß`ü) K≥e¡ã¨¥Î
L~_«~_ç.16 <®=Ú~^°∞ "≥∂HíiÖËÇ¡ Íi`À áå@∞ g∞O°∞ Hí∂_Í <®=Ú~^°∞ "≥∂HíiÅ¡~_ç.
Uq∞>©, g∞O°∞ =∞~zǨ#∞Å∞ KÕܵ« =∞x W`ŒO∞° ÅH≥`· Ë Ç≤Ï`ŒÉ’^è° KÕ™®ÎO∞° . Hßx q∞=∞‡efl
g∞O°∞ =∞O°záÈ`Œ∞<®flOÕ! g∞O°∞ „Qõ~^äÇ° O¨ #°î ~ Hí∂_Í KÕã∞¨ <Î ®flO°∞ Hí^®! (WÖÏ Z~^°∞Hí∞
„Ǩ=iÎã∞¨ <Î ®flO°∞?). g∞O°∞ |∞kú LǨÜ∂ˇ y~K«O®? (43,44)
15. q=O®ÅHí∞ 7:22,23: 20:120,121 㨥Hí∞Å
Î ∞ K«¥_«~_ç.
16. [Hß`ü J~>Ë Ç¨q„`Œ`,Œ Ǩiâ◊∞^°`ú Œ Jx âÍaÌHí JO®÷Å∞<®flܵ. WHí¯_« „Ǩ`ºË Hí áåi
ÉèÏ+¨Ö’, ^èx° Hí∞_«∞ Ǩq„`Œ∞_«ÜµË º L^ÕâÌ º◊ ~`À Ü˵_ÍkHÁHí™®i `Œ# ã¨~Ǩ^° #∞~_ç O≥~_«∞#flO° âÍ`Œ~
K˘Ç¨C# xO°∞¿Ñ^°ÅHí∞, ^èO° ‡° ã¨~™®÷Ç<¨ ® HßO®ºÅHí∞ ^®#~ KıÜ∞« =Åã≤# ^è#° Hí#Hí =ã¨∞=Î Ùefl [Hß`ü
J~>ÏO°∞. D q+¨Ü∂« xfl Qõ∞i~z =∞Ǩ„Ǩ=HíÎ =ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å
¨ ~¡ ) WÖÏ „Ǩ=z~KÍO°∞:
''^Õ=Ù_«∞ [Hß`ü K≥e¡~ѨÙ#∞ =Úã≤¡~ÅHí∞ qkèQå KÕâÍ_«∞. Wk ÇÍi ^è°xHí∞Å #∞~_ç
=㨥Å∞KÕã,≤ ÇÍi xO°∞¿Ñ^°ÅHí∞ J~^°*Ü
Ë µ« |_«∞`Œ∞~k.—— (|∞MÏi,) ''U ã¨~Ǩ^° #∞~_ç [Hß`ü
fÜ«µHí∞~_Í J~^°∞Ö’<Ë HíÅã≤ L~@∞~^À P ã¨~Ѩ^#° ∞ Wk <®â◊#~ KÕã∞¨ ~Î k.—— (q∞뮯`ü)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(2. |Y~å)

33

(ã¨O,Õ g∞ˆH"≥<· ® W|ƒ~^°∞Å∞~>Ë) ã¨ÇϨ #~, „áåO°#÷ Å ^®fiO® (<®) ã¨Ç¨ Ü«∂xfl
Ji÷~K«~_ç. „áåO°#÷ (#=∂*ò) Hßã¨Î Hí+Çì¨ ∞‹ #· Ǩ<.Ë ã¨~^ÕÇϨ ~ ÖË^∞° . Hßx XHíO’A `Œ=∞
[Hß`ü ^®^®Ñ¨Ù „Ǩu ^≥=· „Ǩ=HíÎ J#∞K«O° ã¨=∂*ÏxH˜ qkèQå xO°Ü
‚ µ~K«|_ç~k. =¸™®
„Ǩ=HíÎ (J֡Ƿ Ï≤ ) J#∞K«O° ã¨=∂*ÏxH˜ Hí∂_Í Wk qkè~K«|_ç~k. Hßx Ü«µ¥^°∞Å∞ ¿Ñ^°ÅHí∞
[Hß`ü W=fi_ÍxH˜ |^°∞Å∞, "åi #∞~_ç =_ô¤ =㨥Å∞KÕã≤ u#_«~ „áåO°~aè~KÍO°∞.
''Z=O°∞ `Œ# ^è#° ~ #∞~_ç [Hß`ü K‹e~¡ K«_À J`Œx ^è<° ®xfl „ǨàÜ
◊ µ« k<®# JyflǨÅHíÅ∞Qå
=∂iÛ ÇÍ>˜`À J`Œx „ǨH¯í Åg∞^°, #∞^°∞>˜g∞^°, #_«∞~g∞^° ÇÍ`ŒÅ∞ ÃÑ@ì_~« [O°∞Qõ∞`Œ∞~k.
P k#~ Ü«∂Éè·ˇ "ÕÅ ã¨~=`ŒûO®Å~`Œ ã¨∞nO°…~Qå L~@∞~k. „Ǩ[Å fO°∞ÊÅhfl =Úy¿ã =O°H∞í
(J~>ı Ü«∂ÉèÇ·ˇ Å
ı UO_»¡ =O°‰Ωõ ) J`Œx Ǩiã≤u÷ JÖÏQÕ HÁ#™®Qõ∞`Œ∞~k. P `Œ~åfi`« (J`Œx HíO‡° efl
|>˜)ì J`Œ_flç #O°HßxH’ ÖËHí ã¨fiO®æxH’ Ǩ~Ç≤ "Õܵ« _«~ [O°∞Qõ∞`Œ∞~k.—— (=Úã≤~¡ )
=Úã≤~¡ ÅHí∞ #=∂*ò KÕܵ« _«~ Z~`Œ qkè (Obligatary duty)ܡ∂ [Hß`ü K≥e~¡ K«_~«
Hí∂_Í J~`Ë qkè. [Hß`ü K≥e~¡ K«x =ºH˜Î áåe@ J`Œx _«|∞ƒ ǨOÖ
° ’Hí~Ö’ q+¨ãO¨ Ê° ~Qå =∂O°∞
`Œ∞~^°x HÁxfl ǨÏnã¨∞Å∞ ÃÇÏK«Ûiã¨∞Î<®flܵ. [Hß`ü K≥e¡~K«xÇÍ_«∞ KÕ¿ã #=∂*òx ^Õ=Ù_«∞
ã‘fiHíi~K«_x« =∞Ǩ„Ǩ=HíÎ =ÚǨÏ=∞‡^£ (ã¨Å~¡ ) ã¨Ê+¨~ì Qå `ˇeÜ«µ*ËâÍO°∞.
Pi÷Hí ™ÈÎ=∞`Œ Híey# =Úã≤¡~Å∞ `Œ=∞ ã¨~Ǩ^° #∞~_ç O≥~_«∞#flO° âÍ`Œ~ [Hß`ü fã≤
W™®¡g∞Ü«µ „ǨÉ∞íè `ÍfixH˜ qkèQå K≥e~¡ Kåe. W™®¡g∞Ü«µ „ǨÉ∞íè `Œfi~ ÖËx KÀ@¡ =Úã≤~¡ Å∞ =ºH˜QÎ `õ ~Œ
QÍQåx, ÖË^® U^≥<· ® ã¨~Ѷ∞¨ ~ ^®fiO®Qåx D [Hß`üx JO°∞›Öˇ#· ÇÍiH˜ ^®#~ KÕÜ∂« e. [Hß`ü
K‹e~¡ K«_ÍxH˜ xO®Híi~KÕÇÍO°∞ ^Õ=Ùx ^°$+≤Ö
ì ’ ÃѶ∞ÏO°"∞≥ #ÿ áåáå`Œ∞‡Öˇ· #O°Htí Hí∆ J#∞Éèqí ~K«=Åã≤
=ã¨∞~Î k. W™®¡g∞Ü«µ „ǨÉ∞íè `Œfi~ ^°$+≤Ö
ì ’ ÇÍO°∞ Pi÷Hí <ËOã° ∞¨ Å
÷ ∞Qå ǨiQõ}~˜ K«|_«`ÍO°∞. JÖÏ~>˜
=Úã≤~¡ Å #∞~_ç |Å=O`«OQÍ [Hß`ü =㨥Å∞ KÕ¿ã JkèHßO°~ „ǨÉ∞íè `ÍfixH˜ L~@∞~k.
Ǩτ[`ü J|¥|HíO∑ (O°l) Ybá¶å Jܵ# `ŒO∞° ÇÍ`Œ HÁxfl `ˇQÅ
õ ∞ [Hß`ü K≥e~¡ K«_ÍxH˜
xO®Híi~KÍܵ. JǨC_«∞ Ǩτ[`ü J|¥|HíO∑ (O°l) P `ˇQõÅ`À Ü«µ∞^°ú~KÕã≤ ÇÍ>˜ #∞~_ç
|Å=~`Œ~Qå [Hß`ü =㨥Å∞ Kıܵ« _ÍxH˜ xO°Ü
‚ µ~K«∞Hí∞<®flO°∞. Ǩτ[`ü L=∞O∑ (O°l) D xO°Ü
‚ µ« ~
Ǩ@¡ JÉèºí ~`ŒO~° ÖË=nã≤#ǨC_«∞ PÜ«µ# D q^è~° Qå ã¨=∂^è®#q∞KÍÛO°∞:
''^≥=· ™®H˜!∆ #=∂*ò, [Hß`üÅ =∞^躰 qK«H}
∆í Kտ㠄Ǩu =ºH˜`Î À <Ë#∞ Ü«µ∞^°~ú KÕ™®Î#∞.
[Hß`ü ã¨~Ǩ^° ǨÏHí∞¯. (J~>Ë ã¨~Ǩ^° Híey#ÇÍO°∞ ¿Ñ^°Å Pi÷Hí ǨÏHí∞¯ Jܵ# [Hß`üx qkèQå
K≥e¡~KÍe.) ^≥·=™®H˜∆! ÇÍO°∞ Qõ#Hí ^≥·=„Ǩ=HíÎ (ã¨Å¡~) HßÅ~Ö’ W㨥ΠL~_ç# ã¨~Ǩ^° #∞~_ç
X~>ˇ `Í_«Üµ<® ã¨OÕ W=fi_ÍxH˜ xO®Híi¿ãÎ <Ë#∞ "åi`À `ŒÇʨ Hí∞~_Í áÈO®_«∞`Í#∞——.
P `ŒO∞° "å`Œ Ǩτ[`ü L=∞O∑ (O°l) =∂>Ï¡_∞« `Œ¥ ''^≥=· ™®H˜!∆ ^Õ=Ù_«∞ ã¨`ͺ=QåǨÏ# H’ã¨~
J|¥|HíO∑ ǨÏ$^°Üµ« Hí"å>ÏÅ∞ `ˇiKÍ_«∞. J|¥|HíO∑ ^°$HíÊ^äÇ° ∞ı ã¨O#·≥ ^°x <Ë#∞ P `ŒO∞° ÇÍ`Œ
„QõÇÏ≤ ~KÍ#∞—— Jx J<®flO°∞. (ã¨ÇÏ‘ |∞MÏi)
(1). [Hß`ü xO®HíO}
° q+¨Üµ« "≥∞ÿ „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) HßÅ~Ö’ [iy# XHí ã¨~Ѷ∞¨ @# Qõ∞i~z
49:6 㨥H˜HÎ ˜ O®ã≤# áå^°ã¥¨ zHí K«¥_«~_ç† (2). [Hß`ü K≥e~¡ Ѩ٠"≥Ú`Œ~Î 8 O°HߊǨ^∞° Å
Ì Ö’ qÉèí
l~K«|_ç~k. 9:60 㨥H˜Î K«¥_«~_ç† (3). W`ŒO° q=O®ÅHí∞ 2:267-274 㨥Hí∞Å
Î ∞ K«¥_«~_ç.
([HÍ`ü QÆ∞iOz ѨÓiÎ q=~åÅ HÀã¨O 'W™ê¡q∞H± i™È~üû ÃãO@~ü— #∞Oz "≥Å∞=_ç#
''^è#Œ qˆHO¢nHõ~}
° —— J<Õ Ñ¨Ùã¨HÎ Oõ K«^=Œ O_ç. ¿ÑrÅ∞: 224, "≥Å: ~°∂.75/–Å∞.)

34

(2. |Y~å)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

„ǨÉ∞íè =Ù#∞ HíÅ∞ã¨∞H’=Åã≤L~^°x, PÜ«µ# ã¨xflkèHı =∞O°eáÈ=Åã≤ L~^°x ÉèÏq~KÕ
^≥=· cèuǨO∞° ÅHí∞ =∂„`Œ~ „áåO°#÷ (#=∂*ò) KÕܵ« _«~ Hí+"ì¨ ∞Õ g∞ Hß^°∞. (45,46)
W„™®Ü∂Öò17ã¨~`Œu„Ǩ[ÖÏO®! <Ë#∞ g∞Hí∞ KÕã≤# LǨHß~°O Qõ∞O°∞ÎHí∞`ˇK«∞Û
H’~_ç. „ǨÇ~¨ K«*Ï`Œ∞Åxfl>˜ÃÑ· g∞Hí∞ „Ǩ™®k~z# „Ǩ`ºË Hí Q“O°Ç’#fl`Œ∞efl Hí∂_Í *Ï˝ÇH¨ ~í
`ˇK∞« ÛH’~_ç. XHíiHÁHíO∞° Uq^è~° Qå#¥ `À_«Ê_«ÖxË („ǨàÜ
◊ µ« ) k#~ Qõ∞i~z ÉèÜ
í µ«
Ǩ_~« _ç. PO’A Z=i ã≤áå¶ O°ã∞¨ K≥Å^¡ ∞° . U XHí¯sfl áåǨÇi¨ ǨO°~ fã¨∞HÁx =^°e
ÃÑ@ì_~« [O°Q^õ ∞° . Jã¨ÖÏO’A áåáå`Œ∞‡ÅHí∞ ZÖÏ~>˜ ã¨Ç¨ Ü«µO Åaè~K«^∞° . (47,48)
"Õ∞=Ú q∞=∞‡efl ǶO≤ ÒhÜ«µ∞Å ÉÏxã¨`fiŒ ~ #∞~_ç q=ÚH˜Î Híey~z# O’AÅ∞
Hí∂_Í Hßã¨Î Qõ∞O°∞HÎ ∞í `ˇK∞« ÛH’~_ç. P<®_«∞ q∞=∞‡efl ÇÍO°∞ f„=Ü«∂`Œ#ÅHí∞ Qõ∞iKÕ㥨 Î
L~_ËÇÍO°∞. g∞ =∞QõÇÅ
≤ Å
¡ #∞ ǨÏ`Œ=∂iÛ, P_«ÇÅ
≤ Å
¡ #∞ (=∂„`ŒÇ∞ı ) „|`ŒHxí ã¨∞~Î _ËÇÍO°∞.
Jk g∞Hí∞ g∞ „ǨÉ∞íè =Ù #∞~_ç Z^°∞O≥#· J`Œº~`Œ Híi#î ǨsHí.∆ (49)
g∞H’ã¨~ "Õ∞=Ú ã¨=Ú„^ŒO peÛ, ^®i UO°ÊO°z q∞=∞‡efl Hı∆=∞~Qå ^ŒiH˜
KÕO®ÛO. P `Œ~åfi`Œ "Õ∞=Ú g∞ Híà§◊ =Ú~^Õ Ç¶O≤ ÒhÜ«µ∞Å#∞ (ã¨=Ú„^°~Ö’) =Ú~z
"ÕâÍO. (50)
"Õ∞=Ú =¸™®#∞ #ÅÉèˇ· O’AÅ Qõ_«∞=ÙÃÑ· (`Œ¥O∑ ǨO°fi`Œ~ ^°QõæO°Hí∞)
Ç≤eÇ≤~KÍ=Ú. P `ŒO∞° ÇÍ`Œ J`Œ#∞ g∞ =∞^躰 ÖËHáí È=_«~ K«¥ã≤ g∞O°∞ P=Ù^°¥_«
(q„QõÇϨ ~)#∞ ^≥=· ~Qå KÕã∞¨ Hí∞<®flO°∞. g∞O°∞ ^°∞O®‡O°~æ Ö’ KÍÖÏ Ç¨Ï^°∞gÌ ∞i áÈÜ«∂O°∞.
Jܵ`Ë P `ŒO∞° ÇÍ`ŒÜµ<® g∞O°∞ Hí$`ŒAÅ
˝ ܵ =Ù~>ÏOÕÇØ‹ ##fl L^ÕâÌ º◊ ~`À J~`Œ>˜
ÃѶ∞ÏO°áåáåxfl ã¨Üµ`Œ~ L¿ÑH˜~∆ z q∞=∞‡efl Híq∆ ∞~z"ÕâÍ=Ú. (51,52)
g∞O°∞ ã¨<®‡O°~æ á⁄~^°_ÍxH˜ =¸™®Hí∞ k=º„Qõ~^ä®xfl, =∞~p K≥_∞« efl "ÕO∞° KÕã≤
K«¥¿Ñ w@∞O®Üµx „Ǩ™®k~KÍ=Ú. P ã¨~Qõu Hí∂_Í Qõ∞O°∞Î KÕã∞¨ H’~_ç. (53)
=¸™® (D =∞ǨÉèÏQõº~ fã¨∞HÁx) `Œ# *Ïu„Ǩ[Å ^°Qiæõ H˜ uiQ˘zÛ#ǨC_«∞
ÇÍi ^°∞ã≤u÷ K«¥ã≤ WÖÏ J<®fl_«∞: ''„Ǩ[ÖÏO®! g∞O°∞ P=Ù^°¥_«#∞ ^≥=· ~Qå KÕã∞¨ HÁx
g∞ P`Œ‡ ÅHí∞ KÍÖÏ J<®ºÜ«µ~ KÕã∞¨ Hí∞<®flO°∞. Hí#∞Hí (`ŒH}
∆í "Õ∞) ǨâÍÛ`ÍÎÇ~¨ K≥~k
g∞ ã¨$+≤Hì Oí #ΰ ∞ Hí=∆ ∂Ǩ} H’O°∞H’~_ç. `ŒO®fi`Œ g∞(Ö’ „Éè+í ∞¨ Ö
ì á·ˇ Èܵ#ÇÍi) „áå}®Å#∞
ǨÏ`Œ=∂O°Û~_ç. g∞ ã¨$+≤Hì Oí ΰ ^°$+≤Ö
ì ’ J^Õ g∞Hí∞ „âı+=ª¨ ∞ܵ#k.—— P `Œ~åfi`Œ g∞ „ǨÉ∞íè =Ù
q∞=∞‡efl Híq∆ ∞~KÍ_«∞. PÜ«µ# Z~`À Q˘Ç¨Ê Hí=∆ ∂je, JáåO° Hí$áåjÅ∞_«∞. (54)
=∞O’ ã¨~Ѷ¨∞@#. g∞O°∞ =¸™®`À ''"Õ∞=Ú =∂ Híà◊§`À ^Õ=Ù_çfl „Ǩ`ŒºHí∆~Qå
K«¥_« #~`Œ=O°H∞í h =∂@Å∞ #=∞‡~—— J<åflO°∞. JǨC_«∞ g∞O°∞ K«¥ã¨∞~Î _«Qå<Ë F
ÉèÜ
í µ« ~HíO"° ∞≥ #ÿ Ç≤_∞« Qõ∞ g∞ÃÑ· =zÛǨ_~ç k. ^®~`À g∞O°~`Í =∞$`Œ∞ºÇÍ`Œ Ǩ_ͤO∞° .
17. W„™®Ü∂Öò J~>Ë ^≥=· ^®ã¨∞_«∞ Jx JO°~÷ . Wk Ü«∂Y¥Éò „Ǩ=HíÎ (J֡Ƿ Ï≤ )Hí∞ ^Õ=Ù_«∞
„Ǩ^®#~KÕã≤# aO°∞^°∞. DÜ«µ# `Œ~„_ç WãπǨMò (JÖˇ·Ç≤Ï), `Í`Œ W„ÉÏÇ‘Ï~ (JÖˇ·Ç≤Ï) Hí∂_Í
^≥=· „Ǩ=HíÖ
Î .Ë Ü«∂Y¥Éò (J֡Ƿ Ï≤ ) ã¨~`Œ<®<Ëfl |hW„™®Ü∂Öò (W„™®Ü∂Öò ã¨~`Œu) J~>ÏO°∞.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(2. |Y~å)

35

Jܵ`Ë "Õ∞=Ú KÕã≤# "Õ∞Å∞Hí∞ =∂Ǩ@¡ Hí$`ŒA˝Öˇ· L~>ÏO°x q∞=∞‡efl =∞m§
„|uH˜~KÍ=Ú. (55,56)
"Õ∞=Ú g∞ÃÑ· (Z~_« #∞~_ç Hßáå_«_ÍxH˜) "Õ∞Ѷ∞¨ KÍÛùܵ« HíeÊ~KÍO. PǨO°~Qå
g∞Hí∞ =∞#fl, ã¨ÖÏfiÅ∞18 ã¨=∞Hí∂iÛ, ''"Õ∞=Ú „Ǩ™®k~z# D Ǩiâ◊∞^°ú =ã¨∞Î=ÙÅ∞
u#~_ç——J<®flO. (Hßx g∞ѨÓsfiHí∞Å∞ ÇÍ>˜H˜ qÅ∞=x=fiÖË^∞° . WÖÏ~>˜ `ŒÅaO°∞ã¨∞`À)
ÇÍO°∞ =∂Hıg∞ #+¨~ì Híey~K«Ö^Ë ∞° . ÇÍO°∞ `Œ=∞Hí∞`Í"Õ∞ #+¨~ì Híey~K«∞Hí∞<®flO°∞. (57)
"ÕO˘Hí ã¨~Ѷ¨∞@#. JǨC_«∞ "Õ∞=Ú g∞`À WÖÏ J<®fl=Ú:''D Ǩ@ì}~Ö’
„Ǩ"tÕ ~z WHí¯_ç PǨO°Ñ^¨ •~å÷Å#∞ g∞H˜+"ì¨ ∞≥ #ÿ @∞¡ ǨܵQå u#~_ç. Jܵ`Ë Ç¨@}
ì
„Ǩ^è®#^®fiO°~ Qõ∞~_Í „Ǩ"Õtã¨∞Î#flǨC_«∞ ™®ë®ì~QõǨ_ç 'Hí∆=∂aèHí∆, Hí∆=∂aèHí∆— J~@¥
#_«=~_ç. "Õ∞=Ú g∞ `ŒÇ¨CÅ∞ =∞xfl™®ÎO. =∞~zÇÍiH˜ =∞i~`Œ (ÉèÏQõº~) J#∞
„QõÇÏ≤ ™®ÎO.—— Hßx ^°∞O®‡O°∞Å
æ ∞ "Õ∞=Ú ã¨¥z~z# =∂@ =∂iÛ"Õâß~°∞. z=iH˜ "Õ∞=Ú
P ^°∞O®‡O°∞Å
æ ÃÑ· PHßâ◊~ #∞~_ç ÃѶ∞ÏO°"∞≥ #ÿ qǨ`∞Œ Î `ˇzÛǨ_"« âÕ Í=Ú. Wk ÇÍO°∞ KÕã#≤
^Òë®ìºÅHí∞ `Œy# tHí.∆ (58,59)
(nxH˜ =Ú~^°∞) =¸™® `Œ# *Ïu H’ã¨~ =∞~zh>˜H·≥ =∞=∞‡efl „áåi÷~KÍ_«∞.
JǨC_«∞ "Õ∞=∞`Œx`À ''h KÕuÖ’ L#fl Hí„O°`À K«@∞ì|~_« g∞^° F ^≥|ƒ Njܵº——
J<®fl~. J`Œ#ÖÏ KÕܵ« Qå<Ë P O®u #∞~_ç Ǩ<flˇ ~_«∞ h>˜T@Å∞ ÃÑÅ∞¡aHßܵ.
JǨC_«∞ (Ǩ<ˇfl~_«∞ `ˇQõÅ) „Ǩ[Å∞ `Œ=∞`Œ=∞ h>˜Ç¨@∞ì#∞ Qõ∞iÎ~z ÇÍ_«∞H’<®O°~
aè~KÍO°∞. ''^Õ=Ù_«∞ „Ǩ™®k~z# =ã¨∞=Î ÙÅ∞ u#~_ç, „`ÍQõ~_ç. Jܵ`Ë „ǨÇ~¨ K«~Ö’
HíÖ’¡ÖÏxfl =∂„`Œ~ ã¨$+≤~ì K«H~í _ç—— (Jx P^Õt~KÍ=Ú). (60)
(Hßx P `ŒO∞° ÇÍ`Œ HÁ<®flà◊§Hı) g∞O°∞ (Hí+Çì¨ _¨ H« ∞í ~_Í Åaèã∞¨ #Î fl Z~`À „âı+=ª¨ ∞~Ú#
PǨO°~ Ǩ@¡ Jã¨~`Œ$Ç≤ÎK≥~k) =¸™®`À WÖÏ J<®flO°∞: ''=¸™®! "Õ∞q∞Hí XHı
q^è°Ç‹∞·# D u~_ç u~@¥ =Ù~_«ÖË=Ú. =∂H’ã¨~ <ËÅ #∞~_ç L`ŒÊuÎ JÜ˵º
Hí∂O°QåÜ«µÅ∞, ^Àã¨HßÜ«µÅ∞, "≥Å∞¡e,¡ QÀ^è∞° =∞Å∞, ǨÇC¨ ^è®<®ºÅ∞, Le¡áåÜ«µÅ∞
"≥Ú^°Ö#·ˇ PǨO° Ǩ^®O®÷Å∞ Ǩ~_ç~Ǩ*Ü
Ë µ« =∞x h „ǨÉ∞íè =Ù#∞ „áåi÷~K«∞.——
^®xH˜ =¸™® ''Z~`À „âı+¨ª"≥∞ÿ# Ǩ^®O®÷Å∞ =Ù~_«Qå ÇÍ>˜x =^°e Ç‘Ï#"≥∞ÿ#
Ǩ^®O®÷Å∞ H’O°∞`Œ∞<®flO®! JÖÏQõܵ`Ë U^≥<· ® [<®ÇÍã¨~Ö’H˜ Ǩ^~° _ç. JHí¯_« g∞O°∞
H’i# =ã¨∞=Î ÙÅ∞ ^˘O°∞Hí∞`Íܵ—— J<®fl_«∞.
z=iH˜ ÇÍO°∞ J==∂#~, J„Ǩu+¨Å
ª Hí∞ Qõ∞O°Üµ ^ÒO®ƒùQºõ ~, ^°∞O°ƒOù ° ^®i„^®º
ÅÖ’ Hí∂O°∞Hí∞áÈÜ«∂O°∞. ÇÍO°∞ ^Õ=Ùx 㨥Hí∞ÎÅ∞ uO°ã¨¯iã¨∞Î~_ËÇÍO°∞. ^≥·=„Ǩ=HíÎefl
J<®ºÜ«µ~Qå ǨÏ`Œ=∂O°∞Û`Œ∞~_ËÇÍO°∞. ^Õ=ÙxH˜ Jq^èÕÜ«µ∞ÅܵáÈܵ ǨÏ^°∞Ìg∞i
18. =∞#fl J~>Ë XHí q^è"° ∞≥ #ÿ MÏ^°º=ã¨∞=Î Ù. Wk PHßâ◊~ #∞~_ç =∞~K«∞ÖÏ Hí∞iã≤ <ÕÅ
g∞^° ¿ÑO°∞Hí∞~@∞~k. ã¨ÖÏfi J~>Ë F ~°H"õ ∞≥ #ÿ ǨH∞∆í Å∞. Wq QÍeÖ’ ZQõ∞O°∞`Œ¥ Ü«µ¥^°∞ÅHí∞
ã¨∞ÅÉè~í Qå ^˘iH˜áÈÜ˵ܵ. Wq O≥~_«¥ Ü«µ¥^°∞ÅHí∞ #ÅÉè·ˇ Ü˵~_«¡ áå@∞ „Ǩ™®k~K«|_ͤܵ.

36

(2. |Y~å)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

„Ǩ=iã¨∞~Î _ËÇÍO°∞. J~^°∞=Å¡<Ë WÖÏ ^Õ=Ùx P„QõÇϨ ~ ÇÍiÃÑ· qO°∞K«∞Hí∞Ǩ_~ç k. (61)
=Úã≤~¡ Å∞Qåx, Ü«µ¥^°∞Å∞Qåx, „H≥ã· =Ψ ÙÅ∞Qåx, ™®cÅ∞Qåx, =∞OÕ =∞`ÍxH˜,
=O®æxH˜, *ÏuH˜ K≥~k#ÇÍÔ~·<® ã¨OÕ JÖÏ¡ÇπÏ#∞, „Ǩà◊Ü«µk<®xfl qâ◊fiã≤~z `Œ^°#∞
Qõ∞}~Qå ã¨`ͯO®ºÅ∞ KÕã∞¨ ~Î >Ë, JÖÏO>˜ÇÍiH˜ ÇÍi „ǨÉ∞íè =Ù =^ŒÌ `ŒÇʨ ‰õΩO_® =∞~z
„ǨuǶÅ
¨ ~ Åaèã∞¨ ~Î k. ÇÍiH˜ ZÖÏ~>˜ ÉèÜ
í µ« ~Qåx, ^°∞óY~Qåx L~_«^∞° . (62)
g∞ g∞^° `Œ¥O∑ǨO°fi`Œ~ ZuÎǨ>˜ì g∞KÕ`Œ „Ǩ=∂}~ KÕܵ~z# ã¨~^°O°ƒù~
Qõ∞O°∞HÎ ∞í `ˇK∞« ÛH’~_ç. JǨC_«∞ "Õ∞q∞ÖÏ P^Õt~KÍ=Ú: ''"Õ∞=Ú g∞H˜zÛ# „Qõ~^ä®xfl
^°$_è~« Qå Ǩ@∞ìH’~_ç. J~^°∞Ö’x P[˝efl, Ç≤Ï`Œ=Ùefl Qõ∞O°∞~Î K«∞H’~_ç. JÖÏKÕ¿ãÎ g∞O°∞
ÉèíÜ«µÉèíHí∞ÎÅ rq`Œ~ Qõ_»∞ѨÙ`åO°∞.—— (nxfl g∞O°∞ J~wHíi~KÍO°∞ Hí∂_Í.) Hßx
`Œ~°∞"å`Œ g∞O® „Ǩ=∂}O LÅ¡~Ѷ≤∞~KÍO°∞. (P q+¨Ü«∂xfl Hí∂_Í ^Õ=Ù_«∞
L¿ÑH˜~∆ KÍ_«∞.) g∞ÃÑ· ^Õ=Ùx HíO∞° }® Hí>ÏH∆ßÖË Qõ#Hí ÖË#@¡Üµ`Ë g∞O°∞ (ZǨC_À)
ã¨O°fi<®â◊#=∞~Ú áÈÜ˵ÇÍO°∞. (63,64)
â◊xÇÍO°~ xÜ«µ=∞~19LÅ¡~Ѷ∞≤ ~z#ÇÍi ã¨~Qõu g∞Hí∞ `ˇeã≤~^Õ. "Õ∞=Ú ÇÍix
''H’`Œ∞Å∞Qå =∂iáÈܵ, `Œ∞K«Û"ù ∞≥ #ÿ „|`Œ∞Hí∞ „|`ŒH~í _«——x â◊Ç~≤ KÍ=Ú. D q^è~° Qå
"Õ∞=Ú ÇÍi ^°∞+¨Êi}®=∂xfl P<®>˜ „Ǩ[ÅHí∞, O®É’=Ù `ŒO®ÅHí∞ Qõ∞}áåOî°~Qå,
^≥=· cèuǨO∞° ÅHí∞ Ç≤Ï`ŒÉ’kèxQå KÕâÍ=Ú. (65,66)
=¸™® `Œ# *Ïu`À ''^Õ=Ù_«∞ q∞=∞‡efl XHí P=Ù#∞ |e=fi=∞x P^Õtã¨∞<Î ®fl_«——x
J<®fl_«∞. P ã¨~Ѷ∞¨ @# Hí∂_Í Qõ∞O°∞HÎ ∞í `ˇK∞« ÛH’~_ç. JǨC_«∞ ÇÍO°∞ ''Uq∞>©, h=Ù
=∂`À ǨiǨã¨=∂_«∞`Œ∞<®flÇÍ?—— J<®flO°∞. ^®xH˜ =¸™® ''=¸O°∞Å
ö ∞ ǨeHı WÖÏ~>˜
q+¨Ü∂« Å ÉÏi #∞~_ç <Ë#∞ ^Õ=Ùx â◊O}
° ∞ H’O°∞`Œ∞<®fl#∞—— J<®fl_«∞ (67)
''Jܵ`Ë P P=Ù Qõ∞i~z# q=O®Å∞ Uq∞>’ h „ǨÉèí∞=Ùx J_çy K≥ǨC——
J<®flO°∞ ÇÍO°∞. ''P P=Ù W@∞ =Úã¨ekQåx, J@∞ ÖË`ŒkQåx HßHí∞~_Í =∞^è°º
=Ü«µã¨∞û^°Üµ L~_ÍÅx ^Õ=Ù_«∞ P^Õtã¨∞<Î ®fl_«∞. Hí#∞Hí g∞H˜=fi|_ç# P^Õâ~◊ „ǨHßO°~
Ǩx KÕܵ« ~_ç—— J<®fl_«∞ =¸™®. (68)
''ã¨OÕ, ^®xO°~Qõ∞ ZÖÏ=Ù~_ÍÖ’ Hí∂_Í h „ǨÉèí∞=Ùx J_çy `ˇeÜ«µ*Ëܵ——
J<®flO°∞ ÇÍO°∞ =∞m§. ''^®x O°~Qõ∞ Ǩã¨∞ѨÙǨK«ÛQå, K«¥Ç¨O°∞ÅHí∞ ã¨~`À+¨~ HíeQÕÖÏ
19. â◊xÇÍO°~<®_«∞ ZÖÏ~>˜ „áåǨ~zHí Ǩ#∞Å∞ KÕÇ@
¨ Hì ∞í ~_Í, z=iH˜ =~@Ǩx Ãã·`~Œ
KÕܵ« Hí∞~_Í Ñ¨ÓiÎ ÃãÅ=Ù fã¨∞HÁx ^≥Ç· ÍO®^è#° Ö’ Qõ_á« åÅx ^Õ=Ù_«∞ Ü«µ¥^°∞ÅHí∞ XHí xÜ«µ=∞~
qkè~KÍ_«∞. nxfl LÅ¡~Ѷ∞≤ ~z#ÇÍO°∞ ^≥Ç· Í„QõÇ¨ xH˜ Qõ∞O°=Ù`ÍO°x ÃÇÏK«Ûi~K«_~« Hí∂_Í [iy~k.
Jܵ`Ë â◊xÇÍO°~ O’*Ë KÕÇÅ
¨ ∞ ã¨=Ú„^°ÑÙ¨ LǨi`ŒÅ~ÃÑ· fO®# ÇÍi =Ú~^°∞Hí∞ =ã¨∞~Î _Ëq.
J~^°∞=Å¡ ÇÍO°∞ XHíO’A =Ú~^°∞ (J~>ı â◊∞„HíÇÍO°~<®_«∞) ã¨=Ú„^° fO®# Qõ∞~@Å∞ „`Œqfi
ÇÍ>˜x h>˜`À x~Ç≤ÃÑ>ËÇì ÍO°∞. â◊xÇÍO°~O’A P Qõ∞~@Ö’¡H˜ KÕÇÅ
¨ ∞ =KÍÛHí ÇÍ>˜x Ǩ@∞ìH∞í <Ë
ÇÍO°∞. D q^è~° Qå ÇÍO°∞ â◊xÇÍO°~ xÜ«µ=∞~ LÅ¡~Ѷ∞≤ ~z ^≥Ç· Í„QõÇ¨ xH˜ Qõ∞O°Ü∂« ºO°∞. (D
㨥H˜`Î À áå@∞ 4:154† 7:163 㨥Hí∞Å
Î ∞ Hí∂_Í K«¥_«~_ç.)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(2. |Y~å)

37

"≥∞iã≤áÈ`«∂ =Ù~_ÍÅx g∞ „ǨÉ∞íè =Ù P^Õtã¨∞<Î ®fl_«——x J<®fl_«∞ =¸™®. (69)
''KÍÖÏ P=ÙÅ∞ K«¥_«>ÏxH˜ XˆHq^è~° Qå L#fl@∞¡ HíxÊ™®Îܵ. J~^°∞=Å¡ P
P=Ù W~Hß UU ÅHí}
∆ ®Å∞ Híey#^°Üµ L~_ÍÖ’ h „ѨÉ∞íè =Ùx „áåi÷~z =∂Hí∞ K≥ÇC¨ .
^≥=· O `«e¿ãÎ "Õ∞=Ú ^•xfl Hõ#∞Q˘O\Ï=Ú—— J<®flO°∞ ÇÍO°∞ =∞m§. (70)
''g∞ „ǨÉ∞íè =Ù P^Õtã¨∞<Î ®fl_«∞- Jk ZÖÏ~>˜ Ǩ#∞ÅHí∞ LǨÜ∂ˇ y~K« |_«x^°Üµ
L~_Íe. <ËÅ#∞ ^°∞xfl#kQåx, "≥∂@ÉÏqH˜ ÇÍ_«|_ç#kQåx HßHí∂_«^∞° . JnQåHí Jk
ZÖÏ~>˜ ֒Ǩ~ ÖËx^°Üµ L~_Íe. ^®x =~>˜g∞^° ZÖÏ~>˜ Hí$„u=∞ =∞K«ÛÅ∞
Hí∂_Í L~_«H∂í _«^∞° —— J<®fl_«∞ =¸™®. ^®xH˜ ÇÍO°∞ ''WǨC_«∞ h=Ù Jxfl q+¨Ü∂« Å∞
HízÛ`Œ~Qå `ˇeÜ«µ*ËâÍ=Ù—— J<®flO°∞. z=iH˜ ÇÍO°∞ (Z~`À „â◊=∞Ǩ_ç ã¨~áåk~z
ZÖÏQÀ) ^®xfl |eKÍÛO°∞. x*ÏxH˜ ÇÍO°∞ JÖÏ KÕ¿ãÇÍiÖÏ JxÊ~K«Ö^Ë ∞° . (71)
g∞H© ã¨~Ѷ¨∞@# Hí∂_Í Qõ∞O°∞Î~_ç L~@∞~k: g∞O˘Hí =ºH˜Îx K«~Ç≤, P
q+¨Ü«µ~Ö’ ǨO°ã¨ÊO°~ áÈ>Ï¡_«∞Hí∞~@¥ ǨÏ`ͺx~^°#∞ XHíi g∞^° =∞O˘HíO°∞
O°∞^°_Ì ÍxH˜ „Ǩܵ« ufl~KÍO°∞. Hßx g∞O°∞ ^®K«∞`Œ∞#fl q+¨Ü∂« xfl ^Õ=Ù_«∞ |@ì|Ü«µÅ∞
KÕܵ« ^°eKÍ_«∞. P=Ù =∞$`Œ Híà|Ë O°~Ö’x HÁ~`Œ ÉèÏQõ~`À ǨÏ`Œ∞x Éè“uHí HßÜ«µ~ÃÑ·
K«OK
° ~« _«x "Õ∞=Ú P*Ï˝Ç~≤ KÍO. "Õ∞=∂ ã¨~^°Oƒ° ~ù Ö’ ''Dq^è~° Qå ^Õ=Ù_«∞ =∞$`Œ∞Å#∞
(ѨÙ#O°∞`Í÷# k<®#) uiy „|uH˜™®Î_«∞. g∞O°∞ q+¨Ü«∂xfl JO°÷~ KÕã¨∞H’=_ÍxH˜
PÜ«µ# `Œ# =∞Ç≤Ï=∞Å#∞ WÖÏ K«¥Ç≤™®Î_∞« —— J<®fl=Ú ÇÍi`À. (72, 73)
Jܵ`Ë J~`Œ>˜ Q˘Ç¨Ê =∞Ç≤Ï=∞ K«¥ã≤<® g∞Ö’ ZÖÏ~>˜ =∂O°∞Ê O®ÖË^∞° . ÃÑ·Qå
g∞ ǨÏ$^°Ü«∂Å∞ áåë®}®ÖÏ¡ Híiî#=∞~ÚáÈÜ«∂ܵ. Hß^°∞, J~`ŒHí~>Ë Hí∂_Í
Híi#î =∞~Ú áÈÜ«∂ܵ. áåë®}®ÅÖ’ HÁxfl>˜ #∞~z h>˜T@Å∞ LaH˜ =™®Îܵ.
=∞iHÁxfl ǨyeáÈܵ ÇÍ>˜ #∞~z Hí∂_Í hà◊∞§ =™®Îܵ. W~Hß HÁxfl O®à◊§Üµ`Ë
^≥=· cèu`À Hí~Ç≤~z „H˜~^° Ǩ_áç È`Íܵ. ^Õ=Ù_«∞ g∞ KÕ+Å
ì¨ #∞ Qõ=∞x~K«_~« ÖË^x°
ÉèÏq~K«H~í _ç. (74)
=Úã≤=¡ ÚÖÏO®! gO°∞ g∞ =∂@Å∞ qx ã¨`ͺxfl qâ◊fiã≤™®ÎOx° W~Hß g∞O°∞
Pâ◊Å∞ ÃÑ@∞ìHí∞<®flO®? ÇÍiÖ’ HÁ~^°O°∞ ^≥·=ÇÍ}˜ (`“O®`ü)x K«kq ÉÏQå JO°÷~
KÕã¨∞Hí∞#flǨÊ>˜H©, ^®xfl L^ÕÌâ◊ºÑ¨ÓO°fiHí~Qå `ÍO°∞=∂O°∞ KÕã¨∞Î~>ÏO°∞. (75)
ÇÍO°∞ qâÍfiã¨∞efl HíÅã≤#ǨC_«∞ `Í=Ú (=ÚǨÏ=∞‡^ü „Ǩ=Hí#Î ∞) qâ◊fiã≤~KÍ=∞x
K≥ǨCHí∞~>ÏO°∞. Hßx ÇÍO°∞ UHß~`Œ~Ö’ ǨO°ã¨ÊO°~ XHíO˘flHíO°∞ HíÅ∞ã¨∞Hí∞#flǨC_«∞
=∂„`Œ~, ''Uq∞>©, ^Õ=Ù_«∞ =∞#Hí∞ `ˇeÜ«µ*Ëã≤# ^®xfl ÇÍi=Ú~^°∞ |Ç≤ÏO°æ`Œ~
KÕ™®ÎO¥° ? ^®x P^è®O°~Qå ÇÍO°∞ (OÕÑÙ¨ „ǨàÜ
◊ µ« k<®#) =∞# „ǨÉ∞íè =Ù =Ú~^°∞ =∞#ÃÑ·
x~^° "≥∂Ǩ_ÍxHß? g∞Hß =∂„`Œ~ *Ï˝#~ÖË^®?—— Jx J~>ÏO°∞. ÇÍO°∞ `Í=Ú
^®K«∞`Œ∞#fl^Õq∞>’, |Ç≤ÏO°`æ ~Œ KÕã∞¨ #Î fl^Õq∞>’ ^Õ=ÙxH˜ `ˇeÜ«µ^°#∞Hí∞~@∞<®flO®?
PÜ«µ#Hí∞ JO`å `ˇÅ∞ã¨∞. (76,77)

38

(2. |Y~å)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

ÇÍiÖ’ HÁ~^°O∞° xO°HO∆í ®ã¨∞ºÅ∞ Hí∂_Í L<®flO°∞. ÇÍiH˜ „Qõ~^ä*° Ï˝#~ ÉÁuÎQå
ÖË^∞° . Jܵ<® ÇÍO°∞ ÖËxáÈx Pâ◊Å∞ HíeÊ~K«∞HÁx TǨH≥O>
° ÏÅÃÑ· `ËeáÈ`Œ∞~>ÏO°∞.
=∞iHÁ~^°O∞° <®flO°∞. ÇÍO°∞ ã¨fiÜ«µ~Qå `Œ=∞ KÕ*`Ë ∞Œ ÖÏ „Qõ~^ä~° „ÇÍã¨∞HÁx, ^®xH˜
„ǨuǶÅ
¨ ~Qå J`ŒºÅÊ („áåǨ~zHí) „ǨÜ∂≥ [<®Å∞ á⁄~^°_ÍxH˜, Wk ^Õ=Ùx =^°Ì #∞~_ç
=zÛ# „Qõ~^ä=° ∞x J~>ÏO°∞. JÖÏ~>˜ÇÍiH˜ q<®â◊~ (O®ã≤ÃÑ>˜)ì L~k. ÇÍO°∞ HíeÊ~z
„ÇÍã¨∞Hí∞#flk ÇÍi q<®âÍxˆH HßO°}Éè¥í `Œ=∞∫`Œ∞~k. `Œ^®fiO® ÇÍO°∞ ã¨~áåk~K«∞Hí∞#fl
„áåǨ~zHí ™⁄`Œ∞Î Hí∂_Í ÇÍiH˜ q<®â◊"∞Õ `ˇzÛÃÑ_«∞`Œ∞~k. (78,79)
ÃÑ·Qå ÇÍO°∞ ''D #O°Hßyfl =∞=∞‡efl `ÍHí<<·ˇ ® `ÍHí^∞° . HßHíáÈ`Ë HÁ<®flà◊∞§ Hßã¨~Î `Œ
ÉÏ^è° Híeyã¨∞~Î ^Õ"∂≥ !—— J~>ÏO°∞. JÖÏÔQ`· Ë ''g∞O°∞ ^Õ=Ùx`À U^≥<· ® X_«~|_çHí KÕã∞¨
Hí∞<®flO®, ^®xfl PÜ«µ# LÅ¡~Ѷ∞≤ ~K«Hí áÈ=_ÍxH˜? ÖËHí g∞O°∞ ^Õ=Ùx q+¨Üµ« ~Ö’
g∞Hí∞ U=∂„`Œ~ `ˇeÜ«µx =∂@Å∞ J~@∞<®flO®?—— Jx J_«Q~õ _ç ÇÍix. (80)
^°∞+¨Hì ßO®ºÅ∞ KÕ¿ãÇÍO°∞ z=iH˜, P áåǨÇ~¨ H˜Å~Ö’ ѨÓiÎQå Hí∂O°∞Hí∞áÈ`ÍO°∞.
JÖÏ~>˜ÇÍOÕ #O°HÇí Íã¨∞Å∞. JHí¯_Ë ÇÍO°∞ ZÅ¡HßÅ~ Ǩ_L
ç ~>ÏO°∞. (nxH˜ aè#fl~Qå)
ã¨`ͺxfl qâ◊fiã≤~z, `Œ^°#∞Qõ∞}~Qå ã¨`ͯO®ºÅ∞ KÕ¿ãÇÍO°∞ ã¨fiO°æÇÍã¨∞Å=Ù`ÍO°∞.
ã¨fiO°~æ Ö’<Ë ÇÍO°∞ HíÅHßÅ~ (ǨܵQå) L~>ÏO°∞. (81-82)
"ÕO˘Hí ã¨~Ѷ¨∞@# Hí∂_Í Qõ∞O°∞ÎHí∞ `ˇK«∞ÛH’~_ç: JÖÏ¡ÇπÏ#∞ `ŒÇ¨Ê =∞O≥=sfl
PO®kè~K« O®^°x† `Œe^¡ ~° „_«∞ÅHí∞, |~^è∞° =ÙÅHí∞, J<®^èÅ
° Hí∞, xO°∞¿Ñ^°ÅHí∞ "Õ∞Å∞
KÕÜ«∂Åx† „Ǩ[Å`À zO°∞#=Ùfi "≥∂=Ú`À =∞~z =∂@Å∞ ǨÅHßÅx† „áåO°÷<®
=º=ã¨÷ (#=∂*ò)#∞ ™®÷Ç~≤ KÍÅx† (¿Ñ^°Å Pi÷HÇí Ϩ Hí∞¯) [Hß`ü K≥eã¡ ¥¨ Î L~_ÍÅx
"Õ∞=Ú W„™®Ü∂Öò ã¨~`Œu KÕ`Œ „Ǩ=∂}~ KÕܵ~KÍ=Ú. (Hßx P `ŒO∞° "å`Œ) g∞Ö’
HÁ~^°O∞° `ŒÇʨ J~`Í ^®xH˜ q=ÚY∞Öˇ· áÈÜ«∂O°∞. „Ǩ=∂}~KÕã≤ LÅ¡~Ѷ∞≤ ~K«_~«
g∞Hí∞ JÅÇÍ>ËQå! (83)
ǨO㰠ʨ O°~ O°HáÎí å`Œ~ [O°∞ѨÙH’O®^°x, XHíO˘flHíO∞° W~_«#¡ ∞~_ç Q≥~>˜"ãÕ ∞¨ H’O®^°x
"Õ∞=Ú g∞KÕ`Œ (=∞O’) „Ǩ=∂}~ KÕܵ~Kå=Ú. P ã¨~^°O°ƒù~ Hí∂_Í *Ï˝Ç¨Hí~
KÕã∞¨ H’~_ç. JǨC_«∞ g∞O°∞ P „Ǩ=∂}®xfl XǨCHí∞<®flO°∞ Hí∂_Í. ^®xH˜ g∞OÕ ™®Hí∞∆ Å∞.
Jܵ#ǨÊ>˜H© g∞O°∞ uiy J"Õ (`ŒÇ¨C_«∞)Ǩ#∞Å∞ KÕÜ«µ™®QåO°∞. g∞ ™⁄~`Œ
=∞#∞+¨∞Å<Ë Ç¨Ï`Œ=∂O®ÛO°∞.
g∞Ö’<Ë XHí =O®æxfl J<®ºÜ«µ~Qå ÇÍi W~_«¡ #∞~z "≥_Å
« Q˘>ÏìO∞° . ^ÒO°#˚ º~,
áåǨHßO®ºÖ’¡ g∞O°∞ ÇÍiH˜ =ºuOÕH~í Qå W`ŒO∞° ÅHí∞ =∞^°`Ì ∞Œ Hí∂_Í WKÍÛO°∞. J~`Ë
HßHí∞~_Í, Ü«µ∞^°Mú n·ˇ Å∞Qå g∞ ^°Qiæõ H˜ =zÛ#ǨC_«∞ #+¨Çì i¨ ǨO°~ fã¨∞HÁx ÇÍix
q_«∞^°Å KÕ¿ãÇÍO°∞. Jã¨Å∞ ÇÍix ÇÍi W~_«¡ #∞~_ç "≥_Å
« Q˘@ì_"« ∞Õ ÃÑ^°Ì `ŒÇC¨ ,
x+≤^Hú° ßO°º~. (ÃÑ·ÃÑK«∞Û ÇÍi q_«∞^°Å H’ã¨~ #+¨Çì i¨ ǨO°~ fã¨∞H’=_«~ Hí∂_Í<®?)
Uq∞>©, g∞O°∞ „Qõ~^ä~° Ö’x HÁ~`Œ ÉèÏQõ~ qâ◊fiã≤~z =∞iHÁ~`Œ ÉèÏQõ~ uO°ã¯¨

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(2. |Y~å)

39

i™®ÎO®? Jܵ`Ë g∞Ö’ JÖÏ~>˜ ^°∞â◊ÛO°ºÅHí∞ áåÅÊ_ËÇÍiH˜ tHí∆Qå WǨÏÖ’Hí
rq`Œ~Ö’ ÇÍO°∞ J==∂#~, J„Ǩu+¨ªÅáåÅ=Ù`ÍO°∞† J@∞ ǨO°Ö’Hí~Ö’ f„=Ç‹∞·#
(#O°Hí) Ü«∂`Œ#ÅHí∞ Qõ∞O°=Ù`ÍO°∞. ^Õ=Ù_«∞ g∞ K«O°ºÅ#∞ Qõ=∞x~K«_«~ ÖË^°x
ÉèÏq~K«H~í _ç. (84, 85)
ǨOÖ
° ’Hí rq`Œ~ J=Ú‡HÁx WǨÏÖ’Hí rq`Œ~ HÁ#∞Hí∞¯#flÇÍO°∞ gOÕ. Hí#∞Hí gi
tHí∆ U=∂„`Œ~ `Œy~æ K«_~« [O°Q^õ ∞° . ÇÍiH˜ ZÖÏ~>˜ ã¨Ç¨ Ü«µ~ Hí∂_Í Åaè~K«^∞° . (86)
=¸™®Hí∞ "Õ∞=Ú „Qõ~^ä°~ „Ǩ™®k~KÍ=Ú. J`Œx `ŒO°∞ÇÍ`Œ XHíi `ŒO°∞ÇÍ`Œ
XHíO°∞ J<ËHí=∞~k „Ǩ=HíÎÅ#∞ Ǩ~ѨÙ`Œ¥ =KÍÛ=Ú. =∞O°º~ Hí∞=∂O°∞_«∞ D™®Hí∞
ã¨Ê+¨Çì ∞‹ #· x^°O≈° <®Å∞ WzÛ Ç¨~áå=Ú. Ǩiâ◊∞^®ú`‡Œ (l„|Ü∂Öò ^°¥`Œ) ^®fiO® Hí∂_Í
J`ŒxH˜ ã¨Ç¨ Ü«µ~ KÕâÍ=Ú. Hßx U ^≥=· „Ǩ=HíÜ
Î µ<® g∞ =∞<ÀÇÍ~KèÅ
« Hí∞ =ºuOÕH~í Qå
=Ù~_Ë q+¨Ü∂« Å∞ `ˇzÛ#ǨC_«ÖÏ¡ g∞O°∞ `ŒÅaO°∞ã¨∞`À =º=ǨÏi~KÕÇÍO°∞. ^≥=· „Ǩ=HíÎ
ÅÖ’ HÁ~^°ix uO°ã¯¨ i~KÍO°∞† =∞iHÁ~^°ix ǨÏ`Œ=∂iÛ "ÕâÍO°∞. (87)
(Wxfl ^®O°∞}®ÅHí∞ =_çQ>
õ ì˜ Hí∂_Í Ç¨âÍÛ`ÍÎÇ~¨ K≥~^°_ÍxH˜ |^°∞Å∞) ÇÍO°∞ ''=∂
ǨÏ$^°Ü∂« Å∞ ã¨∞O°H`∆˜ ~Œ Qå (xO°‡Å~Qå) L<®flܵ—— J~>ÏO°∞. Hß^°∞, Jã¨Å∞ q+¨Üµ« ~
JkHß^°∞. ÇÍi `ŒÅaO°∞ã¨∞, uO°™®¯O®Å Ç‹Y
· i HßO°}~Qå ÇÍiÃÑ· ^Õ=Ùx JaèâÍǨ~
Ǩ_~ç k. J~^°∞Hı ÇÍiÖ’ |ǨïHÁkÌ=∞~k =∂„`Œ"∞Õ ã¨`ͺxfl qâ◊fiã≤ã∞¨ <Î ®flO°∞. (88)
^Õ=Ùx ^°QõæO°∞fl~z ÇÍi =^°ÌHí∞ WǨC_«∞ ÇÍi ^°QõæO°∞#fl „Qõ~^ä®xfl ^è°$gHíi~KÕ
=∞O˘Hí „Qõ~^ä~° (Y∞O∑P<ü) =zÛ<® ÇÍi ^èÀO°}˜ =∂O°Ö^Ë ∞° . QÆ`O« Ö’ ÇÍO°∞ |Ǩï^≥Ç· ÍO®
^èH° ∞í ÅÃÑ· `Œ=∞Hí∞ q[Ü«µ~ „Ǩ™®k~K«=∞x =∞=∞‡efl "Õ_∞« Hí∞~@¥ =Ù~_ËÇÍO°∞. z=iH˜
ÇÍO°∞ H’i# ã¨Ç¨ Ü«µ~ (Y∞O∑P<ü O°¥Ç¨~Ö’) =zÛ~k† ÇÍO°∞ nxfl Qõ∞iÎ~KÍO°∞ Hí∂_Í.
Jܵ<® ÇÍO°∞ nxfl uO°ã¨¯i~KÍO°∞.20 WÖÏ~>˜ uO°™®¯O°∞ÅÃÑ· ^Õ=Ùx JaèâÍǨ~
Ǩ_∞« QåHí! (89)
20. =∞Ǩ„Ǩ=HíÎ (ã¨) ÉèÏO°ºÅÖ’ Ǩτ[`ü ã¨ÇÜ
≤¶ ∂« (O°l) XHíO∞° . PÇ‹∞ F Ü«µ¥^°<®Ü«µHí∞x
Hí∞=∂O≥.Î W™®¡~ ã‘fiHíO}
° Hí∞ ѨÓO°fi~ PÇ‹∞ `Œ=∞ W~>’¡ [iy# F ã¨~Ѷ∞¨ @# WÖÏ q=iã¨∞<Î ®flO°∞:
''=∂<®#fl, z<®flÜ«µ# FO’A ^≥=· „Ǩ=Hí#Î ∞ HíÅ∞ã¨∞H’=_ÍxH˜ "≥஧O°∞. PÜ«µ#`À KÍÖÏ¿ãѨÙ
=∂>Ï¡_ç W~>˜H˜ uiQ˘KÍÛO°∞. JǨC_«∞ ÇÍi^°OÌ ∞° D q^è~° Qå =∂>Ï¡_∞« Hí∞~@∞~>Ë q<®fl#∞:
"≥Ú^°@ =∂ z<®flÜ«µ# ''=∞# „Qõ~^ä®ÅÖ’ Éèqí +¨º`ü „ǨH@
í #Qå `ˇeÜ«µ*Ëܵ« |_ç# ^≥=·
„Ǩ=HíÎ W`Œ<Ë #~>ÏÇÍ?—— Jx J_çQå_«∞. ^®xH˜ =∂ <®#fl ''P...^≥=· ™®H˜!∆ P „Ǩ=HíÎ W`Œ<—Ë — Jx
ã¨=∂^è®#q∞KÍÛ_«∞. =∂ z<®flÜ«µ# ''D q+¨Ü«µ~ Ǩ@¡ hHí∞ #=∞‡Hí=Ú~^®?—— Jx
„Ǩtfl~KÍ_«∞. =∂ <®#fl L~^°<®fl_«∞. =∂ z<®flÜ«µ# ''Jܵ`Ë =∞i h L^ÕâÌ º◊ ~ Uq∞>©?—— Jx
J_çQå_«∞. JǨC_«∞ =∂<®#fl ''<® ÉÁ~kÖ’ „áå}=Ú#fl~`Œ =O°Hí∂ <Ëx`Œ_çfl qO’kè㨥Î<Ë
L~>Ï#∞. J`Œx =∂@ K≥ÖÏ=∞}˜ Hßx=fi#∞—— Jx J<®fl_«∞.—— (WɡflÇ≤Ïë®"£∞, O≥~_«=ÉèÏQõ~)
Ü«µ¥^°∞Å∞ `Œ=∞ „Ǩ=HíÅ
Î ∞ J~^°*ãË #≤ Éèqí +¨º`ü ã¨=∂KÍO°~ „ǨHßO°~ J~u=∞ ^≥=· „Ǩ=HíÎ
(ã¨ÅO¡ ) H’ã¨~ J<ËHí ã¨~=`ŒûO®Å #∞~_ç Z^°∞O°∞ K«¥ã¨∞<Î ®flO°∞. J~u=∞ ^≥=· „Ǩ=Hí#Î ∞ Qõ∞iÎ~K«

40

(2. |Y~å)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

^ÕxH˜ |^°∞Å∞Qå "å~°∞ `Œ=∞ J~`ŒO®`Œ‡Å#∞ J=Ú‡Hí∞<®flO’ Jk ǨO°=∞
hK«Ç∞‹ #· q+¨Üµ« ~. ^Õ=Ù_«∞ (ÇÍi *ÏuH˜ K≥~k# =ºH˜HÎ ˜ QåHí∞~_Í) `Í#∞ `ŒÅK«∞Hí∞#fl
^®ã¨∞xH˜ `Œ# Hí>ÏHí~∆ (^≥=· ^Ò`Œº~) „Ǩ™®k~KÍ_«#fl JHí¯ã¨∞`À ÇÍO°∞ ^Õ=Ù_«∞ J=`Œ
i~Ǩ*Ëã≤# ^®xfl (Y∞O∑P<üx) "≥Ú~_çQå uO°ã¨¯iã¨∞Î<®flO°∞. Hí#∞Hí ÇÍO°∞ (^Õ=Ùx)
P„QõǨxH˜ Qõ∞O°Ü«∂ºO°∞. WÖÏ~>˜ uO°™®¯O°∞ÅHí∞ J`Œº~`Œ J==∂#HíO°"≥∞ÿ# tHí∆
Z^°∞O°∞K«¥™ÈÎ~k. (90)
^Õ=Ù_«∞ J=`Œi~Ǩ*ãË #≤ ^®xfl qâ◊fiã≤~K«~_«x K≥a`Ë, ÇÍO°∞ (`ŒÅaO°∞ã¨∞`À)
''=∂ =^°‰Ì Ωõ J=`Œi~z# ^®xfl =∂„`Œ"∞Õ "Õ∞=Ú qâ◊fiã≤™®Î=Ú—— J~>ÏO°∞. J~>Ë
ÇÍO°∞ `Œ=∞ ^°QOæõ ∞° #fl „Qõ~^ä~° `ŒÇʨ |Ü«µ@ =∞OÕ„Qõ~^ä~° J=`Œi~z<®, Jk ѨÓiÎQå
ã¨`ºŒ "≥∞#ÿ ^≥<· ®, ÇÍi ^°QOæõ ∞° #fl „Qõ~^ä®xfl ^è$° gHíiã¨∞<Î ®fl ^®xfl #=∞‡O°#fl =∂@! ã¨O,Õ
''g∞O°∞ (ã¨`ͺxfl) qâ◊fi ã≤~z#ÇÍO≥`· Ë W~`ŒH∞í ѨÓO°fi~ (g∞ *ÏuÖ’<Ë PqO°ƒqù ~z#)
^≥=· „Ǩ=HíÅ
Î #∞ Z~^°∞Hí∞ ã¨~ǨÏi~KÍO°∞?—— Jx J_«Q~õ _ç ÇÍix. (91)
=¸™® g∞ ^°QOæõ H° ∞í Z<ˇfl<Àfl J^°∞ƒù`"Œ ∞≥ #ÿ =∞Ç≤Ï=∞Å∞, ã¨Ê+¨"ì ∞≥ #ÿ „Ǩ=∂}®Å∞
fã¨∞Hí∞=KÍÛ_«∞. Hßx J`Œ#∞, Hßã¨Î J@∞ (`Œ¥O∑HÁ~_«H∞í ) "≥à§◊ Qå<Ë g∞O°∞ P=Ù^°¥_«#∞
^≥·=~Qå KÕã¨∞HÁx PO®kè~K«™®QåOÕ! g∞O≥~`Œ ^°∞O®‡O°∞æÅ∞!! (92)
"Õ∞=Ú g∞ g∞^° `Œ¥O∑ ǨOfi° `Œ~ ZuÎÇ>
¨ ì˜ =Ù~z g∞KÕ`Œ „Ǩ=∂}~ KÕܵ~z#
ã¨~Ѷ∞¨ @# Qõ∞O°∞HÎ ∞í `ˇK∞« ÛH’~_ç. JǨC_«∞ "Õ∞=Ú g∞Hí~^°*ãË ∞¨ #Î fl É’^è#° Å#∞ Qõ>Qì˜ å
áå>˜~KÍÅx, q<®Åx P^Õt~KÍ=Ú. ^®xH˜ g∞ ѨÓsfiHí∞Å∞ ''"Õ∞=Ú q<®fl~, Hßx
ÇÍ>˜x áå>˜~K«O—— J<®flO°∞. D uO°™®¯O° Ç‹Y
· iH˜ HßO°}~, ÇÍi ǨÏ$^°Ü∂« Ö’¡ P=Ù
^°¥_«(ÉèHí )Θ u+¨"ª ãÕ ∞¨ HÁx =Ù~_«@"Õ∞. ÇÍi`À J#~_ç: ''g∞O°ãÅ
¨ ∞ qâÍfiã¨∞ÖË<®! Jܵ`Ë
g∞O°∞ J=Å~a~z# D qâÍfiã¨ÇY
·‹ i ZÖÏ~>˜ JHí$`ͺÅHí∞ „¿ÑOÕÇ™≤ ÈÎ~k!!—— (93)
ÇÍix J_«∞Qõ∞: ''„ǨǨ~K« „Ǩ[Å~^°sfl Hß^°x ǨO°Ö’HíQõ$ǨÏ~ ^Õ=Ùx =^°Ì
g∞HÁHí¯iHı „Ǩ`˺H˜~K«|_ç~^°x ÉèÏqã¨∞Î<®flO®? g∞ Jaè„áåÜ«µ~ x["≥∞ÿ`Ë g∞O°∞
KÍ=Ù#∞ H’O°∞H’ÇÍe.—— Hßx ÇÍO°∞ KÕ*`Ë ∞Œ ÖÏ KÕã∞¨ HÁx Ǩ~ѨÙHí∞#fl (áåǨ) HßO®ºÅ
HßO°}~Qå KÍ=Ù#∞ Z#fl>˜H© H’O°∞H’O°∞. ^°∞O®‡O°∞æÅ "≥·Yi Uq∞>’ ^Õ=ÙxH˜ ÉÏQå
`ˇÅ∞ã¨∞. h=Ù ÇÍi "≥Y
· i Qõ=∞x¿ãÎ J~^°iHí~>Ë J`ͺâ◊ ÇÍiHı L~^°x „QõÇÏ≤ ™®Î=Ù.
D q+¨Ü«µ~Ö’ ÇÍO°∞ |Ǩï^≥·ÇÍO®^è°Hí∞efl Hí∂_Í q∞~záÈÜ«∂O°∞. ÇÍiÖ’ „Ǩu
XHí¯_«¥ "≥ÜµË º~_«¡ áå@∞ rq~z L~_ÍÅx H’O°∞ Hí∞~>Ï_«∞. J~`Œ>˜ nO®…ܵ« ∞+¨∞¬
_ÍxH˜ gÅ∞Qå PÜ«µ# Qõ∞}Qõ}®Å∞, O°¥Ñ¨ÙOÕYÅ#∞ Qõ∞i~z Hí∂_Í ÇÍO°∞ =i‚~KÍO°∞. Jܵ`Ë
P =∞Ǩ„Ǩ=HíÎ `Œ=∞ *ÏuÖ’ „ǨÉqíè ™®Î_x« Ü«µ¥^°∞Å∞ ÉèÏqã¨∞~Î _ËÇÍO°∞. Hßx `Í=Ú W~`ŒHßÅ~Qå
Z^°∞O°∞K«¥ã≤# J~u=∞ ^≥=· „Ǩ=HíÎ `Œ=∞ *ÏuÖ’ „ǨÉqíè ~K«H∞í ~_Í `Í=Ú J<®QõiHí *ÏuQå
Ѩ~Q° }
Æ O˜ z# JO°|∞ƒ *ÏuÖ’ „ǨÉqíè ~z#~^°∞Hí∞ ÇÍO°∞ PÜ«µxfl qâ◊fiã≤~K«_ÍxH˜ xO®Híi~KÍO°∞.
ÇÍO°∞ =∞ǨÏhÜ«µ =ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å¡~)x J~u=∞ ^≥·=„Ǩ=HíÎQå Qõ∞iÎ~z#ǨÊ>˜H© Hı=Å~
*Ï`ŒºÇ¨Ï~HßO°~ HßO°}~Qå PÜ«µxfl xO®Híi~z ^≥Ç· Í#∞„QõÇ¨ xH˜ ^°¥O°"∞≥ áÿ ÈÜ«∂O°∞.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(2. |Y~å)

41

á⁄~k<® Jk ÇÍix (#O°Hí) tHí∆ #∞~_ç =∂„`Œ~ `ŒÇ≤Ê~K« ÖË^°∞. ÇÍO°∞ KÕã¨∞Î#fl
Ǩ#∞ÖËq∞>’ ^Õ=Ù_«∞ Qõ=∞x㨥<Î Ë L<®fl_«∞. (94-95)
"åiH˜ K≥ÇC¨ : ''l„cÖò Ǩ@¡ qO’^èÉ° Ïè =~ L#flÇÍO°∞ XHí q+¨Üµ« ~ `ˇÅ∞ã¨∞H’ÇÍe.
l„cÖò ^Õ=Ùx P[˝`À<Ë D „Qõ~^äŒO h g∞^Œ J=`Œi~Ǩ*ËâÍ_«∞. Wk QÆ`«OÖ’
J=`Œi~z# „Qõ~^ä®Å#∞ ^è°$gHíi™ÈÎ~k† qâ◊fiã≤~KÕÇÍiH˜ ã¨<®‡O°æ~ K«¥Ç≤, ™®Ç¶¨Åº
â◊∞ÉèíÇÍO°Î #~^°*Ëã¨∞Î~k. Hí#∞Hí (q#~_ç) ^Õ=ÙxH˜, PÜ«µ# ^°¥`ŒÅHí∞, PÜ«µ#
„Ǩ=HíÅ
Î Hí∞, l„cÖòH∞í , g∞HßܵÖòH∞í Z=O°∞ â◊„`Œ∞=ÙÅ=Ù`ÍO’ JÖÏ~>˜ ^°∞O®‡O°∞Å
æ Hí∞
^Õ=Ù_«∞ â◊„`Œ∞==Ù`Í_«∞.—— (96-98)
"Õ∞=Ú g∞ ^°QOæõ H° ∞í ã¨Ê+¨~ì Qå ã¨`ͺxfl `ˇe¿Ñ 㨥Hí∞Å
Î ∞ Ǩ~áå=Ú. ^°∞O°#˚ ∞Å∞
`ŒÇʨ Z=O°¥ ÇÍ>˜x xO®Híi~K«O∞° . ÇÍO°∞ U^≥<· ® „Ǩ=∂}~ KÕã#≤ ǨC_«∞ ÇÍiÖ’ XHí
=O°æ~ ^®xfl ѨÓzHíѨÙÅ¡ÖÏ qã¨iáåOÕ㨥Π=zÛ~k. Jã¨Å∞ ÇÍiÖ’ KÍÖÏ=∞~k
z`ŒÎâ◊∞kú`À ã¨`ͺxfl qâ◊fiã≤~KÕÇÍOÕ Hß^°∞. ÇÍi =^°ÌHí∞ ^Õ=Ùx Ç‹·Ñ¨Ù#∞~z U
„Ǩ=HíÎܵ<® ÇÍi „Qõ~^ä®xfl ^è°$gHí i㨥Π=zÛ#ǨC_«∞ P „Qõ~^䰄Ǩ[Ö’¡ XHí =O°æ~
`Œ#HíãÅ
¨ ∞ Ug∞ `ˇeÜ«µ#@∞¡ ^≥=· „Qõ~^ä®xfl J@Hí g∞^° ZuÎÃÑ>˜~ì k. (99-101)
ÃÑ·Qå ÇÍO°∞, ã¨∞Öˇ·=∂<ü áåÅ<®HßÅ~ ¿ÑO°∞`À ^°Ü«∂ºÅ∞ K≥¿ÑÊ q+¨Ü«∂efl
áå>˜~K«<®O°~aè~KÍO°∞. Hßx ã¨∞Öˇ·=∂<ü Z#fl_«¥ ã¨`ŒºuO°™®¯O°~ *’eHı áÈÖË^°∞.
[<®xH˜ Éè¥í `Œq^°º <ËO∞° Ê`Œ∞~_ç# P ^°Ü∂« ºÖË ã¨`ºŒ uO°™®¯O®xH˜ áåÅÊ_ͤܵ.
J~`ËHß^°∞, ÉÏaÖòÖ’ ǨO°¥`ü, =∂O°¥`ü J<Ë W^°OÌ ∞° (=∂#ÇÍHßO°~Ö’ =zÛ#)
^≥=· ^°¥`ŒÅÃÑ· J=`Œi~z# q+¨Ü∂« efl Hí∂_Í ÇÍO°∞ Ǩ@∞ìH∞í „"ÕÖÏ_ÍO°∞. Hßx P ^≥=·
^°¥`ŒÅ∞ [<®xH˜ P q+¨Ü«∂Å∞ <ËOÕÊ=Ú~^°∞ ''"Õ∞=Ú „Ǩ[efl ǨsH˜∆~K«_ÍxH˜
Ǩ~Ǩ|_ç# ÇÍà◊§~ =∂„`Œ"Õ∞. J~^°∞=Å¡ g∞O°∞ JqâÍfi™®xH˜ (J~>Ë ã¨`Œº
uO°™®¯O®xH˜) áåÅÊ_«Hí~_ç—— Jx ÇÍiH˜ ã¨Ê+¨ì~Qå K≥¿ÑÊÇÍO°∞. Jܵ<® ÇÍO°∞
ÉèÏO®ºÉèOí eΰ fl q_«n¿ã P Hí∞∆ „^°q^°º<Ë <ËO∞° ÛH’=_ÍxH˜ L|ÖÏ@Ǩ_ÇË ÍO°∞.21
21. ^®~Ǩ`Œºrq`Œ~ =∂#=ã¨~㨯$uH˜ =¸ÖÏ^è®O°~. ÉèÏO®ºÉèíO°ÎÅ =∞^è°º ^®~Ǩ`Œº
rq`Œ~ ã¨=º~Qå ™®y`Ë ã¨=∂[~Ö’ Hí∂_Í =∞~z ã¨Éºíè `Í ã¨~㨯$`Œ∞Å∞ UO°Ê_«`Íܵ. J~^°∞Ö’
JǨã=¨ º`Œ, JǨâ$◊ `Œ∞Å∞ KÀ@∞ KÕã∞¨ Hí∞~>Ë ã¨Éºíè `Í ã¨~㨯$`Œ∞Å∞ Hí∂_Í qHí>™˜ ®Îܵ. J~^°∞=Å¡
JáÈǨÏÅ∞, JáåO®÷Å∞, =∂Ü«µ=∂@Å∞, =∞~„`Œ`Œ~„`ÍÅ∞ ÖË^® =∞OÕ J„Hí=∞ Ǩ^°ú`Œ∞Å ^®fiO®
#ܵ<® ã¨OÕ ÉèÏO®ºÉèOí eΰ fl q_«nÜ«µ_Íxfl WHí¯_« JqâÍfiã¨~ (Hí∞„Ѷ)π `À áÈÅÛ_«~ [iy~k.
Ü«µ¥^°∞Å∞ `Œ=∞Hí∞ ^≥=· ~ „Ǩ™®k~z# `“O®`ü q^°º#∞ =kÖËã≤ ÉèÏO®ºÉèOí Å
ΰ #∞ q_«n¿ã
Hí∞∆ „^°q^°º#∞ <ËO∞° ÛH’=_ÍxH˜ X_çQ>
õ ÏìO∞° . D =∞~„`Œq^°º ^®ºO® ÇÍO°∞ `Í=Ú H’O°∞Hí∞#fl ¢ã‘xÎ
PÇ‹∞ ÉèOí ΰ #∞~_ç q_«nã≤ `Œ=∞Ç‹Ñ· Ù¨ uǨCHí∞<ËÇÍO°∞. D q^°º JqâÍfi™®xH˜ ^®if¿ã ÃѶ∞ÏO°áåǨ
=∞x `ˇeã≤ Hí∂_Í ^®xfl <ËO∞° ÛH’=_ÍxHı L|ÖÏ@Ǩ_ÇË ÍO°~>Ë ÇÍO°∞ <ˇu· Hí~Qå Z~`Œ kQõ*Ïi
áÈÜ«∂O’ TÇ≤Ï~K«=K«∞Û. ÇÍi <ˇu· Hí Ǩ`<Œ ®xfl |@ì|Ü«µÅ∞ KÕܵ« _ÍxHı ^Õ=Ù_«∞ `Œ# ^°¥`ŒÅ
^®fiO® Ü«µ¥^°∞ÅHí∞ D ǨsHí∆ ÃÑ>Ïì_∞« .

42

(2. |Y~å)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

^≥Ç· Í[˝ ÖËx^Õ P KÕ`|Œ _ç =Å¡ Hí∂_Í Z=iH© ZÖÏ~>˜ #+¨~ì ÇÍ>˜Ök¡Ë Hß^°∞.
^®xfl HÁ#flÇÍ_çH˜ ǨOÖ
° ’Hí (ã¨fiO°)æ ~Ö’ ZÖÏ~>˜ KÀ@∞ ÖË^x° ÇÍiH˜ ÉÏQå `ˇÅ∞ã¨∞.
Jܵ<® ÇÍO°∞ ÖÏÉèÏxH˜ |^°∞Å∞ `Œ=∞Hí∞ #+¨ì~ Híey~KÕ ^®x<Ë <ËO°∞ÛH’=_ÍxH˜
L`ÍûǨÏǨ_ͤO∞° . ÇÍO°∞ `Œ=∞ J~`ŒO®`Œ‡Å#∞ J=Ú‡HÁx Z~`Œ>˜ hK«Ç∞‹ #· ã¨O∞° Hí∞
HÁ<®flO°∞! ÇÍiH© q+¨Üµ« ~ `ˇeã≤ L~>Ë Z~`Œ ÉÏQõ∞~_Õk! ÇÍO°∞ Qõ#Hí qâ◊fiã≤~z
ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î Ç‹Y
· i J=Å~a~z =Ù~>Ë, ÇÍiH˜ ^Õ=Ùx =^°Ì Z~`À =∞~z „ǨuǶÅ
¨ ~
Åaè~z =Ù~_Ëk. ÇÍiH© q+¨Üµ« ~ `ˇeã≤=Ù~>Ë Z~`Œ ÉÏQõ∞~_Ëk! (102-103)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! g∞O°∞ (^≥·=„Ǩ=HíÎ =Ú~^°∞ Ü«µ¥^°∞ÖÏ¡) ''Hßã¨Î =∂ =∂@Å∞
q#~_«——x J#Hí~_ç. ^®xH˜ |^°∞Å∞ ''Hßã¨Î =∞=∞‡efl JO°÷~ KÕã¨∞H’x=fi~_«——x
° ∂« `Œ# HßK«∞HÁx
ǨÅHí~_ç. q+¨Ü∞« O „â◊^Qú° å q#~_ç. 22 ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞ÅHí∞ ^°∞O°ƒOù Ü
L~k. (104)
ã¨`ͺxfl xO®Híi~KÕÇÍO°∞ „Qõ~^䰄Ǩ[Öˇ·<®, |Ǩï^≥·ÇÍO®^è°Hí∞Öˇ·<®, h „ǨÉèí∞=Ù
#∞~z h^°Qiæõ HÁKÕÛ U =∞~zq+¨Üµ« =¸ ÇÍiH˜ #K«Û^°∞. Hßx ^Õ=Ù_«∞ `Œ# HßO°∞}º~
H’ã¨~ `Í#∞ H’O°∞Hí∞#fl ÇÍix Z~K«∞Hí∞~>Ï_«∞. PÜ«µ# Q˘Ç¨Ê J#∞„QõÇϨ je. (105)
"Õ∞"Õ∞^≥·<® 㨥H˜Îx O°^°∞ÌKÕ¿ãÎ ÖË^® =∞O°Ç≤~Ǩ*Ë¿ãÎ ^®x ™®÷#~Ö’ J~`ŒHí~>Ë
=∞~z 㨥H˜Î *ÏsKÕ™®Î=Ú. ÖË^® JÖÏ~>˜^Õ =∞O’ 㨥H˜Î *ÏsKÕ™®Î=Ú. ^Õ=Ù_«∞ „Ǩu
q+¨Ü«µ~ÃÑ· JkèHßO°~ HíÅÇÍ_«x g∞O≥O°∞QõO®? Éèí¥=∂ºHßâÍÅ ™®O°fiÉè“=∞`Œfi~
JÖÏ¡ÇÏπ ^Õ#x, PÜ«µ# `ŒÇʨ g∞H≥=O°¥ „âıÜ∂ˇ aèÖÏ+≤Qåx, ã¨Ç¨ Ü«µHí∞_«∞Qåx ÖËOx°
g∞Hí∞ `ˇeÜ«µ^®? (106-107)
D ǨsHí∆ qaè#fl O°¥áåÅÖ’ =∂#=ÙÅ =∞^躰 WǨÊ>˜H© ™®Qõ∞`À~k. =∂#= |^°qú O’kè
Ã+·`Í<ü `Œ# J#∞K«O=° ¸Hí ^®fiO® WÖÏ~>˜ LǨ„^°ÇÍxfl ã¨$+≤ãì ¥¨ Î L~>Ï_«∞. XHí ǨÏnã¨∞ „ǨHßO°~
Wc¡ãπ (Ã+·`Í<ü) `Œ# Hı~„^°HßO®ºÅÜ«µ~ #∞~_ç <ËÅ <®Å∞Qõ∞ K≥O°Qõ∞ÖÏ `Œ# J#∞K«O°=¸Hí#∞
Ǩ~Ç≤™®Î_∞« . ÇÍO°∞ uiQ˘zÛ `Œ=∞ `Œ=∞ xÇıkHíÅ#∞ J`Œx =Ú~^°∞ ã¨=∞iÊ™®ÎO∞° . `Í#∞ ǶÖ
¨ Ï<®
LǨ„^°ÇÍxfl ã¨$+≤ì~KÍ#x XHí_«∞ J~>Ë, `Í#∞ Ƕ¨ÖÏ<® Ѷ¨∞#HßO°ºO KÕã≤ =KÍÛ#x =∞O˘Hí_«∞
K≥|∞`Í_«∞. Hßx Wc¡ãπ „ǨuÇÍ_ç`À ''#∞=Ùfi KÕã≤~^Õg∞ ÖË^°∞—— J~>Ï_«∞. z=iH˜ XHí_«∞ =zÛ
`Í#∞ XHíKÀ@ ÉèÏO®ºÉèíO°ÎÅ#∞ q_«nܵ~KÍ#x J~>Ï_«∞. Wc¡ãπ D=∂@ qx ã¨~`À+¨~`À
J`Œ_flç Qõ∞~_≥ÅHí∞ ǨÏ`Œ∞HÎ ∞í ~@¥ ''â◊ÉÏè +π, #∞=Ùfi x[~Qå Ѷ∞¨ #HßO°º"Õ∞ KÕã=≤ KÍÛ=Ù—— J#~>Ï_«∞.
(WɡflHõã‘~ü) nxfl |>˜ì ÉèÏO®ºÉèíO°ÎÅ#∞ J<®ºÜ«µ~Qå q_«nÜ«µ_«~ Z~`Œ>˜ ÃѶ∞ÏO°"≥∞ÿ# áåǨ"≥∂
=∞#Hí∞ JO°÷=∞=Ù`À~k.
22. WHí¯_« Y∞O∑J<üÖ’ 'O®Üµ<®— J<Ë Ç¨^~° ÇÍ_«|_ç~k. nxH˜ JO°c ÉèÏ+¨Ö’ 'Hßã¨Î
=∂ =∂@Å∞ q#~_ç— Jx XHí JO°÷~ L~k. =¸O°∞ö_«x =∞O˘Hí JO°ú~ L~k. n<Ëfl HÁ~K≥~
<®Å∞Hí uÇ≤Ê O®~¸<® J~>Ë '=∂ Ǩâ∞◊ =ÙÅ HßǨi— Jx JO°~÷ =ã¨∞~Î k. W~K«∞q∞~K«∞ O®Üµ<®
J<Ë LKÍÛùO°}`À<Ë Ç≤Ï„|¥ ÉèÏ+¨Ö’ XHí Ǩ^°~ L~k. ^®xH˜ 'q#∞, h=Ù K≥q>˜ÇÍ_«=Ù— Jx
JO°~÷ L~k. Ü«µ¥^°∞Å∞ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) ^°QOæõ H° ÁzÛ WÖÏ~>˜ ^°fi~^®fiO®÷Å∞, ÃÑ_«O®÷Å∞ =KıÛ
Ǩ^®Å#∞ ÇÍ_ËÇÍO°∞.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(2. |Y~å)

43

ѨÓO°fi~ =¸™®#∞ (Ü«µ¥^°∞Å∞) J_çy#@∞=~>˜ (ǨxH˜=∂e#) „Ǩâ◊flÅ∞,
H’iHíÅ∞ g∞O°∞ Hí∂_Í g∞ „Ǩ=Hí#Î ∞ J_«Q^õ e° KÍO®? Z=O°∞ qâÍfiã¨ÇY
·‹ iH˜ |^°∞Å∞
JqâÍfiã¨Ç‹·Yi J=Å~a™®Î_À J`Œ#∞ O°∞A=∂O°æ~ `ŒÇ≤Ê#>Ë¡#x `ˇÅ∞ã¨∞H’ÇÍe.
„Qõ~^䰄Ǩ[Ö’¡ KÍÖÏ=∞~k q∞=∞‡efl Uq^è°~Qå<ˇ·<® qâÍfiã¨~ #∞~_ç `ŒÇ≤Ê~z
JqâÍfiã¨~ "≥Ñ· Ù¨ ÖÏQåÅx K«¥ã¨∞<Î ®flO°∞. ã¨`ºŒ ~ ÇÍi=Ú~^°∞ ã¨Ê+¨~ì Qå "≥Å_¡ #·≥ ǨÊ>˜H©
ÇÍO°∞ J㨥ܫµ`À =∞~_çáÈ`Œ¥ q∞=∞‡efl JqâÍfiã¨∞Å∞Qå =∂O°Û^°eKÍO°∞. Hß|>˜ì
^Õ=Ù_«∞ ã¨fiÜ«µ~Qå ÇÍi q+¨Üµ« ~Ö’ XHí xO°Ü
‚ µ« ~ fã¨∞Hí∞<Ë=O°H∞í ÇÍix Híq∆ ∞~z,
K«¥ã‘ K«¥_«#@∞¡ =kÖËܵ« ~_ç. xã¨û~^ÕÇϨ ~Qå ^Õ=Ù_«∞ „ǨuǨh KÕܵ« QõÅ ã¨=∞O°∞_÷ ∞« ,
ã¨Ofi° â◊H=Θ ∞~`Œ∞_«∞. (108-109)
(Hí#∞Hí g∞O°∞ ^≥=· ^èO° ‡° ~ÃÑ· ѨÓiÎQå ^°$+≤ì Hı~„nHíi~z) #=∂*ò („áåO°<÷ ®) =º=ã¨÷
<ˇÅHÁÅÊ~_ç. (¿Ñ^°Å Pi÷Hí ǨÏHí¯Üµ#) [Hß`ü K≥e¡ã¨¥Î L~_«~_ç. g∞ ǨO°Ö’Hí
„âıܵ« ã¨∞û H’ã¨~ g∞O°∞ U ã¨`ͯO°º~ KÕã<≤ ® Jk ^Õ=Ùx =^°Ì g∞Hí∞ Åaèã∞¨ ~Î k. g∞O°∞
KÕã∞¨ #Î fl Ǩ#∞Å xfl>˜h ^Õ=Ù_«∞ Qõ=∞x㨥<Î Ë L<®fl_«∞. (110)
Ü«µ¥^°∞_«∞Qå ÖËHí „H≥ã· =Ψ Ù_«∞Qå =∂O°#~`Œ=O°H∞í U XHí¯_«¥ ã¨fiO®æxH˜ áÈÖË_x«
J~>ÏO°∞ ÇÍO°∞. Wq ÇÍi „Éè=í ∞Å∞ =∂„`Œ"∞Õ . ''g∞=∂@ x["≥∞`ÿ Ë ^®xH˜ „Ǩ=∂}~
Uq∞>’ fã¨∞Hí∞O°~_ç——Jx J_«∞Qõ∞. Hß^°∞, Z=O≥<· ® ã¨OÕ `Œ##∞`Í#∞ ^Õ=ÙxH˜ ã¨=∞
iÊ~K«∞HÁx ã¨^®KÍO°ã¨~Ǩ#∞fl_≥· =Ù~>Ë J`ŒxHß „ǨuǶ¨Å~ J`Œx „ǨÉèí∞=Ù ^°QõæO°
Åaèã∞¨ ~Î k. JÖÏ~>˜ÇÍiH˜ „ǨàÜ
◊ µ« k<®# ZÖÏ~>˜ ÉèÜ
í µ« ~, ^°∞óY~ L~_«=Ù. (111,112)
„H≥·ã¨Î=ÙÅ∞ ã¨<®‡O°æ~Ö’ ÖËO°x Ü«µ¥^°∞Å∞ J~>ÏO°∞. JÖÏQÕ Ü«µ¥^°∞Å∞
ã¨<®‡O°æ~Ö’ ÖËO°x „H≥·ã¨Î=ÙÅ∞ J~>ÏO°∞. x*ÏxH˜ ÇÍO°∞ÉèíÜ«µ∞Å¥ ^≥·=„Qõ~^ä°~
Ǩiîã¨∞Î#flÇÍOÕ. „Qõ~^ä°*Ï˝#~ ÖËx „Ǩ[Å∞ (|Ǩï^≥·ÇÍO®^è°Hí∞Å∞) Hí∂_Í WÖÏ~>˜
„ǨQÖ
õ σùÖË Ç¨Å∞Hí∞`ÍO°∞. ÇÍO°∞ÉèÜ
í µ« ∞Å =∞^躰 UO°Ê_ç# D qÉè^ı ®Å#∞ Qõ∞i~z OÕÑÙ¨
„ǨàÜ
◊ µ« k<®# ^Õ=Ù_«∞ fO°∞ÊKÕ™®Î_∞« . (JǨC_«∞ `ˇÅ∞™®Îܵ x*Ïx*ÏÅ∞). (113)
^Õ=Ùx PO®^è°<®ÅÜ«∂Ö’¡ PÜ«µ# ¿ÑO°∞ 㨇i~K«hÜ«µHí∞~_Í („Ǩ[Å#∞)
xO’kè㨥ΠÇÍ>˜ q<®âÍxH˜ áåÅÊ_ËÇÍ_ç Hí~>Ë Ç¨O°=∞^°∞O®‡O°∞æ_«∞ Z=O°∞~>ÏO°∞?
JÖÏ~>˜ ^°∞O®‡O°∞æÅ∞ ^Õ=Ùx PO®^è°<®ÅÜ«∂Ö’¡ J_«∞Qõ∞ÃÑ@ì_ÍxHı JO°∞›Å∞HßO°∞.
XHí"Õà◊ ÇÍO°~^°∞Ö’ „Ǩ"Õt~z<® ÉèíÜ«µÇ¨_«∞`Œ¥ „Ѩ"Õt™®ÎO°∞. ÇÍiH˜ WǨÏÖ’Hí~Ö’
ǨO®Éè=í ~, ǨO®[Ü«∂ÖË Z^°∞O°=Ù`Íܵ. WHí ǨOÖ
° ’Hí~Ö’<ˇ`· Ë ÇÍO°∞ ÃѶ∞ÏO°"∞≥ #ÿ (#O°H)í
Ü«∂`Œ#Å∞ K«qK«¥™®ÎO∞° . (114)
`Œ¥O°∞Ê, Ǩ_=« ∞O°Å∞ Jhfl JÖÏ¡ÇÏπ Hí∞ K≥~k#"Õ. („áåO°#÷ KÕܵ« _ÍxH˜) g∞O°∞
U kHí∞¯Hí∞ =∞O°e`Ë P kHí∞¯Hı PÜ«µ# L~>Ï_«∞. xã¨û~^ÕǨÏ~Qå ^Õ=Ù_«∞
ã¨O’fiǨQõ`Œ∞_«∞, ã¨O°fiA˝_«∞. (115)
^Õ=Ù_«∞ XHíifl `Œ# Hí∞=∂O°∞_çQå KÕã¨∞Hí∞<®fl_«x J~>ÏO°∞ ÇÍO°∞. (ÖË^°∞)
PÜ«µ# Z~`À Ǩiâ◊∞^°∞_ú ∞« , Ǩq„`Œ∞_«∞. Éè¥í =∂ºHßâÍÅÖ’x ã¨=∞ã¨~Î PÜ«µ#"Õ. ã¨Ofi°

44

(2. |Y~å)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

ã¨$+≤Oì ®ã¨∞Å∞ PÜ«µ# Ǩ@¡ q^èÜ
Õ µ« `Œ Híey=Ù<®flܵ. Éè¥í =∂ºHßâÍÅ#∞ (J~^°∞Ö’x
ã¨=∞ã¨Î ã¨$+≤ì`ÍÅ#∞) PÜ«µ<Ë ã¨$+≤ì~KÍ_«∞. (U XHí¯sfl Hí∞=∂O°∞_çQå KÕã¨∞H’ÇÍeû#
JQõ`Œº~ PÜ«µ#Hí∞ Z~`Œ =∂„`Œ~ ÖË^°∞.) PÜ«µ# U^≥·<® KÕÜ«µ^°ÅK«∞Hí∞~>Ë
''JܵáÈ—— JO>Ë KÍÅ∞, Jk W>Ëì Jܵ `Œ$>˜Ö’ LxH˜Ö’H˜ =ã¨∞~Î k. (116-117)
''^Õ=Ù_«∞ =∂`À Z~^°∞Hí∞ =∂>Ï¡_«_«∞?—— J~>ÏO°∞ J*Ï˝#∞Å∞. ÖËHí ''=∂
^°QOæõ H° ∞í ^Õ=Ù_«∞ U^≥<· ® =∞Ç≤Ï=∞#∞ Z~^°∞Hí∞ Ǩ~Ǩ_∞« ?—— J~>ÏO°∞. ÇÍiH˜ ѨÓO°fi~
Hí∂_Í HÁ~^°O∞° WÖÏ~>˜ =∂@ÖË J<®flO°∞. ÇÍO°~^°i =∞#ã¨`Î fiŒ ~ XHı q^è~° Qå L~k.
#"Õ∞‡ÇÍiH˜ "Õ∞=Ú ã¨Ê+¨Çì ∞‹ #· =∞Ç≤Ï=∞Å∞ K«¥¿Ñ L<®fl=Ú. („Ǩ=HßÎ!) "Õ∞=Ú x#∞fl
ã¨`ŒºÑ¨Ói`Œ *Ï˝#~`À â◊∞ÉèíÇÍO°Î J~^°*Ë¿ãÇÍxQå, ÃÇÏK«Ûi~KÕÇÍxQå xÜ«µq∞~z
Ǩ~áå=Ú. (W~`ŒHí~>Ë Q˘Ç¨Ê =∞Ç≤Ï=∞ ÇÍiH˜ W~Hı~ HßÇÍÅ@!) #O°HíÇÍã¨∞Å
q+¨Üµ« ~Ö’ h=Ù [ÇÍ|∞^®O°∞_«=Ù Hß=Ù. ÇÍi ã¨fiÜ«µ~Hí$`ÍǨO®^è®xH˜ h=Ù U=∂„`Œ~
ÉÏ^è∞° º_«=Ù Hß=Ù. (118-119)
Ü«µ¥^°∞Å∞Qåx, „H≥ã· =Ψ ÙÅ∞Qåx ÇÍi PKÍO° =º=ǨO®Å#∞ h=Ù áå>˜~K«#~`Œ
=O°H∂í h`À Z#fl>˜H© O®rǨ_O« ∞° . Hí#∞Hí ^Õ=Ù_«∞ K«¥Ç≤# =∂O°"æ ∞Õ ã¨<®‡O°=æ ∞x, Jk
`ŒÇʨ =∞O’ =ÚH˜=Î ∂O°~æ ÖË^x° ÇÍiH˜ ã¨Ê+¨~ì Qå K≥ÇC¨ . XHí"àÕ ◊ hHí∞ (=∂„Qõ~^ä)° *Ï˝#~
J~k# `Œ~åfi`Œ Hí∂_Í h=Ù ÇÍi =∞<ÀHß~Hí∆efl J#∞ã¨i¿ãÎ =∂„`Œ~ x#∞fl ^Õ=Ùx
ÉÏi#∞~_ç Hßáå_ËÇÍ_Ë L~_«_∞« . U ¿ãflÇ≤Ï`Œ∞_«¥, ã¨Ç¨ Ü«µHí∞_«¥ =∂Ǩ@∞ì #∞~z
x#∞fl Hßáå_«Ö_Ë ∞« . "Õ∞=Ú „Qõ~^ä~° „Ǩ™®k~z#ÇÍO°∞ ^®xfl Ǩi~î K«=Åã≤# q^è~° Qå
Ǩiî™®ÎO°∞. ÇÍO°∞ =∞#㨥ÊùiÎQå<Ë ^®xfl qâ◊fiã≤™®ÎO°∞. ^®xfl xO®Híi~KÕÇÍO°∞ =∂„`Œ"Õ∞
#+¨áì ÈÜ˵ÇÍO°∞. (120-121)
W„™®Ü∂Öò ã¨~`Œu „Ǩ[ÖÏO®! <Ë#∞ KÕã#≤ =∞ǨϟѨHÍ~åÅ∞ *Ï˝ÇH¨ ~í KÕã∞¨ H’~_ç.
<Ë#∞ g∞Hí∞ Ü«∂=„`ŒÊǨ~K«*Ï`Œ∞ÅÃÑ· Q“~°=O, B#fl`åºÅ∞ „Ǩ™®k~KÍ#∞. Hí#∞Hí
Z=O°¥ Z=iH© Uq^è~° Qå#¥ ã¨Ç¨ Ü«µÇ¨_Ö
« xË („ǨàÜ
◊ µ« )k<®xH˜ ÉèÜ
í µ« Ǩ_~« _ç. PO’A
Z=i #∞~_ô ZÖÏO\˜ áåǨÇi¨ ǨO°~ ã‘fiHíi~K«|_«^∞° . Z=i ã≤áå¶ O°ã∞¨ ‰õÄ_® K≥Å^¡ ∞° .
<Õ~ã° ∞¨ Å
÷ ‰õΩ ZÖÏ~>˜ ã¨Ç¨ Ü«µ=¸ Åaè~K«^∞° . (122,123)
W„ÉÏÇ‘Ï~„ǨÉ∞íè =Ù HÁxfl q+¨Ü∂« Ö’¡ W„ÉÏÇ‘Ï~x ǨsH˜~∆ K«Qå J~^°∞Ö’ J`Œ#∞
Hí$`ÍO°∞_÷ Ü
« ∂« º_«∞. JǨC_«∞ ^Õ=Ù_«∞ J`Œx`À ''<Ë#∞ x#∞fl Ü«∂=`Œ∞Î =∂#=*ÏuH˜
<®Ü«µHí∞_çQå xÜ«µq∞~K«É’`Œ∞<®fl#∞—— J<®fl_«∞. ^®xHõ`Œ#∞ ''„ǨÉèí¥! =∞i <®
ã¨~`Í#~Ö’ Hí∂_Í (Z=iH≥<· ® „ǨÇ~¨ K« <®Ü«µHí`fiŒ ~ „Ǩ™®k™®ÎÇÍ)?—— Jx J_çQå_«∞.
^®xH˜ ^Õ=Ù_«∞ ''=∂ D "åQåÌ#~ ^°∞O®‡O°∞Å
æ Hí∞ =iÎ~K«^∞° —— J<®fl_«∞. (124)
"Õ∞=Ú HßÉÏQõ$Ǩxfl „Ǩ[Å H’ã¨~ (PO®^è<° ®) Hˆ ~„^°~Qå#∞, âÍ~u xÅÜ«µ~
Qå#∞ KÕã≤, W„ÉÏÇ‘Ï~ xÅ|_ç# KÀ@∞#∞ „áåO°÷<® ã¨÷Å~Qå KÕã¨∞H’=Åã≤~kQå
„Ǩ[Å#∞ P^Õt~KÍ=Ú. =∞O’"≥Ñ· Ù¨ ''<® D PÅÜ«∂xfl „Ǩ[Å∞ „Ǩ^H° }
∆˜ KÕܵ« _ÍxH˜,

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(2. |Y~å)

45

J~^°∞Ö’ ^论x~K«_ÍxH˜, "≥∂HíiÅ¡_ÍxH˜, ™®ë®ì~QõÇ_¨ >
« ÏxH˜ Ǩq„`Œ~Qå, Ǩiâ◊∞^°~ú Qå
L~KÍÅ——x W„ÉÏÇ‘Ï~x, W™ê‡~¸Öòx Hí∂_Í P*Ï˝Ç~≤ KÍ=Ú. (125)
W„ÉÏÇ‘Ï~ ^Õ=Ù_çfl „áåi÷㥨 Î ''„Ǩɥíè ! D Ǩ@}
ì ®xfl âÍ~u#QõO~° Qå K≥ܵº. WHí¯_«
x=ã≤~KÕ „Ǩ[Ö’¡ ^≥Ç· Íxfl, ǨOÖ
° ’Hßxfl qâ◊fiã≤~KÕÇÍiH˜ u<Ë~^°∞Hí∞ Jxfl q^è•Å Ǩ~_«∞¡
ǶÖ
¨ ÏÅ∞ „Ǩ™®k~K«∞—— Jx J<®fl_«∞. ^®xH˜ ã¨=∂^è®#~Qå ''(D =¸<®flà◊§ „ǨÇ~¨ K«
rq`Œ~Ö’) <Ë#∞ qâ◊fiã≤~K«xÇÍiH˜ Hí∂_Í Z~`À HÁ~`Œ Láåkè x™®Î#∞. J~Ú`Õ P
`ŒO∞° ÇÍ`Œ ÇÍix #O°Hßyfl "≥Ñ· Ù¨ D_«∞™®Î#∞. Jk J`Œº~`Œ ÃѶ∞ÏO°=∞~Ú# „Ǩ^âÕ ~◊ ——
Jx K≥áåÊ_«∞ ^Õ=Ù_«∞. (126)
W„ÉÏÇ‘Ï~, W™®‡Ü∂Öò W^°ÌO°¥ HíÅã≤ ^≥·=Qõ$ǨxH˜ ѨÙ<®^°∞Å∞ fã≤ QÀ_«Å∞
xi‡ã¨¥Î WÖÏ "Õ_∞« Hí∞<®flO°∞:''„Ǩɥíè ! =∂D ¿ã=#∞ ã‘fiHíi~K«∞. h"Õ (J~^°i "≥ÚO°efl)
PÅH˜~KÕ ÇÍ_«=Ù, ã¨=∞ã¨ÎO `ˇeã≤#ÇÍ_«=Ù. „ǨÉèí¥! =∂ W^°Ìsfl h qâ◊fiã¨hÜ«µ
^®ã¨∞Å∞Qå K≥ܵº. =∂ã¨~`Œu #∞~_ç hHí∞ q^èÜ
Õ µ« ∞Öˇ=· Ù~_Ë XHí *Ïux PqO°ƒqù ~Ǩ
*Ëܵ. x#∞fl PO®kè~KÕ q^è®#~ Uq∞>’ =∂Hí∞ `ˇeÜ«µ*Ëܵ. =∂ á⁄O°áå@∞¡
=∞xfl~K«∞. xã¨û~^ÕǨÏ~Qå h=Ù =∞xfl~KÕÇÍ_«=Ù, HíO°∞}˜~KÕÇÍ_«=Ù. „ǨÉèí¥! P
*Ïu„Ǩ[ÅHí∞ h㨥Hí∞Å
Î ∞ qxÊ~KÕ, h „Qõ~^ä*° Ï˝<®xfl, q"ÕHßxfl <ËiÊ ÇÍi rq`ÍÅ#∞
ã¨~㨯i~KÕ XHí „Ç¨=Hí#Î ∞ P *ÏuÖ’ ѨÙ\˜Oì K«∞. h=Ù Z~`À â◊H=Θ ∞~`Œ∞_«=Ù, q"ÕHí
=~`Œ∞_«=Ù.—— (127-129)
(Wn W„ÉÏÇ‘Ï~ Qå^è.° JÖÏ~>˜) W„ÉÏÇ‘Ï~ áå>˜~z# r=#ã¨Oo° x =¸O°∞Å
ö ∞
`ŒÇʨ Z=O°∞ ^Õfi+≤™®ÎO∞° ? "Õ∞=Ú „ǨÇ~¨ K«~Ö’ (=∂ HßO°º™®^è#° H≥)· „Ǩ`ºË Hí~Qå W„ÉÏÇ‘Ï~
#∞ Z#∞flHí∞<®flO. ǨOÖ
° ’Hí~Ö’ Hí∂_Í J`Œ#∞ ѨÙ}®º`Œ∞‡ÅÖ’ KÕOÛ° |_«`Í_«∞. (130)
W„ÉÏÇ‘Ï~x J`Œx „ǨÉ∞íè =Ù ''x#∞fl h=Ù (=∂Hí∞) ã¨=∞iÊ~K«∞H’——Jx P^Õt~K«
Qå<Ë J`Œ#∞ (U=∂„`Œ~ `Œ@Ǩ>Ïܵ~K«H∞í ~_Í) ''##∞fl <Ë#∞ ã¨Ofi° Ö’Hí „Ç¨É∞íè =ÙHí∞
ã¨=∞iÊ~K«∞Hí∞~@∞<®fl——#x J<®fl_«∞. `ŒO°∞ÇÍ`Œ J`Œ#∞ `Œ# Hí∞=∂O°∞ÅHí∂¯_Í D
(ã¨fiÜ«µ~ ã¨=∞O°Ê}) q^è®<®<Ëfl LǨ^tÕ ~KÍ_«∞. Ü«∂Y¥Éò Hí∂_Í `Œ# HÁ_«∞Hí∞ÅHí∞
Ç≤Ï`Œ=Ù KÕ㥨 Î ''^Õ=Ù_«∞ g∞H’ã¨~ D r=#q^è®<®<Ëfl xO°Ü
‚ µ~KÍ_«∞. Hí#∞Hí K«xáÈÜÕ∞
23
=O°H∂í ^≥=· q^èÜ
Õ µ« ∞Å∞ (=Úã≤=¡ ÚÅ∞) Qå<Ë rq~KÍe—— J<®fl_«∞. (131-132)
=∞i Ü«∂Y¥Éò WǨÏÖ’Hí~ g_çáÈ`Œ∞#flǨC_«∞ (JHí¯_«) g∞~°∞<åfl~å? J`Œ#∞
`Œ∞k âÍfi㨠=^°Å∞`Œ∞#flǨC_«∞ `Œ# HÁ_«∞Hí∞Å#∞ Ç≤ez ''<Ë#∞ "≥o§áÈܵ# `ŒO∞° ÇÍ`Œ
g∞O°∞ Z=ix PO®kè™®ÎO°∞?—— Jx J_çQå_«∞. ^®xH˜ ÇÍO°~`Í ''g∞O°∞, g∞ `Í`Œ
23. WHí¯_« ÇÍ_«|_ç# Ǩ^~° Ö’x 'ã¨Å~— J<Ë ^è®`Œ∞=ÙHí∞ âÍ~u, ã¨=∞O°Ê}, q^èÜ
Õ µ« `Œ,
P*Ï˝áåÅ# J<Ë JO®÷Å∞<®flܵ. J~^°∞Ö’ #∞~KÕ =Úã≤~¡ , W™®¡~ J<Ë Ç¨^®Å∞ ѨÙ>Ïìܵ. =Úã≤~¡
J~>Ë ^Õ=ÙxH˜ `Œ##∞ `Í#∞ ѨÓiÎQå ã¨=∞iÊ~K«∞HÁx PÜ«µ#Hí∞ q^èÜ
Õ µ« ∞_«Üµ, rq`Œ~Ö’x
ã¨=∞ã¨Î O°~QåÖ’¡ PÜ«µ# P[˝Å#∞ áå>˜~KÕÇÍ_«x JO°~÷ . JÖÏ~>˜ rq`Œ xÜ«µ=∂=o<Ë W™®¡~
J~>ÏO°∞. ^®xfl J=Å~a~K«_~« =Å¡<Ë =∞x+≤H˜ âÍ~u, ™®Ç¶Ö
¨ ϺÅ∞ Åaè™®Îܵ.

46

(2. |Y~å)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

=Ú`ÍÎÅܵ# W„ÉÏÇ‘Ï~ W™®‡Ü∂Öò, WãπÇ¨ Mò (J֡Ƿ Ï≤ )Å∞ PO®kè~z# UHıâfi◊ O°∞_çfl
=∂„`Œ"∞Õ "Õ∞=Ú PO®kè™®Î=Ú. PÜ«µ#ˆH "Õ∞=Ú q^èÜ
Õ µ« ∞Öܵ (=Úã≤=¡ ÚÖܵ)
L~>Ï=Ú—— Jx ã¨=∂^è®#q∞KÍÛO°∞. (133)
Wq Qõu~z# ã¨=∂*ÏÅ∞. ÇÍO°∞ KÕã∞¨ Hí∞#fl HíO‡° Å∞ ÇÍiˆH, g∞O°∞ KÕã∞¨ Hí∞#fl
HíO‡° Å∞ g∞Hı. J~`ËQåx ÇÍO°∞ KÕã#≤ ^®xfl Qõ∞i~z q∞=∞flefl „Ǩtfl~K«_~« [O°Q^õ ∞° .
Ü«µ¥^°∞Öˇ·áÈ`Ë ã¨<®‡O°æ~Ö’ LO\ÏO°x Ü«µ¥^°∞Å∞, „H≥·ã¨Î=ÙÅ∞Qå =∂i`Ë<Õ
O°∞A=∂O°æ~ Åaèã¨∞Î~^°x „H≥·ã¨Î=ÙÅ∞ J~>ÏO°∞. ÇÍiH˜ K≥ǨC: ''W„ÉÏÇ‘Ï~ J#∞K«O°
ã¨=Ú^®Ü«µ"Õ∞ ã¨<®‡O°æ~ Ö’ L~k. W„ÉÏÇ‘Ï~ ã¨fiK«ÛùÇ‹∞·# UHí^≥·ÇÍO®^è°Hí∞_«∞,
|Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í _«∞ Hß^°∞.—— (134,135)
=Úã≤=¡ ÚÖÏO®! WÖÏ J#~_ç: ''"Õ∞=Ú JÖÏ¡ÇÏπ #∞ qâ◊fiã≤~KÍ=Ú† =∂ ^°QOæõ H° ∞í
J=`Œi~z#^®xfl† W„ÉÏÇ‘Ï~, W™®‡Ü∂Öò, WãπÇ¨ Mò, Ü«∂Y¥Éò, Ü«∂Y¥Éò ã¨~`ŒuÃÑ·
J=`Œi~z#^®xfl† =¸™®, D™® `Œk`ŒO° ^≥·=„Ǩ=HíÎÅ~^°iH© ÇÍi „ǨÉèí∞=Ù #∞~_ç
Åaè~z# ^®xfl Hí∂_Í "Õ∞=Ú qâ◊fiã≤~KÍ=Ú. ÇÍi =∞^躰 "Õ∞=Ú ZÖÏ~>˜ qK«H}
ƒ
Õ µ« ∞Å~ (=Úã≤=¡ ÚÅ~).—— (136)
KÕܵ« =Ú.24 "Õ∞=Ú ^Õ=ÙxˆH q^èÜ
g∞O°∞ ZÖÏ qâ◊fiã≤~KÍO’ JÖÏ qâ◊fiã≤¿ãÎ<Ë ÇÍO°∞ ã¨<®‡O°~æ á⁄~^°QÅ
õ O°∞. g∞ÖÏ
qâ◊fiã≤~K«Hí∞~_Í =ÚY~ uǨC‰õΩO>Ë "å~°∞ "≥ÚO_çѨ@∞ì^ŒÅ‰õΩ áÈ~Ú g∞`À qÉèË
kã¨∞<Î åfl~°#fl =∂@. U"≥∞#ÿ ѨÊ\˜H© "åiH˜ =ºuˆ~HõOQÍ g∞Hí∞ ã¨Ç¨ Ü«µ~ KÕܵ« _ÍxH˜
^Õ=Ù_Ë KÍÅ∞. PÜ«µ# ã¨=∞ã¨~Î q~@∞<®fl_«∞. PÜ«µ#Hí∞ ã¨~fi° O `ˇÅ∞ã¨∞. (137)
K≥Çʨ ~_ç: ''^Õ=Ùx O°~Qõ∞ J=Å~a~K«~_ç. ^Õ=Ùx O°~Qõ∞ Hí<®fl =∞O≥=i O°~Qõ∞
„âı+=ª¨ ∞~Ú#k? "Õ∞=Ú PÜ«µ<Ëfl PO®kè™®Î=Ú.—— (138)
=ÚǨÏ=∞‡^ü! ÇÍi`À WÖÏ J#∞: ''g∞O°∞ ^Õ=Ùx q+¨Üµ« ~Ö’ =∂`À áÈ>Ï¡_∞« `Í
O≥~^°∞Hí∞? PÜ«µ# g∞Hí∂ „ǨÉ∞íè "Õ, =∂Hí∂ „ǨÉ∞íè "Õ Hí^®! g∞ HíO‡° Å∞ g∞"≥~@, =∂
24. ''^≥=· „Ǩ=HíÅ
Î Ö’ HÁ~^°O∞° ã¨`ͺxfl, =∞iHÁ~^°O∞° Jã¨`ͺxfl QåHí∞~_Í J~^°O¥° `Œ=∞
`Œ=∞ HßÖÏÖ’¡ PÜ«∂ ã¨=∂*ÏÅHí∞ ã¨`ͺ<Ëfl (J~>Ë W™®¡~ ^èO° ®‡<Ëfl) É’kè~KÍO°x, J~^°∞=Å¡
ÇÍO°~^°i Ǩ@¡ q^èÜ
Õ µ« `Œ Híey L~_«@~, ÇÍi P[˝efl tO°™®=Ç≤Ï~K«_~« PÜ«∂ „Ǩ[Å q^è∞Œ ºHíÎ
^èO° ‡° =∞x "Õ∞=Ú ÉèÏqã¨∞<Î ®flO—— Jx JO°~÷ . Hí#∞Hí =Úã≤~¡ Å∞ ^≥=· „Ǩ=HíÅ
Î Ö’ HÁ~^°ifl qâ◊fiã≤~z,
=∞iHÁ~^°ix xO®Híi~K«O°∞. ÇÍiÖ’ U XHí¯ix xO®Híi~z<® ^Õ=Ù_çfl xO®Híi~z#@∞¡
J=Ù`Œ∞~k. (q=O®ÅHí∞ 2:4,285† 3:83,84 㨥Hí∞Å
Î ∞ K«¥_«~_ç.)
^≥=· „Ǩ=HíÅ
Î q+¨Üµ« ~Ö’ HÁ~^°O∞° ǨÏ^°∞gÌ ∞i# Jaè=∂<®xH˜ áÈܵ, J~^°iHí~>Ë `Œ=∞
„Ǩ=HíÎ Q˘Ç¨Ê, `Œ=∞ „Ǩ=HíÎ Q˘Ç¨Ê Jx K≥ÇC¨ Hí∞~>ÏO°∞. J~u=∞ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) =ÚǨÏ=∞‡^ü
(ã¨Å~¡ ) D q+¨Ü∂« xfl Hí∂_Í Y~_ç~KÍO°∞. ѨÙ#O°∞`Í÷# k<®# PÜ«µ# <ËÅ (ã¨=∂kè)Ö’ #∞~_ç
|Ü«µ>˜H˜ =zÛ K«¥¿ãÎ =¸™® „Ǩ=HíÎ (JÖˇ·Ç≤Ï) ^≥·=ã≤~Ǩã¨#~ HßÅ∞ Ǩ@∞ìHÁx L~_«@~
HíxÊã¨∞~Î k. ^®xfl „Ǩ™®Îq㨥Π''g∞O°∞ ^≥=· „Ǩ=HíÅ
Î Ö’ XHíiÃÑ· XHíiH˜ „áå^è®#º~ W=fiHí~_ç—— J<®flO°∞
ã¨ÇϨ K«O∞° Å`À. (|∞MÏi, =Úã≤~¡ )

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(2. |Y~å)

47

HíO‡° Å∞ =∂Ç‹~@ L~>Ïܵ. "Õ∞=Ú =∂„`Œ~ ѨÓiÎQå PÜ«µ#Hı J~H˜`"Œ ∞≥ ÿ áÈÜ«∂O.——
ÖË^® ÇÍix WÖÏ J_«∞Qõ∞: ''g∞O°∞ W„ÉÏÇ‘Ï~, W™®‡Ü∂Öò, WãπǨMò, Ü«∂Y¥Éò,
Ü« ∂ Y¥Éò 㨠~ `Í#~- gO° ~ `Í Ü« µ ¥^° ∞ Åx J~@∞<®flO®? ÖË H í „H≥ · ã ¨ Î = ÙÅx
J~@∞<®flO®?——
ÇÍiH˜ K≥ÇC¨ : ''D q+¨Üµ« ~ Qõ∞i~z g∞Hí∞ ÉÏQå `ˇÅ∞™® ÖËHí ^Õ=ÙxHß? ^Õ=Ùx
^°Qõæ~°∞fl~_ç =zÛ# ™®Hí∆º~ "≥Å¡_ç~K«Hí∞~_Í ^®zÃÑ>ËìÇÍ_ç Hí~>Ë Ç¨O°=∞ ^°∞O®‡O°∞æ_«∞
=∞O≥=O°∞ L~>ÏO°∞? g∞ K«Oº° Å#∞ ^Õ=Ù_«∞ Qõ=∞x~K«_~« ÖË^x° ÉèÏq~K«H~í _ç.—— P
ã¨=∂[~ Qõu~z áÈܵ~k. ÇÍO°∞ KÕã∞¨ Hí∞#fl HíO‡° Å∞ ÇÍiHı† g∞O°∞ KÕã∞¨ Hí∞#fl HíO‡° Å∞
g∞Hı. ÇÍO°∞ KÕã#≤ ^®xfl Qõ∞i~z q∞=∞‡efl qKÍi~K«_~« [O°Q^õ ∞° . (139-141)
''U=∞ܵ~k giH˜, x#fl>˜^®Hß XHí kHí∞¯Hí∞ uiy „áåO°#÷ KÕ㥨 =Î Ù~_ç# gO°∞
DO’A ǨÏOî®`Œ∞QÎ å =∞O’ kHí∞¯Hí∞ uiQåO°∞?—— J#~>ÏO°∞ =¸_è∞« Å∞. „Ǩ=HßÎ! K≥ÇC¨ :
''`Œ¥O°∞ÊǨ_«=∞O°Åhfl ^Õ=Ùx kHí∞¯ÖË. PÜ«µ# `Í#∞ H’i#ÇÍiH˜ ã¨<®‡O°æ~
K«¥Ñ¨Ù`Í_«∞.—— Dq^è~° Qå "Õ∞=Ú q∞=∞‡efl =∞^躰 ã¨÷ ã¨=∂[~Qå KÕâÍ=Ú.25 g∞O°∞
„ǨÇ~¨ K«„Ǩ[ÅHí∞ ™®Hí∞∆ Å∞Qå L~_ÍÅx, „Ǩ=HíÎ g∞Hí∞ ™®H˜Q∆ å L~_ÍÅx WÖÏ KÕâÍO.
25. J~>Ë hu, <®ºÜ«µ~, x+¨ÊHíá∆ å`ÍÅHí∞ Hí@∞ì|_ç L~@¥, ZÖÏ~>˜ JuÇÍ^®xH˜
áÈHí∞~_Í „Ǩu q+¨Üµ« ~Ö’#¥ ã¨=∞`«∂Å#~ áå>˜~KÕ ã¨=∂[~ Jx JO°~÷ . „ǨàÜ
◊ µ« k<®#
Ü«∂=`Œ∞Î =∂#=ÙÅ∞ ѨÙ#s˚=ÙÅܵ Ǩτ+π "≥∞^ÿ ®#~Ö’ Qõ∞q∞Hí∂_«∞`ÍO°∞. ^≥=· <®ºÜ«µ™®÷#~Ö’
HíO‡° Å qKÍO°} „áåO°~Éè=í ∞=Ù`Œ∞~k. ^≥=· „Ǩ=HíÅ
Î ~`Í `Œ=∞Hí∞ J~^°*Ü
Ë µ« |_ç# ^èO° ‡° É’^è#° Å#∞
„Ǩ[ÅHí∞ J~^°*âË Í=∞x ^Õ=Ùx =Ú~^°∞ ™®Híº∆ q∞™®ÎO∞° . J~u=∞ ^≥=· „Ǩ=HíÎ =ÚǨÏ=∞‡^£ (ã¨Å~¡ )
Hí∂_Í `Œ#Hí∞ J~^°*Ü
Ë µ« |_ç# É’^è#° Å#∞ „Ǩ[ÅHí∞ KÕO"° âÕ Í#x ™®Híº∆ q∞™®ÎO∞° . PÜ«µ# J#∞
K«O∞° Å∞ (=Úã≤~¡ Å∞) ^®xfl ^è$° gHíi™®ÎO∞° . ^®~`À ^≥=· „Ǩ=HíÎ ÉÏ^躰 `Œ fi#@¡=Ù`Œ∞~k.
P `ŒO°∞ÇÍ`Œ D ÉÏ^è°º`Œ#∞ g∞O≥~`Œ=O°Hí∞ xO°fiÇ≤Ï~KÍO°x ^Õ=Ù_«∞ =Úã≤¡~Å#∞
J_«∞Qõ∞`Í_«∞. =Úã≤¡~Å∞ `Œ=∞Hí∞ ^≥·=„Ǩ=HíÎ (ã¨Å¡~) ^®fiO® J~k# W™®¡~ É’^è°#Å#∞
ÇÍ„H˜¯Ü«µÅ ^®fiO® W`ŒO° =∂#=ÙÅHí∞ J~^°*âË Í=∞x ã¨=∂^è®#~ WK«∞ÛH’=Åã≤ L~@∞~k. D
q+¨Ü∂« <Ëfl D 㨥H˜Ö
Î ’ ™®Híº∆ ~ W=fi_«=∞x ¿ÑO˘¯#|_ç~k. ÇÍO°∞ `À>˜ =∂#=ÙÅHí∞ W™®¡~
É’^è°#Å#∞ ǨiK«Ü«µ~ KÕÜ«µ_«"Õ∞QåHí, ã¨fiÜ«µ~Qå ÇÍ>˜x PK«i~z Hí∂_Í K«¥áåeû#
J=ã¨O=° Ú~k. JO>Ë ÇÍi =∂@ÅHí∞ KÕ`Å
Œ Hí∞ =∞^躰 á⁄~`Œ# L~_Íe. ÉèHí ÇΘ O¨ ®Ü«µ}`Œ J~>Ë
WÖÏ L~@∞~k† hfx*ÏÜ«µfÅ∞ J~>Ë WÖÏ L~>Ïܵ† <®ºÜ«µ~ ^è°O°‡~ J~>Ë WÖÏ
L~>Ïܵ Jx „Ǩ[Å∞ ÉèÏq~KÕÖÏ ÇÍO°∞ ѨÓiÎQå ^è®i‡Hí rq`Œ~ Qõ_«áåe. =Úã≤¡~Å∞ F
Ãã·^®ú~uHí ã¨=∂*ÏxH˜ K≥~k# ã¨É∞íè ºÅ∞. ÉÏ^躰 `ÍÜ«µ∞`Œ=∞ܵ# *Ïu „Ǩ[Å∞. ÇÍO°∞ J~u=∞
^≥·=ã¨~^Õâ◊ǨÏO°∞x (ã¨Å¡~) „Ǩux^è°∞Å∞Qå =∞ã¨Å∞Hí∞~@¥ „ǨǨ~KÍxfl hu =∂O®æ#
#_çÇ~≤ K«=Åã≤ L~@∞Ok. K≥_∞« Qõ∞efl JiHí>Ïìe. J<®ºÜ«µ~, J^èO° ®‡Å#∞ J~`ŒÇ∞‹ ∞~k~KÍe.
hu <®ºÜ«∂Å#∞, âÍ~u ã¨∞ǨÏ$^®ƒùÇÍÅ ÇÍ`Í=O°}®xfl <ˇÅHÁÖÏÊe. ^Õ=Ùx Éè¥í q∞ Ç≤Ï~™®
^ÒO°<˚ ®ºÅ∞, J<®ºÜ«µ~, J„Hí=∂Å∞, Jj¡Å~, JO®K«HßÅ`À x~_çáÈ`Ë ^®xH˜ ^≥=· ~ Z^°∞@
=Ú~^°∞Qå =Úã≤O¡ ÖË ÉÏ^è∞° ºÅ=Ù`ÍO°∞. '<® Éè¥í g∞‡^° Wxfl ÃѶ∞ÏO®Å∞, ^°∞O°~`ÍÅ∞ [O°∞Qõ∞`Œ∞~>Ë
g∞OÕ~ KÕã¨∞Î~_ËÇÍO°—x ^Õ=Ù_«∞ ÇÍix xÅn™®Î_«∞. ÇÍO°∞ `Œ=∞=~`Œ∞ Hí$+≤ U"Õ∞O°Hí∞ KÕâÍO°x

48

(2. |Y~å)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

^≥·=„Ǩ=HíÎ#∞ Z=O°∞ J#∞ã¨i™®ÎO°∞, Z=O°∞ q=ÚY∞Å=Ù`ÍO°∞ Jx ǨsH˜∆~K«
_ÍxH˜ "Õ∞=Ú "≥Ú^°@ g∞O°∞ („áåO°÷#H≥·) =∞O°ÖË kHí∞¯#∞ PO®^è°<® Hı~„^°~Qå xO°‚
ܵ~KÍ=Ú. Wk „Ǩ[ÅHí∞ KÍÖÏHí+¨ì~ JxÊ~z~k. Hßx ^Õ=Ùx =∂O°æ^°O°≈Hí`Œfi~
Åaè~z#ÇÍiH˜ Wk U=∂„`Œ~ Hí+=ì¨ ∞xÊ~K«Ö^Ë ∞° . ^Õ=Ù_«∞ g∞ qâÍfi™®xfl J#=ã¨O~° Qå
=$^è®KÕܵ« _«∞. PÜ«∞# =∂#=ÙÅ áåe@ JáåO°H$í áåjÅ∞_«∞, Jq∞`Œ ^°Ü∂« =∞Ü«µ∞_«∞.
(142,143)
=ÚǨÏ=∞‡^£! h=Ù =∂>˜=∂>˜H˜ =ÚY~ ÃÑ·Hu≥ Î PHßâ◊~ "≥Ñ· Ù¨ K«¥_«>Ïxfl "Õ∞=Ú
Qõ=∞x㨥Î<Ë L<®fl=Ú. Hí#∞Hí hHí∞ „Ç≤Ü«µ"≥∞ÿ# kâ◊Hı („áåO°÷#H≥·) "Õ∞=Ú x#∞fl
=∞O°eã¨∞<Î ®fl~. WHí #∞~z g∞O°∞ „Ǩu뮪ÅÜ«µ~ (HßÉÏQõ$ǨÏ~)26 "≥Ñ· Ù¨ uO°Q~õ _ç. g∞O°∞
„Ǩtfl™®Î_∞« . ã¨`ͺxH˜ ™®Hí∞∆ Å∞Qå xÜ«µq∞~K« |_ç# =Úã≤~¡ Å∞ ǨOÖ
° ’Hí <®ºÜ«µ™®÷#~Ö’ D
„Ǩâfl◊ ÅHí∞ ã¨=∂^è®#~ WK«∞ÛH’=Åã≤ L~@∞~k. (W`ŒO° q=O®Å H’ã¨~ 3:104,110 㨥Hí∞Å
Î ∞,
ÇÍ>˜ áå^°ã¥¨ zHíÅ∞ K«¥_«~_ç.)
26. WHí¯_« =¸Å ÉèÏ+¨Ö’ HßÉÏ =∞~kO®xH˜ ''=∞ã≤˚^°∞Öò ǨÏO®~—— Jx Ç≤Å∞=_«~
[iy~k. J~>Ë Ç¨q„`Œ"∞≥ #ÿ , „Ǩu뮪`‡Œ Hí"∞≥ #ÿ „áåO°<÷ ®=∞~kO°~ Jx JO°~÷ .
„áåO°~Éè~í Ö’ =ÚǨÏ=∞‡^ü „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ), PÜ«µ# J#∞K«O∞° Å∞ *ˇO¥° ã¨Ö~Ë Ö’x ɡu· Öò
=∞dÌã—π —Hí∞ Jaè=ÚY~Qå uiy „áåO°#÷ (#=∂*ò) KÕã∞¨ ~Î _ËÇÍO°∞. P<®_«∞ =Úã≤~¡ Å H’ã¨~ ^Õ=Ù_«∞
xO°Ü
‚ µ~z# dÉÏ¡ (PO®^è<° ® Hı~„^°~) J^Õ. ɡu· Öò =∞dÌãxπ PO®^è<° ® Hı~„^°~Qå xO°Ü
‚ µ~K«_ÍxH˜
HßO°}~ 2:143 㨥H˜Ö
Î ’ ¿ÑO˘¯#|_ç~k. JO°|∞ƒÅ∞ `Œ=∞ *ÏfÜ«µ ^°∞O°a=è ∂#~ HßO°}~Qå
JOÕaÜ«∂ |Ü«µ@ =∞O’ ^ÕÇÍÅÜ«∂xfl PO®^è<° ® Hı~„^°~Qå J~wHíi~KÕÇÍO°∞ Hß^°∞. W™®¡~ D
^°∞O°a=è ∂#~, *Ï`ŒºÇ¨Ï~HßO®efl J~`Œ"Ú
≥ ~k~K«_ÍxH˜, =Úã≤~¡ Å∞ ɡu· Öò=∞dÌãxπ PO®^è<° ®
Hı~„^°~Qå KÕã∞¨ HÁx „áåO°#÷ Å∞ KÕÜ∂« Åx P^Õt~z~k. =Úã≤~¡ Å∞ D P^ÕâÍxfl áê\˜~KÍO°∞.
D q^è~° Qå =Úã≤~¡ Å∞ =∞n<®Ö’ 16 <ˇÅÅ áå@∞ D P^ÕâÍxfl áå>˜~K«_~« ^®fiO® dÉÏ¡
q+¨Ü«µ=∞ܵ ^Õ=Ù_«∞ ÃÑ>˜ì# ǨsHí∆Ö’ <ˇQåæO°∞. P `ŒO°∞ÇÍ`Œ ^Õ=Ù_«∞ dÉÏ¡ kâ◊#∞ =∂iÛ
Ü«µ¥^°∞ÅHí∞, „H≥ã· =Ψ ÙÅHí∂¯_Í JÖÏ~>˜ ǨsHı∆ ÃÑ>Ïì_∞« . Ç≤Ï.â◊. 2= Ü˵@ O°[Éò ÖËHí ë®ÉÏ<ü <ˇÅÖ’
HßÉÏ Qõ$Ǩxfl dÉÏ¡Qå KÕã∞¨ H’ÇÍÅ#fl ^≥Ç· Í[˝ J=`Œi~z~k. Jܵ`Ë Ü«µ¥^°∞Å∞ D P[˝#∞
=ºuOÕH~˜ K«_"« ∞Õ QåHí∞~_Í ^®xfl áå>˜ã∞¨ #Î fl =Úã≤~¡ Å#∞ q=∞i≈~KÍO°∞. JO°Éò |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Å∞
ÉèÏqã¨∞Î#fl@∞¡ ^Õ=Ù_«∞ HßÉÏ kâ◊H’, Ü«µ¥^°∞Å∞-„H≥·ã¨Î=ÙÅ∞ ÉèÏqã¨∞Î#fl@∞¡ ɡ·uÖò=∞dÌãπ kâ◊H’
Ǩiq∞`Œ=∞ܵ L~_«Ö^Ë x° , PÜ«µ# „ǨuKÀ>Ï L<®fl_«x, PÜ«µ# P[˝efl tO°™®=Ç≤Ï~K«_"« ∞Õ
Jã¨Å∞ ^≥Ç· ÍO®^è#° Jx „Ǩ[ÅHí∞ `ˇeÜ«µ*Ëܵ« _«"∞Õ D P[˝Å L^ÕâÌ º◊ ~.
HßÉÏ Qõ$Ǩxfl W„ÉÏÇ‘Ï~ „Ǩ=HíÎ (J֡Ƿ Ï≤ ) xi‡~KÍO°∞. P `ŒO∞° ÇÍ`Œ 1200 ã¨~=`ŒûO®ÅHí∞
ɡu· Öò=∞dÌãxπ ã¨∞Öˇ=· ∂<ü „Ǩ=HíÎ (J֡Ƿ Ï≤ ) xi‡~KÍO°∞. JǨÊ>˜ #∞~_ç Ç≤Ï.â◊. 2= Ü˵@ =O°H∞í
J^Õ PO®^è<° ® Hı~„^°~Qå L~_Ëk. uiy WǨC_«∞ „áåp# ^ÕÇÍÅÜ«µ"≥∞#ÿ 'HßÉÏ— PO®^è<° ® Hı~„^°~
J~Ú~k. Ü«µ¥^°∞Å∞ D ÇÍã¨=Î ~ `ˇeã≤<® HßÉÏ#∞ dÉÏ¡Qå Qõ∞iÎ~K«_ÍxH˜ ã≤^~ú° Qå ÖËO∞° . *ÏfÜ«µ
^°∞O°a=è ∂#~, „áå~fÜ«µ`Œ`fiŒ ~ ã¨`ͺ~wHßO° =∂O°~æ Ö’ ÇÍiH˜ J_«∞Q¤ À_«Å∞Qå xeKÍܵ.
Ü«µ¥^°∞Å∞, „H≥ã· =Ψ ÙÅ∞ "≥Ú^°>’¡ ɡu· Öò=∞dÌãπ "≥¿· Ñ uiy „áåO°#÷ Å∞ KÕã∞¨ ~Î _ËÇÍO°∞. Hßx
`ŒO∞° ÇÍ`Œ ÇÍO°∞ÉèÜ
í µ« ∞Å∞ ã¨∞Öˇ=· ∂<ü „Ǩ=HíÎ ã¨~„Ǩ^®Ü«∂xH˜ uÖ’^°HßezÛ `Œ=∞ PO®^è<° ® kâ◊Å#∞

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(2. |Y~å)

49

ZHí¯_«∞<®fl ã¨OÕ ^®x "≥·Ñ¨ÙHı uiy „áåO°÷# KÕÜ«µ~_ç. („áåO°÷<®kâ◊ =∂O°∞ÊHí∞
ã¨~|~kè~z#) D P^Õâ~◊ h „ǨÉ∞íè =Ù #∞~_ç =zÛ# ã¨`ºŒ =∞x „Qõ~^ä„° Ǩ[ÅHí∞ ÉÏQå
`ˇÅ∞ã¨∞. (Jܵ<® ÇÍO°∞ `Œ=∞ Ǩ~`Œ~ =∂#ÖËHáí È`Œ∞<®flO°∞.) gi K«Oº° efl ^Õ=Ù_«∞
FHí~@ Qõ=∞x㨥<Î Ë L<®fl_«∞. (144)
„Qõ~^ä„° Ǩ[ÅHí∞27h=Ù Zxfl x^°O≈° <®Å∞ K«¥Ç≤<® ÇÍO°∞ g∞ „áåO°<÷ ®kâ◊#∞ J#∞ã¨
i~K«O∞° . g∞O°¥ ÇÍi „áåO°<÷ ®kâ◊#∞ J#∞ã¨i~K«ÖOË ∞° . ã¨fiÜ«µ~Qå ÇÍiÖ’ Hí∂_Í XHí
=O°~æ ÇÍO°∞ J#∞ã¨i~KÕ „áåO°<÷ ®kâ◊#∞ =∞O˘Hí =O°~æ ÇÍO°∞ J#∞ã¨i~K«O∞° . XHí"àÕ ◊ (=∂
„Qõ~^ä)° *Ï˝#~ J~k# `ŒO∞° ÇÍ`Œ Hí∂_Í ÇÍi H’iHíÅ#∞ J#∞ã¨i¿ãÎ =∂„`Œ~ h=Ù
^°∞O®‡O°∞Å
æ Ö’ KÕi#@∞¡ ǨiQõ}~˜ K«|_«`Í=Ù. (145)
"Õ∞=Ú „Qõ~^ä°~ „Ǩ™®k~z#ÇÍO°∞ `Œ=∞ Hí#flHÁ_«∞Hí∞efl Qõ∞iÎã¨∞Î#fl@∞¡ nxfl
(ZÖÏ~>˜ ã¨~H’K«~ ÖËH∞í ~_Í) Qõ∞iÎã∞¨ <Î ®flO°∞. Hßx ÇÍiÖ’ XHí=O°~æ ÇÍã¨ÇÎ Íxfl |∞kú
ѨÓO°fiHí~Qå HíÇ≤ÊѨÙK«∞Û`À~k. xã¨û~^ÕǨÏ~Qå Wk h „ǨÉèí∞=Ù #∞~_ç =zÛ# ǨO°=∞
ã¨`ºŒ ~. Hí#∞Hí h=Ù ZÖÏ~>˜ J#∞=∂<®xH˜ P™®¯O°q∞=fiHí∞. (146,147)
„Ǩu =O®æxH© XHí ¢áê~°<÷ åkâ◊ L~k. ÇÍO® "≥Ñ· Ù¨ ‰õΩ uO°∞Qõ∞`ÍO°∞. Hõ#∞Hõ g∞O°∞
(nxflQõ∞i~z J>Ëì PÖ’z㨥Πã¨=∞Ü«µ~ =$^è®KÕܵ« Hí∞~_Í) ã¨`ͯO®ºÅ∞ KÕܵ« @~Ö’
XHíO˘flHíO∞° q∞~záÈ=_ÍxH˜ „Ǩܵ« ufl~K«~_ç. g∞O°∞ ZHí¯_«∞<®fl ^Õ=Ù_«∞ q∞=∞‡Åfl~^°sfl
XHíKÀ>˜H˜ KÕO∞° ™®Î_∞« . PÜ«µ# „ǨuǨh KÕܵ« QõÅ ã¨=∞O°∞_÷ ∞« , ã¨Ofi° â◊H=Θ ∞~`Œ∞_«∞. (148)
=∂O°∞ÛHí∞<®flO°∞. Ǩτ[`ü =∞O°º~ (J֡Ƿ Ï≤ ) ɡu· Öò=∞dÌãHπ ∞í `Œ¥O°∞ÊÇ‹Ñ· Ù¨ ÉèÏQõ~Ö’ `ŒáÈx+¨ª (UuHßѶ)π
áå>˜~z#~^°∞# „H≥ã· =Ψ ÙÅ∞ `Œ¥O°∞Ê kHí∞¯#∞ `Œ=∞ PO®^è<° ® kâ◊ (dÉÏ¡)Qå xO°Ü
‚ µ~K«∞Hí∞<®flO°∞.
Ü«µ¥^°∞Å∞ |ǨïâÍ ÇÍiH˜ =ºuOÕH~í Qå =∞~Hí∞`Œ<®xH˜ áÈܵ Ǩ_=« ∞>˜ kHí∞¯#∞ `Œ=∞ PO®^è<° ®
kâ◊Qå KÕã∞¨ Hí∞<®flO°∞. =Úã≤~¡ Å∞ =∂„`Œ~ ^≥Ç· Í[˝ J=`Œi~z# <®>˜#∞~_ç WǨÊ>˜H© HßÉÏ Qõ$Ǩ<Ëfl
PO®^è<° ® kâ◊Qå KÕã∞¨ HÁx #=∂A KÕã∞¨ <Î ®flO°∞.
D P[˝ J=`Œi~z# ã¨=∞Ü«µ~Ö’ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ), PÜ«µ# "≥#∞Hí =Úã≤~¡ Å∞ AǨÏO∑
#=∂*ò KÕã∞¨ <Î ®flO°∞. O≥~_«∞ O°Hß`Œ∞Å∞ Jܵ =¸_«= O°Hß`Œ∞Ö’ „Ǩ"tÕ ~K«Qå<Ë ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ )ÃÑ·
kÇͺq+¨¯$u (=Ç‘Ï) ^®fiO® D 㨥H˜Î J=`Œi~z~k. ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) `ŒH}
∆í "Õ∞ HßÉÏ kHí∞¯Hí∞
uiQåO°∞. PÜ«µ# <Ë`$Œ `Œfi~Ö’ #=∂A KÕã∞¨ #Î flÇÍO°∞ Hí∂_Í HßÉÏ "≥Ñ· Ù¨ uiQåO°∞. WÖÏ ÇÍO°∞
AǨÏO∑ #=∂*òÖ’ "≥Ú^°>O˜ ~≥ _«∞ O°Hß`Œ∞Å∞ ɡu· Öò=∞dÌãHπ ∞í Jaè=ÚY~Qå, z=iO≥~_«∞ O°Hß`Œ∞Å∞
HßÉÏQõ$ǨxH˜ Jaè=ÚY~Qå xÅ|_ç <ˇO"° OÕ ®ÛO°∞. |Ç≤ÏO°~Qõ „ǨH@
í # ^®fiO® D P^Õâ~◊ q#fl
W`Œ~∞° Å∞ Hí∂_Í #=∂Aã≤u÷ Ö’ L#flǨÊ>˜H© Ç‹~@<Ë HßÉÏQõ$ǨÏ~ L#fl kâ◊H∞í uiQåO°∞.
WǨC_«∞ =Úã≤~¡ Å∞ „ǨÇ~¨ K«~Ö’ ZHí¯_«∞<®fl, U ã≤u÷ Ö’ L<®fl HßÉÏ L#fl kHí∞¯Hı uiy
#=∂A KÕܵ« =Åã≤ L~@∞~k. O≥à· ∞◊ §, q=∂<®Ö’¡ „ǨÜ∂« }~ KÕã∞¨ #Î flǨC_«∞ HßÉÏ kâ◊H∞í uiy
#=∂A KÕܵ« _ÍxH˜ gÅ∞HßHíáÈ`Ë gÅ∞#fl kâ◊H∞í uiy #=∂A KÕܵ« _«~Ö’ `ŒÇC¨ ÖË^∞° .
27. „Qõ~^ä„° Ǩ[Å∞ J~>Ë, Qõ`~Œ Ö’ ^≥=· „Ǩ=HíÅ
Î ^®fiO® k=º„Qõ~^ä®Å∞ á⁄~k#ÇÍO°x JO°~÷ .
„Ǩ`ºË Hí~Qå Ü«µ¥^°∞Å∞, „H≥ã· =Ψ ÙÅ∞ Jx JO°~÷ .

50

(2. |Y~å)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

g∞O°∞ U„áå~`ÍxH˜ "≥o§<® JHí¯_»∞fl~z g∞O°∞ „Ǩu뮪ÅÜ«µ~ (HßÉÏ) "≥Ñ· Ù¨ Hı
uiy „áåO°#÷ KÕܵ« ~_ç. xã¨û~^ÕÇϨ ~Qå Wk g∞ „ǨÉ∞íè =Ù #∞~_ç =zÛ# ã¨`ºŒ ~. g∞O°∞
KÕ¿ã Ǩ#∞Åxfl>˜h ^Õ=Ù_«∞ Qõ=∞xã¨∂<Î Õ L~>Ï_«∞. g∞O°∞ ZHí¯_«∞<®fl, U „áå~`ÍxH˜
"≥o§<® JHí¯_« #∞~z g∞O°∞ „Ǩu뮪ÅÜ«µ~ "≥·Ñ¨ÙHı Jaè=ÚY∞Å∞Hí~_ç. g∞Hí∞
=ºuOÕH~í Qå W`ŒO∞° Å∞ ZÖÏ~>˜ =∂@ J#_ÍxÔH<· ® P™®¯O°q∞=fiHí∞~_Í g∞O°∞ ^®x
Ç‹Ñ· Ù¨ Hı uiy „áåO°#÷ KÕܵ« ~_ç. WHí ^°∞O®‡O°∞Å
æ q+¨Ü∂« xHÁ¿ãÎ, ÇÍO°∞ ZÅ¡ÇC¨ _«¥ g∞Hí∞
=ºuOÕH~í Qå U^À XHí>˜ "åQõ∞`Œ¥<Ë L~>ÏO°∞. Hí#∞Hí g∞O°∞ ÇÍiH˜ ÉèÜ
í µ« Ǩ_H« ∂í _«^∞° ,
<®Hı ÉèÜ
í µ« Ǩ_Íe.
g∞Hí∞ <® 㨥Hí∞Å
Î ∞ qxÇ≤㥨 ,Î „Qõ~^ä®xfl, q"ÕHßxfl É’kè~K«_~« `À áå@∞ g∞Hí∞
`ˇeÜ«µx q+¨Ü∂« Å∞ <ËiÊ, g∞ rq`ÍÅ#∞ fiÛk^ÕÌ XHí „Ç¨=Hí#Î ∞ <Ë#∞ g∞ *Ïu
#∞~_Ë g∞Ö’ „ǨÉqíè ~Ǩ*âË Í#∞. JÖÏQÕ g∞Hí∞ <® J#∞„QõÇ¨ Å∞ „Ǩ™®k~K«_ÍxH˜, g∞O°∞
ã¨<®‡O°~æ Ö’ #_«=_ÍxH˜ P[˝Å∞ Wã¨∞<Î ®fl#∞. Hí#∞Hí g∞O°∞ ##∞fl 㨇i㨥ΠL~_«~_ç,
<Ë#∞ q∞=∞‡efl Qõ∞O°∞Î~K«∞Hí∞~>Ï#∞. <®Hí∞ Hí$`ŒA˝Åܵ L~_«~_ç, Hí$`ŒÑ¶¨∞∞flÅ∞
HßHí~_ç. (149-152)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! ã¨Ç¨Ï#~ =Ç≤Ï~z, „áåO°÷# KÕ㨥Π(=∂) ã¨Ç¨Ü«µ~ Ji÷㨥Î
L~_«~_ç. ^Õ=Ù_«∞ ã¨ÇϨ #~ =Ç≤Ï~KÕÇÍiˆH `À_«∞Qå L~>Ï_«∞. (153)
^≥=· =∂O°~æ Ö’ K«~Ǩ|_ç#ÇÍix Qõ∞i~z, ÇÍO°∞ K«xáÈÜ«∂O°x J#Hí~_ç. ÇÍO°∞
ã¨r=~Qå<Ë L<®flO°∞. g∞O® q+¨Üµ« ~ „QõÇÏ≤ ~K«ÖOË ∞° . (154)
ÉèíÜ«µ~, PHíe, ^è°#„áå},Ǩ~@Å #ë®ìÅ∞ Híey~z q∞=∞‡efl "Õ∞=Ú
`ŒÇ¨Êxã¨iQå ǨsH˜∆™®Î=Ú.28 JÖÏ~>˜ ã≤u÷ Ö’ ã¨ÇϨ #~ =Ç≤Ï~z, PǨ^° =zÛ#ǨC_«∞
28. ^≥=· ^èO° ®‡xfl qâ◊fiã≤~KÍ=∞x „ǨH>
í ~˜ z#ÇÍiH˜ P ^èO° ‡° ~ÃÑ· U"Õ∞O°H∞í qâÍfiã¨~ L~^À
ǨsH˜~∆ K«_~« J=ã¨O=° ∞x D 㨥H˜Î K≥|∞`À~k.
^Õ=Ù_çfl, ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ )#∞ qâÍfiã≤~KÍ=∞x K≥ÇC¨ Hí∞#fl~`Œ =∂„`Í# U =∞x+‘ ǨOÖ
° ’Hí
™®Ç¶Ö
¨ ϺxH˜ JO°∞›_«∞ HßÖË_∞« . ^≥=· „Ǩã#¨ fl`Œ, PÜ«µ# k=º^°O≈° #~, ã¨fiO°æ ã¨∞MÏÅ∞ J<Ëq J~`Œ
`ËeQåæ Åaè~KÕ =ã¨∞=Î ÙÅ∞ Hß=Ù. ÇÍ>˜H’ã¨~ J`Œ#∞ J<ËHí ǨsHíÅ
∆ ∞ Z^°∞O’¯=Åã≤ =ã¨∞~Î k. Hí+ì¨
#ë®ìÅ∞ Éèií ~K«=Åã≤ =ã¨∞~Î k. ^è#° „áå}®Å `ͺQåxH˜ ã¨~Ú`Œ~ ã≤^Çú° _¨ =« Åã≤ =ã¨∞~Î k. ÉèÜ
í µ«
„Ǩ֒ÉèÏÅ ^®fiO® Hí∂_Í qâÍfiã¨∞Å∞ ǨsH˜~∆ K«|_«`ÍO°∞. D ǨsHíÅ
∆ xfl>˜H© `Œ@∞ìHÁx ^≥=· ^èO° ‡° ~Ö’
ã≤O÷ ~° Qå xÅ|_«Qeõ y#ÇÍ_Ë ^Õ=Ùx ^°$+≤Ö
ì ’ x[Ç‹∞#· =Úã≤~¡ .
''g∞ (qâÍfiã¨) Ǩsã≤u÷ Uq∞>’ Ǩsje~z g∞Ö’ ܡ∂^è∞° Å∞, ã≤O÷ z
° `Œ∞Ö
Î =ˇ O’ `ˇÅ∞ã¨∞H’=
_ÍxH˜ "Õ∞=Ú q∞=∞‡efl `ŒÇʨ Hí∞~_Í Ç¨sH˜™∆ ®Î=Ú.—— (Y∞O∑P<ü- 47:31)
''"Õ∞=Ú qâ◊fiã≤~KÍ=∞x J#fl~`Œ=∂„`Í# `Œ=∞#∞ ǨsH˜~∆ K«H∞í ~_Í =^°eÃÑ@ì_~« [O°∞Qõ∞
`Œ∞~^°x ÇÍO°∞ ÉèÏqã¨∞<Î ®flO®? x*ÏxH˜ ÇÍiH˜ ѨÓO°fi~ Qõu~z# ÇÍO°~^°sfl "Õ∞=Ú Ç¨sH˜~∆ KÍ=Ú.
(ÇÍiÖ’) ã¨`ºŒ ÇÍ^°∞Öˇ=O’, Jã¨`ºŒ ÇÍ^°∞Öˇ=O’ `ŒÇʨ xã¨iQå ǨsH˜~∆ z `ˇÅ∞ã¨∞H’=Åã≤# ÉÏ^躰 `Œ
^Õ=ÙxÃÑ· L~k.—— (Y∞O∑P<ü- 29:2,3)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(2. |Y~å)

51

''ã¨fiO°„æ Ǩ"âÕ ~◊ TiHı Åaèã∞¨ ~Î ^°x g∞O°∞ ÉèÏqã¨∞<Î ®flO®? x*ÏxH˜ g∞Hí∞ ѨÓO°fi~ qâÍfiã¨∞
ÅHí∞ ã¨~Éèqí ~z# (Hí+#ì¨ ë®ìÅ∞) =hfl W~Hß g∞Hí∞ ã¨~Éèqí ~K«Ö^Ë !Õ ÇÍiÃÑ· J<ËHí Híë®ìÅ∞, Hí_Q« ~õ _«∞¡
qO°∞K«∞Hí∞ Ǩ_ͤܵ.—— (Y∞O∑P<ü- 2:214)
''=Úã≤=¡ ÚÖÏO®! (Éèqí +¨º`Œ∞Ö
Î ’) g∞O°∞ ^è#° „áå}®Å∞ O≥~_ç>˜ q+¨Üµ« ~Ö’#¥ J<ËHí Híi#î
ǨsHíÅ
∆ Hí∞ Qõ∞iHß=Åã≤=ã¨∞~Î k. J~`ËHßHí∞~_Í g∞O°∞ „Qõ~^ä„° Ǩ[Å #∞~_ç, |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Å
#∞~_ç Hí∂_Í =∞#ã¨∞û <˘Ç≤Ê~KÕ =∂@Å∞ J<ËH~í q#=Åã≤=ã¨∞~Î k. Hí#∞Hí JÖÏ~>˜ ã≤u÷ Ö’
g∞O°∞ ã¨Ç¨Ï#~ =Ç≤Ï~z, ÉèíÜ«µÉèíHí∞ÎÅ`À Hí∂_ç# rq`Œ~ Qõ_«∞ѨÙ`Œ¥ ^è°O°‡=∂O°æ~Ö’ ã≤÷O°~Qå
L~_Íe. x[~Qå Wk Z~`À ™®Ç¨Ï™È¿Ñ`Œ"∞≥ #ÿ HßO°º~.—— (Y∞O∑P<ü- 3:186)
XHí qâÍfiã≤ÃÑ· Híë®ìÅ∞ =zÛǨ_ͤܵ J~>Ë ^Õ=Ù_«∞ J`ŒxH˜ U^À "Õ∞Å∞ KÕܵ« ^°eKÍ_«x
`ˇÅ∞ã¨∞H’ÇÍe. nxfl Qõ∞i~z ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) D q^è~° Qå `ˇeÜ«µ*ËâÍO°∞:
''^Õ=Ù_«∞ Z=iH≥<· ® "Õ∞Å∞ KÕܵ« ^°ÅK«∞Hí∞~>Ë J`Œ_flç Híë®ìÅHí∞ Qõ∞iKÕ™®Î_∞« .—— (|∞MÏi)
''^Õ=Ù_«∞ `Œ# ^®ã¨∞xH˜ "Õ∞Å∞ KÕÜ«µ^°Åz#ǨC_«∞ J`Œx áåáåÅHí∞ Qå#∞ `ŒfiO°Ö’
„ǨÇ~¨ K«~Ö’<Ë J`ŒxH˜ (PǨ^Å
° O°¥Ç¨~Ö’) tHõ∆ qkè™®Î_∞« . XHí"àÕ ◊ ^Õ=Ù_«∞ Z=iH≥<· ® H©_∞« KÕܵ«
^°e¿ãÎ J`Œx áåáåÅHí∞ („ǨÇ~¨ K«~Ö’) tHí∆ qkè~K«H∞í ~_Í PÇ≤ L~K«∞`Í_«∞. WÖÏ „ǨàÜ
◊ µ« k#~
=O°H∞í PÇ≤=Ù~z PO’A J`ŒxH˜ ѨÓiÎ tHí∆ qkè™®Î_∞« .—— (ui‡l, q∞뮯`ü)
''qâ◊fiã≤~z# ¢ã‘ÑÎ Ù¨ O°∞+¨∞Å∞ `Œ=∞ ^è#° „áå}®Å∞, ã¨~`Í#~ q+¨Üµ« ~Ö’ xO°~`ŒO~° ǨsH˜~∆ K«
|_«∞`Œ∞~>ÏO°∞. Dq^è~° Qå ǨsH˜~∆ K«|_«∞`Œ¥ z=iH˜ ÇÍO°∞ J~u=∞k<®# (ǨOÖ
° ’Hí~Ö’) `Œ=∞
áåáåÅÖ’ UXHí¯>© q∞yeL~_«x (Ǩq„`Œ) ã≤u÷ Ö’ ^Õ=Ù_çfl HíÅ∞ã¨∞Hí∞~>ÏO°∞.—— (ui‡l)
''qâÍfiã≤ Jܵ# ^≥=· ^®ã¨∞_«∞, [|∞ƒÇ¨_`ç Ë ÖË^® J`ŒxHı^<·≥ ® PǨ^° =zÛǨ_`ç -Ë Jk
ZÖÏ~>˜ PǨ^<·≥ ® ã¨O.Õ L^®Ç¨ÏO°}Hí∞ J`Œx *Ë|∞#∞~z _«ÉƒË Ç‹∞<· ® áÈ`Ë- W=hfl qâÍfiã≤ áåe@
ѨÙ}ºÇ¶Ö
¨ ÏxH˜ HßO°}=∞=Ù`Íܵ. |~QåO°~ ã¨fiO°H‚ ßO°∞_ç HÁeq∞Ö’ Hße ã¨fiK«Û=ù ∞ܵ |Ü«µ>˜H˜
=zÛ#@∞¡ Híë®ìÅ∞ qâÍfiã≤ áåáåÅ#∞ ǨÏi~z"Õã≤ J`Œ_flç ѨÙh`Œ∞_çfl KÕ™®Îܵ.—— (q∞뮯`ü)
''=Úã≤~¡ Hí∞ ZǨC_≥<· ® U^≥<· ® ÇͺkèQåx, Hí+~ì¨ Qåx =¿ãÎ ^Õ=Ù_«∞ ^®x ^®fiO® K≥@∞ì #∞~_ç
PHí∞Å∞ O®e#@∞¡ J`Œx áåáåÅ#∞ J~`Œ"Ú
≥ ~k™®Î_∞« .—— (=Úã≤~¡ )
''Híë®ìÅHí∞ Qõ∞O≥#· HßO°}~Qå qâÍfiã≤ ZǨC_≥<· ® Ö’Qõ_« KÕ㥨 Î =ã¨∞#Î fl U^≥<· ® ã¨`ͯO®ºxfl
Qõ`ºŒ ~`ŒO~° ÖËx Ǩiã≤u÷ Ö’ KÕܵ« ÖËHáí È`Ë, P ѨÙ}ºÇ¶Ö
¨ Ïxfl Hí∂_Í (J`Œx HíO‡° Ǩ„`Œ~Ö’) O®Ü«µ~
_«x ^Õ=Ù_«∞ `Œ# ^°¥`ŒÅ#∞ P^Õt™®Î_∞« .—— (q∞뮯`ü)
''Híë®ìÅ∞, Hí_Q« ~õ _«¡ ǨsHí∆ Z^°∞O≥#· ǨC_«∞ qâÍfiã≤ ã¨ÇϨ #~ =Ç≤Ï~z ^≥=· ™È΄`Œ~ KÕã∞¨ ~Î >Ë,
J`Œ#∞ `Œe¡ QõOƒ° ~ù #∞~z DO’*Ë Ñ¨Ù>˜#ì a_«Ö
¤ Ï U áåǨ~ÖËx ǨO=° ∞ Ǩq„`Œ∞_«Üµ áÈ`Í_«∞.
JǨC_«∞ ^Õ=Ù_«∞ `Œ# ^°¥`ŒÅ#∞ L^ÕtÌ ~z '<Ë<Ë <® ^®ã¨∞_çfl (ǨsHíH∆ ∞í Qõ∞iHßHí∞~_Í) Páå#∞.
<Ë<Ë J`Œ_flç ǨsHíH∆ ∞í Qõ∞iKıâÍ#∞. Hí#∞Hí J`Œx H’ã¨~ g∞O°∞ J`Œ#∞ PO’Qõº~Qå L#flǨC_«∞
O®ã¨∞~Î _ç# ѨÙ}º"Õ∞ (WǨC_«¥) O®Ü«µ~_ç— Jx P*Ï˝Ç™≤ ®Î_∞« .—— (q∞뮯`ü)
qâÍfi™®xH˜, ǨsHíH∆ ∞í #_«∞=∞ Jq<®ÉèÏ= ã¨~|~^è~° L~k. qâÍfiã¨~ L#flKÀ@ ǨsHí∆
`ŒÇʨ xã¨iQå L~@∞~k. ǨsHíH∆ ∞í Ö’#∞Hßx qâÍfiã¨~ w@∞O®Üµ `ÍHíx HíbÎ |~QåO°~ ÖÏ~>˜k.
ǨsHíH∆ ∞í Qõ∞O°Üµ#ǨC_Ë qâÍfiã≤ x[ã¨fiO°¥Ç¨~ |Ü«µ@ Ǩ_∞« `Œ∞~k. D Ü«µ^®O®÷xfl qâÍfiã≤ Z~`ŒQå
JO°~÷ KÕã∞¨ Hí∞~>Ë J~`ŒQå J`Œ#∞ `Œ#ÃÑ· qO°∞K«∞Hí∞Ǩ_Ë PǨ^Å
° #∞ ã¨ÇÏ≤ ~K«QÅ
õ _«∞.

52

(2. |Y~å)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

''"Õ∞=Ú ^Õ=Ùx Pã¨∞Å
Î ~. ^Õ=Ùx "≥Ñ· Ù¨ Hı =∞O°e áÈ=Åã≤#ÇÍà◊§~—— Jx ǨeHıÇÍiH˜ ÇÍi
„ǨÉèí∞=Ù HßO°∞}º Hí>ÏH∆ßÅ∞ Åaè™®ÎÜ«µx â◊∞ÉèíÇÍO°Î qxÊ~K«∞. JÖÏ~>˜ÇÍOÕ ã¨<®‡O°æ
Qå=ÚÅ∞. (155-157)
ã¨áå¶ , =∞O®fi (HÁ~_«)Å∞ (Hí∂_Í) ^Õ=Ùx 㨥K«#ÖË. Hí#∞Hí P O≥~_«∞HÁ~_«Å
=∞^躰 uO°Q_õ ~« Ö’ ZÖÏ~>˜ `ŒÇC¨ ÖË^∞° . (ÃÑ·Qå Jk ѨÙ}ºHßO°º~ Hí∂_Í.) ѨÙ}ºHßO°º~
KÕ¿ãÇÍix ^Õ=Ù_«∞ (`ŒÇʨ Hí) P^°i™®Î_∞« . PÜ«µ# ã¨=∞ã¨~Î `ˇeã≤#ÇÍ_«∞. (158)
"Õ∞=Ú =∂„Qõ~^ä°~Ö’ Ü«∂=`Œ∞Î =∂#=ÙÅ =∂O°æ^°O°≈#~ HÁO°Hí∞ ã¨Ê+¨ì"≥∞ÿ#
P[˝Å#∞, Ç≤Ï`Œ=ÙÅ#∞ *ÏsKÕâÍ=Ú. JÖÏ~>˜ P[˝Å∞, Ç≤Ï`Œ=ÙÅ#∞ („Ǩ[Å =Ú~^°∞
"≥Å¡_ç~K«Hí∞~_Í) ^®KÕÇÍix ^Õ=Ù_«∞ â◊Ç≤ã¨∞Î<®fl_«∞. â◊Ç≤~KÕÇÍO°∞ Hí∂_Í ÇÍix
â◊Çã≤ ∞¨ <Î ®flO°∞. Jܵ`Ë [iy# ^®xH˜ ǨâÍÛ`ÍÎÇ~¨ K≥~k, =º=ǨO°âe·‹ x ã¨ik^°∞HÌ Áx,
^®z# ^≥·ÇÍ[˝Å#∞ „Ǩ[ÅHí∞ Ç‹Å¡_ç~KÕ ÇÍix <Ë#∞ Hí∆q∞™®Î#∞. <Ë#∞ Hí∆=∂jex,
HíO∞° }®=∞Ü«µ∞_çfl. (159-160)
Jܵ`Ë JqâÍfiã¨∞Öˇ·áÈܵ,29JqâÍfiã¨ã≤÷uÖ’<Ë J~u=∞âÍfi㨠q_çKÕÇÍix
^Õ=Ù_«∞, ^≥=· ^°¥`ŒÅ∞, Ü«∂=`Œ∞Î =∂#=ÙÅ∞ â◊Ç™≤ ®ÎO∞° . ÇÍO°∞ ZÅ¡ÇC¨ _«¥ âÍǨ„Qõã∞¨ Å
Î ∞Qå<Ë
L~>ÏO°∞. JÖÏ~>˜ÇÍiH˜ #O°Hí Ü«∂`Œ#Å∞ `Œyæ~K«_«~Qåx, =∞O˘Hí J=Hßâ◊~
W=fi_«~Qåx Z>˜ì Ǩiã≤u÷ Ö’#¥ [O°Q^õ ∞° . (161-162)
=∂#=ÙÖÏO®! g∞ PO®^躰 ^≥=· ~ XHí¯_Ë. HíO∞° }®=∞Ü«µ∞_«∞, Hí$áå™®QõO∞° _«Üµ#
P ^Õ=Ù_«∞ `ŒÇʨ (g∞Hí∞) =∞O’ ^Õ=Ù_«∞ ÖË<Ö
Ë _Ë ∞« . Éè¥í =∂ºHßâÍÅ ã¨$[#Ö’, OÕܵ~
|=à◊§ K«„Hí„Éè=í ∞}~Ö’, ã¨=Ú„^®ÅÖ’ Ǩܵ« x㨥Π=∂#=ÙÅHí∞ „ǨÜ∂ˇ [#~ KÕH∂í OÕÛ
F_«ÅÖ’, ^Õ=Ù_«∞ ÃÑ·#∞~z Hí∞iÇ≤~KÕ =O°Ñ¬ Ù¨ h>˜Ö’, `Œ^®fiO® PÜ«µ# =∞$`ŒÉ¥íè q∞H˜
r=~áÈ¿ã (K≥@¥¡ KÍ=∞efl ǨKÛ« ^°#~KÕ¿ã) ǨxÖ’, ѨÙ_«q∞ÃÑ· ǨÅ∞q^è®Å r=O®ã¨∞efl
qã¨iÎ ~Ǩ*¿Ë ã PÜ«µ# ã¨$+≤ì <ˇÑ· Ù¨ }º~Ö’, QåÅ∞Å ã¨~KÍO°~Ö’, <ËÅHí∞ x~yH˜ =∞^躰
xÜ«µ=∞|^°~ú Qå ã¨~K«i~KÕ "Õ∞Ѷ∂¨ ÅÖ’ |∞kú =∞~`Œ∞ÅHí∞ (^Õ=Ùx Pã≤`Î åfixfl, PÜ«µ#
UHí`Ífixfl `ˇe¿Ñ) J<ËH<õ HÕ í x^°O≈° <®Å∞ L<®flܵ. (163-164)
U"≥∞#ÿ ǨÊ>˜H© qâÍfiã¨∞ÅHí∞ Híë®ìÅ∞ O®=_«~ Pâ◊ÛO°ºHíO"° ∞≥ #ÿ q+¨Üµ« "Õ∞g∞ Hß^°∞. x*ÏxH˜
Híë®ìÅ∞ O®HíáÈ=_«"∞Õ Pâ◊ÛO°ºHíOÇ° ∞‹ #· q+¨Üµ« ~. „Ǩu Hí+~ì¨ , „Ǩu #+¨~ì qâÍfiã≤H˜ „ǨÜ∂ˇ [#HíOÇ° ∞‹ #·
q+¨Üµ« "Õ∞. JÖÏ Jx Híë®ìÅ∞ O®ÇÍÅx H’O°∞H’Hí∂_«^∞° . ZÅ¡ÇC¨ _«¥ âÍ~u„âıÜ∂« Å∞ „Ǩ™®k~K«
=∞<Ë ^≥Ç· Íxfl "Õ_∞« H’ÇÍe. Híë®ìÅ∞ Z^°∞O≥`· Ë =∂„`Œ~ ã¨ÇϨ #~ áå>˜~KÍe. JǨC_«∞ J`Œ#∞ ^Õ=Ùx
^°$+≤Ö
ì ’ x["≥∞#ÿ qâÍfiã≤Qå ǨiQõ}~˜ K«|_«`Í_«∞.
29. WHí¯_« =¸ÅÉèÏ+¨Ö’ ''Hí∞„Ѷ—π — J<Ë Ç¨^~° L~k. Hí∞„Ѷπ J~>ı âÍaÌHí ÉèÏ=~ '^®K«_~« —.
J~^°∞Ö’#∞~Kı uO°™®¯O°~ J<Ë JO°~÷ Hí∂_Í Ñ¨Ù_«∞~Î k. =∂#=Ùx J~`ŒO®`Œ‡ ã¨`ͺxfl ã¨ÇϨ [~
Qå<Ë J~wHíiã¨∞~Î k. Hßx J`Œ#∞ J<ËHí HßO°}®Å=Å¡ J~`ŒO®`Œ‡ „Ǩɒ^è#° #∞ <˘H˜¯Ñ¨>ì˜ ã¨`ͺxfl
uO°ã¯¨ i™®Î_∞« . JÖÏ~>˜ =ºH˜xÎ W™®¡~ ''HßǶO≤ —∑ — J~@∞~k. J~>Ë ã¨`ͺxfl uO°ã¯¨ i~z#ÇÍ_«∞,
^•z#"å_»∞ Jx JO°~÷ . ^•z#"å_»<Õ J~°O÷ Ö’ q`«<Î åÅ#∞ <ÕÅÖ’ ^•KÕ ~Ô `· ∞« #∞ ‰õÄ_® HÍѶ~≤ ü
JO\Ï~°∞. nxHÀã¨O 57= J^蕺ܫ∞O (ǨÏn^£)Ö’x 20= ã¨∂H˜Î K«∂_»O_ç.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(2. |Y~å)

53

Jܵ`Ë (ã¨$+≤ì xO°fiǨÏ}Ö’ ^Õ=Ùx UHí`Ífixfl `ˇe¿Ñ Z<Àfl x^°O≈° <®Å∞ Híো ^°∞@
ã¨Ê+¨ì~Qå HíxÊã¨∞Î<®fl |∞kÌ#∞Ǩܡ∂y~z ÇÍ>˜x Qõ=∞x~K«x) HÁ~^°O°∞ x[^Õ=Ù_çfl
=^°e, q∞^论^≥·ÇÍÅ#∞ Ǩ@∞ìHí∞ „"ÕÖÏ_«∞`Œ∞<®flO°∞. ÃÑ·Qå ÇÍO°∞ ÇÍ>˜x x[^Õ=Ù_çfl
Jaè=∂xã¨∞#Î fl@∞¡ Jq∞`Œ~Qå Jaè=∂xã¨∞<Î ®flO°∞. qâÍfiã¨∞Å∞ =∂„`Œ~ J~^°iHí<®fl
(x[^Õ=Ù_≥#· ) JÖÏ¡ÇÏπ <Ë J`ŒºkèH~í Qå Jaè=∂xã¨∞<Î ®flO°∞. ^°∞O®‡O°∞Å
æ ∞ (#O°H)í Ü«∂`Œ#
K«¥ã≤#ǨC_«∞ 'ã¨O°fiâ◊Hí∞ÎÅ∞ ã¨O®fikèHßO®Å∞ JÖÏ¡ÇπÏHı L<®flÜ«µx, PÜ«µ# Ju
Híi#î ~Qå tH˜~∆ KÕÇÍ_«x— `ˇÅ∞ã¨∞Hí∞~>ÏO°∞. P q+¨Üµ« ~ ÇÍO°∞ (D<®_Ë) `ˇÅ∞ã¨∞Hí∞~>Ë
Z~`Œ ÉÏQõ∞~@∞~k! (165)
(ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞Öˇ#· ) <®Ü«µHí∞Å∞ PO’A `Œ=∞ J#∞Ü«∂Ü«µ∞efl Jã¨ÇÏ≤ º~K«∞
Hí∞~@¥, ÇÍi`À`Œ=∞Hí∞ ZÖÏ~>˜ ã¨~|~^è~° ÖË^#° fl@∞¡ „Ǩ=iΙ®ÎO∞° . Jܵ`Ë (ÇÍO°~`å)
tHí∆ =∂„`Œ~ K«qK«¥™®ÎO∞° . ÇÍi =∞^躰 (<®Ü«µHß#∞K«O∞° Å) ã¨~|~^è®Å∞ ѨÓiÎQå `ˇy
áÈ`Íܵ. JǨC_«∞ ÇÍi J#∞Ü«∂Ü«µ∞Å∞ ǨâÍÛ`ÍÎÇ~¨ `À Hí∞q∞eáÈ`Œ¥, `Œ=∞Hí∞ =∞O˘Hí
™®i (WǨÏÖ’HßxH˜) uiy"≥à§Ë J=Hßâ◊~ Åaè¿ãÎ, WǨC_«∞ gO°∞ `Œ=∞efl Jã¨ÇÏ≤ º~K«∞
Hí∞#fl@∞¡ `Í=Ú gix Jã¨Ç≤Ϻ~K«∞Hí∞~>Ï~ J~>ÏO°∞. Dq^è°~Qå ^Õ=Ù_«∞, ÇÍO°∞
WǨÏÖ’Hí~Ö’ KÕã#≤ ^°∞O®‡O°~æ , ^°∞+¨Hì ßO®ºÅ#∞ ÇÍi ǨâÍÛ`ÍÎáåxH˜ HßO°} Éè¥í `Œ~Qå
KÕãK
≤ ¥« Ç≤™®Î_∞« . ÇÍiHí #O°Hßyfl #∞~_ç Uq^è~° Qå#¥ |Ü«µ@Ǩ_Ö
« OË ∞° . (166-167)
=∂#=ÙÖÏO®! g∞O°∞ Ö’Hõ~Ö’ ^˘iˆH ^èO° ‡° ã¨=∞‡`Œ"∞≥ #ÿ Ǩiâ◊∞^°Çú ^¨ ®O®÷ÖË u#~_ç.
Ã+·`Í<ü J_«∞Qõ∞*Ï_«ÅÖ’ #_«=Hí~_ç. ÇÍ_«∞ g∞Hí∞ PQõOƒ° âù „◊ `Œ∞=Ù. q∞=∞‡efl ÇÍ_«∞ ^°∞+¨ì
HßO®ºÅHí∞, Jj¡ÅKÕ+Å
ì¨ Hí∞ ѨÙiQ˘Å∞Ê`Í_«∞. ^Õ=Ùx q+¨Üµ« ~Ö’ g∞Hı=∂„`Œ~ `ˇeÜ«µx
q+¨Ü∂« efl Qõ∞i~z ^Õ=Ùx¿ÑO° ǨÅHí=∞x q∞=∞‡efl ѨÙiQ˘Å∞Ê`Í_«∞. (168,169)
^Õ=Ù_«∞ J=`Œi~Ǩ*Ëã≤# ^®xfl J#∞ã¨i~K«~_«x J~>Ë ''Hß^°∞, =∂ `Í`Œ
=Ú`ÍÎ`ŒÅ∞ J#∞ã¨i~z#^®<Ëfl J#∞ã¨i™®Î~—— J~>ÏO°∞ ÇÍO°∞. =∞i ÇÍi `Í`Œ
=Ú`ÍÎ`Å
Œ ∞ `ˇeqÇ‘Ï#∞Åܵ<®, ÇÍO°∞ ã¨<®‡O°~æ Ö’ ÖËHáí Èܵ<® (ÇÍi<Ë gO°∞ Qõ∞_çQ¤ å
J#∞ã¨i™®ÎO®)?30 HßǨi Ç≤Å∞Ѩ٠`ŒÇʨ =∞OÕ Ç≤Å∞Ñ¨Ó q#ÖËx Ǩâ∞◊ =ÙÖÏ¡ =Ù~k (D)
30. J#∞HíO°} ã¨Ç¨Ï[ q+¨Ü«µ"Õ∞. Hßx J~^è®#∞HíO°} =∂#=ÙxÖ’ L#fl F ÃÑ^°Ì
|ÅÇ‘Ï#`Œ. `Í`Œ=Ú`ÍÎ`Å
Œ PKÍO®Å∞, ã¨~„Ǩ^®Ü«∂Å∞ ã¨=∞~[ã¨=∞ܵ#~`Œ =O°H∞í ÇÍ>˜x
áå>˜~K«=K«∞Û. Hßx ã¨=∞~[ã¨~, ã¨=Úz`Œ~ HßHíáÈ`Ë<Õ zHí∞¯. ÇÍ>˜x áå>˜~K«_~« =Å¡ „ǨÇ~¨
K«~Ö’<ÕQåHí, ǨOÖ
° ’Hí~Ö’#¥ #+¨^ì ®Ü«µHí"∞Õ .
D<®>˜ =Úã≤~¡ ÅÖ’ Hí∂_Í J<ËHí =∞~k J=∂Ü«µHí∞Å∞, J*Ï˝#∞Å∞ ^èO° ‡° âÍG~Ö’ ÖËx
PKÍO®Å∞ Z<Àfl HíeÊ~K«∞Hí∞<®flO°∞. `Í=Ú HíeÊ~K«∞Hí∞#fl D PKÍO°ÅHí∞ Y∞O∑P<ü, ǨÏnã¨∞Ö’¡
U"≥∞<ÿ ® P^è®O®Å∞ L<®flÜ«∂ Jx Hí∂_Í PÖ’z~K«O∞° . ã¨O#·≥ ^≥=· *Ï˝#~ HíÅÇÍO°∞ Z=O≥<· ®
''WÖÏ~>˜ P^è®O°~ÖËx PKÍO®Å∞ áå>˜~K«_~« g∞Hí∞ `ŒQ^õ ∞° , ^≥=· „H’^è®xH˜ Qõ∞iHß=Åã≤=ã¨∞~Î ^°——x
J~>Ë...''F Ü«µÉ’ƒ! g∞OÕ^À DO’A HÁ`ŒQÎ å K≥|∞`Œ∞<®flO°∞Qåx, Wq =∂ ѨÓsfiHí∞Å #∞~_ç
=ã¨∞#Î fl PKÍO®ÖË. g>˜Ö’ `ŒÇC¨ ÖË^∞° . g>˜<Ë "Õ∞=Ú J~>˜ÃÑ@∞ìHÁx L~>Ï~—— P#~>ÏO°∞.
WÖÏ~>˜ P~^è®#∞HíO}
° <Ë D 㨥H˜Ö
Î ’ q=∞i≈~K«_~« [iy~k. (5:104 㨥H˜Î Hí∂_Í K«¥_«~_ç.)

54

(2. |Y~å)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

uO°™®¯O°∞Å ^èÀO°}.˜ ÇÍO°∞ (ã¨`ºŒ ~ q#ÖËx) |kèO∞° Å∞, (ã¨`ºŒ ~ ǨÅHíÖxË ) =¸QõÅ∞,
(ã¨`ºŒ ~ Hß#ÖËx) J~^è∞° Å∞. J~KÕ`« ÇÍiH˜Hí U q+¨Üµ« =¸ `ŒÅH≥H¯í ^°∞. (170-171)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! g∞O°∞ ^Õ=Ù_çfl =∂„`Œ"Õ∞ PO®kè~KÕÇÍO≥·`Ë "Õ∞=Ú „Ǩ™®k~z#
Ǩiâ◊∞^°ú Ǩ^®O®÷Å<Ë ux (^Õ=ÙxH˜) Hí$`ŒAÅ
˝ ܵ L~_«~_ç. PÜ«µ# g∞Hí∞ K«zÛ#
Ǩâ∞◊ =Ùefl, O°HßÎxfl, Ǩ~k=∂~™®xfl, ^≥"· `Õ OŒ ∞° ÅHí∞ <ˇ"· ^Õ º° ~ ÃÑ>˜#ì Ǩ^®O®÷Å#∞, (JHõ¯_ç
=∂O™êǨ~åxfl) x¿+kè~KÍ_«∞.31 Jܵ`Ë ^≥Ç· Í[˝Å∞ LÅ¡~Ѷ∞≤ ~KÕ L^ÕâÌ º◊ ~ ÖËH∞í ~_Í,
ǨÏ^°∞Ìg∞O°Hí∞~_Í Qõ`Œº~`ŒO°~ÖËx Ǩiã≤÷uÖ’ =∂„`Œ~ (D x¿+kè`ÍÅ∞) u#=K«∞Û.
J~^°∞Ö’ `ŒÇC¨ ÖË^∞° . ^Õ=Ù_«∞ Híq∆ ∞~KÕÇÍ_«∞, HíO∞° }˜~KÕÇÍ_«∞. (172-173)
J`Œ º ÅÊ „áåǨ ~ zHí „Ç¨ Ü ˇ ∂ [<®Å∞ Pt~z, ^Õ = Ù_« ∞ J=`Œ i ~Ǩ * Ë ã ≤ #
q+¨Ü∂« Å#∞ ^®zÃÑ>ËÇì ÍO°∞ ÇÍã¨ÇÎ ÍxH˜ `Œ=∞ á⁄@ìÅ#∞ Jyfl`À x~ѨÙHí∞~@∞<®flO°∞.
JÖÏ~>˜ÇÍi`À ^Õ=Ù_«∞ „ǨàÜ
◊ µ« k<®# =∂>Ï¡__« ∞« . ÇÍix Ǩiâ◊∞^°Çú O¨ K
° _« ∞« . ÇÍiH’ã¨~
^°∞O°ƒOù Ç° ∞‹ #· (#O°H)í Ü«∂`Œ# (ã≤^~ú° KÕܵ« |_ç) L~k. gOÕ O°∞A=∂O®æxH˜ |^°∞Å∞
=∂O°„æ Éè+í `ì¨ Ífixfl, =∞xfl~ѨÙHí∞ |^°∞Å∞ (#O°H)í Ü«∂`Œ##∞ HÁx `ˇK∞« ÛHí∞#flÇÍO°∞. Z~`Œ
^èO·≥ º° ~ giH˜, #O°Hßyflx Ãã·`~Œ Éèií ~K«_ÍxH˜ ã≤^=ú° ∞Ü«∂ºO°∞! (174-175)
^Õ=Ù_«∞ ã¨`ŒºÑ¨Ói`Œ „Qõ~^ä°~ J=`Œi~Ǩ*Ëã≤#ǨÊ>˜H© ^®xfl Qõ∞i~z ÇÍO°∞
qÉè^Ë ®Å∞ ã¨$+≤~ì K«∞HÁx, Ǩ~`ÍxH˜áÈܵ x[^èO° ®‡xH˜ ^°¥O°"∞≥ áÿ ÈÜ«∂O°∞. (176)
HÁ~^°O∞° J#∞HíO}
° q+¨Üµ« ~Ö’ JuÇÍ^®xH˜ áÈܵ, J#∞HíO}
° J~>Ë<Ë J~^è®#∞HíO}
°
Jx "åk™®ÎO∞° . Hßx XHí q+¨Üµ« ~ gO°∞ =∞O°záÈ`Œ∞<®flO°∞. W^Õ J^论ܫµ~ 133= 㨥H˜Ö
Î ’
Ü«∂Y¥Éò „Ǩ=HíÎ (J֡Ƿ Ï≤ ) WǨÏÖ’Hí~ g_çáÈ`Œ¥ ''<® `ŒO∞° ÇÍ`Œ g∞O°∞ Z=ix PO®kè™®ÎO—° —x `Œ#
ã¨~`Í<®xfl J_çy#ǨC_«∞ ''"Õ∞=Ú g∞ `Í`Œ =Ú`ÍÎ`Ö
Œ ~Ú# W„ÉÏÇ‘Ï~, WãπÇ¨ MòÅ∞ PO®kè~z#
UHıâ◊fiO°∞_Ëfl PO®kè™®Î~—— Jx ã¨=∂^è®#q∞KÍÛO°∞ ÇÍO°∞. D 㨥H˜ÎÖ’ ''g∞ `Í`Œ =Ú`ÍÎ`ŒÅ∞
PO®kè~z# UHıâfi◊ O°∞_çfl—— Jx L~>Ë, ÃÑ· 㨥H˜Ö
Î ’ ''=∂ `Í`Œ =Ú`ÍÎ`Å
Œ ∞ J#∞ã¨i~z# =∂O°~æ ——
Jx L~k. D O≥~_ç>Ö
˜ ’#¥ J#∞HíO}
° ÉèÏ=~ L~k. Jܵ`Ë "≥Ú^°>k˜ ã¨~Ô #· J#∞HíO}
° ,
^è°O°‡ã¨=∞‡`Œ"≥∞ÿ# =º=ǨO°~ „H˜~kH˜ =ã¨∞Î~k. O≥~_«=k J~^è®#∞HíO°}, ^è°O°‡ã¨=∞‡`Œ~Hßx
=º=ǨO°~ „H˜~kH˜ =ã¨∞~Î k.
31. D <®Å∞Qõ∞ =∂¢`Œ"∞Õ QåHí∞~_Í =∞iHÁxfl „áå}∞Å =∂~ã¨~ Hí∂_Í x¿+kè~K« |_ç~k.
x¿+^è~° Qõ∞i~z ǨÏnã¨∞Ö’¡ O≥~_«∞ 㨥„`ÍÅ∞ K≥Çʨ |_ͤܵ. ÇÍ>˜ „ǨHßO°~ H’O°Å∞, QÀà◊§`À W`ŒO°
Ǩâ∞◊ ǨH∞∆í efl "Õ>Ï_Ë „Hí∂O°"∞≥ #ÿ [~`Œ∞=ÙÅ∞, ǨH∞∆í Å∞ x¿+kè~K«|_ͤܵ. =∞iHÁxfl ǨÏnã¨∞Å „ǨHßO°~
Hí∞Hí¯, Qå_ç^°Å =∂~ã¨~ Hí∂_Í x+≤^°ú"Õ∞. =∞iHÁxfl>˜x l|ÇπÏ KÕÜ«µHí∞~_Í<Ë u#=K«Ûx
ǨÏnã¨∞Å∞ `ˇeÜ«µ*Ëã∞¨ <Î ®flܵ. Jq KÕÇÅ
¨ ∞, q∞_«`Å
Œ ∞.
áÈ`Ë O°H~Îí x+≤^=ú° ∞x D 㨥H˜Î K≥|∞`À~k. J~>Ë l|ÇπÏ KÕ¿ã@ǨC_«∞ „ã¨q~KÕ O°H~Îí
J#fl=∂@. =∂~™®xH˜ J~@∞HÁx L~_Ë O°H~Îí =∞@∞Hí∞ x+≤^~ú° Hß^°∞. JÖÏQÕ ^≥"· `Õ OŒ ° â◊H∞í Å
Î #∞
PO®kè~K«_~« , ÇÍix "Õ_∞« H’=_«~ Z~`Œ>˜ áåǨHßO°º"≥∂, ÇÍi ã¨=∂^è∞° Å∞, ^°O®æÅ ^°QOæõ ° '[|ÇπÏ—
KÕ¿ã Ǩâ∞◊ =ÙÅ =∂~ã¨~, W`ŒO° <ˇÇ· ^ı º° Ǩ^®O®÷Å∞ u#_«~ Hí∂_Í J~`Ë áåǨHßO°º~. (D 㨥H˜`Î À
áå@∞ 5:3, 6:145, 16:115 㨥Hí∞Å
Î ∞ Hí∂_Í K«¥_«~_ç.)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(2. |Y~å)

55

g∞ =ÚMÏÅ∞ `Œ¥O°∞Ê ÖËHí Ǩ_=« ∞O°H∞í uǨCH’=_«"∞Õ Ñ¨Ù}ºHßO°º~ Hß^°∞. ^Õ=Ù_çfl,
J~u=∞ k<®xfl, ^≥·=^°¥`ŒÅ#∞, ^Õ=Ù_«∞ Ǩ~Ç≤# (J~u=∞) „Qõ~^ä®xfl, PÜ«µ#
„Ǩ=HíÎÅ#∞ ǨÏ$^°Ü«µÑ¨ÓO°fiHí~Qå qâ◊fiã≤~z, ^Õ=Ùx g∞k „¿Ñ=∂aè=∂<®Å`À
g∞Hí`ºŒ ~`Œ „Ç≤ܵ« =∞~Ú# ^è<° ®xfl |~^è∞° =ÙÅ H’ã¨~, J<®^äÅ
° H’ã¨~, xO°∞¿Ñ^°Å
H’ã¨~, ÉÏ@™®O°∞Å H’ã¨~, ã¨Ç¨Ü«∂O°∞÷Å H’ã¨~, ÉÏxã¨Å q=ÚH˜Î H’ã¨~ YO°∞Û
KÕÜ∂« e† #=∂*ò („áåO°<÷ ®) =º=ã¨÷ <ˇÅHÁÖÏÊe† [Hß`ü K≥e~¡ KÍe† WzÛ# =∂@
xÅɡ@∞ìH’ÇÍe† Hí+¨ìHßÅ~Ö’, (ã¨`ͺã¨`ͺŠ=∞^è°º [iQÕ) áÈO®@~Ö’ ã¨Ç¨Ï#~
=Ç≤Ï~KÍe. WÖÏ~>˜ ã¨`ͯO®ºÅ∞ KÕ¿ãÇÍOÕ ã¨<®‡O°æQå=ÚÅ∞. ÇÍOÕ (^Õ=ÙxǨ@¡)
ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î ∞ Híey#ÇÍO°∞. (177)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! g∞H’ã¨~ ǨÏ`Œº=º=ǨÏO®ÅHí∞ ã¨~|~kè~z# P[˝ *ÏsKÕã∞¨ <Î ®flO.
¿ãfiKÍÛùÇO¨ ∞° xH˜ |^°∞Å∞ ¿ãfiKÍÛùÇO¨ ∞° _çfl, ÉÏxã¨H∞í |^°∞Å∞ ÉÏxã¨#∞, ¢ã‘HÎ ˜ |^°∞Å∞
¢ã‘xÎ =∂„`Œ"∞Õ (ǨÏ`Œ=∂O®Ûe). XHí"àÕ ◊ ǨÏ~`ŒH∞í x Ǩ@¡ J`Œx (=∂#=`Í) ™È^°O∞° _«∞
(ǨÏ`Œ∞x |~^è°∞=Ù) HÁ~`Œ =∞$^°∞"≥·Yi J=Å~a~K«_ÍxH˜ ã≤^°úǨ_ç`Ë, O°HíÎǨiǨO°
ã¨=∞㨺 ™®=∞O°ãº¨ ~Qå Ǩi뮯O°=∞ÇÍfie. ^®x„ǨHßO°~ ǨÏ~`ŒH∞í _«∞ xs‚`Œ O°HÇÎí i¨ Ǩ
O®xfl ã¨~`À+¨~Qå WzÛ"ÕÜ«∂e. Wk g∞„ǨÉèí∞=Ù #∞~_ç Åaèã¨∞Î#fl ™œÅÉèíº~,
^≥·ÇÍ#∞„QõǨÏ~. PÃÑ· Hí∂_Í Z=O≥·<® ǨÏ^°∞Ìg∞i`Ë J`ŒxH˜ (ǨO°Ö’Hí~Ö’) ^°∞O°ƒùO°tHí∆
Ǩ_∞« `Œ∞~k. Hí#∞Hí |∞kú=∞~`Œ∞ÖÏO®! (WÖÏ~>˜) „Ǩu„H˜Üµ« Ö’<Ë =∂#= rq`ÍxH˜
Éè„í ^°`Œ L~^°x `ˇÅ∞ã¨∞H’~_ç. `Œ^®fiO® =∂¢`«"∞Õ g∞O°∞ ǨÏ`ͺ O°HáÎí å`ÍÅHí∞ ^°¥O°~Qå
L~_«QÅ
õ ∞QÆ∞`åO°∞. (178-179)
g∞ÃÑ· (=∞O’) ÉÏ^è°º`Œ "≥∂Ǩ|_«∞`À~k (q#~_ç). g∞Ö’ Z=iH≥·<® =∞O°}
HßÅ~ Pã¨#fl=∞ܵ`Ë, J`Œ#∞ Pã≤Î Hí∂_Í =^°eáÈ`Œ∞#fl ǨH~∆í Ö’ `Œe^¡ ~° „_«∞ÅHí∞,
|~^è°∞=ÙÅHí∞ Pã≤ΠǨ~Ç≤}© q+¨Ü«µ=∞ܵ `Œy# gÅ∞<®=∂ O®ã≤áÈÇÍe.32 Wk
(^Õ=Ùx Ǩ@)¡ ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î ∞ =Ù#flÇÍO°∞ <ˇOÇ° Oı Û° =Åã≤# q^è∞Œ ºHíÎ ^èO° ‡° ~. (180)
32. ÇÍO°ã`¨ fiŒ Ѩ٠Pã≤ΠǨ~ǨH~í q+¨Üµ« ~Ö’ W~Hß ZÖÏ~>˜ ^≥=· K«@~ì xO°Ü
‚ µ~K«H|í _«Hí
=Ú~^°∞ D P[˝ W=fi|_ç~k. P<®_«∞ ÇÍO°ã∞¨ Ö’¡ ZÖÏ~>˜ Q˘_«=Å∞ O®Hí∞~_Í L~_Ë~^°∞Hí∞
„Ǩu =ºH©Î (`Œ# =∞O°}®xH˜ =Ú~^°∞Qå) gÅ∞<®=∂ ^®fiO® qkèQå `Œ# ÇÍO°ã∞¨ Å ÇÍ>ÏÅ#∞
xO°Ü
‚ µ~KÍÅx D 㨥H˜Ö
Î ’ K≥Çʨ |_ç~k. P `ŒO∞° ÇÍ`Œ HÁ<®flà◊§Hí∞ ^Õ=Ù_«∞ ã¨fiÜ«µ~Qå ÇÍO°ã∞¨ Å
ÇÍ>ÏÅ#∞ xO°Ü
‚ µ~K«_~« `À D 㨥H˜Ö
Î ’ ¿Ñ~˘¯#|_ç# P[˝ O°^Ü
Ì° µáÈܵ~k. (D q+¨Üµ« ~ x™®
(„ã‘Å
Î ∞) 4= J^论ܫµ~Ö’ =ã¨∞~Î k.)
^®x „ǨHßO°~ ^Õ=Ù_«∞ xO°Ü
‚ µ~z# ÇÍ>ÏÅÖ’ U q^è~° Qå#¥ ZHí∞¯= `ŒH∞í ¯=Å∞ KÕܵ«
Hí∂_«^x° , ÇÍO°ã∞¨ Å∞HßxÇÍiH˜ U^Œ~Ú<® ã¨Ç¨ Ü«µ~ KÕܵ« ^°ÅK«∞Hí∞~>Ë Ç‹∞∞`Œ~Î Pã≤Ö
Î ’ =¸_À
=~`Œ∞Hí∞ ֒ѨÙQå =∂„`Œ"Õ∞ (JÖÏ~>˜ ÇÍi ÇÍ>ÏÅ#∞ xO°‚ܵ㨥Î) gÅ∞<å=∂ O®Ü«∂Åx
^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) É’kè~KÍO°∞. =¸_À =~`Œ∞Hí∞ q∞~z gÅ∞<®=∂ O®Üµ~K«_ÍxH˜ Z=iH©
ZÖÏ~>˜ JkèHßO°~ ÖË^∞° . JÖÏQÕ qâÍfiã≤, JqâÍfiã¨∞Å∞ XHíi Pã¨∞Å
Î Hí∞ =∞O˘HíO∞° ÇÍO°ã∞¨ Å∞
Hß*ÏÅO°x Hí∂_Í ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) K≥áåÊO°∞.

56

(2. |Y~å)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

XHí"àÕ ◊ gÅ∞<®=∂Ö’x q+¨Ü∂« Å∞ q#fl `ŒO∞° ÇÍ`Œ ÇÍ>˜x Z=O≥<· ® =∂iÛ"Õ¿ãÎ
=∂„`Œ~ PáåǨ~ ÇÍi<Ë K«∞@∞ìH∞í ~@∞~k. xã¨û~^ÕÇϨ ~Qå ^Õ=Ù_«∞ ã¨Ofi° ~ q<ËÇÍ_«∞,
ã¨=∞ã¨~Î `ˇeã≤#ÇÍ_«∞.
gÅ∞<®=∂ O®ã≤# =ºH˜Î ǨHí∆áå`ÍxH˜ áåÅÊ_ͤ_«xQåx, ÖË^® Z=i ǨÏH≥·¯<®
ǨÏi~z "ÕâÍ_«xQåx (ÇÍO°ã∞¨ Ö’¡) Z=iH≥<· ® J#∞=∂#~ =¿ãÎ, J`Œ#∞ (gÅ∞<®=∂#∞
=∂iÛ "Õã)≤ ÇÍO°ã∞¨ Å =∞^躰 O®r Hí∞^°∞O°Û=K«∞Û. J~^°∞Ö’ ZÖÏ~>˜ ^À+¨~ ÖË^∞° .
^Õ=Ù_«∞ Híq∆ ∞~KÕÇÍ_«∞, HíO∞° }˜~KÕÇÍ_«∞. (181-182)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! Qõ`„Œ Ǩ=HíÅ
Î J#∞Ü«∂Ü«µ∞ÅHí∞ Uq^è~° Qå LǨÇÍ™®Å∞ qkè~K«
|_ͤÜ∂ˇ J^Õq^è~° Qå (WǨC_«∞)g∞O°∞ Hí∂_Í LǨÇÍ™®Å∞ áå>˜~KÍÅx xO°Ü
‚ µ~KÍO.
nx=Å¡ g∞Ö’ ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î ∞ [xOKÕ J=Hßâ◊=Ú~k. D LǨÇÍ™®Å∞ HÁ<®flà◊§áå@∞
=∂„`Œ"Õ∞. XHí"Õà◊ g∞Ö’ Z=O≥·<® Çͺkè„Qõã¨∞Î_«Üµ`Ë ÖË^® „Ǩܫ∂}®=ã¨÷Ö’ L~>Ë
JÖÏ~>˜ =ºH˜Î `ŒÇ≤ÊáÈܵ# P LǨÇÍ™®Å#∞ W`ŒO° k<®ÅÖ’ áå>˜~z (<ˇÅ
LǨÇÍ™®Å∞) ѨÓiÎKÜ
Õ ∂« e. LǨÇÍã¨~ áå>˜~KÕ â◊HΘ L~_ç Hí∂_Í ^®xx áå>˜~K«x
ÇÍO°∞ =∂„`Œ~ áåǨǨiǨO°~ K≥e¡~K«=Åã≤ L~@∞~k.33 XHí LǨÇÍ㨠k<®xH˜
ǨiǨO°~Qå XHí xO°∞¿Ñ^°H∞í Éè’[#~ ÃÑ>Ïìe. (D q+¨Üµ« ~Ö’) Z=O≥<· ® `Œ=∞~`Œ@
`Í=Ú ã¨~`À+¨~Qå =∞i~`Œ ѨÙ}º~ KÕܵ« ^°ÅK«∞Hí∞~>Ë Jk ÇÍiˆH "Õ∞Å∞ KÕH∂í O°∞Û
`Œ∞~k. U"≥∞#ÿ ǨÊ>˜H)© g∞O°∞ q+¨Üµ« ~ „QõÇÏ≤ ~K«Qeõ y`Ë LǨÇÍã¨~ áå>˜~K«_"« ∞Õ g∞Hí∞
„âıÜ«µã¨¯O°~. (183-184)
O°=∞*Ï<ü Y∞O∑P<ü J=`Œi~z# <ˇÅ. D„Qõ~^ä°~ =∂#ÇÍoH˜ =∂O°æ^°i≈x.
W~^°∞Ö’ O°∞A=∂O°~æ `ˇe¿Ñ, ã¨`ͺã¨`ͺÅ#∞, =∞~pK‹_∞« Å#∞ ÇıO∞° ǨOz
° K«¥¿Ñ
ã¨Ê+¨Çì ∞‹ #· É’^è#° Å∞ L<®flܵ, Hí#∞Hí WHí#∞~_ç g∞Ö’ O°=∞*Ï<ü <ˇÅ#∞ á⁄~^ÕÇÍO°∞
P <ˇÅ~`Í qkèQå LǨÇÍã¨~ áå>˜~KÍe. Jܵ`Ë O’Qõ„Qõã¨∞ÎÅ∞, „Ǩܫ∂}©Hí∞Å∞
(O°=∞*Ï<ü <ˇÅÖ’ `ŒÇ≤ÊáÈܵ#) LǨÇÍ™®Å#∞ W`ŒO° k<®ÅÖ’ áå>˜~z (P
ã¨~Yº#∞) ѨÓiÎKÜ
Õ ∂« e. ^Õ=Ù_«∞ g∞Hí∞ ™œÅÉèºí ~ KÕH∂í O°Û^°eKÍ_«∞Qåx, q∞=∞‡efl
W|ƒ~k áåÖËÜ
˚ ∂« Åx ÉèÏq~K«_~« ÖË^∞° . g∞O°∞ LǨÇÍ™®Å ã¨~Yº#∞ ѨÓiÎKãÕ ∞¨ H’=_Í
xH˜, ^Õ=Ù_«∞ g∞Hí∞ ã¨<®‡O°~æ K«¥Ç≤#~^°∞Hí∞ PÜ«µ# B#fl`ͺxfl HÁxÜ«∂_«>ÏxH˜,
PÜ«µ#Hí∞ Hí$`ŒAÅ
˝ ܵ L~_«>ÏxH˜Qå#∞ D ™œÅÉèºí ~ „Ǩ™®k~KÍ_«∞. (185)
(„Ǩ=HßÎ!) <®^®ã¨∞Å∞ <®Qõ∞i~z J_çy`Ë <Ë#∞ ÇÍiH˜ KÕO°∞=Ö’<Ë L<®fl#x
K≥ÇC¨ . "≥Ú~°ÃÑ@∞ìH∞í <ËÇÍ_«∞ ##∞fl "≥ÚO°ÃÑ@∞ìH∞í ~@∞#flǨC_«∞ <Ë#`Œx "≥Ú~åÅH˜~z,
^®xH˜ ã¨=∂^è®# q∞™®Î#x Hí∂_Í `ˇeÜ«µ*ˇÜµº. Jܵ`Ë ÇÍO°∞ <®ã¨~^ÕâO◊ ã‘fiHíi~z
<®Ç¨@¡ ѨÓiÎqâÍfiã¨~ Híey=Ù~_Íe. JǨC_Ë ÇÍO°∞ ã¨<®‡O°~æ á⁄~^°QÅ
õ O°∞. (186)
33. Wk LǨÇÍ㨠q+¨Üµ« ~Ö’ J=`Œi~z# "≥Ú^°>˜ P[˝. W~^°∞Ö’ â◊HΘ L~_ç Hí∂_Í
LǨÇÍã¨~ áå>˜~K«x =ºH˜Î xO°∞¿Ñ^°ÅHí∞ J#fl^®#~ KÕ¿ãÎ ã¨iáÈ`Œ∞~^°x K≥Çʨ |_ç~k. Jܵ`Ë
P `ŒO∞° ÇÍ`Œ 㨥H˜Ö
Î ’ O°=∞*Ï<ü LǨÇÍ™®Å∞ â◊HΘ Híey#ÇÍO°∞ qkèQå áå>˜~KÍÅx P[˝Üµ~k.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(2. |Y~å)

57

58

(2. |Y~å)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

LǨÇÍã¨HßÅ~ O®„u"ÕàÖ
◊ ’¡ g∞O°∞ g∞ ÉèÏO°ºÅ ^°QOæõ H° ∞í áÈ=_«~ ^èO° ‡° ã¨=∞‡`Œ~
KÕܵ« |_ç~k. ÇÍO°∞ g∞Hí∞, g∞O°∞ ÇÍiH˜ ^°∞ã¨∞Ö
Î Ï¡~>˜ÇÍO°∞.34 g∞O°∞ (g∞ ÉèÏO°ºÅ
K≥~`ŒH∞í áÈ=_ÍxH˜ ã¨~H’z㨥)Î P`Œ‡„^ÀǨÏ~ KÕã∞¨ Hí∞~@∞#fl ã¨~Qõu ^Õ=ÙxH˜ `ˇÅ∞ã¨∞.
J~^°∞=Å¡ PÜ«µ# q∞=∞‡efl HíxHíi~z g∞ á⁄O°áå@∞¡ =∞xflã¨∞<Î ®fl_«∞. WǨC_çHí g∞O°∞
g∞ÉèÏO°ºÅ`À xã¨û~H’K«~Qå O®„`Œ∞Å∞ Qõ_«Ç¨=K«∞Û. ^Õ=Ù_«∞ g∞Hí∞ ^è°O°‡ã¨=∞‡`Œ~
KÕã#≤ ^®xfl (^®~Ǩ`ºŒ ã¨∞MÏxfl) J#∞Éèqí ~K«~_ç. g∞O°∞ (LǨÇÍ㨠HßÅ~Ö’) Hí_O« Ü
Õ µ
#Å∞ѨÙ(pHí>˜) `Œyæ `˘e*Ï=Ú `ˇÅ∞Ѩ٠(LëÈ^°Ü«µHß~u) Hí#Ǩ_Ë=O°Hí∞ ǨܵQå
u#~_ç, „`ÍQõ~_ç. P `Œ~åfi`Œ (g@xfl>˜h `Œºl~z) 㨥O®ºã¨=Î ∞Ü«∞"≥∞ÿ pHí>˜ Ǩ_=Ë O°H∞í
LǨÇÍã¨~ áå>˜~KÍe. Jܵ`Ë g∞O°∞ =∞ã‘^∞° Ö’¡ Z`ˇHßѶπ (`ŒáÈx+¨)ª áå>˜ã∞¨ #Î flǨC_«∞
=∂„`Œ~ g∞ ÉèÏO°ºÅ#∞ HíÅ∞ã¨∞H’Hí∂_«^∞° . Wq ^Õ=Ù_«∞ xO°Ü
‚ µ~z# ǨÏ^°∞Å
Ì ∞. ÇÍ>˜
35
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î `À "≥∞eQÕ~^°∞Hˆ
^°i^®Ñ¨ÙÅHí∞ "≥à§◊ Hí~_ç. „Ǩ[Å∞ (ÃÑ_«„`À= `˘Hí¯Hí∞~_Í) ÉèÜ
^Õ=Ù_«∞ Dq^è~° Qå `Œ# P^ÕâÍÅ#∞ q_«=∞O°z `ˇeÜ«µ*Ëã∞¨ <Î ®fl_«∞. (187)
g∞O°∞ XHíi ^è°<®xfl =∞O˘HíO°∞ J„Hí=∞~Qå Hí|o~K«Hí~_ç. JÖÏQÕ W`ŒO°∞Å
™⁄`Œ∞Î#∞ J<®ºÜ«µ~Qå Hß*Ë¿ã L^ÕÌâ◊º~`À P =º=ǨO®xfl JkèHßO°∞Å ^°QõæO°Hí∞
fã≤Hà≥ §◊ Hí~_ç. (188)
(„Ǩ=HßÎ!) „Ǩ[Å∞ x#∞fl <ˇÅ=~Hí Qõ∞i~z (D `ŒiQÕ ÃÑiQÕ K«~„^°Híà◊Å
ã¨~Qõ`Ëq∞@x) J_«∞Qõ∞`Œ∞<®flO°∞. Wq „Ǩ[Å J=ã¨O®ÅHí∞, ǨÏ*òÜ«∂„`Œ `ËnÅ
xO°Ü
‚ ∂« xH˜ ã¨~Hı`ÍÅx K≥ÇC¨ . ÇÍiH˜~Hß WÖÏ `ˇeÜ«µ*ˇÜµº: ''g∞O°∞ g∞ W~_«Ö
¡ ’H˜
^˘_ç^¤ ®i# „Ǩ"tÕ ~K«_~« U=∂„`Œ~ ѨÙ}ºHßO°º~ Hß^°∞. (J~^èq° âÍfi™®ÅHí∞, J„Hí=∞
Ǩ^`ú° ∞Œ ÅHí∞ ^°¥O°~Qå =∞ã¨Å∞Hí∞~@¥) ^Õ=Ùx Ǩ@¡ ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î ∞ Híey L~_«@"Õ∞
Jã¨Öˇ·# ѨÙ}ºHßO°º~. Hí#∞Hí g∞O°∞ g∞W~_«¡Ö’H˜ ÇÍ>˜ =ÚY^®fiO°~ Qõ∞~_Í<Ë
„Ǩ"tÕ ~K«~_ç. g∞O°∞ (WǨÏÖ’Hí~Ö’#¥, ǨOÖ
° ’Hí~Ö’#¥) ã¨ÇÅ
¨¶ ~ Hß=_ÍxH˜ ZÅ¡ÇC¨ _«¥
^Õ=ÙxH˜ ÉèÜ
í µ« Ǩ_∞« `Œ¥ L~_«~_ç. (189)
g∞`À áÈO®_Ë ÇÍi`À g∞O°∞ (P`Œ‡ O°H}
∆í ®O°~÷ ) ^≥=· =∂O°~æ Ö’ áÈO®_«~_ç. Jܵ`Ë
ǨÏ^°∞gÌ ∞O°H∂í _«^∞° . ǨÏ^°∞gÌ ∞i „Ǩ=iÎ~KÕÇÍix ^Õ=Ù_«∞ Z#fl>˜H© „¿Ñq∞~K«_∞« .36(Ü«µ∞^°ú

Éè¥í q∞Ö’) ÇÍO°∞ g∞Hí∞ ZHí¯_« Z^°∞O≥<· ® ã¨OÕ ÇÍi`À áÈO®_«~_ç. ÇÍO°∞ q∞=∞‡efl
ZHí¯_« (=∞H߯) #∞~_ç "≥à§◊ Q˘>ÏìO’ JHí¯_« #∞~_ç g∞O°¥ ÇÍix "≥à§◊ Q˘@ì~_ç. ǨÏ`Œº
f„=Ç‹∞#· q+¨Üµ« "Õ∞ Hßx, Ç≤Ï~™® Ç‘_#« Å∞ J~`ŒH<í ®fl f„=Ç‹∞#· q+¨Ü∂« Å∞.37ÇÍO°∞
„Ǩu뮪ÅÜ«µ~ (HßÉÏQõ$ǨÏ~) ^°QOæõ ° (g∞`À) áÈO®_«#~`Œ=O°H∂í g∞O°∞ Hí∂_Í ÇÍi`À
áÈO®_«H~í _ç. Jܵ`Ë ÇÍO°∞ JHí¯_Í HíÜ∂« ºxH˜ HßÅ∞^°∞qfi`Ë g∞O°∞ Hí∂_Í ÇÍix
xã¨û~H’K«~Qå Z^°∞O˘¯x ǨÏ`Œ=∂O°Û~_ç. ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞ÅHí∞ W^Õ `Œy#tHí.∆ (190-191)
XHí"Õà◊ ÇÍO°∞ Ü«µ∞^°ú~ =∂#∞HÁx uO°∞Qõ∞ÉÏ@∞ "≥·YiH˜ ã¨fiã≤ÎK≥a`Ë, ^Õ=Ù_«∞
Z~`À Hí∆=∂je, HíO°∞}®=∞Ü«µ∞_«∞. (ÇÍi uO°∞Qõ∞ÉÏ@∞ "≥·Yix PÜ«µ# Hí∆q∞~K«
=K«∞Û.) Jܵ`Ë (ÇÍO°∞ Ü«µ∞^°qú O°=∞} KÕܵ« x ǨH~∆í Ö’) g∞~°∞ J^èO° ‡° ~, JO®K«H~í
ѨÓiÎQå ã¨=∞ã≤áÈܵ, ^Õ=Ù_«∞ xOÕÌt~z# ^è°O°‡Ç¨^ä°~ =∂„`Œ"Õ∞ xez áÈÜ˵=O°Hí∞
ÇÍi`À áÈO®_Íe. `ŒO∞° ÇÍ`Œ ÇÍO°∞ `Œ=∞ PQõ_ÍÅ∞ =∂#∞Hí∞~>Ë, g∞~°∞ ^ÒO°#˚ ºÇ¨O∞° efl
`ŒÇʨ =∞O≥=ih J}z "Õܵ« Hí~_ç. (192-193)
x+≤^=ú° ∂™®xH˜ |^°∞Å∞ x+≤^=ú° ∂ã¨"∞Õ ã¨iáÈ`Œ∞~k. x¿+kè`ÍÅxfl>˜h J~^°O¥°
ã¨=∂#~Qå Q“O°q~K«=Åã≤~^Õ. J~Ú`Õ Z=O≥<· ® (x+≤^=ú° ∂ã¨~Ö’ ÖË^® Ǩq„`Œ ã¨Å
÷ ~
38
í µ«
^°QõæO°) g∞ÃÑ· ^®_çKÕ¿ãÎ g∞O°∞Hí∂_Í ÇÍiÃÑ· ^®_çKÕÜ«µ~_ç. Jܵ`Ë ^Õ=ÙxH˜ ÉèÜ
Ǩ_∞« `Œ¥ =∞ã¨Å∞H’ÇÍe. ^Õ=ÙxH˜ ÉèÜ
í µ« Ǩ_ÇË ÍiHı PÜ«µ# J~_«Qå xÅ∞™®Î_∞« . (194)
^≥=· =∂O°~æ Ö’ YO°∞ÛÃÑ@ì~_ç. KÕ*`Ë ∞Œ ÖÏ <®â◊#~ HÁx`ˇK∞« ÛH’Hí~_ç. ã¨`ͯO®ºÅ∞
KÕ㥨 =Î Ù~_«~_ç. ã¨`ͯO®ºÅ∞ KÕ¿ãÇÍix ^Õ=Ù_«∞ `ŒÇʨ Hí∞~_Í „¿Ñq∞™®Î_∞« . (195)
^≥=· „Ǩã#¨ fl`Œ H’ã¨~ ǨÏ*òÜ∂« „`Œ KÕܵ« ~_ç. L„=∂ PKÍ~°O Hí∂_Í áå>˜~K«~_ç.
=∂O°=æ ∞^躰 Ö’ g∞Hı^<·≥ ® J=O’^è~° Z^°∞O≥`· ,Ë g∞Hí∞ J~^°∞ÉÏ@∞Ö’ L#fl |e^®<®<Ëfl
^Õ=ÙxH˜ ã¨=∞iÊ~K«∞H’~_ç. Jܵ`Ë |e(Ǩâ∞◊ =Ù) ^®#~, ^®x ™®÷<®xH˜ KÕO∞° H’#~`Œ
=O°H∞í g∞O°∞ tO’=Ú~_«#~ KÕܵ~K«∞H’Hí~_ç. XHíÇàı ◊ g∞Ö’ Z=O≥<· ® Çͺkè„Qõã∞¨ Î
Åܵ`Ë ÖË^® tO’ÉÏ^è°Hí∞ Ö’#ܵ (|eǨâ◊∞=Ù xs‚`Œ ã¨÷ÖÏxH˜ KÕO°∞H’Hí=Ú~^Õ)
tO’=Ú~_«#~ KÕܵ~K«∞H’=Åã≤ =¿ãÎ JÖÏ~>˜ÇÍO°∞ ^®xH˜ ǨiǨO°~Qå LǨÇÍã¨~
áå>˜~KÍe† ÖË^® ^®#^èO° ®‡Å∞ KÕÜ∂« e† ÖË^® |e^®#~ (Y∞O®ƒx) WÇÍfie.

34. ^ÕÇ¨ xH˜ ^°∞ã¨∞Å
Î Hí∞ =∞^躰 ZÖÏ~>˜ Jq<®=ÉèÏ= ã¨~|~^è=° Ú~@∞~^À ÉèÏO®ºÉèOí Å
ΰ
=∞^躰 Hí∂_Í JÖÏ~>˜ ã¨~|~^è"° ∞Õ L~^°x, J~^°∞=Å¡ O°=∞*Ï<ü <ˇÅ O®„u"ÕàÖ
◊ ’¡ ѨÙO°∞+¨∞Å∞
`Œ=∞ ÉèÏO®ºÅ#∞ ZÖÏ~>˜ ã¨~H’K«~ ÖËH∞í ~_Í HíÅ∞ã¨∞H’=K«Ûx ^Õ=Ù_«∞ `ˇeÜ«µ*Ëã∞¨ <Î ®fl_«∞.
35. WHí¯_« ǨÏ^°∞Å
Ì ∞ Ju„Híq∞~K« Hí∂_«^x° K≥Çʨ ÖË^∞° † ǨÏ^°∞Å
Ì ^°i^®Ñ¨ÙÅHí∞ "≥à§◊ Hí~_ç
Jx K≥Çʨ _«~ [iy~k. J~>Ë Ç¨Ï^°∞Å
Ì Ö’¿Ñ L~_ÍÅ#fl =∂@. ǨÏ^°∞Å
Ì ∞ ^°i^®Ñ¨ÙÅHí∞ "≥àÎË P
`Œ~åfi`Œ U^À FO’A ÇÍ>˜x Hí∂_Í ^®>˜áÈܵ áåǨÇ~¨ H˜Å~Ö’ Ǩ_Ë „Ǩ=∂^°~ L~@∞~k.
36. =∞H߯֒ JqâÍfiã¨∞Å∞ =Úã≤~¡ Å rq`ÍÅ#∞ ^°∞O°ƒOù ~° KÕã≤ ÇÍix =∞H߯ =^°e
=∞n<® =Åã¨áÈÜ˵ÖÏ KÕâÍO°∞. Hßx JHí¯_® ÇÍix „ǨâÍ~`Œ~Qå L~_«x=fiHí∞~_Í O°HOí H° ßÅ
Hí∞„@Å∞ Ǩ#∞fl`Œ¥ z=iH˜ =∞n<®ÃÑ· ^®_ç KÕÜ«µ_ÍxH˜ ã≤^°ú=∞Ü«∂ºO°∞. JǨC_«∞ =∂#=

ã¨~㨯O°}’^°º=∂xH˜ J_«∞Qõ_∞« <® P@~HßÅ∞ ã¨$+≤ãì ¥¨ ,Î ™®Ü«µ∞^èá° ÈO®>ÏxH˜ ky# ã¨`ºŒ qO’^è∞°
Å`À g∞O°∞ ™®Ü«µ∞^èÅ
° ܵ áÈO®_«~_«x =Úã≤~¡ ÅHí∞ P[˝ W=fi|_ç~k.
Jܵ`Ë Ç¨Ï^°∞Ì g∞O°H∂í _«^∞° . ǨÏnã¨∞Ö’¡x q=O®Å „ǨHßO°~ =Úã≤~¡ Å∞ JÖÏ~>˜ ÇÍi`À
`ŒÇʨ `Œ=∞ =∂O®æxH˜ J=O’^è~° HíeÊ~K«xÇÍi`À áÈO®_«H∂í _«^∞° . ¢ã‘Å
Î ∞, Ç≤ÅÅ
¡ ∞, =$^°∞Å
ú ∞, Hí`∆ Œ
Qå„`Œ∞ÅÃÑ· Hí∂_Í KÕܵ KÕã∞¨ H’O®^°∞. Ǩ~@Å∞, Ǩâ∞◊ =ÙÅ#∞ <®â◊#~ KÕܵ« Hí∂_«^∞° . "≥#∞flEÇ≤
áåiáÈÜ˵ÇÍix "≥~>Ï_ç K«~ǨH∂í _«^∞° . J=ã¨O"° ∞≥ #ÿ "Õ∞O°Hı Ãã·xHíâH◊ xΘ qxܡ∂y~KÍe.
37. WHí¯_« =¸ÅÉèÏ+¨Ö’ =zÛ# ''Ƕ`≤ Ífl—— J<Ë Ç¨^®xH˜ W~w¡+∞¨ Ö’ (Persecution)
J<Ë Ç¨^~° HÁ~`Œ=O°H∞í ã¨=∂<®O®÷xfl Wã¨∞~Î k. (2: 217 㨥H˜Î K«¥_«~_ç.)
38. q=O®ÅHí∞ 9:36 㨥H˜HÎ ˜ O®ã≤# áå^°ã¥¨ zHí K«¥_«~_ç.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(2. |Y~å)

59

`Œ~åfi`Œ (J=O’^è~° `˘ÅyáÈܵ ÖË^®) „ǨâÍ~`Œ Ǩiã≤u÷ UO°Ê_ç#ǨC_«∞ g∞Ö’
Z=O≥<· ® ǨÏ*òk<®Å∞ O®Hí=Ú~^Õ Ü«∂„`Íã¨Ö
÷ ÏxH˜ KÕO∞° HÁx L„=∂ PKÍO°~ áå>˜¿ãÎ,
JÖÏ~>˜ÇÍO°∞ `Œ=∞ ™ÈÎ=∞`Œ#∞ |>˜ì |e^®#~ WÇÍfie. |e^®#~ W=fiÖËxÇÍO°∞
ǨÏ*ò HßÅ~Ö’ =¸_«∞O’AÅ∞, W~>˜H˜ uiQ˘zÛ# `ŒO∞° ÇÍ`Œ U_«∞O’AÅ∞ K˘Ç¨C#
"≥Ú`Œ~ΠǨkO’AÅ∞ LǨÇÍã¨~ áå>˜~KÍe. „Ǩu뮪ÅÜ«∞O ã¨g∞Ǩ~Ö’ WÅ¥¡ ÇÍH˜e
ÖËxÇÍiH˜ =∂„`Œ"∞Õ D ™œÅÉèºí ~ =iÎã∞¨ ~Î k. ^Õ=Ùx Ǩ@¡ ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î ∞ HíeyL~_«~_ç.
PÜ«µ# (P*’˝Å~¡ Ѷ∞¨ #Hí∞ áåÅÊ_ËÇÍix) Híi#î ~Qå tH˜™∆ ®Î_x« Qõ∞O°∞~Î K«∞H’~_ç. (196)
ǨÏ*ò <≥ÅÅ∞ g∞Hí∞ `ˇeã≤#"Õ. J <≥ÅÖ’¡ ǨÏ*ò KÕܵ« _ÍxH˜ ã¨~HíeÊ~K«∞Hí∞#fl
ÇÍO°∞ ǨÏ*òxÜ«µ=∂Å∞ áå>˜~KÕ O’AÅÖ’ Öˇ~· yHíK+Õ Å
ì¨ Hí∞, K≥_∞« Ǩ#∞ÅHí∞, Ѷ∞¨ O°}
¬
ÅHí∞ ^°¥O°~Qå L~_Íe. g∞O°∞ Kտ㠄Ǩu ã¨`ͯO°º~ ^Õ=ÙxH˜ `ˇÅ∞ã¨∞. ǨÏ*òÜ∂« „`ŒH∞í
|Ü«µÅ∞^Õi#ǨC_«∞ „Ǩܫ∂}™®=∞„y "≥~@ fã≤H≥à◊§~_ç. Jxfl>˜Hí~>Ë „âı+¨ª"≥∞ÿ#
„ǨÜ∂« }™®=∞„y ^≥=· cè`.Ë Hí#∞Hí qA˝ÖÏO®! <®Ç¨@¡ ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î ∞ Híey=Ù~_«~_ç.
ǨÏ*ò k<®ÅÖ’ g∞O°∞ ^Õ=Ùx J#∞„QõÇϨ ~ (Láåkè) J<Ëfi+≤~K«^Å
° K«∞Hí∞~>Ë
xO°Éºíè ~`ŒO~° Qå J<Ëfi+≤~K«=K«∞Û. J~^°∞Ö’ ZÖÏ~>˜ `ŒÇC¨ ÖË^∞° . JO°áå¶ `ü #∞~_ç
uiy=㨥Π=∞+πJiÖòÇϨ O®~ (=Ú[ÌÖÏÊù)Ö’ Py JÖÏ¡ÇÏπ #∞ PÜ«µ# <ÕiÊ# q^è~° Qå
㨇i~K«~_ç. nxH˜ ѨÓO°fi~ g∞O°∞ ^®i`ŒÇÊ≤ #_«∞ã¨∞~Î _ËÇÍO°∞. (197,198)
P `ŒO∞° ÇÍ`Œ „Ǩ[Å∞ U ã¨Å
÷ ~ #∞~_ç "≥#H˜¯ =∞O°e =™®ÎO’ g∞O°∞ Hí∂_Í J^Õ
ã¨Å
÷ ~ #∞~_ç "≥#H˜¯ =∞O°Å~_ç. ^Õ=Ù_çfl Hí=∆ ∂Ǩ} H’O°∞H’~_ç. ^Õ=Ù_Ë g∞ á⁄O°áå@¡#∞
Híq∆ ∞~KÕÇÍ_«∞. PÜ«µ# Z~`À ^°Ü∂« =∞Ü«µ∞_«∞. ǨÏ*ò xÜ«µ=∂Å∞ <ˇO"° iÕ Û# `Œ~åfi`Œ
g∞O°∞ ѨÓO°fi~ g∞ `Í`Œ=Ú`ÍÎ`Å
Œ #∞ Uq^è~° Qå *Ï˝ÇH¨ ~í KÕã∞¨ Hí∞<ËÇÍO’ J^Õq^è~° Qå
ÖË^® J~`ŒH~í >Ë =∞i~`Œ JkèH~í Qå<Ë WǨC_«∞ ^Õ=Ù_çfl 㨇i~K«~_ç.
HÁ~^°O°∞ „Ǩ[Å∞ ^Õ=Ù_çfl „áåi÷㨥Π'' „ǨÉèí¥! =∂Hí∞ (h=Ù „Ǩ™®k~KÕ=hfl)
„ǨÇ~¨ K«~ Ö’<Ë „Ǩ™®k~K«∞—— J~>ÏO°∞. JÖÏ~>˜ÇÍiH˜ („ǨÇ~¨ K«~Ö’<Ë `ŒÇʨ ) ǨOÖ
° ’Hí
(ã¨fiO°)æ ~Ö’ ZÖÏ~>˜ ÇÍ>Ï Åaè~K«^∞° . (199-200)
=∞iHÁ~^°O∞° <®flO°∞. ÇÍO°∞ ''„Ǩɥíè ! =∂Hí∞ WǨÏÖ’Hí~Ö’#¥, ǨOÖ
° ’Hí~Ö’#¥
=∞~zx „Ǩ™®k~K«∞. =∞=∞‡efl #O°HÜ
í ∂« `Œ#Å #∞~_ç O°H~∆˜ K«∞—— Jx "Õ_∞« Hí∞~>ÏO°∞.
WÖÏ~>˜ÇÍiH˜ ÇÍi ã¨~áå^°##∞ |>˜ì LÉèÜ
í µ« Ö’HßÖ’¡#¥ `Œy# ÇÍ>Ï („ǨuǶÅ
¨ ~)
Åaèã∞¨ ~Î k. ^Õ=Ù_«∞ `ŒfiO°Ö’<Ë (HíO‡° Å) ÖˇH¯í fã¨∞Hí∞~>Ï_«∞. (201-202)
g∞O°∞ HÁ<®flàı§ (JHí¯_«) ^≥=· <®=∞ 㨇O°}Ö’ Qõ_Ç« =¨ Åã≤ L~@∞~k. Z=O≥<· ®
O≥~_«∞ O’AÖ’¡<Ë `ŒfiO°Qå JHí¯_« #∞~_ç "≥o§áÈ~Ú<å ÖË^• PÅ㨺OQÍ "≥o§<å
ZÖÏ~>˜ ^À+¨~ ÖË^∞° . U"≥∞<ÿ å g∞~°H¯õ _» L#flO`«HÍÅO ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î `À LO_®e.
^Õ=Ùx Ǩ@¡ ÉèíÜ«µÉèíHí∞ÎÅ∞ Híey=Ù~_«~_ç. z=iH˜ g∞O°~`Í PÜ«µ# ã¨xflkèHı
KÕO∞° H’=Åã≤ =Ù~@∞~k. (203)

60

(2. |Y~å)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

HÁ~^°O∞° WǨÏÖ’Hí rq`Íxfl Qõ∞i~z K≥¿ÑÊ=∂@Å∞ x<ˇfl~`À PHí@∞ìH∞í ~>Ïܵ.
ÇÍO°∞ `Œ=∞ J~`ŒO~° QåÖ’¡ =Ù#fl ÉèÏÇÍÅ∞ ǨO=° ∞ Ǩq„`Œ"∞≥ #ÿ =x `ˇe¿Ñ~^°∞Hí∞ =∂>˜
=∂>˜H˜ ^Õ=Ù_çfl ™®H˜Q∆ å fã¨∞Hí∞=™®ÎO∞° . Hßx ÇÍO°∞ ã¨`ͺxH˜ |^°qú O’^è∞° Å∞. (204)
JÖÏ~>˜ÇÍiH˜ JkèHßO°~ Åaè~K«Qå<Ë „ǨÇ~¨ K«~Ö’ HíÖ’¡ÖÏÅ ÇͺÇ≤HÎ ,˜ Ǩ~@
á⁄ÖÏÅ q^èfi° ~™®xH˜, =∂#= q<®âÍxHı ÇÍO°∞ ã¨^• „Ǩܵ« ufl™®ÎO∞° . ^Õ=Ù_«∞ HíÅǨÅ∞,
HíÖ’¡ÖÏÅ∞, q^èfi° ~ã¨~, q<®âÍÅ#∞ Z~`Œ=∂„`Œ~ ã¨ÇÏ≤ ~K«_∞« . ^Õ=ÙxH˜ ÉèÜ
í µ« Ǩ_~« _»x
J~>Ë (=∞s ÃÑ„>ËyáÈ`ÍO°∞.) ÇÍi JǨÏ~HßO°~ ÇÍix =∞i~`Œ áåǨH∂í Ǩ~Ö’H˜ <ˇ>ì˜
"Õã∞¨ ~Î k. JÖÏ~>˜ÇÍiH˜ #O°H"í ∞Õ `Œy# tH∆ßã¨Å
÷ ~. Jk ǨO=° ∞K≥_㤫 Å
֬ ~. (205,206)
=∞iHÁ~^°O∞° <®flO°∞. ÇÍO°∞ ^Õ=Ùx „Ǩã#¨ fl`Œ H’ã¨~ `Œ=∞ „áå}®Å#∞ Ãã·`~Œ ^è®O°
áÈ™®ÎO∞° . J@∞=~>˜ ^®ã¨∞Å#∞ ^Õ=Ù_«∞ Z~`À „¿Ñq∞™®Î_∞« , J#∞„QõÇÏ≤ ™®Î_∞« . (207)
qâ◊fiã≤~z# „Ǩ[ÖÏO®! W™®¡~Ö’ ѨÓiÎQå „Ç¨"Õt~K«~_ç. Ã+·`Í<ü J_«∞Qõ∞
*Ï_«ÅÖ’ #_«=Hí~_ç. J`Œ#∞ g∞Hí∞ PQõOƒ° ù â◊„`Œ∞=Ù. ã¨Ê+¨Çì ∞‹ #· É’^è#° Å∞ J~k#ǨÊ>˜H©
g∞O°∞ uiy `ŒÇ¨Ê@_«∞Qõ∞Å∞ "Õ¿ãÎ =∞@∞Hí∞, ÉÏQå `ˇÅ∞ã¨∞H’~_ç! ^Õ=Ù_«∞ ã¨O°fiâ◊H˜Î
=∞~`Œ∞_«∞, ã¨Ofi° ~ `ˇeã≤# =∞Ǩq"ÕH.˜ (208-209)
(Zxfl q^è®Å LѨ^tÕ Oz<® „Ǩ[Å∞ `Œ=∞ #_«=_çH#í ∞ =∂O°∞ÛH’HíáÈ`Ë WHí ^Õx
HÁO°H∞í Z^°∞O°∞K«¥ã¨∞#Î fl@∞¡?) ^≥=· ^°¥`ŒÅ∞ "≥~@O®Qå "Õ∞Ѷ∞¨ KÍÛùܵ« Å „H˜~^° ^Õ=Ù_«∞
ã¨fiÜ«µ~Qå kq#∞~_ç ky=zÛ `Œ=∞#∞Qõ∞i~z J>’W>’ `ËeÛK≥¿ÑÊ ã¨=∞Ü«µ~ H’ã¨~
ÇÍO°∞ Z^°∞O°∞K«¥ã¨∞Î<®flO®? z=iH˜ ã¨=∞ã¨Î =º=ǨO®Å∞ ^Õ=Ùx=^°ÌHı KÕO°∞`Íܵ.
=ÚǨÏ=∞‡^ü! "Õ∞=Ú W„™®ÜµbÜ«µ∞ÅHí∞ Zxfl ã¨Ê+¨ì"≥∞ÿ# x^°O°≈<®Å∞ K«¥áå"≥∂
J_«∞Qõ∞. ^≥Ç· Í#∞„QõÇϨ ~ Åaè~z# `Œ~åfi`Œ ^®xfl (PK«i~K«_ÍxH˜ |^°∞Å∞) ^ÒO®ƒùQºõ ~
Qå =∂O°∞ÛHí∞#fl *Ïux Z~`Œ Híi#î ~Qå tH˜~∆ KÍ_À Hí∂_Í ÇÍi<Ë J_«∞Qõ∞. (210,211)
JqâÍfiã¨ÇY
·‹ i J=Å~a~z#ÇÍiH˜ WǨÏÖ’Hí rq`Œ~ Z~`À PHíO}
¬° Ü
© µ« ~Qå
HíxÇ≤~KÕÖÏ KÕܵ« |_ç~k. ÇÍO°∞ qâßfiã¨∞efl ¿ÇÏà◊#KÕã∞¨ <Î ®flO°∞. Jܵ`Ë JÖÏ ¿ÇÏà◊#
KÕã#≤ ÇÍi Hí~>Ë ^≥=· cèuǨO∞° ÖË „ǨàÜ
◊ µ« k<®# L#fl`Œ ™®÷#~Ö’ L~>ÏO°∞. „ǨÇ~¨ K«~
Ö’ ^Õ=Ù_«∞ `Í#∞ `«Åz# ÇÍiH˜ qã¨$Î `Œ~Qå ã≤iã¨~Ǩ^Å
° ∞ „Ǩ™®k™®Î_∞« . (212)
„áåO°~Éè~í Ö’ =∂#=ÙÅ~`Í XHı ^èO° ®‡xfl J#∞ã¨i㨥ΠXHı ^®i# #_«∞ã¨∞~Î _Ë
ÇÍO°∞. (P `Œ~∞° "å`Œ ÇÍiÖ’ qÉè^Ë ®Å∞ =KÍÛܵ.) `Œ~∞° "å`Œ ^Õ=Ù_«∞ ÇÍi ^°QOæõ H° ∞í
(ã¨<®‡O°~æ J=Å~a~KÕÇÍiH˜) â◊∞ÉèÇí ÍO°Å
Î ∞ `ˇe¿Ñ, (JǨ=∂O°~æ Ö’<Ë Ç¨_=ç Ù~_ËÇÍix)
ÃÇÏK«Ûi~KÕ „Ǩ=HíÅ
Î #∞ Ǩ~ѨÙ`Œ¥ =KÍÛ_«∞. ã¨`ºŒ ~ Qõ∞i~z „Ǩ[ÅÖ’ =zÛ# qÉè^Ë ®
Å#∞ Ǩi+¨¯i~K«_ÍxH˜ PÜ«µ# „Ǩ=HíÅ
Î ÃÑ· ã¨`ºŒ ѨÓi`Œ „Qõ~^ä®Å#∞ Hí∂_Í J=`Œi~Ǩ
*ËâÍ_«∞. D qÉèË^®Å∞ ã¨$+≤ì~z#ÇÍO°∞ ã¨`Œº*Ï˝#~ „Ǩ™®k~K«|_ç#ÇÍOÕ. ã¨Ê+¨ì"≥∞ÿ#
Ç≤Ï`ÀHí∞Å
Î ∞ Åaè~z# `Œ~∞° "å`Œ Hí∂_Í ÇÍO°∞ =¸O°`ö fiŒ ~`À ã¨`ͺxfl =kÖËã≤ qaè#fl
Ǩ^°ú`Œ∞Å∞ ã¨$+≤ì~K«∞Hí∞<®flO°∞. U ã¨`Œº~ Qõ∞i~z ÇÍO°∞ qÉèı^®Å∞ ã¨$+≤ì~KÍO’ P

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(2. |Y~å)

61

62

(2. |Y~å)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

ã¨`ͺxfl á⁄~^Õ =∂O°~æ ^Õ=Ù_«∞ ^°Üµ« `À (WǨC_ô) qâÍfiã¨∞ÅHí∞ K«¥áå_«∞. ^Õ=Ù_«∞
`Í#∞ `ŒÅK«∞Hí∞#fl ÇÍiH˜ ã¨<®‡O°~æ K«¥Ñ¨Ù`Í_«∞. (213)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! g∞Hí∞ ѨÓO°fi~ qâÍfiã¨∞ÅHí∞ =zÛ# (Híë®ìÅ)hfl g∞ÃÑ· O®Hí=Ú~^Õ
g∞Hí∞ W>Ëì ã¨fiO°„æ Ǩ"âÕ ~◊ Åaèã∞¨ ~Î ^°x ÉèÏqã¨∞<Î ®flO®? P<®>˜ qâÍfiã¨∞ÅÃÑ· Z<Àfl Híë®ìÅ∞,
Hí_«Qõ~_«∞¡ qO°∞K«∞Hí∞ Ǩ_ͤܵ. ÇÍO°∞ f„= P~^Àà◊# K≥~^®O°∞. z=iH˜ JǨÊ>˜
^≥=· „Ǩ=Hí,Î PÜ«µ# ã¨ÇϨ K«O∞° Öˇ#· qâÍfiã¨∞Å∞ (P Hõë®ìÅHí∞ `Œ@∞ìH’ÖËH)í ''^≥=· ã¨Ç¨ Ü«µ~
ZǨC_«∞ =ã¨∞~Î k?—— Jx JiKÍO°∞. JǨC_«∞ ÇÍiH˜ ''WkQÀ ^≥=· ã¨Ç¨ Ü«µ~ ã¨g∞Ǩ~
Ö’<Ë L~k—— (Jx ^èO·≥ º° ~ K≥Çʨ _«~ [iy~k).39 (214)
ÇÍO°∞ (^≥·==∂O°æ~Ö’) ã¨~Ǩ^° U q^è°~Qå YO°∞ÛKÕÜ«∂Åx J_«∞Qõ∞`Œ∞<®flO°∞.
ÇÍiH˜ WÖÏ K≥ÇC¨ : ''g∞O°∞ YO°∞ÛKÕܵ« ^°ÅK«∞Hí∞#flk g∞ `Œe^¡ ~° „_«∞Å∞, |~^è∞° =ÙÅ∞,
J<®^äÅ
° ∞, JQõ`ºŒ ǨO∞° Å∞, ÉÏ@™®O°∞Å „âıܵ« ã¨∞û H’ã¨~ YO°∞ÛKÕܵ« ~_ç. Z=O°∞ U
ã¨`ͯO°º~ KÕã<≤ ® ^®xfl Qõ∞i~z ^Õ=ÙxH˜ ÉÏQå `ˇÅ∞ã¨∞. (215)
g∞O°∞ (^≥=· =∂O°~æ Ö’) qkèQå Ü«µ∞^°~ú KÕÜ∂« Åx P[˝ Jܵ~k. Hßx Jk
g∞Hí∞ O°∞z~K«_~« ÖË^∞° . XHí q+¨Üµ« ~ g∞Hí∞ #K«ÛHí áÈ=K«∞Û. Hßx J~^°∞Ö’<Ë g∞
„âıܵ« ã¨∞û L~_«=K«∞Û. JÖÏQÕ XHí q+¨Üµ« ~ g∞Hí∞ #K«Û=K«∞Û. Hßx J~^°∞Ö’<Ë g∞Hí∞
Ǩx L~_«=K«∞Û. (=∞~pK≥_∞« Å∞) ^Õ=ÙxHı ÉÏQå `ˇÅ∞ã¨∞, g∞Hí∞ `ˇeÜ«µ^°∞. (216)
„Ǩ[Å∞ x#∞fl Ǩq„`Œ =∂™®ÅÖ’ Ü«µ∞^°~ú KÕܵ« _«~ Qõ∞i~z J_«∞Qõ∞`Œ∞<®flO°∞.
ÇÍiH˜ WÖÏ `ˇeÜ«µ*ˇÜµº: ''P =∂™®ÅÖ’ Ü«µ∞^°~ú KÕܵ« _«~ ÃѶ∞ÏO°Ç∞‹ #· q+¨Üµ« ~.
Jܵ`Ë ^≥=· =∂O°~æ Ö’ J=O’^è®Å∞ ã¨$+≤~ì K«_~« , ^Õ=Ù_«∞ Ǩ~Ç≤# ã¨~^ÕâÍxfl xO®Hí
i~K«_«~, ^≥·=ÉèíHí∞Îefl „Ǩu뮪ÅÜ«µ~ (HßÉÏQõ$ǨÏ~)Ö’ „Ǩ"Õt~K«hÜ«µHí∞~_Í
xO’kè~K«_~« , JHí¯_« L~_ËÇÍix |Ü«µ>˜H˜ Q≥~>˜"Ü
Õ µ« _«~- W=hfl ^Õ=Ùx ^°$+≤Ö
ì ’
J~`ŒH<í ®fl ÃѶ∞ÏO°"∞≥ #ÿ K«Oº° Å∞. Ç≤Ï~™® Ç‘_#« Å∞ ǨÏ`ͺ O°HáÎí å`ÍÅ Hí<®fl KÍÖÏ ÃѶ∞ÏO°
"≥∞#ÿ q. ÇÍiH˜ ™®^躰 Ǩ_`ç Ë q∞=∞‡efl g∞ ^èO° ‡° ~ #∞~_ç =∞O°e~KÕ=O°H∞í g∞`À áÈO®_«∞
`Œ¥<Ë L~>ÏO°∞. JǨC_«∞ g∞Ö’ Qõ#Hí Z=O≥<· ® D ^èO° ®‡xfl =^°e ã¨`ºŒ uO°™®¯iQå
=∂i, z=iH˜ J^Õ ã≤÷uÖ’ K«xáÈ`Ë =∂„`Œ~ J`Œx WǨÏǨO° HíO°‡Åhfl =ºO°÷"≥∞ÿ
áÈ`Íܵ. WÖÏ~>˜ LÉèíÜ«µ„Éèí+¨∞ìÖË #O°HíÇÍã¨∞Å∞. #O°Hí~Ö’<Ë ÇÍO°∞ (<®<®
Ü«∂`Œ#Å∞ J#∞Éèqí 㨥)Î ZÅ¡HßÅ~ Ǩ_=ç Ù~>ÏO°∞. (217)
nxH˜ aè#fl~Qå Z=O°∞ (ã¨`ͺxfl) qâ◊fiã≤~z, (^Õ=Ùx „Ǩã#¨ fl`Œ H’ã¨~) TO°¥,
ÇÍ_Í =^°e =Åã¨áÈܵ ^≥=· =∂O°~æ Ö’ xO°~`ŒO~° áÈO®@~40 ã¨Å∞ѨÙ`ÍO’ ÇÍO°∞

=∂„`Œ"Õ∞ ^≥·ÇÍ#∞„QõǨxfl Pt~K«QõÅ∞QÆ∞`åO°∞. ^Õ=Ù_«∞ Q˘Ç¨Ê Hí∆=∂je, JáåO°
^°Ü∂« =∞Ü«µ∞_«∞. (218)
ÇÍO°∞ x#∞fl =∞^°º~, E^®Å#∞ Qõ∞i~z J_«∞Qõ∞`Œ∞<®flO°∞. D O≥~_ç>Ö
˜ ’#¥
Z~`À #+¨=ì Ú~^°x K≥ÇC¨ . g>˜Ö’ „Ǩ[ÅHí∞ HÁxfl „ǨÜ∂ˇ [<®Å∞<®fl, P „ǨÜ∂ˇ [<®Å
Hí<®fl #ë®ìÖË ZHí∞¯=Qå L<®flܵ.41 W~Hß ^≥=· =∂O°~æ Ö’ U~ YO°∞Û ÃÑ>ÏìÅx Hí∂_Í
ÇÍO°∞ x#fl_«∞Qõ∞`Œ∞<®flO°∞. `Œ=∞ J=ã¨O®ÅHí∞ áÈQå q∞ye~k YO°∞ÛKÕÜ∂« Åx K≥ÇC¨
ÇÍiH˜. g∞O°∞ W@∞ „ǨÇ~¨ K«~ Qõ∞i~z, J@∞ ǨOÖ
° ’Hí~ Qõ∞i~z ܡ∂z™®ÎOx° ^Õ=Ù_«∞
D q^è~° Qå `Œ# P[˝Å#∞ g∞Hí∞ ã¨Ê+¨~ì Qå q=iã¨∞<Î ®fl_«∞. (219)
ÇÍO°∞ x#∞fl J<®^ä° ÉÏÅÅ#∞ Qõ∞i~z Hí∂_Í J_«∞Qõ∞`Œ∞<®flO°∞. ÇÍiH˜ÖÏ
`ˇeÜ«µ *Ëܵ: ''ÇÍix fiÛk^°QÌ Å
õ U Ǩ<<·≥ ® =∞~z^Õ. ÇÍi`À g∞O°∞ HíÅã≤"∞≥ Åã≤
L~_«^e° ¿ãÎ `ŒÇC¨ ÖË^∞° . ÇÍO°∞ g∞ ã¨ÇϨ Ÿ^°O∞° ÖË. H©_∞« KÕ¿ã ÇÍO≥=O’, "Õ∞Å∞KÕ¿ã ÇÍO≥=O’
^Õ=ÙxH˜ `ˇÅ∞ã¨∞. ^Õ=Ù_«∞ `ŒÅ∞K«∞Hí∞~>Ë D q+¨Ü«µ~Ö’ g∞Ǩ@¡ Híiî#~Qå
=º=ǨÏi~KÕÇÍ_Ë. Hßx PÜ«µ# ã¨O°fi â◊H˜Î=∞~`Œ∞_«∞ Hß=_«~`Àáå@∞ Z~`À
qÇıK<« ®Ç¨O∞° _«∞ Hí∂_Í.—— (220)
|Ǩï^≥·ÇÍO®^è°Hí∞O®Öˇ·# ¢ã‘ÎÅ∞ (ã¨`ͺxfl) qâ◊fiã≤~K«#~`Œ =O°Hí∞ ÇÍix g∞O°∞
ZÖÏ~>˜ Ǩiã≤÷uÖ’#¥ qÇÍǨÏ=∂_«Hí~_ç. |Ǩï^≥·ÇÍO®^è°Hí∞O®Öˇ·# ¢ã‘Î g∞Hí∞ Z~`Œ
#zÛ<®, PÇ‹∞Hí~>Ë (ã¨`ͺxfl) qâ◊fiã≤~z# ÉÏxã¨=∞Ç≤ÏàË Z~`À "Õ∞Å∞. JÖÏQÕ
|Ǩï^≥·ÇÍO®^è°Hí∞Öˇ·# ѨÙO°∞+¨∞Å∞ (ã¨`ͺxfl) qâ◊fiã≤~K«#~`Œ=O°Hí∞ ÇÍi`À g∞ ¢ã‘ÎÅ
qÇÍǨÏ~ KÕܵ« Hí~_ç. |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í _≥#· ѨÙO°∞+¨∞_«∞ g∞Hí∞ Z~`Œ #zÛ<®, J`ŒxHí~>Ë
(ã¨`ͺxfl) qâ◊fiã≤~z# ÉÏx㨠ѨÙO°∞+¨∞_Ë Z~`À „âı+∞¨ _ª ∞« . |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Å∞ q∞=∞‡efl
#O°Hßyfl "≥·Ñ¨Ù Ç≤Å∞™®ÎO°∞. ^Õ=Ù_«∞ q∞=∞‡efl ^°Ü«µ`À ã¨fiO°æ~ "≥·Ñ¨Ù, Hí∆=∂aèHí∆ "≥·Ñ¨Ù
Ç≤Å∞ã¨∞<Î ®fl_«∞. „Ǩ[Å∞ ^®iH˜ =KÕÛ~^°∞Hí∞ ^Õ=Ù_«∞ `Œ# P[˝Å#∞ WÖÏ q_«=∞O°z
`ˇeÜ«µ*Ëã∞¨ <Î ®fl_«∞. (221)
"åO°∞ x#∞fl O°∞`Œ∞„™®=~ Qõ∞i~z P[˝ Uq∞@x J_«∞Qõ∞`Œ∞<®flO°∞. ÇÍiH˜ÖÏ
K≥ÇC¨ : ''Jk JǨiâ◊∞^®ú=ã¨.÷ P ã≤u÷ Ö’ g∞O°∞ „ã‘Å
Î (Ǩ_H« Å
í )Hí∞ ^°¥O°~Qå L~_«~_ç.
ÇÍO°∞ Ǩiâ◊∞^°∞úÅ∞ Hß#~`Œ=O°Hí∞ ÇÍi ^°QõæO°Hí∞ "≥à◊§Hí~_ç. ÇÍO°∞ Ǩiâ◊∞^°∞úÅܵ#
`ŒO∞° ÇÍ`Œ ^Õ=Ù_«∞ q∞=∞‡efl P^Õt~z# suÖ’ ÇÍi ^°QOæõ H° ∞í Ü«µ^䮄ǨHßO°~ "≥à§◊ =K«∞Û.
^Õ=Ù_«∞ `Œ# Ç‹·Ñ¨Ù =∞O°ÖËÇÍix, Ǩq„`Œ~Qå Ǩiâ◊∞„Éèí~Qå L~_ËÇÍix =∂„`Œ"Õ∞
„¿Ñq∞™®Î_∞« . (222)

39. q=O®ÅHí∞ 2:155-157, 29:1-3 㨥Hí∞Å
Î ∞, ÇÍ>˜ áå^°ã¥¨ zHíÅ∞ K«¥_«~_ç.
40. =¸ÅÉèÏ+¨Ö’ ''lǨ^ü—— J<Ë Ç¨^~° =zÛ~k. lǨ^ü J~>Ë ÅHíº∆ ™®^è#° H’ã¨~ ã¨Ofi°
â◊H∞í Å
Î ∞, X#O°∞Å∞ qxܡ∂y~z f„=~Qå Hí$+≤KÜ
Õ µ« _«~, áÈO®_«@~ (Struggle) Jx JO°~÷ .
D qã¨$Î `Œ ÉèÏ=~Ö’ ™®Ü«µ∞^è° áÈO®@~ Hí∂_Í L~k. Jܵ`Ë Hı=Å~ ™®Ü«µ∞^è° áÈO®@~ H’ã¨~

Y∞O∑P<üÖ’ ''d`ÍÖò—— J<Ë Ç¨^~° ÇÍ_«|_ç~k. Hí#∞Hí ÅHíº∆ ™®^è#° H≥· HíÅ~ ^®fiO®, ÇÍHí∞¯ ^®fiO®
„ǨKÍO°~ KÕ¿ã =ºH˜Î Hí∂_Í ''=Ú*ÏÇ≤Ï^ü—— (Ü≥∂^è∞° _«∞)Qå<Ë Ç¨iQõ}~˜ K«|_«`Í_«∞. P =∂O°~æ Ö’
#_«=_«~, „â◊q∞~K«_~« , ^è#° Hí#Hí =ã¨∞=Î ÙÅ∞ qxܡ∂y~K«_~« , Híë®ìÅ#∞ ã¨ÇÏ≤ ~K«_~« , ã¨ÇÍà◊§#∞
Z^°∞O’¯=_«~, ã¨=∞㨺Å#∞ JkèHqí ∞~K«_~« "≥Ú^°Ö#·ˇ =hfl lǨ^ü ǨikèÖ’Hı =™®Îܵ.
41. q=O®Å H’ã¨~ 4:43, 5:90 㨥Hí∞Å
Î ∞, ÇÍ>˜ áå^°ã¥¨ zHíÅ∞ K«¥_«~_ç.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(2. |Y~å)

63

g∞ÉèÏO°ºÅ∞ g∞Hí∞ =º=™®Ü«µ Hı„∆ `ÍÖÏ¡~>˜ÇÍO°∞. g∞O°∞ g∞ =º=™®Ü«µ Hı„∆ `ÍÅHí∞
g∞H˜+Çì¨ ∞‹ #· suÖ’ "≥à§◊ =K«∞Û.42HßHíáÈ`Ë g∞O°∞ g∞Éèqí +¨º`ü (ǨOÖ
° ’Hí~) Qõ∞i~z *Ï„Qõ`ÎŒ
=Ç≤Ï~K«~_ç. ^Õ=ÙxǨ@¡ ã¨^• ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î ∞ HíeyL~_Íe. XHíO’A g∞O°~`Í PÜ«µ#
ã¨xflkèHı áÈ=Åã≤L~k. „Ǩ=HßÎ! ã¨`ºŒ ã‘fiHßO°∞ÅHí∞ (ã¨fiO°)æ â◊∞ÉèÇí ÍO°Î qxÇ≤~K«∞. (223)
=∞~zH˜, ^≥=· cèuH˜, „Ǩ[Å =∞^躰 O®r Hí∞^°OÛ° _ÍxH˜ ã¨~|~kè~z# Ǩ#∞Å∞
=∂#∞Hí∞<Ë q+¨Ü«µ~Ö’ g∞O°∞ „Ǩ=∂}~ KÕÜ«µ=Åã≤=¿ãÎ, JÖÏ~>˜ Ǩ#∞Å#∞
Qõ∞i~z ^Õ=Ùx ¿ÑO°∞`À „Ǩ=∂}~ KÕܵ« Hí~_ç. ^Õ=Ù_«∞ Jhfl q~@∞<®fl_«∞. PÜ«µ#Hí∞
ã¨=∞ã¨Î q+¨Ü∂« Å∞ `ˇÅ∞ã¨∞. g∞O°∞ Jã¨~HíeÊHí~Qå, Pë®=∂+≤Qå KÕ¿ã JO°~÷ ǨO~÷° ÖËx
„Ǩ=∂}®Å#∞ Qõ∞i~z ^Õ=Ù_«∞ q∞=∞‡efl „Ǩtfl~K«_∞« . g∞O°∞ =∞#㨥ÊùiQÎ å HßÇÍÅx
Kտ㠄Ǩ=∂}®Å#∞ Qõ∞i~KÕ PÜ«µ# q∞=∞‡efl xÅn™®Î_∞« . ([iy~^Õ^À [iy~k)
^Õ=Ù_«∞ Z~`À Hí=∆ ∂je, JáåO° Hí$áåjÅ∞_«∞. (224-225)
`Œ=∞ ÉèÏO°ºÅ#∞ HíÅ∞ã¨∞H’=∞x „Ǩ=∂}~ KÕ¿ãÇÍiH˜ <®Å∞Qõ∞ <ˇÅÅ Qõ_∞« =Ù
L~@∞~k.43XHí"àÕ ◊ ÇÍO°∞ (D Qõ_∞« =ÙÖ’Qå) ^®xfl LǨã~¨ ǨÏi~K«∞Hí∞~>Ë ^Õ=Ù_«∞
Híq∆ ∞~KÕ ÇÍ_«∞, HíO∞° }˜~KÕÇÍ_«∞ (Jx `ˇÅ∞ã¨∞H’~_ç). ^®xH˜ |^°∞Å∞ ÇÍO°∞ q_ÍHí∞Å∞
W=fi_ÍxHı xO°Ü
‚ µ~K«∞Hí∞~>Ë Qõ∞O°∞~Î K«∞H’~_ç† ^Õ=Ù_«∞ Jhfl q~@∞<®fl_«∞, PÜ«µ#Hí∞
ã¨=∞ã¨Î q+¨Ü∂« Å∞ `ˇÅ∞ã¨∞. (226-227)
q_ÍHí∞Å∞ á⁄~k# ¢ã‘ÎÅ∞ `Œ=∞~`Œ@`Í=Ú =¸_«∞ O°∞`Œ∞=ÙÅ ^®Hß "Õz
=Ù~_Íe. ^Õ=Ù_«∞ ÇÍi QõO®ƒùÅÖ’ ã¨$l~z# ^®xfl ^®K«_«~ ÇÍiH˜ ÉèÏ=º~Hß^°∞.
42. WHí¯_« ÉèÏO®ºÉèOí Å
ΰ ã¨~|~^è®xfl =º=™®Ü«µ Hı„∆ `ÍxH˜, O≥`· ∞Œ Hí∞ LO_Õ ã¨~|~^è~° `À
áÈÅÛ_«~ [iy~k. O≥`· ∞Œ `Œ# =º=™®Ü«µ Hˆ „∆ `Œ~Ö’ =∞~z Ǩ~@ Ǩ~_ç~K«∞H’=_ÍxH˜ Z<Àfl
*Ï„Qõ`Å
ÎŒ ∞ fã¨∞Hí∞~>Ï_«∞. á⁄ÖÏxfl ^°∞xfl J^°#∞ K«¥ã≤ q`Œ#Î ~ <®@∞`Í_«∞. ZO°∞=Ù "Õ™®Î_∞« .
HíÅ∞Ѩ٠"≥ÚHí¯Å∞ Ç‘Hı™®Î_«∞. p_« ѨÙO°∞Qõ∞Å∞ Ǩ@ìHí∞~_Í =∞~^°∞ K«Å∞¡`Í_«∞. Ǩ~_ç# Ǩ~@
<®â◊#~ HßHí∞~_Í J<ËHí q^è®Å∞Qå O°H}
∆í HíeÊ™®Î_∞« .
J^Õq^è~° Qå ÉèOí ΰ Hí∂_Í Öˇ~· yHß#~^°~ H’ã¨"∞Õ QåHí ã¨~`Í<À`ŒÊuÎ ÅHíº∆ ~`À Hí∂_Í ÉèÏO°º
Ǩ@¡ `Œy# q^è°~Qå =∞ã¨Å∞Hí∞~>Ï_«x D㨥H˜Î `ˇÅ∞ѨÙ`À~k. J~`ËQåx, ÉèÏO°º#∞ qÖÏã¨
=ã¨∞=Î ÙQå ǨiQõ}~˜ z P"≥∞ Ǩ@¡ qâ◊$~YÅ~Qå =º=ǨÏi~K«_ÍxH˜ Z~`Œ=∂„`Œ~ gÖË^¡ ∞° .
W~`ŒH∂í D 㨥H˜Î U ã¨~^°Oƒ° ~ù Ö’ J=`Œi~z~^À P q+¨Ü∂« xfl Hí∂_Í `ˇÅ∞ã¨∞H’=_«~
KÍÖÏ J=ã¨O~° . Ǩτ[`ü *ÏaO∑ (O°l) Hí^#°ä ~ „ǨHßO°~ ''ÉèÏO°º`À "≥#∞Hí "≥Ñ· Ù¨ #∞~_ç ã¨~Éè’y¿ãÎ
"≥∞Å¡H~í _«∞Q¡ Å
õ Ç≤ÅÅ
¡ ∞ ѨÙ_ÍÎOx° Ü«µ¥^°∞Å∞ J~@∞~_ËÇÍO°∞. ^®xH˜ ã¨=∂^è®#~Qå D 㨥H˜Î
J=`Œi~z~k.—— (|∞MÏi, =Úã≤~¡ )
43. ÉèÏO®ºÉèOí Å
ΰ =∞^躰 á⁄O°á⁄KÍÛÅ∞ O®=_«~, ^®x=Å¡ `Í`ͯeHí~Qå ^®~Ǩ`ºŒ „Ǩ„H˜Üµ«
Hí∞ ^°¥O°~Qå L~_«@~ ã¨ÇϨ [~. Jܵ`Ë D JÅ∞Qõ∞_«∞, H’Ǩ`ÍáåÅ`À ^®~Ǩ`ºŒ „Ǩ„H˜Üµ« Hí∞
^°¥O°~Qå L~_«=Åã≤# Qõ_∞« =Ù <®Å∞Qõ∞ <≥ÅÅ∞ =∂„`Œ"∞Õ . DÖ’Qå ÇÍO°∞ÉèÜ
í µ« ∞Å∞ á⁄O°á⁄KÍÛÅ∞
^°¥O°~ KÕã∞¨ HÁx UHí=∞ÇÍfie. D Qõ_∞« =Ù ^®>˜áÈ`Ë W^°iÌ =∞^躰 qÇÍǨÏ|~^è~° `ˇyáÈ`Œ∞~k.
Jܵ`Ë ÉèÏO®ºÉèOí Å
ΰ ∞ O®rǨ_`ç Ë uiy qÇÍǨÏ~ KÕã∞¨ H’=K«∞Û. nxfl ''DÖÏ—— J~>ÏO°∞.

64

(2. |Y~å)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

JÖÏ¡ÇÏπ #∞, J~u=∞k<®xfl qâ◊fiã≤~KÕÇÍO≥`· Ë ÇÍs q+¨Ü∂« xfl |Ç≤ÏO°`æ ~Œ KÕÜ∂« e. ÇÍi
ÉèíO°ÎÅ∞ Qõ#Hí ѨÓO°fiã¨~|~^è®Å#∞ ѨÙ#O°∞^°úi~K«∞H’^°e¿ãÎ D Qõ_«∞=Ù Ö’Qå `Œ=∞
ÉèÏO°ºÅ#∞ uiy ^®~Ǩ`ºŒ ~Ö’H˜ fã¨∞Hí∞<Ë~^°∞Hí∞ ÇÍiH˜ ѨÓiΠǨÏHí∞¯~k. 44
™®^è®O°}~Qå ¢ã‘ÎÅÃÑ· ѨÙO°∞+¨∞ÅHí∞ ZÖÏ~>˜ ǨÏHí∞¯Å∞<®flܡ∂ <®ºÜ«µÇ¨O°~Qå
ѨÙO°∞+¨∞ÅÃÑ· ¢ã‘Å
Î Hí∞ Hí∂_Í JÖÏ~>˜ ǨÏHí∞¯ÖË L<®flܵ. HßHíáÈ`Ë Ñ¨ÙO°∞+¨∞ÅHí∞ ¢ã‘Å
Î ÃÑ·
XHí "≥∞@∞ì PkèHºí `Œ L~k.45 ^Õ=Ù_«∞ â◊H=Θ ∞~`Œ∞_«∞, q"ÕK<« ®Ç¨O∞° _«∞. (228)
44. ÉèOí ΰ ÉèÏO°º #∞~_ç âÍâ◊fi`Œ~Qå "ÕOÜ
° µáÈ=_ÍxH˜ q_ÍHí∞eã¨∞<Î ®fl#x "≥Ú`Œ~Î rq`Œ
HßÅ~Ö’ =¸_«∞™®O°∞¡ =∂„`Œ"∞Õ „ǨH>
í ~˜ K«=Åã≤ L~@∞~k. XHí"àÕ ◊ J`Œ#∞ O≥~_«∞™®O°∞¡ =∂„`Œ"∞Õ
`ŒÖÏMò „ǨH@
í # KÕã,≤ ÉèÏO°º`À O®rǨ_ç ã¨~™®O°~ ™®y㨥,Î P `ŒO∞° ÇÍ`Œ =∞O≥ÇC¨ _≥<· ® W^°iÌ =∞^躰
=∞m§ á⁄O°á⁄KÍÛÅ∞ =¿ãÎ JǨC_«`#Œ ∞ ÉèÏO°º #∞~_ç âÍâ◊fi`Œ~Qå q_çáÈ=_ÍxH˜ `ŒÖÏMò „ǨH@
í #
XHí¯™®i =∂„`Œ"∞Õ KÕܵ« =Åã≤ L~@∞~k.
âÍG„ǨHßO°~ UHíHßÅ~Ö’ =¸_«∞™®O°∞¡ `ŒÖÏMò Wã¨∞<Î ®fl#x K≥Çʨ Hí∂_«^∞° . XHí"àÕ ◊ Z=O≥<· ®
J*Ï˝#~`À `Œ# ÉèÏO°ºHí∞ XˆH™®i =¸_«∞ `ŒÖÏY∞Å∞ W=fi_«~ [iy`Ë P"≥∞ J`Œx #∞~_ç
âÍâ◊fi`Œ~Qå "ÕOÜ
° µáÈ`Œ∞~kHßx, Wk +¨sJ`ü ^°$ë®ìº ÃѶ∞ÏO°"∞≥ #ÿ áåǨHßO°º~. D "≥Y· ix ^≥=· „Ǩ=HíÎ
(ã¨Å~¡ ) f„=~Qå QÆi›~KÍO°∞. Ǩτ[`ü L=∞O∑ (O°l) `Œ# áåÅ<®HßÅ~Ö’ WÖÏ~>˜ ÉèOí Å
ΰ #∞
Hí„O°`À HÁ>ËÇì ÍO°∞. ÉèÏO°º O°∞`Œ∞„™®=~ PyáÈܵ ™®fl#~ KÕã#≤ `ŒO∞° ÇÍ`Œ J`Œ<®"≥∞Hí∞ XHí™®i
`ŒÖÏMò Wã¨∞#Î fl@∞¡ K≥áåÊe. `Œ~åfi`Œ O≥~_«=™®i O°∞`Œ∞„™®=~ Py ™®fl#~ KÕã#≤ Ç≤^Ç° ¨ O≥~_«=™®i
`ŒÖÏMò WÇÍfie. P `Œ~åfi`Œ =¸_«=™®i O°∞`Œ∞„™®=~ Py ™®fl#~ KÕ¿ã=O°H∞í PQåe.
D =¸_«∞ O°∞`Œ∞„Hí=∂Å HßÖÏxfl W^°`Ì ü (Qõ_∞« =Ù) J~>ÏO°∞. D Qõ_∞« =Ù ^®@Hí =Ú~^Õ
(J~>Ë "≥Ú^°>™˜ ®i `ŒÖÏMò `ŒO∞° ÇÍ`ŒQåx, ÖË^® O≥~_«=™®i `ŒÖÏMò `ŒO∞° ÇÍ`ŒQåx) ÉèOí ΰ q_ÍHí∞Å
L^ÕâÌ º◊ O =∂#∞Hí∞~>Ë Ü«µ^讄ǨHßO°~ ÉèÏO°º`À uiy HßѨÙO°~ KÕܵ« =K«∞Û. XHí"àÕ ◊ Qõ_∞« =Ù HßÅ~
^®>˜áÈ`Ë (J~>Ë =¸_«=™®i O°∞`Œ∞„™®=~ Híey# `ŒO∞° ÇÍ`Œ) J`Œ#∞ `Œ# ÉèÏO°º`À HßѨÙO°~
KÕܵ« _ÍxH˜ PÇ‹∞#∞ HÁ`ŒQÎ å =∞O’™®i qÇÍǨÏ~ (xHßÇπÏ) KÕã∞¨ H’=Åã≤ L~@∞~k. Jܵ`Ë PÇ‹∞
=¸_«=™®i O°∞`Œ∞„™®=~ PyáÈܵ ™®fl#~ KÕâÍHí J`Œ#∞ =¸_«=™®i Hí∂_Í `ŒÖÏMò Wã¨∞<Î ®fl#x
ガH>
í ¿˜ ãÎ =∂„`Œ~ WHí P"≥∞ J`ŒxH˜ âÍâ◊fi`Œ~Qå ^°¥~°"∞≥ áÿ È`Œ∞~k. ѨÙ#ifiÇÍǨxH˜ J=Hßâ◊~ ÖË^∞° .
(nx `ŒO®fi`Œ 230= 㨥H˜Î K«¥_«~_ç. 65:1 㨥H˜,Î ^®x áå^°ã¥¨ zHí Hí∂_Í K«¥_«~_ç.)
45. âÍsO°H~í , =∂#ã≤H~í ¢ã‘ΠѨÙO°∞+¨∞Å =∞^躰 L#fl ã¨ÇϨ [=º`ͺ™®Å HßO°}~Qå W™®¡~
¢ã‘ÎÃÑ· ѨÙO°∞+¨∞xH˜ HÁ~`Œ PkèHíº`ŒxzÛ, ÇÍiO°∞=Ùi HßO®ºK«O°} Ǩi^è°∞efl "ÕO°∞KÕã≤~k. W~>˜
֒Ǩe ÉÏ^躰 `Œefl ¢ã‘HÎ ,˜ |Ü«∞\˜ ÉÏ^躰 `Œefl ѨÙO°∞+¨∞xH˜ JǨÊy~z~k. D ÉÏ^躰 `ŒÅ Ǩ~Ç≤}©
¢ã‘ΠѨÙO°∞+¨∞Å ã¨=∂#`ÍfixH˜ =ºuOÕH~í Hß^°∞. ¢ã‘ΠѨÙO°∞+¨∞Å∞ W^°iÌ h XHı ǨikèÖ’ |~kè~zÃÑ>Ëì
áåâÍÛ`Œº`ŒOÇ° ¨ ã¨=∂#`Ífixfl W™®¡~ J~wHíi~K«^∞° . ÇÍi~°∞=Ùix ÇÍi ã¨ÇϨ [™®÷<®Ö’¡ L~z,
Z=i ǨÏHí∞¯Å∞ ÇÍiH˜ <®ºÜ«µã¨=∞‡`«~Qå WÇ≤Ê~K«_"« ∞Õ x["≥∞#ÿ ã¨=∂#`Œfi=∞x K≥|∞`À~k.
ѨÓO°fiHßÅ~Ö’ ¢ã‘Î ÃѶ∞ÏO°"∞≥ #ÿ Ju"å^®ÅHí∞ Qõ∞O°Üµ~k. XHíÇC¨ _«∞ PÇ‹∞#∞ JuQå ÃÑ·Hu≥ Î
^Õ=`Í=¸iÎ Jx á⁄y_ç ѨÓl¿ãÎ, =∞O˘HíÇC¨ _«∞ Hí@∞ìÉÏxã¨Qå, K«O}
° ^®ã≤Qå =∂OÕ =O°H∞í P"≥∞
™®÷ܵx kQõ*ÏO®ÛO°∞. J^Õq^è~° Qå <Ë>˜ <®QõiHí Ü«µ∞Qõ~Ö’ Hí∂_Í ¢ã‘Î ¿ãfiK«Ûù ¿Ñi@, ѨÙO°∞+¨∞Å`À
ã¨=∂# ǨÏHí∞¯Å#fl x<®^°~ KÍ@∞# ¢ã‘Îx O°K«ÛH©_çÛ Ñ¨ÙO°∞+¨∞Å ã¨O°ã¨# xÅɡ>ÏìO°∞. Jxfl

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(2. |Y~å)

65

q_«H∞í Å∞ Wã¨∞<Î ®fl#x O≥~_«∞™®O°∞¡ =∂„`Œ"∞Õ K≥áåÊe. P `ŒO∞° ÇÍ`Œ (xO°Ü
‚ µ« ~
=∂O°∞ÛHí∞~>Ë) ã¨=Úz`Œ suÖ’ (ÉèÏO°º#∞) qÇÍǨÏ|~^è~° Ö’ HÁ#™®y~KÍe† ÖË^®
(J~>Ë xO°‚Ü«µ~ =∂O°∞ÛH’HíáÈ`Ë q_ÍHí∞eã¨∞Î<®fl#x =¸_«=™®i Hí∂_Í K≥¿ÑÊã≤
P"≥∞#∞) L`Œ=Î ∞ suÖ’ =kÖËÜ∂« e.
JѨÙÊ_»∞ g∞~å"≥∞Hí∞ (=∞ǨÏO∑ ÖË^• HÍ#∞HõÅ ~°∂ѨOÖ’) WzÛ# =ã¨∞=Î ÙÅÖ’
HÁ~`Œ~Ú<å ã¨~ˆ , "åѨã∞¨ fã¨∞H’=_«~ g∞Hí∞ ^èO° ‡° ã¨=∞‡`Œ~ Hß^°∞. XHõ"àÕ ◊ ^ŒOѨ`∞« Å∞
^≥=· xs‚`« Ѩiq∞`«∞ʼnõΩ Hõ@∞ì|_ç LO_»Ö=Ë ∞x J#∞‰õΩO>Ë, Jk "Õ~ˆ q+¨Ü∞« O.
^°~Ǩ`∞Œ e^°OÌ ∞° ^≥=· xs‚`Œ Ǩiq∞`Œ∞ÅHí∞ Hí@∞ì|_ç L~_«Ö=Ë ∞x ÉèÜ
í µ« Ǩ_#ç ǨC_«∞
¢ã‘Î `Œ# ÉèíO°ÎHí∞ UÇ‹∞·<® WKÕÛã≤ J`Œx #∞~_ç "ÕO°∞Ǩ_« ^°ÅK«∞Hí∞~>Ë ÇÍi^°Ìi =∞^è°º
U^≥<· ® XǨÊO^°~ Hí∞^°O_° ~« Ö’ `ŒÇC¨ ÖË^∞° . Wq ^Õ=Ù_«∞ xO°Ü
‚ µ~z# Ǩiq∞`Œ∞Å∞.
ÇÍ>˜x Ju„Híq∞~K«H~í _ç. ^≥=· Ǩiq∞`Œ∞efl Ju„Híq∞~KÕÇÍOÕ ^°∞O®‡O°∞Å
æ ∞. (229)
(=¸_«=™®i Hí∂_Í) q_ÍHí∞e¿ãÎ, WHí P¢ã‘xÎ ^®~Ǩ`ºŒ |~^è~° Ö’H˜ fã¨∞H’=_«~
J`ŒxH˜ ^èO° ‡° ~ Hß^°∞, P"≥∞ =∞O’=ºH˜xÎ qÇÍǨÏ=∂_ç J`Œ<®Ç‹∞Hí∞ q_ÍHí∞e¿ãÎ `ŒÇʨ .
O°~QåÖ’¡#∞ ѨÙO°∞+¨∞Å`À Éè∞í [~ Éè∞í [~ HíeÇ≤ ǨxKÕܵ« _«~Ö’<Ë ¢ã‘Î =∞#∞Qõ_,« Q“O°= „Ǩu+¨Å
ª ∞
L<®flÜ«µx K≥|∞`«∂, PÇ‹∞#∞ Hí∞@∞~| ÉÏ^躰 `ŒÅ #∞~_ç `ŒÇÊ≤ ~KÍO°∞. `Œ`ÊŒ eù `Œ~Qå P"≥∞ ã¨ÇϨ [
¢ã‘^Î #° ~, ™œHí∞=∂O°º~, jÅ~, =∂# =∞O®º^°Å∞ „Ǩ=∂^°~Ö’ Ǩ_áç ÈÜ«∂ܵ.
D J=∂Ü«µHí∞O®Å∞ ¢ã‘¿Î ãfiKÍÛù ^èfi° [ÇÍǨÏHí∞Öˇ#· ѨÙO°∞+¨ÑÙ¨ ~Qõ=ÙÅ á⁄Qõ_Å
Ϋ Hí∞ LaƒáÈܵ,
`Œ# J~Qõ™œ+¨=ª ~`À, J~^®efl qO°l"Õ∞‡ P^è∞° xHí JÅ~HíO}
° Å`À, JO°#ú Qõfl =„ã¨^Î ®è O°}Å`À
ѨÙO°∞+¨∞Å∞~_Ë „Ǩu "ÕkHíÃÑ·, „Ǩu O°~Qõ~Ö’ HíxÇ≤~K«_ÍxH˜ „Ǩܵ« ufl™ÈÎ~k. ¢ã‘Å
Î ∞ (=ÚYº~Qå
jÅ=`Œ∞Å∞) ÇÍ>˜ KÕ^∞° J#∞ÉèÇí ÍÅ∞ Hí∂_Í J#∞k#~ K«qK«¥ã¨∞<Î ®flO°∞.
W™®¡~ Hí∞@∞~|~ J<Õ ã¨~ã¨H÷ ∞í ѨÙO°∞+¨∞_çfl K≥O· ‡° <üQå, ¢ã‘xÎ Ãã„Hí@sQå xÜ«µq∞~z Z=i
ÉÏ^躰 `Œefl, ǨÏHí∞¯efl ÇÍiH˜ <®ºÜ«µ=~`Œ~Qå Hı>Ïܵ~z~k. J~`ËQåHí P K≥O· ‡° <ü, Ãã„Hí@sÅ∞
Z=i q^è∞° Å∞ ÇÍO°∞ 㨄Hí=∞~Qå xO°fiÇ≤Ïã¨∞#Î flǨC_Ë Hí∞@∞~|~ J<Ë ã¨~ã¨÷ ã¨=º~Qå, ™®Ç¶Q‘ å,
ã¨*Ï=ÙQå ™®Qõ∞`Œ∞~^°x K≥|∞`À~k.
U ^Õâ~◊ Ö’#∞ W^°OÌ ∞° J^躰 Hí∞∆ Å∞ ÖË^® W^°OÌ ∞° „Ǩ^•è #∞Å∞ L~_«O∞° . U Ãã·xHí ^°à~◊ Ö’#∞
W^°OÌ ∞° ¿ã<®Ç¨`∞Œ Å∞ W=∞_«ÖOË ∞° . U HßO®ºÅÜ«µ~Ö’#∞ ã¨=∂#™®÷ܵQõÅ W^°OÌ ∞° JkèHßO°∞Å∞
ǨxKÕܵ« ÖËO∞° . U ã¨~Ѷ∂¨ hfl W^°OÌ ∞° <®Ü«µHí∞Å∞ #_«ÇÖ
¨ OË ∞° . JÖÏQÕ Hí∞@∞~|~ J<Ë ã¨=∂[
=º=ã¨÷ Hı~„^°HßO®ºÅÜ«µ~ ã¨=º~ ™®QåÅ~>Ë ÉèÏO®ºÉèOí Ö
ΰ ’¡ XHí¯OÕ JkèHßiQå L~_Íe. âÍsO°H,í
=∂#ã≤Hí ™®=∞O®÷ºÖ’¡ ¢ã‘Î Hí<®fl ѨÙO°∞+¨∞_«∞ HÁ~`Œ PkèHºí `Œ Híey L#fl~^°∞# Hí∞@∞~|=º=ã¨H÷ ∞í
W™®¡~ ѨÙO°∞+¨∞_çfl <®Ü«µHí∞xQå xO°Ü
‚ µ~z~k. ÉèÏO°º J`Œx ã¨Ç¨ Ü«µHí∞O®Å∞ =∂„`Œ"∞Õ .
Hí#∞Hí K≥O· ‡° <ü ѨÙO°∞+¨∞_«∞, Ãã„Hí@s „ã‘Î ã¨=∂#`Œfi~ ¿ÑO°∞`À O°KÛ« H≥H¯˜ ã¨~™®O°~Ö’ zK«∞Û
O°Q∞õ Å∞ÛH’=Åã≤# ǨxÖË^∞° . ǨÏHí∞¯Å∞, ÉÏ^躌 `«Å∞ ã¨~ã¨÷ x|~^è<° ®=o (Y∞O∑P<ü)Ö’ ã¨Ê+¨~ì Qå
¿ÑO˘¯#|_ͤܵ. D ÉÏ^躰 `Œefl q㨇i¿ãÎ P Hí∞@∞~|~Ö’ q∞yÖËk JâÍ~u, JÅ[_«∞ÖË.
(¢ã‘Å
ΠǨωõΩ¯Å∞, ÉÏ^躌 `«Å∞, ã¨=∞㨺Å#∞ QÆ∞iOz# q=~åÅ HÀã¨O 'W™ê¡"∞£ i™È~üû
ÃãO@~ü— #∞O_ç "≥Å∞=_ç# ''=Úã≤O¡ =∞Ç≤Ïà◊—— J<Õ Ñ¨Ùã¨HÎ Oõ K«^=Œ O_ç. ¿ÑrÅ∞: 240)

66

(2. |Y~å)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

XHí"àÕ ◊ Ç‹∞∞^°>˜ ÉèOí ,ΰ D¢ã‘,Î W^°OÌ ¥° `å=Ú ^≥=· xs‚`Œ Ǩiq∞`Œ∞ÅHí∞ Hí@∞ì|_ç L~_«
QõÅ=∞#∞Hí∞~>Ë (WÖÏ) ÇÍO°∞ ǨO㰠ʨ O°~ uiy UHí=∞=_«~Ö’ `ŒÇC¨ ÖË^∞° . Wq ^Õ=Ù_«∞
xO°Ü
‚ µ~z# Ǩiq∞`Œ∞Å∞. g>˜x PÜ«µ# qA˝Å H’ã¨~ q=iã¨∞<Î ®fl_«∞. (230)
g∞O°∞ ¢ã‘ÎÅHí∞ (O≥~_«∞™®O°∞¡) q_ÍHí∞ezÛ# ã¨~^°O°ƒù~Ö’ ÇÍi Qõ_«∞=٠ѨÓiÎ
Hß=ã¨∞#Î flǨC_«∞ ÇÍix 㨄Hí=∞~Qå (g∞ W~@) L~_«x=fi~_ç. ÖË^® (=¸_«=™®i
Hí∂_Í q_ÍHí∞eã¨∞#Î fl@∞¡ „ǨH>
í ~˜ z) ã¨ÇϨ $^°Üµ« ~`À ™®Qõ#~Ǩ~_ç. J~`ËQåx, p>˜H˜
=∂>˜H˜ "Õkè㨥ΠJ<®ºÜ«µ~ `ŒÅÃÑ>Ëì L^ÕÌâ◊º~`À ÇÍix PÇ≤ L~K«Hí~_ç. WÖÏ
„Ǩ=iÎ~KÕÇÍ_«∞ x*ÏxH˜ `Œ#Hí∞`Í<Ë J<®ºÜ«µ~ KÕã∞¨ Hí∞~@∞<®fl_«∞.
^Õ=Ùx P[˝efl #=ÙfiÖÏ@Qå KÕã¨∞H’Hí~_ç. PÜ«µ# g∞Hí∞ „Ǩ™®k~z# =∞Ǩ
ÉèÏQåºÅ#∞ F™®i Qõ∞O°∞HÎ ∞í `ˇK∞« ÛH’~_ç. g∞ „âıܵ« ã¨∞û H’ã¨~ J=`Œi~Ǩ*ãË #≤ k=º
„Qõ~^ä®xfl, (J~^°∞Ö’x) qÇıH=í ~`Œ"∞≥ #ÿ q+¨Ü∂« Å#∞ Q“O°q~K«_~« <ËO∞° ÛH’=Åã≤~kQå
PÜ«µ# g∞Hí∞ LǨ^tÕ ã¨∞<Î ®fl_«∞. („Ǩu q+¨Üµ« ~Ö’#¥) ^Õ=Ùx Ǩ@¡ ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î ∞ Híey
L~_«~_ç. PÜ«µ# ã¨Ofi° ~ Ziy#ÇÍ_«x `ˇÅ∞ã¨∞H’~_ç. (231)
g∞O°∞ g∞ ¢ã‘Å
Î Hí∞ q_ÍHí∞Å∞ WzÛ"Õܵ« _«~, ÇÍi Qõ_∞« =Ù (W^°`Ì )ü fiáÈ=_«~
[iy# `ŒO∞° ÇÍ`Œ, ÇÍO°∞ `«=∞ ѨÓ~°fiѨ٠Éè~í Å
ΰ #∞ ÖË^• W`ŒO° ѨÙO°∞+¨∞Å#∞ qÇÍǨÏ=∂_«
^°Åz# ǨH~∆í Ö’, J~^°∞Hí∞ ÇÍO°∞ÉèÜ
í µ« ∞Å =∞^躰 ^èO° ‡° Ü«µ∞Hí~Î Qå ǨO㰠ʨ O°~ J~wHßO°~
Hí∞ki`Ë, g∞O°∞ ÇÍi qÇÍǨxfl J_«∞H¤ ’Hí~_ç, ^≥Ç· Íxfl, J~u=∞k<®xfl qâ◊fiã≤~KÕÇÍiH˜
DP^Õâ~◊ ^®fiO® Ç≤Ï`ÀǨ^âÕ ~◊ KÕܵ« |_«∞`À~k. Wk g∞H’ã¨~ Z~`À ã¨~™®¯O°=~`Œ
"≥∞#ÿ Ǩq„`Œq+¨Üµ« ~. Jxfl q+¨Ü∂« Å∞ ^Õ=ÙxHı `ˇÅ∞ã¨∞, g∞Hí∞ `ˇeÜ«µ=Ù. (232)
`ŒÅ∞¡Å∞ `Œ=∞ a_«Å
¤ Hí∞ Qõ_∞« =ÙHßÅ~ ѨÓO°Ü
Î µË º=O°H∞í áåÅ∞ Ǩ@^ì Å
° K«∞Hí∞~>Ë
ѨÓiÎQå O≥~_«∞ ã¨~=`ŒûO®Å∞ áåÅ∞Ǩ>Ïìe. JǨC_«∞ a_«`¤ ~Œ „_ç PÇ‹∞Hí∞ `Œy# suÖ’
u~_ç, |@ì ã¨=∞Hí∂O°Û=Åã≤ L~@∞~k. Jܵ`Ë ÇÍO°∞ÉèÜ
í µ« ∞Ö’¡ U XHí¯iÃÑ·<® â◊HHΘ ˜
q∞~z# ÉèÏO°~ "≥∂ǨHí∂_«^°∞. a_«¤#∞ Hí#fl~^°∞Hí∞ W@∞ `Œe¡h Hí+¨ìÃÑ@ì Hí∂_«^°∞†
a_«[¤ #‡Hí∞ HßO°H∞í _«Üµ#~^°∞Hí∞ J@∞ `Œ~„_çh "Õk~è K«H∂í _«^∞° .
a_«H¤ ∞í áåÅ∞Ǩ>ìË `Œe¡ Ǩ@¡ a_«`¤ ~Œ „_çH˜ Z~`Œ ÉÏ^躰 `Œ L~^À J`Œx ÇÍO°ã∞¨ Å
Hí∂¯_Í J~`Ë ÉÏ^è°º`Œ L~k. XHí"Õà◊ `Œe¡^°~„_«∞Å∞ XHíO˘flHíO°∞ ã¨~„Ǩk~K«∞HÁx
ǨO㰠ʨ O® "≥∂^°~`À a_«H¤ ∞í áåÅ∞ =∂xÊ~K«^Å
° K«∞Hí∞~>Ë `ŒÇC¨ ÖË^∞° . JÖÏQÕ g∞O°∞
g∞ Ç≤ÅÅ
¡ Hí∞ "ÕOÕ ¢ã‘Å
Î KÕ`Œ áåÅ∞ Ǩ>~ì˜ KÍÅ#∞Hí∞<®fl `ŒÇC¨ ÖË^∞° . HßHíáÈ`Ë áåÅ∞Ǩ>ìË
ÇÍiH˜ `Œy# „ǨuǶÅ
¨ ~ =Ú@ì*ᡠåÊe. g∞O°∞ ^Õ=ÙxǨ@¡ ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î `À =º=ǨÏi~KÍe.
Qõ∞O°∞~Î K«∞H’~_ç! g∞O°∞ KÕã∞¨ #Î fl Ǩ#∞Åxfl>˜h PÜ«µ# Qõ=∞x㨥<Î Ë L<®fl_«∞. (233)
g∞Ö’ Z=O≥<· ® K«xáÈܵ, ÇÍi ÉèÏO°ºÅ∞ „|uH˜=Ù~>Ë JÖÏ~>˜ ¢ã‘Å
Î ∞ <®Å∞Qõ∞
<ˇÅŠǨkO’AÅ∞ `Œ=∞#∞`Í=Ú x„QõÇ≤Ï~K«∞H’ÇÍe.46D q^è°~Qå Qõ_«∞=ÙHßÅ~
46. D <®Å∞Qõ∞ <ˇÅÅ Qõ_∞« =Ù HßÅ~Ö’ P ¢ã‘ΠѨÙ#ifiÇÍǨxHıQåHí, JÅ~HíO}
° Hí∞ Hí∂_Í
^°¥O°~Qå L~@¥ ÉèOí ΰ W~>’¡<Ë L~_çáÈÇÍe. „Ǩ=HíÎ „Ǩ=K«<®Å#∞ |>˜ì JÖÏ~>˜ ¢ã‘Î Qõ_∞« =Ù

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(2. |Y~å)

67

(W^°`Ì )ü =ÚyâßHõ ÇÍO°∞ `Œ=∞Hí∞ #zÛ#Ǩx (ѨÙ#ifiÇÍǨÏ~) `Œy#suÖ’ KÕã∞¨ H’=K«∞Û.
^®xH˜ g∞ÃÑ· ZÖÏ~>˜ ÉÏ^躰 `ŒÖ^Ë ∞° . g∞O°∞ KÕ¿ã Ǩ#∞Åhfl ^Õ=ÙxH˜ `ˇÅ∞ã¨∞. (234)
Qõ_«∞=ÙHßÅ~Ö’ g∞O°∞ P q`Œ~`Œ∞ ¢ã‘Îx qÇÍǨÏ=∂_« ^°Åz#@∞¡ 㨥K«#
„áåÜ«µ~Qå `ˇeÜ«µ*Ëã<≤ ® ÖË^® g∞ L^ÕâÌ Íºxfl g∞ =∞#ã¨∞Ö’<Ë ^®z=Ù~z<® ã¨OÕ
`ŒÇC¨ ÖË^∞° . g∞s q+¨Ü∂« xfl P"≥∞ ^°QOæõ ° „Ǩ™®Îq™®ÎOx° ^Õ=ÙxH˜ `ˇÅ∞ã¨∞. Jܵ`Ë XHí
q+¨Üµ« ~ Qõ∞O°∞ÃÎ Ñ@∞ìH’~_ç- g∞O°∞ KÍ@∞=∂@∞Qå ZÖÏ~>˜ XǨÊ~^°~ KÕã∞¨ H’Hí~_ç.
Uk KÕã≤<® ^è°O°‡Ü«µ∞HíÎ~Qå<Ë KÕÜ«∂e. Qõ_«∞=ÙHßÅ~ fO°#~`Œ=O°Hí∞ g∞O°∞ ÃÑo§
q+¨Üµ« ~Ö’ Qõ>xì˜ O°Ü
‚ µ« ~ fã¨∞H’Hí∂_«^∞° . g∞ ǨÏ$^°Ü∂« Ö’¡ "≥∞kÖË „Ǩu q+¨Üµ« ~
^Õ=ÙxH˜ `ˇÅ∞ã¨∞. Hí#∞Hí PÜ«µ#Hí∞ ÉèÜ
í µ« Ǩ_∞« `Œ¥ L~_«~_ç. JnQåHí ^Õ=Ù_«∞ (g∞ z#fl
z#fl á⁄O°áå@¡#∞) =∞xfl~KÕÇÍ_«x, ã¨ÇÏ≤ ~KÕÇÍ_«x Hí∂_Í `ˇÅ∞ã¨∞H’~_ç. (235)
g∞O°∞ g∞ ÉèÏO°ºÅ#∞ HíÅ∞ã¨∞H’=_ÍxH˜ =Ú~^°∞ ÇÍi =∞ǨÏO∑ xO°Ü
‚ µ« ~Hßx
ѨHO∆õ Ö’ ÇÍiH˜ q_ÍHí∞e¿ãÎ `ŒÇC¨ ÖË^∞° . JÖÏ~>˜ ã≤u÷ Ö’ ÇÍiH˜ Z~`À HÁ~`Œ (™⁄=Ú‡)
`ŒÇ¨Êxã¨iQå =Ú@ì*ˇáåÊe. ^è°xHí∞_≥·<®, ¿Ñ^°ÇÍ_≥·<® `Œ=∞`Œ=∞ â◊H˜Î "Õ∞O°Hí∞ `Œy#
suÖ’ nxfl J~^°*Ü
Ë ∂« e. Wk ã¨`∞Œ ÊO°∞+¨∞Å∞ <ˇO"° OÕ Û° =Åã≤# qkè. (236)
g∞O°∞ g∞ÉèÏO°ºÅ#∞ HíÅ∞ã¨∞H’_ÍxH˜ =Ú~^Õ ÇÍiH˜ q_ÍHí∞Å∞ W=fi=Åã≤=¿ãÎ,
xs‚`Œ =∞ǨÏO∑Ö’ ã¨Q~õ ™⁄=Ú‡ K≥e~¡ K«=Åã≤ L~@∞~k. Jܵ`Ë ¢ã‘Î =∞$^°∞Ç‹Y
· i
J=Å~a~z (=∞ǨÏO∑ Jã¨Å∞ fã¨∞H’HíáÈܵ)`Ë, ÖË^® qÇÍǨÏ|~^è~° `Œ# Jnè#~Ö’
=Ù#fl ѨÙO°∞+¨∞_«∞ =∞$^°∞"≥Y
· i J=Å~a~z (=∞ǨÏO∑ ѨÓiÎQå WzÛÇıã)≤ `Ë Jk "ÕOÕ
q+¨Üµ« ~. g∞OÕ (J~>Ë Ñ¨ÙO°∞+¨∞ÖË) ã¨ÇϨ $^°Üµ« ~`À g∞ ǨÏHí∞¯#∞ =^°Å∞Hí∞~>Ë =∞s
=∞~zk. Wk ^≥=· cèuH˜ KÍÖÏ ^°Qiæõ =∂O°~æ . ǨO㰠ʨ O°~ L^®O° ã¨fiÉèÏ=~`À =∞ã¨Å∞
H’=_«~ =∞O°záÈHí~_ç. g∞O°∞ KÕ¿ã Ǩ#∞Åhfl ^Õ=ÙxH˜ ÉÏQå `ˇÅ∞ã¨∞. (237)
g∞O°∞ g∞ „áåO°÷# (#=∂A)Åxfl>˜h, =ÚYº~Qå =∞^è°ºã¨÷ „áåO°÷##∞ „Hí=∞~
`ŒÇʨ Hí∞~_Í xO°fiÇ≤Ï㨥Π*Ï„Qõ`QÎŒ å Hßáå_«∞H’~_ç. ^Õ=Ùx ã¨xflkèÖ’ q#Ü«µ q^èÜ
Õ µ« `Œ
Å`À xÅ|_«~_ç. g∞O˘HíÇàı ◊ U^≥<· ® „Ǩ=∂^°~Ö’ zHí∞¯Hí∞~>Ë #_«∞㨥=Î Ù<®fl, ÇÍǨÏ#O
ZH˜¯=Ù<®fl ZÖÏ ™®^躰 Ç‹∞`· Ë JÖÏ „áåO°#÷ KÕܵ« ~_ç. `ŒO∞° ÇÍ`Œ g∞ ÉèÜ
í ∂« ~^Àà◊#Å∞
`˘Åy =∞#ã¨∞ Hí∞^°∞@Ǩ_`ç Ë ^Õ=Ù_«∞ <ËiÊ# Ǩ^uú° „ǨHßO°~ PÜ«µxfl ^论x~K«~_ç.
x*ÏxH˜ D Ǩ^uú° g∞O°∞ Wk=O°H∞í Z#fl_«¥ ZO°QOõ ∞° . (238-239)
g∞Ö’ Z=iH≥<· ® =∞O°}HßÅ~ Pã¨#fl"≥∞#ÿ ǨC_«∞ ÇÍi ÉèÏO°ºÅ∞ rq~z=Ù~>Ë,
XHí ã¨~=`Œû~°~áå@∞ ÇÍi (áÈ+¨}) YO°∞ÛÅ∞ Éèií ~KÍÅx, W~>˜#∞~_ç "≥_Å
« Q˘@ì
HßÅ~Ö’ #QõÅ∞, O°~Qõ∞ =„™®ÎÅ∞ ^èi° ~K«H∂í _«^x° , ™®^® =„™®ÎÖË ^èi° ~KÍÅx† QÀi~>ÏHí∞, ã¨∞O®‡,
Hß@∞Hí ÃÑ@∞ìH’Hí∂_«^x° , HıâÍÅ~HíO}
° Hí∂_Í KÕã∞¨ H’Hí∂_«^x° `ˇÅ∞™ÈÎ~k. XHíÇàı ◊ ÉèOí ΰ K«xáÈÜ˵
ã¨=∞Ü«µ~Ö’ P ¢ã‘Î QõOƒ° ~ù ^èi° ~z L~>Ë, P"≥∞ Qõ_∞« =ÙHßÅ~ „Ǩãq¨ ~KÕ =O°H∞í L~@∞~k†
„Ǩãq¨ ~K«Qå<Ë PÇ‹∞ Qõ_∞« =Ù fiáÈ`Œ∞~k. (65:4 㨥H˜Î K«¥_«~_ç.)

68

(2. |Y~å)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

O®^°x ÇÍO°∞ (`Œ=∞ ÇÍO°ã∞¨ ÅHí∞) qÅ∞¡ O®ã≤áÈÇÍe. P ¢ã‘Å
Î ∞ `Œ=∞~`Œ@ `Í=Ú W~>˜
#∞~_ç "≥o§áÈܵ `Œ=∞Hí∞ #zÛ# Ǩx (ѨÙ#ifiÇÍǨÏ~) ^èO° ‡° ã¨=∞‡`Œ~Qå KÕã∞¨ H’^°e¿ãÎ
^®xH˜ g∞ÃÑ· ZÖÏ~>˜ ÉÏ^躰 `Œ L~_«^∞° . ^Õ=Ù_«∞ ã¨Ofi° â◊H=Θ ∞~`Œ∞_«∞, Z~`À qÇıK<« ®
ǨO∞° _«∞. q_ÍHí∞Å∞ á⁄~k# =∞Ç≤Ïà◊ÅHí∞ Hí∂_Í ã¨=Úz`Œ suÖ’ r=#Éè$í u WzÛ
Ǩ~áåe. Wk ^≥=· cèuǨO∞° Å∞ <ˇOÇ° Oı Û° =Åã≤# q^è∞Œ ºHí^Î O°è ‡° ~. g∞O°∞ q+¨Ü∂« xfl JO°~÷
KÕã∞¨ Hí∞~>ÏO°x ^Õ=Ù_«∞ WÖÏ `Œ# P[˝efl g∞Hí∞ q_«=∞O°z É’kèã∞¨ <Î ®fl_«∞. (240-242)
=ÚǨÏ=∞‡^ü! Hı=Å~ KÍ=ÙHí∞ ÉèÜ
í µ« Ǩ_ç `Œ=∞ W~_«#¡ ∞~_ç áåiáÈܵ# "ÕÖÏk
=∞~k [<®xfl h=Ù K«¥_«Ö^Ë ®? ^Õ=Ù_«∞ ÇÍix KÍ==∞x P^Õt~KÍ_«∞† P `ŒO∞° ÇÍ`Œ
ÇÍix =∞m§ „|uH˜~KÍ_«∞ Hí∂_Í. xã¨û~^ÕǨÏ~Qå ^Õ=Ù_«∞ =∂#=ÙŠǨ@¡ Z~`À
^°Ü∂« =∞Ü«µ∞_«∞. Hßx KÍÖÏ=∞~k PÜ«µ#Hí∞ Hí$`Œ[`˝ Œ K«¥Ç¨O∞° . (243)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! ^≥=· =∂O°~æ Ö’ áÈO®_«~_ç. ^Õ=Ù_«∞ „Ǩu q+¨Üµ« ~ q~@∞<®fl_«x,
ã¨=∞ã¨~Î Ziy#ÇÍ_«x ÉÏQå `ˇÅ∞ã¨∞H’~_ç. (244)
g∞Ö’ Z=~°~Ú<® ^Õ=ÙxH˜ „âı+"ª¨ ∞≥ #ÿ O°∞}^®#~ J~^°*¿Ë ãÇÍO°∞ L<®flO®?47
„ǨuǶÅ
¨ ~Qå PÜ«µ# ^®xfl J<ËHí O≥@∞¡ ÃÑ~z uiy g∞Hí∞ J~^°*™Ë ®Î_∞« . ^Õ=Ù_Ë g∞
Láåkèx `Œy~æ KÕÇÍ_«∞. ^®xfl =$kú KÕ¿ãÇÍ_«∞ Hí∂_Í PÜ«µ<Ë. z=iH˜ PÜ«µ# ã¨xflkèHı
g∞O°~`Í =∞O°e áÈ=Åã≤ L~k. (245)
=¸™® (xO®º}~) `ŒO∞° ÇÍ`Œ W„™®Ü∂Öò ã¨~`Œu <®Ü«µHí∞ÅHí∞ Z^°∞~°~Ú#
Ǩiã≤÷`Œ∞efl Qõ∞i~z hHí∞ `ˇÅ∞™®? ÇÍO°∞ (JǨÊ>˜) `Œ=∞ „Ǩ=HíÎ ^°QõæO°H≥o§ ''"Õ∞=Ú
^≥=· =∂O°~æ Ö’ Ü«µ∞^°~ú KÕܵ« _ÍxH˜ gÅ∞Qå =∂Hí∞ ™®O°^º°ä ~ =Ç≤Ï~KÕ~^°∞Hí∞ XHí
O®A#∞ xÜ«µq∞~K«∞—— Jx q#flq~K«∞Hí∞<®flO°∞.
^®xH˜ ^≥·=„Ǩ=HíÎ ''(ã¨OÕ, JÖÏQÕ xÜ«µq∞™®Î.) Hßx fO® q∞=∞‡efl Ü«µ∞^°ú~
KÕܵ« =∞x P^Õt¿ãÎ g∞O°∞ xO®Híi™®ÎO"Õ ∂≥ !—— J<®fl_«∞.
''J^≥ÖÏ! =∞=∞‡efl =∂ W~_«#¡ ∞~_ç "≥à§◊ Q˘>ÏìO∞° . =∂ Ç≤ÖÏ¡*Å
ˇ Å
¡ #∞ =∂Hí∞
^°H¯í Hí∞~_Í KÕâÍO°∞. JÖÏ~@ǨC_«∞ "Õ∞=Ú ^≥=· =∂O°~æ Ö’ Ü«µ∞^°~ú Z~^°∞Hí∞ KÕܵ« O?——
J<®flO°∞ ÇÍO°∞. Hßx fO® Ü«µ∞^°~ú KÕܵ« =∞x P[˝ HßQå<Ë ÇÍiÖ’ HÁ~^°O∞° `ŒÇʨ
J~^°O¥° "≥#∞flEÇ≤ áåiáÈÜ«∂O°∞. ^°∞O®‡O°∞Å
æ ã¨~Qõu ^Õ=ÙxH˜ ÉÏQå `ˇÅ∞ã¨∞. (246)
(ã¨O,Õ ) ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ÇÍi H’iHí#∞ =∞xfl~z) ''^Õ=Ù_«∞ g∞Hí∞ `ÍÅ¥`üx O®AQå
xÜ«µq∞~KÍ_«∞—— Jx `ˇeÜ«µ*ËâÍ_«∞. Jk qx ÇÍO°∞ (^è°#QõO°fi~`À q„O°gQõ∞`Œ¥)
''O®K«iHí~ KÕÜ«µ_ÍxH˜ "Õ∞=Ú ZHí∞¯= JO°∞›Å~, ǨÏHí∞¯^®O°∞Å~ Qåx, J`Œ<ˇÖÏ
J=Ù`Í_«∞? J`Œ#∞ U=∞~`Œ ã≤u÷ ǨO∞° _«∞ Hí∂_Í Hß^Õ?—— J<®flO°∞.
47. „âı+"ª¨ ∞≥ #ÿ O°∞}^®#~ J~>Ë Hı=ÅO ^≥=· „Ǩã#¨ fl`Œ H’ã¨~ ѨÙ}ºÇ¶Ö
¨ Ï¿ÑHí`∆ À WKÕÛ O°∞}~
J#fl=∂@. WÖÏ ^®ã¨∞_«∞ ^èO° ‡° ã¨~™®÷Ç<¨ ® Hí$+≤H,˜ WKÕÛ ^è<° ®xfl ^Õ=Ù_«∞ JǨCQå ǨiQõ}~˜ z,
^®xH˜ J<ËHí O≥@¡ „ǨuǶÅ
¨ ~ WKÕÛ ÉÏ^躰 `Œ#∞ ã¨fiÜ«µ~Qå fã¨∞Hí∞<®fl_«∞.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(2. |Y~å)

69

JǨC_«∞ ^≥=· „Ǩ=HíÎ WÖÏ J<®fl_«∞: ''^Õ=Ù_«∞ g∞Hí∞ |^°∞Å∞ J`Œ_flË (D ǨxH’ã¨~)
Z~K«∞Hí∞<®fl_«∞. PÜ«µ# J`ŒxH˜ (HßO°º™®^è#° Hí∞ Hß=Åã≤#) |∞kú|ÖÏxfl, Hí~_«|ÖÏxfl
Hí∂_Í Ñ¨Ù+¨¯Å~Qå „Ç¨™®k~KÍ_«∞. ^Õ=Ù_«∞ `Í#∞ `ŒÅK«∞Hí∞#fl ÇÍiH˜ O®*ϺkèHßO°~
„Ǩ™®k™®Î_∞« . PÜ«µ# qâÍÅ^°$+≤ì HíÅÇÍ_«∞, ã¨Ofi° ~ `ˇeã≤#ÇÍ_«∞. (247)
^≥=· „Ǩ=HíÎ (q=O°~Qå `ˇeÜ«µ*Ë㥨 )Î WÖÏJ<®fl_«∞: ''^Õ=Ù_«∞ g∞ÃÑ· J`Œ_flç O®AQå
xÜ«µq∞~K«_ÍxH˜ x^°O≈° #~Qå (Ö’Qõ_« g∞O°∞ H’Ö’Êܵ# Ǩq„`Œ) ¿Ñ>˜Hí g∞Hí∞ uiy
Åaèã∞¨ ~Î k. J~^°∞Ö’ g∞ „ǨÉ∞íè =Ù "≥Ñ· Ù¨ # g∞Hí∞ âÍ~f ã¨~`Œ$ѨÙÅ
Î ∞ Híey~KÕ ™®=∞„y
L~k. JnQåHí J~^°∞Ö’ =¸™®, ǨO°¥<üÅ Hí∞@∞~cHí∞Å∞ =^°e"≥o§# Ǩq„`Œ
J=âıë®Å∞ Hí∂_ÍL<®flܵ. P¿Ñ>˜H#í ∞ „Ǩã∞¨ `Î ~Œ ^≥=· ^°¥`ŒÅ∞ Hßáå_«∞`Œ∞<®flO°∞. g∞O°∞
x[~Qå qâ◊fiã≤~z#ÇÍO≥`· Ë (nxfl #=∞‡~_ç) g∞H˜k Q˘Ç¨Ê x^°O≈° #~.—— (248)
P `ŒO∞° ÇÍ`Œ `ÍÅ¥`ü Ãã·#º~ fã¨∞HÁx Ü«µ∞^®úxH˜ |Ü«µÅ∞^ÕO∞° `Œ¥ ÇÍi`À
WÖÏ J<®fl_«∞: ''^Õ=Ù_«∞ (^®iÖ’) XHí #k ^®fiO® q∞=∞‡efl ǨsH˜~∆ K«É’`Œ∞<®fl_«∞.
P #kÖ’ hO°∞ „`ÍQÕÇÍ_«∞ <®ÇÍ_«∞ Hß^°∞† „`ÍQõxÇÍ_Ë <®ÇÍ_«∞. Jܵ`Ë („áå}~
Hßáå_«∞H’=_ÍxH˜) ^Àã≤e`À HÁ~K≥~ hà◊∞§ „`Íy`Ë Ç¨O®fiÖË^°∞.—— Hßx (fO® #k
^°QõæO°Hí∞ KÕO°∞H’Qå<Ë) HÁ~^°O°∞ `ŒÇ¨Ê J~^°O°¥ (Hí_«∞áåO®) „`ÍQåO°∞.
P `ŒO∞° ÇÍ`Œ `ÍÅ¥`ü, qâÍfiã¨∞Ö~Ú# J`Œx ã¨ÇϨ K«O∞° Å∞ #k ^®>˜ P=ÅHí∞
KÕO∞° Hí∞#flǨC_«∞ ÇÍiÖ’ KÍÖÏ=∞~k ''DO’A *ÏÅ¥`üx, J`Œx Ãã·<®ºxfl Z^°∞O˘¯<Ë
â◊HΘ =∂Ö’ ÖË^∞° —— J<®flO°∞. Jܵ`Ë XHíO’A ^Õ=ÙxH˜ =ÚY~ K«¥Ç≤~K«=Åã≤ L~^°x
#=Ú‡`Œ∞#flÇÍO°∞ =∂„`Œ~ (â◊„`Œ∞Ãã·<®ºxH˜ U=∂¢`«O ÉèÜ
í µ« Ǩ_H« ∞í ~_Í) ''Qõ`~Œ Ö’ HÁkÌ
ã¨~YºÖ’ =Ù#fl Ãã·#º~ Hí∂_Í ^≥·ÇÍ#∞„QõǨÏ~`À J`ŒºkèHí ã¨~YºÖ’ =Ù#fl (â◊„`Œ∞)
Ãã·<®ºxfl =∞>˜ì HíiÇ≤~z~k. ^Õ=Ù_«∞ ã≤O÷ ~° Qå xÅ|_ç ^èO·≥ º° ~Qå áÈO®_ËÇÍiHı J~_«Qå
L~>Ï_«∞—— Jx J<®flO°∞. (249)
ÇÍO°∞ Ü«µ∞^°"ú ∞≥ ^ÿ ®#~Ö’ *ÏÅ¥`üH∞í , J`Œx Ãã·xHí∞ÅHí∞ Z^°∞O°∞Qå =zÛ#ǨC_«∞
''„ǨÉèí¥! =∂Hí∞ ã¨Ç¨Ï#~, ã¨÷ܵO°º~ „Ǩ™®k~K«∞. (Ü«µ∞^°ú~Ö’) =∂ Hßà◊§Hí∞ xÅHí_«
KÕH∂í iÛ JqâÍfiã¨∞ÅÃÑ· =∂Hí∞ q[Ü«µ~ „Ǩ™®k~K«∞—— Jx "Õ_∞« Hí∞<®flO°∞. (250)
JǨC_«∞ ÇÍO°∞ ^Õ=Ùx J#∞„QõÇϨ ~`À *ÏÅ¥`ü Ãã·<®ºxfl z`Œ∞QÎ å F_ç~KÍO°∞.
*ÏÅ¥`üx ^•=Ó^£ =kè~KÍ_«∞. (P `ŒO∞° ÇÍ`Œ) ^Õ=Ù_«∞ ^®=Ó^üH∞í O®*ϺkèHßO°~, |∞kú
H“â◊ź~ „Ǩ™®k~KÍ_«∞. W~Hß Hß=Åã≤#=hfl J`ŒxH˜ <ËO®Ê_«∞. Dq^è~° Qå ^Õ=Ù_«∞
HÁ~^°i ^®fiO® HÁ~^°ix xO°¥‡e~K«Háí È`Ë „ǨÇ~¨ K«~ JO®K«H~í , JÅ¡HÖ
í ’¡ÖÏÅ`À x~_ç
áÈ`Œ∞~k. ^Õ=Ù_«∞ „ǨÇ~¨ K« =∂#=ÙŠǨ@¡ Z~`À ^°Ü∂« =∞Ü«µ∞_«∞. (J~^°∞Hı PÜ«µ#
D q^è~° Qå JâÍ~u, JO®K«HßÅ∞ xO°¥‡e~KÕ UO®Ê@∞¡ KÕ㥨 L
Î ~>Ï_«∞.) (251)
W=hfl ^Õ=Ùx 㨥Hí∞Å
Î ∞. g>˜x "Õ∞=Ú hHí∞ Ü«µ^ä®`Œ^®ä ~Qå qxÇ≤ã∞¨ <Î ®fl=Ú.
xã¨û~^ÕÇϨ ~Qå h=Ù =∂ „Ǩ=HíÅ
Î Ö’ XHí „Ç¨=Hí=Î Ù. (252)

70

(2. |Y~å)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

D ^≥·=„Ǩ=HíÎÅÖ’ "Õ∞=Ú HÁ~^°iH˜ L#fl`Œ™®÷<®Å∞ „Ǩ™®k~KÍO. ÇÍiÖ’
HÁ~^Œi`À ^Õ=Ù_«∞ „Ǩ`ºŒ Hí~∆ Qå =∂>Ï¡_Í_«∞. =∞i HÁ~^°iH˜ W`ŒO° q+¨Ü∂« Ö’¡ B#fl`«ºO
WzÛ P^°i~KÍ_«∞. JÖÏQÕ =∞O°º~Hí∞=∂O°∞_»~Ú# D™®Hí∞ Hí∂_Í "Õ∞=Ú ã¨Ê+¨Çì ∞‹ #·
=∞Ç≤Ï=∞Å∞ „Ǩ™®k~KÍ=Ú. Ǩiâ◊∞^®ú`‡Œ 48#∞ Ǩ~Ç≤ J`ŒxH˜ ã¨Ç¨ Ü«µ~ KÕâÍ=Ú.
^Õ=Ù_«∞ `ŒÅK«∞Hí∞~>Ë ã¨Ê+¨ì"≥∞ÿ# 㨥K«#Å∞, x^°O°≈<åÅ#∞ K«¥ã≤# „Ǩ[Å∞
„Ǩ=HíÅ
Î (xO®º}~) `Œ~åfi`Œ ǨO㰠ʨ O°~ HíÅÇ≤Ï~K«∞Hí∞<ËÇÍO°∞ Hß^°∞. (Jܵ`Ë =∂#=ÙÅ∞
`Œ=∞Hí∞ Åaè~z# ¿ãfiKÍÛù™®fi`Œ~„`ͺÅ`À qÉèË^®ÅHí∞ Ö’#∞HßHí∞~_Í ÇÍix |Å
=~`Œ~Qå PǨ_~« ^Õ=Ùx Jaè=∞`Œ~ Hß^°∞. J~^°∞=Å¡) ÇÍO°∞ ǨO㰠ʨ O°~ qÉè^Ë ®ÅHí∞
Qõ∞O≥á· ÈÜ«∂O°∞. HÁ~^°O∞° ã¨`ͺxfl qâ◊fiã≤~KÍO°∞† =∞iHÁ~^°O∞° uO°ã¯¨ i~KÍO°∞. ^Õ=Ù_«∞
`Œe¿ãÎ ÇÍO°∞ ǨO㰠ʨ O°~ HíÅÇ≤Ï~K«∞Hí∞<ËÇÍO°∞ Hß^°∞.49 Hßx ^Õ=Ù_«∞ `Í#∞ `ŒÅK«∞Hí∞#flk
KÕãf≤ O°∞`Í_«∞. (253)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! ZÖÏ~>˜ „Híܵ« q„HíÜ∂« Å∞ [O°Qxõ , ¿ãflǨÏã¨ÇϨ HßO®Å∞ LǨÜ∂ˇ Qõ
Ǩ_x« , Z=i ã≤áå¶ O°ã∞¨ Hí∂_Í K≥Åx¡ (ǨOÖ
° ’Hí fO°∞Ê) k#~ O®Hí=Ú~^Õ "Õ∞=Ú g∞Hí∞
„Ǩ™®k~z# ã¨~Ǩ^° #∞~_ç (HÁ~`Œ ^≥=· =∂O°~æ Ö’ Hí∂_Í) YO°∞ÛÃÑ@ì~_ç. (=∂=∂@Å∞
#=∞‡x) ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞ÖË Ç¨O=° ∞ ^°∞O®‡O°∞Å
æ ∞. (254)
(Jã¨Öˇ·# PO®^è°ºhÜ«µ∞_«∞) JÖÏ¡ÇπÏÜ˵. PÜ«µ# `ŒÇ¨Ê =∞O’ PO®^è°º^≥·=~
ÖË_∞« . PÜ«µ# x`Œºã¨r=Ù_«∞† Z#fl>˜H© x„k~K«xÇÍ_«∞† Híhã¨~ Hí∞#∞Hí∞áå@∞¡ Hí∂_Í
Ǩ_x« ÇÍ_«∞. Éè¥í =∂ºHßâÍÅÖ’ =Ù#fl ã¨=∞ã¨~Î PÜ«µ#^Õ. Z=i q+¨Üµ« ~Ö’<ˇ<· ® ã¨O,Õ
PÜ«µ# J#∞=∞u ÖËH∞í ~_Í PÜ«µ# ã¨xflkèÖ’ Z=O°∞ ã≤áå¶ O°ã∞¨ KÕܵ« QõÅ∞æ`åO°∞?
ÇÍi =Ú~^°∞#fl ^Õq∞>’, ÇÍiH˜ QÀK«i~K«H∞í ~_Í O°ÇϨ 㨺~Qå L#fl^Õq∞>’ J~`Í
PÜ«µ#Hí∞ `ˇÅ∞ã¨∞. PÜ«µ# `ŒÅK«∞Hí∞~>Ë `ŒÇ¨Ê PÜ«µ#Hí∞#fl *Ï˝#ã¨~Ѩ^°Ö’x U
q+¨Üµ« ~ Hí∂_Í Z=iH© `ˇeÜ«µ^°∞. PÜ«µ# O®*ϺkèHßO°~ Éè¥í =∂ºHßâÍÅ#∞ Ǩi
"Õ+≤ª~z L~k. ÇÍ>˜ O°Hí∆} PÜ«µ#Hí∞ U=∂„`Œ~ Hí+¨ì"≥∞ÿ# ǨxHß^°∞. PÜ«µ#
ã¨O®fikèHßi, ã¨O’fi#fl`Œ∞_«∞. (255)
48. WHí¯_« Ǩiâ◊∞^®ú`‡Œ J~>Ë ^≥=· ^°¥`Œ Ǩτ[`ü l„cÖò (J֡Ƿ Ï≤ ) Jx JO°~÷ . DÜ«µ#
^Õ=Ùx ^°QOæõ ∞° fl~_ç ^≥=· „Ǩ=HíÅ
Î Hí∞ ^≥=· ã¨~^Õâ~◊ KÕO"° ¿Õ ã ^≥=· ^°¥`Œ. `˘e ^≥=· „Ǩ=HíΠǨτ[`ü P^°~
(J֡Ƿ Ï≤ ) #∞~_ç J~u=∞ ^≥=· „Ǩ=HíÎ =ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å~¡ ) =O°H∞í Ü«∂=#‡~k „Ǩ=HíÅ
Î Hí∞ DÜ«µ<Ë
^≥=· ã¨~^Õâ~◊ J~^°*¿Ë ã"åO°∞.
49. WǨÏÖ’Hí~ =∂#=ÙÅHí∞ XHí ǨsH∆ß ã¨Å
÷ ~. Hí#∞Hí ^Õ=Ù_«∞ ÇÍix ǨsH˜~∆ K«_ÍxH˜ O°∞A
=∂O°"æ ∞Õ ^À, JǨ=∂O°Ö
æ "Ë À "åiH˜ ã¨Ê+¨~ì Qå `ˇeÜ«µ*Ë㥨 ,Î ÇÍ>˜x J=Å~a~KÕ ¿ãfiKÍÛù ™®fi`Œ~„`åº
Å#∞ Hí∂_Í „Ǩ™®k~KÍ_«∞. g>˜x qxܡ∂y~z HÁ~^°O∞° O°∞A=∂O°~æ Ö’ #_«∞㨥ΠǨOÖ
° ’Hí
™®Ç¶Å
¨ º~ Ptã¨∞~Î >Ë, =∞iHÁ~^°O∞° JǨ=∂O®æÅ∞ Ǩ>ì˜ áåǨ~zHí "åº"≥∂ǨÏ~Ö’ Ǩ_áç ÈÜ«∂O°∞.
^Õ=Ù_«∞ „Ǩ™®k~z# D ¿ãfiKÍÛù ™®fi`Œ~„`ͺÅ#∞ "≥#H˜¯ fã¨∞HÁx ÇÍO°~^°sfl XHı ^®i# #_çÇ¿≤ ãÎ
WHí D ǨsHíH∆ ∞í JO°"÷ ∞Õ ÖË^∞° .

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(2. |Y~å)

71

^è°O°‡ã‘fiHíO°}Ö’ ZÖÏ~>˜ |Å=~`Œ~, |ÖÏ`ͯO®Å∞ ÖË=Ù. ã¨`Œº~ Jã¨`Œº~
#∞~_ç ã¨Ê+¨ì~Qå "ÕO°∞KÕÜ«µ|_ç~k. Hí#∞Hí WHí#∞~_ç q∞^䮺^≥·ÇÍÅ#∞ xO®Híi~z
JÖÏ¡ÇπÏ#∞ qâ◊fiã≤~z#ÇÍ_«∞ Z#fl>˜H© U=∂„`Œ~ K≥Hí∞¯K≥^°O°x ^°$_è«"≥∞ÿ# P„â◊Ü«µ~
á⁄~k#>Ë.¡ (P) ^Õ=Ù_«∞ ã¨Ofi° ~ q~>Ï_«∞, ã¨=∞ã¨~Î `ˇeã≤#ÇÍ_«∞. (256)
qâ◊fiã≤~z#ÇÍiH˜ ^Õ=Ù_Ë ã¨Ç¨ Ü«µHí∞_«∞, „âıÜ∂ˇ aèÖÏ+≤. PÜ«µ# ÇÍix pHí>˜
#∞~_ç fã≤ "≥Å∞Qõ∞Ö’H˜ „Ǩ"Õâ◊ÃÑ_ÍÎ_«∞. ã¨`ͺxfl uO°ã¨¯i~KÕÇÍiH˜ Ç≤âÍK« â◊Hí∞ÎÖË
Î ∞ "≥Å∞Qõ∞ #∞~_ç fã≤ pHí>Ö
˜ ’H˜ fã≤Hà≥ ®Îܵ. ÇÍOÕ
<Ë™®ÎÅ∞.50 ÇÍix D Ç≤âÍK«âH◊ ∞í Å
#O°HíÇÍã¨∞Å∞. #O°Hí~Ö’<Ë ÇÍO°∞ ZÅ¡HßÅ~ (<®<® Ü«∂`Œ#Å∞ J#∞Éèíq㨥Î) Ǩ_ç
=Ù~>ÏO°∞. (257)
W„ÉÏÇ‘Ï~`À J`Œx „ǨÉ∞íè =Ù q+¨Üµ« ~Ö’ ÇÍ^°#Hí∞ ky# =ºH˜Î Qõ∞i~z h=Ù
PÖ’z~KÍÇÍ? ^Õ=Ù_«∞ J`ŒxH˜ O®*ϺkèHßO°~ „Ǩ™®k~KÍ_«∞.51 J~^°∞=Å¡ J`Œ#∞
(JkèHßO°QOõ fi° ~`À q„O°gQõ∞`À ^Õ=Ùx q+¨Üµ« ~Ö’ ÇÍ^°#Hí∞ kQå_«∞.) ''Z=i Jnè#~Ö’
r=#‡O°}®Å∞<®flܡ∂ PÜ«µ<Ë <®„ǨÉèí∞=Ù—— Jx W„ÉÏÇ‘Ï~ J#flǨC_«∞, ''KÍ=Ù
„|`Œ∞Hí∞Å∞ <®Jnè#~Ö’ Hí∂_Í L<®flÜ«µ——x J<®fl_«`#Œ ∞. ''Jܵ`Ë ^Õ=Ù_«∞ 㨥O°∞º_çfl
`Œ¥O°∞Ê#∞~_ç L^°Üµ~Ǩ*ãË ∞¨ <Î ®fl_«∞ Hí^®, h=Ù Hßã¨Î J`Œ_flç Ǩ_=« ∞O° #∞~_ç L^°
ܵ~Ǩ*Ü
ˇ µº K«¥^®Ì~—— Jx J_çQå_«∞ W„ÉÏÇ‘Ï~. ^®xH˜ P ^≥=· uO°™®¯i ã¨=∂^è®#~
W=fiÖËHí `ˇÅ"¡ Ú
≥ ǨÏ~"ÕâÍ_«∞. ^Õ=Ù_«∞ ^°∞O®‡O°∞Å
æ Hí∞ Z#fl>˜H© ã¨<®‡O°~æ K«¥Ç¨_∞« . (258)
ã¨O,Õ XHí =ºH˜Î L^°~`Œ~ Qõ∞i~z PÖ’z~KÍÇÍ? J`Œ#∞ XHí „Qå=∞~ g∞^°∞Qå
„ǨÜ∂« }~ KÕܵ« ™®Qå_«∞. P „Qå=∞~ W~_«¡ HíÇC¨ Å∞ Hí∂eáÈܵ ã¨Ofi° <®â◊#=∞~Ú
50. WHí¯_« Ç≤âÍK« â◊H∞í Å
Î ~>Ë ^≥=· ^®ã¨ºÑ¨Ù ǨÏ^°∞Å
Ì ∞ g∞i, `Í"Õ∞ ^Õ=Ùà◊∞§Qå, „ǨÉ∞íè =ÙÅ∞Qå
„Ǩ=iÎ~KÕÇÍO°x JO°~÷ . D JO°~÷ Ö’ =∂#=Ùefl ã¨<®‡O°~æ #∞~_ç `ŒÇÊ≤ ~K«_ÍxH˜ J#∞Hí}
∆ ~ á⁄~z
L~_Ë Wc¡ãπ =ÚY∞º_«∞. `ŒO∞° ÇÍ`Œ =∞x+≤ =∞<ÀÇÍ~Kèe« fl ¿ÑO˘¯<®e. P `«~åfi`« ÉèÏO®ºÇ≤ÅÅ
¡ ∞,
|~^è∞° q∞„`Œ∞Å∞, ã¨=∂[~, <®Ü«µHí∞Å∞, áåÅHí∞Å∞, =∞`ŒQ∞õ O°∞=ÙÅ∞, ÉÏÉÏÅ∞, ã≤^®ú~`ŒHOí Å
ΰ ∞
"≥Ú^°Å~Ú# "åO°~`Í =™®ÎO∞° . ™⁄~`ŒHàí §◊ `À, ™⁄~`Œ "Õ∞^è`° À ã¨`ͺxfl Hß#ÖËx =∞x+≤ gO°~^°iH©
ÉÏxã¨Üµ, "åi ™®fiO°Å
÷ H∆ߺÅHí∞ áå=ÙQå =∂i rq`Í~`Œ~ U=∞O°∞áå@∞Ö’ Ǩ_L
ç ~>Ï_«∞.
51. „Ǩu Ü«µ∞Qõ~Ö’#∞ |Ǩï^≥·ÇÍO®^è°Hí∞Å∞ ^Õ=Ùx ^≥·=`Ífixfl Ô~O_«∞ ÉèÏQåÅ∞Qå
qÉèlí ~KÍO°∞. XHí>,˜ Jf~„kÜ«µ â◊H∞í Å
Î Hí∞ ã¨~|~kè~z# ^≥=· `Œfi~. D ÉèÏQåxfl ÇÍO°∞ „ǨH$í u
â◊H∞í Å
Î Hí∞, Éè¥í `Œ„¿Ñ`ÍÅHí∞, ^≥=· ^°¥`ŒÅHí∞ Jáåk~z ÇÍ>˜x PO®kè㥨 Î L~>ÏO°∞. ÇÍ>˜Hı `Œ=∞
"≥ÚHí∞¯|_«∞Å∞ K≥eã¡ ¥¨ Î L~>ÏO°∞.
O≥~_«∞, ™®~㨯$uHí, O®[H©Ü«µ =º=ǨO®ÅHí∞ ã¨~|~kè~z# ^≥·=`Œfi~. nxfl ÇÍO°∞
O®AÅHí∞, =∞`Œ Qõ∞O°∞=ÙÅHí∞, ã¨~Ѷ∞¨ ~Ö’x „Ǩ=ÚY∞ÅHí∞ ã¨~„Híq∞~Ǩ*âË ÍO°∞. D HßO°}~Qå<Ë
KÍÖÏ=∞~k O®AÅ∞ `Œ=∞#∞ `Í=Ú ^≥·ÇÍ~â◊ ã¨~Éèí¥`Œ∞Å=∞x „ǨHí>˜~K«∞HÁx Wë®ìO®[º~
KÕã∞¨ ~Î _Ë "åO°∞. D O°~Qõ~Ö’ ^Õ=ÙxH˜ ZÖÏ~>˜ JkèHßO°~ ÖË^x° ÇÍi ÉèÏ=#. ™®fiO°Ç÷ O¨ ∞° Öˇ#· =∞`Œ
Qõ∞O°∞=ÙÅ∞, ѨÙO’Ç≤Ï`Œ∞Å∞, ^èO° ‡° HíOÅ
ΰ ∞ Hí∂_Í ÇÍiH˜ HÁ=Ú‡ Hßã¨∞~Î _ËÇÍO°∞. WHí¯_« W„ÉÏÇ‘Ï~ „Ǩ=HíÎ
(J֡Ƿ Ï≤ )`À #„=¸^ü K«„Hí=iÎ Hí∂_Í J^Õ ÉèÏ=#`À "å^°#Hí∞ kQå_«∞.

72

(2. |Y~å)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

L~k. J`Œ#∞ (ã¨~„Éè=í ∂â◊ÛO®ºÅ`À K«¥ã¨¥)Î ''K«zÛáÈܵ# D Ti[<®xfl ^Õ=Ù_«∞
=∞m§ ZÖÏ „|uH˜™®Î_À!—— J#∞Hí∞<®fl_«∞ (`Œ#Ö’`Í#∞). JǨC_«∞ ^Õ=Ù_«∞ ("≥~@<Ë)
J`Œx „áå}~ fâÍ_«∞. Pq^è~° Qå J`Œ#∞ (xs˚= ã≤u÷ Ö’) =~^Õà§◊ áå@∞ Ǩ_=ç Ù<®fl_«∞.
P `ŒO∞° ÇÍ`Œ ^Õ=Ù_«∞ J`ŒxH˜ =∞m§ „áå}~ áÈã≤ ÖËáå_«∞. JǨC_«`xŒ `À ''hg
ã≤u÷ Ö’ Z~`ŒHßÅ~ L<®flÇ’ K≥Çʨ QõÅÇÍ?——Jx J_çQå_«∞. ^®xHß =ºH˜Î ''XHí O’*’
ÖËHí J~`ŒH~í >Ë `ŒH∞í ¯= HßÅ"≥∂ L<®fl##∞Hí∞~>Ï#∞—— Jx J<®fl_«∞.
JǨC_«∞ ^Õ=Ù_«∞ WÖÏ K≥áåÊ_«∞:''Hß^°∞, h=Ù =~^Õà◊∞§ (WÖÏ) L<®fl=Ù. ã¨OÕ,
h=Ù "≥~@ `ˇK∞« ÛHí∞#fl J#fláåhÜ«∂Å "≥Ñ· Ù¨ K«¥_«∞, (W<Ëflà◊∞§ Qõ_z« <®) Jq U=∂„`Œ~
K≥_çáÈÖË^°∞. h Qå_ç^° "≥·Ñ¨Ù Hí∂_Í K«¥_«∞ (^®x Z=ÚHíÅ∞ Ãã·`Œ~ ZÖÏ rO°‚=∞~Ú
áÈÜ«∂ܡ∂). "Õ∞=Ú hL^°~`Œ~ ^®fiO® „Ǩ[ÅHí∞ Qõ∞}áåOî~° QõOÇ° _¨ ÍxHı WÖÏ KÕâÍO.
D Z=ÚHíÅQõ¥_«∞ ã¨iKÕã≤ ^®xÃÑ· uiy =∂~ã¨~ ã¨$+≤~ì z ZÖÏ ÖËÑÙ¨ `Í"≥∂ K«¥_«∞.——
Dq^è°~Qå J`Œ#∞ Ü«µ^®~°÷O Hí஧O® K«¥ã≤ ''^Õ=Ù_«∞ „ǨuǨh KÕÜ«µQõÅ
ã¨=∞O°∞÷_«∞, ã¨O°fiâ◊H˜Î=∞~`Œ∞_«x <®Hí∞ `ˇÅ∞ã¨∞—— J<®fl_«∞. (259)
=∞O’ ã¨~Ѷ∞¨ @#. JǨC_«∞ W„ÉÏÇ‘Ï~''„ǨÉ∂íè ! h=Ù =∞$`Œ∞efl ZÖÏ „|uH˜™®ÎÇ’
F™®i <®Hí∞ K«¥Ñ¨Ù—— J<®fl_«∞. ^®xH˜ ^Õ=Ù_«∞'' hHí∞ (=∂g∞^°) #=∞‡Hí~ ÖË^®?—— Jx
J_çQå_«∞. ''Z~^°∞Hí∞ ÖË^°¥, L~k. Hßx <® =∞<À`Œ$Ç≤Î H’ã¨~ J_«∞Qõ∞`Œ∞<®fl#∞——
J<®fl_«∞ W„ÉÏÇ‘Ï~.
''Jܵ`Ë <®Å∞Qõ∞ ǨH∞∆í efl fã¨∞H’. ÇÍ>˜x (áÈ+≤~z) =∞zÛHí KÕã∞¨ H’. `ŒO∞° ÇÍ`Œ
(ÇÍ>˜x H’ã≤) ÇÍ>˜ÉÏè QåÅ∞ XH’¯^®xfl XH’¯ HÁ~_«ÃÑ· L~z ÇÍ>˜x Ç≤Å∞=Ù. Ç‹~@<Ë
Jq Zyi h^°QOæõ H° ∞í =KÕÛ™®Îܵ. (D ã¨~^°Oƒ° ~ù Qå) ^Õ=Ù_«∞ ã¨Ofi° â◊H=Θ ∞~`Œ∞_«∞, J`Œº~`Œ
q"ÕK<« ® ǨO∞° _«#fl q+¨Üµ« ~ ÉÏQå Qõ∞O°∞~Î K«∞H’—— J<®fl_«∞ ^Õ=Ù_«∞. (260)
^≥=· =∂O°~æ Ö’ ã¨~Ǩ^° YO°∞ÛKÕ¿ãÇÍi (YO°∞Û) áÈeHí, XHí q`Œ#Î ~ <®@Qå Jk
U_«∞ "≥#∞flÅ∞ Dx „Ǩu "≥#∞flÖ’ =~^Õã≤ y~[Å∞#fl@∞¡ L~@∞~k. J^Õ q^è~° Qå
^Õ=Ù_«∞ `Í#∞ `ŒÅK«∞Hí∞#fl ÇÍi HíO‡° ǶÖ
¨ Ïxfl J<ËHí O≥@∞¡ ÃÑ~K«∞`Í_«∞. ^Õ=Ù_«∞ Z~`À
L^®O° ã¨fiÉèÏ=Ù_«∞, ã¨Ofi° ~ `ˇeã≤#ÇÍ_«∞. (261)
^≥·==∂O°æ~Ö’ ^è°<®xfl YO°∞ÛKÕÜ«µ_«~`À áå@∞, KÕã≤# "Õ∞Å∞ Qõ∞O°∞ÎKÕã≤
(^®#„QõÇ‘Ï`Œ) =∞#ã¨∞û <˘Ç≤Ê~K«xÇÍi H’ã¨~ ÇÍi „ǨuǶ¨Å~ ÇÍi „ǨÉèí∞=Ù ^°QõæO°
ã≤^~ú° Qå L~k. ÇÍiH˜ (ǨOÖ
° ’Hí~Ö’) ZÖÏ~>˜ ÉèÜ
í µ« ~Qåx, ^°∞óY~Qåx L~_«^∞° .
^®#~KÕã≤ (^®#„QõÇ‘Ï`Œ) =∞#ã¨∞û <˘Ç≤Ê~KÕ Ç¨x Hí<®fl =∞$^°∞=ÙQå =∂>Ï¡_«@~,
Híq∆ ∞~K«_~« J<Ëq Z~`À „âı+"ª¨ ∞≥ #ÿ Ǩ#∞Å∞. ^Õ=Ù_«∞ xO°¿ÑH∆ßǨO∞° _«∞, qâÍÅǨÏ$^°Üµ« ~
HíÅÇÍ_«∞. (262-263)
(Hí#∞Hí) qâÍfiã¨∞ÖÏO®! Ö’Hí∞Å "≥∞ǨC H’ã¨~ „Ǩ^O° ≈° <® |∞kú`À ^®#^èO° ®‡Å∞KÕ¿ã
ÇÍ_çÖÏ, g∞O°∞ g∞ ^®#^è°O®‡Å#∞ ZuÎá⁄_«∞Ѩ٠=∂@Å^®fiO®, („QõÇ‘Ï`Œ) =∞#ã¨∞û

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(2. |Y~å)

73

<˘Ç≤Ê~z =$^è® KÕã¨∞H’Hí~_ç. J`ŒxH˜ ^Õ=Ùxg∞^°, ǨO°Ö’Híg∞‡^° #=∞‡HíO ÖË^°∞.
JÖÏ~>˜ =ºH˜ Î(KÕ¿ã ^®#^è°O®‡Å∞) ÉèÏs=O°¬~ Hí∞O°=Qå<Ë ÃÑ·#∞#fl ǨÅÛ>˜ =∞>˜ìá⁄O°
Hß™®Î `Œ∞_çzÃÑ@∞ìHí∞áÈܵ #∞#flQå q∞yeáÈÜ˵ O®u („Ǩ^Õâ◊~)`À ã¨=∂#~.
JÖÏ~>˜ÇÍO°∞ ã¨`ͯO®ºÅ∞ KÕã≤ ZÖÏ~>˜ ѨÙ}ºÇ¶Ö
¨ ~ á⁄~^°ÖOË ∞° . ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞ÅHí∞
^Õ=Ù_«∞ Z#fl>˜H© ã¨<®‡O°~æ K«¥Ç¨_∞« . (264)
(nxH˜ aè#fl~Qå) Hı=Å~ ^≥·=„Ǩã¨#fl`Œ H’ã¨~ z`ŒÎâ◊∞kú`À `Œ=∞ ã¨~Ǩ^°#∞
YO°∞ÛKÕ¿ã ÇÍO°∞ "≥∞O°H„í áå~`Œ~Ö’ L~_Ë `À@ ÖÏ~>˜ÇÍO°∞. P`À@ =O®¬Å∞ ÉÏQå
L~>Ë O≥~_ç~`ŒÅ∞ ǶÅ
¨ ™®Ü«∂xflã¨∞~Î k. J~`ŒQå =O®¬Å∞ ÖËH∞í ~_Í ã¨#fl>˜ [Å∞¡Å∞
Ǩ_<ç ® ^®xH˜ ã¨iáÈ`Œ∞~k. g∞O°∞ KÕ¿ã Ǩ#∞Åhfl ^Õ=Ù_«∞ Qõ=∞x㨥<Î Ë L<®fl_«∞. (265)
g∞Ö’ Z=iH≥<· ® XHí Ǩ~_«`¡ À@ L~^°#∞H’~_ç. J~^°∞Ö’ HßÅ∞=Å∞ Hí∂_Í
„Ǩ= Ç≤Ïã¨∞~Î >Ïܵ. `À@Ö’ J`Œx H’ã¨~ O°HOí H° ߊǨ~_«∞¡ ǶÖ
¨ ÏÅ∞ ѨÙ+¨¯Å~Qå
Ǩ~_ç ã≤^~ú° Qå L~>Ïܵ. J`ŒxH˜ =$^®úǺ¨ ~ Hí∂_Í =ã¨∞~Î k. Jܵ`Ë J`Œx Ç≤ÅÅ
¡ ∞
W~Hß Ç≤#fl=Ü«µã¨∞û Ö’<Ë L~>ÏO°∞. JÖÏ~>˜ ã≤u÷ Ö’ FO’A ǨÏOî®`Œ∞QÎ å f„="≥∞#ÿ
=_«QåÅ∞ÊÅHí∞ `À@ Ç‹∞∞`Œ~Î =∂_ç =∞ã¨ÜµáÈ`Œ∞~k. WÖÏ ã¨~Éèqí ~K«_Íxfl J`Œ#∞
W+¨Çì _¨ `« Í_Í? g∞O°∞ (ã¨`ͺxfl) JO°~÷ KÕã∞¨ H’=_ÍxH˜ ^Õ=Ù_«∞ WÖÏ `Œ# 㨥Hí∞eÎ fl
g∞=Ú~^°∞ q=iã¨∞<Î ®fl_«∞. (266)
(Hß|>˜)ì qâÍfiã¨∞ÖÏO®! g∞O°∞ ã¨~áåk~z# ^®xÖ’#¥, "Õ∞=Ú <ËÅ#∞~_ç g∞
H’ã¨~ L`ŒÊuÎKÕã≤# ^®xÖ’#¥ „âı+¨ª"≥∞ÿ#^®xfl ^≥·=∂O°æ~Ö’ YO°∞ÛKÕÜ«µ~_ç.52
^≥=· =∂O°~æ Ö’ YO°∞Û KÕܵ« _ÍxH˜ <®ã≤OH° ~í =ã¨∞=Î Ùefl Uif¿ã „Ǩܵ« `Œfl~ KÕܵ« Hí~_ç.
JÖÏ~>˜ =ã¨∞=Î Ùefl g∞Hı Qõ#Hí Z=~°~Ú<® W¿ãÎ g∞O°∞ fã¨∞H’=_ÍxH˜ W+¨Çì _¨ `« ÍO®?
Híà∞◊ § =¸ã¨∞HÁx ã‘fiHíi™®ÎOHÕ ßx, =∞#㨥ÊiÎQå g∞O°∞ Z#fl>˜H© ÇÍ>˜x ã‘fiHíi~K«O∞° .
^Õ=Ù_«∞ xO°¿ÑH∆ßǨO∞° _«∞, ã¨fi`ŒÇ¨ Qå „Ç¨â~◊ ã¨hÜ«µ∞_«x `ˇÅ∞ã¨∞H’~_ç. (267)
Ã+·`Í<ü q∞=∞‡efl ¿Ñ^°iHí~Qõ∞i~z ÉèÜ
í µ« ÃÑ>˜ì ã≤Q∞õ =æ ∂e# Ǩ#∞ÅHí∞ áåÅÊ_ËÖÏ
„¿ÑOÕÇ™≤ ®Î_∞« . Hßx ^Õ=Ù_«∞ q∞=∞‡efl Híq∆ ∞™®Î#x, J#∞„QõÇÏ≤ ™®Î#x ÇÍQåÌ#~ KÕã∞¨ <Î ®fl_«∞.
52. ^Õ=Ù_«∞ =∂#=ÙxH˜ J`Œx =∞#∞Qõ_« H’ã¨~ D „ǨÇ~¨ K«~Ö’ J<ËHí O°HßÅ ã¨~Ǩ^e° fl
„Ǩ™®k~KÍ_«∞. J~^°∞Hí∞Qå#∞ J`Œ_∞« ^Õ=ÙxH˜ Hí$`ŒA_˝ ·≥ L~_«@~`À áå@∞, P ã¨~Ǩ^Ö
° ’ HÁ~`Œ
ÉèÏQõ~ xO°∞¿Ñ^°Ö#·ˇ `À>˜ =∂#=ÙÅHí∂¯_Í J~^°*Ü
Ë ∂« e. ™ÈÎ=∞`Œ Híey#ÇÍO°∞ `Œ=∞ ^è#° , Hí#Hí,
=ã¨∞,ΠǨâ∞◊ ã¨~Ǩ^Å
° #∞~_ç „Ç¨u U_»∂ O≥~_«∞#flO° âÍ`Œ~ K˘Ç¨Ê# fã≤ ¿Ñ^°ÅHí∞ ^®#~ KÕÜ∂« e.
nxfl [Hß`ü J~>ÏO°∞. (2:43, 9:60 㨥Hí∞Å
Î ∞, ÇÍ>˜ áå^°ã¥¨ zHíÅ∞, K«¥_«~_ç.)
J~`ËHßHí∞~_Í ÇÍO°∞ ^è®#º~, JǨO®Å∞, Ǩ~_«∞,¡ Hí∂O°QåÜ«µÅ∞ `Œk`ŒO° Éè¥í L`ŒÊ`Œ∞Å
Î
#∞~_ç Hí∂_Í [Hß`ü fÜ«µ=Åã≤ L~@∞~k. nxfl ''L„+π—— J~>ÏO°∞. Jܵ`Ë L„+π Ü˵_ÍkH˜
XHí™®i =∂„`Œ"∞Õ QåHí, ã¨~=`ŒûO®xH˜ Zxfl™®O°∞¡ Ǩ~_ç¿ãÎ Jxfl™®O°∞¡ fã≤ ¿Ñ^°ÅHí∞ ^®#~ KÕÜ∂« e.
=O°~¬ =Å¡ Ǩ~_Ë Ç¨~@ #∞~_ç Ǩk âÍ`Œ~, YO°∞Û`À Hí∂_ç# h>˜áåO°∞^°Å ™œHíOº° ~ =Å¡ Ǩ~_Ë
Ǩ~@ #∞~_ç Jܵ^°∞ âÍ`Œ~ K˘Ç¨C# L„+π fã≤ ¿Ñ^°ÅHí∞ qkèQå J~^°*Ü
Ë ∂« e.

74

(2. |Y~å)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

PÜ«µ# Z~`À L^®O°ã¨fiÉèÏ=Ù_«∞, ã¨O°fi~ `ˇeã≤#ÇÍ_«∞. `Í#∞ `ŒÅK«∞Hí∞#fl ÇÍiH˜
q"ÕH~í , qK«H}
∆í *Ï˝#~ „Ǩ™®k™®Î_∞« . q"ÕH~í , qK«H}
∆í Å *Ï˝#~ Åaè~z#ÇÍ_«∞ Z~`À
J^°$+¨ì =~`Œ∞_«∞. x[~Qå J`ŒxH˜ JáåO° ã¨~Ǩ^Å
° ∞ Åaè~z#>Ë.¡ |∞kú=∞~`Œ∞Å∞
=∂„`Œ"∞Õ (=∂) Ç≤Ï`ÀǨ^âÕ ~◊ „QõÇÏ≤ ™®ÎO∞° . (268-269)
g∞O°∞ (^≥=· =∂O°~æ Ö’) YO°∞Û KÕã~≤ ^°Üµ<®, ÖËHí g∞O°∞ "≥ÚHí∞¯|_ç KÕã∞¨ Hí∞#fl
^≥<· ® ã¨O,Õ J~`Í ^Õ=ÙxH˜ `ˇÅ∞ã¨∞. ^°∞O®‡O°∞Å
æ Hí∞ Z=O°¥ ã¨Ç¨ Ü«µ~ KÕܵ« O°∞. g∞O°∞
^®#^èO° ®‡Å∞ |Ç≤ÏO°~Qõ~Qå KÕã<≤ ® =∞~z^Õ† XHí"àÕ ◊ g∞O°∞ W`ŒO∞° Å Hí~@ Ǩ_H« ∞í ~_Í
O°ÇϨ 㨺~Qå JQõ`ºŒ ǨO∞° ÅHí∞ ^®#~ KÕ¿ãÎ Jk =∞s =∞~zk. JÖÏ~>˜ ^®#~ g∞
áåáåÅ#∞ Hí_yç "Õã∞¨ ~Î k. g∞O°∞ KÕ¿ã^°~`Í ^Õ=ÙxH˜ `ˇÅ∞ã¨∞. (270-271)
(=ÚǨÏ=∞‡^ü!) „Ǩ[Å#∞ ã¨<®‡O®æxH˜ fã¨∞HÁKÕÛ ÉÏ^躰 `Œ hg∞^° ÖË^∞° . ^Õ=Ù_«∞
=∂„`Œ"∞Õ `Í#∞ `ŒÅz# ÇÍix ^®iH˜ `ˇ™®Î_∞« .
g∞ã¨~Ǩ^° #∞~_ç g∞O°∞ Uk YO°∞ÛKÕã<≤ ® Jk g∞Hı ÖÏÉèí ^®Ü«µHí~. g∞O°∞
KÕ¿ã^°~`Í ^≥=· „Ǩã#¨ fl`Œ H’ã¨"∞Õ Hí^®! ^≥=· „Ǩã#¨ fl`Œ H’ã¨~ g∞O°∞ Uk YO°∞ÛKÕã<≤ ® ^®x
ѨÙ}ºÇ¶Å
¨ ~ g∞Hí∞ ѨÓiÎQå Åaèã∞¨ ~Î k. g∞ˆH=∂„`Œ~ J<®ºÜ«µ~ [O°Q^õ ∞° . (272)
=ÚYº~Qå ^≥=· HßO®ºÖ’¡ x=∞QÆ∞flÅ~ÚáÈ~Ú, r=<Àáåkè H’ã¨~ ^èO° }
° Ø Ñ· uiQÕ
J=Hßâ◊~ ÖËx xO°∞¿Ñ^°ÅHí∞ (Pi÷Hãí Ǩ ¨ Ü«µ~ KÕܵ« ~_ç). ÇÍi ã≤u÷ Qõ`∞Œ Å∞ ZO°Qxõ ÇÍO°∞
ÇÍi P`͇aè=∂#~ K«¥ã≤ ÇÍO°∞ ã≤u÷ ǨO∞° ÖË#x ÉèÏq™®ÎO∞° . Hßx ÇÍi =ÚMÏÅ∞ K«¥¿ãÎ
g∞O°∞ ÇÍi "åã¨=ΠѨiã≤u÷ „QõÇÏ≤ ™®ÎO∞° . ÇÍO°∞ (ã≤Q∞õ æ =^°e) „Ǩ[Å "≥~@|_ç Ji÷~KÕ
(Ü«∂K«H∞í ÖÏ¡~>˜) ÇÍO°∞Hß^°∞. ÇÍi ã¨Ç¨ Ü«∞O HÀã¨O g∞O°∞ KÕ¿ã UYO°Ûܵ<® ^Õ=ÙxH˜
`ˇeÜ«µHí∞~_Í L~_«^∞° . (273)
O®„u~|=à◊∞§ |Ç≤ÏO°~Qõ~Qå#¥, QÀǨº~Qå#¥ (^≥=· =∂O°~æ Ö’) `Œ=∞ ã¨~Ǩ^#° ∞
YO°∞Û KÕ¿ãÇÍi H’ã¨~ `Œy# „ǨuǶ¨Å~ ÇÍi „ǨÉèí∞=Ù ^°QõæO° ã≤^°ú~Qå L~k. ÇÍiH˜
(JHí¯_«) ZÖÏ~>˜ ÉèÜ
í µ« ~Qåx, ^°∞óY~Qåx L~_«^∞° . (274)
áÈ`Ë =_ô¤ u<ËÇÍ_«∞ Ç≤âÍK«~ Ǩ>˜ì# Ç≤zÛÇÍ_çÖÏ (a`ŒÎO° K«¥Ñ¨ÙÅ`À ã¨=∂kè
#∞~_ç) ÖË™®Î_∞« . D ^°∞ã≤u÷ H˜ HßO°}~, ÇÍO°∞ ÇͺáåO°~ Hí∂_Í =_ô¤ ÖÏ~>˜^Õ Hí^®
Jx J~>ÏO°∞. Hßx ^Õ=Ù_«∞ ÇͺáåO®xfl ^èO° ‡° ã¨=∞‡`Œ~ KÕâÍ_«∞. =_ôx¤ J^èO° ‡° HßO°º~Qå
xO°‚ܵ~KÍ_«∞.53 Hí#∞Hí D Ç≤Ï`ŒÉ’^è° J~k#ÇÍO°∞ WHí=Ú~^°∞ =_ô¤ u#>Ïxfl
53. D<®_«∞ Hí∂_Í HÁ~`Œ=∞~k 'ÇͺáåO°~ Hí∂_Í =_ô¤ ÖÏ~>˜^Õ Hí^®!— Jx J#_«~
=∞#~ q~@∞<®fl~. Hßx =_ô¤ =º=ã¨#÷ ∞ ^Õ=Ù_«∞ ѨÓiÎQå x¿+kè~KÍ_«∞. =_ô¤ u<Ë (fã¨∞Hí∞<Ë) ÇÍ_çfl,
uxÇ≤~KÕ (WKÕÛ) "å_çfl, ^®xH˜ ™®Hí∞∆ Å∞Qå L~_ËÇÍix, =_ô¤ Ǩ„`Œ~ O®¿ãÇÍ_çfl- J~^°sfl ^Õ=Ù_«∞
â◊Ç~≤ KÍ_«x ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) `ˇeáåO°∞. (J|¥^®=Ó^ü, Wɡfl =∂[, #™®Üµ.)
=∞O˘Hí ǨÏnã¨∞Ö’ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨) WÖÏ „Ǩ=z~KÍO°∞: ''J^èO° ‡° HßO°ºHíÖÏáåÅ`À ã¨`ͺxfl
J}z"Õ¿ã L^ÕâÌ º◊ ~`À J<®ºÜ«µÇ¨O∞° _çH˜ J~_«Qå xez# =ºH˜Î ^Õ=Ùx O°H}
∆í #∞~_ç, ^≥=· „Ǩ=HíÎ

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(2. |Y~å)

75

=∂#∞H’ÇÍe. [iy~^Õ^À [iy~k. WHí#∞~_ç =∂„`Œ~ =∂#∞H’ÇÍe. PÖÏ~>˜ÇÍi
=º=ǨO°~ (OÕÑÙ¨ ) ^Õ=Ù_«∞ Ǩi+¨¯i™®Î_∞« . XHí"àÕ ◊ D P^Õâ~◊ J~k# `Œ~∞° "å`Œ Hí∂_Í
=∞m§ Z=O≥<· ® D áåǨHßO®ºxH˜ áåÅÊ_ç`Ë ÇÍO°∞ #O°H~í áåÅ=Ù`ÍO°∞. #O°H~í Ö’<Ë
ZÅ¡HßÅ~ (<å<å Ü«∂`«#Å∞ J#∞Éèqí ã¨∂)ΠǨ_L
ç ~>ÏO°∞. (275)
^Õ=Ù_«∞ =_ô¤x `Œ∞^°=Ú>˜ì™®Î_«∞. ^®#^è°O®‡ÅHí∞ =$kúqHß™®Å∞ Híey™®Î_«∞.
Hí$`ŒÑ∞¨¶ ∞fl_«∞, áåáå`Œ∞‡_«Üµ#ÇÍ_çfl ^Õ=Ù_«∞ Z#fl>˜H© „¿Ñq∞~K«_∞« . Jܵ`Ë (ã¨`ͺxfl)
qâ◊fiã≤~z ã¨^®KÍO° ã¨~Ǩ#∞flÅܵ #=∂A (qkè) xO°fiÇ≤Ï㨥,Î (¿Ñ^°Å Pi÷HÇí Ϩ ‰õΩ¯)
[Hß`ü <ˇOÇ° Oı ∞° 㨥ΠL~_ËÇÍiH˜ ÇÍi„ǨuǶÅ
¨ ~ ÇÍi„ǨÉ∞íè =Ù =^°Ì ã≤^~ú° Qå L~k. ÇÍiH˜
(ǨOÖ
° ’Hí~Ö’) ZÖÏ~>˜ ÉèÜ
í µ« ~Qåx, ^°∞óY~Qåx L~_«^∞° . (276-277)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! ^Õ=ÙxH˜ ÉèíÜ«µÇ¨_«~_ç. g∞O°∞ x[~Qå qâ◊fiã≤~z# ÇÍ~°~Ú`Ë
g∞Hí∞ O®=Åã≤# =_ô¤x =kÖËÜ«µ~_ç. g∞iÖÏ KÕÜ«µHíáÈÜ«∂O®, *Ï„Qõ`ŒÎ! ^Õ=Ùx
`ŒOÑ° Ù¨¶ #, PÜ«µ# „Ǩ=HíÎ `ŒOÑ° Ù¨¶ # g∞Hí∞ =ºuOÕH~í Qå Ü«µ∞^°„ú ǨH@
í # "≥Å∞=_ç#>Ë#¡ x
`ˇÅ∞ã¨∞H’~_ç.54 Hí#∞Hí WHí#~Ú<® ǨâÍÛ`ÍÎÇ~¨ K≥~k (=_ô¤ fã¨∞H’=_Íxfl =∂<Ëã)≤
#@¡Üµ`Ë g∞Hí∞ g∞ =¸Å ^è#° ~ fã¨∞Hí∞<Ë Ç¨ÏHí∞¯ L~@∞~k. ^®x=Å¡ g∞Hí∂ #+¨~ì
L~_«^∞° † W`ŒO∞° ÅHí∂ #+¨~ì L~_«^∞° . (278-279)
O°H}
∆í #∞~_ç |Ü«µ>˜H˜ áÈܵ#>Ë.¡ XHí¯ kO°›~ (~°∂áåܵ) Hí∂_Í =_ô¤ u#flÇÍ_ç áåǨ~ 33 ™®O°∞¡
=ºaèKÍO°~ KÕã#≤ áåǨ~`À ã¨=∂#~. J^èO° ‡° ã¨~áå^°#`À áÈ+≤~K«|_ç# â◊sO®xH˜ (#O°Hß)JQÕfl
`«y# tHí—∆ —. (`«„ÉÏx)
"ÕO˘Hí ǨÏnã¨∞Ö’ PÜ«µ# WÖÏ É’kè~KÍO°∞: ''g∞Ö’ Z=~°~Ú<® "ÕO˘HíiH˜ JǨC WzÛ
#@¡Üµ`Ë (JǨC fã¨∞Hí∞#fl) J`Œ#∞ P =ºH˜HÎ ˜ Hß#∞HíÅ∞ Ǩ~Ç≤#ǨC_«∞ ÖË^® `Œ# "åǨÏ#~ g∞^°
Hí∂O’Ûɡ@∞ìH’=_ÍxH˜ =Ú~^°∞HÁzÛ#ǨC_«∞ (O°∞}^®`Œ) P Hß#∞Hí#∞ ã‘fiHíi~K«_~« Qåx, J`Œx
"åǨÏ#~ g∞^° ZHí¯_«~Qåx KÕܵ« Hí∂_«^∞° . Jܵ`Ë DǨ#∞Å∞ =Ú~^°∞#∞~p ™®Qõ∞`Œ¥ =ã¨∞~Î >Ë
JÖÏ KÕܵ« _«~Ö’ `ŒÇʨ ÖË^∞° ——. (Wɡfl=∂*Ï, q∞뮯`ü)
54. W™®¡g∞Ü«µ áåÅ#Ö’ L~_ËÇÍO°∞ =Úã≤=¡ ÚÖˇ<· ®, =Úã≤"¡ ∞Õ `ŒO∞° Öˇ<· ®ã¨OÕ =_ôǤ ͺáåO°~
KÕܵ« _«~ <ËO~° . Ǩτ[`ü WɡflJÉσãπ, ǨÏã¨<ü |„ã‘, Wɡflã‘s<ü ÖÏ~>˜ „Ǩ=ÚY +¨sJ`ü"`Õ Å
ÎŒ ∞
D㨥H˜xÎ |>˜ì =_ô¤ fã¨∞Hí∞<Õ =ºH˜ÃÎ Ñ· =uÎ_`ç zˇ Û PǨx =∂xÊ~Ǩ*Ü
Ë ∂« Åx, =∂#∞H’HíáÈ`Ë J`Œ_flç
=kè~KÍÅx Jaè„áåÜ«µÇ¨_ͤO∞° . Jܵ`Ë =∞iHÁ~^°O∞° +¨sJ`ü "Õ`Å
ÎŒ ∞, JÖÏ~>˜ =ºH˜xÎ =_ô¤ fã¨∞
H’=_«~ =∂<Ë=O°H∞í *ˇÖ
· ’¡ ÃÑ_ËÎ KÍÅx Jaè„áåÜ«µÇ¨_ͤO∞° . 3, 4 J^论ܫ∂Ö’¡ =_ç¤ fã¨∞H’=_Íxfl
ÇÍi~K«_~« [iy~k. (3:130, 30:39 㨥Hí∞Å
Î ∞ K«¥_«~_ç.)
Pi÷Hí K≥_∞« Qõ∞Åxfl>˜H© =_ôÜ
¤ µË =¸ÅHßO°}=∞x ѨÓO°fi~ Pi÷Hí âÍG"Õ`Å
ÎŒ ~^°O¥° J~wHí
i~KÍO°∞. Ç‹#∞Hí>˜ =∞`ÍÅ∞ Hí∂_Í =_ôx¤ ^®^®=Ù x¿+kè~KÍܵ. „ǨMϺ`Œ „wHí∞ `Œ`fiŒ Çı`Å
ÎŒ ∞
¿Ñ¡>’, Ji™®ì>Ö
˜ ò =_ôx¤ xO°ã~≤ KÍO°∞. ¿Ñ¡>’ Laws J<Ë `Œ# „Qõ~^ä~° Ö’ XHí P^°O≈° #QõO®xfl
=i‚㨥ΠJ~^°∞Ö’ =_ô¤x x¿+kè~KÍ_«∞. Ji™®ì>˜Öò ''áåe>˜H±û—— J<Ë `Œ# „Qõ~^ä°~Ö’ ''_«|∞ƒ
ã¨~áåk~KÕ Ç¨^°ú`Œ∞ÖÖ’ =_ô¤ J`Œº~`Œ hK«"≥∞ÿ# Ǩ^°úu—— J<®fl_«∞. =∞O˘Hí KÀ@ ''^è°<®O°˚#
q^è®<®ÅÖ’H≥ÖÏ¡ =_ô¤ Z~`À „ǨH$í u qO°∞^°"ú ∞≥ #ÿ Ǩx—— Jx ¿ÑO˘¯<®fl_«∞.

76

(2. |Y~å)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

XHí"àÕ ◊ O°∞}„Qõã∞¨ _Î ∞« W|ƒ~^°∞Å`À ã¨`=Œ ∞`Œ=∞∫`Œ∞~>Ë Ç¨iã≤u÷ K«H¯í |_Ë =O°H∞í
J`ŒxH˜ J=Hßâ◊q∞=fi~_ç. O°∞}~ =∂ǶK
‘ ¿Õ ãÎ =∞s=∞~zk. g∞O°∞ (q+¨Üµ« ~) „QõÇÏ≤ ~K«
Qõe`æ Ë Wk g∞Hí∞ Z~`À „âıܵ« 㨯O°"∞≥ #ÿ k. g∞O°~`Í z=iH˜ ^Õ=Ùx ã¨xflkèH˜ KÕO∞° H’
=Åã≤# k#~ Qõ∞i~z ÉèÜ
í µ« Ǩ_~« _ç. (PO’A) „Ǩu=ºH˜HÎ © J`Œ#∞ KÕã∞¨ Hí∞#fl HíO‡° ÅHí∞
ѨÓiÎ „ǨuǶÅ
¨ ~ Åaèã∞¨ ~Î k. Z=iH© ZÖÏ~>˜ J<®ºÜ«µ~ [O°Q^õ ∞° . (280-281)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! g∞O°∞ U^≥<· ® XHí xs‚`Œ HßÖÏxH˜Qå#∞ JǨC WzÛѨÙK«∞ÛH’=_«~
Qõ∞i~z ǨO°ã¨ÊO°~ =∂>Ï¡_«∞Hí∞~>Ë P q+¨Ü«∂xfl „"å`ŒÑ¨ÓO°fiHí~Qå #"≥∂^°∞
KÕã∞¨ H’~_ç.55 Jܵ`Ë O°∞}Ǩ„`Œ~ O®¿ã=ºH˜Î Z=iH© ZÖÏ~>˜ #+¨~ì HíÅQõhÜ«µHí∞~_Í
ɡa· Öò áå`Œ x|~^è#° Ö’ =_ô¤ x¿+^è~° Qõ∞i~z# HÁxfl ÇÍHߺÅ∞ K«¥_«~_ç:
''<® „Ǩ[ÅÖ’ hܡµ^°Ì #∞~_«∞ XHí c^°ÇÍxH˜ ™⁄=Ú‡ JÇ≤ÊzÛ# ܡµ_«Å =_ôH¤ K
˜ ∞« Û ÇÍx
=Öˇ ÇÍxܡµ_«Å „Ǩ=iÎ~K«H∂í _«^∞° † ÇÍxHí_« =_ô¤ fã¨∞HÁ#Hí∂_«^∞° .—— (xO°=æ ∞ Hß~_«=Ú-22:25)
''JÇ≤ÊzÛ =_ô¤ ѨÙK«∞ÛHÁ#∞@Ü«µ∞, ÖÏÉè=í Ú KÕÇ@
¨ ∞ì @Ü«µ∞ =Ú#flQõ∞ Ǩ#∞Å∞ KÕܵ« ∞ÇÍ_«∞
„|`Œ∞Hí∞<®? „|`Œ∞Hí_∞« . D ¿ÇÏÜ«µ HßO°º=ÚÅ∞ KÕÃã#∞ Qõ#Qõ P=â◊º=ÚQõ ÇÍxH˜ =∞O°} tHí∆
qkè~K«=Öˇ#∞.—— (ܡµÃÇÏ*˯Å∞- 18:13)
„H≥ã· =Ψ =∞`Œã~¨ 㨯O°Ö
Î ’¡ J„QõQ}
õ ∞º_≥#· =∂iì<ü Å¥^äO° ∑ =_ôx¤ Qõ∞i~z O®ã≤# q+¨Ü∂« xfl
HßO°Öò =∂O∑¯û WÖÏ ¿ÑO˘¯<®fl_«∞: ''=_ô¤ XHí ÃÑ^°Ì O®Híã∆ .≤ Wk ã¨Ofi° <®â◊#~ KÕã∞¨ ~Î k. =∞#~ ^ÀÇ≤_ô
Qå~„_«#∞, ǨÏ~`ŒH∞í Å#∞, ^˘~QõÅ#∞ K«~ѨÙ`Í=Ú Hí^®! =∞i D =_ô¤ fã¨∞Hí∞<Ë ÇÍix U~
K≥Ü∂« ºe? ÇÍix "Õ>Ï_ç `ŒÅHßÜ«µÅ∞ #iH˜"Ü
Õ ∂« e.—— (HߺÇ≤@Öò 2= ÉèÏQõ~-¿Ñ.652)
=_ô¤ x¿+^è~° Qõ∞i~z ɡa· ÖòÖ’ W~`Œ ã¨Ê+¨"ì ∞≥ #ÿ P^ÕâÍÅ∞ L#flǨÊ>˜H© <Ë>˜ „H≥ã· =Ψ ÙÅ∞, Jk
ã¨ÅǨ =∂„`Œ"∞Õ #x, P[˝ Hß^°x K≥|∞`Œ∞<®flO°∞.
=∞#∞㨇$uÖ’ Hí∂_Í =_ô¤ x¿+kè~K«|_ç~k. =∞#∞=Ù =_ô¤ rq`Œ~ PǨ^Å
° ~^°∞ rqHíQå
K≥|∞`Œ¥ „ÉÏǨχ}∞Å∞, Hí„∆ uÜ«µ∞Å∞ =∂„`Œ~ PǨ^Å
° ~^°∞ Ãã·`~Œ =_ôH¤ z
˜ Û r=#~ KÕܵ« O®^°x
J<®fl_«∞. (IV- 220)
=∞O˘Hí KÀ@ ''x뮪ÇϨ O°∞+÷ H≤ í ™®º#fl~—— (=_ô¤ Çͺáåi J#fl~ =∞Å~`À ã¨=∂#~) Jx
¿ÑO˘¯<®fl_«∞. Jܵ`Ë P `ŒO∞° ÇÍ`Œ ^èO° ‡° âÍ„ã¨HÎ ßO°∞Å∞ "≥â· ∞◊ ºÅ H’ã¨~ =_ô¤ =$uÎx ^èO° ‡° ã¨=∞‡`Œ~
KÕâÍO°∞. ÃÑ·Qå PO°º ^èO° ‡° HßO°∞Å∞ Z=O≥=i =^°Ì Z~`ˇ~`Œ =_ô¤ fã¨∞H’ÇÍÖ’ Hí∂_Í xO°Ü
‚ µ~KÍO°∞.
D<®_«∞ „áåp# =∞`ŒqÅ∞=Åhfl O®`ŒÅHí∞ =∂„`Œ"∞Õ Ç¨iq∞`Œ=∞~Ú áÈÜ«∂ܵ. W™®¡~
g@xfl>˜H© aè#fl~Qå O®`ŒÅHí∞, KÕ`Å
Œ Hí∞ á⁄~`Œ#ÖËx "≥Y· ix Qõi›ã¨∞~Î k. ''P^Õâ~◊ J~k# `ŒO®fi`Œ
=∞m§ Z=O≥<· ® áåǨHßO®ºxH˜ áåÅÊ_ç`Ë ÇÍO°∞ #O°H~í áåÅ=Ù`ÍO°x—— f„=~Qå ÃÇÏK«Ûi™ÈÎ~k.
55. O°∞}^®`ŒH∞í O°∞}„Qõã∞¨ Å
Î ÃÑ· Z~`Œ #=∞‡Hí~ L#flǨÊ>˜H© =Ú~^°∞*Ï„Qõ`ÎŒ H’ã¨~ ^°™®ÎgA
O®Üµ~K«∞H’=_«~ KÍÖÏ =∞~zk. ^°™®ÎgAÖ’ ™®Hí∞∆ efl Hí∂_Í ÃÑ@∞ìH’ÇÍe. nx=Å¡ LÉèÜ
í µ« ∞Å
=∞^è°º ã¨~|~^è®Å∞ ã¨=º~Qå L~>Ïܵ. ^°™®ÎgA O®Üµ~K«∞H’Hí∞~_Í JÇ≤ÊzÛ #ǨC_«∞
qkè=âÍ`Œ∞Î O°∞}„Qõã∞¨ _Î ∞« JǨC K≥e~¡ K«H∞í ~_Í ZQõ"¿Õ ãÎ O°∞}^®`ŒH∞í [iy# D #ë®ìxH˜ ^Õ=Ù_«∞
Hí∂_Í ÉÏ^躰 `Œ fã¨∞H’_«∞. D ã¨~^°Oƒ° ~ù Qå ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) WÖÏ J<®flO°∞:

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(2. |Y~å)

77

<®ºÜ«µ~Qå, x+¨ÊHíá∆ å`Œ~Qå „"åÜ«∂e. ^Õ=Ù_«∞ `Œ#Hí∞ <ËiÊ#q^è~° Qå „"åÜ«∂e. J`Œ#∞
^°™®ÎgA „"åÜ«µ_ÍxH˜ xO®Híi~K«H∂í _«^∞° . ÉÏ^躰 `Œ ÃÑ·#|_ç# =ºH˜Î (O°∞}„Qõã∞¨ _Î ∞« )
=∂„`Œ"Õ∞ P q+¨Ü«µ~ K≥Ç≤Ê „"åܵ~KÍe. J`Œ#∞ `Œ# x[„ǨÉèí∞=ܵ# ^Õ=ÙxH˜
ÉèÜ
í µ« Ǩ_∞« `Œ¥ xs‚`Œ =º=ǨO°~Ö’ ZÖÏ~>˜ `«yOæ Ѩ٠KÕܵ« Hí∞~_Í „"åܵ~KÍe.
XHí"Õà◊ JǨC fã¨∞Hí∞<Ë =ºH˜Î |∞kú=∂~^°º~ HíÅÇÍ_À, |ÅÇ‘Ï#∞_À Jܵ
#@¡Üµ`Ë ÖË^® K≥ÇÊ≤ „"åܵ~KÕ â◊HΘ ÖËxÇÍ_≥`· Ë J`Œx ã¨~O°HH∆í ∞í _«∞ K≥ÇÊ≤ <®ºÜ«µ~Qå
„"åܵ~KÍe. (D =º=ǨO°~ Qõ∞i~z) g∞Ö’ W^°OÌ ∞° ѨÙO°∞+¨∞efl ™®Hí∞∆ Å∞Qå ÃÑ@∞ì
H’~_ç. ѨÙO°∞+¨∞Å∞ W^°OÌ ∞° Åaè~K«Háí È`Ë XHí ѨÙO°∞+¨∞_«∞, W^°OÌ ∞° ¢ã‘Å
Πܵ<® KÍÅ∞.
ÇÍiÖ’ XHí¢ã‘Î =∞O°z áÈ`Ë O≥~_À¢ã‘Î Jܵ<® Qõ∞O°∞K
Î ãÕ ∞¨ ~Î k. ™®Hí∞∆ Å∞ g∞Hí∞ P"≥∂^°
ܡ∂Qõº"≥∞#ÿ ÇÍO°∞Qå L~_Íe. ™®Híº∆ ~H’ã¨~ Ç≤ez#ǨC_«∞ ™®Hí∞∆ Å∞ xO®Híi~K«H∂í _«^∞° .
QÆ_»∞=Ù x~°‚~ÚOK«|_ç# O°∞}=º=ǨO°~ z#fl^≥·<®ÃÑ^°Ì^≥·<® ^°™®ÎgAQå
~åÜ«µ_«~Ö’ J„â◊^°ú KÕÜ«µHí~_ç. Wk ^Õ=Ùx ^°$+≤ìÖ’ Z~`À <®ºÜ«µ"≥∞ÿ# Ǩ^°úu.
™®Híq∆ ∞=fi_ÍxH˜ Hí∂_Í KÍÖÏ =∞~zǨ^uú° . ^®x=Å¡ g∞O°∞ ZÖÏ~>˜ J#∞=∂<®ÅHí∞
Ö’#Ü˵º `Í=Ù~_«^∞° .
áÈ`Ë g∞O°∞ ǨO㰠ʨ O°~ ZǨÊ>˜HÇí C¨ _«∞ JHí¯_çHHí ¯í _« [O°∞ѨÙHí∞<Ë „Híܵ« q„HíÜ∂« Å
q+¨Ü«µ~Ö’ ^°™®ÎgA „ÇÍã¨∞H’HíáÈܵ<® ǨO®fiÖË^°∞. g∞O°∞ ǨO°ã¨ÊO°~ ÇͺáåO°
XǨÊ~^®Å∞ Hí∞^°∞O°∞ÛHí∞<Ë@ǨC_«∞ ™®Híº∆ ~ ÃÑ@∞ìH’~_ç. ^°™®ÎgA „ÇÍ¿ã =ºH˜HÎ Q˜ åx,
™®Hí∆∞Å∞Qå L~_Ë ÇÍiH˜Qåx #+¨ì~ ÇÍ>˜Å¡~å^°∞. JÖÏ~>˜ #+¨ì~ U^≥·<® [iy`Ë
g∞Hík áåǨHßO°º~Qå Ǩi}q∞ã¨∞~Î k. ^Õ=ÙxH˜ ÉèÜ
í µ« Ǩ_∞« `Œ¥ =∞ã¨Å∞H’~_ç. K«¥_«~_ç,
PÜ«µ# g∞Hí∞ ZÖÏ~>˜ =∞~z q+¨Ü∂« Å∞ <ËO∞° Ê`Œ∞<®fl_À! ^Õ=Ù_«∞ ã¨=∞ã¨Î q+¨Ü∂« Å∞
Ziy#ÇÍ_«∞. (282)
''=¸_«∞ q^è®Å =ºHí∞Å
Î ∞ ^Õ=Ù_çfl "≥ÚO°ÃÑ@∞ìH∞í ~>ÏO°∞. Hßx ^Õ=Ù_«∞ ÇÍi "≥ÚO°efl PÅ
H˜~K«_∞« . XHí_∞« , ÉèÏO°º jÅ~ÖËx ¢ã‘Î Jx `ˇeã≤#ǨÊ>˜H© P"≥∞Hí∞ q_ÍHí∞e=fix =ºH˜.Î O≥~_ÀÇÍ_«∞,
(`Œ# Jnè#~Ö’ L#fl) J<®^è° ÉÏÅ∞_«∞ Ü«µ∞HíÎ =Ü«µã¨∞ûHí∞ KÕO∞° H’Hí =Ú~^Õ J`Œx Pã≤xÎ
J`ŒxH˜ JǨÊy~z# =ºH˜.Î =¸_ÀÇÍ_«∞, Z=iH≥<· ® JÇ≤ÊzÛ ^®xH˜ ™®Hí∞∆ efl ÃÑ@∞ìH’x =ºH˜.Î ——
Z~`À J=ã¨O=° ∞ܵ`Ë `ŒÇʨ JǨC KÕܵ« _Íxfl ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) W+¨Çì _¨ ÇË ÍO°∞ Hß^°∞. XHí
=ºH˜Î ^èO° ‡° ã¨~™®÷Ç<¨ ® =∂O°~æ Ö’ J=∞O°Quõ (+¨Ç¨ ^°`)ü á⁄~k#ǨÊ>˜H© KÕã#≤ JǨC fO°ÛHíáÈ`Ë
=∂„`Œ~ ^Õ=Ù_«∞ J`Œ_flç Híq∆ ∞~K«_x« `ˇÅ∞™ÈÎ~k.
''^≥=· =∂O°~æ Ö’ „áå}®ÅiÊ~z# =ºH˜Î áåáåÅhfl Híq∆ ∞~K«|_«`Íܵ, XHí¯ JǨC `ŒÇʨ ——
Px ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) `ˇeáåO°∞. (=Úã≤~¡ )
PÜ«µ# XHí™®i ''^Õ"å! <Ë#∞ áåǨ~, O°∞}~ (ÉÏi) #∞~_ç h â◊O}
° ∞ H’O°∞`Œ∞<®fl——#x
J<®flO°∞. JǨC_«∞ XHí J#∞K«O∞° _«∞ ''^≥=· „Ǩ=HßÎ! g∞O°∞ `ŒOK° ∞« Qå O°∞}~ #∞~_ç â◊O}
° ∞ H’O°∞`Œ∞<®fl
OÕq∞>©?—— Jx J_çQå_«∞. ^®xH˜ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) ã¨=∂^è®#q∞㨥Π''=∞x+≤ JǨCÅ áåÖˇ#· ǨC_«∞
=∂>Ï¡_`ç Ë J|^°=ú ∂_«∞`Í_«∞† ÇÍQåÌ#~ KÕ¿ãÎ ^®xfl xÅɡ@∞ìH’ÖË_∞« —— J<®flO°∞. (|∞MÏi)

78

(2. |Y~å)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

g∞O°∞ „ǨÜ∂« }®=ã¨Ö
÷ ’ L#flǨC_«∞ ^°™®ÎgA „"å¿ãÇÍO°∞ Åaè~K«Háí È`Ë U^≥<· ®
=ã¨∞Î=Ù `ÍHí@∞ìÃÑ>˜ì JǨC fã¨∞H’~_ç.56JÇ≤ÊKÕÛÇÍ_«∞ JǨC fã¨∞Hí∞<Ë =ºH˜Îx
x*Ïܵf ǨO∞° _«x ÉèÏq~z `ÍHí@∞ì ÖËH∞í ~_Í<Ë JǨC W¿ãÎ O°∞}„QõÇÏ‘ `Œ x*ÏܵfQå
^®xfl (Qõ_∞« =Ù fO°Qå<Ë) O°∞}^®`ŒH∞í uiy K≥e~¡ KÍe. J`Œ#∞ `Œ# x[„ǨÉ∞íè =ܵ#
^Õ=ÙxH˜ ÉèíÜ«µÇ¨_Íe. ™®H∆ߺxfl ^®K«Hí∂_«^°∞. ™®Hõ∆ºO ^®KÕÇÍ_ç P~`ŒO°º~ áåǨ
Ǩ~H˜Å~`À x~_çáÈ`Œ∞~k. g∞O°∞ KÕ¿ã^°~`Í ^Õ=Ù_«∞ Qõ=∞x㨥<Î Ë L~>Ï_«∞. (283)
Éè¥í =∂ºHßâÍÅÖ’ L#fl ã¨=∞ã¨~Î ^Õ=Ùx^Õ. g∞O°∞ g∞ǨÏ$^°Ü∂« Ö’¡ L#fl ^•xfl
|Ç≤ÏO°`æ ~Œ KÕã<≤ ®, ^®z<® Z>˜ì Ǩiã≤u÷ Ö’#¥ ^®xfl Qõ∞i~z ^Õ=Ù_«∞ g∞#∞~_ç ÖˇH¯í
fã¨∞Hí∞~>Ï_«∞. P`ŒO®fi`Œ PÜ«µ# `Í#∞ `ŒÅz# q^è~° Qå HÁ~^°ix Híq∆ ∞™®Î_∞« . =∞i
HÁ~^°ix tH˜™∆ ®Î_∞« . ^Õ=Ù_«∞ „ǨuǨh KÕܵ« QõÅ ã¨=∞O°∞_÷ ∞« , ã¨Ofi° â◊H=Θ ∞~`Œ∞_«∞. (284)
^≥=· „Ǩ=HíÎ `Œ# „ǨÉ∞íè =Ù #∞~_ç `Œ#ÃÑ· J=`Œi~z# k=º„Qõ~^ä®xfl qâ◊fiã≤~KÍ_«∞.
JÖÏQÕ qâÍfiã¨∞Å∞ Hí∂_Í. ÇÍO°~`Í ^Õ=Ù_çfl, PÜ«µ# ^°¥`ŒÅ#∞, PÜ«µ# „Qõ~^ä®Å#∞,
PÜ«µ# „Ǩ=HíÅ
Î #∞ qâ◊fiã≤ã∞¨ <Î ®flO°∞. ÇÍiÖÏ J~>ÏO°∞:
''Çı∞=Ú PÜ«µ# „Ǩ=HíÎÅÖ’ Z=ih ÉèË^°ÉèÏ=~`À K«¥_«=Ú. (=∂ ^°$+≤ìÖ’
J~^°O¥° ã¨`ºŒ =~`Œ∞Öˇ#· „Ǩ=HíÖ
Î .Ë 57 "Õ∞=Ú (^≥Ç· Í[˝) q<®fl=Ú. ^®xfl áå>˜ã∞¨ <Î ®fl=Ú.
„ǨÉèí¥! =∂Hí∞ Hí∆=∂aèHí∆ „Ǩ™®k~K«∞. (z=iH˜) Çı∞=Ú h ã¨xflkèHı uiy O®=Åã≤#
ÇÍà◊§=Ú.—— (285)
^Õ=Ù_«∞ U =∞x+≤ÃÑ· Hí∂_Í J`Œx â◊H˜ÎH˜ q∞~z# ÉèÏO°~ "ÕÜ«µ_«∞. „Ǩu=ºH˜Î
ã¨~áåk~KÕ ã¨∞Hí$`ŒÇÅ
¨¶ ~ P =ºH˜HÎ ı Åaèã∞¨ ~Î k. J`Œx ^°∞뮯O°º ǨOº° =™®#~ Hí∂_Í
J`Œ<Ë K«qK«¥_«=Åã≤ L~@∞~k.
(qâÍfiã¨∞ÖÏO®! WÖÏ „áåi÷~K«~_ç:) ''„ǨÉèí¥! "Õ∞=Ú =∞O°z U^≥·<® á⁄O°áå@∞
KÕã=≤ Ù~>Ë ^®xfl Ǩ@Hì ∞í . =∂Hí∞ ѨÓO°fi~ Qõ`„Œ Ǩ[ÅÃÑ· "≥∂Ç≤# ÉèÏO°~ =∂ÃÑ· "≥∂ǨH∞í .
„Ǩɥíè ! "Õ∞=Ú Ç‹ØÜ«µÖËx ÉèÏO°~ =∂g∞^° "Õܵ« Hí∞. =∂Ǩ@¡ =∞$^°∞=ÙQå „Ç¨=iÎ~K«∞.
=∂ á⁄O° áå@∞¡ Ǩ>~ì˜ K«∞H’Hí∞. =∞=∞‡efl Híq∆ ∞~K«∞, HíxHíi~K«∞. h"Õ =∂™®fiq∞q,
ã¨~O°HH∆í ∞í _çq. JqâÍfiã¨∞ÅHí∞ =ºuOÕH~í Qå =∂Hí∞ ã¨Ç¨ Ü«µ~ K≥ܵº.—— (286) ✪
56. =_ô¤ ZÖÏ~>˜ Ǩiã≤u÷ Ö’<ˇ<· ® x+≤^"ú° ∞Õ (ǨÏO®~). z=iH˜ `ÍHí@∞ìQå ÃÑ>˜#ì =ã¨∞=Î Ù
^®fiO® „ǨÜ∂ˇ [#~ á⁄~^°_~« Hí∂_Í x+≤^"ú° ∞Õ . L^®Ç¨ÏO°}Hí∞- Z=O≥<· ® WÅ∞¡ `ÍHí@∞ì ÃÑ>˜ì JǨC
fã¨∞Hí∞~>Ë O°∞}^®`Œ P W~>˜H˜ =KÕÛ J^≥Ì ÃÑ·Hßxfl u~>Ë =_ô¤ u#fl>ı¡ J=Ù`Œ∞~k. Jܵ`Ë `ÍHí@∞ì
=ã¨∞=Î Ù H’ã¨~ YO°∞ÛÃÑ@ì=Åã≤# J=ã¨O=° Ú#flǨC_«∞ JÖÏ~>˜ =º=ǨO®ÅHí∞ D +¨O`° ∞Œ #∞~_ç
q∞#Ǩܵ~Ѩ٠L~k. L^®/Hí∞- Z=O≥<· ® QÕ^#≥ ∞ `ÍHí@∞ì ÃÑ_ËÎ O°∞}^®`Œ P QÕ^#≥ ∞ "Õ∞Ǩ_ÍxH˜,
áÈ+≤~K«_ÍxH˜ _«|∞ƒ YO°∞ÛKÕܵ« =Åã≤ =ã¨∞~Î k Qõ#Hí J`Œ#∞ ^®x áåÅ#∞ ÇÍ_«∞H’=K«∞Û.

57. q=O®ÅHí∞ 2:4, 2:136, 3:83–84 㨥Hí∞Å
Î ∞ K«¥_«~_ç.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(3. PeW¢=∂<£)

79

3. W„=∂<ü Hí∞@∞~|~ (PeW¢=∂<£)
J=`ŒO}° : =∞n<®

㨥Hí∞ÎÅ∞: 200

D J^论ܫ∂xfl ''Pe W„=∂<ü—— (W„=∂<ü Hí∞@∞~|~) J~>ÏO°∞. W~^°∞Ö’
<®Å∞Qõ∞ „Ǩã¨~QåÅ∞<®flܵ. 1-32 㨥Hí∞ÎÅ∞ QõÅ "≥Ú^°>˜ „Ǩã¨~Qõ~ |ǨïâÍ |„^ü
Ü«µ∞^°ú~ `ŒO®fi`Œ ã¨g∞Ǩ HßÅ~Ö’<Ë J=`Œi~z~k. 33-63 㨥Hí∞ÎÅ∞ QõÅ O≥~_«=
„Ǩã¨~Qõ~ Ç≤Ï„râ◊Hí~ 9= U@, #„*Ï<ü „Ǩuxkè =O°æ~ =∞n<® =zÛ# ã¨~^°O°ƒù~Ö’
J=`Œi~z~k. 64-120 㨥Hí∞ÎÅ∞QõÅ =¸_«= „Ǩã¨~Qõ~ "≥Ú^°>˜„Ǩã¨~Qõ~ "≥Å∞=_ç#
HÁ<®flà◊§ˆH J=`Œi~z#@∞¡ QÀK«i™ÈÎ~k. 120 #∞~z z=i 㨥H˜Î =O°Hí∞QõÅ <®Åæ=
„Ǩã¨~Qõ~ LǨï^ü Ü«µ∞^°ú~ `ŒO°∞ÇÍ`Œ J=`Œi~z~k.
^≥·=„Ǩ=HíÎ (ã¨Å¡~) `Œ# ã¨Ç¨ÏK«O°∞Å`À =∞H߯#∞~_ç =∞n<® =Åã¨=zÛ# `ŒO®fi`Œ
=∞n<® =Úã≤¡~Å =∞^è°º Pi÷Hí ã¨=∞`Œ∞Å#~ ÖËHí∞~_ÍáÈܵ~k. =ÚǨlO∑ =Úã≤¡~
ÅHí∞, J<®ûO∑ =Úã≤¡~ÅHí∞ =∞^è°º ™È^°O°ã¨~|~^è®efl UO°ÊO°z nxfl HÁ~`Œ"Õ∞O°Hí∞
JkèQõq∞~z#ǨÊ>˜H© W™®¡~ =ºuOÕHíâ◊Hí∞ÎÅ HßO°ºHíÖÏáåÅ∞ =Úã≤¡~ÅHí∞ ÃÑ^°Ì `ŒÅ
<˘Ç≤ÊQå Ǩi}q∞~KÍܵ. ^≥·=„Ǩ=HíÎ (ã¨) =∞n<® O®Qå<Ë ^®x Ǩiã¨O° „áå~`ÍÖ’¡x
Ü«µ¥^° `ˇQõÅ`À ¿ãflǨÏXǨÊ~^°~ KÕã¨∞Hí∞<®flO°∞. Hßx |„^£ Ü«µ∞^°ú~Ö’ =∞H߯
JqâÍfiã¨∞Å∞ F_çáÈܵ# `ŒO®fi`Œ P Ü«µ¥^°`Qˇ Å
õ ∞ ¿ãflǨÏXѨÊ~^®xfl Q“O°q~K«H∞í ~_Í
=Úã≤¡~ÅHí∞ =ºuOÕHí~Qå O°HíO°HßÅ Hí∞„@Å∞ Ǩ#fl_«~ „áåO°~aè~KÍO°∞.
=ÚYº~Qå |hMˇ#· ∞MÏ `ˇQõ D q+¨Üµ« ~Ö’ ǨÏ^°∞gÌ ∞i áÈܵ~k. P `ˇQÇõ Íà◊∞§
^≥·=„Ǩ=HíÎ (ã¨Å¡~)#∞ ǨÏ`Œ=∂O°Û_ÍxHí∂¯_Í Hí∞„@Ǩ<®flO°∞. ^®~`À ^≥·=„Ǩ=HíÎ (ã¨Å¡~)
P `ˇQõÃÑ· ^®_çKÕã≤ ^®xfl J}z"ÕâÍO°∞. z=iH˜ ÇÍO°∞ ã¨~kè KÕã¨∞HÁx ^®x „ǨHßO°~
=∞n<® =^°eÃÑ>˜ì áÈÜ«∂O°∞. Jܵ`Ë |h#rO∑ J<Ë =∞O’ Ü«µ¥^°`Qˇ õ =∞H߯ |Ǩï
^≥·ÇÍO®^è°Hí∞Å`À KÕ`Œ∞Å∞ HíeÇ≤ =Úã≤¡~Å`À KÕã¨∞Hí∞#fl "≥∞ÿ„f XǨÊ~^®xfl LÅ¡~Ѷ≤∞~K«
_ÍxH˜ áåÅÊ_ç~k. ÇÍix =Úã≤¡~ÅHí∞ =ºuOÕHí~Qå Lã≤Q˘eÊ~k. ^®~`À LǨï^ü
Ü«µ∞^°~ú [iy~k. D Ü«µ∞^°~ú Ö’ Ü«µ¥^°∞ÖËQåHí, HíÇ@
¨ qâÍfiã¨∞Å∞ Hí∂_Í =Úã≤~¡ ÅHí∞
=ºuOÕHí~Qå ^°∞+¨ìǨ<®flQåÅ∞ Ǩ<®flO°∞. =∞O’Ç‹·Ñ¨Ù HÁ~^°O°∞ =Úã≤¡~ÅÖ’x HÁxfl |Å
Ç‘Ï#`ŒÅ =Å¡ LǨï^ü Ü«µ∞^°ú~Ö’ "≥Ú^°@ W™®¡~=ºuOÕHí â◊Hí∞ÎÅÇ‹·Ñ¨Ù q[Ü«µ~
"≥Úyæ~k. WÖÏ~>˜ Ǩiã≤÷uÖ’ D J^论ܫµ~ (㨥O®) J=`Œi~z~k.

HíO∞° }®=∞Ü«µ∞_«∞, Hí$áå™®QõO∞° _«Üµ# ^Õ=Ùx ¿ÑO°∞`À „áåO°~Éè~í
JeѶ-π ÖÏÇò√ -g∞Çò√. JÖÏ¡ÇÏπ (=∂„`Œ"∞Õ Jã¨Ö#·ˇ PO®^躰 ^≥=· ~). PÜ«µ# `ŒÇʨ
=∞O’^Õ=Ù_«∞ ÖË_∞« . PÜ«µ# ã¨r=Ù_«∞, âÍtfi`Œ∞_«∞, ã¨HÅ
í ã¨$+≤Hì ˜ P^è®O°É¥íè `Œ∞_«∞. (1,2)
PÜ«µ<Ë hÃÑ· ã¨`ŒºÑ¨Ói`ŒÇ‹∞·# D „Qõ~^ä®xfl J=`Œi~Ǩ*ËâÍ_«∞. Wk Qõ`Œ
„Qõ~^ä®Å#∞ ^è$° gHíi™ÈÎ~k. nxH˜ ѨÓO°fi~ =∂#ÇÍoH˜ ã¨<®‡O°~æ K«¥¿Ñ~^°∞Hí∞ =zÛ#
`“O®`ü, Wh˚Öò „Qõ~^ä®Å#∞ Hí∂_Í PÜ«µ<Ë J=`Œi~Ǩ*âË Í_«∞. P `ŒO∞° ÇÍ`Œ PÜ«µ#
(ã¨`ͺã¨`ͺÅ#∞ "ÕO∞° Kıã≤ K«¥¿Ñ D w@∞O®Üµ (Ѷ٨ O®ö<)ü x J=`Œi~Ǩ*âË Í_«∞. Hí#∞Hí
^Õ=Ù_«∞ Ǩ~Ç≤# 㨥Hí∞ÎÅ∞ qâ◊fiã≤~KÕ~^°∞Hí∞ xO®Híi~KÕÇÍiH˜ J`Œº~`Œ Híiî#tHí∆

80

(3. PeW¢=∂<£)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

`ŒÇʨ ^°∞. ^Õ=Ù_«∞ JáåO° â◊HãΘ ~¨ Ǩ#∞fl_«∞, ^°∞+¨ÊO°º=™®#~ K«qK«¥¿ÑÇÍ_«¥#∞. Éè¥í =∂º
HßâÍÖ’¡x U=ã¨∞Î=Ó ^Õ=ÙxH˜ Hß#O®Hí∞~_Í =∞O°∞Qõ∞QåÖË^°∞. PÜ«µ<Ë (¢ã‘ÎÅ)QõO®ƒùÖ’¡
g∞ O°¥Ñ¨ÙOÕYefl `Í#∞ `ŒÅz# q^è~° Qå O°¥á⁄~k~KÕÇÍ_«∞. JáåO° â◊HãΘ ~¨ Ǩ#∞fl_«∞,
J^°∞ƒù`Œ q"ÕK<« ®Ç¨O∞° _≥#· P ™®fiq∞ `ŒÇʨ (g∞Hí∞) =∞O’ PO®^è∞° º_«∞ ÖË_∞« . (3–6)
(„Ǩ=HßÎ!) PÜ«µ<Ë h (ǨÏ$^°Üµ« ǶÅ
¨ Hí~)ÃÑ· D „Qõ~^ä®xfl J=`Œi~Ǩ *Ëã#≤ ÇÍ_«∞.
W~^°∞Ö’ O≥~_«∞O°Hߊ㨥Hí∞Å
Î ∞<®flܵ. XHí>,˜ (U=∂„`Œ~ ã¨~kQåúxH˜ P™®¯O°~ ÖËx)
ã¨Ê+¨"ì ∞≥ #ÿ 㨥Hí∞Å
Î ∞. Wq „Qõ~^ä®xH˜ =∂`Œ$HíÅ∞ =~>˜q. (J~>Ë „Qõ~^ä° ™®O®~âÍÅ∞).
O≥~_«∞, Jã¨Ê+¨ì"≥∞ÿ#q. =„Hí|∞kúHíÅÇÍO°∞ HíÅǨÅ∞ ã¨$+≤ì~KÕ L^ÕÌâ◊º~`À ZšǨC_«¥
Jã¨Ê+¨ì"≥∞ÿ# 㨥Hí∞ÎÅ "≥~>Ë Ç¨_«`ÍO°∞. ÇÍ>˜H˜ ÖËxáÈx JO®÷Å∞ Páåk~K«_ÍxH˜
„Ǩܵ« ufl™®ÎO∞° . x*ÏxH˜ ÇÍ>˜ Jã¨Å∞ ÉèÏ=~ ^Õ=ÙxH˜ `ŒÇʨ =∞O≥=iH© `ˇeÜ«µ^°∞. nxH˜
aè#fl~Qå q+¨Üµ« Ǩi*Ï˝#~Ö’ ã≤`÷ „Œ ǨAÖ
˝ #·ˇ ÇÍO°∞ ''"Õ∞=Ú g>˜x #=Ú‡`Œ∞<®fl=Ú.
W=hfl =∂ „ǨÉ∞íè =Ù #∞~_ç =zÛ#"Õ—— Jx J~>ÏO°∞. x*ÏxH˜ U q+¨Üµ« ~ ^®fiO®<≥<· ®
|∞kú=∞~`Œ∞ÖË Qõ∞}áåOî~° <ËO∞° ÛHí∞~>ÏO°∞. (7)
(ÇÍiÖÏ "Õ_«∞Hí∞~>ÏO°∞:) ''„ǨÉèí¥! h=Ù =∂Hí∞ (XHí™®i) ã¨<®‡O°æ~ K«¥Ç≤#
`ŒO∞° ÇÍ`Œ uiy =∂ ǨÏ$^°Ü∂« efl =„Hí=∂O°~æ "≥Ñ· Ù¨ áÈx=fiHí∞. h ã¨xflkè #∞~_ç =∂Hí∞
HßO°∞}º~ „Ǩ™®k~K«∞. h"Õ Q˘Ç¨Ê (HßO°∞}º) „Ǩ^®`Œ=Ù. „ǨÉèí¥! XHí O’A h=Ù
=∂#=ÙÅ~^°sfl ã¨=∂"Õâ◊ ǨOK
° #« ∞<®fl=Ù. PO’A `ŒÇʨ Hí∞~_Í =ã¨∞~Î k. ^Õ=Ù_«∞ `Œ#
ÇÍQåÌ<®xfl Z#fl>˜H© g∞O°_∞« .—— (8,9)
ã¨`ͺxfl uO°ã¯¨ i~KÕÇÍiH˜ (PO’A) ^Õ=Ùx ã¨=∞Hí~∆ Ö’ ÇÍi ã¨~`Í#~, ã≤i
ã¨~Ǩ^°Å∞ Z~`Œ=∂„`Œ~ LǨܡ∂QõǨ_«=Ù. ÇÍO°∞ #O°HßyflH˜ ã¨q∞^è°Öܵ áÈ`ÍO°∞.
ǶO≤ ÒhÜ«µ∞ÅHí∞, ÇÍiH˜ ѨÓO°fi~ Qõ`Œ ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞ÅHí∞ ZÖÏ~>˜ Qõu Ǩ>~ì˜ ^À giH˜
Hí∂_Í J^Õ Qõu Ǩ_«∞Î~k. ÇÍO°∞ =∂ 㨥Hí∞ÎÅ#∞, 㨥K«#Å#∞ uO°ã¨¯i~KÍO°∞.
`Œ`ŒÊùe`Œ~Qå ^Õ=Ù_«∞ ÇÍix ÇÍi JHí$`ͺŠHßO°}~Qå Ǩ@∞ìHí∞<®fl_«∞. ^Õ=Ù_«∞
J`Œº~`Œ Híi#î ~Qå tH˜~∆ KÕÇÍ_«∞. (10-11)
(=ÚǨÏ=∞‡^ü!) ÇÍiH˜ÖÏ K≥ÃÑÊܵº: ''g∞O°∞ `ŒfiO°Ö’<Ë Ç¨O®nè#∞Åܵ (Ǩâ∞◊ =ÙÅ
Hí<®fl xHí$+¨~ì Qå) #O°H~í "≥Ñ· Ù¨ `ÀÅ|_«`ÍO°∞. #O°H~í Ju K≥_¤« xÇÍã¨ãÅ
֬ ~. (12)
ǨO㰠ʨ O°~ `ŒÅǨ_#ç O≥~_«∞ =O®æÅÖ’ Qõ∞}áåOî~° Qõi¿Ñ zǨflÅ∞ g∞Hí∞ Wk=O°Hı
(|„^ü Ü«µ∞^°~ú Ö’) QÀK«i~KÍܵ. J~^°∞Ö’ XHí=O°~æ ^≥=· =∂O°~æ Ö’ áÈO®_ËÇÍik.
O≥~_À=O°æ~ ã¨`ŒºuO°™®¯O°∞Åk. K«¥¿ãÇÍO°∞ `Œ=∞ Hõàϧ~å P ^°$âͺxfl K«¥âÍO°∞.1
1. |„^ü Ü«µ∞^°~ú Ö’ â◊„`Œ∞ Ãã·xHí∞Å∞ "Õܵ=∞~k L~>Ë, =Úã≤~¡ ܡ∂^è∞° Å∞ 313 =∞~k
=∂„`Œ"∞Õ L<®flO°∞. â◊„`Œ∞ Ãã·xHí∞Å~^°iH© ã¨iǨ_« ÇÍǨÏ<®Å∞ L<®flܵ. =Úã≤~¡ ܡ∂^è∞° ÅHí∞
O≥~_«∞ Qõ∞¢~åÅ∞, _≥|ƒùܵ X~>ˇÅ∞ =∂„`Œ"∞Õ L<®flܵ. XHÁ¯Hí¯ X~>ˇÃÑ· =ÚQõ∞Oæ ∞° , #Å∞æO∞°
K˘Ç¨C# Hí∂O˘Ûx „ǨÜ∂« }~ KÕܵ« =Åã≤ =zÛ~k. JǨÊ>˜H© HÁ~^°O∞° Hße#_«Hí ™®y~K«=Åã≤
=zÛ~k. â◊„`Œ∞=ÙÅ∞ Ys^≥#· tO°„™®Î}®Å∞, Ü«µ∞^°Hú =í KÍÅ∞ ^èi° ~z L~>Ë, =Úã≤~¡ ܡ∂^è∞° ÅHí∞

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(3. PeW¢=∂<£)

81

JǨC_«∞ JqâÍfiã¨∞Å =O°æ~ qâÍfiã¨∞Å =O®æxH˜ O≥>˜ì~Ѩ٠ã¨~YºÖ’ L~^°x ÇÍO°∞
„QõÇ≤Ï~KÍO°∞. ^Õ=Ù_«∞ `Í#∞ `ŒÅK«∞Hí∞#flÇÍix `Œ# ã¨Ç¨Ü«µ ã¨Ç¨ÏHßO®Å ^®fiO®
|Ö’¿Ñ`Œ~ KÕ™®Î_∞« . Híà∞◊ §#flÇÍiH˜ D ã¨~Ѷ∞¨ @#Ö’ Q˘Ç¨Ê Qõ∞}áåOî~° L~k. (13)
¢ã‘Å
Î ∞, ã¨~`Í#~, "≥~_ç |~Qå~°O O®â◊∞Å∞, "Õ∞Å∞*Ïu Qõ∞„O®Å∞, Ǩâ∞◊ ã¨~Ǩ^,°
¿ã^°ºÉèí¥=ÚÅ∞ (=ÔQ·~å) "åº"≥∂ǨÏ=ã¨∞Î=ÙÅ∞ =∂#=ÙÅHí∞ =∞<ÀǨÏO°"≥∞ÿ#qQå
KÕܵ« |_ͤܵ Hßx W^°~`Í WǨÏÖ’Hí~Ö’ =¸<®flà◊§ =ÚK«Û@Qå W=fi|_ç# r=#
™®=∞„y =∂„`Œ"∞Õ . „âı+"ª¨ ∞≥ #ÿ (âÍâ◊fi`Œ) xÇÍã¨~ ^Õ=Ùx ^°QOæõ Õ Åaèã∞¨ ~Î k. (14)
ÇÍiH˜ÖÏ K≥ǨC: ''g>˜Hí~>Ë Z~`À „âı+¨ª"≥∞ÿ# =ã¨∞Î=ÙÖËq∞>’ g∞Hí∞ K≥ǨÊ<®?
ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î ∞HíÅÇÍi H’ã¨~ (K«Å>
¡ )˜ ÃãÅÜ˵O°∞Å∞ „Ǩ=Ç≤Ï~KÕ ã¨fiO°=æ <®Å∞ ã≤^~ú° Qå
L<®flܵ. JHí¯_Ë ÇÍO°∞ âÍâ◊fi`Œ rq`Œ~ Qõ_∞« ѨÙ`ÍO°∞. ÃÑ·QÍ ÇÍiHíH¯í _« D_«∞-*’_«∞,
`À_«∞-h_«Qå Ǩq„`ŒãǨ Ϩ K«O∞° Å∞2 Hí∂_Í L~>ÏO°∞. Jxfl>˜H<í ®fl q∞~z ^Õ=Ùx „Ǩã#¨ fl`Í
ÉèÏQõº~ „áåǨ=Î ∞=Ù`Œ∞~k. ^Õ=Ù_«∞ `Œ# ^®ã¨∞Å "≥Y· ix F Hí~@ Qõ=∞xã¨∞<Î ®fl_«∞. (15)
ÇÍO°∞ Dq^è°~Qå "Õ_«∞Hí∞~>ÏO°∞: ''„ǨÉèí¥! "Õ∞=Ú (x#∞fl, h „Ǩ=HíÎ#∞)
qâ◊fiã≤~KÍ~. =∂ `ŒÇ¨CÅ∞ =∞xfl~K«∞. =∞=∞‡efl #O°Hßyfl #∞~_ç O°H˜∆~K«∞.—— gO°∞
ã¨ÇϨ #jÅ∞O°∞, ã≤O÷ z
° `Œ∞Å
Î ∞, ã¨`ºŒ =∞~`Œ∞Å∞, O°∞A=O°#Î ∞Å∞, q#„=ÚÅ∞, ^®#jÅ∞O°∞,
O®„u z=i Ѷ∞¨ _çܵ« Ö’¡ ^Õ=Ù_çfl Hí=∆ ∂aèH∆í "Õ_∞« Hí∞<ËÇÍO°∞. (16-17)
`Í#∞ `ŒÇʨ =∞O’ PO®^躰 hÜ«µ∞_«∞ ÖË_x« ã¨fiÜ«µ~Qå ^Õ=Ù_Ë ™®Híº∆ q∞ã¨∞<Î ®fl_«∞.
ã¨Ofi° â◊H=Θ ∞~`Œ∞_«∞, =∞Ǩq"ÕH˜ Jܵ# PÜ«µ# `ŒÇʨ =∞O’^Õ=Ù_«∞ ÖË_x« ^≥=· ^°¥`ŒÅ∞,
hu=∞~`Œ∞Öˇ#· *Ï˝#ã¨~Ǩ#∞flÅ∞ Hí∂_Í ™®Híº∆ q∞ã¨∞<Î ®flO°∞. (18)
^Õ=Ùx ^°QOæõ ° (P"≥∂k`Œ) ^èO° ‡° ~ W™®¡~ =∂„`Œ"∞Õ .3 Hßx „Qõ~^ä„° Ǩ[Å∞ `Œ=∞Hí∞
*Ï˝#ã¨~Ǩ^° Åaè~z#ǨÊ>˜H©, ǨO°ã¨ÊO°~ qÉèË^®ÅÖ’ Ǩ_ç =∞~Hí∞`Œ#~`À WÖÏ~>˜
KÍbKÍÅx PÜ«µ∞^è®Å`À O°} O°~Qõ~Ö’H˜ kQõ=Åã≤ =zÛ~k. â◊„`Œ∞ Ãã·xHí∞Å∞ Hí~_«Å∞ uiy#
|ÖÏ_è«∞ºÅ∞ HßQå, =Úã≤¡~ ܡ∂^è°∞Å∞ ^®i„^°º~ =Å¡ #Hí#HíÖÏ_Ë Hí_«∞ѨÙÅ`À, |Hí¯zH˜¯#
â◊sO®Å`À L<®flO°∞. â◊„`Œ∞ Ãã·xHí∞Å∞ `Œ=∞ Ãã·xHíã~¨ Yº#∞, PÜ«µ∞^è° â◊HxΘ K«¥ã¨∞HÁx q„O°gQõ∞`Œ¥,
Ǩ˙~Híi㨥Î, DÅÅ∞ "Õ㨥Î, ™®O® ¿ãq㨥Î, Ǩ_«`Œ∞Å KÕ`Œ áå@Å∞ áå_ç~K«∞Hí∞~@¥,
„ǨfHßO°~`À L_çHᘠÈ`Œ¥ O°~Qõ~Ö’H˜ kQåO°∞. =Úã≤~¡ ܡ∂^è∞° Å∞ ^èO° ‡° ã¨~™®÷Ç<¨ ® ÅHíº∆ ~`À, ^Õ=Ùx
g∞^° ÉèÏO°~ Çıã≤, PÜ«µxfl J#∞Hí∆}~ 㨇i㨥Î, „áåO°÷#Å∞ KÕ㨥Î, LǨÇÍ™®Å∞ áå>˜ã¨¥Î
Ü«µ∞^°Çú ∞‹ ^· ®#~Ö’H˜ J_«∞Qõ∞ÃÑ>ÏìO∞° . nxfl|>˜ì D O≥~_«∞ ǨHß∆ ÅÖ’ U ǨH~∆í ã¨<®‡O°~æ Ö’ L~^À†
<®ºÜ«µ~, ^èO° ‡° ~ Z=i ǨHß∆ # L<®flܡ∂ JO°~÷ KÕã∞¨ H’=K«∞Û.
2. O≥~_«= J^论ܫµ~Ö’ 25= 㨥H˜HÎ ˜ K≥~k# áå^° 㨥zHí K«¥_«~_ç.
3. ^Õ=Ù_«∞ XHí¯_Ë Jܵ#ǨC_«∞ =∂#=ÙÅ WǨÏǨO° ™®Ç¶Ö
¨ ϺŠH’ã¨~ PÜ«µ# K«¥¿Ñ
r=# ^èO° ‡° ~ Hí∂_Í XHí¯>Ë JܵL~_Íe. J~`ËQåx HÁ~^°iH˜ XHí ^èO° ‡° ~, =∞iHÁ~^°iH˜ ^®xH˜
qO°∞^°~ú Qå L~_Ë q+¨Ü∂« Å`À Hí∂_ç# =∞O˘Hí ^èO° ‡° ~ xOÕtÌ ~K«_∞« . ǨO㰠ʨ O° qO°∞^°ú q+¨Ü∂« Å`À
Hí∂_ç# qaè#fl =∂O®æÅ#∞ xOÕtÌ ~K«_~« J<Ëk =∂#= W~y`Œ *Ï˝<®xH˜ Hí∂_Í qO°∞^°"ú ∞Õ .

82

(3. PeW¢=∂<£)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

^èO° ®‡xfl Hß^°x qaè#fl=∂O®æÅ∞ J=Å~a~KÍO°∞. ^≥=· 㨥Hí∞Å
Î #∞ uO°ã¯¨ i~z#ÇÍix
^Õ=Ù_«∞ `ŒfiO°Ö’<Ë xÅnã≤ ÖˇH¯í fã¨∞Hí∞~>Ï_«∞. (19)
(=ÚǨÏ=∞‡^ü!) gO°∞Qõ#Hí h`À ÇÍ^°#Hí∞ ky`Ë ''<Ë#∞, <® J#∞K«O∞° Å∞ ^Õ=ÙxH˜
q^èÜ
Õ µ« ∞Öˇ· áÈÜ«∂=Ú.—— Jx ã¨Ê+¨~ì Qå K≥ÇC¨ . „Qõ~^ä„° Ǩ[Å#∞, xO°HO∆í ®ã¨∞ºÅ#∞ ''=∞i
g∞O°∞ Hí∂_Í W™®¡~ ã‘fiHíi~z (^Õ=ÙxH˜) q^èÜ
Õ µ« ∞֡ᷠÈ`ÍO®?—— JxJ_«∞Qõ∞. gO°∞ Qõ#Hí
W™®¡~ ã‘fiHíi¿ãÎ `ŒÇ¨ÊHí∞~_Í ã¨<®‡O°æ~ á⁄~^°∞`ÍO°∞. (D=∂@) J~wHíi~K«HíáÈ`Ë
(áÈh), ^≥=· ã¨~^Õâ~◊ J~^°*Ü
Ë µ« _«"∞Õ hǨx. ^Õ=Ù_«∞ „Ǩ[Å (K«Oº° Å)#∞ (F Hí~@)
Qõ=∞x㨥<Î L
Ë <®fl_«∞. PÜ«µ<Ë `Œ#^®ã¨∞Å `Œ^∞° Ǩi =º=ǨO°~ K«¥ã¨∞Hí∞~>Ï_«∞. (20)
HÁ~^°O∞° ^Õ=Ùx P[˝efl kèH¯í i~K«_"« ∞Õ QåHí, PÜ«µ# „Ǩ=HíÅ
Î #∞, hu <®ºÜ«∂efl
Qõ∞i~z =∂>Ï¡_ÇË Íix Hí∂_Í J<®ºÜ«µ~Qå K«~ѨÙ`Œ∞<®flO°∞. JÖÏ~>˜ ^°∞O®‡O°∞Å
æ Hí∞
ÉÏ^è®HíO"° ∞≥ #ÿ #O°Htí Hí∆ L~^°x â◊∞ÉèÇí ÍO°Î qxÊ~K«∞! ÇÍOÕ „ǨÇ~¨ K«~Ö’, ǨOÖ
° ’Hí~Ö’
HíO‡° Åhfl =ºO°Ñ÷ ~¨ K
° ∞« Hí∞#fl =¸O°∞Å
ö ∞. ÇÍiH˜Hí Z=O°¥ ã¨Ç¨ Ü«µ Ǩ_Ö
« OË ∞° . (21-22)
„Qõ~^ä° (*Ï˝#)~Ö’ HÁ~`Œ ÉèÏQõ~ W=fi|_ç#ÇÍix K«¥_«∞. ÇÍi=∞^躰 UO°Ê_ç#
qÇÍ^®Å#∞ Ǩi+¨¯i~KÕ~^°∞Hí∞ ^≥=· „Qõ~^ä~° (Y∞O∑P<ü) "≥Ñ· Ù¨ Ç≤Å∞ã¨∞~Î >Ë, ÇÍiÖ’ XHí
=O°~æ uO°™®¯O°ÉÏè =~`À ZÖÏ =ÚY~ uǨCHí∞~@∞~^À K«¥_«∞† nxH߯O°}~ ÇÍO°∞,
#O°Hßyfl `Œ=∞#∞ XHí>˜ O≥~_«∞ O’AÅ∞ `ŒÇʨ `ÍHí<<·ˇ ® `ÍHí^x° ÉèÏq~K«_"« ∞Õ . ^èO° ‡° ~
q+¨Ü«µ~Ö’ ÇÍO°∞ HíeÊ~K«∞Hí∞#fl =¸_è«#=∞‡HßÖË ÇÍix WÖÏ "≥∂™®xH˜ Qõ∞i
KÕã¨∞Î<®flܵ. `ŒÇ¨Êxã¨iQå =zÛfOÕ („Ǩà◊Ü«µ) k<®# ÇÍix ã¨=∂"Õâ◊ ǨO°z#ǨC_«∞
ÇÍi Qõu U=∞=Ù`Œ∞~^À! P O’A „Ǩu =∞x+≤H© J`Œx ã¨~áå^°#Hí∞ `Œy# „ǨuǶÅ
¨ "Õ∞
Åaèã∞¨ ~Î k. Z=iH© ZÖÏ~>˜ J<®ºÜ«µ~ [O°Q^õ ∞° . (23-25)
(qâÍfiã¨∞ÖÏO®!) WÖÏ „áåi÷~K«~_ç: ''^ÕÇÍ! (qâ◊fi) ™®„=∂*ϺkèÇf¨ ! h=Ù `ŒÅK«∞
Hí∞#fl ÇÍiH˜ O®*Ϻxfl „Ǩ™®k™®Î=Ù: `ŒÅK«∞Hí∞#fl ÇÍi #∞~_ç O®*Ϻxfl T_«
ɡO∞° Hí∞`Í=Ù. JÖψQ h=Ù H’i# q^è~° Qå HÁ~^°iH˜ Q“O°=„Ǩu+¨Å
ª ∞ J#∞„QõÇÏ≤ ™®Î=Ù†
=∞iHÁ~^°ix ǨO®Éèí=~ áåÖË˚™®Î=Ù. Jxfl q^è®Å "Õ∞à◊∞§ h KÕuÖ’<Ë L<®flܵ.
xã¨û~^ÕÇϨ ~Qå h=Ù „Ǩu Ǩh KÕܵ« QõÅ ã¨=∞O°∞_÷ =« Ù, ã¨Ofi° â◊H=Θ ∞~`Œ∞_«=Ù. h"Õ O®„ux
ǨQ>
õ Ö
˜ ’H˜, ǨQ>
õ x˜ O®„uÖ’H˜ „Ѩ"âÕ Ã◊ Ñ_«∞`Œ∞<®fl=Ù. JÖÏQÕ h=Ù xs˚= =∞~Ú#^®#∞fl~_ç
ã¨r==∞~Ú#^®xfl, ã¨r==∞~Ú# ^®#∞fl~_ç xs˚==∞~Ú#^®xfl "≥eH˜f™®Î=Ù. h"Õ
`ŒÅ∞K«∞Hí∞#fl ÇÍiH˜ W`ÀkèH~í Qå Láåkèx™®Î=Ù. (26-27)
^Õ=Ù_«∞ =∂#ÇÍoH˜ „Ǩu Ü«µ∞Qõ~Ö’#¥ xO°Ü
‚ µ~z# O°∞A=∂O°~æ ''W™®¡~—— =∂„`Œ"∞Õ . Qõ`Œ
^≥=· „Ǩ=HíÅ
Î ∞ É’kè~z# ^èO° ‡° ~ Hí∂_Í W™®¡~ ^èO° ‡° "Õ∞. n<Ëfl ã¨<®‡O°~æ , âÍ~u=∂O°~æ , ^≥=· q^èÜ
Õ µ« `Í
=∂O°~æ J#~>ÏO°∞. O≥~_«∞ a~^°∞=Ùefl Híe¿Ñ ã¨Oà° O◊ YÕ XHí¯ OÕY =∂„`Œ"∞Õ J=Ù`Œ∞~k. JÖÏQÕ
^®ã¨∞_«∞ ^≥Ç· Íxfl KÕO∞° H’=_ÍxH˜ L~_Õ Ju ^°Qiæõ ^®i, O°∞A=∂O°~æ Hí∂_Í XHí¯>Ë. q∞ye#
OÕYÅhfl =„HíOY
Õ Å∞, q∞ye# =∂O®æÅhfl JǨ=∂O®æÅ∞ J=Ù`Íܵ. ÇÍ>˜x J#∞ã¨i~KÕ ÇÍO°∞
ǨOÖ
° ’Hí~Ö’ ÃѶ∞ÏO°~Qå #+¨áì È`ÍO°∞. (3:85 㨥H˜Î K«¥_«~_ç.)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(3. PeW¢=∂<£)

83

qâÍfiã¨∞ÖÏO®! g∞O°∞ `À>˜qâÍfiã¨∞efl Hß^°x (W™®¡~Hí∞ |^°qú O’^è∞° Öˇ#· ) JqâÍfiã¨∞
Å`À ¿ãflǨÏ~ KÕܵ« Hí~_ç. JÖÏ KÕ¿ãÇÍi`À ^Õ=ÙxH˜ ZÖÏ~>˜ ã¨~|~^è~° L~_«^∞° .
Jܵ`Ë Ç≤Ï~™®"Õk~è ѨÙÅ #∞~_ç `ŒÇÊ≤ ~K«∞H’=_ÍxH˜ ÃÑ·H˜ JÖÏ~>˜ Ç‹Y· i J=Å~a¿ãÎ
J~^°∞Ö’ `ŒÇC¨ ÖË^∞° . ^Õ=Ù_«∞ q∞=∞‡efl `Œ##∞ Qõ∞i~z ÉèÜ
í µ« ÃÑ_«∞<Î ®fl_«∞. z=iH˜
g∞O°~`Í PÜ«µ# ã¨xflkèHı =∞O°e áÈ=Åã≤=Ù~k. (28)
(„Ǩ=HßÎ! ÇÍi`À) WÖÏ J#∞: ''g∞O°∞ U q+¨Üµ« "≥∞<ÿ ® ã¨OÕ g∞ J~`ŒO~° QåÖ’¡
^®K«∞Hí∞<®fl, ÖËHí |Ü«µ>˜H˜ Ç‹e|∞zÛ<® ^Õ=Ù_«∞ ^®xfl `ŒÇʨ Hí∞~_Í `ˇÅ∞ã¨∞Hí∞~>Ï_«∞.
Éè¥í =∂ºHßâÍÖ’¡x ã¨=∞ã¨~Î Uk ZHí¯_«∞~^À J~`Í PÜ«µ#Hí∞ `ˇÅ∞ã¨∞. PÜ«µ# ã¨HÅ
í
q+¨Ü∂« ÅÃÑ· JkèHßO°~ Híey# JáåO° â◊HãΘ ~¨ Ǩ#∞fl_«∞. (29)
„Ǩu =∞x+‘ `Í#∞ KÕã¨∞Hí∞#fl áåǨѨÙ}®ºÅ (Ƕ¨e`ÍÅ)#∞ „Ǩ`ŒºHí∆~Qå `Œ#
=Ú~^°∞ K«¥ã¨∞Hí∞<Ë O’A ''`Œ#Hí∂, D áåáåxH© =∞^è°º P=∞_« ^°¥O°~ L~>Ë
ÉÏQõ∞~_«∞!—— Jx ÉèÏq™®Î_«∞. ^Õ=Ù_«∞ `Œ##∞ Qõ∞i~z q∞=∞‡efl ÉèíÜ«µÃÑ_«∞Î<®fl_«∞.
PÜ«µ# `Œ# ^®ã¨∞Å q+¨Üµ« ~Ö’ Jq∞`Œ ^°Ü∂« =∞Ü«µ∞_«∞. (30)
ÇÍiH˜ÖÏ K≥ÇC¨ : ''g∞O°∞ x[~Qå ^Õ=Ù_çfl Jaè=∂xã¨∞~Î >Ë ##∞fl J#∞ã¨i~K«~_ç†
^Õ=Ù_«∞ q∞=∞‡efl Jaè=∂x™®Î_∞« † g∞ áåáåÅ∞ Híq∆ ∞™®Î_∞« . ^Õ=Ù_«∞ Z~`À Híq∆ ∞~KÕ
ÇÍ_«∞, HíO∞° }˜~KÕÇÍ_«∞.—— K≥ÇC¨ : ''^Õ=Ùx P[˝efl, „Ǩ=HíÎ Ç≤Ï`Œ=Ùefl áå>˜~K«~_ç. g>˜x
uO°ã¯¨ i¿ãÎ Qõ∞O°∞~Î K«∞H’~_ç, ã¨`º« uO°™®¯O°∞efl ^Õ=Ù_«∞ Z#fl>˜H© „¿Ñq∞~K«_∞« .—— (31,32)
4
^Õ=Ù_«∞ Ü«∂=„`ŒÊǨ~K«~ #∞~_ç P^°~#∞, #¥ÇπÏ#∞, W„ÉÏÇ‘Ï~ Hí∞@∞~ÉÏxfl,
W„=∂<ü Hí∞@∞~ÉÏxfl (^≥=· ^Ò`Œº~ H’ã¨~) „Ǩ`ºË Hí~Qå Z#∞flHí∞<®fl_«∞. ÇÍiÖ’ HÁ~^°O∞°
HÁ~^°i ã¨~`Í#~. ^Õ=Ù_«∞ ã¨=∞ã¨~Î q<ËÇÍ_«∞, ã¨Ofi° ~ Ziy#ÇÍ_«∞. (33-34)
(D ã¨~Ѷ∞¨ @# Qõ∞O°∞KÎ ãÕ ∞¨ H’) W„=∂<ü (=~â◊ÑÙ¨ ) ¢ã‘Î ^Õ=Ù_çfl "Õ_∞« Hí∞~@¥ ''„Ǩɥíè !
<® QõOƒ° ~ù Ö’L#fl tâ◊∞=Ù#∞ hHí∞ J~H˜`~Œ KÕã∞¨ <Î ®fl#∞. „áåǨ~zHí =º=ǨO®ÅHí∞ D
tâ◊∞=Ù#∞ ^°¥O°~Qå L~K«∞`Í#∞. <®#∞~_ç nxfl ã‘fiHíi~K«∞. h"Õ (J~^°i "≥ÚO°Å∞)
PÅH˜~KÕÇÍ_«=Ù Jhfl Ziy#ÇÍ_«=Ù—— Jx J#flk. (35)
P"≥∞ P_«ÇÅ
≤ #¡ ∞ „Ǩãq¨ ~z# `ŒO®fi`Œ ''„Ǩɥíè ! (<Ë#∞ =∞Qõ Ç≤ÅÇ¡ Í_«#∞Hí∞~>Ë)
P_«Ç≤Å¡ ѨÙ>˜ì~^Õ!——J#flk. P"≥∞ Hí#fl^Õq∞>’ ^Õ=ÙxH˜ ÉÏQå`ˇÅ∞ã¨∞. =∞QõÇ≤Å¡ÇÍ_«∞
P_«ÇÅ
≤ ¡ =~>˜ÇÍ_«∞ HßÖË_∞« . ''<Ëh áåǨH∞í =∞O°º~ Jx ¿ÑO°∞ÃÑ>Ïì#∞. D"≥∞#∞, D"≥∞
ã¨~`Í<®xfl âÍǨ„Qõã∞¨ _Î #·≥ Ã+·`Í<ü ÉÏi# Ǩ_H« ∞í ~_Í h O°H}
∆í Ö’ Wã¨∞<Î ®fl#∞—— J#flk
P"≥∞. (36)
4. WHí¯_«∞fl~z O≥~_«= „Ǩã~¨ Qõ~ „áåO°~Éè=í ∞ܵ 63= 㨥H˜Î =O°H∞í ™®Qõ∞`Œ∞~k. W™®¡~
JOÕaÜ«∂ J~`Œ>Ï ÇͺÇ≤~KÕ ã¨¥K«#Å∞ HíxÊ~K«_~« `À #„*Ï<ü #∞~_ç 60 =∞~k „H≥ã· =Ψ =∞`Œ
<®Ü«µHí∞Å∞ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ )#∞ HíÅ∞ã¨∞H’=_ÍxH˜ =∞n<® =KÍÛO°∞. P ã¨~^°Oƒ° ~ù Ö’ ÇÍiH˜
Ç≤Ï`ŒÉ’^è° KÕܵ« _ÍxH˜ ^Õ=Ù_«∞ 33 #∞~_ç 60 =O°H∞í QõŠ㨥Hí∞Å
Î #∞ J=`Œi~Ǩ*âË Í_«∞.

84

(3. PeW¢=∂<£)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

P`Œ~åfi`Œ ^Õ=Ù_«∞ P ÉÏeHõ#∞ ã¨~`À+¨~Qå ã‘fiHíi~z, K«H¯í Qå ÃÑ~z áÈ+≤~
KÍ_«∞. (HÁ<®flà◊§Hí∞) [HíiÜ«∂º#∞ P"≥∞Hí∞ ã¨~O°HH∆í ∞í xQå xÜ«µq∞~KÍ_«∞. [HíiÜ«∂º
P"≥∞ „áåO°#÷ QõkÖ’H˜ „Ǩ"tÕ ~z#ǨC_«ÖÏ¡ JHí¯_« PǨO°Ç^¨ ®O®÷Å∞ „Ǩ`ºŒ Hí"∆ ∞≥ ÿ L~_Õq.
Jk K«¥ã≤ (FO’A) ''=∞O°º~! hH© PǨO°~ ZHí¯_«∞fl~z =™ÈÎ~k?——J#_çQå_«∞ J`Œ#∞
(Pâ◊ÛO°º~Qå K«∂ã¨∂)Î . ^®xHÍ"≥∞ ''^Õ=Ùx ^°QOæõ ∞° fl~z =™ÈÎ~k. PÜ«µ# `Í#∞ `ŒÅK«∞
Hí∞#flÇÍiH˜ W`ÀkèH~í Qå PǨO°~ „Ǩ™®k™®Î_∞« —— Jx ã¨=∂^è®# q∞zÛ~k. (37)
JǨC_«∞ [HíiÜ«∂º `Œ# „ǨÉ∞íè =Ù#∞ "Õ_∞« Hí∞~@¥ ''„Ǩɥíè ! h ã¨xflkè #∞~_ç <®Hí∞
L`Œ=Î ∞ ã¨~`Í#~ „Ǩ™®k~K«∞. h"Õ (<®) "≥ÚO®ÅH˜~KÕÇÍ_çq—— J<®fl_«∞. J`Œ#ÖÏ
„áåO°÷#QõkÖ’ xÅ|_ç „áåO°÷# KÕã¨∞Î~_«Qå<Ë ^≥·=^°¥`ŒÅ∞ =zÛ J`Œ_çfl Ç≤eKÍO°∞:
''[HíiÜ«∂º! ^Õ=Ù_«∞ hHí∞ Ü«µÇ¨º (ѨÙ_«`Í_«x) â◊∞ÉèÇí ÍO°Î `ˇeÜ«µ*Ëã∞¨ <Î ®fl_«∞. J`Œ#∞
^Õ=Ùx #∞~_ç "≥Å∞=_Ë XHí "å}˜ (D™® „Ǩ=HíÎ)x ^è°$=ǨO°∞™®Î_«∞. ÃÑ·Qå J`Œ#∞
<®Ü«µHí`fiŒ Ѩ٠ÅHí}
∆ ®Å`À ÉèÏã≤Å∞¡`¥Œ Z~`À x„QõÇϨ â◊HΘ HíÅÇÍ_≥· L~>Ï_«∞† ^≥=· „Ǩ=HíÎ
J=Ù`Í_«∞† ã¨[#˚ ∞ÅÖ’ ǨiQõ}~˜ K«|_«`Í_«∞—— Jx K≥áåÊO°∞ ÇÍO°∞. (38-39)
JǨC_«∞ [HíiÜ«∂º ''„Ǩɥíè ! <®Hí∞ Ç≤ÅÇ¡ Í_«∞ ZÖÏ Ñ¨Ù_ÍÎ_∞« ? <Ë#∞ =Úã¨eÇÍ}‚
Ü«∂º#∞. <®ÉèÏO°º K«¥¿ãÎ Q˘„_ÍÅ∞!!—— J<®fl_«∞. ^®xH˜ ''JÖÏQÕ Wk [O°∞Qõ∞`Œ∞~k.
^Õ=Ù_«∞ `Í#∞ `ŒÅz# Ǩx KÕã≤ fO°∞`Í_«∞—— Jx ã¨=∂^è®#~ =zÛ~k. (40)
''Jܵ`Ë „Ǩɥíè ! D q+¨Üµ« ~Ö’ <®ˆH^Œ~Ú<® 㨥K«# xO°Ü
‚ µ~K«∞—— J<®fl_«∞
[HíiÜ«∂º. ''h=Ù =¸_«∞ O’AÅ^®Hß Ãã·QÅ
õ `À `ŒÇʨ „Ǩ[Å`À =∂>Ï¡_Ö
« =Ë Ù. (P
=¸_«∞ O’AÅ∞) h=Ù h„ǨÉèí∞=Ù#∞ gÖˇ·#~`Œ ZHí∞¯=Qå 㨇i㨥ΠL~_«∞.
(=ÚYº~Qå) L^°Üµ« ~, ™®Ü«µ~„`Œ~ PÜ«µ# Ǩq„`Œ`#Œ ∞ HÁxÜ«∂_«∞`Œ¥ L~_«∞——Jx
(^Œ∂`«Å∞) K≥áêÊ~°∞. (41)
P `ŒO∞° ÇÍ`Œ ^≥=· ^°¥`ŒÅ∞ =∞O°º~`À ''=∞O°º~! ^Õ=Ù_«∞ x#∞fl (F =ÚYº"≥∞#ÿ
Ǩx H’ã¨~) Z#∞flHí∞<®fl_«∞. x#∞fl Ǩiâ◊∞^°Çú i¨ KÍ_«∞. Ü«∂=„`ŒÊǨ~K« =∞Ç≤Ïà◊ÅÖ’ hHí∞
J`ŒºkèHí „áå^è®#ºq∞zÛ `Œ# ¿ã= H’ã¨~ xÜ«µq∞~KÍ_«∞. Hí#∞Hí =∞O°º~! hqHí h
„ǨÉ∞íè =ÙHí∞ q^èÜ
Õ µ« ∞O®e=~Ú L~_«∞. PÜ«µ# ã¨xflkèÖ’ ™®ë®ì~QõÇ_¨ ∞« `Œ¥ L~_«∞.
"≥∂HíiÖËÇ¡ Íi`À áå@∞ h=Ó "≥∂Híie¡ ^论#~ KÕ㥨 =Î Ù~_«∞—— Jx J<®flO°∞. (42-43)
„Ǩ=HßÎ! W^°~`Í "Õ∞=Ú hHí∞ kÇͺq+¨¯$u (=Ç‘Ï) ^®fiO® J~^°*ãË ∞¨ #Î fl O°ÇϨ 㨺
ã¨=∂KåO°~. "Õ∞q∞ÖÏ `ˇeÜ«µ*Ëܵ« HíáÈ`Ë hHí∞ ÇÍã¨=Î ~ ZÖÏ `ˇÅ∞ã¨∞~Î k? =∞O°º~Hí∞
ã¨~O°HH∆í ∞í _çQå Z=O°∞ L~_ÍÅ<Ë q+¨Ü∂« xfl xO°Ü
‚ µ~KÕ~^°∞Hí∞ ^èO° ‡° HíOÅ
ΰ ∞ `Œ=∞`Œ=∞
HíÖÏÅ∞ qã¨i#ǨC_«∞, ÇÍi =∞^躰 qÇÍ^°~ K≥ÅOÕy#ǨC_«∞ h=Hí¯_« ÖË=Ù. (44)
^≥=· ^Œ∂`«Å∞ WÖÏ J<®flO°∞: ''=∞O°º~! ^Õ=Ù_«∞ hHí∞ `Œ# "≥Ñ· Ù¨ #∞~_ç XHí'ÇÍ}˜—H˜
ã¨~|~kè~z# â◊∞ÉèÇí ÍO°Î qxÊã¨∞<Î ®fl_«∞. J`Œx ¿ÑO°∞ =∞O°º~ Hí∞=∂O°∞_≥#· =∞ã‘ÇÏπ D™®.
J`Œ#∞ WǨÏÖ’Hí~Ö’#¥, ǨO°Ö’Hí~Ö’#¥ Q“O°=hÜ«µ∞_«=Ù`Í_«∞. ^≥·=™®xfl^è°º~
á⁄~k#ÇÍiÖ’ XHí_·≥ áÈ`Í_«∞. ÃÑ·Qå `ŒeX¡ _çÖ’ L#flǨC_«¥, P`ŒO®fi`Œ ÃÑiy ÃÑ^°ÇÌ Í_≥·

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(3. PeW¢=∂<£)

85

#ǨC_«¥ J`Œ#∞ „Ǩ[Å`À =∂>Ï¡_∞« `Í_«∞, ã¨`∞Œ ÊO°∞+¨∞_çQå =i÷Å∞¡`Í_«∞.—— (45-46)
=∞O°º~ D=∂@ qx (Hí~QåO°∞Ǩ_∞« `Œ¥) ''„Ǩɥíè ! <®Hí∞ Ç≤ÅÇ¡ Í_«∞ ZÖÏ Ñ¨Ù_ÍÎ_∞« ?
##∞fl U ѨÙO°∞+¨∞_»∂ `ÍHí<<·≥ ® `ÍHíÖ^Ë !Õ !—— J#flk. ''JÖÏQÕ Wk [iy fO°∞`Œ∞~k.
^Õ=Ù_«∞ `Í#∞ `ŒÅz# ^®xfl ã¨$+≤~ì K«QÅ
õ _«∞. PÜ«µ# XHí Ǩx KÕܵ« ^°ÅK«∞Hí∞#flǨC_«∞
'JܵáÈ— J~>Ë KÍÅ∞, PǨx [iyáÈ`Œ∞~k. ^Õ=Ù_«∞ J`ŒxH˜ „Qõ~^ä*° Ï˝<®xfl, q"ÕHßxfl,
`“O®`ü, Wh˚Öò „Qõ~^ä®Å *Ï˝<®xfl Hí∂_Í <ËO∞° Ê`Í_«∞—— J<®flO°∞ ^≥=· ^°¥`ŒÅ∞. (47-48)
^Õ=Ù_«∞ J`Œ_flç `Œ# „Ǩ=HíQÎ å xÜ«µq∞~z W„™®Ü∂Öò ã¨~`Œu „Ǩ[Å ^°QOæõ H° ∞í
Ǩ~Ç≤™®Î_«∞. (J`Œ#∞ ^≥·=„Ǩ=HíÎQå ÇÍi ^°QõæO°Hí∞ "≥o§ WÖÏ J~>Ï_«∞:) ''<Ë#∞ g∞
„ǨÉ∞íè =Ù #∞~_ç g∞H’ã¨~ HÁxfl 㨥K«#Å∞ `ˇKÍÛ#∞. WǨC_«∞ g∞ =Ú~^°∞ =∞>˜`ì À
ǨH∆˜ PHßO°~ QõÅ ÉÁ=∞‡ KÕã≤ J~^°∞Ö’ Qåe T^°∞`Í#∞. Jk ^≥"· å[˝`À ã¨r=ǨHQ∆˜ å
=∂O°∞`Œ∞~k. <Ë#∞ ^Õ=Ùx P[˝`À ѨÙ@∞ìQ∞Æ _çx¤ , ‰õΩ+¨µ~ª Àyx #Ü«∞O KÕ™êÎ#∞† =∞$`Œ∞efl
Hí∂_Í „|uH˜™®Î#∞. g∞O°∞ U"Õ∞q∞ u~>ÏO’, g∞ W~_«¡Ö’ U"Õ∞q∞ xÅ∞=KÕã≤
L~K«∞`ÍO’ J~`Í g∞Hí∞ `ˇeÜ«µ*Ë™®Î#∞. g∞O°∞ qâ◊fiã≤~KÕÇÍO≥`· Ë g>˜Ö’ g∞ H’ã¨~
Q˘Ç¨Ê x^°O≈° <®Å∞<®flܵ.—— (49)
''<®Hí∞ ѨÓO°fi~ =zÛ# `“O®`ü „Qõ~^ä®xfl ^è$° =ǨO∞° ã¨∞<Î ®fl#∞. Qõ`~Œ Ö’ g∞Hí∞ x¿+
kè~K«|_ç# HÁxfl =Ùã¨∞Î=Ùefl ^è°O°‡ã¨=∞‡`Œ~ KÕÜ«µ_ÍxHí∂¯_Í =KÍÛ#∞. <Ë#∞ g∞
^°QõæiH˜ g∞ „ǨÉèí∞=ÙHí∞ ã¨~|~kè~z# ã¨Ê+¨ì"≥∞ÿ# x^Œ~°≈<åÅ∞ fã¨∞HÁKÍÛ#∞. Hí#∞Hí
JÖÏ¡ÇÏπ Hí∞ ÉèÜ
í µ« Ǩ_~« _ç. ##∞fl J#∞ã¨i~K«~_ç. JÖÏ¡ÇÏπ <®Hí∂ „ǨÉ∞íè "Õ, g∞Hí∂ „ǨÉ∞íè "Õ.
Hõ#∞Hõ PÜ«µxfl =∂„`Œ"∞Õ PO®kè~K«~_ç. W^Õ (™®Ç¶Ö
¨ ϺxH˜) ã¨O#·≥ =∂O°~æ .—— (50-51)
D™® („Ǩ=Hí)Î ÇÍiÖ’ Jq^èÜ
Õ µ« `Œ, JqâÍfi™®Å ^èÀO°}˜ K«¥ã≤ ''^≥=· =∂O°~æ Ö’
<®Hí∞ `À_«∞Qå xÖËÛÇÍO°∞ Z=O≥<· ® L<®flO® g∞Ö’?—— Jx J_çQå_«∞. ^®xH˜ ǨÏÇÍsÅ∞
(t+¨∞ºÅ∞) WÖÏ J<®flO°∞: ''"Õ∞=Ú ^Õ=Ùx (=∂O°~æ Ö’ g∞Hí∞ `À_«∞Qå xeKÕ) ã¨Ç¨ Ü«µ
Hí∞Å~. "Õ∞=Ú ^Õ=Ù_çfl qâ◊fiã≤ã∞¨ <Î ®fl=Ú. PÜ«µ#Hí∞ q^èÜ
Õ µ« ∞Öܵ (=Úã≤=¡ ÚÅܵ)
áÈÜ«∂=Ú. nxH˜ g∞ˆ~ ™®H˜∆. „ǨÉèí¥! h=Ù J=`Œi~Ǩ*Ëã≤# ^®xfl (k=º„Qõ~^ä®xfl)
qâ◊fiã≤ã∞¨ <Î ®flO. h ã¨~^Õâ◊ ǨÏO°∞_çfl J#∞ã¨i~K«_ÍxHí∂¯_Í "Õ∞=Ú ã≤^~ú° Qå L<®flO.
=∂ ¿ÑO°∞¡ (ã¨`ºŒ )™®Hí∞∆ Å *Ïa`ÍÖ’ „ÇÍܵ.—— (52-53)
ã¨`ͺxfl uO°ã¯¨ i~z#ÇÍO°∞ (D™®#∞ K«~Ǩ_ÍxH˜) XHí Ü«µ∞H˜Î Ǩ<®flO°∞. ^Õ=Ù_«∞
=∞O’Ü«µ∞H˜Î Ǩ<®fl_«∞. ^Õ=Ù_«∞ J~^°iHí<®fl Q˘Ç¨Ê Ü«µ∞H˜Î ǨO∞° _«∞. (54)
JǨC_«∞ ^Õ=Ù_«∞ (D™®`À) WÖÏ J<®fl_«∞: ''D™®! <ËxǨC_«∞ x#∞fl <® ^°Qiæõ H˜
O°Ç≤Ê~K«∞Hí∞~>Ï#∞. <® "≥·Ñ¨Ù#Hí∞ Z`Œ∞ÎHí∞~>Ï#∞.5 x#∞fl kèHí¯i~z#ÇÍi (^°∞+¨ì
5. WHí¯_« =¸ÅÉèÏ+¨ JO°cÖ’ ''=Ú`Œ=Ç‘Ê—ù — J<Ë Ç¨^~° =zÛ~k. '`Œ=Ç‘Ê—ù J~>Ë ¿ãHí
i~K«_«~, "≥#H˜¯ fã¨∞H’=_«~, =㨥Å∞ KÕÜ«µ_«~ Jx âÍaÌHí JO®÷Å∞<®flܵ. D Ǩ^®xfl
LǨ=∂#~Qå fã¨∞HÁx JO°c, LO°¥Ì ÉèÏ+¨ÅÖ’ K«xáÈ=_«~ Jx Hí∂_Í ÇÍ_«`ÍO°∞. =∞#

86

(3. PeW¢=∂<£)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

Ǩiã¨O®Å) #∞~_ç (fã≤) x#∞fl áå=#~ KÕ™®Î#∞. x#∞fl uO°ã¯¨ i~z# ÇÍiÃÑ· x#∞fl
J#∞ã¨i~z# ÇÍiH˜ „ǨàÜ
◊ µ« ~ =O°H∞í PkèHºí `Œ x™®Î#∞. z=iH˜ g∞O°~`Í <® ^°Qiæõ Hı
uiy=™®ÎO∞° . JǨC_«∞ <Ë#∞ g∞=∞^躰 UO°Ê_ç# qÉè^ı ®Å#∞ Qõ∞i~z fO°∞Ê K≥|∞`Í#∞.
JqâÍfi㨠"≥·Yi J=Å~a~z# ã¨`ŒºuO°™®¯O°∞efl W@∞ „ǨǨ~K«~Ö’#¥, J@∞
ǨO°Ö’Hí~Ö’#¥ Híiî#~Qå tH˜∆™®Î#∞. WHí ÇÍO°∞ ZÖÏ~>˜ ã¨Ç¨Ü«∞O á⁄~^°ÖËO°∞.
`ˇÅ∞Qõ∞ <®@ Hí∂_Í Hí#∞fl=¸Ü«µ_«~ J<Ë Ç¨^®xfl LǨ=∂#~Qå fã¨∞HÁx K«xáÈ=_«~ J<Ë
JO°~÷ Ö’ ÇÍ_«`å=Ú. J~`ËQåx âÍaÌHí JO°~÷ Ö’ Hí#∞fl =¸Ü«µ_«~ J~>Ë K«xáÈ=_«~ Hß^°∞.
JÖÏQÕ =Ú`Œ=Ç‘Êù q+¨Üµ« ~Ö’ Hí∂_Í WHí¯_« ^®xfl âÍaÌHí ÉèÏ="Õ∞ fã¨∞H’=_«~ [iy~k. JO>Ë
D Ǩ^®xfl W~w¡+¨∞ Ǩ^°"≥∞ÿ# Recall J<Ë JO°÷~Ö’ „Ǩܡ∂y~K«_«~ [iy~^°#fl=∂@.
„Ǩ=ÚY Y∞O∑P<ü J#∞ÇÍ^°H∞í Å∞ D Ǩ^®xH˜ KÕã#≤ J#∞ÇÍ^®Å∞ Qõ=∞x~K«~_ç:
♦ ''D™®! <Ë#∞ x#∞fl ѨÓiÎQå fã¨∞Hí∞~>Ï#∞, x#∞fl <® "≥Ñ· Ù¨ #Hí∞ Z`Œ∞HÎ ∞í ~>Ï#∞.——
(JÖÏ¡=∂ Wɡfl HíãO‘ )∑
♦ ''D™®! xâ◊ÛÜ«µ~Qå <Ë#∞ x#∞fl fã¨∞Hí∞~>Ï#∞, <® "≥Ñ· Ù¨ #Hí∞ Z`Œ∞HÎ ∞í ~>Ï#∞.—— (=∞∫ÖÏ<®
ë®ÇπÏ O°ÇÜ
≤¶ µ« ∞nÌ<)ü
♦ ''D™®! <Ë#∞ x#∞fl fã¨∞Hí∞~>Ï#∞. <® "≥Ñ· Ù¨ #Hí∞ Z`Œ∞HÎ ∞í ~>Ï#∞.——(=∞∫ÖÏ<®J|∞ÌÖÇò Ϩ Mò)
♦ ''D™®! <Ë#∞ hHí∞ =∞O°}~ W™®Î#∞. („Ǩã∞¨ `Î ~Œ ) x#∞fl <® "≥Ñ· Ù¨ #Hí∞ Z`Œ∞HÎ ∞í ~>Ï#∞.——
(=∞∫ÖÏ<® J„+¨Ñπ¶ Je ^ä®#q)
♦ ''D™®! <Ë#∞ h HßÖÏxfl ѨÓiÎKâÕ Í#∞. x#∞fl <® "≥Ñ· Ù¨ #Hí∞ Z`Œ∞HÎ ∞í ~>Ï#∞.—— (=∞∫ÖÏ<®
J|∞Öò HíÖÏ~ P*Ï^ü)
♦ ''D™®! <Ë#∞ x#∞fl fã¨∞Hí∞~>Ï#∞. <® "≥Ñ· Ù¨ #Hí∞ Z`Œ∞HÎ ∞í ~>Ï#∞.—— (=∞∫ÖÏ<® =ÚǶÎ≤
=ÚǨÏ=∞‡^ü +¨Ç)≤¶
♦ ''D™®! <ËxǨC_«∞ x#∞fl "≥#H˜¯ fã¨∞Hí∞~>Ï#∞. x#∞fl <® "≥Ñ· Ù¨ #Hí∞ Z`Œ∞HÎ ∞í ~>Ï#∞.——
(=∞∫ÖÏ<® J|∞Öò PÖÏ =∞∫^°¥k)
♦ ''D™®! <Ë#∞ x#∞fl ™®finè#~ KÕã∞¨ Hí∞~>Ï#∞, <® "≥Ñ· Ù¨ #Hí∞ Z`Œ∞HÎ ∞í ~>Ï#∞.—— (=∞∫ÖÏ<®
Jg∞<ü JÇπÏã¨<ü W™®¡ÇÏ≤ )
♦ ''rã¨ã!π K«¥_«∞ <Ë#∞ x#∞fl ¿ãHíi™®Î#∞, <® "≥Ñ· Ù¨ #Hí∞ x#∞fl ÃÑ·HÔ `Œ∞HÎ ∞í ~>Ï#∞.——
(Ü«µ~.Ü«µ~. Ç≤MÏÎÖ)ò
♦ ''rã¨ã!π <Ë#∞ x#∞fl fã¨∞Hí∞~>Ï#∞, <® "≥Ñ· Ù¨ #Hí∞ x#∞fl Z`Œ∞HÎ ∞í ~>Ï#∞.—— (=∞∫ÖÏ<®
J|∞ÌÖÏ¡ Ü«µ¥ã¨∞Ѷπ Je)
D J#∞"å^°H∞í Ö’¡ =∞∫ÖÏ<® J„+¨Ñπ¶ Je ^ä®#q `ŒÇʨ U XHí¯O°¥ '`Œ=Ç‘Ê—ù J<Ë Ç¨^®xfl
=∞O°}~ Jx J#∞=k~K«Ö^Ë ∞° . J~Ú`Õ Jk W™®¡~ =∞∫eHí qâÍfi™®xH˜ =ºuˆ~HõO QÆ#Hõ PÜ«µ#
„ÉÏH≥>Ö
ò ’ '„Ǩã∞¨ `Î ~Œ — Jx O®âß~°∞. Dq^è~° Qå PÜ«µ# D™® (J֡Ƿ Ï≤ ) PHßâ◊~ #∞~_ç uiQ˘zÛ#
`ŒO®fi`Ë ã¨ÇϨ [=∞O°}~ á⁄~^°∞`ÍO°#fl ÉèÏÇÍxfl ã¨∞Êùi~Ǩ*âË ÍO°∞. "≥Ú`Œ~Î g∞^° J#∞ÇÍ^°H∞í Å~`Í
D™® (J֡Ƿ Ï≤ )x ^Õ=Ù_«∞ ã¨r=~Qå, ã¨âs◊ O°~Qå ÃÑ·H˜ Z`Œ∞HÎ ∞í <®fl_«#fl JO°~÷ Ö’<Ë J#∞=k~KÍO°x
ã¨Ê+¨=ì ∞=Ù`À~k. (q=O®ÅHí∞ 4:157,158 㨥Hí∞Å
Î ∞, ÇÍ>˜ áå^°ã¥¨ zHíÅ∞ K«¥_«~_ç.)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(3. PeW¢=∂<£)

87

qâ◊fiã≤~z ã¨`ͯO®ºÅ∞ KÕã#≤ ÇÍiH˜ ÇÍi„ǨuǶÅ
¨ ~ ѨÓiÎQå Åaèã∞¨ ~Î k. ^°∞O®‡O°∞eæ fl
^Õ=Ù_«∞ Z#fl>˜H© „¿Ñq∞~K«_∞« . (55-57)
"Õ∞=Ú g∞=Ú~^°∞ Ǩiãî ∞¨ #Î fl D 㨥Hí∞Å
Î Ö’ J<ËHí 㨥K«#Å∞, (Híà∞◊ § `ˇiÇ≤~KÕ)
„Ǩ™®Î=#Å¥ L<®flܵ. ^Õ=Ùx ^°$+≤ìÖ’ D™® [#‡ P^°~ [#fl ÖÏ~>˜^Õ. ^Õ=Ù_«∞
P^°Ç√ò #∞ =∞>˜`ì À ã¨$l~z 'JܵáÈ— Jx P^Õt~K«Qå<Ë J`Œ#∞ O°¥á⁄~k LxH˜Ö’H˜
=KÍÛ_«∞. (=ÚǨÏ=∞‡^£!) Wk h „ǨÉ∞íè =Ù "≥Ñ· Ù¨ #∞~_ç g∞Hí∞ `ˇeÜ«µ*Ëܵ« |_«∞`Œ∞#fl
ã¨`ºŒ ~. Hí#∞Hí h=Ù â◊~H˜~KÕÇÍiÖ’ KÕOH° ∞í . (58-60)
"åã¨Î=~ Qõ∞i~z# *Ï˝#~ h ^°QõæiH˜ =zÛ# `ŒO®fi`Œ Hí∂_Í h`À Z=O≥·<®
ÇÍ^°#Hí∞ ky`Ë ÇÍiH˜ÖÏ K≥ÇC¨ : ''O°~_ç („Ǩ=∂}~ KÕ^®Ì~), "Õ∞=Ú =∂ ÉèÏO®ºÇ≤Åe¡ fl
Ç≤Å∞™®Î~. g∞O°∞ Hí∂_Í g∞ ÉèÏO®ºÇ≤Åe¡ fl Ç≤Å∞K«∞H’~_ç. P `ŒO∞° ÇÍ`Œ =∞#=∞~^°O~°
HíÅã≤, Jã¨`ºŒ ~ ǨeHˆ ÇÍiÃÑ· ^Õ=Ùx JaèâÍǨ~ (P„QõÇϨ ~ qO°∞K«∞Hí∞) Ǩ_∞« QåHí Jx
„áåi÷^®Ì~.——6 (61)
W=hfl Ü«µ^®O°Q÷ å^èÅ
° ∞. JÖÏ¡ÇÏπ `ŒÇʨ =∞O’^Õ=Ù_«∞ ÖË_∞« . PÜ«µ# JáåO° â◊HΘ
ã¨~Ǩ#∞fl_«∞, Jq∞`Œ Ü«µ∞H˜ÇÎ O¨ ∞° _«∞. ÇÍO°∞ Qõ#Hí (D +¨O`° ∞Œ ÃÑ· „Ǩ=∂}~ KÕܵ« _ÍxH˜)
J~wHíi~K«Háí È`Ë (áÈh), huÖËxÇÍi ã¨~Qõu ^Õ=ÙxH˜ ÉÏQå `ˇÅ∞ã¨∞. (62-63)
"åiH˜ K≥ÇC¨ 7 : ''„Qõ~^䰄Ǩ[ÖÏO®! g∞Hí∂ =∂Hí∂ =∞^è°º L=∞‡_çQå L#fl XHí
=∞~z q+¨Ü∂« xfl J~wHíi^®Ì~ O°~_ç, =∞#~ JÖÏ¡ÇÏπ #∞ `ŒÇʨ =∞Ô~=ih PO®kè~K«
Hí∂_«^∞° . PÜ«µ#Hí∞ ™®>˜ HíeÊ~K«H∂í _«^∞° . =∞#Ö’ Z=O°¥ JÖÏ¡ÇÏπ #∞ `ŒÇʨ W`ŒO∞° efl
„ǨÉ∞íè =ÙQå, áÈ+¨H∞í _«∞Qå ã‘fiHíi~K«H∂í _«^∞° .—— nxflHí∂_Í ÇÍO°~wHíi~K«Háí È`Ë ''"Õ∞=Ú
=Úã≤~¡ Å~ (JÖÏ¡ÇÏπ Hí∞ q^èÜ
Õ µ« ∞Ö~). nxH˜ g∞OÕ ™®Hí∞∆ Å∞——Jx ÇÍiH˜ K≥ÇC¨ . (64)
„Qõ~^䰄Ǩ[ÖÏO®! g∞O°∞ W„ÉÏÇ‘Ï~ q+¨Ü«µ~Ö’ Z~^°∞Hí∞ ÇÍk™®ÎO°∞? `“O®`ü,
Wh˚Öò „Qõ~^ä®Å∞ PÜ«µ# "≥o§ `ŒO∞° ÇÍ`Ë J=`Œi~KÍܵ Hí^®! g∞Hß =∂„`Œ~ *Ï˝#~
ÖË^®? g∞Hí∞ `ˇeã≤# q+¨Ü∂« Å#∞ Qõ∞i~z Z@¥ g∞O°∞ ÇÍk㨥<Î Ë L<®flO°∞. WHí
U=∂„`Œ~ g∞Hí∞ `ˇeÜ«µx q+¨Ü∂« xfl Qõ∞i~z J#=ã¨O~° Qå Z~^°∞Hí∞ ÇÍk™®ÎO∞° ?
(ÇÍã¨=Î ~ Uq∞>’) ^Õ=ÙxH˜ =∂„`Œ"∞Õ `ˇÅ∞ã¨∞, g∞Hí∞ `ˇeÜ«µ^°∞. (65-66)
W„ÉÏÇ‘Ï~ Ü«µ¥^°∞_«¥ Hß^°∞, „H≥·ã¨Î=Ù_«¥ Hß^°∞. J`Œ#∞ J~^°sfl =^°e XHí¯
^Õ=ÙxH˜ =∂„`Œ"∞Õ J~H˜`"Œ ∞≥ áÿ Èܵ# O°∞A=O°#Î ∞_«∞. |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í _«∞ Hß^°∞.
W„ÉÏÇ‘Ï~ ã¨xflÇ≤Ï`Œ∞Å=∞x K≥ÇC¨ Hí∞<Ë Ç¨ÏHí∞¯ J`Œ_flç J#∞ã¨i~KÕÇÍiH˜ =∂„`Œ"∞Õ
6. #„*Ï<ü #∞~z =zÛ# „H≥ã· =Ψ „Ǩuxkè =O°~æ D ã¨ÇÍÅ∞#∞ Z^°∞O’¯ÖËHí áÈܵ~k.
ÇÍO°∞ `Œ=∞ ÉèÏO®ºÇ≤ÅÅ
¡ #∞ fã¨∞HÁx „Ǩ=∂}~ KÕܵ« _ÍxH˜ ÉèÜ
í µ« Ǩ_ͤO∞° . nxfl |>˜ì Ü«∂=`Œ∞Î
„H≥·ã¨Î= [Qõ`Œ∞ÎÖ’<Ë „Ǩã≤kúK≥~k# D =∞`Œ<®Ü«µHí∞ÅHí∞ `Œ=∞ =∞`Œ~ g∞^Õ #=∞‡Hí~ ÖË^°x
JO°|∞ƒÅ =Ú~^°∞ O°¥_èç JܵáÈܵ~k.
7. WHí¯_«∞fl~z Ü«µ¥^°∞Å#∞ L^ÕtÌ ~z J=`Œi~z# 㨥Hí∞Å
Î ∞ „áåO°~Éè=í ∞=Ù`Íܵ.

88

(3. PeW¢=∂<£)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

L~k. J~>Ë D„Ǩ=HíHÎ ∞í , (W`Œ_flç ) qâ◊fiã≤~z#ÇÍiH˜ =∂„`Œ"∞Õ W„ÉÏÇ‘Ï~`À ã¨~|~^è~°
L~_Ë Ç¨ÏHí∞¯~k. qâ◊fiã≤~z#ÇÍiˆH ^Õ=Ùx O°H}
∆í , ã¨Ç¨ Ü«µ~ Åaè™®Îܵ. (67-68)
(=Úã≤~¡ ÖÏO®!) „Qõ~^ä„° Ǩ[ÅÖ’ (J~>Ë Ü«µ¥^°∞Ö’¡) HÁ~^°O∞° q∞=∞‡efl O°∞A
=∂O°~æ #∞~_ç `ŒÇÊ≤ ~K«QÀO°∞`Œ∞<®flO°∞. x*ÏxH˜ ÇÍO°∞ `Œ=∞#∞ `Í=Ú `ŒÇʨ =∞O≥=ih
^®i `ŒÇÊ≤ ~K«ÖOË ∞° . Hßx P ã¨~Qõu ÇÍO°∞ „QõÇÏ≤ ~K«ÖHË áí È`Œ∞<®flO°∞. (69)
„Qõ~^䰄Ǩ[ÖÏO®! g∞O°∞ ^Õ=Ùx 㨥Hí∞ÎÅ∞, 㨥K«#Å#∞ ã¨fiÜ«µ~Qå Qõ∞iÎ~z
#ǨÊ>˜H© ÇÍ>˜x Z~^°∞Hí∞ xO®Híiã¨∞<Î ®flO°∞? „Qõ~^ä„° Ǩ[ÖÏO®! g∞O°∞ ã¨`ͺã¨`ͺÅ#∞
HíÅQåѨÙÅQõ~ KÕã≤ ã¨`ͺxfl Z~^°∞Hí∞ J#∞=∂<®ã¨Ê^°~ KÕã∞¨ <Î åflO°∞? ÇÍã¨=Î ~ `ˇeã≤
Hí∂_Í ã¨`ͺxfl Z~^°∞Hí∞ ^®K«∞`Œ∞<®flO°∞? (70-71)
„Qõ~^䰄Ǩ[ÅÖ’ H˘O^Œ~°∞ ǨO°ã¨ÊO°~ Hí∂_«|Å∞Hí∞¯~@¥ ''qâÍfiã¨∞ÅÃÑ· J=`Œ
i~z# ^®xfl g∞O°∞ L^°Üµ« ~ qâ◊fiã≤~z(#@∞¡ #>˜~z) ™®Ü«µ~„`ÍxHíÖÏ¡ uO°ã¯¨
i~K«~_ç. Dq^è°~Qå ÇÍix =∞#~ =∂O°æ„Éèí+¨∞ìÅÜ˵ºÖÏ KÕÜ«µQõÅ~—— Jx K≥ǨC
Hí∞~>ÏO°∞. (72)
J~`ËHß^°∞, ''=∞# =∞`Œã∞¨ e÷ fl `ŒÇʨ =∞O≥=ih =∞#~ #=∞‡Hí∂_«^∞° —— Jx Hí∂_Í
ÇÍO°∞ ǨO°ã¨ÊO°~ K≥ǨCHí∞~>ÏO°∞. (=ÚǨÏ=∞‡^ü!) ÇÍiH˜ K≥ǨC: ''=∂O°æ^°O°≈Hí`Œfi=∞~>Ë
Jã¨Å∞ ^Õ=Ùx =∂O°^æ O° ≈° Hí`fiŒ "Õ∞. JÜ«µ# K«¥¿Ñ^Õ O°∞A=∂O°~æ . Qõ`~Œ Ö’ g∞Hí∞ W=fi
|_ç# (`“O®`ü, Wh˚Ö)ò =~>˜^Õ (WǨC_«∞) W`ŒO∞° ÅHí∂¯_Í W=fi|_ç~^°~>Ë Jk ^Õ=Ùx
J#∞„QõÇϨ ~. g∞Hí∞ =ºuOÕH~í Qå g∞ „ǨÉ∞íè =Ù ã¨xflkèÖ’ ã¨=∞iÊ~K«_ÍxH˜ W`ŒO∞° ÅHí∞
|ÅÇ‹∞#· ™®Híº∆ ~ (Y∞O∑P<ü) Åaè~z~^°~>Ë Jn ^Õ=Ùx J#∞„QõÇϨ "Õ∞.——
D q+¨Ü«µ~ Hí∂_Í K≥ǨC: ''Ѷ¨∞#`Œ, Q“O°ÇÍÅ∞ ^Õ=Ùx KÕuÖ’<Ë L<®flܵ.
PÜ«µ# ÇÍ>˜x `Í#∞ `ŒÅz# ÇÍiH˜ J#∞„QõÇÏ≤ ™®Î_∞« . ^Õ=Ù_«∞ ã¨O’fiǨQ`õ ∞Œ _«∞, ã¨Ofi° ~
Ziy#ÇÍ_«∞. PÜ«µ# `Í#∞ H’i#ÇÍix `Œ# HßO°∞}º~ HÁO°H∞í „Ç¨`ºË H˜~K«∞Hí∞~>Ï_«∞.
^Õ=Ù_«∞ Q˘Ç¨Ê J#∞„QõÇϨ je.—— (73-74)
„Qõ~^ä„° Ǩ[ÅÖ’ HÁ~^°O∞° x*ÏܵfǨO∞° Å∞ Hí∂_Í L<®flO°∞. ÇÍi ^°QOæõ ° g∞O°∞
Éè„í ^° ǨOK
° _« ÍxH˜ Z~`ŒÃÑ^°Ì ^è#° O®t L~z<® ÇÍO°∞ ^®xfl Ü«µ^ä®`Œ^~°ä Qå uiy™®ÎO∞° .
JÖÏQÕ ÇÍiÖ’ HÁ~^°O∞° "≥Ú~_çÑ∞¨¶ >ÏÅ∞ Hí∂_Í L<®flO°∞. ÇÍi^°QOæõ ° g∞O°∞ #q∞‡
XHí¯ O°¥áåܵ ^®z ÃÑ>˜<ì ®ã¨O,Õ <ˇugÎ ∞^° Hí∂O°∞Û~>Ë `ŒÇʨ ÇÍO°∞ ^®xfl uiy=fiO°∞.
D <ˇu· Hí kQõ*ÏO°∞_çH˜ HßO°}~, xO°HO∆í ®ã¨∞ºÅ (Ü«µ¥^Õ`OŒ ∞° Å) =º=ǨO°~Ö’ (^Õ=Ù_«∞)
`Œ=∞efl Ǩ@∞ìH’=_«~ [O°Q^õ x° ÇÍO°∞ K≥Çʨ _«"∞Õ . Hßx ÇÍã¨=Î ~ `ˇeã≤ Hí∂_Í ÇÍO°∞
ǨzÛJ|^°~Ì K≥|∞`Œ¥ ^Õ=Ùx g∞^° ÖËxáÈx x~^°Å∞ "≥∂ѨÙ`Œ∞<®flO°∞. (75)
KÕã≤# „Ǩ=∂}®Å#∞ <ˇO°"ÕOÕÛÇÍO°∞, ÉèíÜ«µÉèíHí∞ÎÅ∞ Híey=Ù~_ËÇÍO°∞ =∂„`Œ"Õ∞
^Õ=ÙxH˜ „Ç‘uáå„`Œ∞Å=Ù`ÍO°∞. HÍx HÁ~^°O∞° `Œ=∞ ÇÍQåÌ<®Å#∞, ^Õ=Ùx q+¨Üµ« ~Ö’
KÕã#≤ „Ǩ=∂}®Å#∞ Juã¨fiÅÊ =¸ÖϺxH˜ J=Ú‡Hí∞~>ÏO°∞. JÖÏ~>˜ (J=Ú‡_«∞

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(3. PeW¢=∂<£)

89

ɒܵ#) "åiH˜ ǨOÖ
° ’Hí~Ö’ ZÖÏ~>˜ ÇÍ>Ï Åaè~K«^∞° . ÇÍi`À ^Õ=Ù_«∞ =∂>Ï¡__« ∞« .
z=iH˜ „ǨàÜ
◊ µ« k<®# ÇÍi "≥Ñ· Ù¨ Hí<flˇ uÎ Hí∂_Í K«¥_«_∞« . ÇÍix Ǩiâ◊∞^°Çú i¨ KÕ „ǨãH¨ Θ
J~`ŒH<í ®fl ÖË^∞° . ÇÍiH˜ (#O°H~í Ö’) =º^è®Éèií `Œ"∞≥ #ÿ Ѷ∞¨ ’~°tHí∆ Ǩ_∞« `Œ∞~k. (76,77)
„Qõ~^ä„° Ǩ[ÅÖ’ HÁ~^°O∞° `Í=Ú Ç¨iãî ∞¨ #Î flk (^≥=· ) „Qõ~^ä~° Ö’x^Õ#x q∞=∞‡efl
#q∞‡~K«_ÍxH˜ <®Å∞HíÅ∞ ǨÅ∞ "≥∞eHíÅ∞ uÇ≤Ê Ç¨i™î ®ÎO∞° . Hßx ÇÍO°∞ Ǩi~î KÕk (^≥=· )
„Qõ~^ä°~Ö’x q+¨Ü«∂Å∞ Hß=Ù. ÇÍO°q ^Õ=Ù_«∞ J=`Œi~Ǩ *Ëã≤#=x K≥|∞`ÍO°∞.
x*ÏxH˜ Jq ^Õ=Ù_«∞ J=`Œi~Ǩ *Ëã#≤ q Hß=Ù. ÇÍO°∞ ÇÍã¨=Î ~ `ˇeã≤ Hí∂_Í ^Õ=Ùx
g∞^° J|^®úÅ∞ "≥∂ѨÙ`Œ∞<®flO°∞. (78)
^Õ=Ù_«∞ XHí =∞x+≤H˜ „Qõ~^ä~° , O®*ϺkèHßO°~, ^≥=· ^Ò`Œº~ „Ǩ™®k~z#ǨC_«∞,
P =ºH˜Î „Ǩ[Å`À g∞O°∞ ^Õ=Ù_çfl =^°e `Œ#Hí∞ ÉèHí ∞í Å
Î ∞Qå =∂O°=∞x J#_«~ `ŒQ^õ ∞° .
^®xH˜ |^°∞Å∞ ''g∞O°∞ (^≥·=) „Qõ~^ä®xfl („Ǩ[ÅHí∞) É’kèã¨∞Î<®flO°∞, ã¨fiÜ«µ~Qå
Ǩiãî ∞¨ <Î ®flO°∞ Hí∂_Í. J~^°∞=Å¡ g∞O°∞ (g∞) „ǨÉ∞íè =ÙHí∞ qâ◊fiã¨hÜ«µ∞Ö~Ú# ^®ã¨∞Å∞Qå
O°¥á⁄~^°~_ç—— Jx J~>Ï_«∞ J`Œ#∞. (79)
J~`ËHßHí∞~_Í g∞O°∞ ^≥=· ^°¥`ŒÅ#∞, ^≥=· „Ǩ=HíÅ
Î #∞ ^Õ=Ùà◊∞§Qå KÕã∞¨ HÁx JO®kè~
K«~_«x Hí∂_Í J`Œ#∞ „Ǩ[Å`À J#_«∞. g∞O˘Hí™®i =Úã≤~¡ ֡ᷠÈܵ# `ŒO∞° ÇÍ`Œ uiy
JqâÍfiã¨ÇY
·‹ i J=Å~a~K«=∞x J`Œ<Ö
ˇ Ï K≥Çʨ QõÅ_«∞? (80)
^Õ=Ù_«∞ `Œ# „Ǩ=HíÎÅ #∞~_ç fã¨∞Hí∞#fl DÇÍQåÌ#~ Qõ∞i~z PÖ’z~K«~_ç.
PÜ«µ# WÖÏ J<®fl_«∞: ''<Ë#∞ g∞Hí∞ „Qõ~^ä®xfl, qÇıHßxfl „Ǩ™®kã¨∞<Î ®fl#∞. P `ŒO∞° ÇÍ`Œ
g∞H˜=fi|_ç# „Qõ~^ä®xfl ^è°$gHíi㨥ΠOÕѨ٠=∞O’ „Ǩ=HíÎ =¿ãÎ J`Œ_çfl g∞O°∞ qâ◊fiã≤~z
J`ŒxH˜ ã¨Ç¨ Ü«µ~ KÕܵ« =Åã≤ L~@∞~k.—— WÖÏ J#fl `Œ~åfi`Œ ''=∞i nxfl g∞O°∞
J~wHíiã¨∞<Î ®flO®? <Ë#∞ g∞ÃÑ· "≥∂Ç≤# D „Ǩ=∂}ÉÏ^躰 `Œ#∞ g∞O°∞ ã‘fiHíiã¨∞<Î ®flO®?——
Jx J_çQå_«∞ ^Õ=Ù_«∞. 8
^®xH˜ ^≥·=„Ǩ=HíÎÅ∞ ''P.."Õ∞=Ú J~wHíiã¨∞Î<®fl~, ã‘fiHíiã¨∞Î<®fl~—— J<®flO°∞.
JǨC_«∞ ^Õ=Ù_çÖÏ J<®fl_«∞:''nxH˜ g∞O°∞ ™®Hí∞∆ Å∞Qå L~_«~_ç. g∞`Àáå@∞ <Ë#¥
™®H˜∆Qå L~>Ï#∞. WHíÃÑ· Z=O°∞ `Œ=∞ ÇÍQåÌ<®xfl Éèí~QõǨO°∞™®Î~À ÇÍOÕ huÖËx
^°∞O®‡O°∞Å
æ ∞—— (81-82)
Éè∂í =∂ºHßâÍÅÖ’x ã¨=∞ã¨Î K«O®K«O®Å∞ W+¨=ì Ú<®fl ÖËHáí Èܵ<® ^Õ=ÙxH˜ ÖÁ~y
PÜ«µ# ^èO° ®‡xH˜ Hí@∞ì|_ç L<®flܵ. z=iH˜ JO^Œ~∂° PÜ«∞# ^ŒQiæÆ Hˆ KÕ~∞° HÀ=Åã≤
LOk. JÖÏ~@ǨC_«∞ gO°∞ ^Õ=Ù_«∞ Ǩ~Ç≤# ^è°O°‡~ Hß^°x =∞O’ ^è°O®‡xfl H’O°∞
8. ^Õ=Ù_«∞ `Œ# „Ǩ=HíÅ
Î #∞~_ç fã¨∞Hí∞#fl DÇÍQåÌ#~ ÇÍi J#∞K«O∞° ÅHí∂¯_Í =iÎã∞¨ ~Î k.
nx „ǨHßO°~ Ü«µ¥^°∞Å∞, „H≥ã· =Ψ ÙÅ∞ `Œ=∞„Ǩ=HíÅ
Î ÃÑ· J=`Œi~z# „Qõ~^ä®efl ^è$° gHíi㨥Π=zÛ#
J~u=∞ ^≥=· „Ǩ=HíÎ =ÚǨÏ=∞‡^£ (ã¨)#∞ qâ◊fiã≤~K«=Åã≤ L~k. qâ◊fiã≤~K«Háí È`Ë OÕÑÙ¨ ǨOÖ
° ’Hí
<®ºÜ«µ™®÷#~Ö’ qâ◊fi„ǨÉ∞íè =Ù =Ú~^°∞ <ËOã° ∞¨ Å
÷ ∞Qå xÅ|_«=Åã≤# ^°∞ã≤u÷ UO°Ê_«∞`Œ∞~k.

90

(3. PeW¢=∂<£)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

`Œ∞<®flO®? ÇÍiH˜ K≥ǨC: ''"Õ∞=Ú JÖÏ¡ÇπÏ#∞ qâ◊fiã≤~KÍ~. =∂ÃÑ· J=`Œi~z#
„Qõ~^ä®xfl† W„ÉÏÇ‘Ï~, W™®‡Ü∂Öò, WãπǨMò, Ü«∂Y¥ÉòÅÃÑ·, ÇÍi ã¨~`Í#~ÃÑ·
J=`Œi~z# É’^è#° Å#∞† =¸™®, D™®, W~Hß W`ŒO° „Ǩ=HíÅ
Î ~^°iH© ÇÍi „ǨÉ∞íè =Ù
#∞~_ç Åaè~z# ÇÍ>˜x Hí∂_Í "Õ∞=Ú qâ◊fiã≤~KÍ~. "Õ∞g∞ ^≥=· „Ǩ=HíÅ
Î Ö’ Z=ih
Éè^Ë É° Ïè =~`À K«¥_«=Ú. (=∂^°$+≤Ö
ì ’ ÇÍO°~`Í ã¨`ºŒ =~`Œ∞Öˇ#· ^≥=· „Ǩ=HíÖ
Î .Ë 9 "Õ∞=Ú
PÜ«µ#ˆH =Úã≤~¡ Å∞ (q^èÜ
Õ µ« ∞Å∞) JÜ«∂º=Ú.—— (83-84)
Z=~°∞ (WÖÏO\˜) ^≥=· q^èÜ
Õ ∞« `å=∂~°Oæ (W™ê¡O) HÍ^Œx W`«~° rq`« q^è•<åÅ#∞
(JO>Ë W™ê¡"∞Õ `«~° Ѩ^`úŒ ∞« Å#∞) J=ÅOaOK«QÀ~°∞`å~À "å\˜x Z#fl\˜H© P"≥∂kOK«_O»
[~°Q^Æ ∞Œ . PÖÏO\˜"å~°∞ Ѩ~Ö
° ’HõOÖ’ Ѷ∞¨ ’~°OQÍ #+¨áì È`å~°∞. (85)
(ã¨`åºxfl) XHõ™êi qâ◊fiã≤Oz# `«~∞° "å`«, uiy Jqâßfi㨠"≥Y
· i J=ÅOaOKÕ
u~°™ê¯~°∞ʼnõΩ ^Õ=Ù_»∞ ã¨<å‡~°Oæ ZÖÏ K«∂ѨÙ`å_»∞? g~°∞ DÜ«∞xfl ã¨`º« ¢Ñ¨=HõÎ Jx
™êHõº∆ O ‰õÄ_® WzÛ L<åfl~°∞. "åi =ÚO^Œ∞‰õΩ `«y# P^è•~åÅ∞, ¢Ñ¨=∂}ÏÅ∞ ‰õÄ_®
=KåÛ~Ú. (J~Ú<å "å~°∞ `«=∞ `«Åa~°∞ã¨∞ ^èÀ~°}˜ =∂#∞HÀÖË^∞Œ .) JÖÏO\˜ ^Œ∞~å‡~°∞æ
ʼnõΩ ^Õ=Ù_»∞ Z#fl\˜H© ã¨<å‡~°æO K«∂Ѩ_»∞. ^Õ=Ùx JaèâßѨO, Ü«∂=`«∞Î ^≥·=^Œ∂`«Å,
=∂#=ÙÅ pè`å¯~°O "åiÃÑ· Ѩ_∞» `«∞Ok. W^Õ "åiH˜ `«y# ¢Ñ¨uѶÅ
¨ O. (86,87)
"å~°∞ ZÅ¡ÑÙ¨ Ê_»∂ âßѨO, pè`å¯~åňH QÆ∞~°~Ú LO\Ï~°∞. "åiH˜ qkèOKÕ tHõ#∆ ∞
`«yOæ K«_O» QÍx, HÍã¨OÎ `« J=HÍâ◊O W=fi_»OQÍx [~°Q^Æ ∞Œ . J~Ú`Õ P `«~åfi`«~Ú<å
"å~°∞ ѨâßÛ`åÎÑO¨ K≥Ok `«=∞ #_»=_çHõ ã¨ik^Œ∞‰Ì Ωõ O>Ë (=∞Ozk). ^Õ=Ù_»∞ Hõq∆ ∞OKÕ
"å_»∞, Hõ~°∞}˜OKÕ"å_»∞. nxH˜ aè#flOQÍ qâ◊fiã≤Oz# `«~°∞"å`« Jqâßfi㨠"≥·Yi
J=Å~a~z P JqâÍfiã¨~Ö’<Ë Ç¨_Hç Á@∞ìH∞í áÈÜ˵ÇÍix ^Õ=Ù_«∞ Z#fl>˜H© Híq∆ ∞~K«_∞« .
ÇÍi ǨâÍÛ`ÍÎÇ~¨ ã‘fiHíi~K«|_«^∞° . ÇÍO°∞ ǨO=° ∞ =∂O°„æ Éè+í ∞¨ Å
ì ∞. (88-90)
JqâÍfiã¨"≥·Yi J=Å~a~z, JqâÍfiã¨ã≤÷uÖ’<Ë TÇ≤i =kÖËÇÍO°∞ #O°HítHí∆
#∞~_ç Hßáå_«∞H’=_ÍxH˜ (ǨiǨO°~Qå) Éè¥í =∞~_«Å=∞~`Œ |~QåO°q∞zÛ<® ã‘fiHíi~K«
|_»^∞° . ÇÍiH˜ =º^è®Éèií `Œ"∞≥ #ÿ tHí∆ Ǩ_∞« `Œ∞~k. WHí ÇÍix Z=O°¥ P^°∞H’ÖËO∞° . (91)
(qâÍfiã¨∞ÖÏO®!) g∞O°∞ Jq∞`Œ~Qå „¿Ñq∞~KÕÇÍ>˜x Ãã·`Œ~ (^≥·==∂O°æ~Ö’)
qxܡ∂ y~K«#~`Œ =O°H∂í g∞O°∞ ^èO° ‡° ǨO®Ü«µ}∞Å∞ HßÖËO∞° .10 g∞O°∞ (^≥=· =∂O°~æ Ö’)
Uk qx ܡ∂y~z<® Jk ^Õ=ÙxH˜ `ˇÅ∞ã¨∞. (92)
9. q=O®ÅHí∞ 2:4,136,285 㨥Hí∞Å
Î ∞, ÇÍ>˜ áå^°ã¥¨ zHíÅ∞ K«¥_«~_ç.
10. ™®^è®O°}~Qå „Ç¨[Å∞ „áåO°#÷ , ^论#~, ^≥=· <®=∞ 㨇O°}, „Qõ~^äá° åO®Ü«µ}~, LǨÇÍã¨
„=`Œ~, Ǩiq∞`Œ ™®÷ܵ֒ ^®# ^èO° ®‡Å∞, F „Ǩ`ºË Hí Ǩ~^ä®Ö’ ÉÏǨϺ"Õ+^¨ ®è O°} "≥Ú^°Ö#·ˇ ÇÍ>˜x
=∂„`Œ"∞Õ Q˘Ç¨Ê ѨÙ}ºHßO®ºÅ∞Qå, ^èO° ‡° ǨO®Ü«µ}`ŒH∞í „Ç¨|Å x^°O≈° <®Å∞Qå ǨiQõ}㘠∞¨ <Î ®flO°∞. Hßx
Y∞O∑P<ü D JáÈǨÏ#∞ ^°¥O°~ KÕ㥨 ,Î ^Õ=Ùx „Ǩã#¨ fl`Œ H’ã¨~ J=ã¨O=° ∞~Ú`Ë Z~`Œ>˜ „Ç≤ܵ« "≥∞#ÿ
=ã¨∞=Î Ù#ܵ<® `ͺQõ~ KÕÜ∂« Åx, JǨC_Ë =∞x+≤ ^Õ=Ùx ^°$+≤Ö
ì ’ x["≥∞#ÿ ^èO° ‡° ǨO®Ü«µ}∞_«∞Qå
ǨiQõ}~˜ K« |_«`Í_«x K≥|∞`À~k.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(3. PeW¢=∂<£)

91

`“O®`ü „Qõ~^ä~° J=`ŒO}
° Hí∞ ѨÓO°fi~ W„™®Ü∂Öò (Ü«∂Y¥Éò „Ǩ=Hí)Î `Œ#Hí∞`Í#∞
HÁxfl =ã¨∞=Î Ùefl x¿+kè~K«∞Hí∞<®fl_«∞. Jq `ŒÇʨ (=ÚǨÏ=∞‡^ü +¨sJ`üÖ’ ^èO° ‡° ã¨=∞‡`Œ
"≥∞#ÿ ) D PǨO°Ç^¨ ®O®÷Åhfl Qõ`~Œ Ö’ W„™®Ü∂Öò ã¨~`ŒuH˜ Hí∂_Í ^èO° ‡° ã¨=∞‡`Œ~Qå
L~_Ëq. ÇÍix WÖÏ J_«∞Qõ∞: ''g∞O°∞ x*ÏܵfǨO∞° Öˇ`· Ë `“O®`ü fã¨∞HÁzÛ J~^°∞Ö’
U^≥<· ® q+¨Ü∂« xfl (P^è®O°~Qå) K«¥Ç¨~_ç.—— (93)
(g∞O°∞ ZÖÏ~>˜ P^è®~°O K«¥Ç¨ÖOË ∞° . J~>Ë g∞ ÇÍ^°# xO®^è®O°=∞~Ú#^°x
`ËeáÈܵ~k.) P `ŒO°∞ÇÍ`Œ Hí∂_Í Z=~°~Ú<® J|^ŒúO HíeÊ~z ^®xfl ^Õ=ÙxH˜
Páåk~z#@¡Üµ`Ë ÇÍOÕ Jã¨Å∞ ^°∞O®‡O°∞Å
æ ∞. (94)
=ÚǨÏ=∞‡^£! "åiH© =∂@ K≥ÇC¨ : ''^Õ=Ù_«∞ K≥ÇÊ≤ ~^Õ x[~. Hí#∞Hí g∞O°∞ UHß„Qõ
z`Œ∞Ö
Î ~Ú W„ÉÏÇ‘Ï~ q^è®<®xfl J#∞ã¨i~KÍe. W„ÉÏÇ‘Ï~ ^Õ=ÙxH˜ ™®>˜Heí Ê~KÕÇÍi
H’=Hí∞ K≥~k#ÇÍ_«∞ Hß^°∞.—— (95)
=∂#=ÙÅH’ã¨~ xi‡~K«|_ç# "≥Ú@ì"Ú
≥ ^°>˜ PO®^è<° ®ÅÜ«µ~ =∞H߯֒ L#fl^Õ.
(HßÉÏQõ$ǨÏ~.) Jk Z~`À â◊∞Éèí„Ǩ^°=∞~Ú#k, Ü«∂=`«∞Î =∂#ÇÍoH˜ =∂O°æ^°O°≈Hí
=∞~Ú#k. (96)
J~^°∞Ö’ (Hõà√◊ §#flÇÍiH˜) J<ËHí 㨥K«#Å∞ L<®flܵ. P 㨥K«#Ö’¡ W„ÉÏÇ‘Ï~
(„áåO°#÷ H’ã¨~ xÅ|_Ë) KÀ\ÁHí>.˜ J~^°∞Ö’ (HßÉÏQõ$ǨÏ~Ö’) „Ǩ"tÕ ~KÕ „Ǩu =∞x+≤H©
âÍ~f, O°H}
∆í ® Åaè™êÎ~Ú. JHí¯_«H∞í KÕO∞° H’QõeQˆ ÇÍO°∞ ^®xfl qkèQå ã¨~^°i≈~KÍe.
(J~>Ë Ç¨Ï*ò KÕÜ«∂e.) Wk „Ǩ[ÅÃÑ· ^Õ=ÙxHí∞#fl ǨÏHí∞¯. D P[˝#∞ tO°™®=
Ç≤Ï~K«_ÍxH˜ xO®Híi~KÕÇÍ_«∞ ^Õ=Ù_«∞ xO°¿ÑH∆ßǨO∞° _«x `ˇÅ∞ã¨∞H’ÇÍe. (97)
„Qõ~^ä„° Ǩ[ÖÏO®! g∞O°∞ ^Õ=Ùx 㨥Hí∞eÎ fl Z~^°∞Hí∞ uO°ã¯¨ iã¨∞<Î ®flO°∞? ^Õ=Ù_«∞ g∞
KÕ+Å
ì¨ xfl>˜x Qõ=∞x㨥<Î Ë L<®fl_«∞. ÇÍix J_«∞Qõ∞: ''„Qõ~^ä„° Ǩ[ÖÏO®! g∞O°∞ qâÍfiã¨∞efl
^≥=· =∂O°~æ Ö’ #_«=hÜ«µHí∞~_Í Z~^°∞Hí∞ P@~HßÅ∞ ã¨$+≤ãì ∞¨ <Î ®flO°∞? ÇÍO°∞ ã¨<®‡O°~æ
Ö’ L<®flO°x `ˇeã≤ Hí∂_Í g∞O°∞ ÇÍix ^®i `ŒÇÊ≤ ~K« Eã¨∞<Î ®flO≥~^°∞Hí∞? ^Õ=Ù_«∞
g∞ K«Oº° efl Qõ=∞x㨥<Î Ë L<®fl_«∞.—— (98-99)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! „Qõ~^䰄Ǩ[ÅÖ’ XHí =O°æ~ K≥¿ÑÊ =∂@Å∞ Qõ#Hí q~>Ë ÇÍO°∞
q∞=∞‡efl JqâÍfiã¨∞Å∞Qå =∂iÛ"Õ™®ÎO∞° . g∞Hí∞ ^Õ=Ùx 㨥Hí∞Å
Î ∞ =∂>˜=∂>˜H˜ K«kq
qxÊ~K«_~« [O°∞Qõ∞`Œ∞#flk. g∞ =∞^躰 ^≥=· „Ǩ=HíÎ Hí∂_Í L<®fl_«∞. JÖÏ~@ǨC_«∞
g∞O°∞ JqâÍfiã¨ÇY·‹ i ZÖÏ J=Å~a~K«QÅ
õ O°∞? JÖÏ¡ÇÏπ („Qõ~^ä~° )#∞ Qõ>Qì˜ å Ǩ@∞ìH∞í <Ë
(J~>Ë #=Ú‡Hí∞<Ë) ÇÍO°∞ `ŒÇʨ Hí∞~_Í ã¨<®‡O°~æ Ö’ L~>ÏO°∞ (100-101)
qâ◊fiã≤Oz# ¢Ñ¨[ÖÏO®! g∞O°∞ ^Õ=ÙxH˜ ÉèÜ
í µ« Ǩ_=« Åã≤# q^è~° Qå ÉèÜ
í µ« Ǩ_~« _ç.
(^Õ=ÙxH˜ ѨÓiÎQÍ J~H˜`"Œ ∞≥ #ÿ ) =Úã≤~¡ Å∞Qå L#fl ã≤u÷ Ö’ `ŒÇʨ (=∞ˆ~ W`ŒO° ã≤u÷ Ö’)
K«xáÈHí~_ç. (102)

92

(3. PeW¢=∂<£)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

g∞O°~`Í HíÅã≤ ^≥=· „`Í>˜x (J~>Ë ^≥=· ^èO° ®‡xfl) ^°$_è~« Qå Ǩ@∞ìH’~_ç. qÉè^ı ®
ÅÖ’ Ǩ_ç peáÈHí~_ç.11 ^Õ=Ù_«∞ KÕã#≤ "Õ∞à◊§#∞ F™®i *Ï˝ÇH¨ ~í KÕã∞¨ H’~_ç. g∞O°∞
11. XHíÇC¨ _«∞ qaè#fl =O®æÅ∞Qå, `ˇQÅ
õ ∞Qå, Hí∞ÖÏÅ∞Qå peáÈܵ J<ˇH· ºí `Œ`À, J~`ŒóHíÅǨ
Å`À ã¨`=Œ ∞`Œ=∞=Ù`Œ∞~_ç# JO°|∞ƒefl W™®¡~ ã¨"∞≥ Hÿ ºí ǨOz
° ~k. Hí∞Å~, QÀ„`Œ~, *Ïu, „áå~`Œ~,
=O°~‚ , =O°~æ ÖÏ~>˜ Hí$„u=∞ qK«H}
∆í ® QÀ_«Å#∞ Hí∂ÅQ˘>˜ì ^Õ=Ùx UHí`fiŒ ~, ^≥=· „Ǩ=HíÎ q^èÜ
Õ µ« `ŒÅ
„áåuǨkHíÅÃÑ· ÇÍO°~^°sfl XHí Q˘_«∞Qõ∞ „H˜~kH˜ KÕiÛ~k. J~^°∞=Å¡ =Úã≤~¡ Å∞ W™®¡~ ¿ã=Ö’,
^®x ã¨~™®÷Ç<¨ ® Hí$+≤Ö’ xO°~`ŒO~° x=∞Qõ∞flÖˇL
· ~_Íe. J^Õ ÇÍi r=# ^èºÕ Ü«µ~. D ^èºÕ Ü«∂xfl
Qõ#Hí q㨇i~z ^è°O°‡~Ö’ J~`ŒQå „áå=ÚYº~ÖËx J`ŒºÅÊ q+¨Ü«∂efl Qõ∞i~z ÇÍk~K«∞
H’=_«~Ö’ HßÖ~ Qõ_Çç `≤ Ë ÇÍiÖ’ ã¨"∞≥ Hÿ ºí `Œ ã¨#flye¡ uiy qÉè^ı ®Å∞ á⁄_«ã¥¨ ѨÙ`Íܵ.
''g∞O°∞ ǨO㰠ʨ O°~ HíÅÇ≤Ï~K«∞H’Hí~_ç. JÖÏ Kı¿ãÎ g∞Ö’ J^èO·≥ º° ~, |ÅÇ‘Ï#`ŒÅ∞ KÀ@∞
Kıã∞¨ Hí∞~>Ïܵ† g∞ „áå|ź~ (H©}
∆ ~˜ z) áÈ`Œ∞~k.—— (Y∞~üP<£–8:46), (8:73 ‰õÄ_® K«∂_»O_ç.)
^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) g_À¯Å∞ǨÏ*ò ã¨~^°Oƒ° ~ù Ö’ WÖÏ J<®flO°∞: ''*Ï„Qõ`!ÎŒ g∞O°∞ =Úã≤=¡ ÚÖˇ·
L~_ç Hí∂_Í <® `Œ^#° ~`ŒO~° Ç‹∞_«Å∞ #O°∞Hí∞¯<Ë JqâÍfiã¨∞Å∞Qå =∂O°H~í _ç.—— (|∞MÏi)
XHí =Úã≤~¡ `À>˜ =Úã≤~¡ x ^°¥+≤~K«_=« ∞~>ı ^Õ=ÙxH˜ Jq^èÜ
Õ µ« `Œ K«¥Ç¨_Ç« ∞ı (Ƕã≤ )öπ Jx,
J`Œx`À Ü«µ∞^°~ú KÕܵ« _«=∞~>ı ^Õ=Ù_çfl kèH¯í i~K«_Ç« ∞ı (Hí∞„Ѷ)π Jx J<ËHí ǨÏnã¨∞Ö’¡ L~k.
''Z=O≥<· ® XHí =Úã≤~¡ `À>˜ =Úã≤~¡ x ǨÏ`Œ=∂i¿ãÎ ^®x ǨOº° =™®#~ #O°H=í ∞=Ù`Œ∞~k.
J`Œ#∞ (ǨÏ~`ŒH∞í _«∞) J~^°∞Ö’<Ë Ç¨_ç L~>Ï_«∞. ^Õ=Ù_«∞ J`Œ_flç P„QõÇÏ≤ ™®Î_∞« , â◊Ç™≤ ®Î_∞« . J`Œx
H’ã¨~ ^°∞O°ƒOù t° Hí∆ ã≤^~ú° KÕܵ« |_çL~@∞~k.—— (k=ºY∞O∑P<ü- 4:98)
XHí áåsìH˜ ÖË^® ã¨~ã¨H÷ ∞í |Ü«µ>˜ ^®_«∞Å Hí<®fl J~`ŒO`æ° Œ HíÅǨÖË J`Œº~`Œ „Ǩ=∂^°HOí °
Ç‹∞#· q. |Ü«µ>˜ #∞~z Zxfl ã¨ÇÍà◊∞§ Z^°∞O≥<· ®, J~`ŒO`æ° ~Œ Qå Ǩ>+˜ ~ª¨ Qå L#flǨC_Ë P áåsì ÖË^®
ã¨~ã¨÷ q[Ü«µÇ¨^~°ä Ö’ ѨÙO’Qõq∞ã¨∞~Î k. nxH’ã¨~ áåsì HßO°ºHíOÅ
ΰ Hí∞ `Œ=∞ áåsì x|~^è<° ®=oÃÑ·
^°$_èÇ« ∞‹ #· qâÍfiã¨~, ^®x ÅHíº∆ ~ Ǩ@¡ Jq∞`Œ „â◊^®úãH¨ ∞í Å
Î ∞ L~_«@~`À áå@∞, HßO°ºHíOÅ
ΰ =∞^躰
ǨO㰠ʨ O°~ „¿Ñ=∂aè=∂<®Å∞, ¿ãflÇ¨Ï ™È^°O° ÉèÏÇÍÅ∞ Hí∂_Í L~_«@~ Z~`À J=ã¨O~° .
^Õ=Ù_çfl, PÜ«µ# J~u=∞ „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ )#∞ qâ◊fiã≤~z#ÇÍi áåsì ''W™®¡~.—— ÇÍi áåsì
x|~^è<° ®=o ''Y∞O∑P<ü.—— ^®x HßO®ºK«O}
° q^è®#~ ''ǨÏnãπ.—— áåsì ÅHíº∆ ~ ''^èO° ‡° ã¨~™®÷Ç#¨ ~——,
`Œ^®fiO® ^≥=· „Ǩã#¨ fl`Œ, ǨOÖ
° ’H홮ǶÅ
¨ º~ á⁄~^°_~« . D L#fl`ŒÅHíº∆ ~ H’ã¨~ ǨxKÕ¿ã"åi ÉèÏÇÍÅ∞
Hí∂_Í Z~`À L#fl`Œ~Qå L~_ÍÅx, áåsì (^èO° ‡° ~)Ö’ J~`ŒQå „áå=ÚYº~ÖËx J`ŒºÅÊ q+¨Ü∂«
ÅÃÑ· OÕH`≥ ÎË qÉè^ı ®ÅHí∞ Jf`Œ~Qå "åO°∞ qâÍÅ ^°$HíÊ^ä~° JÅ=O°K∞« H’ÇÍÅx W™®¡~ É’kè™ÈÎ~k.
áåsì x|~^è<° ®=ox, ^®x HßO®ºK«O}
° q^è®<®xfl, ^®x Pâ◊Ü∂« Å#∞ Z~`Œ Qõ>Qì˜ å „¿Ñq∞¿ãÎ
J~`ŒQå "åi =∞^躰 „¿Ñ=∂aè=∂<®Å∞ [x™®Îܵ« x K≥|∞`À~k.
áåsì x|~^è<° ®=oÖ’, ^®x HßO®ºK«O}
° q^è®#~Ö’ q+¨Ü∂« Åhfl ã¨Ê+¨~ì Qå L<®flܵ.
Hí#∞Hí HßO°ºHíOÅ
ΰ ∞ ǨO㰠ʨ O°~ HíÅÇ≤Ï~K«∞HÁx, =ÚOî®Å∞Qå peáÈܵ `Œ#∞flHí∞ K«KÛı JQõ`ºŒ ~ ÖË^∞° .
XHí"àÕ ◊ ™®fiO°~÷ , ã¨~Hí∞z`ŒÉÏè "åÅ`À Z=~°~Ú<® JÖÏ KÕ¿ãÎ "åiH˜ Híi#î tHí∆ Ǩ_∞« `Œ∞~^°x áåsì
x|~^è<° ®=o (Y∞O∑P<ü)Ö’x XHí JkèHOí }
° (3:105) HßO°ºHíOeΰ fl ÃÇÏK«Ûi™ÈÎ~k.
Jܵ`Ë D<®>˜ HßO°ºHíOÅ
ΰ ∞ (=Úã≤~¡ Å∞) áåsì =∞∫eHí 㨥„`ÍÅHí∞ ^°¥O°=∞ܵ, qaè#fl
=O®æÅ∞Qå, =ÚOî®Å∞Qå peáÈܵ XHíO˘flHíO∞° #O°∞Hí∞¯<Ë ^°∞ã≤u÷ H˜ kQõ*ÏiáÈÜ«∂O°∞. `À>˜ HßO°º

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(3. PeW¢=∂<£)

93

ǨO°ã¨ÊO°~ â◊„`Œ∞=ÙÅ∞Qå L#flǨC_«∞ ^Õ=Ù_«∞ g∞ ǨÏ$^°Ü«∂Å#∞ Híeáå_«∞. PÜ«µ#
J#∞„QõǨÏ~ =Å¡<Ë g∞O°∞ ǨO°ã¨ÊO°~ J#fl^°=Ú‡Öˇ· áÈÜ«∂O°∞. g∞O°∞ JyflQõ∞~_«~
J~K«∞Hí∞ KÕi#ǨC_«∞ PÜ«µ# q∞=∞‡efl Hßáå_Í_«∞. Dq^è~° Qå ^Õ=Ù_«∞ q∞=∞‡efl
ã¨<®‡O°~æ Ö’ #_ç¿Ñ~^°∞Hí∞ `Œ# 㨥Hí∞Å
Î ∞ q_«=∞O°z É’kèã∞¨ <Î ®fl_«∞. (103)
g∞Ö’ XHí=O°~æ („Ǩ[efl) =∞~z "≥Ñ· Ù¨ Hí∞ Ç≤eKÕÇÍO°∞, ã¨`ͯO®ºÅ∞ KÕܵ« =∞x
P*Ï˝Ç~≤ KÕÇÍO°∞, K≥_∞« Å #∞~_ç ÇÍi~KÕÇÍO°∞ `ŒÇʨ Hí∞~_Í L~_Íe.12 JÖÏ~>˜Ç͈~
HíOÅ
ΰ #∞ Q“O°q~K«_~« JÖÏ L~z, "åiÃÑ· |∞O°^° K«Å_¡ ÍxH˜, "åix Jxfl q^è®ÖÏ J}Qõ„^˘H˜¯
`Œ=∞ PkèHºí `Œ KÍ@∞H’=_ÍxH˜ Ãã·`~Œ „Ǩܵ« uflã¨∞<Î ®flO°∞. nxH߯O°}~ "åiH˜ áåsì x|~^è<° ®=oÃÑ·,
^®x HßO®ºK«O}
° q^è®#~ÃÑ· Qõ>ì˜ #=∞‡Hí~, ѨÓiÎ J=QåǨÏ# ÖËHáí È=_«"∞Õ .
=∞Ǩ„Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) `Œ# áåsì HßO°ºHíOÅ
ΰ Ö’ ã¨"∞≥ Hÿ ºí `Œ, ™È^°O° ÉèÏÇÍÅ#∞ ÃÑ~á⁄~k~Ǩ
*Ëܵ« _ÍxH˜ Z<Àfl 㨥K«#Å∞ WKÍÛO°∞. HÁxfl 㨥K«#Å∞ WHí¯_« L^®Ç¨Ïiã¨∞<Î ®fl~:
''=Úã≤¡~Å∞ ǨO°ã¨ÊO°~ XHíi`À <˘HíO°∞ Híeã≤ Ǩ>˜+¨ª"≥∞ÿ# Hí@ì_«~ÖÏ O°¥á⁄~^°∞`ÍO°∞.
J~^°∞Ö’x XHí ÉèÏQõ~ =∞O˘Hí ÉèÏQåxH˜ |Å~ KÕH∂í O°∞Û`Œ∞~k.—— (|∞MÏi)
''Ü«∂=`Œ∞Î =Úã≤¡~Å ã≤÷u ^ÕǨÏ~ ÖÏ~>˜k. P ^ÕǨÏ~Ö’ XHí Hí~>˜H˜ ÉÏ^è° Híey`Ë, P
ÉÏ^è#° ∞ Ç‹∞∞`Œ~Î ^ÕÇϨ ~ áåÅ∞Ǩ~K«∞Hí∞~@∞~k. ^•O`À â◊sO°=∞O`å `ŒÅ_¡ eç ¡ áÈ`Œ∞~k.—— (=Úã≤~¡ )
''g∞O°∞ XHíiÃÑ· <˘HíO∞° J㨥ܫ∂ ^Õfië®Å∞ ÃÑ~K«∞H’Hí~_ç. XHíiHÁHíO∞° ǨO’Hí∆ x~^°H∞í
Hí∂_Í áåÅÊ_«H~í _ç. ^≥=· ^®ã¨∞ÖÏO®! g∞O°~`Í Ç¨O㰠ʨ O°~ J#fl^°=Ú‡Å∞Qå (™È^°O° ÉèÏ=~`À)
rq~K«~_ç. `À>˜ =Úã≤~¡ ™È^°O∞° x`À =¸_«∞ O’AÅHí<®fl q∞~z =∂>Ï¡_H« ∞í ~_Í L~_«@~
U =ºH˜HÎ © ^èO° ‡° ã¨=∞‡`Œ~ Hß^°∞.—— (|∞MÏi)
''h=Ù h =Úã≤¡~ ™È^°O°∞_çfl HíÅ∞ã¨∞Hí∞~>Ë J`ŒxH˜ ã¨ÖÏ~ K≥ܵº. J`Œ#∞ q~^°∞Hí∞
PǨfix¿ãÎ P PǨfi<®xfl ã‘fiHíi~K«∞. J`Œ#∞ h ^®fiO® U^≥<· ® ã¨Ç¨ Ü«µ~ H’i`Ë J`ŒxH˜ ã¨Ç¨ Ü«µ~
K‹Üµº. J`Œ#∞ `Œ∞q∞‡ 'JÖò ǨÏ=ÚÌeÖÏ¡ÇÏπ — (ã¨HÅ
í „Ç¨â~◊ ã¨ÅHí∞ ^Õ=Ù_Õ JO°∞›_«∞) J#~>Ë, h=Ù
'Ü«µO∑OÇ° Ϩ ‡Hí∞ÖÏ¡ÇÏπ — (^Õ=Ù_«∞ x#∞fl HíO∞° }˜~K«∞QåHí) Jx |^°∞Å∞ ǨÅ∞Hí∞. J`Œ_∞« Çͺkè„Qõã∞¨ Î
_«Üµ`Ë Ç‹o§ ǨO®=∞i≈~K«∞. K«xáÈ`Ë J`Œx [<®*Ï (â◊ÇÍx)H˜ `À_«∞Qå "≥à∞◊ §.—— (=Úã≤~¡ )
''`Œ# H’ã¨~ W+¨Çì _¨ #ç ^®<Ëfl `Œ# (=Úã≤~¡ ) ™È^°O∞° x H’ã¨~ Hí∂_Í W+¨Çì _¨ #« ~`Œ =O°H∂í
U =ºH©Î x[Ç‹∞#· qâÍfiã≤ HßÖË_∞« .—— (|∞MÏi, =Úã≤~¡ )
''XHí =Úã≤~¡ `À>˜ =Úã≤~¡ Hí∞ ™È^°O∞° _«∞ (ÖÏ~>˜ÇÍ_«∞). XHí ™È^°O∞° _«∞ `Œ# ™È^°O∞° xÃÑ·
(Z#fl>˜H)© ^ÒO°#˚ º~ KÕܵ« _«∞† J`Œ_flç ^ÒO°#˚ ºÇ¨O∞° xH˜ JǨÊy~K«_∞« Hí∂_Í. Z=O°∞ `Œ# ™È^°O∞° x
J=ã¨O®Å∞ fOÕÛ Ç¨#∞Ö’¡ x=∞Qõ∞fl_«Üµ L~>Ï_À, ^Õ=Ù_«∞ J`Œx J=ã¨O®Å∞ fOÕÛ ÉÏ^躰 `Œ fã¨∞
Hí∞~>Ï_«∞. Z=O°∞ (`À>˜)=Úã≤~¡ Hí∞ =zÛ# Híë®ìÖ’¡ XHí Híë®ìxfl ^°¥O°~Kı™®Î_À „ǨàÜ
◊ µ« k<®#
^Õ=Ù_«∞ J`Œx Híë®ìÅÖ’ XHí Híë®ìxfl ^°¥O°~Kı™®Î_∞« . =∞O≥=O°∞ (`À>˜) =Úã≤~¡ á⁄O°áå@¡#∞ HíÇÊ≤
ѨÙK«∞Û`Í_À, „ǨàÜ
◊ µ« k<®# ^Õ=Ù_«∞ J`Œx á⁄O°áå@¡#∞ (áåáåÅ#∞) HíÇÊ≤ ѨÙK«∞Û`Í_«∞.—— (|∞MÏi,
=Úã≤~¡ ) (n~`Àáå@∞ 49:10 㨥H˜,Î ^®x áå^°ã¥¨ zHí Hí∂_Í K«¥_«~_ç.)
12. D 㨥H˜Ö
Î ’ =Úã≤~¡ rq`Œ ÅHíº∆ ~ Uq∞>’ ã¨Ê+¨~ì Qå K≥Çʨ |_ç~k. nxfl|>˜ì „Ǩu
=Úã≤~¡ `Œ# â◊HΘ ™®=∞O®÷ºÅ "Õ∞O°H∞í ã¨=∂[~Ö’ „Ǩ|e L#fl K≥_∞« Qõ∞efl JiHí_¥« Î =∞~zx

94

(3. PeW¢=∂<£)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(WǨÏǨOÖ
° ’HßÖ’¡) ™®Ç¶Å
¨ º~ K≥~^ÕÇÍO°∞. ã¨Ê+¨"ì ∞≥ #ÿ 㨥K«#Å∞, „Ǩ=∂}®Å∞ =zÛ#ǨÊ
>˜H© ǨO㰠ʨ O°~ qÉèkË ~K«∞HÁx qaè#fl =O®æÅ∞Qå peáÈܵ#ÇÍiÖÏ g∞O°¥ HßHí~_ç.
JÖÏ~>˜ ÇÍiH˜ ÃѶ∞ÏO°Ç∞‹ #· (#O°H)í Ü«∂`Œ#Å∞ HßK«∞HÁx L<®flܵ. (104-105)
HÁ~^°i =ÚMÏÅ∞ (P#~^À`ÍûǨÅ`À) „ǨHßt㨥ΠL~_«Qå, =∞iHÁ~^°i
=ÚMÏÅ∞ (ѨÙ>ˇ_ì ∞« ^°∞óY~`À) #Å¡|_çáÈÜ˵ („ǨàÜ
◊ µ« ) k<®# ^Õ=Ù_«∞ =∂_çáÈܵ#
=ÚMÏÅÇÍix L^ÕtÌ ~z ''Uq∞>©, g∞O°∞ qâ◊fiã≤~z# `Œ~åfi`Œ =∞m§ JqâÍfiã¨∞Åܵ
áÈÜ«∂O®? Jܵ`Ë g∞ JqâÍfi™®xH˜ ǨOº° =™®#~Qå (#O°H)í Ü«∂`Œ#Å∞ K«qK«¥_«~_ç——
Jx J~>Ï_«∞. J~Ú`Õ „ǨHßâ◊=~`ŒÇ‹∞·# =ÚMÏÅÇÍO°∞ ^Õ=Ùx J#∞„QõǨÏÉèÏQõº~
(ã¨fiO°~æ ) á⁄~^°∞`ÍO°∞. ÇÍO°H¯í _« HíÅHßÅ~ (ã¨∞Yã¨~`Àë®Å`À) L~>ÏO°∞. (106-107)
Wq ^≥=· 㨥Hí∞Å
Î ∞. g>˜x hHí∞ Ü«µ^ä®`Œ^~°ä Qå qxÇ≤ã∞¨ <Î ®fl=Ú. ^Õ=Ù_«∞ „ǨÇ~¨ K«
=∂#=ÙÅHí∞ Z#fl>˜H© J<®ºÜ«µ~ KÕܵ« _«∞. Éè¥í =∂ºHßâÍÖ’¡ L#fl ã¨Ofi° ~ ^Õ=Ùx^Õ.
ã¨=∞ã¨Î =º=ǨO®Å∞ z=iH˜ PÜ«µ# ã¨=∞Hí~∆ Ö’<Ë „Ǩ"âÕ Ã◊ Ñ@ì|_«`Íܵ. (108-109)
"åºÇ≤~Ǩ*Ë㨥Π„Ǩ[Å#∞ ã¨~㨯i~K«_ÍxH˜ Hí$+≤ KÕÜ«∂Åx JO°÷=∞=Ù`À~k. J~`ËHßHí∞~_Í
^≥=· ^èO° ®‡xfl Qõ∞i~z „ǨKÍO°~ KÕ㥨 Î ÇÍiÖ’ ^≥=· cèu, ǨOÖ
° ’HíÑÙ¨ [ÇÍ|∞^®s ÉèÏ=# Híey~K«
_ÍxH˜ Hí∂_Í „Ǩܵ« ufl~KÍe. D q+¨Üµ« ~Ö’ =∞Ǩ„Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) WÖÏ „Ǩ=z~KÍO°∞:
''^≥·ÇÍ[˝Å#∞ LÅ¡~Ѷ≤∞ã¨∞Î#flÇÍix, P LÅ¡~Ѷ¨∞#ÃÑ· ÇÍix q=∞i≈~K«xÇÍix WÖÏ
O≥~_«ã∞¨ Å
÷ F_«Ö’x „ǨÜ∂« }©H∞í Å`À áÈÅÛ=K«∞Û- p>˜ "Õܵ« _«~ ^®fiO® HÁ~^°O∞° ÃÑ·J~`Œã∞¨ Ö
÷ ’,
HÁ~^°O∞° „H˜~k J~`Œã∞¨ Ö
÷ ’ Hí∂O°∞Û<®flO°∞. „H˜~k J~`Œã∞¨ Ç÷ Íà◊∞§ ÉÁH≥¯#`À ã¨=Ú„^°~ #∞~_ç hà◊∞§
`À_«∞H’=_ÍxH˜ ÃÑ·J~`Œã∞¨ H÷ ∞í "≥à∞◊ #Î flǨC_«ÖÏ¡ ÃÑ·P~`Œã∞¨ Ç÷ Íà◊§Hí∞ W|ƒ~k HíeQÕk. ^®~`À ÇÍà◊∞§
„H˜~k J~`Œã∞¨ Ç÷ Íà◊§#∞ qã¨∞‰õΩ¯<Õ ÇÍà◊∞§.
JǨC_«∞ „H˜~k J~`Œã∞¨ Ç÷ Íà◊∞§ F Q˘_«e¤ fã¨∞HÁx F_« J_«∞Qõ∞# L#fl ǨÅHíÅ#∞ T_«
ɡO°Hí_«~ „áåO°~aè~KÍO°∞. ÃÑ· J~`Œã¨∞÷ÇÍà◊∞§ (qã¨∞Îɒܵ) 'W^Õq∞>© WÖÏ KÕã¨∞Î<®flO°∞?— Jx
J_çQåO°∞. ^®xH˜ „H˜~k J~`Œã∞¨ Ç÷ Íà◊∞§ '=∂Hí∞ hà◊∞§ HßÇÍe. hà◊§ H’ã¨~ "Õ∞=Ú =∂>˜=∂>˜H˜
ÃÑ·H˜ =ã¨∞~Î >Ë g∞Hí∞ ÉÏ^è° HíÅ∞Qõ∞`À~k Hí^®! J~^°∞Híx "Õ∞=Ú F_« ǨÅHíÅ#∞ T_«Éiˇ H˜ hà◊∞§
fã¨∞H’^°eKÍ=Ú— Jx K≥áåÊO°∞.
ÃÑ·J~`Œã∞¨ ÷ ÇÍà◊∞§ Qõ#Hí „H˜~k J~`Œã∞¨ Ç÷ Íà◊§#∞ P Ǩx #∞~_ç J_«∞H¤ ∞í ~>Ë ÇÍix Hí∂_Í
Hßáå_«QÅ
õ O°∞, `Œ=∞#∞ Hí∂_Í Hßáå_«∞Hí∞~>ÏO°∞. JÖÏ J_«∞H¤ ’HíáÈ`Ë ÇÍix Hí∂_Í =Ú~z"Õ™®ÎO∞° ,
`Í=Ú Hí∂_Í =ÚxyáÈ`ÍO°∞.—— (|∞MÏi)
g∞Ö’ Z=~°~Ú<® ã¨=∂[~Ö’ U^Œ~Ú<® K≥_¤» Ǩx K«¥ã≤#ǨC_«∞ ^®xfl J`Œ#∞ KÕ`ÀÎ
(|ńǨÜ∂ˇ Qõ~`À) xO’kè¿ãÎ, ^Õ=Ùx ^°QOæõ ° [ÇÍ|∞^®s ÉÏ^躰 `Œ #∞~_ç `ŒÇÊ≤ ~K«∞Hí∞~>Ï_«∞. J~`Œ>˜
â◊HΘ ÖËxÇÍ_«∞ P K≥_∞« Hí∞ =ºuOÕH~í Qå Qõà~◊ qÇ≤Ê JiHí>~ìË ^°∞Hí∞ „Ǩܵ« ufl¿ãÎ J`Œ#∞ Hí∂_Í P
ÉÏ^躰 `Œ #∞~_ç `ŒÇÊ≤ ~K«∞Hí∞~>Ï_«∞. K≥_∞« Hí∞ =ºuOÕH~í Qå Qõà~◊ qÇ≤Ê xO’kè~KÕ â◊HΘ Hí∂_Í ÖËxÇÍ_«∞
Híhã¨~ =∞#ã¨∞Ö’<≥<· ® P K≥_∞« q+¨Ü∂« xfl ^Õfi+≤¿ãÎ J`Œ#∞ Hí∂_Í [ÇÍ|∞^®s ÉÏ^躰 `Œ #∞~_ç
`ŒÇÊ≤ ~K«∞Hí∞~>Ï_«∞. D (z=i) "≥Y
· i Jxfl>˜H~í >Ë J`ŒºÅÊ™®÷ܵ qâÍfiã¨~ (D=∂<£) „H˜~kH˜
=ã¨∞~Î k.—— (x™®Üµ) (W`ŒO° q=O®ÅHí∞ 3:110 㨥H˜HÎ ˜ O®ã≤# áå^°ã¥¨ zHí K«¥_«~_ç.)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(3. PeW¢=∂<£)

95

qâÍfiã¨∞ÖÏO®! WHí#∞~_ç „Ç¨Ç¨~K« =∂#=ÙÅHí∞ =∂O°æ^°O°≈#~ KÕ㨥ΠÇÍix
ã¨~㨯 i~K«_ÍxH˜ O°~Qõ~Ö’H˜ fã¨∞Hí∞O®|_ç# „âı+㪨 =¨ ∂[~13 g∞OÕ. g∞O°∞ =∞~z
13. Y∞O∑P<ü „Ǩ[ÅÖ’ ^≥=· cèu, ǨOÖ
° ’Híz~`Œ# [x~Ǩ*ãË ≤ `Œ^®fiO® ÇÍix hu=∞~`Œ∞
Å∞Qå, ã¨`“ÊO°∞Å∞Qå fiÛk^°QÌ ÀO°∞`À~k. J~^èq° âÍfi™®Å∞, ^°∞O®KÍO®Å`À ã¨Ç¨ Ö’Hí~Ö’x qq^è°
K≥_∞« efl xO°¥‡e~z PO’Qõº=~`Œ"∞≥ #ÿ ã¨=∂*Ïxfl <ˇÅHÁÅÊ^°Åz~k. D ÅHíº∆ ~ H’ã¨~ Y∞O∑P<ü
=Úã≤~¡ ÖÃÑ· =∞~zxÃÑ~KÕ, K≥_∞« #∞ „`Œ∞~KÕ Ç¨x xO°ƒ~ù ^è~° KÕã~≤ k. nx H’ã¨~ =Úã≤~¡ ÅÖ’
XHí =O°~æ =º=ã‘H÷ $í `Œ ã¨~Ѷ∞¨ ~Qå UO°Ê_Íeû# P=â◊ºHí`Œ L~^°x <˘H˜¯ K≥|∞`À~k.
D Pâ◊ܵ« ~, J=ã¨O®Å ^°$ë®ìº<Ë ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) HßÅ~Ö’, P `ŒO∞° ÇÍ`Œ ã¨^fi° O°∞#Î ∞
Öˇ#ˇ· Ybá¶åÅ HßÅ~Ö’ =Úã≤~¡ Å∞ ^èO° ‡° ã¨~™®÷Ç#¨ H’ã¨~ `Œ=∞ ã¨Ofi° ™®fixfl ^è®O°áÈã≤ Hí$+≤ KÕâÍO°∞.
ã¨=∂[~Ö’ U HÁkÌ K≥_∞« HíxÊ~z<® ÇÍO°∞ „ǨâÍ~`Œ~Qå x„^°áÈÜ˵ÇÍO°∞ Hß^°∞. „Ǩ[ÅÖ’ ^≥=· cèu
Híey㨥ΠÇÍix ^°∞뮯O®ºÅHí∞ ^°¥O°~Qå L~K«_ÍxH˜ „Ǩܵ« ufl~KÕÇÍO°∞. `Œ`ÊŒ eù `Œ~Qå P<®_«∞
ã¨=∂[~Ö’ ã¨Ofi° „`Í hu, <®ºÜ«µ~, ™œjź~, ™œ„ÉèÏ„`Œ`Å
Œ ∞ "≥eq¡ iâÍܵ. ÉèHí ÇΘ O¨ ®Ü«µ}`Œ,
ÉÏ^躰 `ÍÉèÏ=~, ǨO㰠ʨ O° Q“O°ÇÍaè=∂<®Å∞ ZÅ¡_Å
≥ _¡ Ö
« Ï qã¨iÎ ~KÍܵ.
J^˘Hí ã¨fiO°Ü
‚ µ« ∞Qõ~. =Úã≤"¡ ∞Õ `ŒO° "Õ∞^è®=ÙÅ∞ Ãã·`~Œ H©i~Î z# Hß~uÜ«µ∞Qõ~. Hßx P
Ü«µ∞Qõ~ J~`Œi~z~k. P Hß~u Hí#∞=∞O°∞Qõܵ áÈܵ~k. D<®_«∞ „ǨÇ~¨ K«~Ö’ Z@∞ K«¥ã≤<®
JO®K«H"í ∞Õ QÀK«i™ÈÎ~k. Jqhu, J<®ºÜ«µ~. Jj¡Å~, J`ͺKÍO®Å∞ ã¨Ofi° ™®=∂#º"≥∞áÿ ÈÜ«∂ܵ.
„Ǩ[Å =ºH˜QÎ `õ Œ rq`ÍÖ’¡<QË åHí ÇÍi ™®=¸Ç≤ÏHí rq`ÍÖ’¡ Hí∂_Í D K≥_∞« Å∞ KÕO®Üµ. z=iH˜
O®[H©Üµ« =º=ǨO®Å∞, K«@ãì ɨ Å
íè ∞ Ãã·`~Œ qq^è° K≥_∞« Å`À ^°∞O°~æ ^è° Éè¥í ܵ+¨=ì ∞ܵ áÈÜ«∂ܵ.
J~`ŒH~í >Ë qKÍO°HOí "° ∞≥ #ÿ q+¨Üµ« ~- ^èO° ‡° ã¨~™®÷Ç<¨ ® ÉÏ^躰 `Œ xO°fiÇ≤Ï~K«=Åã≤# =Úã≤~¡
ã¨=∂[~ Hí∂_Í D K≥_∞« ÅÖ’ Hí∂O°∞Hí∞áÈܵ~k. WÖÏ~>˜ Ǩiã≤u÷ Ö’ ^è®i‡Hí, ™®=∂lHí ã¨Ê$ǨÏ
Híey# =Úã≤~¡ ÅÃÑ· K≥_∞« #∞ „`Œ∞~KÕ, =∞~zx ÃÑ~KÕ ÉÏ^躰 `Œ =∞i~`Œ JkèH=í ∞ܵ~k. D Ǩxx
Qõ#Qõ xO°fiÇ≤Ï~K«Háí È`Ë ã¨=∂[ Ǩ`Í<®xH˜ ^Õ=Ùx ã¨=∞Hí~∆ Ö’ „Ǩ^®è # ÉÏ^è∞° ºÅ∞ "åOÕ J=Ù`ÍO°∞.
(2:142 㨥H˜,Î ^®x áå^°ã¥¨ zHí Hí∂_Í K«¥_«~_ç.)
=∞ǨÏhÜ«µ =ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å~¡ ) D q+¨Ü∂« xfl F `ÍO®¯}~ ^®fiO® WÖÏ q=i~KÍO°∞:
''^Õ=Ù_«∞, XHí Tix P Ti„Ǩ[Å`À ã¨Ç¨ `ŒÅ„¡ H˜~^°∞Å∞ KÕܵ« =∞x l„cÖò (J֡Ƿ Ï≤ )x
P*Ï˝Ç~≤ KÍ_«∞. Ǩτ[`ü l„cÖò (J֡Ƿ Ï≤ ) P Tix K«¥ã≤=zÛ '„Ǩɥíè ! JHí¯_« XHí¯ Hí}
∆ ~ Hí∂_Í
hHí∞ Jq^èÜ
Õ µ« `Œ K«¥Ç¨x h ^®ã¨∞_«∞ Hí∂_Í XHí_∞« <®fl_«∞ Hí^® (<Ë<Ö
ˇ Ï P Tix tH˜~∆ K«#∞)?—
Jx J<®fl~°∞. 'Hßx <® ^èO° ‡° ~ JQ“O°=~, JǨKÍO®ÅHí∞ Qõ∞O°=Ù`Œ∞~>Ë J`Œx =ÚY~ U<®_«¥
(P„QõÇϨ ~`À Hßã¨Ü
Î µ<®) *Ë=Ùi~K«Ö^Ë ∞° . Hí#∞Hí W`ŒO∞° Å`À áå@∞ J`Œ_flç Hí∂_Í HíeÇ≤ "≥Ú`Œ~Î
Tix `ŒÅ„¡ H˜~^°∞Å∞ KÕÃãܵº— Jx ^Õ=Ù_«∞ =∞m§ P^Õt~KÍ_«∞.—— (q∞뮯`ü)
ã¨=∂*=∞~`Í „Éè+í ∞¨ Çì >
¨ ì˜ áÈܵ#ǨC_«∞, ^®xfl ã¨~㨯i~KÕ „Ǩܵ« `Œfl~ KÕܵ« Hí∞~_Í =ºH˜Î
Qõ`Œ ã¨`ͯO®ºÅ =Å¡ ZÖÏ~>˜ „ǨÜ∂ˇ [#~ ÖË^x° D ǨÏnã¨∞ q=i™ÈÎ~k. J~`ËHß^°∞, JÖÏ~>˜
„Éè+í ãì¨ =¨ ∂[~ÃÑ· qO°∞K«∞Hí∞Ǩ_Ë ^≥=· tHí∆ #∞~_ç =ºH˜QÎ `õ Œ ã¨`ͯO®ºÅ`À `Œ$Ç≤ÇÎ _¨ Ë =Úã≤~¡ Å∞ Hí∂_Í
`ŒÇÊ≤ ~K«∞H’ÖËOx° Wk „Ǩã∞¨ Êù@~ KÕ™ÈÎ~k. (7:164-165, 8:25 㨥Hí∞Å
Î ∞ Hí∂_Í K«¥_«~_ç.)
<ˇu· Hí~Qå Ǩ`#Œ ~ K≥~k# ã¨=∂[~Ö’ =∞x+≤ =ºH˜QÎ `õ Œ ã¨`ͯO®ºÖ’¡ Hí∂_Í Z~`ÀHßÅ~
ã≤÷O°~Qå L~_«ÖË_«∞. K«∞@¥ì Ãã·fiO°qǨO°~ KÕ¿ã K≥_«∞Qõ∞Å∞ „Hí"Õ∞}® J`Œ_çfl Hí∂_Í `Œ=∞Ö’

96

(3. PeW¢=∂<£)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

W=Ú_«∞ÛHí∞~>Ïܵ. U"≥∞#ÿ ǨÊ>˜H© ^Õ=Ù_«∞ =∂#=ÙÅ #∞~_ç ÇÍi =ºH˜QÎ `õ Œ ã¨^®K«O}
° #∞ =∂„`Œ"∞Õ
H’O°_~« ÖË^∞° . PÜ«µ# H’O°∞`Œ∞#fl Jã¨Å∞ q+¨Üµ« ~- ã¨~Ѷ∞¨ ã¨~㨯O°}H≥· xO°~`ŒO° Hí$+≤, ^èO° ‡° ã¨~™®÷
Ǩ#H≥· Z_«`Qˇ xõ áÈO®@~. WÖÏ KÕã∞¨ #Î flǨC_Ë =Úã≤~¡ ã¨=∂[~ „âı+㪨 =¨ ∂[~ J#|_«∞`Œ∞~k.
^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) ã¨~Ѷ∞¨ ã¨~㨯O°} „áå=ÚYº~ `ˇÅ∞ѨÙ`Œ¥ ǨeH˜# ǨÅ∞Hí∞Å∞ K«¥_«~_ç:
''<® „áå}~ U â◊HΘ ã¨fiO°¥Ñ¨Ùx Jnè#~Ö’ L~^À P ^Õ=Ùx ™®H˜!∆ g∞O°∞ („Ǩ[Å#∞)
ã¨`ͯO®ºÅ∞ KÕܵ« =∞x J^Õt~KÕ, ^°∞뮯O®ºÅ #∞~z ÇÍi~KÕ Ç¨#~Ú<® KÕÜ∂« e. ÖË^® ^Õ=Ù_«∞
g∞ÃÑ· tHí#∆ ܵ<® k~K«∞`Í_«∞. JǨC_«∞ g∞O°∞ Z~`Œ "≥ÚO°ÃÑ@∞ìH∞í <®fl PÜ«µ# g∞ "≥ÚO°Å∞
PÅH˜~K«_∞« .—— (q∞뮯`ü)
''U *ÏuÖ’ K≥_∞« Å∞ „Ǩ|Å∞`Íܡ∂ P *ÏuÖ’ L~_Ë ã¨~㨯O°}®™®=∞O°º÷ ~ HíÅÇÍO°∞
^®xfl ã¨~㨯i~K«Háí È`Ë ^Õ=Ù_«∞ P *Ïu „Ǩ[Å~^°iÃÑ· U^°Üµ<® tHí∆ k~KÕ ã¨=∞Ü«µ~ Pã¨#fl
=∞ܵ~^°x "åO°∞ `ˇÅ∞ã¨∞H’ÇÍe.—— (q∞뮯`ü)
D O≥~_«∞ ǨÏnã¨∞Å∞ ã¨=∂[ ã¨~㨯O°} P=â◊ºHí`#Œ ∞ =∞i~`Œ <˘H˜¯ K≥|∞`Œ∞<®flܵ.
ã¨=∂[ ã¨~㨯O°} ^èO° ‡° ã¨~™®÷Ç<¨ ® ÉÏ^躰 `ŒÖ’x ÉèÏQõ"∞Õ . J~^°∞=Å¡ =Úã≤~¡ Å∞ ã¨=∂[~Ö’
„Ǩ|e áÈ`Œ∞#fl K≥_∞« efl K«¥ã¨¥Î KÕ`∞Œ Å∞ =Ú_«∞K«∞HÁx Hí∂O’Û=_ÍxH˜ gÖË^¡ ∞° .
^≥·=„Ǩ=HíÎÅ∞ UHí^≥·ÇÍO®^è°# x<®^°q∞㨥Π"≥Ú@ì"≥Ú^°@ „áåO°~aè~z# HßO°º~ W^Õ.
ã¨=∂*Ïxfl Ǩ>ì˜ Ç‘_~ç KÕ =ÚYºÇ‹∞#· K≥_∞« ÅHí∞ =ºuOÕH~í Qå ÇÍO°∞ L^°º=∞~ ÖË=nã≤ P K≥_∞« efl
J=Å~a~KÕ, ÇͺÇ≤~Ǩ*¿Ë ã ÇÍix f„=~Qå q=∞i≈~KÕÇÍO°∞. ѨÓO°fi~ Å¥`ü *ÏuÖ’ ã¨fi*Ïu
ã¨~ǨO¯° ~, ^®i^ÀÇ≤_Å
ô ∞ =~>˜ O°∞Qõ‡`ŒÅ∞ L~_Ëq. ^≥=· ¢Ñ¨=HõΠǨτ[`ü Å¥`ü (J֡Ƿ Ï≤ ) ÇÍ>˜H˜
=ºuOÕH~í Qå D q^è~° Qå Qõà~◊ qǨC`ÍO°∞:
''g∞O≥ÖÏ~>˜ Jj¡Å KÕ+Å
ì¨ Hí∞ áåÅÊ_«∞`Œ∞<®flO°∞! g∞Hí∞ ѨÓO°fi~ Ö’Hí~Ö’ Z=O°¥ KÕܵ« #
@∞=~>˜ ã≤Q∞õ =æ ∂e# Ǩx KÕã∞¨ <Î ®flOÕ!! g∞O°∞ H’O≥¯Å#∞ fO°∞ÛH’=_ÍxH˜ ¢ã‘Å
Î #∞ =^°e ѨÙO°∞+¨∞Å
"≥~@Ǩ_ͤO®? (Z~`Œ ã≤Q∞õ K
æ @
Õ ∞!) g∞O°ãÅ
¨ ∞ ѨÓiÎQå ǨÏ^°∞gÌ ∞i áÈÜ«∂O°∞.—— (Y∞O∑P<ü-7:80,81)
''g∞O≥~`Œ ã≤Q∞õ =æ ∂e# ǨxH˜ áåÅÊ_«∞`Œ∞<®flO°∞! g∞Hí∞ ѨÓO°fi~ Ö’Hí~Ö’ Z=O°¥ WÖÏ~>˜
Ǩx KÕܵ« ÖË^!Õ ! g∞O°∞ (¢ã‘Å
Î #∞ =^°e) ѨÙO°∞+¨∞Å "≥~@Ǩ_ͤO®? ^®i^ÀÇ≤_Å
ô ∞ Hí∂_Í KÕã∞¨ <Î ®flO°∞.
x~_«∞ã¨ÉÅ
íè Ö’ Ãã·`~Œ (ã≤Q∞õ qæ _çz D) áå_«∞Ǩx KÕã∞¨ <Î ®flOÕq∞>©?—— (Y∞O∑P<ü- 29:28,29)
=∞^°º<ü *Ïu„Ǩ[ÅHí∞ ÇÍi ^≥=· „Ǩ=HíΠǨτ[`ü +¨∞SÉò (J֡Ƿ Ï≤ ) WÖÏ LǨ^tÕ ~KÍO°∞:
''g∞O°∞ `Œ¥xHíÅ∞, HÁÅ`ŒÅ∞ ѨÓiÎQå áå>˜~K«~_ç. „Ǩ[ÅHí∞ O®=Åã≤# ã¨O∞° Hí∞Å∞ `Œy~æ z
W=fiHí~_ç. ^è°O°}˜Ö’ âÍ~f ™®=∞O°™®ºÅ∞ UO°Ê_ç# `Œ~°∞"å`Œ J#=ã¨O°~Qå JO®K«Hí~, JÅ¡
HíÖ’¡ÖÏÅ∞ ã¨$+≤~ì K«H~í _ç.—— (Y∞O∑P<ü- 7:85)
''`Œ¥xHíÖ’¡, HÁÅ`ŒÖ’¡ <®ºÜ«µ~ áå>˜~K«~_ç. Z=iH© #+¨~ì HíÅQõ*Ü
Ë µ« Hí~_ç. ã¨O#·≥ „`Íã¨∞
`À `Œ¥z=fi~_ç. „Ǩ[ÅHí∞ O®=Åã≤# ã¨O∞° Hí∞Å∞ `Œy~æ z W=fiHí~_ç. ^èO° }
° Ö
˜ ’ JÅ¡O∞° ,¡ JÅ[_«∞Å∞
OÕÑÙ¨ `Œ¥ uO°QHõ ~í _ç.—— (Y∞O∑P<ü- 26:181-183)
ã¨=¸^ü *Ïu„Ǩ[ÅHí∞ ÇÍi ^≥=· „Ǩ=HíÎ ™®eÇπÏ (J֡Ƿ Ï≤ ) WÖÏ LǨ^tÕ ~KÍO°∞:
''g∞O°∞ HÁ~_«Å#∞ `˘Åz |_Íܵ H’ã¨~ ÃÑ^°ÃÌ Ñ^°Ì Hí@_ì ÍÅ∞ xi‡ã¨∞<Î ®flO®! Hßã¨Î ^Õ=ÙxH˜
ÉèÜ
í µ« Ǩ_~« _ç, <®Hí∞ q^èÜ
Õ µ« `Œ K«¥Ç¨~_ç. ǨÏ^°∞gÌ ∞i ^èO° }
° Ö
˜ ’ ZÖÏ~>˜ ã¨~㨯O°}Å∞ KÕܵ« Hí∞~_Í,

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(3. PeW¢=∂<£)

97

Ǩ#∞Å∞ KÕܵ« =∞x „Ǩ[Å#∞ P^Õt™®ÎO∞° . K≥_∞« Å #∞O_ç ÇÍi™®ÎO∞° . ^Õ=Ù_çfl „ǨQå_è~« Qå
qâ◊fiã≤™®ÎO∞° . „Qõ~^ä„° Ǩ[Å∞ (Hí∂_Í) qâ◊fiã≤~zL~>Ë ÇÍiH≥~`À "Õ∞Å∞ [iQÕk. ÇÍiÖ’
qâ◊fiã≤~z#ÇÍO°∞ Hí∂_Í HÁ~^°O∞° <®flO°∞. Hßx KÍÖÏ=∞~k Jq^èÜ
Õ µ« ∞Å∞<®flO°∞. (110)
"åO°∞ q∞=∞‡efl HÁ~K≥~ ÉÏkè~K«_~« `ŒÇʨ ÃÑ^°QÌ å Ǩx Híey~K«ÖOË ∞° . ÇÍO˘Hí
"Õà◊ g∞`À áÈO®_ç<® (g∞^è®>˜H˜ xÅ∞=ÖËH)í Ç‹#∞flEÇ≤ áåiáÈ`ÍO°∞. ÇÍiH˜ ã¨Ç¨ Ü«µ~
Hí∂_Í Åaè~K«^∞° , ^Õ=Ùx â◊O}
° ∞Ö’<À =∂#=ÙÅ O°H}
∆í Ö’<À P„â◊ܵ« ~ Åaè¿ãÎ `ŒÇʨ .
ÇÍO≥H¯í _«∞<®fl J==∂#~, J„Ǩu+¨Ö
ª Ë ÇÍix "≥#fl~>˜ L~>Ïܵ. ÇÍO°∞ ^≥Ç· Í„QõÇϨ ~Ö’
zHí∞¯Hí∞<®flO°∞. ÇÍix ^ÒO®ƒùQºõ ~ "≥~>Ï_«∞`À~k. nxH߯O°}~ ÇÍO°∞ ^Õ=Ùx 㨥Hí∞eÎ fl,
PÜ«µ# =∞Ç≤Ï=∞efl xO®Híi㨥Π=KÍÛO°∞. PÜ«µ# Ǩ~Ç≤# „Ǩ=HíÅ
Î #∞ J<®ºÜ«µ~Qå
ǨÏ`Œ=∂iÛ "ÕâÍO°∞. JnQåHí "åO°∞ =∞Ǩ `ŒÅaO°∞ã¨∞`À ^Õ=ÙxH˜ Jq^èÜ
Õ µ« ∞Öˇ· ǨÏ^°∞Ì
g∞iáÈÜ«∂O°∞. (111-112)
Jܵ`Ë „Qõ~^ä„° Ǩ[Å~`Í JÖÏ~>˜ÇÍO°∞ Hß^°∞. ÇÍiÖ’ ã¨<®‡O°Qæ å=ÚÅ∞ Hí∂_Í
L<®flO°∞. ÇÍO°∞ O®„uÇıà◊Ö’¡ ^Õ=Ùx 㨥Hí∞ÎÅ∞ Ǩiî㨥ΠPÜ«µ# =Ú~^°∞ ™®ë®ì~Qõ
Ǩ_«`ÍO°∞. ^Õ=Ù_çfl, ǨO°Ö’Hßxfl qâ◊fiã≤™®ÎO°∞. „Ǩ[ÅHí∞ =∞~zx É’kè™®ÎO°∞. K≥_«∞Å
#∞~_ç ÇÍi™®ÎO∞° . ã¨`ͯO®ºÅ∞ KÕܵ« _«~Ö’ ǨO㰠ʨ O°~ áÈ>©Ç_¨ `« ÍO°∞. WÖÏ~>˜Ç͈~
ã¨[#˚ ∞Å∞. (113,114)
"åO°∞ U ã¨`ͯO°º~ KÕã≤<® ^®xfl q㨇i~K«_«~ [O°Qõ^°∞. ^Õ=ÙxH˜ ÉèíH˜ÎǨO®
Ü«µ}∞Å∞ Z=O’ ÉÏQå `ˇÅ∞ã¨∞. ^Õ=Ùx =ºuˆ~HõOQÍ JqâÍfiã¨∞ÅHí∞ (ǨOÖ
° ’Hí~Ö’)
ÇÍi ã¨~`Í#~, ã≤iã¨~Ǩ^Å
° ∞ U=∂„`Œ~ ǨxH˜O®=Ù. "åOÕ #O°HÇí Íã¨∞Å∞. J~^°∞Ö’<Ë
ÇÍO°∞ (<å<åÜ«∂`«#Å∞ J#∞Éèqí ã¨∂)Î ZÅ¡HßÅ~ Ǩ_L
ç ~>ÏO°∞. (115-116)
ÇÍO°∞ SÇ≤ÏHírq`Œ~Ö’ KÕ¿ã ^è°#=ºÜ«µ~ =∞OK«∞`À ‰õÄ_ç# f„=Ç‹∞·# Qåe
=~>˜k. Jk P`Œ‡„^ÀǨÏ~ KÕã∞¨ Hí∞#flÇÍi Ǩ~@á⁄ÖÏÅÃÑ· gz ã¨Ofi° <®â◊#~ KÕã∞¨ ~Î k.
^Õ=Ù_«∞ ÇÍiH˜ J<®ºÜ«µ~ KÕÜ«µ_«~ ÖË^°∞. ÇÍO°∞ `Œ=∞Hí∞`Í"Õ∞ J<®ºÜ«µ~
KÕã¨∞Hí∞~@∞<®flO°∞. (117)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! g∞ ÇÍix `ŒÇʨ W`ŒO∞° efl P~`ŒO~° wHí∞Å∞Qå KÕã∞¨ H’Hí~_ç. ÇÍO°∞
g∞Hí∞ Ǩx `ŒÅÃÑ@ì_~« Ö’ ZÖÏ~>˜ J=Hßâßhfl *ÏO°q_«∞K«∞H’O°∞. U q^èOŒ QÍ#~Ú<®
JÅ[_«∞Å∞ OÕHu≥ ãÎ ¥¨ Î uiQÕÇÍiH˜ q^èÜ
Õ µ« `Œ K«¥Ç¨H~í _ç.—— (Y∞O∑P<ü- 26:149-152)
''^Õ=Ùx â◊H˜Î Ü«µ∞Hí∞ÎÅ#∞ q㨇i~K«Hí~_ç. „ǨǨ~K«~Ö’ JO®K«Hí~, JÅ¡HíÖ’¡ÖÏÅ∞
ã¨$+≤~ì K«H~í _ç.—— (Y∞O∑P<ü- 7:74)
P^ü *Ïu„Ǩ[ÅHí∞ ÇÍi ^≥=· „Ǩ=HíΠǨτ[`ü Ǩ˙^ü (J֡Ƿ Ï≤ ) WÖÏ LǨ^tÕ ~KÍO°∞:
''g∞O°∞ Z`ŒÜ
Î µ# „Ǩu KÀ>Ï Ç¨xH˜=∂e# ™®‡O°Hí Éè=í <®xfl xi‡ã¨∞<Î ®flOÕq∞>©? WHí¯_Ë
âÍâ◊fi`Œ~Qå L~_ÍÅ#fl@∞¡ g∞O°∞ ÃÑ^°ÃÌ Ñ^°Ì "Õ∞_«Å∞ Hí_∞« <Î ®flO°∞. g∞O°∞ Z=i<ˇ<· ® Ǩ@∞ìH∞í ~>Ë ÇÍi
Ǩ@¡ KÍÖÏ „Hí∂O°~Qå „Ç¨=iΙ®ÎO∞° .—— (Y∞O∑P<ü- 26:128-130)

98

(3. PeW¢=∂<£)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

q∞=∞‡efl ÉÏkè~KÍÅ<Ë ÇÍO°∞ HÍK«∞H˘x LO\ÏO°∞. ÇÍi =∂@Ö’¡ Ç‹·O°~ ZǨC_À
|Ü«µ@Ǩ_~ç k. WHí ÇÍi ǨÏ$^°Ü∂« Ö’¡#ܵ`Ë J~`ŒH<í ®fl Z<ÀflO≥@∞¡ ^Õfi+¨~ x~_ç
L~k. g∞O°∞ q"ÕK«<®Ç¨O°∞Ö~Ú`Ë q+¨Ü«∂xfl „QõÇ≤Ï~K«~_ç† "Õ∞=Ú =∂ 㨥Hí∞Îefl
ã¨Ê+¨~ì Qå q_«=∞O°z K≥|∞`Œ∞<®fl=Ú. (118)
g∞O°∞ ÇÍix „¿Ñq∞™®ÎO∞° Qåx, ÇÍiH˜ g∞O°~>Ë U=∂„`Œ~ Jaè=∂#~ ÖË^∞° . g∞O°∞
(^≥=· )„Qõ~^ä®Åhfl qâ◊fiã≤™®ÎO∞° . (Hßx ÇÍO°∞ g∞„Qõ~^ä®xfl qâ◊fiã≤~K«O∞° .) ÇÍO°∞ q∞=∞‡efl
HíÅã≤ #ǨC_«∞ ''"Õ∞=Ú Hí∂_Í (g∞„Qõ~^ä®xfl, g∞„Ǩ=Hí#Î ∞) qâ◊fiã≤ã∞¨ <Î ®fl~—— J~>ÏO°∞.
Jܵ`Ë g∞ ^°QOæõ ∞° fl~_ç Ç‹o§áÈQå<Ë g∞ g∞^° ÃÑ~K«∞Hí∞#fl Híã`≤ À ÇÍO°∞ Ǩà∞◊ § Ǩ@Ǩ@
#¥O°∞`ÍO°∞. (^ÒO®ƒùQ∞õ ºÖÏO®!) g∞O°∞ ÃÑ~K«∞Hí∞#fl HíãÖ
≤ ’<Ë =∂_ç KÍ=~_ç. ^Õ=ÙxH˜
g∞ J~`ŒO~° QåÖ’¡ ^®y=Ù#fl „Ǩu q+¨Üµ« =¸ `ˇÅ∞ã¨∞. (119)
g∞Hı^<·≥ ® "Õ∞Å∞ [iy`Ë ÇÍO°∞ qÅqÖÏ¡_ç áÈ`ÍO°∞. H©_∞« [iy`Ë =∂„`Œ~ `ˇQõ
ã¨~|O°Ç_¨ ç áÈ`ÍO°∞. U"≥∞#ÿ ǨÊ>˜H© g∞O°∞ ã¨ÇϨ #~ =Ç≤Ï~z ^Õ=Ùx Ǩ@¡ ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î `À
=∞ã¨Å∞Hí∞~>Ë, g∞ g∞^° ÇÍi ‰õΩ¢@Å∞, Hí∞Ü«µ∞Hí∞Ö
Î gË Ç¨xKÕܵ« =Ù. ÇÍi KÕ+Å
ì¨ hfl
^Õ=ÙxH˜ ÉÏQÍ `ˇÅ∞ã¨∞.(120)
(=ÚǨÏ=∞‡^ü! FO’A) h=Ù L^°Üµ« ~ W~>˜ #∞~_ç |Ü«µÅ∞^Õi qâÍfiã¨∞efl
Î ãÕ ∞¨ H’. ^Õ=Ù_«∞
Ü«µ∞^®úxH˜ ã¨=∂Ü«µ`ŒÎ ǨOK
° _« ~« „áåO°~aè~KÍ=Ù.14 P ã¨~^°Oƒ° ~ù Qõ∞O°∞K
ã¨=∞ã¨Î~ q~>Ï_«∞, PÜ«µ# ã¨O°fi~ Ziy#ÇÍ_«∞. JǨC_«∞ g∞Ö’ O≥~_«∞ =O®æÅ∞
^èO·≥ º° ~ H’Ö’Êܵ (Ü«Ú^Œ~ú O° QÆO #∞Oz) ^®^®Ñ¨Ù áåiáÈEâÍܵ. Hßx ^Õ=Ù_«∞ ÇÍix
P^°∞ Hí∞<®fl_«∞. Jã¨Å∞ ^Õ=Ù_Ë ÇÍi O°Hí∆Hí∞_«∞, ã¨Ç¨Ü«µHí∞_«∞. Hí#∞Hí qâÍfiã¨∞Å∞
ZÅ¡ÇC¨ _«¥ PÜ«µ<Ëfl #=Ú‡HÁx L~_Íe. (121-122)
^Õ=Ù_«∞ q∞=∞‡efl |„^ü Ü«µ∞^°~ú Ö’ Hí∂_Í P^°∞Hí∞<®fl_«∞. JǨC_«∞ Hí∂_Í g∞Hí∞
ã¨~°º# PÜ«µ∞^è®Å∞, ã¨iǨ_« =#O°∞Å∞ ÖË=Ù. (Jܵ<® g∞Hí∞ "Õ∞=Ú q[Ü«µ~
¢Ñ¨™êkOKå=Ú.) J~^°∞=Å¡ g∞~°∞ ^Õ=ÙxH˜ ÉèíÜ«µÇ¨_«~_ç† PÜ«µ#Hí∞ Hí$`ŒA˝Ö~Ú
L~_«~_ç. (123)
14. Wk LǨï^£ Ü«µ∞^®úxH˜ ã¨~|~kè~z# ã¨~Ѷ¨∞@#. =∞H߯ Y∞O≥·+‘Ü«µ∞Å∞ |„^ü
Ü«µ∞^°~ú Ö’ F_çáÈܵ#~^°∞# „ǨuHßOÕKÛ« `ù À WǨC_«∞ =∞n<®ÃÑ· ^®_çKÜ
Õ µ« _ÍxH˜ 3000 Ãã·#º~`À
=KÍÛO°∞. =Úã≤~¡ Å∞ "Õܵ=∞~k Ãã·#º~`À |Ü«µÅ∞^ÕOQ° å ÇÍiÖ’ 300 =∞~k HíÇ@
¨ qâÍfiã¨∞Å∞
"≥∞Å¡Qå *ÏO°∞Hí∞<®flO°∞. q∞ye# 700 =∞~k =Úã≤~¡ ÅHí∞, =∞H߯ Y∞O≥+· Ü
‘ µ« ∞ÅHí∞ =∞n<® #∞~z
^®^®Ñ¨Ù <®ÅQõ∞ "≥∞àÿ §◊ ^°¥O°~Ö’ L#fl LǨï^£ H˘O_» ^°QOæõ ° Ü«µ∞^°~ú [iy~k.
D Ü«µ∞^°~ú Ö’ "≥Ú^°@ =Úã≤~¡ ÅHı q[Ü«µ~ Åaè~z<®, ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) XHí H©ÅHí
™®÷#~Ö’ xÅɡ>˜ì# qÅ∞Hß~„_«∞ â◊„`Œ∞=ÙÅ∞ F_ç áåiáÈ`«∞~_«@~ K«¥ã≤, P™®÷#~ =^°e
ã¨=∞~°™⁄`Œ∞Î ¿ãHí~}
° Ö’ =ÚxyáÈÜ«∂O°∞. â◊„`Œ∞=ÙÅ∞ nxfl Qõ=∞x~z H˘O_» "≥#∞Hí "≥Ñ· Ù¨ #∞~z
uiQ˘zÛ "≥∞O°∞ѨÙ^®_ç KÕâÍO°∞. =Úã≤~¡ ÅHí∞ KÍÖÏ #+¨~ì [iy~k. Jܵ`Ë P `ŒO∞° ÇÍ`Œ "≥~@<Ë
ã¨~ÉÏo~K«∞HÁx Z^°∞O°∞^®_ç KÕܵ« _«~ =Å¡ J~u=∞q[Ü«µ~ =Úã≤~¡ Å<Õ =i~z~k.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(3. PeW¢=∂<£)

99

h=Ù qâÍfiã¨∞ÅÖ’ ^èO·≥ º° ~ Híey~K«_ÍxH˜ ÇÍi`À J#fl =∂@Å∞ *Ï˝ÇH¨ ~í `ˇK∞« ÛH’.
JǨC_«∞ h=Ù ''(=∞#) „ǨÉ∞íè =Ù =¸_«∞"ÕÅ=∞~k ^≥=· ^°¥`Œefl k~z =∞#efl P^°∞H’
=_«~ KÍÅ^® g∞Hí∞?——J<®fl=Ù. g∞O°∞ Qõ#Hí ã¨ÇϨ #~ =Ç≤Ï~z ^Õ=Ùx Ǩ@¡ ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Î
Å`À =∞ã¨Å∞Hí∞~>Ë, â◊„`Œ∞=ÙÅ∞ g∞ÃÑ· "≥∞O°∞ѨÙ^®_ç KÕã#≤ ǨC_«∞ PÜ«µ# g∞Hí∞ „Ǩ`ºË Hí
zǨflÅ∞QõÅ S^°∞"ÕÅ=∞~k ^°¥`Œefl Ǩ~Ç≤ `ŒÇʨ Hí∞~_Í P^°∞Hí∞~>Ï_«∞.15 g∞Hí∞ ^èO·≥ º° ~
=zÛ g∞ =∞#ã¨∞û Hí∞^°∞@Ǩ_Ë~^°∞Hı ^Õ=Ù_çÖÏ KÕâÍ_«∞. x*ÏxH˜ U ã¨Ç¨Ü«µÇ‹∞·<®
^Õ=Ùx#∞~_Ë Åaèã∞¨ ~Î k. PÜ«µ# ã¨Ofi° â◊H=Θ ∞~`Œ∞_«∞, Z~`À q"ÕK<« ®Ç¨O∞° _«∞. JqâÍfiã¨∞
ÅÖ’ XHí =O®æxfl `Œ∞_çzÃÑ>Ëì L^ÕâÌ º◊ ~`À ÖË^® ÇÍi Ç‘K=« ∞}z ǨO®[Ü«µ~, ǨO®ÉèÇí Í
Å`À áåiáÈÜ˵ÖÏ KÕܵ« _ÍxH˜ PÜ«µ# g∞H© ã¨Ç¨ Ü«µ~ KÕâÍ_«∞. (124-127)
(„Ǩ=HßÎ!) ^Õ=Ù_«∞ ÇÍix Híq∆ ∞~K«<<·ˇ ® Híq∆ ∞™®Î_∞« . ÖË^® ^°∞O®‡O°∞Ö
æ #·ˇ ~^°∞# ÇÍix
tH˜~∆ K«<<·ˇ ® tH˜™∆ ®Î_∞« . D =º=Ǩ~°~Ö’ xO°Ü
‚ µ« ~ fã¨∞H’=_ÍxH˜ hH≥ÖÏ~>˜ JkèHßO°~
ÖË^°∞. Éèí¥=∂ºHßâÍÖ’¡ L#fl ã¨=∞ã¨Î~ ^Õ=Ùx^Õ. PÜ«µ# `Í#∞`ŒÅz# q^è°~Qå
HÁ~^°ifl Hí∆q∞™®Î_«∞, HÁ~^°ifl tH˜∆™®Î_«∞ Hí∂_Í. PÜ«µ# Q˘Ç¨Ê Hí∆=∂je, JáåO°
Hí$áåjÅ∞_«∞. (128-129)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! O≥~_ç~`ŒÅ∞, <®eæ~`ŒÅ∞ ÃÑiQÕ D =_ôx¤ u#_«~ WHí<<·ˇ ® =∂#∞
í µ« Ǩ_~« _ç, g∞ rq`ÍÅ∞ ™®O°H÷ =í ∞=Ù`Íܵ. ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞Å
H’~_ç.16 ^Õ=ÙxH˜ ÉèÜ
H’ã¨~ ã≤^~ú° KÕܵ« |_ç# #O°Hßyfl #∞~_ç `ŒÇÊ≤ ~K«∞H’~_ç. ^Õ=ÙxH˜, PÜ«µ# „Ǩ=HíHÎ ∞í
q^èÕÜ«µ∞Åܵ L~_«~_ç, g∞O°∞ HíO°∞}˜~K«|_«`ÍO°∞. g∞ „ǨÉèí∞=Ù Hí∆=∂aèHí∆ "≥·Ñ¨Ù
ǨO∞° QÔ `Œ~Î _ç. JÖÏQÕ Éè¥í =∂ºHßâÍÅ~`Œ qâÍÅ"≥∞#ÿ ã¨fiO°ãæ =‘ ∞ "≥Ñ· Ù¨ Hí∂¯_Í Ç¨O∞° Q≥`~ÎŒ _ç.
Jk ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î ∞ HíÅÇÍi H’ã¨~ ã≤^~ú° KÕܵ« |_ç L~k. (130-133)
ÇÍO°∞ Híeq∞Ö’#¥, ÖËq∞Ö’#¥ `Œ=∞ ã¨~Ǩ^°#∞ (^≥·==∂O°æ~Ö’) YO°∞Û
ÃÑ_«`ÍO°∞. H’áÈ„^ÕHßÅ∞ kQõq∞~Qõ∞`ÍO°∞.17 W`ŒO°∞Å `ŒÇ¨CÅ∞ Hí∆q∞™®ÎO°∞. WÖÏ~>˜
15. ^Õ=Ù_«∞ |„^ü Ü«µ∞^°ú~Ö’ ^≥·=^°¥`ŒÅ#∞ Ǩ~Ç≤ =Úã≤¡~ÅHí∞ ã¨Ç¨Ü«µ~ KÕâÍ_«∞. P
ã¨=∞Ü«µ~Ö’ =∞n<® |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Å∞ HÁ~^°O∞° |„^ü HÁ~_« g∞^° xÅ|_ç Ü«µ∞^°~ú fO°∞#∞
K«¥_«™®QåO°∞. ÇÍi Hí^#°ä ~ „ǨHßO°~ Ü«µ∞^°~ú [O°∞Qõ∞`Œ∞#flǨC_«∞ ÇÍi ÃÑ·#∞~_ç XHí =∞|∞ƒ`Œ∞#Hí
Qõ∞¢~åÅ ã¨He˜ ~ѨÙÅ∞, y@ìÅ K«ÇC¨ à◊§`À i=Ùfi# Ü«µ∞^°"ú ∞≥ ^ÿ ®#~ "≥Ñ· Ù¨ ^°¥ã¨∞Hí∞áÈܵ~k. J~^°∞Ö’
#∞~_ç ''`˘~^°OQ° å =Ú~^°∞Hí∞ ™®Qõ~_ç—— J<Ë F Hí~Oîã° fi¨ O°~ Hí∂_Í ÇÍiH˜ qxÊ~z~k. D qz„`Œ
^èfi° #∞Å∞ qx ÇÍO°∞ cè`Í=ǨïÅÜ«∂ºO°∞. (8:9,10 㨥Hí∞Å
Î ∞ K«¥_«~_ç.)
16. q=O®ÅHí∞ 2:275-281, 30:38-39 㨥Hí∞Å
Î ∞ K«¥_«~_ç.
17. H’áÈ„^ÕHßÅ#∞ Qõ∞i~z ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) WÖÏ „Ǩ=z~KÍO°∞:
''=∞Å¡ Ü«µ∞^°~ú Ö’ `Œ# „Ǩ`ºŒ i÷x z`Œ∞Î KÕ¿ãÇÍ_«∞ x["≥∞#ÿ ǨO®„Hí=∞âÍe Hß^°∞. P„QõÇϨ ~
Híey#ǨC_«∞ x„QõÇÏ≤ ~K«∞Hí∞<ËÇÍ_Ë Jã¨Ö#·ˇ ǨO®„Hí=∞âÍe.—— (|∞MÏi, JǨχ^£)
''H’Ǩ~ Ã+·`Í<ü „¿ÑO°} =Å¡ [xã¨∞~Î k. Ã+·`Í<ü xǨC`À ã¨$l~K«|_ͤ_∞« . xǨC h>˜`À
K«ÖÏ¡O∞° `Œ∞~k. Hí#∞Hí g∞O°∞ H’Ǩ~ =zÛ#ǨC_«∞ "≥~@<Ë LE KÕܵ« ~_ç.—— (J|¥^®=Ó^£)

100

(3. PeW¢=∂<£)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

ã¨^°fiO°∞Î#∞Å<Ë ^Õ=Ù_«∞ „¿Ñq∞™®Î_«∞. JnQÍHõ ^Õ=Ù_»∞ `«Ñ¨Ê =∞Ô~=~°∂ áêáêÅ∞
Hõ∆q∞OKÕ"å~°∞ ÖË~°∞ QÆ#Hõ `«=∞ =Å¡ U^Œ~Ú<® hu=∂e# Ǩx Qåx, ÖË^®
=∞OÕ^~Œ Ú<® áåǨHßO°º~ Qåx [iyáÈ`Ë "≥~@<Ë ÇÍO°∞ ^Õ=Ù_çfl 㨇i~z Hí=∆ ∂Ǩ}
K≥ÇC¨ Hí∞~>ÏO°∞. J~`ËQåx, `Í=Ú KÕã#≤ ^®xÃÑ· =∞~Hí∞Ǩ@∞ì Ǩ@Oì ∞° . JÖÏ~>˜ÇÍiH˜
„ǨuǶÅ
¨ ~Qå ÇÍi „ǨÉ∞íè =Ù #∞~_ç =∞xfl~ѨÙ`À áå@∞ ÃãÅÜ˵O°∞Å∞ „Ǩ=Ç≤Ï~KÕ ã¨fiO°æ
=<®Å∞ Åaè™®Îܵ. JHí¯_Ë "åO°∞ HíÅHßÅ~ (ǨܵQå) L~>ÏO°∞. =∞~z Ǩ#∞ÅHí∞
Z~`Œ =∞~z „ǨuǶÅ
¨ ~ Åaèã∞¨ ~Î k! (134-136)
g∞Hí∞ ѨÓO°fi~Hí∂_Í J<ËHí Ǩi}®=∂Å∞ ã¨~Éèqí ~KÍܵ <ËÅ<®Å∞Qõ∞ K≥OQ° ∞õ ÖÏ
uiyK«¥_«~_ç, uO°ã¯¨ i~z#ÇÍiH˜ U~ Qõu Ǩ>~ì˜ ^À! Wk (Y∞O∑P<ü) „Ǩ[ÅHí∞ F
|Ç≤ÏO°~Qõ „ǨH@
í #† ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î ∞HíÅÇÍiH˜ Ç≤Ï`«É’kèx, =∂~°^æ iŒ ≈x. (137,138)
(qâÍfiã¨∞ÖÏO®!) ÉÏ^èÇ° _¨ H« ~í _ç. J^èO·≥ º° ~`À „Hí∞~yáÈHí~_ç. g∞O°∞ x["≥∞#ÿ qâÍfiã¨∞
Ö~Ú`Ë z=iH˜ g∞OÕ q[Ü«µ~ ™®kè™®ÎO°∞. (ã¨`ͺã¨`ͺŠã¨=∞O°~Ö’) g∞OÕHß^°∞,
ÇÍO°∞ Hí∂_Í g∞ÖÏQÕ ^≥|ƒu<®flO°∞. (J~`Œ=∂„`ÍxHı ^èO·≥ º° ~ H’Ö’Ê=_«=∂!)
W=hfl "Õ∞=Ú „Ǩ[Å =∞^è°º u¿ÑÊ HßÅѨ٠q∞@ìǨÖÏ¡Å∞ =∂„`Œ"Õ∞. PÜ«µ#
g∞Ö’ x[=∞~Ú# qâÍfiã¨∞Öˇ=O’ ǨsH˜∆~K«_ÍxH˜, HÁ~^°ix ã¨`ͺxH˜ ™®Hí∆∞Å∞
(J=∞O°Qõ`Œ∞Å∞)Qå KÕÜ«µ_ÍxH˜ D q^èŒOQÍ KÕâÍ_«∞. ^Õ=Ù_«∞ ^°∞O®‡O°∞æefl Z#fl>˜H©
„¿Ñq∞~K«_∞« . PÜ«µ# WÖÏ~>˜ ǨsHí∆ ^®fiO® x[=∞~Ú# qâÍfiã¨∞Å∞ Z=O’ Ui"Õã,≤
JqâÍfiã¨∞efl J}z "Õܵ« ^°eKÍ_«∞. (139-141)
g∞O°∞ W>Ëì ã¨fiO°æ~Ö’ „Ǩ"Õt™®Î=∞#∞Hí∞~@∞<®flO®? g∞Ö’ ^≥·==∂O°æ~Ö’
áÈO®_ËÇÍix ^Õ=Ù_«∞ W~Hß ã¨iQå ǨsH˜~∆ K«<Ë ÖË^∞° . ÇÍO°∞ U"Õ∞O°H∞í ã¨ÇϨ #~ =Ç≤Ï~z
^èºÕ Ü«µÇ¨^~°ä Ö’ ã≤O÷ ~° Qå L~>ÏO’ PÜ«µ# K«¥_«^e° KÍ_«∞.18Wk=O°H∞í (^≥=· =∂O°~æ Ö’
áÈO®_ç) =∞O°}~˜ KÕ J=Hßâ◊~ O®Hí=Ú~^°∞ g∞~°∞ ^•xfl H’O°∞`Œ∞~_ËÇÍO°∞. WǨC_«k
g∞=Ú~^°∞Hí∞ =zÛ~k. g∞O°∞ ^®xfl Hí஧O® K«¥ã¨∞Hí∞<®flO°∞ Hí∂_Í. (Hí#∞Hí g∞O°∞
„áå}®ÅHí∞ `ˇy~z áÈO®_ÍeQåx, ^èO·≥ º° ~ H’Ö’Êܵ _èÖ
ô ÏǨ_áç ÈHí∂_«^∞° .)- (142-143)
=ÚǨÏ=∞‡^ü XHõ ^≥=· „Ǩ=HíÎ =∂„`Œ"∞Õ . W`ŒxH˜ ѨÓO°fi~ Hí∂_Í J<ËH=í ∞~k ^≥=·
„Ǩ=HíÅ
Î ∞ =zÛáÈÜ«∂O°∞. =∞i W`ŒxǨC_«∞ K«xáÈ`Ë ÖËHí K«~Ǩ|_ç`Ë g∞O°∞ (^èO° ‡° Ǩ^~°ä
#∞~_ç) "≥#∞kiyáÈ`ÍO®?19Qõ∞O°∞Î~K«∞H’~_ç, JÖÏ "≥#∞kiyáÈÜ˵ÇÍ_«∞ ^Õ=ÙxH˜
''xÅ|_ç L#flǨC_«∞ H’Ǩ~ =¿ãÎ `ŒH}
∆í "Õ∞ Hí∂O’ÛÇÍe. ^®x=Å¡ H’Ǩ~ K«ÖÏ¡i`Ë ã¨i†
ÖËHáí È`Ë Ç¨_∞« H’ÇÍe.—— (q∞뮯`ü)
''g∞O°∞ W`ŒO∞° ÅÃÑ· ^°Üµ« EǨ~_ç† ^Õ=Ù_«∞ g∞ÃÑ· ^°Üµ« EѨÙ`Í_«∞. g∞O°∞ W`ŒO∞° Å `ŒÇC¨ Å∞
Híq∆ ∞~K«~_ç† ^Õ=Ù_«∞ g∞ `ŒÇC¨ Å∞ Híq∆ ∞™®Î_∞« .—— (=Úã¨fl^ü JǨχ^£)
18. q=O®ÅHí∞ 2: 155, 29: 1-3 㨥Hí∞Å
Î ∞, ÇÍ>˜ áå^°ã¥¨ zHíÅ∞ K«¥_«~_ç.
19. LǨï^ü Ü«µ∞^°ú~Ö’ ^≥·=„Ǩ=HíÎ (ã¨Å¡~) Hí∆`ŒQå„`Œ∞Öˇ·#ǨC_«∞ PÜ«µ# K«~Ǩ|_ͤO°x

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(3. PeW¢=∂<£)

101

ZÖÏ~>˜ #+¨~ì Híe~æ K«Ö_Ë ∞« . ^Õ=Ù_«∞ `Œ#Hí∞ Hí$`Œ[`˝ Œ K«¥¿ÑÇÍiˆH `Œy# |Ǩï=∂#~
W™®Î_∞« . (144)
^Õ=Ùx J#∞[˝ ÖËx^Õ xs‚`Œ ã¨=∞Ü«∂xH˜ =Ú~^°∞ U „áå}˜H© KÍ=ÙO®^°∞. „Ǩu
„áå}˜H© =∞O°}HßÅ~ „ÇÍÜ«µ|_ç L~k. Hı=Å~ „áåǨ~zHí „Ç¨uǶÖ
¨ Ï¿ÑHí`∆ À ǨxKÕ¿ã
ÇÍiH˜ "Õ∞=Ú „ǨÇ~¨ K«~Ö’<Ë ÇÍi „ǨuǶÖ
¨ ~ WzÛ"Õ™®Î=Ú. ǨOÖ
° ’Hí „Ç¨uǶÖ
¨ Ï¿ÑHí`∆ À
ǨxKı¿ãÇÍiH˜ ǨOÖ
° ’Hí~Ö’ ÇÍiH˜ O®=Åã≤# „ǨuǶÖ
¨ ~ J#∞„QõÇÏ≤ ™®Î=Ú. Hí$`ŒAÖ
˝ ·ˇ
L~_ËÇÍiH˜ "Õ∞=Ú `ŒÇʨ Hí∞~_Í `Œy# |Ǩï=∂#~ „Ǩ™®k™®Î=Ú. (145)
W~`ŒH∞í ѨÓO°fi~ Z~`À=∞~k ^≥=· „Ǩ=HíÅ
Î ∞ Qõu~KÍO°∞. ÇÍi`À HíÅã≤ ^≥=· ÉèHí ∞í Å
Î ∞
„áå}®ÖÁ_ç¤ áÈO®_ÍO°∞. JǨC_«∞ ^≥=· =∂O°~æ Ö’ Z^°∞O≥#· Híë®ìÅ=Å¡ ÇÍO°∞ ^èO·≥ º° ~ H’Ö’Ê
ÖË^∞° . Ç≤iH˜KO« º° ÅHí∞ áåÅÊ_ç J^èO° ®‡xH˜ `ŒÅ=~K«#¥ ÖË^∞° . JÖÏ~>˜ ã≤~÷ z
° `«∞Å
Î <Õ
^Õ=Ù_»∞ ¢¿Ñq∞™êÎ_∞» . ÃÑ·QÍ ÇÍO°∞ (^≥Ç· Íxfl g_«H∞í ~_Í) ''„Ǩɥíè ! =∂ `ŒÇC¨ Å∞ =∞xfl~K«∞.
h =∂O°~æ Ö’ "Õ∞"Õ∞^≥<· ® ǨÏ^°∞gÌ ∞i L~>Ë ^®xfl Hí∂_Í Híq∆ ∞~K«∞. =∂ Hßà◊§Hí∞ ã≤O÷ `° fiŒ ~
KÕH∂í iÛ JqâÍfiã¨∞ÅÃÑ· =∂Hí∞ q[Ü«µ~ „Ǩ™®k~K«∞——Jx "Õ_∞« Hí∞<®flO°∞. Hí#∞Hí ^Õ=Ù_«∞
ÇÍiH˜ „ǨÇ~¨ K«~Ö’ `Œy#„ǨuǶÖ
¨ O WKÍÛ_«∞† ǨOÖ
° ’Hí~Ö’ J~`ŒH~í >Ë Z~`À „âı+"ª¨ ∞≥ #ÿ
„ǨuǶÅ
¨ ~ „Ǩ™®k™®Î_∞« . JÖÏ~>˜ ã¨^fi° O°∞fi#∞Å<Ë ^Õ=Ù_«∞ Jaè=∂x™®Î_∞« . (146-148)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! g∞O°∞ Qõ#Hí JqâÍfiã¨∞Å∞ KÕ¿ÑÊ =∂@Å∞ q~>Ë ÇÍO°∞ q∞=∞‡efl
uiy JqâÍfiã¨~ "≥Ñ· Ù¨ fã≤Hà≥ ®ÎO∞° . JǨC_«∞ g∞O°∞ ÃѶ∞ÏO°~Qå #+¨áì È`ÍO°∞. (ÇÍO°∞ g∞
„âıÜ∂ˇ aèÖÏ+¨∞Å∞ Hß^°∞.) ^Õ=Ù_Ë g∞ „âıÜ∂ˇ aèÖÏ+≤, ã¨Ç¨ Ü«µHí∞_«∞. PÜ«µ<Ë J~^°iHí<®fl
Q˘Ç¨Ê ã¨Ç¨Ü«µHí∞_«∞. `ŒfiO°Ö’<Ë "Õ∞=Ú ã¨`ŒºuO°™®¯O°∞ŠǨÏ$^°Ü«∂Ö’¡ g∞Ǩ@¡
ÉèÜ
í ∂ˇ `ÍÊ`Œ~ Híey™®Î=Ú. ^Õ=Ù_«∞ ZÖÏ~>˜ „Ѩ=∂}~ Ǩ~ǨHáí Èܵ<®, ÇÍO®Ü«µ#Hí∞
(^≥=· `Œfi~Ö’) ™®>˜ HíeÊ~KÍO°∞. Hí#∞Hí ÇÍi J~u=∞ xÇÍã¨~ #O°H=í ∞=Ù`Œ∞~k. Jk
^°∞O®‡O°∞Å
æ H’ã¨~ `ŒÜ∂« O°Üµ L#fl ǨO=° ∞ K≥_¤« xÇÍã¨~. (149–151)
^Õ=Ù_«∞ g∞Hí∞ KÕã#≤ (ã¨Ç¨ Ü«µ) ÇÍQåÌ<®xfl <ˇO"° OÕ ®Û_«∞. „áåO°~Éè~í Ö’ g∞OÕ ^Õ=Ùx
P[˝`À JqâÍfiã¨∞efl =kèã∞¨ ~Î _ËÇÍO°∞. Hßx P `Œ~∞° "å`Œ g∞O°∞ H’O°∞Hí∞#fl^®xfl (ã¨=∞~°
™⁄`Œ∞#Î ∞) ^Õ=Ù_«∞ K«¥Ç¨Qå<Ë g∞O°∞ ^èO·≥ º° ~ H’Ö’ÊÜ«∂O°∞. („Ǩ=HíÎ WzÛ#) P[˝ q+¨Üµ« ~
Ö’ g∞O°∞ ǨO°ã¨ÊO°~ qÉèË^®ÅHí∞ Ö’#ܵ Jq^èÕÜ«µ`Œ K«¥áåO°∞. g∞Ö’ HÁ~^°O°∞
„áåǨ~zHí ã¨~Ǩ^°#∞ Pt~KÍO°∞. =∞iHÁ~^°O°∞ ǨO°Ö’Hí „Ç¨uǶ¨Ö~ H’O°∞Hí∞<®flO°∞.
JǨC_«∞ ^Õ=Ù_«∞ q∞=∞‡efl ǨsH˜~∆ K«_ÍxH˜ â◊„`Œ∞=ÙÅ #∞~_ç g∞ ^°$+≤xì ("ÕOÕ "≥Ñ· Ù¨ #Hí∞)
=∞O°eÛ áåiáÈÜ˵ÖÏ KÕâÍ_«∞. Jܵ`Ë g∞O°ÖÏ áåiáÈܵ#ǨÊ>˜H© ^Õ=Ù_«∞ q∞=∞‡efl
Híq∆ ∞~KÍ_«∞. PÜ«µ# qâÍfiã¨∞Å áåe@ J`Œº~`Œ ^°Ü∂« =∞Ü«µ∞_«∞. (152)
=^°~u ѨÙ>˜~ì k. Wk qx KÍÖÏ=∞~k =Úã≤~¡ Å∞ ^èO·≥ º° ~ H’Ö’Êܵ _èÖ
ô Ï Ç¨_áç ÈÜ«∂O°∞. HÁ~^°O∞°
J~Ú`Õ Ü«µ∞^°~ú KÕܵ« _«"∞Õ =∂<ËâÍO°∞. =∞O’"≥Ñ· Ù¨ HíÇ@
¨ ∞Å∞ =∞i~`Œ „Hí∞~Qõn¿ã =∂@Å`À
=Úã≤¡~Å#∞ W™®¡~ #∞~_ç =∞O°e~K«_ÍxH˜ „Ǩܫµufl~KÍO°∞. P ã¨~^°O°ƒù~Qå D 㨥Hí∞ÎÅ∞
J=`Œi~KÍܵ.

102

(3. PeW¢=∂<£)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(LǨï^ü‰Ωõ ã¨~|~kè~z#) =∞O’ ã¨~Ѷ∞¨ @# Qõ∞O°∞HÎ ∞í `ˇK∞« ÛH’~_ç. JǨC_«∞ g∞O°∞
"≥#∞kiy K«¥_«#~Ú<® K«¥_«H∞í ~_Í áåiáÈ™®QåO°∞. "≥#HßÅ ^≥=· „Ǩ=HíÎ q∞=∞‡efl
Ç≤Å∞ã¨∞<Î ®fl g∞O°∞ qxÊ~K«∞Hí∞<Ë ã≤u÷ Ö’ ÖËHáí ÈÜ«∂O°∞. D"≥Y· iH˜ âÍã≤QÎ å ^Õ=Ù_«∞ g∞Hí∞
ѨÙ>ˇ_ì ∞« ^°∞óY~ Híey~KÍ_«∞. Éèqí +¨º`Œ∞Ö
Î ’ g∞#∞~_ç U^≥<· ® =ã¨∞=Î Ù KÕ*ÏiáÈܵ<®
ÖËHí =∞OÕ^<·≥ ® PǨ^° =zÛǨ_<ç ® g∞O°∞ z~u~K«H∞í ~_Í L~_Ë~^°∞Hí∞ WÖÏ ^Õ=Ù_«∞
g∞HÁHí Qõ∞}áåOî~° <ËO®Ê_«∞. g∞O°∞ KÕ¿ã Ǩ#∞Åhfl ^Õ=ÙxH˜ ÉÏQå `ˇÅ∞ã¨∞. (153)
D ÉÏ^è,° ^°∞óY~ `Œ~åfi`Œ ^Õ=Ù_«∞ g∞Ö’ HÁ~^°iÃÑ· „ǨâÍ~ux J=`Œi~Ǩ*âË Í_«∞.
`Œ`ÊŒ eù `Œ~Qå ÇÍO°∞ XHí q^è"° ∞≥ #ÿ Hí∞#∞Hí∞áå@∞Hí∞ Ö’#Ü«∂ºO°∞.
Jܵ`Ë ã¨fi„Ǩܡ∂[<®Å∞ Ptã¨∞Î~_ç#ÇÍO°∞ ^Õ=Ùx q+¨Ü«µ~Ö’ J*Ï˝#~`À
Hí∂_ç# J#∞=∂#~`À ''D q+¨Üµ« ~Ö’ =∂ˆHg∞ JkèHßO°~ ÖË^®?—— Jx J_çQåO°∞.
''Jxfl q+¨Ü«∂Ö’¡#¥ ^Õ=Ù_Ë ã¨O®fikèHßi—— Jx K≥ǨC. ÇÍO°∞ HÁxfl q+¨Ü«∂Å∞ h
=Ú~^°∞ "≥e|∞K«ÛHí∞~_Í =∞#ã¨∞Ö’<Ë ^®K«∞Hí∞<®flO°∞. ÃÑ·Qå ''=∂ˆH Qõ#Hí JkèHßO°~
L~>Ë "Õ∞q∞Hí¯_çH˜ =zÛ =kè~K«|_ËÇÍO°~ Hß^°∞—— J~>ÏO°∞. KÍ=Ù g∞ <˘ã¨@ O®ã≤
L~>Ë, g∞O°∞ g∞W~_«Ö
¡ ’ L<®fl ã¨OÕ g∞g∞ =^躰 ã¨Ö
÷ ÏÅHí∞ `ŒÇʨ Hí∞~_Í `ŒOe° =™®ÎO∞° .
g∞ J~`ŒO~° QåÖ’¡ ^®y=Ù#fl^®xfl ǨsH˜~∆ z ^®x HßǨ>Ϻxfl Hí_yç "ÕÜ∂« Å<Ë ^Õ=Ù_çÖÏ
KÕâÍ_«∞. J~`ŒO~° QåÅ ã≤u÷ J~^°iHí<®fl PÜ«µ#ˆH ÉÏQå `ˇÅ∞ã¨∞. (154)
g∞Ö’ HÁ~^°O∞° (LǨï^ü Ü«µ∞^°~ú Ö’) â◊„`Œ∞=Ùefl Z^°∞O˘¯<Ë@ǨC_«∞ "≥#∞flEÇ≤
áåiáÈÜ«∂O°∞. ÇÍiÖ’x HÁxfl |ÅÇ‘Ï#`ŒÅ HßO°}~Qå<Ë Ã+·`Í<ü ÇÍi =∞<À
ã¨Ü
÷ µO®ºxfl ^≥|ƒfã≤ áåiáÈÜ˵ÖÏ KÕâÍ_«∞. Jܵ#ǨÊ>˜H© ^Õ=Ù_«∞ ÇÍix Híq∆ ∞~KÍ_«∞.
^Õ=Ù_«∞ Q˘Ç¨Ê Hí=∆ ∂je, J`Œº~`Œ L^®O°∞_«∞. (155)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! g∞O°∞ JqâÍfiã¨∞Å =∂kiQå =∂>Ï¡_«Hí~_ç. ÇÍi (=Úã≤¡~)
|~^è°∞q∞„`Œ∞Å∞ ZǨC_≥·<® „Ǩܫ∂}®=ã¨÷Ö’<À, Ü«µ∞^°úO°~Qõ~Ö’<À L~_ç U^≥·<®
„Ǩ=∂^®xH˜ Qõ∞O≥·`Ë, ''ÇÍO°∞ `Œ=∞`Àáå@∞ L~_ç#@¡Üµ`Ë K«xáÈ=_«~Qåx, K«~Ǩ
|_«@~Qåx [iy L~_Ëk Hß^°∞—— Jx J~>ÏO°∞ ÇÍO°∞. ÇÍO°∞ ǨeH˜# D ǨÅ∞Hí∞ÅHí∞
^Õ=Ù_«∞ ÇÍix f„= ǨâÍÛ`ÍÎÇ~¨ , xã¨Ê$ǨÏÅHí∞ Qõ∞iKÕ™®Î_∞« . x*ÏxH˜ r=#‡O°}®Å∞
^Õ=Ùx KÕuÖ’<Ë L<®flܵ. PÜ«µ# g∞ K«Oº° efl Qõ=∞x㨥<Î Ë L<®fl_«∞. (156)
g∞O˘Hí"àÕ ◊ ^≥=· =∂O°~æ Ö’ K«xáÈܵ<® ÖËHí K«~Ǩ|_ç<® ^Õ=Ùx #∞~_ç g∞Hí∞
Åaè~KÕ Hí∆=∂aèHí∆, HßO°∞}®ºÅ∞ ÇÍO°∞ Hí∂_«Éˇ_«∞Î#fl SÇ≤ÏHí ã¨~Ǩ^°ÅHí<®fl Z~`À
„âı+¨ª"≥∞ÿ#q. g∞O°∞ K«xáÈܵ<®, K«~Ǩ|_ç<® (OÕѨ٠„Ǩà◊Ü«µk<®#) ^Õ=Ùx ã¨xflkèÖ’
g∞O°~`Í `ŒÇʨ Hí∞~_Í ã¨g∞Híi~K«|_«`ÍO°∞. (157-158)
(=ÚǨÏ=∞‡^£!) ^≥Ç· Í#∞„QõÇϨ ~=Å¡<Ë h=Ù ÇÍi q+¨Üµ« ~Ö’ Z~`À =∞$^°∞ǨÏ$^°
Ü«µ∞_«=Ü«∂º=Ù. nxH˜ aè#fl~Qå h=Ù H’Ç≤+,ì≤ Híi#î ǨÏ$^°Üµ« ∞_«=ܵ L~>Ë ÇÍO°~`Í
hHí∞ ^°¥O°=∞Ü˵ºÇÍO°∞. XHí¯_«¥ h K≥~`ŒHí∞ KÕˆ~ÇÍ_«∞ Hß^°∞. Hí#∞Hí h=Ù ÇÍix

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(3. PeW¢=∂<£)

103

Híq∆ ∞~K«∞. ÇÍi á⁄O°áå@¡ H’ã¨~ (^Õ=Ùx) =∞xfl~Ѩ٠Ji÷~K«∞. h=Ù `ŒÅÃÑ>Ëì Ǩ#∞Å
q+¨Üµ« ~Ö’ ÇÍix ã¨~„Ǩk㨥ΠL~_«∞. U^≥<· ® Ǩx Qõ∞i~z xO°Ü
‚ µ« ~ fã¨∞Hí∞#flǨC_«∞
^Õ=Ùx g∞^° ÉèÏO°~ Njܵº. ^Õ=Ù_«∞ `Œ##∞ #=Ú‡Hí∞#flÇÍi<Ë „¿Ñq∞™®Î_∞« . (159)
^Õ=Ù_«∞ ã¨Ç¨ Ü«µ~ KÕܵ« ^°e¿ãÎ WHí Uâ◊HΩ g∞ÃÑ· PkèHºí `Œ =Ç≤Ï~K«^∞° . XHí"àÕ ◊
PÜ«µ# q∞=∞‡efl g∞ =∂<®# =kÖË¿ãÎ, P `ŒO®fi`Œ g∞Hí∞ Z=O°∞ ã¨Ç¨ Ü«µ~ KÕܵ«
QõÅO°∞? Hí#∞Hí x["≥∞#ÿ qâÍfiã¨∞Å∞ ^Õ=Ù_Ëfl #=Ú‡HÁx L~_Íe. (160)
U ^≥·=„Ǩ=HíÎ Hí∂_Í ZÖÏ~>˜ Ǩiã≤÷uÖ’#¥ #=∞‡Hí„^ÀǨxH˜ áåÅÊ_«_«∞.20
#=∞‡Hí „^ÀǨÏ~ KÕã#≤ ÇÍ_«∞ P #=∞‡Hí„^ÀǨÏ~ (áåǨÉÏè O°~)`À „ǨàÜ
◊ µ« k<®# (^≥=·
<®ºÜ«µ™®÷#~Ö’) Ǩ[O°=Ù`Í_«∞. JǨC_«∞ „Ǩu =ºH˜ÎH© J`Œ#∞ KÕã¨∞Hí∞#fl HíO°‡Å
„ǨHßO°"∞Õ „ǨuǶÅ
¨ ~ W=fi|_«∞`Œ∞~k. Z=iH© ZÖÏ~>˜ J<®ºÜ«µ~ [O°Q^õ ∞° . (161)
ZÅ¡ÇC¨ _«¥ ^Õ=Ùx Jcè+~ì¨ „ǨHßO°~ #_«K∞« Hí∞<Ë =ºH˜Î ^≥Ç· Í„QõÇ¨ xH˜ Qõ∞O≥#· ÇÍ_çÖÏ
ZÖÏ „Ǩ=iÎ~K«QÅ
õ _«∞? ^≥Ç· Í„QõÇ¨ xH˜ Qõ∞O≥#· ÇÍ_çH˜ #O°H"í ∞Õ `Œy# xÇÍã¨~. Jk Ѩ~=° ∞
K≥_¤« xÇÍã¨~. ^Õ=Ùx ^°$+≤Ö
ì ’ ÇÍi^°iÌ =∞^躰 J<ËHí O≥@¡ =º`ͺã¨=Ú~k. ^Õ=Ù_«∞
ÇÍi Ǩ#∞efl Qõ=∞x㨥<Î Ë L<®fl_«∞. (162-163)
^Õ=Ù_«∞ qâ◊fiã≤~z#ÇÍiÖ’ ÇÍi *ÏuH˜ K≥~k# XHí „Ç¨=HíÎ#∞ „ǨÉèíq~Ǩ*Ëã≤
ÇÍiH˜ Q˘Ç¨Ê "Õ∞Å∞ KÕâÍ_«∞. P „Ǩ=HíÎ ÇÍiH˜ ^Õ=Ùx 㨥Hí∞Å
Î ∞ qxÇ≤㥨 Î ÇÍi rq`Íefl
fiÛk^°∞Ì`Œ∞<®fl_«∞. ÇÍiH˜ „Qõ~^ä°*Ï˝#~, q"ÕHßÅ∞ É’kèã¨∞Î<®fl_«∞. Wk=O°Hí∞ ÇÍO°∞
ѨÓiÎQå JǨ=∂O°~æ Ö’ Ǩ_L
ç ~_ËÇÍO°∞. (164)
WǨC_«∞ g∞ Ǩiã≤u÷ WÖÏ Jܵº~^Õq∞>©? (^≥=· =∂O°~æ Ö’) g∞ÃÑ· Hßã¨~Î `Œ PǨ^°
=zÛǨ_«Qå<Ë W^≥Hí¯_«∞fl~z ^®Ñ¨Ùi~z~k J~>ψ~q∞>©? (|„^ü Ü«µ∞^°ú~Ö’) g∞
KÕ`∞Œ Å g∞^°∞Qå nxH˜ O≥~_ç~`ŒÅ PѨ^° (g∞ „Ǩ`ºŒ i÷ =O°~æ ÃÑ·) qO°∞K«∞Hí∞Ǩ_~ç k Hí^®!
(P ã¨~Qõu =∞O°záÈÜ«∂O®?) „Ǩ=HßÎ! ''DPǨ^° g∞O°∞ KÕ*Ë`Œ∞ÖÏ HÁx`ˇK«∞ÛHí∞#fl
^Õ#x—— ÇÍiH˜ K≥ÇC¨ . ^Õ=Ù_«∞ „ǨuǨh KÕܵ« QõÅ ã¨=∞O°∞_÷ ∞« , ã¨Ofi° â◊H=Θ ∞~`Œ∞_«∞. (165)
20. LǨï^£ Ü«µ∞^°ú ã¨=∞Ü«µ~Ö’ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) HÁ~^°O∞° qÅ∞Hß~„_«#∞ F H©ÅHí
¢Ñ¨^âÕ ~◊ Ö’ xÅɡ>ì˜ `Œ# ^°QOæõ ∞° fl~z uiy L`ŒOÎ ∞° fi O®#~`Œ=O°H∞í P ¢Ñ¨^âÕ ßxfl =^°eÃÑ>˜ì áÈHí∂_«
^°x P*Ï˝Ç~≤ KÍO°∞. Jܵ`Ë Ü«µ∞^°~ú Ö’ â◊„`Œ∞=ÙÅ∞ áåiáÈ=_«~ K«¥ã≤ =Úã≤~¡ ܡ∂^è∞° Å∞ ÇÍO°∞
=^°eáÈܵ# Ü«µ∞^°™ú ⁄`Œ∞#Î ∞ ¿ãHíi~K«∞H’=_«~ „áåO°~aè~KÍO°∞. xs‚`Œ H©ÅHí¢Ñ¨^âÕ ~◊ Ö’ xÜ«µ
q∞~K«|_ç# qÅ∞Hß~„_«∞ Hí∂_Í XHíi^°ÌO°∞ q∞#Ǩ J~^°O°¥ `Œ=∞`Œ=∞ ™®÷<®Å∞ =^°e
Ü«µ∞^°™ú ⁄`Œ∞Î ¿ãHíi~K«∞H’=_ÍxH˜ "≥o§áÈÜ«∂O°∞.
Ü«µ∞^°~ú =Úyã≤# `ŒO∞° ÇÍ`Œ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) `Í#∞ P^Õt~K«Hí =Ú~^Õ P ¢Ñ¨^âÕ ßxfl
Z~^°∞Hí∞ =^°eÃÑ>ÏìOx° ÇÍix J_çQåO°∞. ÇÍO°∞ `ŒÇÊ≤ ~K«∞Hí∞<Ë ^èÀO°}Ö
˜ ’ U^À ã¨~*Ïܵ+‘ WK«∞Û
Hí∞<®flO°∞. JǨC_«∞ ^≥·=„Ǩ=HíÎ (ã¨Å¡~) ''g∞Híã¨Å∞ <®g∞^° #=∞‡Hí~ HíÅQõÖË^°∞. <Ë#∞ g∞Hí∞
O®=Åã≤# Ü«µ∞^°™ú ⁄`Œ∞Î ÇÍ>Ï W=fiHí∞~_Í „^ÀǨÏ~ KÕ™®Î#x g∞O°∞ ÉèÏq~KÍO°∞—— Jx J<®flO°∞.
D =º=ǨO°~ Qõ∞i~KÕ D 㨥H˜Î J=`Œi~z~k.

104

(3. PeW¢=∂<£)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(LǨï^ü) Ü«µ∞^°~ú Ö’ g∞Hí∞ [iy# #+¨~ì ^Õ=Ùx J#∞[˝`À<Ë [iy~k. g∞Ö’
x["≥∞#ÿ =Úã≤=¡ ÚÖˇ=O’, HíÇ@
¨ =Úã≤=¡ ÚÖˇ=O’ ǨsH˜~∆ K«_ÍxˆH ^Õ=Ù_çÖÏ KÕâÍ_«∞.
P HíÇ@
¨ ∞Å`À ''O°~_ç, ^≥=· =∂O°~æ Ö’ áÈO®_«~_ç. (â◊„`Œ∞)^®_çx uÇ≤ÊHÁ>˜ì (g∞#QõO®xfl)
Hßáå_«∞H’~_ç——Jx K≥ÑÊ≤ #ǨC_«∞ ''Ü«µ∞^°~ú ã¨~Qõu =∂Hí∞ `ˇeã¨∞~>Ë "Õ∞=Ú `ŒÇʨ Hí∞~_Í
g∞`À KÕ~ˆ ÇÍà◊§~—— J<åflO°∞. D=∂@Å∞ J~@∞#flǨC_«∞ ÇÍO°∞ qâÍfiã¨~Hí<®fl JqâÍfi
™®xHı ZHí∞¯= KÕO∞° =Qå L<®flO°∞. ÇÍO°∞ `Œ=∞ ǨÏ$^°Ü∂« Ö’¡ÖxË =∂@Å∞ ÃÑ·H˜ K≥|∞
`Œ∞<®flO°∞. ÇÍO°∞ `Œ=∞ ǨÏ$^°Ü∂« Ö’¡ ^®z#^Õq∞>’ ^Õ=ÙxH˜ ÉÏQå `ˇÅ∞ã¨∞. (166-167)
"åO°∞ (Ü«µ∞^®úxH˜ |Ü«µÅ∞^ÕOH° ∞í ~_Í W~>’¡) Hí∂O˘Ûx (^≥=· =∂O°~æ Ö’ „áå}
`ͺQõ~ KÕܵ« _ÍxH˜ "≥o§#) `Œ=∞ |~^è∞° q∞„`Œ∞efl Qõ∞i~z ''ÇÍO°∞ =∂=∂@ qx
L~>Ë WÖÏ =kè~K«|_ç L~_ËÇÍO°∞Hß^°∞—— Jx K≥áåÊO°∞. „Ǩ=HßÎ! ÇÍixÖÏ J_«∞Qõ∞:
''g∞ Jaè„áåÜ«µ~ x[Ç‹∞`· Ë g∞Hí∞ ^®Ñ¨Ùi~KÕ =∞$`Œ∞º=Ùx J_«∞H¤ ’~_ç K«¥^®Ì~.—— (168)
(^≥=· =∂O°~æ Ö’ =kè~K«|_ç# ÇÍix) =∞$`Œ∞Åx ÉèÏq~K«H~í _ç. x*ÏxH˜ ÇÍO°∞
(K«x áÈÖË^°∞.) ^Õ=Ùx ^°$+≤ìÖ’ „|uHı L<®flO°∞. JnQåHí ÇÍO°∞ `Œ=∞ „ǨÉèí∞=Ù ^°QõæO°
PǨO°~ Hí∂_Í á⁄~^°∞`Œ∞<®flO°∞. ÇÍO°∞ `Œ=∞Hí∞ ^Õ=Ù_«∞ ^°Üµ« `À „Ǩ™®k~z# ^®xǨ@¡
Z~`À ã¨~`À+¨~Qå L<®flO°∞. J~`ËHß^°∞, `Œ=∞`À KÕOH° ∞í ~_Í W~Hß WǨÏÖ’Hí~Ö’<Ë
L~_çáÈܵ# ÇÍiHí∂¯_Í ZÖÏ~>˜ ÉèÜ
í µ« ~Qåx, qKÍO°~Qåx L~_«^x° `ˇÅ∞ã¨∞HÁx
ÇÍO°∞ xtÛ~`ŒQå L<®flO°∞. ÇÍO°∞ ^Õ=Ùx HíO∞° }®Hí>ÏH∆ߊǨ@¡ Z~`À P#~kã¨∞<Î ®flO°∞.
^Õ=Ù_«∞ qâÍfiã¨∞ŠѨÙ}ºÇ¶Ö
¨ Ïxfl Z#fl>˜H© =$^è®KÕܵ« _«x ÇÍiH˜ `ˇÅ∞ã¨∞. (169-171)
(Ü«µ∞^°~ú Ö’) QåÜ«µÇ¨_#ç `ŒO∞° ÇÍ`Œ Hí∂_Í KÍÖÏ=∞~k ^Õ=Ù_«∞, PÜ«µ# „Ǩ=HíÎ
WzÛ# Ç≤Å∞ѨÙ#Hí∞ "≥~@<Ë ã¨Ê~k~KÍO°∞. ÇÍiÖ’ ã¨[#˚ ∞Å∞, ^≥=· cèuǨO∞° Öˇ#· ÇÍi
H’ã¨~ (^Õ=Ùx ^°QOæõ )° Q˘Ç¨Ê „ǨuǶÅ
¨ ~ L~k. ''g∞ÃÑ· ^®_çKÜ
Õ µ« _ÍxH˜ JqâÍfiã¨∞Å∞
ÃÑ^°ZÌ `Œ∞#Î Ãã·<®ºÅ∞ ã¨g∞Híiã¨∞<Î ®flO°∞, ÇÍiH˜ ÉèÜ
í µ« Ǩ_~« _ç—— Jx [#~ J#flǨC_«∞
ÇÍO°∞ kfiQõ∞}©H$í `Œ qâÍfiã¨~`À ''=∂Hí∞ ^Õ=Ù_Ë KÍÅ∞, PÜ«µ# Q˘Ç¨Ê HßO°º™®^èH° ∞í _«∞——
Jx ã¨=∂^è®#q∞KÍÛO°∞. z=iH˜ ÇÍO°∞ ^Õ=Ùx J#∞„QõÇϨ ~`À, |Ǩï=∂<®Å`À uiy
=KÍÛO°∞. ÇÍiH˜ ZÖÏ~>˜ #+¨~ì [O°QÖ
õ ^Ë ∞° . ÇÍO°∞ ^Õ=Ùx Jcè+~ì¨ „ǨHßO°~ #_«∞K«∞
Hí∞<®flO°∞. ^Õ=Ù_«∞ (WÖÏ~>˜ÇÍiˆH) JáåO°~Qå J#∞„QõÇÏ≤ ~KÕÇÍ_«∞. (172-174)
Jã¨Å∞ Ã+·`Í<Ë `Œ# q∞„`Œ=¸Hí#∞ Qõ∞i~z „Ǩ[Å#∞ ÉèÜ
í µ« ÃÑ>ËÇì Í_«∞. *Ï„Qõ`!ÎŒ
g∞O°∞ x["≥∞#ÿ qâÍfiã¨∞Öˇ`· Ë D Ç≤âÍK« q∞„`Œ=¸HíH∞í Z#fl>˜H© ÉèÜ
í µ« Ǩ_H« ∂í _«^∞° . <®ˆH
ÉèÜ
í µ« Ǩ_®e. JqâÍfiã¨~ "≥Ñ· Ù¨ ǨO∞° Q≥`ÇÎË Íi KÕ+Å
ì¨ Ç¨@¡ h=Ù ÉÏ^èÇ° _¨ H« ∞í . ÇÍO°∞ ^Õ=ÙxH˜
ZÖÏ~>˜ #+¨~ì HíÅQõ*Ü
Ë µ« ÖËO∞° . ^Õ=Ù_«∞ ÇÍiH˜ ǨOÖ
° ’Hí~Ö’ ZÖÏ~>˜ „ǨuǶÅ
¨ ~ W=fi
^°ÅK«∞H’ÖË^∞° . ÇÍiH˜ ÃѶ∞ÏO°Ç∞‹ #· (#O°H)í Ü«∂`Œ# O®ã≤ÃÑ>˜ì L~k. (175-176)
qâÍfi™®xH˜ |^°∞Å∞ JqâÍfiã¨~ HÁx `ˇK∞« ÛHí∞#flÇÍO°∞ ^Õ=ÙxH˜ ZÖÏ~>˜ #+¨~ì
Híe y~K«ÖOË ∞° . ÇÍiH’ã¨~ Ju ÉÏ^è®HíO"° ∞≥ #ÿ tHí∆ HßK«∞HÁx L~k. Hí#∞Hí "Õ∞=Ú
JqâÍfiã¨∞efl K«¥ã‘K«¥_«#@∞¡ =kÖËã¨∞Î<®fl=∞x, Wk `Œ=∞H≥~`À =∞~z^°x ÇÍO°∞

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(3. PeW¢=∂<£)

105

ÉèÏq~K«H∂í _«^∞° . ÇÍO°∞ =∞ixfl áåáåÅ∞ KÕã∞¨ H’=_ÍxHı "Õ∞q∞ÖÏ L¿ÑH˜~∆ z J=Hßâ◊
q∞ã¨∞<Î ®fl=Ú. z=iH˜ (FO’A) ÇÍO°∞ J`Œº~`Œ ¿ÇÏÜ«µ"≥∞#ÿ Ü«∂`Œ#Hí∞ Qõ∞iHß=Åã≤
L~@∞~k. (177,178)
^Õ=Ù_«∞ qâÍfiã¨∞efl „Ǩã∞¨ `Î ~Œ ÇÍO°∞#fl ã≤u÷ Ö’ Z~`ÀHßÅ~ L~_«x=fi_«∞. PÜ«µ#
JǨq„`Œ∞Å #∞~_ç Ǩq„`Œ∞efl `ŒÇʨ Hí∞~_Í "ÕO∞° KÕ™®Î_∞« . Jܵ`Ë (=Ú~^°∞ [O°QÉõ ’Ü˵)
JQÀK«Oq° +¨Ü∂« efl Qõ∞i~z g∞Hí∞ `ˇeÜ«µ*Ëܵ« _«~ ^Õ=Ùx Jaè=∞`Œ~ Hß^°∞. nxH’ã¨~
PÜ«µ# `Œ# „Ǩ=HíÅ
Î #∞~_ç `Í#∞ H’i#ÇÍix Z#∞flHí∞~>Ï_«∞. Hí#∞Hí g∞O°∞ ^Õ=Ù_çfl,
PÜ«µ# „Ǩ=HíeÎ fl qâ◊fiã≤~K«~_ç. g∞O°∞ ã¨`åºxfl qâ◊fiã≤~z ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î `À #_«K∞« Hí∞~>Ë
g∞Hí∞ Q˘Ç¨Ê „ǨuǶÅ
¨ ~ Åaèã∞¨ ~Î k. (179)
^Õ=Ù_«∞ `Œ# J#∞„QõǨÏ~`À „Ǩ™®k~z# ã¨~Ǩ^° q+¨Ü«µ~Ö’ Ç≤ã≤<®i`Œ#~
=Ç≤Ï~KÕÇÍO°∞ P Ç≤ã<≤ ®i`Œ#~ `Œ=∞Hí∞ Çı∞Å∞ KÕH∂í O°∞ã¨∞~Î ^°x ÉèÏq~K«H∂í _«^∞° . Jk
ÇÍiH˜ Ǩx Híeyã¨∞~Î k. ÇÍO°∞ U ^è#° ~ q+¨Üµ« ~Ö’ Ç≤ã<≤ ®i`Œ#~ =Ç≤Ïã¨∞<Î ®flO’ Jk
OÕÑÙ¨ „ǨàÜ
◊ µ« k<®# ÇÍi "≥∞_«H∞í Qõ∞k|~_«Qå =∂O°∞`Œ∞~k. Ü«∂=`Œ∞Î Éè¥í =∂ºHßâÍÅHí∞
^Õ=Ù_Ë ÇÍO°ã∞¨ _«∞. g∞O°∞ KÕã∞¨ #Î fl^°~`Í ^Õ=ÙxH˜ ÉÏQå `ˇÅ∞ã¨∞. (180)
''^Õ=Ù_«∞ ^°i„^°∞_«∞, "Õ∞"Õ∞ ^èx° Hí∞Å~—— J#flÇÍi P=∂@Å∞ ^Õ=Ù_«∞ q<®fl_«∞.21
ÇÍi HßO°∞Hí∂`Œefl "Õ∞=Ú (ÇÍi HíO°‡Åz>ÏìÖ’) „ÇÍã¨∞Î<®flO. ÇÍO°∞ ^≥·=„Ǩ=HíÎefl
J<®ºÜ«µ~Qå ǨÏ`Œ=∂iÛ# q+¨Ü∂« xfl Hí∂_Í "Õ∞=Ú „ÇÍâÍ=Ú. "Õ∞=Ú „ǨàÜ
◊ µ« k<®#
ÇÍi`À ''g∞O°∞ KÕ*`Ë ∞Œ ÖÏ KÕã∞¨ Hí∞#fl HíO‡° ÅHí∞ Ѷe¨ `«~Qå WǨC_çHí #O°HÜ
í ∂« `Œ#Å∞
K«qK«¥_«~_«——x J~>ÏO. ^Õ=Ù_«∞ `Œ#^®ã¨∞ÅÃÑ· Z#fl>˜H© ^ÒO°#˚ º~ KÕܵ« _«∞.(181,182)
ÇÍiÖÏ J~>ÏO°∞: ''"Õ∞=Ú U ^≥=· „Ǩ=Hí#Î ∞ qâ◊fiã≤~KÍÅ<®fl J`Œ#∞ =∂=Ú~^°∞
U^≥<· ® (Ǩâ∞◊ =Ùx) |eÇÍfie. ^®xfl PHßâ◊~ #∞~_ç Jyfl*ÏfiÅ =zÛ HÍeÛ"ÕÜ∂« e.
JÖÏ~>˜ |e W=fi#~`Œ=O°H∞í U ^≥=· „Ǩ=Hí#Î ¥ qâ◊fiã≤~K«~å^°x ^Õ=Ù_«∞ =∂Hí∞ P*Ï˝
Ç≤~KÍ_«∞.—— ÇÍixÖÏ J_«∞Qõ∞: ''<®Hí∞ ѨÓO°fi~ Z~^°O’ „Ǩ=HíÅ
Î ∞ g∞ ^°QOæõ H° ∞í ã¨Ê+¨"ì ∞≥ #ÿ
㨥K«#Å∞, x^°O°≈<®Å∞ `ˇKÍÛO°∞. WǨC_«∞ g∞O°∞ „Ǩ™®Îqã¨∞Î#fl x^°O°≈<®Å∞ Hí∂_Í
`ˇKÍÛO°∞. =∞i g∞O°∞ hu=∞~`Œ∞Öˇ`· Ë ÇÍix Z~^°∞Hí∞ ǨÏ`Œ=∂O®ÛO°∞?—— (183)
(=ÚǨÏ=∞‡^£!) ÇÍO°∞ x#∞fl uO°ã¯¨ i¿ãÎ (uO°ã¯¨ i~K«h, ^®x=Å¡ hHí∞, ^≥Ç· ÍxH˜
HíeQÕ #+¨"ì ∞Õ g∞ ÖË^∞° .) hHí∞ ѨÓO°fi~ Hí∂_Í ã¨Ê+¨=ì ∞~Ú# „Ǩ=∂}®Å∞, x^°O≈° <®Å∞,
^≥·ÇÍ^Õâ◊ Ƕ¨ÅHßÅ∞, `Ë*’=∞Ü«µ „Qõ~^ä®Å∞ fã¨∞‰õΩ=zÛ<å J<ËHí=∞~k „Ǩ=HíÎÅ∞
uO°ã¯¨ i~K«|_ͤO∞° . z=iH˜ „Ǩu =∞x+‘ F O’A KÍ"åeû~^Õ. g∞ HíO‡° ÅHí∞ „ǨàÜ
◊ µ«
k<®# ѨÓiÎ „ǨuǶ¨Å~ Åaèã¨∞Î~k. #O°HßxH˜ ^°¥O°~Qå ã¨fi~åæxH˜ ѨOѨ|_ÕÇÍ_Ë
x["≥∞ÿ# Hí$`ÍO°∞÷_«∞. SÇ≤ÏHírq`Œ~, (^®x ™œMϺÅ∞) =>˜ì "≥∂ã¨Ñ¨Ói`ŒÇ‹∞·# ÃÑ·ÃÑ·
"≥∞O°∞Qõ∞Å∞ =∂„`Œ"∞Õ . (184,185)
21. q=O®ÅHí∞ 5:64 㨥H˜,Î ^®x áå^°ã¥¨ zHí K«¥_«~_ç.

106

(3. PeW¢=∂<£)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

=Úã≤¡=ÚÖÏO®! (Éèíq+¨º`Œ∞ÎÖ’) g∞O°∞ ^è°#„áå}®Å q+¨Ü«µ~Ö’ J<ËHí Híiî#
ǨsHíÅ
∆ Hí∞ Qõ∞iHß"åeû =ã¨∞~Î k. JnQåHí g∞O°∞ „Qõ~^ä„° Ǩ[Å #∞~_ç, |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Å
#∞~_ç Hí∂_Í =∞#ã¨∞û <˘Ç≤Ê~KÕ =∂@Å∞ J<ËH~í q#=Åã≤ =ã¨∞~Î k. Hí#∞Hí JÖÏ~>˜
ã≤÷uÖ’ g∞O°∞ ã¨Ç¨Ï#~ =Ç≤Ï~z, ÉèíÜ«µÉèíHí∞ÎÅ`À Hí∂_ç# rq`Œ~ Qõ_«∞ѨÙ`Œ¥ ^è°O°‡
=∂O°~æ Ö’ ã≤O÷ ~° Qå L~_Íe.22 x[~Qå Wk Z~`À ™®Ç¨Ï™È¿Ñ`Œ"∞≥ #ÿ HßO°º~. (186)
„Qõ~^ä„° Ǩ[ÅHí∞ Qõ∞O°∞Î K≥ܵº: ''g∞Hí∞ „Ǩ™®k~K«|_ç# „Qõ~^ä~° Ö’x q+¨Ü∂« Å∞
^®K«H∞í ~_Í (Ü«µ^è•`Œ^~°ä Qå) „Ǩ[ÅHí∞ É’kè~KÍe—— Jx ^Õ=Ù_«∞ ÇÍiKÕ`Œ „Ǩ=∂}~
KÕܵ~KÍ_«∞. Hßx P`Œ~åfi`Œ ÇÍO°∞ ^®xfl J@HÍH≥H¯˜ ~KÍO°∞.23 Juã¨fiÅÊ =¸ÖϺxH˜
Jq∞‡"ÕâÍO°∞. WÖÏ ÇÍO°∞ JuhK«"≥∞ÿ# ã¨~áå^°#Hí∞ áåÅÊ_ͤO°∞. ÇÍO°∞ `Œ=∞
xO®fiHßÅ∞ K«¥ã¨∞HÁx =Úiã≤áÈ`Œ∞<®flO°∞. `Í=∞ã¨Å∞ KÕÜ«µx Ǩ#∞Å Qõ∞i~z
í ∂« `Œ#Å∞ `ŒÇÊ≤ ~K«∞Hí∞~>ÏO°x
„Ǩâ~◊ ã¨Å∞ á⁄~^°QÀO°∞`Œ∞<®flO°∞.24 JÖÏ~>˜ÇÍO°∞ #O°HÜ
ÉèÏq~K«H∞í . ÇÍO°∞ `ŒÇʨ Hí∞~_Í ^°∞O°ƒOù "° ∞≥ #ÿ #O°HÜ
í ∂« `Œ#Å∞ K«qK«¥™®ÎO∞° . (187,188)
^Õ=Ù_Ë Éèí¥=∂ºHßâÍÅ ™®„=∂*ϺxH˜ JkèǨu. PÜ«µ# „ǨuǨh KÕÜ«µQõÅ
ã¨=∞O°∞_÷ ∞« , ã¨Ofi° â◊H=Θ ∞~`Œ∞_«∞. Éè¥í =∂ºHßâÍÅ xO®‡}~Ö’, O®„u~|=à◊§ K«„Hí„Éè=í ∞}~
Ö’ ܡ∂z~KÕÇÍiH˜ Z<Àfl x^°O≈° <®Å∞<®flܵ. P ܡ∂K«<®Ç¨O∞° Å∞ xÖÁÛx, Hí∂O˘Ûx,
Ǩ_∞« HÁx- U ã≤u÷ Ö’ L<®flã¨OÕ ZÅ¡ÇC¨ _«¥ ^Õ=Ù_çfl 㨇i㨥ΠL~>ÏO°∞. J~`ËHßHí∞~_Í
"åO°∞ Éè¥í =∂ºHßâÍÅ xO®‡}~ Qõ∞i~z Ǩije㨥ΠWÖÏ „áåi÷™®ÎO∞° :
22. q=O®ÅHí∞ 2:155-157, 29:3 㨥Hí∞Å
Î ∞, ÇÍ>˜ áå^°ã¥¨ zHíÅ∞ K«¥_«~_ç.
23. `Ò~å`ü É’^è#Œ Å∞ ¢Ñ¨[ʼnõΩ JO^Œ*Ü
Ë ∂« Åx ^Õ=Ù_»∞ Ü«¸^Œ∞Å KÕ`« KÕ~ÚOz#
¢Ñ¨=∂}O QÆ∞iOz ɡa· Öò áê`« x|O^è#Œ Ö’x kfifÜ≥∂Ѩ^âÕ H◊ ÍO_»OÖ’ ã¨Ê+¨Oì QÍ LOk. L^•:
''"≥∂¿+ D ^è~Œ ‡° âߢã¨=Î Ú#∞ ¢"åã≤ Ü≥∂Ǩϟ"å x|O^è#Œ =∞O^Œã=¨ Ú#∞ "≥∂Ü«Ú Ü«∂[‰õΩÖˇ#·
ÖËgÜ«ÚʼnõΩ#∞ W¢âßÜÕ∞bÜ«ÚÅ ÃÑ^ŒÅ
Ì O^ŒiH˜x ^•x#ѨÊyOz "åi`À W@¡<#≥ ∞– ¢Ñ¨u ÜÕ∞_»=
ã¨O=`«û~åO`«=Ú#, J#QÍ xÜ«∞q∞OѨ|_ç# QÆ_∞» =Ù ã¨O=`«û~°=Ú# h ^Õ=Ù_≥#· Ü≥∂Ǩϟ"å
U~°Ê~°K∞« H˘#∞ ã¨Å
÷ =∞O^Œ∞ W¢âßÜÕ∞bÜ«ÚÅO^Œ~∞° PÜ«∞# ã¨xflkèx Hõ#|_ç Ѩ~â‚° ߊѨO_»∞QÆ#∞
P^ŒiOK«∞#ѨÙÊ_»∞ W¢âßÜÕ∞bÜ«ÚÅO^Œi Ü≥∞^Œ∞@ D ^è~Œ ‡° âߢã¨=Î Ú#∞ ¢Ñ¨H\
õ O˜ z "åiH˜ qxÑ≤OѨ
=Öˇ#∞. g∞^Õ=Ù_≥#· Ü≥∂Ǩϟ"å‰õΩ ÉèÜ
í ∞« Ѩ_ç D ^è~Œ ‡° âߢã¨Î "åHõº=Ú Åxfl\˜x J#∞ã¨iOz #_»∞K«∞
H˘#∞#@∞¡ ѨÙ~°∞+¨µÖËq∞ ¢ã‘Ö
Î qË ∞ Ñ≤ÅÖ
¡ qË ∞ h ѨÙ~°=ÚÖ’#∞#fl Ѩ~^° âÕ √◊ ÖËq∞ "å\˜x qx <Õ~∞° Û
H˘#∞@ÔH· JO^Œix áÈQÆ∞KÕÜ∞« =Öˇ#∞.—— (31:9–13). D<å_»∞ =Úã≤O¡ ÅÖ’ ‰õÄ_® KåÖÏ=∞Ok
Y∞~üP<£ É’^è#Œ efl W`«~∞° ʼnõΩ JO^Œ*¿Ë ã Ѩx =∂<Õã≤ ^•xfl J@HÍÔHH˜¯OKå~°∞.
24. ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) Ü«µ∞^®úxH˜ |Ü«µÅ∞^Õi#ǨC_«∞ HíÇ@
¨ qâÍfiã¨∞Å∞ (W`ŒO° =Úã≤~¡
Å`À áå@∞) "≥à§Ë ÇÍO°∞ Hß^°∞. ÇÍO°∞ „Ǩ=HíÎ P[˝Å∞ LÅ¡~Ѷ∞≤ ~z W~_«Ö
¡ ’<Ë L~_çáÈÜ˵ÇÍO°∞.
(ÃÑ·Qå `Í"Õ∞^À Ѷ∞¨ #HßO°º~ "≥ÅQõ ɡ>#ì˜ @∞¡) ^®xÃÑ· `ˇQõ ã¨~|O°Ç_¨ ç áÈÜ˵ÇÍO°∞. Jܵ`Ë ^≥=·
„Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) Ü«µ∞^°~ú #∞~_ç uiy O®Qå<Ë „Ǩ=∂}~ KÕã≤ =∞s O°HOí H° ßÅ ™®Hí∞Å∞ K≥¿ÑÊÇÍO°∞.
ÇÍO°∞ `Í=Ú, <ˇO"° OÕ Û° x Ǩ#∞Å#∞ Qõ∞i~z „Ǩâ~◊ ã¨Å∞ á⁄~^®Åx H’O°∞Hí∞<ËÇÍO°∞. ÇÍi "≥Y· i<Ë
Z~_«Q_õ ¥« Î D 㨥H˜Î J=`Œi~z~k. (|∞MÏi, =Úã≤~¡ )

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(3. PeW¢=∂<£)

107

''„ǨÉ∂íè ! h=Ù D qâÍfixfl x„+¨Êܡ∂[#~Qå, ÅHíº∆ O°ÇÏ≤ `Œ~Qå ã¨$l~K«Ö^Ë ∞° . h=Ù
Ѩ~=° ∞ Ǩq„`Œ∞_«=Ù. =∞=∞‡efl #O°HÜ
í ∂« `Œ#Å #∞~_ç Hßáå_«∞. h=Ù Z=i<≥`· Õ #~°HOõ Ö’
Ѩ_"» ™Õ êÎ"À J`«_flç Ѷ∞¨ ’~°"∞≥ #ÿ J==∂xH˜ QÆ∞iKÕã#≤ >Ë.¡ JÖÏO\˜ ^Œ∞~å‡~°∞Å
æ ‰õΩ Z=~°∂
ã¨Ç¨Ü«∞Ѩ_»ÖË~°∞. „ǨÉèí∂! "Õ∞=Ú qâÍfiã¨~ "≥·Ñ¨Ù Ç≤eKÕÇÍx Ç≤Å∞Ѩ٠q<®flO. g∞
„ǨÉ∞íè =Ùx qâ◊fiã≤~K«~_«x PÜ«µ# =∞=∞‡efl J_«Qåæ<Ë "Õ∞=Ú x#∞fl qâ◊fiã≤~KÍ=Ú.
Hí#∞Hí „Ç¨É∂íè ! =∂ `ŒÇC¨ Å∞ Híq∆ ∞~K«∞. =∂Ö’ L#fl K≥_∞« efl =∂ #∞~_ç `˘Åy~K«∞.
=∂Hí∞ ѨÙ}®º`Œ∞‡Å =∞O°}~ÖÏ~>˜ =∞~z =∞O°}~ Híey~K«∞.25 „ǨÉèí∂! h=Ù h
„Ǩ=HíÅ
Î ^®fiO® ÇÍQåÌ#~ KÕã#≤ ÇÍ>˜x =∂Hí∞ „Ǩ™®k~K«∞. h=Ù Z\˜ì Ǩiã≤u÷ Ö’#¥
ÇÍQåÌ#Éè~í Qõ~ KÕܵ« =x =∂Hí∞ `ˇÅ∞ã¨∞. Hí#∞Hí „Ç¨àÜ
◊ µ« k<®# =∞=∞‡efl #Å∞Qõ∞iÖ’
ǨO®Éè=í ~ áåÖËÜ
˚ µ« Hí∞.—— (189-194)
JǨC_«∞ "åi„ǨÉ∞íè =Ù "åi "≥ÚO®ÅH˜~z WÖÏ J<®fl_«∞: ''<Ë#∞ g∞Ö’ Z=i
HíO°‡bfl =$^è®KÕÜ«µ#∞. ѨÙO°∞+¨∞Öˇ·<®, ¢ã‘ÎÖˇ·<® g∞O°~`Í Ç¨O°ã¨ÊO°~ XHı ã¨$+≤ìO®ã≤H˜
K≥~k#ÇÍO°∞. <® H’ã¨~ Z=O≥=O°∞ `Œ=∞ ã¨fiã¨Ö
÷ ÏÅ∞ =^°e =KÍÛO’, Z=O≥=O°∞ `Œ=∞
W~_«¡ #∞~_ç "≥_Å
« Q˘@ì|_ͤO’, Z=O≥=O°∞ "Õk~è K«|_ͤO’, Z=O≥=O°∞ áÈO®_ÍO’, (P
áÈO®@~Ö’ Z=O≥=O°∞) ǨÏ`Œ=∂O°Û|_ͤO’ ÇÍO°~^°i á⁄O°áå@∞¡ =∞xfl~z ÇÍix
ÃãÅÜ˵O°∞Å∞ „Ǩ=Ç≤Ï~KÕ ã¨fiO°æ =<®ÅÖ’ „Ǩ"tÕ ~Ǩ*™Ë ®Î#∞.—— Wn ^Õ=Ùx ^°QOæõ ° (ÇÍiH˜)
Åaè~KÕ „ǨuǶÅ
¨ ~. ^Õ=Ùx ^°Q~ˆæõ „âı+"ª¨ ∞≥ #ÿ „ǨuǶÅ
¨ ~ L~k. (195)
„Ǩ=HßÎ! „ǨÇ~¨ K« ^ÕâÍÅÖ’ ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞Å uO°∞Qõ∞à◊∞§, fO°∞`ˇ#∞flefl K«¥ã≤ h=Ù
"≥∂ã¨áÈHí∞. Wk =¸<®flà◊§ =ÚK«Û@ =∂„`Œ"∞Õ . `Œ~∞° "å`Œ ÇÍi âÍâ◊fi`Œ xÇÍã¨~ #O°HOí
J=Ù`Œ∞~k. Jk ǨO°=∞ K≥_«¤xÇÍã¨~. Jܵ`Ë `Œ=∞ „ǨÉèí∞=٠Ǩ@¡ ÉèíÜ«µÉèíHí∞ÎÅ`À
=∞ã¨Å∞Hí∞~@¥ hu=∞~`Œ"∞≥ #ÿ rq`Œ~ Qõ_¿ç ÑÇÍi H’ã¨~ ÃãÅÜÕ∞O°∞Å∞ „Ǩ=Ç≤Ï~KÕ
ã¨fiO°=æ <®Å∞ L<®flܵ. JHí¯_Ë ÇÍO°∞ HõÅHÍÅO (Ǩ~ÚQÍ)L~>ÏO°∞. Wn ^≥=· ã¨xflkèÖ’
ÇÍiH˜ Åaè~KÕ Pu^亰 ~. ѨÙ}®º`Œ∞‡ÅHí∞ ^Õ=Ùx ^°QOæõ ° (ã¨fiO°~æ Ö’) L#fl^Õ Jxfl>˜H~í >Ë
Z~`À „âı+"ª¨ ∞≥ #ÿ k. (196-198)
25. J~>Ë, rq`Í~`Œ~ hHí∞ q^èÜ
Õ µ« ∞Öˇ· L~_ç ™®ufiHí rq`Œ~ Qõ_∞« ѨÙ`Œ¥ =∞O°}~˜ z#
ÇÍiÖÏ, =∂Hí∂ JÖÏ~>˜ ™®ufiHí rq`Œ~ Qõ_∞« ѨÙ`Œ¥ J^Õ ã≤u÷ Ö’ Çı∞=Ú =∞O°}~˜ KÕ ÉèÏQõº~
„Ǩ™®k~K«∞ Jx JO°~÷ .
HÁ~^°O∞° J<ËHí ã¨~=`ŒûO®Å∞ ^Õ=Ùx Ǩ@¡ ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î `À ™êufiHõ rq`Œ~ Qõ_∞« ѨÙ`ÍO°∞. Hßx
rq`Œ K«O°=∞^°â◊Ö’ O°∞A=∂O°æ~ `ŒÇ≤ÊáÈ`ÍO°∞. ÖË^® `Œ=∞ =∂@Å ^®fiO®, KÕ`ŒÅ ^®fiO®
JqâÍfi㨠NjY
· i =ºHíÇÎ O¨ ∞° ™®ÎO∞° . ÖË^® „áåǨ~zHí ÇͺNjØǨÏ~Ö’ Ǩ_áç Èܡ∂º ÖËHí Híë®ìÅ =Å¡
xO®âÍxã¨Ê$ǨÏÅHí∞ Qõ∞O°Ü∂ˇ º ^Õ=Ù_«∞ xOÕtÌ ~z# PO®^è#° Å∞, ã¨`ͯO®ºÅ∞ KÕܵ« _«~ =∂<Ë™®ÎO∞° .
z=iH˜ J^Õ ã≤u÷ Ö’ K«xáÈ`ÍO°∞. WHí¯_« ÉèHí ∞í Å
Î ∞ JÖÏ~>˜ ^°∞O°‡O°}®xH˜ Qõ∞iHßHí∞~_Í, `Œ∞kâÍfiã¨
=O°H∞í xOÕtÌ `Œ ^èO° ‡° ~Ö’ ã≤O÷ ~° Qå L~_ç, ã¨`¯Œ O°‡Å∞ PK«i~KÕÖÏ =∞~z =∞O°}®xfl „Ǩ™®k~K«=∞x
^Õ=Ù_çfl "Õ_∞« Hí∞~@∞<®flO°∞. JO`ÕQ͉õΩO_® Ã+·`<« £ ÃÑ>Ëì ÉèÜ
í ∞« ¢Ñ¨Ö’ÉèÏʼnõΩ QÆ∞iH͉õΩO_® "å_ç H©_∞»
#∞O_ç `«~K
° ∞« QÍ ^≥"· åxfl â◊~}
° ∞ ‰õÄ_® HÀ~°∞‰õΩO@∂ LO_®e.

108

(3. PeW¢=∂<£)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

„Qõ~^ä„° Ǩ[ÅÖ’ Hí∂_Í HÁ~^°O∞° ã¨^®KÍO°ã~¨ Ǩ#∞flÅ∞ L<®flO°∞. ÇÍO°∞ JÖÏ¡ÇÏπ #∞
qâ◊fiã≤™®ÎO∞° . hÃÑ· J=`Œi~Ǩ*ãË #≤ (Y∞O∑P<ü) „Qõ~^ä®xfl, nxH˜ ѨÓO°fi~ `Œ=∞ =^°HÌ ∞í
Ǩ~Ǩ|_ç# „Qõ~^ä®xfl Hí∂_Í qâ◊fiã≤™®ÎO∞° . JnQåHí ÇÍO°∞ ^Õ=Ùx =Ú~^°∞ q#„=ÚÅ~Ú
"≥∂HíiÅ∞¡`ÍO°∞. ^Õ=Ùx 㨥Hí∞ÎÅ#∞ („áåǨ~zHí „Ç¨Üˇ∂[<®ÅHí∞ Pâ◊Ǩ_ç) J`ŒºÅÊ
=¸ÖϺxH˜ J=Ú‡Hí∞<ËÇÍO°∞ Hß^°∞. ÇÍiH˜ Åaè~K«=Åã≤# „ǨuǶÅ
¨ ~ ÇÍi „ǨÉ∞íè =Ù
^°QOæõ ° ã¨∞O°H`∆˜ ~Œ Qå L~k.
^Õ=Ù_«∞ (HíO‡° Å) qKÍO°} [O°Ç_¨ ~« Ö’ U=∂„`Œ~ PÅ㨺~ KÕܵ« _«∞. (199)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! ã¨ÇϨ #~ áå>˜~K«~_ç. q∞^论ÇÍ^°∞Å =Ú~^°∞ ^èO·≥ º° ™®Ç¨Ï™®Å∞
„Ǩ^°i≈~K«~_ç. ^è°O°‡¿ã= H’ã¨~ #_«∞~ ay~K«~_ç. ^Õ=Ùx Ǩ@¡ ÉèíÜ«µÉèíHí∞ÎÅ∞ Híey
L~_«~_ç. JǨC_Ë g∞O°∞ (WǨÏǨO®Ö’¡) Hí$`ÍO°∞Å
÷ =Ù`ÍO°x Pt~K«QÅ
õ O°∞. (200) ✪

Our Publications So far
1. Meening of the Holy Qur'an : (Part-30)
2. Life of the Prophet (Cradle to Cave)
3. Promissed Messaiah (Qadiyan) : P-50
4. Meening of the Holy Qur'an (full-V) : P-904
(Released by Moulana Abdul Azeez, JIH on14.3.04)
5. Ideal life of the Prophet (p) : P-504
(Released by Justice Sardar Ali Khan on 14-3-04)
6. Journey of the Hear after life : P-224
7. Muslim Woman : P-240
8. Decentralisation of Wealth : P-224
9. The Message of "Kaaba" : P-224
10. Holy Qur'an-1 & 36 And Duvaas : P-40

ISLAMIC RESOURCE CENTRE

Chatta Bazar, Hyderabad-2, India. 

+91-40-66710795,

+91-9441515414

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O
J=`ŒO}
° : =∞n<®

(4. x™ê)

4. ¢ã‘ÎÅ∞ (x™ê)

109
㨥Hí∞ÎÅ∞ : 176

D J^论ܫ∂xfl ''x™®—— (¢ã‘Å
Î ∞) J~>ÏO°∞. Wk J<ËHí „Ç¨ã~¨ QåÅ`À Hí∂_çL~k.
W=hfl Ç≤Ï„r â◊Hí~ =¸_«= ã¨~=`ŒûO°~ #∞~_ç <®Åæ= ã¨~=`ŒûO°~ z=i^®Hß ÖËHí
S^°= ã¨~=`ŒûO°~ „áåO°~Éèí~^®Hß qq^è° ã¨~^°O®ƒùÅÖ’ J=`Œi~KÍܵ.
=Úã≤¡~ ã¨=∂*Ïxfl W™®¡~ ѨÙ<®^°∞ÅÃÑ· ã¨~Ѷ¨∞>˜`ŒÇ¨O°K«_ÍxH˜ D J^论ܫµ~Ö’
J<ËHí P[˝Å∞ W=fi|_ͤܵ. =ÚYº~Qå ¢ã‘Î ™®÷#~, P"≥∞ ǨÏHí∞¯Å∞, Hí∞@∞~|=º=ã¨H÷ ∞í
ã¨~|~kè~z# 㨥„`ÍÅ∞, Pã≤ΠǨ~Ç≤}© q=O®Å∞, Pi÷Hí =º=ǨO®Å∞, =∞^°ºx¿+^è°~,
tH∆ß㨇$u, <ˇ·uHí „Ç¨=O°Î<®=o, „Hí=∞tHí∆}, ™®=¸Ç≤ÏHí r=#q^è®#~ "≥Ú^°Öˇ·#
J~âÍÅ∞ W~^°∞Ö’ L<®flܵ. g>˜`Àáå@∞ ^≥·=ã¨~^Õâ◊ ÇͺÇ≤ÎÖ’ ÉèÏQõ~Qå „Qõ~^䰄Ǩ[
ÅHí∞, HíǨ@qâÍfiã¨∞ÅHí∞, |Ǩï^≥·ÇÍO®^è°Hí∞ÅHí∞ ÇÍi ^è®i‡Hí, <ˇ·uHí Ç‹·Yix Y~_ç㨥Î
HÁxfl Ç≤Ï`Œ=ÙÅ∞ KÕܵ« |_ͤܵ. "ÕO˘Hí "≥Ñ· Ù¨ ÇÍi q+¨Üµ« ~Ö’ =Úã≤~¡ Å∞ J=Å~a~K«
=Åã≤# "≥·Yi Hí∂_Í `ˇeÜ«µ*ËÜ«µ|_ç~k.

HíO∞° }®=∞Ü«µ∞_«∞, Hí$áå™®QõO∞° _«Üµ# ^Õ=Ùx ¿ÑO°∞`À „áåO°~Éè~í
=∂#=ÙÖÏO®! g∞ „ǨÉ∞íè =ÙHí∞ ÉèÜ
í µ« Ǩ_~« _ç. PÜ«µ# q∞=∞‡efl XˆH „áå}˜ ^®fiO®
ã¨$+≤~ì KÍ_«∞. J^Õ„áå}˜ #∞~_ç ^®x [`Œ#∞ Hí∂_Í ã¨$+≤~ì KÍ_«∞. uiy ÇÍiO°∞=Ùi
#∞~_ç H’>Ï#∞H’@¡ =∞~k ¢ã‘ÎѨÙO°∞+¨∞efl „ǨǨ~K«~Ö’ qã¨Îi~Ǩ*ËâÍ_«∞. g∞O°∞
XHíi^®fiO® =∞O˘HíO°∞ `Œ=∞ J=ã¨O®Å∞ Qõ_«∞ѨÙH’=_ÍxH˜ ^Õ=Ùx ¿ÑO°∞#∞ XHí
™®^è°#~Qå KÕã¨∞Hí∞~>ÏO°∞. JÖÏ~>˜ ^Õ=ÙxH˜ ÉèíÜ«µÇ¨_«~_ç. O°HíÎ ã¨~|~nèHí∞Å`À
g∞HıO°Ê_ç=Ù#fl ã¨Ç¨Ï[ ÉÏ~^è°Çͺxfl `ˇ~K«Hí~_ç. ^Õ=Ù_«∞ g∞ K«O°ºefl FHí~@ Qõ=∞
xã¨∞Î<®fl_«#fl ã¨~Qõu =∞O°záÈHí~_ç. (1)
J<®^äÅ
° Hí∞ O®=Åã≤# Pã¨∞Å
Î ∞ ÇÍiH˜ WzÛ"Õܵ« ~_ç. ÇÍiH˜ ^°H¯í =Åã≤# =∞~z
™⁄=Ú‡Hí∞ |^°∞Å∞ <®ã≤OH° ~í ™⁄=Ú‡ JǨÊy~K«H~í _ç. ÇÍi ^è<° ®xfl g∞^è#° ~`À Híe¿Ñã≤
(ÖˇH߯Ǩ„`Œ~ ÖËH∞í ~_Í) u#Hí~_ç. JÖÏ KÕܵ« _«~ ÃѶ∞ÏO°"∞≥ #ÿ áåǨ~. (2)
XHí"àÕ ◊ g∞O°∞ J<®^äŒ ÉÏeHíÅ#∞ qÇÍǨÏ=∂_Ë Ç¨H~∆í Ö’ ÇÍiH˜ <®ºÜ«µ~ KÕܵ«
ÖË=∞x ÉèÜ
í µ« Ǩ_`ç Ë (ÇÍix =^°e) g∞Hí∞ #zÛ# (W`ŒO)° ¢ã‘Å
Î Ö’ W^°iÌ flQåx, =ÚQõ∞iæ fl
Qåx, #Å∞æiflQåx ÃÑo§ KÕã∞¨ H’=K«∞Û.1 Jܵ`Ë ÇÍi=∞^躰 Hí∂_Í g∞O°∞ <®ºÜ«µ~Qå
=º=ǨÏi~K«Ö=Ë ∞x ÉèÏq¿ãÎ XHí¯OÕfl qÇÍǨÏ=∂_«~_ç† ÖË^® g∞ Jnè#~Ö’H˜ =zÛ#
1. ѨÓO°fi~ JO°|∞ƒÅ∞ J<ËHí =∞~k ¢ã‘Å
Î #∞ qÇÍǨÏ=∂_ËÇÍO°∞. XHÁ¯Hí¯i ^°QOæõ ° Ǩ^ãÕ ≤
=∞~k ÉèÏO°ºÅ∞ Hí∂_Í L~_ËÇÍO°∞. `Œ=∞ ã¨~O°H}
∆í Ö’ L~_Ë J<®^è° ÉÏeHíefl Hí∂_Í KÕã∞¨ HÁx
ÇÍi Pã¨∞eÎ fl ǨÏi~KÕÇÍO°∞. JnQåHí ÉèÏO°ºÅ~^°i Ǩ@¡ ã¨=∂#`Œfi~ áå>˜~KÕÇÍO°∞ Hß^°∞. HÁ~^°ifl
"Õk~è KÕÇÍO°∞. D ã≤u÷ Ö’ ^Õ=Ù_«∞ ÉèÏO°ºÅ ã¨~Yº#∞ <®Å∞Qõ∞Hí∞ Ǩiq∞`Œ~ KÕâÍ_«∞. J^≥<· ® ÉèÏO°º
Å~^°ih Éèií ~K«QÅ
õ ™ÈÎ=∞`Œ, ÇÍi =∞^躰 <®ºÜ«µ~ áå>˜~K«QÅ
õ =∞#fl nè=∂ L#flǨC_Ë #Å∞Qõ∞i
^®Hß qÇÍǨÏ=∂_«=K«Ûx, ÖˉΩõ O>Ë XHíi`À<Ë ã¨iÃÑ@∞ìH’ÇÍÅx +¨O`° ∞Œ qkè~KÍ_«∞. D J^论
Ü«µ~Ö’<Ë 129, 130 㨥Hí∞Å
Î ∞, ÇÍ>˜ áå^°ã¥¨ zHíÅ∞ Hí∂_Í K«¥_«~_ç.)

110

(4. x™ê)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(ÉÏxã¨) ¢ã‘Å
Î #∞ qÇÍǨÏ=∂_«~_ç. D q^è~° Qå <®ºÜ«µ~ KÕܵ« ÖË=∞#fl ÉèÜ
í µ« ~ g∞H˜Hí
L~_«^∞° . (3)
¢ã‘Å
Î Hí∞ Åaè~K«=Åã≤# =∞ǨÏO∑ (=^è∞° Hí@fl~)#∞ (qkèQå ÉèÏq~z) ÇÍiH˜ ã¨~`À
+¨~Qå WzÛ"Õܵ« ~_ç. Jܵ`Ë ÇÍO°∞ Qõ#Hí ã¨~`À+¨~Qå HÁ~`Œ =∞ǨÏO∑ =∂ǶK
‘ ¿Õ ãÎ ^®xfl
g∞O°∞ xO°Éºíè ~`ŒO~° Qå J#∞Éèqí ~K«=K«∞Û. (4)
^Õ=Ù_«∞ g∞Hí∞ r=<®^è®O°~Qå KÕã≤# ã¨~Ǩ^°#∞ =¸_è«∞ÅHí∞ JǨÊy~K«Hí~_ç.
Jܵ`Ë ÇÍiH˜ u~_ô, |>Ïì (ÖÏ~>˜ rq`Í=ã¨O®Å∞) ã¨=∞Hí∂O°Û~_ç. ÇÍiH˜ Ç≤Ï`ŒÉ’^è°
KÕ㥨 Î L~_«~_ç. (5)
J<®^ä° ÉÏÅÅHí∞ ÃÑm§_«∞ =KÕÛ =O°H∞í ÇÍi ã≤u÷ Qõ`∞Œ Å∞ Qõ=∞x㨥ΠL~_«~_ç.
P `ŒO∞° ÇÍ`Œ ÇÍiÖ’ `Œy# ܡ∂Qõº`ÍO°›`ŒÅ∞ L<®flÜ«µx g∞Hí∞ JxÊ¿ãÎ ÇÍi Pã≤xÎ
ÇÍiH˜ JǨÊy~K«~_ç. J~`ËQåx, ÇÍO°∞ ÃÑ^°ÇÌ Í~°~Ú# `ŒO∞° ÇÍ`Œ `Œ=∞ (Pã≤)ΠǨÏHí∞¯
J_«∞Qõ∞`ÍO°#fl ÉèÜ
í µ« ~`À =Ú~^°∞Qå<Ë ÇÍi ™⁄=Ú‡#∞ (^Œ∞ÉÏ~å KÕã∂¨ )Î `ŒfiO°`fiŒ O°Qå
ux ǨÏi~z"Õܵ« Hí~_ç. (J<®^ä)° ã¨~O°HH∆í ∞í _«∞ ã≤u÷ ǨO∞° _»~Ú`Ë JÖÏ~>˜ ™⁄=Ú‡ *’eHı
áÈHí∂_«^∞° . XHõ"àÕ ◊ J`Œ#∞ ¿Ñ^°ÇÍ_»~Ú`Ë ã¨=Úz`Œ suÖ’ HÁ~`Œ ™⁄=Ú‡ ÇÍ_«∞H’
=K«∞Û. ÇÍi Pã≤Î ÇÍiH˜ JǨÊy~K«=Åã≤ =zÛ#ǨC_«∞ HÁ~^°O∞° ™®Hí∞∆ efl ‰õÄ_® ÃÑ@∞ì
H’~_ç. ÖˇH¯í fã¨∞H’=_ÍxH˜ ^Õ=Ù_»∞ XHõ¯_Õ KÍÅ∞. (6)
Öˇ~· yHíÇO¨ ~° Qå, ¢ã‘Ö
Î ’ Hí~>Ë Ñ¨ÙO°∞+¨∞xÖ’ ™®=∞O°º÷ ~, ^°∞_«∞Hí∞ ã¨fiÉèÏ=~ (Aggressive
nature) ZHí∞¯=Qå L~>Ïܵ. J~^°∞=Å¡ ¢ã‘Î XHı ÉèíO°Î Híey L~_ËÖÏ, ѨÙO°∞+¨∞x ÉèÏO°ºÅ∞
ѨÓO°fi~ #∞~_ç =ã¨∞#Î fl q∞ug∞i# |ǨïÉèÏO°º`Ífixfl HÁxfl +¨O∞° `Œ∞Å`À Qõi+¨~ì Qå #Å∞Qõ∞iH˜
Ǩiq∞`ŒO JÜ˵ºÖÏ W™®¡~ K«>ÏìÅ∞ O°¥á⁄~^®Üµ. JnQåHí |ǨïÉèÏO°º`Œfi~ XHí <ˇ·uHí,
™®~㨯$uHí J=ã¨O~° Hí∂_Í. "≥^· º° HßO°}~`À ÖË^® =∞OÕ^<·≥ ® HßO°}~`À L#flXHí ÉèÏO°º ^®fiO®
ã¨∞Y~ á⁄~^°ÖxË Ñ¨ÙO°∞+¨∞xH˜ O≥~_«= qÇÍǨÏ~ KÕã∞¨ Hí∞<Ë J=Hßâ◊~ ÖËHáí È`Õ J`Œ#∞ rq`Œ~ g∞^°
qO°HΘ K≥~k P`Œ‡Ç¨Ï`Œº KÕã∞¨ H’=K«∞Û. ÖË^® =ºaèKÍO®xH˜ áåÅÊ_«=K«∞Û. ÖË^® L#flXHí¯ ÉèÏO°º#∞
âÍâ◊fi`Œ~Qå Hí_`« iË Û =∞O’ ¢ã‘xÎ qÇÍǨÏ=∂_«=K«∞Û.
|ǨïÉèÏO°º`Ífixfl x¿+kè~z ^®xfl Híi#î ~Qå J=∞Å∞ǨO∞° ã¨∞#Î fl <Ë>˜ ã¨=∂[~Ö’ WÖÏ~>˜
=ºaèKÍO°~, ǨÏ`ŒºÅ∞, P`Œ‡Ç¨Ï`ŒºÅ∞ ã¨Ofi° ™®^è®O°}=∞=Ù`Œ∞<®flܵ. =∞O’"≥Ñ· Ù¨ Hí@flHß#∞HíÅ =Å¡
ÃÑo§HßHí∞~_Í U~_«`¡ OŒ |° _ç Hí∂O°∞Û<Ë Ü«µ∞=`Œ∞Å∞ Hí∂_Í P`Œ‡Ç¨Ï`ŒºÅH’, J„Hí=∞Ǩ^`ú° ∞Œ ÅH’
áåÅÊ_Ë „Ǩ=∂^°~ L~k. UHíÇf¨ fl „=`Íxfl É’kè~KÕ ã¨=∂*ÏÖ’¡#¥ JkèHâí Í`Œ~ „Ǩ[Å∞ „H˜Ü∂«
rq`Œ~Ö’ |ǨïÉèÏO°º`Ífixfl ^À+¨|∞kú (Guilty conscience)`À J=∞Å∞KÕã∞¨ <Î ®flO°∞. Hßx |Ǩï
ÉèÏO°º`Ífixfl =ºuOÕH~˜ KÕ |_Í=∞#∞+¨∞Å∞ Hí∂_Í nxfl PHıÇ∆ ~≤ K«Háí È=_«"∞Õ KåÖÏ Pâ◊ÛO°ºHõ~O° !
JÉèí∞º^°Ü«µ ÇÍ^°∞Å=∞x K≥ǨCHí∞<Ë HÁ~^°O°∞ ¢ã‘ÎÅ∞- ''ѨÙO°∞+¨∞Å∞ =∂„`Œ"Õ∞ #Å∞Qõ∞O°∞
ÉèÏO°ºÅ#∞ Z~^°∞Hí∞ KÕã∞¨ H’ÇÍe? ¢ã‘HÎ ˜ #Å∞Qõ∞O°∞ ÉèOí eΰ fl KÕã∞¨ Hí∞<Ë Ç¨ÏH≥¯~^°∞Hí∞ L~_«H∂í _«^∞° ?——
Jx „Ǩtfl™®ÎO∞° . ¢ã‘Å
Î Hí∞ =ºaèKÍO°~ KÕ¿ã ǨÏHí∞¯ Hí∂_Í HßÇÍÅx x<®^®Å∞ =∂O’‡Qõ∞`Œ∞#fl <Ë>˜
#=ã¨=∂[~Ö’ |ǨïÉèOí $ΰ `Œfi ǨÏHí∞¯ HßÇÍÅx _ç=∂~_«∞ KÕܵ« _«~Ö’ Pâ◊ÛO°º~ ÖË^∞° . Hßx JÖÏ
_ç=∂~_«∞KÕ¿ã ¢ã‘Å
Î Ö’ Híhã¨~ W^°OÌ ∞° ÉèOí Å
ΰ ∞#fl ÇÍO≥=O°¥ W~`Œ=O°H∞í <® ^°$+≤Hì ˜ O®ÖË^∞° .

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(4. x™ê)

111

`Œe^¡ ~° „_«∞Å∞, W`ŒO° |~^è∞° =ÙÅ∞ =^°e"≥o§# Pã≤Î HÁkÌQå L<®fl, ZHí∞¯=Qå
L<®fl J~^°∞Ö’ ѨÙO°∞+¨∞ÅHí∂ "å>Ï L~k† ¢ã‘Å
Î Hí∂ "å>Ï L~k. Wq (^≥=· )xs‚`Œ
"å>ÏÅ∞. ("å>˜x `Œy~æ K«_ÍxH˜Qåx, ÃÑ~K«_ÍxH˜Qåx Z=iH© JkèHßO°~ ÖË^∞° .) Pã≤Î
Ǩ~ǨH~í [O°∞Qõ∞`Œ∞#fl ã¨=∞Ü«∞OÖ’ "åO°ã∞¨ Å∞Hßx (xO°∞¿Ñ^°) |~^è∞° =ÙÅ∞, J<®^äÅ
° ∞,
JQõ`ºŒ ǨO∞° Å∞ Z=Ô~<· ® =¿ãÎ ÇÍiH˜ Hí∂_Í g∞~°∞ Z~`À HÁ~`Œ WzÛ Ç¨~Ǩ~_ç. ÇÍi`À
=∞$^°∞=ÙQå =∂>Ï¡_~« _ç. (7-8)
„Ǩ[Å∞ K«xáÈ`Œ¥ `Œ=∞ Ǩã≤ Ç≤Å¡Å#∞ xã¨ûǨÜ«µ ã≤÷uÖ’ =^°e "≥à◊§=Åã≤
=¿ãÎ, P `ŒO∞° ÇÍ`Œ ÇÍi Ǩiã≤u÷ Uq∞>© Jx PÖ’z~z ÉèÜ
í µ« Ǩ_Íe. Hí#∞Hí ÇÍO°∞
(W`ŒO°∞Å J<®^ä° ÉÏÅÅ q+¨Ü«µ~Ö’ Hí∂_Í) ^Õ=ÙxH˜ ÉèíÜ«µÇ¨_»∞`«∂ ã¨=º"≥∞ÿ#
=∂@<Ë Ç¨ÅHße. J<åºÜ«∞OQÍ J<®^ä° ÉÏÅÅ Pã¨∞eÎ fl u~@∞#flÇÍO°∞ x*ÏxH˜ `Œ=∞
á⁄@ì Å #∞ Jyfl`À x~Ѩ Ù Hí ∞ ~@∞<®flO° ∞ .2 ÇÍO° ∞ `Œ Ç ¨ Ê Hí ∞ ~_Í Éè í Q õ É è í Q õ =∞~_Ë
JyflQõ∞~_«~Ö’ qã¨i "Õܵ« |_«`ÍO°∞. (9-10)
g∞ ã¨~`Í#~ q+¨Üµ« ~Ö’ ^Õ=Ù_«∞ q∞=∞‡efl WÖÏ P^Õtã¨∞<Î ®fl_«∞:
♦ XHí ѨÙO°∞+¨∞x "å>Ï W^°OÌ ∞° ¢ã‘Å
Î "å>ÏÅ`À ã¨=∂#~.3
♦ (=∞$`Œ∞xH˜) W^°OÌ ∞° ÖËHí W^°iÌ Hí<®fl ZHí∞¯==∞~k Hí∞=∂O≥Å
Î ∞ L~>Ë, ÇÍiH˜
♦ J`Œx Pã≤Ö
Î ’ =¸_ç~@ O≥~_«∞ =~`Œ∞Å∞ Åaè~KÍe. XHí"àÕ ◊ XHı Hí∞=∂O≥Î
L~>Ë, P"≥∞Hí∞ Pã≤Ö
Î ’ JO°É÷ Ïè Qõ~ Åaè~KÍe.
2. LǨï^ü Ü«µ∞^°~ú `ŒO∞° ÇÍ`Œ Ǩτ[`ü ™®^ü a<ü O°∞ɡ· (O°l) ÉèÏO°º `Œ# Hí∞=∂O≥eÎ ^°iÌ fl
Ç‹~@ɡ@∞ìHÁx ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) ã¨xflkèH˜ =KÍÛO°∞. P"≥∞ `Œ#Hí∞ [iy# J<®ºÜ«∂xfl UHíO∞° =Ù
ÃÑ_«¥Î WÖÏ J<®flO°∞: ''^≥·=„Ǩ=HßÎ! go§^°ÌO°¥ ™®^ü Hí∞=∂O≥ÎÅ∞. ™®^ü g∞`Àáå@∞ LǨï^ü
Ü«µ∞^°~ú Ö’ áåÖÁæx J=∞O°Q`õ ∞Œ ÅÜ«∂ºO°∞. P `ŒO∞° ÇÍ`Œ D ÉÏeHíÅ Ç≤#`Œ~„_ç =∂ Pã≤#Î ~`Œ>h˜
™®finè#~ KÕã∞¨ Hí∞<®fl_«∞. giH’ã¨~ XHí¯ ÃÑ·™® =^°eÃÑ@ì ÖË^∞° . WÖÏ~>˜ ã≤u÷ Ö’ D ÉÏeHíefl
Z=O°∞ ÃÑo§ KÕã∞¨ Hí∞~>ÏO°∞?—— nxfl Qõ∞i~KÕ D 㨥Hí∞Å
Î ∞ J=`Œi~KÍܵ.
3. ѨÙO°∞+¨∞xH˜ Åaè~KÕ ÇÍ>ÏÖ’ ¢ã‘HÎ ˜ ã¨Q~õ J#fl=∂@. ^Õ=Ùx ^°$+≤Ö
ì ’ ¢ã‘ÑÎ Ù¨ O°∞+¨∞e^ŒOÌ ¥°
ã¨=∂#Å,<å D Pi÷Hí =º`ͺ™êxH˜ O≥~_«∞ HßO°}®Å∞<®flܵ. XHí>,˜ Hí∞@∞~|áÈ+¨} ÉèÏO®xfl
W™®¡~ ѨÙO°∞+¨∞_ç g∞^°<Ë "≥∂Ç≤~k. ÉèOí ΰ ã¨~áåk~K«H∞í ~_Í ™È=∞iáÈ`Œ∞ÖÏ uiy ÖË^• ã¨~áå^Œ
#O`å ™®fiO®÷xH’, =ºã¨<®ÅH’ YO°∞ÛKÕã≤ ÉèÏO®ºÇ≤ÅÅ
¡ #∞ xO°H¡ º∆í ~KÕ¿ãÎ W™®¡g∞Ü«µ „ǨÉ∞íè `Œfi~ J`Œx
g∞^° K«@Çì O¨ "° ∞≥ #ÿ K«Oº° fã¨∞Hí∞~@∞~k. ǨOÖ
° ’Hí~Ö’#¥ ^≥=· tHíH∆ ∞í Qõ∞iHß=Åã≤ =ã¨∞~Î k.
O≥~_«∞, qÇÍÇ¨Ï ã¨~^°Oƒ° ~ù Ö’ ¢ã‘HÎ ˜ =O°∞_ç #∞~z =∞ǨÏO∑ O°¥Ç¨~Ö’ HÁ~`ŒPã≤Î Åaèã∞¨ ~Î k.
<Ë_∞« =∞# ^Õâ~◊ Ö’ =Úã≤~¡ Å∞ Ju =ÚYº"≥∞#ÿ D ^≥Ç· Í[˝#∞ xO°H¡ º∆í O KÕã,≤ ã¨ÇϨ ÇÍ㨠^À+¨~`À
Hí@fl Hß#∞HíÅ O°¥Ç¨~Ö’ "ÕÖÏk, Hß^°∞ ÅHíÖ
∆ Ïk O°¥áåÜ«µÅ∞ xÅ∞=Ù ^ÀÇ≤_ç KÕã∞¨ <Î ®flO°∞. Wk
f„="≥∞#ÿ <ËO~° , ÃѶ∞ÏO°"∞≥ #ÿ áåǨ~.
D q^è~° Qå W™®¡~ `Œ~„_ç #∞~_ç Pã≤ÇÎ Í>Ï ^®fiO®, ÉèOí ΰ #∞~_ç =∞ǨÏO∑ ^®fiO® ¢ã‘HÎ ˜ "≥Ú`Œ~Î
g∞^° ѨÙO°∞+¨∞x`À áå@∞ Pi÷Hí ã¨=∂#`Œfi~ „Ǩ™®k~z~k.

112

(4. x™ê)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

♦ =∞$`Œ∞_«∞ ã¨~`Í#~ Híey=Ù#flÇÍ_≥`· Ë J`Œx `Œe^¡ ~° „_«∞ÅÖ’ „Ǩu XHí¯iH©
J`Œx Pã≤Ö
Î ’ PO’=~`Œ∞ Åaè~KÍe.4
♦ J`ŒxH˜ ã¨~`Í#~ ÖËH∞í ~_Í `Œe^¡ ~° „_«∞ÖË J`Œx ÇÍO°ã∞¨ Öˇ`· ,Ë `ŒeH¡ ˜ =¸_ç~@
XHí ÉèÏQõ~ WÇÍfie.5
♦ =∞$`Œ∞xH˜ J#fl^°=Ú‡Å∞, JHí¯K≥Öà¡ˇ ∞◊ § Hí∂_Í L~>Ë, `ŒeH¡ ˜ PO°=ÉèÏQõ~
O®ÇÍe.6
♦ =∞$`Œ∞_«∞ O®ã≤áÈܵ# gÅ∞<®=∂7 (Ö’x q+¨Ü∂« Å∞) <ˇOÇ° Oı Û° _«~`À áå@∞,
J`Œ#∞ KÕã#≤ JǨCÅhfl8 fiÛ# `ŒO∞° ÇÍ`Œ<Ë D "å>ÏÅhfl Ǩ~KÍe.
♦ g∞ `Œe^¡ ~° „_«∞ÅÖ’, g∞ ã¨~`Í#~Ö’ „ǨÜ∂ˇ [#~ s`ͺ Z=O≥H∞í ¯=
ã¨xflÇ≤Ï`Œ∞Ö’ g∞Hí∞ `ˇeÜ«µ^°∞. Wq ^Õ=Ù_«∞ xO°Ü
‚ µ~z# ÇÍ>ÏÅ∞. ^Õ=Ù_«∞
ã¨=∞ã¨Î q+¨Ü∂« Å∞ Ziy#ÇÍ_«∞, Z~`À q"ÕK<« ®Ç¨O∞° _«∞. (11)
♦ g∞ ÉèÏO°ºÅHí∞ ã¨~`Í#~ ÖË#ǨC_«∞ ÇÍO°∞ =^°e"≥o§# Pã≤Ö
Î ’ g∞Hí∞ JO°É÷ Ïè Qõ~
Åaèã∞¨ ~Î k. ã¨~`Í#~ L~>Ë, <®eæ~@ XHíÉÏè Qõ"∞Õ ^°H∞í ¯`Œ∞~k. Jܵ`Ë ÇÍO°∞
O®ã≤# gÅ∞<®=∂ <ˇO"° iÕ Û, KÕã#≤ JǨCÅhfl fiÛ# `ŒO®fi`Ë WÖÏ [O°Qåe.
♦ g∞Hí∞ ã¨~`Í#~ ÖËHáí È`Ë g∞O°∞ =^°e# Pã≤Ö
Î ’ g∞ ÉèÏO°ºÅHí∞ <®Ö’æ=~`Œ∞
ÇÍ>Ï Åaèã∞¨ ~Î k. ã¨~`Í#=Ú~>Ë Zxq∞^À=~`Œ∞ =∂„`Œ"∞Õ ^°H∞í ¯`Œ∞~k.
g∞O°∞ O®ã≤# gÅ∞<®=∂ <ˇO"° iÕ Û, JǨCÅhfl fO°Û_«~ [iy# `Œ~∞° "å`Ë
DÇÍ>ÏÅ∞ Åaè™®Îܵ.
♦ ѨÙO°∞+¨∞xH˜ ÖËHí ¢ã‘HÎ ˜ ã¨~`Í#~ Qåx, `Œe^¡ ~° „_«∞Å∞ Qåx ÖËH∞í ~_Í XHí
™È^°O∞° _À, XHí ™È^°iܡ∂ L~>Ë ÇÍi^°iÌ Ö’ XHÁ¯Hí¯iH˜ PO’=~`Œ∞
Åaèã∞¨ ~Î k. ™È^°O∞° Å∞, ™È^°sÅ∞ XHíiHí~>Ë ZHí∞¯=Çí∞~k L~>Ë "≥Ú`Œ~Î
Pã≤Ö
Î ’ =¸_ç~@ XHíÉÏè Qõ~ ÇÍiH˜ Åaèã∞¨ ~Î k.9 J^≥<· ® O®ã≤# gÅ∞<®=∂
4. q∞ye# 2/3 ÉèÏQõ~ W`ŒO° ÇÍO°ã∞¨ ÅHí∞ Åaè~KÍe. =∞$`Œ∞xH˜ XHí¯ HÁ_«∞Hí∞ =∂„`Œ"∞Õ
L~>Ë, W`ŒO° ÇÍO°ã∞¨ ÅHí∞ áÈQå q∞ye# Pã≤Î J~`Í J`ŒxH˜ ^°H∞í ¯`Œ∞~k. W`ŒO° ÇÍO°ã∞¨ Öˇ=O°¥
ÖËHáí È`Ë "≥Ú`Œ~Î Pã≤Î J`ŒxHı Åaèã∞¨ ~Î k. 1-(1/6{1/6)´2/3 Pã≤Î W`ŒO° ÇÍO°ã∞¨ ÅHí∞ Åaè~KÍe.
5. q∞ye# 2/3 ÉèÏQõ~ `Œ~„_çH˜ Åaèã∞¨ ~Î k.
6. q∞ye# 5/6 ÉèÏQõ~ `Œ~„_çH˜ Åaèã∞¨ ~Î k.
7,8. =ÚO^Œ∞QÍ JǨCÅhfl f~åÛe. `«~∞° "å`« q∞ye# Pã≤Ö
Î ’ 1/3 ÉèÏQõ~ "Õ∞O°H∞í =∂„`Œ"∞Õ
gÅ∞<®=∂ =iÎã∞¨ ~Î k.
9. q∞ye# 5/6 ÖË^® 2/3 ÉèÏQõ~ W`ŒO° ÇÍO°ã¨∞ÅHí∞ Åaèã¨∞Î~k. W`ŒO° ÇÍO°ã¨∞Å∞
ÖË#ǨC_«∞ q∞ye# Pã≤Î #~`Œ>˜x Qõ∞i~z gÅ∞<®=∂ O®¿ã JkèHßO°~ =∞$`Œ∞xH˜ L~k.
(xO®fiO°ã∞¨ x Pã≤ΠǨ~ǨH~í Qõ∞i~z 4:176 㨥H˜Î K«¥_«~_ç.)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(4. x™ê)

113

<ˇO"° iÕ Û, JǨCÅ∞ fiÛ# `Œ~åfi`Œ<Ë Åaèã∞¨ ~Î k. Jܵ`Ë gÅ∞<®=∂ (Z=iH©)
ÉÏ^è®HíO~° Qå L~_«~å^°∞. Wk ^Õ=Ù_«∞ *ÏsKÕã∞¨ #Î fl P[˝. ^Õ=Ù_«∞ ã¨~fi° A˝_∞» †
Z~`À =∞$^°∞ǨÏ$^°Üµ« ∞_«∞. (12)
Wq ^Õ=Ù_«∞ xO°Ü
‚ µ~z# Ǩiq∞`Œ∞Å∞. (g>˜x Ju„Híq∞~KÕ JkèHßO°~ Z=iH©
ÖË^°∞.) ^Õ=ÙxH˜, PÜ«µ# „Ǩ=HíÎHí∞ q^èÕÜ«µ∞Åܵ #_«K«∞Hí∞<ËÇÍix ^Õ=Ù_«∞
ÃãÅÜ˵O°∞Å∞ „Ǩ=Ç≤Ï~KÕ ã¨fiO°æ=<®ÅÖ’ „Ǩ"Õt~Ǩ*Ë™®Î_«∞. JHí¯_Ë ÇÍO°∞ HíÅHßÅ~
(ã¨∞Y~Qå) L~>ÏO°∞. W^Õ Jã¨Å∞ Ѷ∞¨ #q[Ü«µ~. nxH˜ aè#fl~Qå ^Õ=ÙxH˜, PÜ«µ#
„Ǩ=HíHÎ ∞í Jq^èÜ
Õ µ« ∞Ö~Ú, ^Õ=Ù_«∞ xOÕtÌ ~z# Ǩiq∞`Œ∞efl Ju„Híq∞~KÕÇÍix PÜ«µ#
#O°HßyflÖ’ Ǩ_"« ™Õ ®Î_∞« . JHí¯_Ë ÇÍO°∞ ZÅ¡HßÅ~ Ǩ_L
ç ~>ÏO°∞. ÇÍiH˜ J`Œº~`Œ J=
=∂#HíO"° ∞≥ #ÿ tHí∆ ã≤^~ú° Qå L~k. (13-14)
g∞ ¢ã‘Å
Î Ö’ Z=O≥<· ® ã≤Q∞õ =æ ∂e# ǨxH˜ áåÅÊ_ç`,Ë J~^°∞Hí∞ g∞Ö’ #Å∞Qõ∞ix
™®Hí∞∆ Å∞Qå fã¨∞Hí∞O®ÇÍe. P #Å∞Qõ∞O°¥ ™®Híº∆ q∞¿ãÎ, JǨC_® ¢ã‘Å
Î #∞ ÇÍi W~_«Ö
¡ ’
xO°ƒ~kè~KÍe. ÇÍiH˜ (ã¨ÇϨ [) =∞O°}~ =KÕÛ^®Hß ÖË^® ^Õ=Ù_«∞ ÇÍiHı^<·≥ ® ^®iK«¥¿Ñ
^®Hß WÖÏ xO°ƒ~^è°~Ö’ L~KÍe. g∞Ö’ Z=O≥·<® (¢ã‘ÎѨÙO°∞+¨∞Å∞) D ^°∞â◊ÛO°ºHí∞
=_çQõ_ËÎ ÇÍi^°Ìsfl tH˜∆~KÍe.10 ÇÍO°∞ ǨâÍÛ`ÍÎÇ~¨ K≥~k `Œ=∞#∞`Í=Ú ã¨~㨯i~K«∞
Hí∞~>Ë ÇÍix =^°eÃÑ>Ïìe. ^Õ=Ù_«∞ Jq∞`Œ Hí=∆ ∂je, JáåO° Hí$áåjÅ∞_«∞. (15-16)
J*Ï˝#~ =Å¡ HßÅ∞*Ïi, P `ŒO∞° ÇÍ`≥<· ® ǨâÍÛ`ÍÎÇ~¨ K≥~k, `Œ=∞ #_«=_çH#í ∞
ã¨ik^°∞Ì Hí∞<Ë ÇÍix =∂„`Œ"∞Õ ^Õ=Ù_«∞ Híq∆ ∞™®Î_∞« . JÖÏ~>˜ÇÍi<Ë PÜ«µ# HíxHíi™®Î_∞« .
^Õ=Ù_«∞ ã¨=∞ã¨Î~ Ziy#ÇÍ_«∞, Z~`À q"ÕK«<®Ç¨O°∞_«∞. Jܵ`Ë rq`Í~`Œ~ K≥_«¤
Ǩ#∞Å∞ KÕ㥨 ,Î K≥_∞« uO°∞Qõ∞à◊∞§ uO°∞Qõ∞`Œ¥, KÍ=Ù ^°QOæõ Ç° _¨ Q« å<Ë ''<ËxǨC_«∞ ǨâÍÛ`ÍÎǨ
Ǩ_∞« `Œ∞<®fl, Öˇ~ǨÅ∞ "Õã∞¨ Hí∞~@∞<®fl——Jx J<ËÇÍix ^Õ=Ù_«∞ =∞xfl~K«_∞« . JÖÏQÕ
JqâÍfiã¨ãu÷≤ Ö’ K«xáÈÜ˵ÇÍi Hõ=∆ ∂Ѩ}#∞ Hí∂_Í ^Õ=Ù_«∞ ã‘fiHíi~K«_∞« . JÖÏ~>˜
ÇÍiH˜ "Õ∞=Ú J`Œº~`Œ ÉÏ^è®HíO"° ∞≥ #ÿ Ü«∂`Œ# ã≤^Çú° O¨ z
° L~KÍ~. (17,18)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! |Å=~`Œ~Qå ¢ã‘Å
Î (Pã≤)Î H˜ ÇÍO°ã∞¨ Öˇ· áÈ=_«~ g∞Hí∞ ^èO° ‡° ã¨=∞‡`Œ~
Hß^°∞. JÖÏQÕ g∞O°∞ g∞ ÉèÏO°ºÅH˜zÛ# =∞ǨÏO∑ ^è#° ~Ö’ HÁ~`Œ Hß*Ë¿ã L^ÕâÌ º◊ ~`À
ÇÍix "Õk~è K«_~« Hí∂_Í g∞Hí∞ ÉèÏ=º~Hß^°∞. Jܵ`Ë Ç͈~^≥<· ® K≥_Ǥ« x¨ H˜ áåÅÊ_ç#@∞¡
ã¨Ê+¨~ì Qå `ˇe¿ãÎ (ÇÍix tH˜~∆ K«_ÍxH˜ g∞HíkHè ßO°~ L~k). ÇÍiǨ@¡ =∞~z`Œ#~ Híey
=Ù~@¥ ã¨~™®O°~KÕÜ«µ~_ç. XHí"Õà◊ ÇÍO°∞ g∞Hí∞ (XHí q+¨Ü«µ~Ö’) #K«ÛHíáÈ`Ë,
#K«Ûx q+¨Üµ« ~Ö’<Ë ^Õ=Ù_«∞ g∞Hí∞ Z~`À „âıܵ« ã¨∞û, "Õ∞Å∞ ÃÑ>˜ì L~_«=K«∞Û.11 (19)
10. Wk =ºaèKÍO° <ËO®xH˜ „áåO°~Éè~í Ö’ 㨥z~K«|_ç# tHí.∆ P `ŒO∞° ÇÍ`Œ HÁ~`Œ HßÖÏxH˜
=~^° HÁO°_Í ^≥|ƒÅ tHí∆ xO°Ü
‚ µ~K«|_ç~k. ^®xfl Qõ∞i~z 24:2 㨥H˜Î K«¥_«~_ç.
11. =∞x+≤ `Œ# ÉèÏO°ºÖ’ U^À q+¨Üµ« ~ #K«ÛÖË^x° `˘~^°OÇ° _¨ ç qÇÍǨÏ|~^è®xfl „`ˇ~K«∞
H’Hí∂_«^∞° . JxÇÍO°º Ǩiã≤`÷ ∞Œ Å∞ UO°Ê_ç#ǨC_«∞ =∂„`Œ"∞Õ q_ÍHí∞eKıÛ J#∞=∞u qxܡ∂y~K«∞
H’ÇÍe. ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) WÖÏ „Ǩ=z~KÍO°∞:

114

(4. x™ê)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

g∞O°∞ Qõ#Hí XHíÉÏè O°º ™®÷#~Ö’ =∞O˘Hí ÉèÏO°º#∞ KÕã∞¨ H’=_ÍxH˜ xO°Ü
‚ µ~K«∞
Hí∞~>Ë, "≥Ú^°>˜ ÉèÏO°ºHí∞ g∞O°∞ (=∞ǨÏO∑Qå) Z~`ŒÃÑ^°Ì ^è°#O®ã≤ WzÛ=Ù<®fl ^®xfl
ZÖÏ~>˜ Ǩiã≤÷uÖ’#¥ =∞m§ fã¨∞H’O®^°∞. g∞O®"≥∞ÃÑ· hÖÏǨx~^°Å∞ "Õã≤, =∞s
J~`Œ J<®ºÜ«µ~Qå ^®xfl uiy fã¨∞Hí∞~>ÏO®? (Z~`Œ ã≤Q∞õ K
æ @
Õ ∞!) g∞i^°OÌ ∞° XHíi
^®fiO® =∞O˘HíO°∞ ã¨∞Y~ J#∞Éèíq~KÍO°∞. P"≥∞ g∞ ^°QõæO° (qÇÍǨÏ~ ^®fiO®) Qõ>˜ì
ÇÍQåÌ#~ fã¨∞Hí∞~k. JÖÏ~@ǨC_«∞ g∞O®"≥∞ ^è°<®xfl |Å=~`Œ~Qå ZÖÏ fã¨∞
Hí∞~>ÏO°∞? (20-21)
g∞ `Œ~„_«∞Å∞ qÇÍǨÏ=∂_ç# ¢ã‘Å
Î #∞ (ÇÍi =∞O°}®#~`ŒO~° ) g∞O°∞ Z#fl>˜H©
qÇÍǨÏ=∂_«H~í _ç. Ö’Qõ_« [iy~^Õ^À [iy~k. (WHí=Ú~^°∞ JÖÏ~>˜ ÃѶ∞ÏO®ÅHí∞
áåÅÊ_«H~í _ç.) Wk huÉÏǨϺ"≥∞#ÿ Ǩx, JÇÍ~Kèh« Ü«µ"≥∞#ÿ ^°∞+¨ãì ~¨ „Ǩ^®Ü«µ~. (22)
g∞ `ŒÅ∞¡Å∞, Hí∞=∂O≥Å
Î ∞, JH߯K≥Öà¡ˇ ∞◊ §, "Õ∞#`ŒÅ
Î ∞, Ç≤#`ŒÅ∞¡Å∞, ÃÑ`ŒÅ
Î ∞¡Å∞,
"Õ∞#H’_«à◊∞§, ™È^°O°Hí∞=∂O≥ÎÅ∞, g∞Hí∞ áåÅ∞Ǩ>˜ì# ã¨Î#ºã¨~|~^è° `ŒÅ∞¡Å∞, g∞O°∞
áåÅ∞ Ǩ~K«∞Hí∞#fl ã¨Î#ºã¨~|~^è° ™È^°sÅ∞, g∞ ÉèÏO°ºÅ `ŒÅ∞¡Å∞, g∞`À Öˇ·~yHí
ã¨~|~^è~° UO°Ê_ç# g∞ ÉèÏO°ºÅHí∞ (Qõ`Œ ÉèOí Å
ΰ ^®fiO®) ѨÙ>˜ì g∞ ã¨~O°H}
∆í Ö’ ÃÑiy#
Hí∞=∂O≥Å
Î ∞- g∞Hí∞ x¿+kè~K«|_ͤO∞° . (gix g∞O°∞ qÇÍǨÏ=∂_«O®^°∞.) áÈ`Ë, g∞`À
Öˇ·~yHí ã¨~|~^è°~ W~Hß UO°Ê_«Hí∞~_Í (ÃÑo§ =∂„`Œ"Õ∞ [iy) L~>Ë (JÖÏ~>˜
ÉèÏO°ºefl =^°e ÇÍi Hí∞=∂O≥eÎ fl KÕã∞¨ H’=_«~Ö’) ZÖÏ~>˜ `ŒÇC¨ ÖË^∞° . WHí Hí#flHÁ_«∞Hí∞Å
(q`Œ~`Œ∞=ÙÖˇ·# ÖËHí q_ÍHí∞Å∞ á⁄~k#) ÉèÏO°ºÅ∞ (J~>Ë H’_«à◊∞§) Hí∂_Í g∞Hí∞
x¿+kè~K«|_ͤO°∞. J~`ËHß^°∞, XHí qÇÍǨÏ|~^è°~Ö’ (UHíHßÅ~Ö’) W^°ÌO°∞ JH߯
K≥Öˇ¡à◊§#∞ L~K«_«~ Hí∂_Í x+≤^Œú"Õ∞.12 Ö’QÆ_» [iy~^Õ^À [iyáÈܵ~k. ^Õ=Ù_«∞
Jq∞`Œ Hí=∆ ∂je, JáåO° Hí$áåjÅ∞_«∞. (23)
''^èO° ‡° ã¨=∞‡`ŒÇ∞‹ #· Ǩ#∞ÖÖ’ ^Õ=ÙxH˜ Jxfl>˜H~í >Ë `ŒÖÏMò Z~`À J„Ç≤ܵ« "≥∞#ÿ Ǩx.——
''O°HOí H° ߊѨÓ=ÙÅ =∂^è∞° O®ºxfl P™®fik㨥ΠuiQÕ `Œ∞"≥∞‡^°ÖÏ¡~>˜ ¢ã‘ΠѨÙO°∞+¨∞Å#∞ ^Õ=Ù_«∞
Jaè=∂x~K«_∞« . Hí#∞Hí g∞O°∞ qÇÍǨÏ~ KÕã∞¨ H’~_ç, q_ÍHí∞e=fiHí~_ç.——
12. D 㨥H˜Ö
Î ’ ѨÙO°∞+¨∞x qÇÍǨxH˜ x¿+kè~K«|_ç# ¢ã‘Å
Î `À áå@∞ HÁxfl ǨÏnã¨∞efl |>˜ì
D „H˜~k ¢ã‘Å
Î ∞ Hí∂_Í x¿+kè~K«|_ͤO∞° :
=∂O°∞ (ã¨=u) `ŒÅ∞¡Å∞, =∂O°∞ Hí∞=∂O≥Å
Î ∞, =∞#∞=∞O®à◊∞§, =∂O°∞`Œe¡ Hí∞=∂O≥Å
Î ∞ =∂O°∞
™È^°sÅ∞), =∂O°∞`Œ~„_ç Hí∞=∂O≥Å
Î ∞ (=∂O°∞ ™È^°sÅ∞), =∂O°∞ "Õ∞#`ŒÅ
Î ∞, =∂O°∞ Ç≤#`ŒÅ∞¡Å∞,
=∂O°∞ ÃÑ`ŒÅ
Î ∞¡Å∞, =∂O°∞ "Õ∞#H’_«à∞◊ §, =∂O°∞™È^°O° Hí∞=∂O≥Å
Î ∞. =∂O°∞™È^°i Hí∞=∂O≥Å
Î ∞.
J^Õ q^è~° Qå ѨÙO°∞+¨∞_«∞ U ¢ã‘Î áåÅ∞ „`ÍQå_À P ¢ã‘Î Hí∞=∂O≥Å
Î ∞, `Œ# `Œe`¡ À áå@∞ áêÅ∞
„`Íy# W`ŒO° ¢ã‘Å
Î ∞ Hí∂_Í J`ŒxH˜ x¿+kè~K«|_ͤO∞° . JÖÏQÕ XHí ÉèÏO°º L~_«Qå<Ë PÇ‹∞ ™È^°sx
qÇÍǨÏ=∂_«@~ Hí∂_Í x+≤^"ú° ∞Õ .
WHí¯_« 㨥„`Œ„áåÜ«µÇ‹∞#· XHí q+¨Ü∂« xfl Qõ∞O°∞~Î K«∞H’=_«~ Z~`À J=ã¨O~° . D 㨥H˜Ö
Î ’
ѨÙO°∞+¨∞x qÇÍǨxH˜ x¿+kè~K«|_ç# ¢ã‘Å
Î Ö’ O°HãÎí ~¨ |~^è° ¢ã‘Å
Î ∞, ã¨=u ã¨~|~^è° ¢ã‘Å
Î ∞, ã¨#Î º

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(4. x™ê)

115

WHí (Ü«µ∞^°~ú Ö’) g∞ KÕuH˜ zH˜¯# ¢ã‘Å
Î ∞ `ŒÇʨ W`ŒO∞° Å∞ qÇÍǨÏ=∂_ç# ¢ã‘Å
Î ∞
Hí∂_Í g∞Hí∞ x¿+kè~K«|_ͤO∞° . Wk ^≥=· âÍã¨#~. ^®xfl áå>˜~K«_~« g∞ q^è∞Œ ºHí^Î O°è ‡° ~.
gO°∞ `ŒÇʨ W`ŒO° ¢ã‘Å
Î ~^°sfl ^è#° qxܡ∂Qõ~ ^®fiO® g∞O°∞ qÇÍǨÏ=∂_«=K«∞Û.
Jܵ`Ë qÇÍǨÏÅHíº∆ ~ jÅO°H}
∆í ܵ L~_ÍeQåx, ¢ã‘Ö
Î ’Å`Œfi"≥∞ÿ L~_«H∂í _«^∞° . g∞O°∞
ÇÍi=Å¡ J#∞Éèqí ~KÕ ^®~Ǩ`ºŒ ã¨∞MÏxH˜Qå#∞ ÇÍiH˜ K≥e~¡ K«=Åã≤# xs‚`Œ =∞ǨÏO∑
^è°<®xfl qkèQå ÉèÏq~z K≥e¡~KÍe. HßHíáÈ`Ë =∞ǨÏO∑ xO°‚Ü«µ~ [iy# `ŒO°∞"å`Œ
g∞i^ŒÌ~°∞ P q+¨Ü«∞OÖ’ ǨO°ã¨ÊO°~ W+¨ìѨÓO°fiHí~Qå U^≥·<å KÕÜ«∞^ŒÅK«∞‰õΩO>Ë
KÕÜ∞« =K«∞Û. J~^°∞Ö’ ZÖÏ~>˜ `ŒÇC¨ ÖË^∞° . ^Õ=Ù_«∞ ã¨=∞ã¨~Î Ziy#ÇÍ_«∞† Z~`À
q"ÕK<« ®Ç¨O∞° _«∞. (24)
g∞Ö’ Z=iH≥<· ® qâ◊fiã≤~z# ã¨fi`Œ~„`Œ ¢ã‘Å
Î #∞ qÇÍǨÏ=∂_Ë ™ÈÎ=∞`Œ ÖËHáí È`Ë
JÖÏ~>˜ÇÍO°∞ `Œ=∞ Jnè#~Ö’H˜ =zÛ# =Úã≤O¡ ÉÏx㨠¢ã‘Å
Î #∞ qÇÍǨÏ=∂_Íe.13
^Õ=ÙxH˜ g∞ qâÍfiã¨ãu÷≤ ÉÏQå `ˇÅ∞ã¨∞. g∞O°~`Í Ç¨O㰠ʨ O°~ XˆH ã¨$+≤Oì ®tH˜ K≥~k#ÇÍO°∞.
Hí#∞Hí ÉÏx㨠¢ã‘Å
Î #∞ ÇÍi Ü«µ[=∂#∞Å J#∞=∞u fã¨∞HÁx qÇÍǨÏ=∂_«~_ç. K«@~ì
„ǨHßO°~ ÇÍiH˜ K≥e~¡ K«=Åã≤# =∞ǨÏO∑^#°è ~ Hí∂_Í K≥e~¡ KÍe. Jܵ`Ë ÇÍix qÇÍǨÏ
|~^è°~Ö’ ã¨∞O°H˜∆`Œ~Qå L~K«~_ç. qK«ÛÅq_çQå K≥_«∞uO°∞Qõ∞à◊∞§ uO°Qõx=fiHí~_ç.
^˘~QõKÍ@∞Qå „¿Ñ=∞HíÖÏáåÅHí∞ áåÅÊ_«hÜ«µHí~_ç.
XHí"Õà◊ ÇÍO°∞ qÇÍǨÏ|~^è°~Ö’H˜ =zÛ Éèí„^°`Œ á⁄~k# `Œ~åfi`Œ ^°∞O°fl_«`ŒHí∞
áåÅÊǨ_`ç Ë JÖÏ~>˜ÇÍiH˜ ã¨fi`Œ~„`Œ ¢ã‘Å
Î Hí∞ qkè~KÕ tHíÖ
∆ ’ ã¨Q~õ tHí∆ qkè~KÍe. ÃÑo¡
KÕã∞¨ H’x HßO°}~Qå `Œ=∞ ^èO° ‡° x+¨Hª ∞í Éè~í Qõ~ HíÅ∞Qõ∞`Œ∞~^°x ÉèÜ
í µ« Ǩ_ÇË ÍiH˜ =∂„`Œ"∞Õ
D™œHíOº° ~ L~k. Jܵ`Ë g∞O°∞ (JÖÏ~>˜ ã≤u÷ Ö’ ÃÑo§ KÕã∞¨ H’Hí∞~_Í) ã¨ÇϨ #~
=Ç≤Ï¿ãÎ g∞H≥~`À „âıܵ« 㨯O°~. ^Õ=Ù_«∞ Q˘Ç¨Ê Hí=∆ ∂je, Jq∞`Œ ^°Ü∂« =∞Ü«µ∞_«∞. (25)
^Õ=Ù_«∞ `Œ# 㨥Hí∞Å
Î ∞ q=i㨥Πg∞Hí∞ ѨÓO°fi~ ã¨[#˚ ∞Å∞ #_«z# ÉÏ@Ö’<Ë
q∞=∞‡efl #_«Ç¨ QÀO°∞`Œ∞<®fl_«∞. PÜ«µ# q∞=∞‡efl Hí>ÏH˜~∆ K«^e° KÍ_«∞. ^Õ=Ù_»∞ Q˘Ñ¨Ê
*Ï˝# ã¨OѨ#∞fl_»∞, ZO`À q"ÕHõ=O`«∞_»∞. PÜ«µ# q∞=∞‡efl Hí>ÏH˜∆~K«^°eKÍ_«∞.
Jܵ`Ë =∞<À "å~KèÅ
« Hí∞ ÉÏxã¨Ö~Ú#ÇÍO°∞ q∞=∞‡efl ã¨<®‡O°~æ #∞~z `ŒÇÊ≤ ~z
^°¥O°~Qå L~K«QÀO°∞ `Œ∞<®flO°∞. =∂#=Ù_«∞ (ã¨ÇϨ [~Qå<Ë) |ÅÇ‘Ï#∞_«∞Qå ѨÙ>Ïì_∞« .
J~^°∞=Å¡ ^Õ=Ù_«∞ g∞ÃÑ· L#fl P~HíÅ
∆ ÉèÏO®xfl `Œy~æ K«^e° KÍ_«∞.14 (26-28)
ã¨~|~^è° ¢ãÅΑ ∞ Jx =¸_«∞O°HßÅ ã¨~|~^è®Å∞<®flܵ. ѨÙO∞° +¨∞_«∞ qÇÍǨxH˜ =Ú~^°∞ D =¸_«∞
ã¨~|~^è®Å#∞ Ǩije~z, ÇÍ>˜ ǨikèÖ’H˜ O®x ¢ã‘xÎ =∂„`Œ"∞Õ qÇÍǨÏ=∂_Íe.
13. ã¨fi`Œ~„`Œ ¢ã‘xÎ qÇÍǨÏ=∂_Ë ™ÈÎ=∞`ŒÖxË (¿Ñ^°)ÇÍ_«∞ ÉÏx㨠¢ã‘xÎ P"≥∞ Ü«µ[=∂x
J#∞=∞u`À qÇÍǨÏ=∂_«=K«∞Û.
14. W™®¡~ =¸_èÍKÍO®Å∞, J<®ºÜ«µ~`À Hí∂_ç# HíO’î O°xÜ«µ=∂efl ã¨=¸Å~Qå `Œ∞_çz
ÃÑ@ì^Å
° z~k. `Œe^¡ ~° „_«∞Å Pã≤Ö
Î ’ Hí∞=∂O≥Å
Î Hí∞ ÇÍ>Ï W=fiHíáÈ=_«~, q`Œ~`Œ∞=Ùx J`ŒÇÎ Íi
P~HíÅ
∆ #∞~_ç |Ü«µ@Ǩ_H« ∞í ~_Í J}zÃÑ@ì_~« , (Qõ_∞« =Ù fi<® ¢ã‘HÎ ˜ O≥~_«= ÃÑo§H˜ ¿ãfiK«Ûù

116

(4. x™ê)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

qâÍfiã¨∞ÖÏO®! g∞O°∞ XHíi ™⁄=Ú‡#∞ =∞O˘HíO∞° J<®ºÜ«µ~Qå Hí|o~K«H~í _ç.
ǨO°ã¨ÊO®"≥∂^°~`À ÇͺáåO°ÖÏÇÍ^ÕgÅ∞, WzÛѨÙK«∞ÛH’=_ÍÅ∞ [O°∞ѨÙH’=K«∞Û.
(J<®ºÜ«µ~, J„Hí=∞~, ǨÏ`Œº, P`Œ‡Ç¨Ï`ŒºÅ ^®fiO®) q∞=∞‡efl g∞O°∞ ǨÏ`Œ=∂O°∞Û
H’Hí~_ç.15 ^Õ=Ù_«∞ g∞ q+¨Üµ« ~Ö’ Z~`À ^°Ü∂« =∞Ü«µ∞_«x `ˇÅ∞ã¨∞H’~_ç. (29)
J<®ºÜ«µ~, J„Hí=∂Å`À WÖÏ KÕ¿ãÇÍ_çfl "Õ∞=Ú `ŒfiO°Ö’<Ë #O°HßyflÖ’ qã¨i
Ѩ_"« ™Õ ®ÎO. Wk ^Õ=ÙxH˜ Hí+Oì¨ Hß^°∞. q∞=∞‡efl ÇÍiã¨∞#Î fl ÃѶ∞ÏO°"∞≥ #ÿ áåáåÅ#∞16 Qõ#Hí
g∞O°∞ =∂#∞Hí∞~>Ë "Õ∞=Ú g∞ z#flz#fl áåáåefl g∞ HíO‡° Åz>Ïì #∞~_ç `˘Åy™êÎO.
ÃÑ·Qå q∞=∞‡efl „Ǩu뮪HíO°"≥∞ÿ# (ã¨fiO°æ)^è®=∞~Ö’ „Ǩ"Õt~Ǩ*Ë™®Î=Ú. (30-31)
"Õ∞=Ú g∞Ö’ HÁ~^°iH˜ W`ŒO°∞ÅHí<®fl ZHí∞¯=Qå „Ç¨™®k~z# ^®xfl g∞O°∞
¨ ~ L~k.
Pt~K«H~í _ç.17 ѨÙO°∞+¨∞ÅHí∞ ÇÍO°∞ ã¨~áåk~K«∞Hí∞#fl ^®xH˜ `Œy# „ǨuǶÅ
x=fiHí áÈ=_«~, |Ç≤Ï+¨µ¢ì ã‘xÎ J~@O®xkQå KÕã≤ P"≥∞ÃÑ· J<ËHP
í ~HíÅ
∆ ∞ qkè~K«_~« , ã¨=u`Œex¡
ÃÑ~_Í¡_@
« ~, UHíHßÅ~Ö’ W^°OÌ ∞° JH߯K≥Öà¡ˇ §◊ #∞ qÇÍǨÏ|~^è~° Ö’ L~K«_~« , ^è#° qHı~„nHíO}
° #∞
xO’kè~Kı ^°`ãÎŒ fi‘ HßO° q^è®#~, ÃÑ~ѨÙ_«∞HÁ_«∞Hí∞#∞ Hí#flHÁ_«∞Hí∞Qå ǨiQõ}~˜ z O°HãÎí ~¨ |~^è®Å∞
UO°ÊO°K«_«~ "≥Ú^°Öˇ·# ^°∞O®KÍO®Å#∞ W™®¡~ xO°¥‡e~K« ѨÓ#∞Hí∞~k. HÍx =¸_è«∞Öˇ·#
ã¨<®`Œ#"å^°∞Å∞, HíÇ@
¨ ∞Å∞, Ü«µ¥^°∞Å∞, ™®fiO°Ç÷ O¨ ∞° Å∞ D ã¨~㨯O°}Å#∞ K«¥ã≤ QõQÀæÅ∞ÃÑ_«¥Î
ã¨~㨯O°} =∂O°æ~Ö’ J=O’^è®Å∞ ã¨$+≤ì~K«_ÍxH˜, ^°∞„+¨ÊKÍO°~ KÕÜ«µ_ÍxH˜ „Ǩܫµufl~KÍO°∞.
Jܵ#ǨÊ>˜H© W™®¡~ `Œ# ã¨~㨯O°}’^°º=∂xfl q[Ü«µ=~`Œ~Qå =Ú~^°∞Hí∞ fã≤Ho≥ §~k.
15. q=O®ÅHí∞ 83:1-5 㨥Hí∞Å
Î ∞, ÇÍ>˜ áå^°ã¥¨ zHí K«¥_«~_ç.
16. Ǩτ[`ü J|∞Ì„O°Ç¨ ‡<ü a<ü J|¥|HíO∑ (O°l) Hí^#°ä ~: ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) =∞=∞‡efl
L^ÕtÌ ~z ''<Ë#∞ g∞Hí∞ Jxfl>˜H~í >Ë ÃѶ∞ÏO°"∞≥ #ÿ áåáåÅ#∞ Qõ∞i~z `ˇÅ∞Ǩ<®?—— Jx J_çQåO°∞.
D=∂@ PÜ«µ# =¸_«∞™®O°∞¡ J<®flO°∞. ^®xH˜ "Õ∞=Ú ''`ŒÇʨ Hí∞~_Í `ˇÅǨ~_ç ^≥=· „Ǩ=HßÎ!——
J<®fl~. JǨC_ÍÜ«µ# ''^Õ=ÙxH˜ W`ŒO∞° Å#∞ ™®>˜Heí Ê~K«_~« , `Œe^¡ ~° „_«∞Å =∂@ q#HíáÈ=_«~——
Jx K≥áêÊO°∞. `Œ~åfi`Œ PÜ«µ# (QÀ_«H∞í )P#∞HÁx Hí∂O°∞Û#flÇÍO°ÖÏ¡ XHí¯™®iQå ÖËz x>ÏO°∞Qå
Hí∂O˘Ûx ''*Ï„Qõ`!ÎŒ J|^°=ú ∂_«@~ (Jxfl>˜H~í >Ë ÃѶ∞ÏO°áåǨ~)—— J<®flO°∞. WÖÏ =∂>˜ =∂>˜H˜
K‹|∞`Œ¥ áÈÜ«∂O°∞. z=iH˜ "Õ∞=Ú =∞#ã¨∞Ö’ ''Jܡ∂º! DÜ«∂# D=∂@Å∞ WHí KÍe¿ãÎ
ÉÏQõ∞~_«∞—— J#∞Hí∞<®fl~. (|∞MÏi, =Úã≤~¡ ) (45:7 㨥H˜Î áå^°ã¥¨ zHí K«¥_«~_ç.)
Ǩτ[`ü J|¥Ç¨ïO≥O· ® (O°l) Hí^#°ä ~: ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) J#∞K«O∞° efl L^ÕtÌ ~z ''q∞=∞‡efl
ã¨Ofi° <®â◊#~ KÕ¿ã Ǩ#∞ÅHí∞ ^°¥O°~Qå L~_«~_«——x ÃÇÏK«Ûi~KÍO°∞. ^®xH˜ J#∞K«O∞° Å∞ ''P
Ǩ#∞ÖËq∞>˜ ^≥=· „Ǩ=HßÎ!—— Jx J_çQåO°∞. JǨC_ÍÜ«µ# WÖÏ ÃãÅqKÍÛO°∞: ''(1) ^Õ=ÙxH˜ ™®>˜
HíeÊ~K«_~« (+≤O¯∑ ), (2) KÕ`|Œ _ç KÕܵ« _«~, (3) ^èO° ‡° Ü«µ∞Hí~Î Qå `ŒÇʨ ^Õ=Ù_«∞ ǨÏ`Œ=∂O°ÛHí∂_«^x°
x¿+kè~z# „áå}˜x ǨÏ`Œ=∂O°Û_«~, (4) =_ô™¤ ⁄=Ú‡ u#_«~, (5) J<®^ä° ™⁄=Ú‡ ǨÏi~z"Õܵ« _«~
(6) ^èO° ‡° Ü«µ∞^°~ú Ö’ "≥#∞flEÇ≤ áåiáÈ=_«~, (7) U áåǨ~ ZO°Qxõ J=∂Ü«µHí =Úã≤~¡ =∞Ç≤Ïà◊ÃÑ·
JǨx~^°Å∞ "Õܵ« _«~.—— (|∞MÏi) (q=O®ÅHí∞ 25:70 㨥H˜,Î ^®x áå^°ã¥¨ zHí K«¥_«~_ç.)
17. ^Õ=Ù_«∞ =∂#=ÙÅ~^°ih XHı ™®÷ܵQå ѨÙ>˜ì~K«ÖË^°∞. âÍsO°Hí~Qå, =∂#ã≤Hí~Qå,
Pi÷H~í Qå J<ËHí =º`ͺ™®Å∞ L~KÍ_«∞. HÁ~^°ix J~^°Qåà◊∞§Qå, HÁ~^°ix J~^°qÇ‘Ï#∞Å∞Qå,

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(4. x™ê)

117

JÖÏQÕ ¢ã‘Å
Î Hí∞ Hí∂_Í ÇÍO°∞ ã¨~áåk~K«∞Hí∞#fl ^®xH˜ `Œy#>Ë¡ „ǨuǶÅ
¨ ~ Åaèã∞¨ ~Î k.
Jܵ`Ë g∞O°∞ ^Õ=Ùx J#∞„QõÇϨ ~ "Õ_∞« H’~_ç. xã¨û~^ÕÇϨ ~Qå PÜ«µ# „Ǩu q+¨Üµ« ~
Ziy#ÇÍ_«∞. (32)
`Œe^¡ ~° „_«∞Å∞, |~^è∞° =ÙÅ∞ =^°e"≥o§# Pã≤HÎ ˜ "Õ∞=Ú (Wk=O°H)ı ÇÍO°ã∞¨ efl xO°‚
ܵ~KÍ=Ú. WHí g∞O°∞ ÇÍQåÌ#~ KÕã#≤ ÇÍiH˜ Hí∂_Í (g∞ rq`Œ~Ö’<Ë) ÇÍi ÉèÏQÆO
WzÛ "Õܵ« ~_ç. ^Õ=Ù_«∞ ã¨Ofi° ™®H˜Q∆ å „Ç¨u q+¨Ü∂« xfl Qõ=∞xã¨∞<Î ®fl_«∞. (33)
^Õ=Ù_«∞ ¢ã‘Å
Î ÃÑ· ѨÙO°∞+¨∞ÅHí∞ HÁ~`ŒPkèHºí `Œ „Ǩ™®k~K«_~« =Å¡, ѨÙO°∞+¨∞Å∞ `Œ=∞
ã¨~Ǩ^°#∞ ¢ã‘ÎÅ H’ã¨~ YO°∞ÛÃÑ_«∞Î#fl~^°∞ =Å¡ ѨÙO°∞+¨∞Å∞ ¢ã‘ÎÅÃÑ· =º=ǨO°HíO°ÎÅ∞
J=Ù`ÍO°∞. Hí#∞Hí ã¨∞Qõ∞}=`Œ∞Öˇ#· ¢ã‘Å
Î ∞ `Œ=∞ ÉèOí Å
ΰ Hí∞ q^èÜ
Õ µ« `Œ K«¥Ñ¨Ù`Œ¥ ÇÍi Hí#∞
ã¨#flÅÖ’ #_«K∞« Hí∞~>ÏO°∞. ѨÙO°∞+¨∞Å∞ (W~>˜ Ǩ@∞ì#) ÖË#ǨC_«∞ ^Õ=ÙxO°H}
∆í Ö’ ÇÍi
ǨÏHí∞¯Å∞ Hßáå_«∞`«∞~>ÏO°∞. g∞ =∂@ÅHí∞ Z^°∞O°∞ K≥ÇÊ≤ uO°Q|õ _«`ÍO°x ÉèÜ
í µ« =Ú#fl
¢ã‘Å
Î Hí∞ (#Ü«∂# ÉèÜ
í ∂« #) #K«Û*ˇÇʨ ~_ç. (JÖÏ ^®iH˜ O®HíáÈ`Ë) ÇÍix g∞ Ǩ_H« Å
í
18
#∞~_ç "ÕO∞° KÕܵ« ~_ç. (JǨÊ>˜H© g∞=∂@ q#HíáÈ`Ë) HÁ@ì~_ç. P`Œ~åfi`Œ ÇÍO°∞ g∞Hí∞
q^èÜ
Õ µ« ∞Ö~ÚáÈ`Ë WHí ÇÍix J#=ã¨O~° Qå "Õk~è K«_ÍxH˜ ™®Hí∞Å∞ "≥`HŒ Hí ~í _ç. ÃÑ·#
J~^°iHí~>Ë JkèH∞í _«∞, J`Œ∞º#fl`Œ∞_≥#· ^Õ=Ù_«∞ L<®fl_«x Qõ∞O°∞~Î K«∞H’~_ç. (34)
HÁ~^°ix |Å=~`Œ∞Å∞Qå, HÁ~^°ifl |ÅÇ‘Ï#∞Å∞Qå, HÁ~^°ix á⁄_«∞Qõ∞ÇÍà◊∞§Qå, HÁ~^°ifl á⁄>˜ì
ÇÍà◊∞§Qå, HÁ~^°ix ZHí∞¯= `ˇeqQõÅÇÍiQå, HÁ~^°ifl `ŒH∞í ¯= `ˇeq QõÅÇÍiQå, HÁ~^°ix ^è#°
=~`Œ∞Å∞Qå, =∞iHÁ~^°ifl ¿Ñ^°ÇÍà◊∞§Qå ѨÙ>˜ì~KÍ_«∞. D 㨥H˜ÎÖ’ ^Õ=Ù_«∞ J~^°qÇ‘Ï#∞_«∞
J~^®xfl, |ÅÇ‘Ï#∞_«∞ |ÖÏxfl, ¿Ñ^°ÇÍ_«∞ ^è<° ®xfl H’O°∞H’=_«~ `ŒÇʨ x K≥Çʨ ÖË^∞° . J~^°Qåà◊§#∞,
|Å=~`Œ∞efl, ^èx° Hí∞efl K«¥ã≤ J㨥ܫµK≥~^°_~« † ÖËx^®xfl á⁄~^°_ÍxH˜ Jã¨ÇϨ [=∂O®æÅ Qõ∞~_Í,
J„Hí=∞ Ǩ^`ú° ∞Œ Å ^®fiO® „Ǩܵ« ufl~K«_~« =∂„`Œ"∞Õ `ŒÇʨ x K≥|∞`Œ∞<®fl_«∞.
JÖÏ [iy#ǨC_«ÖÏ¡ ã¨=∂[~Ö’ JâÍ~u, JO®K«HßÖË K≥ÅOÕQ∞õ `ÍܵQåx, Pt~z#
„ǨÜ∂ˇ [<®Å∞ ™®kè~K«Ö=Ë Ú. <Ë_∞« ¢ã‘-ΠѨÙO°∞+¨∞Å =∞^躰 , ^èx° Hí-¿Ñ^°Å =∞^躰 Hí$„u=∞ ã¨=∂#`Œfi~
H’ã¨~ [O°∞Qõ∞`Œ∞#fl J„Hí=∞q^è®<®Å∞ Zxfl J#O®÷Å∞ ã¨$+≤ãì ∞¨ <Î ®flܡ∂ K≥Çʨ #=ã¨O~° ÖË^∞° .
18. ¢ã‘ÃÎ Ñ· ѨÙO°∞+¨∞xH˜ PkèHºí `Œ x=fi_ÍxH˜ O≥~_«∞ HßO°}®Å∞<®flܵ. XHí>,˜ âÍsO°H~í Qå,
=∂#ã≤H~í Qå ¢ã‘Î Hí<®fl ѨÙO°∞+¨∞_«∞ ZHí∞¯= â◊H=Θ ∞~`Œ∞_«∞, ã¨=∞O°∞_÷ ∞« . O≥~_«∞, ÉèÏO®ºÇ≤ÅÅ
¡ áÈ+¨}
ÉÏ^躰 `Œ ѨÙO°∞+¨∞x g∞^Õ "≥∂Ǩ_~« [iy~k. ¢ã‘Ö
Î ’x ã¨∞Hí∞=∂O°`fiŒ ~, ã¨∞xfl`Œ`fiŒ ~, Å[˚, a_çܵ« ~
ŠǨiO°H}
∆í ^°$ë®ìº P"≥∞ W~>˜ Ǩ@∞ì# L~_«@~Ö’<Ë P"≥∞ „âıܵ« ã¨∞û L~k. ã¨=∂[ „âıܵ« ã¨∞û
Hí∂_Í J~^°∞Ö’<Ë L~k. ¢ã‘Î WÅ∞¡ ^®>˜ |Ü«µ@ ѨÙO°∞+¨∞Å`À HíÅã≤ Ǩx KÕܵ« _«~ =Å¡ J<ËHí
™®=∂lHíO∞° Qõ‡`ŒÅ∞ ÇͺÇ≤~KÕ „Ǩ=∂^°=Ú~@∞~k. J~^°∞Hı ''U*Ïu `Œ# =º=ǨO®Å xO°fiǨÏ}
ÉÏ^躰 `Œ#∞ ¢ã‘HÎ ˜ JǨÊyã¨∞~Î ^À P *Ïu Z#fl>˜H© ÉÏQõ∞Ǩ_^« ∞° —— J<®flO°∞ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨)- (|∞MÏi)
¢ã‘Å
Î ÃÑ· ѨÙO°∞+¨∞Å PkèHºí `Œ#∞ Qõ∞i~z 2:228 㨥H˜,Î ^®x áå^°ã¥¨ zHí Hí∂_Í K«¥_«~_ç.
HÁ~^°O∞° ¢ã‘Å
Î ∞ KÕܵKÕã∞¨ H’x^Õ ^®iH˜ O®O°∞. JÖÏ~>˜ Ǩiã≤u÷ Ö’ ÉèÏO°º =ÚY~ g∞^°
HÁ@ìH∂í _«^x° , â◊sO°~ HõOkáÈÜÕ∞ =ã¨∞=Î ÙÅ`À HÁ@ìH∂í _«^x° , xO°Ü
Ì µ« Qå HÁ@ìH∂í _«^x° ^≥=· „Ǩ=HíÎ
(ã¨Å~¡ ) J<®flO°∞. U"≥∞<ÿ ® PÜ«µ# ÉèÏO°ºefl HÁ>ËÇì Íix Jaè=∂x~KÕÇÍO°∞ Hß^°∞.

118

(4. x™ê)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

ÉèÏO®ºÉèOí Å
ΰ =∞^躰 ã¨~|~^è®Å∞ K≥_áç È`ÍÜ«µx ÉèÜ
í µ« =Ú~>Ë ÉèOí ΰ |~^è∞° =ÙÅ
#∞~_ç XHí =∞^è°º=iÎx, ÉèÏO°º |~^è°∞=ÙÅ #∞~_ç XHí =∞^è°º=iÎx ÃÑ@∞ìH’~_ç.
ÇÍi^°OÌ ∞° HíÅã≤ Ǩiã≤u÷ K«H¯í k^°^Ì Å
° K«∞Hí∞~>Ë ^Õ=Ù_«∞ ^°~Ǩ`∞Œ Å =∞^躰 ™®#∞Hí∂Å`Œ
Híey™®Î_∞« . ^Õ=Ù_«∞ ã¨Ofi° *Ï˝x, ã¨=∞ã¨~Î Ziy#ÇÍ_«∞. (35)
g∞O°∞ JÖÏ¡ÇÏπ <Ë PO®kè~K«~_ç. PÜ«µ#Hí∞ (^≥=· `Œfi~Ö’) Z=ih ™®>˜ HíeÊ~K«
Hí~_ç. `Œe^¡ ~° „_«∞ŠǨ@¡ ã¨^fi° O°#Î ~`À =º=ǨÏi~K«~_ç. |~^è∞° =ÙÅ∞, J<®^äÅ
° ∞, xO°∞
¿Ñ^°Å`À =∞~zQå =∞ã¨Å∞H’~_ç. WO°∞Qõ∞á⁄O°∞Qõ∞ |~^è°∞=ÙÅHí∞, ǨiK«Ü«µ~ÖËx
á⁄O°∞Qõ∞ÇÍiH˜, (g∞ ^≥#· ~k# HßO°ºHíÖÏáåÅÖ’) `ÍO°ãǨ _¨ Ë q∞„`Œ∞ÅHí∞, ÉÏ@™®O°∞ÅHí∞,
g∞ Jnè#~Ö’ =Ù#fl ÉÏxã¨ÅHí∞ "Õ∞Å∞ KÕܵ« ~_ç. ^Õ=Ù_«∞ JǨÏ~HßO°∞efl, „ǨQÖ
õ σùÅ∞
ǨeHıÇÍix Z#fl>˜H© „¿Ñq∞~K«_∞« . (36)
JÖÏQÕ `Í=Ú Ç≤ã≤<®i`Œ#~ =Ç≤Ï~K«_«"Õ∞QåHí W`ŒO°∞ÅHí∂¯_Í Ç≤ã≤<®i`Œ#~
#¥i áÈ¿ãÇÍix Ãã·`~Œ ^Õ=Ù_«∞ „¿Ñq∞~K«_∞« . ÇÍO°∞ `Œ=∞Hí∞ ^Õ=Ù_«∞ „Ǩ™®k~z#
J#∞„QõǨxfl (^è°<®xfl) Hí∂_«Éˇ_ÍÎO°∞. WÖÏ~>˜ Hí$`ŒÑ¶¨∞∞flÅ H’ã¨~ "Õ∞=Ú hK«Ç‹∞·#
(#O°H)í Ü«∂`Œ##∞ ã≤^Çú° O¨ z
° =Ù~KÍ=Ú. ÇÍO˘Hí"àÕ ◊ U^≥<· ® YO°∞ÛÃÑ>˜<ì ® Ö’Hí∞Å "≥∞ǨC
H’ã¨~ =∂„`Œ"∞Õ YO°∞Û ÃÑ_ÍÎO∞° . ÇÍO°∞ ^Õ=Ù_ôfl qâ◊fiã≤~K«O∞° , ǨOÖ
° ’Hßhfl qâ◊fiã≤~K«O∞° .
HßO°}~, JÖÏ~>˜ÇÍiH˜ Ã+·`Í<ü ã¨ÇϨ K«O∞° _≥· áÈÜ«∂_«∞. Ã+·`Í<ü ã¨ÇϨ K«Oº° ~ J`Œº~`Œ
^°∞+¨ãì Ǩ Ϩ K«Oº° ~. (37,38)
ÇÍO°∞ Qõ#Hí ^Õ=Ù_çfl, „ǨàÜ
◊ µ« k<®xfl qâ◊fiã≤~z, `Œ=∞Hí∞ ^≥=· ~ „Ǩ™®k~z#^®xfl
ã¨kfixܡ∂Qõ~ KÕ¿ãÎ ÇÍiH˜ =KÕÛ #+¨~ì Uq∞>©? ÇÍi ã¨~Qõu ^Õ=ÙxH˜ ÉÏQå `ˇÅ∞ã¨∞.
^Õ=Ù_«∞ Z=iH© ZÖÏ~>˜ J<®ºÜ«µ~ KÕܵ« _«∞. Z=O≥<· ® XHí ã¨`ͯO°º~ KÕ¿ãÎ ^Õ=Ù_«∞
^®xH˜ O≥>~ì˜ Ñ¨Ù Ñ¨Ù}ºÇ¶Å
¨ ~ „Ǩ™®k™®Î_∞« . J~`ËHßHí∞~_Í, PÜ«µ# `Œ# („Ǩ`ºË Hí) J#∞
„QõÇϨ xHıá∆ åÅ #∞~_ç Hí∂_Í Jq∞`ŒÇ∞‹ #· „ǨuǶÅ
¨ ~ „Ǩ™®k™®Î_∞« . (39-40)
(=ÚǨÏ=∞‡^ü!) "Õ∞=Ú (ǨOÖ
° ’Hí <®ºÜ«µ™®÷#~Ö’) „Ǩu ã¨=∂[~ #∞~_ç XHí
™®H˜x∆ `ˇzÛ, P ™®Hí∞∆ ÅÃÑ· x#∞fl ™®H˜Q∆ å xÅɡ>ìË O’A# gi Ǩiã≤u÷ U=∞=Ù`Œ∞~k?
JǨC_«∞ ^≥·=„Ǩ=HíÎ#∞ xO®Híi~z, J`ŒxH˜ Jq^èÕÜ«µ∞Öˇ·áÈܵ# JqâÍfiã¨∞Å∞
(ǨâÍÛ`ÍÎÇ~¨ `À) ''JÜ«µºÜˇ∂º! Éè¥í q∞ „|^°Å
Ì Üµ `Í=∞~^°∞Ö’ Hí∂O°∞Hí∞áÈ`Ë Z~`Œ
ÉÏQõ∞~_«∞!!—— JxÇÍáÈ`ÍO°∞. Hßx ÇÍO°∞ ^Õ=Ùx ^°QOæõ ° Uq+¨Ü∂« hfl ^®K«ÖOË ∞° . (41,42)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! g∞O°∞ "≥∞ÿHí~Ö’ L#flǨC_«∞ „áåO°÷# ^°i^®Ñ¨ÙÅHí∞ áÈHí~_ç.
„áåO°÷#Ö’ g∞O°∞ Ǩiîã¨∞Î#fl^Õq∞>’ g∞Hí∞ `ˇÅ∞ã¨∞Î#flǨC_Ë „áåO°÷# KÕÜ«∂e.19JÖÏQÕ
19. k=º Y∞O∑P<ü =¸_«∞™®O°∞¡ P^ÕâÍe㨥Π=∞^°º~, =∞`Œ∞ΠǨ^®O®÷Å#∞ J~K≥ÅÇÍiQå
x¿+kè~z~k. "≥Ú^°>˜ P^Õâ~◊ 2:219 㨥H˜Ö
Î ’ =zÛ~k. JO^Œ∞Ö’ =∞^°º~ #+¨^ì ®Ü«µHí"∞≥ #ÿ ^°x,
^Õ=ÙxH˜ Jܵ+¨"ì ∞≥ #ÿ ^°x =∂„`Œ"∞Õ K≥Çʨ |_ç~k. P<®>˜ #∞OKÕ HÁ~^°O∞° =Úã≤~¡ Å∞ =∞^°º ¿ã=#~
=∂#∞Hí∞<®flO°∞. Jܵ`Ë KÍÖÏ=∞~k =∂#∞H’ÖË^∞° . ÇÍO°∞ XHÁ¯Hí¯ ™®i =∞^°º~ =∞`Œ∞Ö
Î ’ L~_Ë
#=∂A KÕã∞¨ ~Î _ËÇÍO°∞. ^®x=Å¡ #=∂AÖ’ UHß„Qõ`HŒ ∞í Éè~í Qõ~ Híey ÇÍO°∞ XHí ^®xH˜ |^°∞Å∞

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(4. x™ê)

119

(ã¨~Éè’Qõ~, gO°º ã¨öÅ<®Å`À) Jâ◊∞^®ú=ã¨÷Ö’ L#flǨC_«∞ Hí∂_Í ™®fl#~KÕ¿ã=O°Hí∞
#=∂A ^°i^®Ñ¨ÙÅHí∞ áÈHí∂_«^∞° , (=∞ã‘^∞° ) ^®iQõ∞~_Í áÈ=_«~ JxÇÍO°ºÇ‹∞`· Ë `ŒÇʨ .
WHí Çͺkè„Qõã∞¨ Ö
Î #·ˇ ǨC_«∞, „ǨÜ∂« }®=ã¨Ö
÷ ’ L#flǨC_«∞, =∞Å=¸„`Œ qã¨O#˚° Hí∞ "≥o§
#ǨC_«∞ ÖË^® ¢ã‘xÎ HíÅã≤#ǨC_«∞ hO°∞ Åaè~K«Háí È`Ë â◊∞„ÉèÇí ∞‹ #· =∞>˜ì LǨÜ∂ˇ y~K«~_ç.
^®xfl =ÚMÏÅ g∞^°, KÕ`∞Œ Å g∞^° O°∞^°∞HÌ ’~_ç.20 xã¨û~^ÕÇϨ ~Qå ^Õ=Ù_«∞ Jq∞`Œ
Hí=∆ ∂je, JáåO° Hí$áåjÅ∞_«∞. (43)
„Qõ~^ä°~Ö’ HÁ~`ŒÉèÏQõ~ W=fi|_ç#ÇÍix h=Ù K«¥_«ÖË^®? ÇÍO°∞ ã¨fiÜ«µ~Qå
=∂O°æ „Éè+í `ì¨ fiŒ ~ HÁx`ˇK∞« ÛH’=_«"∞Õ QåHí, q∞=∞‡efl Hí∂_Í „Éè+í ∞¨ eì fl KÕܵ« Eã¨∞<Î ®flO°∞.
g∞ â◊„`Œ∞=ÙÅ ã¨~Qõu ^Õ=ÙxH˜ ÉÏQå `ˇÅ∞ã¨∞. g∞ ã¨O~°H}
∆õ ‰õΩ, ã¨Ç¨ Ü«∂xH˜ ^Õ=Ù_Ë
Kꁰ. (44-45)
Ü«µ¥^°∞Öˇ#· ÇÍiÖ’ HÁ~^°O∞° Ǩ^®Å#∞ ÇÍ>˜ ã¨~^°O®ƒù#∞fl~_ç =∂iÛ"Õ™®ÎO∞° . x[
^èO° ®‡xH˜ Ǩx Híey~KÕ L^ÕâÌ º◊ ~`À ÇÍO°∞ <®Å∞HíÅ∞ "≥∞euǨC`Œ¥ ''"Õ∞=Ú q<®fl~„`Àã≤ ѨÙKÍÛ~, q#~_ç- qxÊ~K«H~í _ç, =∂ =∂@ q#~_ç—— Jx J~>ÏO°∞. (JÖÏ
J#_ÍxH˜ |^°∞Å∞) ÇÍO°∞ ''"Õ∞=Ú q<®fl~, q^èÕÜ«µ∞Öˇ· áÈÜ«∂=Ú† q#~_ç, Hßã¨Î
=∂"≥Ñ· Ù¨ K«¥_«~_ç—— Jx J~>Ë ÇÍiH˜ „âıܵ« 㨯O°~Qå L~_Ëk. Jk ã¨=º~Qå Hí∂_Í
L~_Ëk. Hßx ^Õ=Ù_«∞ ÇÍi `ŒÅaO°∞ã¨∞, uO°™®¯O®Å HßO°}~Qå ÇÍix â◊Ç~≤ KÍ_«∞.
J~^°∞=Å¡ ÇÍiÖ’ KÍÖÏ HÁkÌ=∞~k `ŒÇʨ Z=O°¥ ã¨`ͺxfl qâ◊fiã≤~K«O∞° . (46)
„Qõ~^䰄Ǩ[ÖÏO®! "Õ∞=Ú (ã¨`ŒºuO°™®¯O°∞Å) =ÚMÏÅ∞ K≥_«Q˘>˜ì Ç‹#H˜¯
uÇ≤Ê"Õܵ« Hí =Ú~^Õ, ÖË^® â◊xÇÍO°xÜ«µ=∞~ LÅ¡~Ѷ∞≤ ~z#ÇÍix â◊Ç~≤ z#@∞¡ ÇÍix
â◊Ç≤~K«Hí =Ú~^Õ "Õ∞=Ú J=`Œi~Ǩ*Ëã≤# D „Qõ~^ä®xfl qâ◊fiã≤~K«~_ç. Wk g∞
^°QõæO°∞#fl „Qõ~^ä®xfl Hí∂_Í ^è°$gHíi™ÈÎ~k. Qõ∞O°∞Î~K«∞H’~_ç, ^≥·ÇÍ[˝ J=∞Å∞ [iy
fO°∞`Œ∞~k. (47)
^Õ=Ù_«∞ `Œ#Hí∞ ™®>˜ HíeÊ~K«_Íxfl Z>˜ì Ǩiã≤u÷ Ö’#¥ Híq∆ ∞~K«_∞« . Jk `ŒÇʨ
W`ŒO° áåáåÅ#∞ PÜ«µ# `ŒÅK«∞Hí∞~>Ë Hí∆q∞™®Î_«∞. ^Õ=ÙxH˜ (PÜ«µ# ^≥·=`Œfi~Ö’,
â◊H™Î˜ ®=∞O®÷ºÖ’¡) ™®>˜ HíeÊ~K«_=« ∞~>Ë ÃѶ∞ÏO°Ç∞‹ #· áåǨ~ =¸@ Hí@∞ìH∞í #fl>Ë.¡ (48)
=∞O˘Hí>˜ Ǩiãî ∞¨ ~Î _ËÇÍO°∞. J~^°∞=Å¡ Ç‹∞H· ~í Ö’ L#flǨC_«∞ #=∂*ò KÕܵ« Hí∂_«^x° D 㨥H˜Ö
Î ’
P^Õt~K«|_ç~k. D P^Õâ~◊ `À KÍÖÏ=∞~k =∞^°º¿ã=#~ =∂#∞Hí∞<®flO°∞. JÅÇÍ@∞ =∂#∞H’ÖËHí
áÈܵ# HÁ~^°O∞° #=∂A "ÕàÅ
◊ ∞ `ŒÇÊ≤ ~z =∞^°º~ ¿ãqã¨∞~Î _ËÇÍO°∞. P `Œ~∞° "å`Œ HÁ~`Œ HßÖÏxH˜
5:90,91 㨥Hí∞Å
Î Ö’ =∞^®ºxfl ѨÓiÎQå x¿+kè~K«_~« [iy~k. n~`Àáå@∞ W`ŒO° =∞`Œ∞ΠǨ^®O®÷
Åhfl x¿+kè~K«|_ͤܵ. (q=O®ÅHí∞ 5:90 㨥H˜Î áå^°ã¥¨ zHí K«¥_«~_ç.)
20. =∞>˜`ì À =ÚY~ O°∞^°∞HÌ ’=_«=∞~>Ë =ÚY=∞~`Í =∞>˜ì ѨÓã¨∞H’=_«~ Hß^°∞. â◊∞„Éè"í ∞≥ #ÿ
=∞>˜<ì Å
Ë ÃÑ· ÖË^® =∞>˜Qì À_«ÃÑ· ÖË^® ã¨∞#flѨÙQÀ_«ÃÑ· ÖË^® ^°∞=ڇǨ_#ç =ã¨∞=Î ÙÅ g∞^° KÕ`∞Œ Å∞
`Œ>ì˜ ÇÍ>˜x F™®i qke~z P KÕ`∞Œ Å`À =ÚY~, KÕ`∞Œ Å∞ `Œ∞_«∞K«∞H’ÇÍÅx ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ )
É’^è#° Å∞ `ˇÅ∞ѨÙ`Œ∞<®flܵ. (q=O®ÅHí∞ 5:6 㨥H˜,Î ^®x áå^°ã¥¨ zHí K«¥_«~_ç.)

120

(4. x™ê)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(=ÚǨÏ=∞‡^ü!) h=Ù P`Œ‡â◊∞kú Qõ∞i~z Q˘Ç¨ÊÅ∞ K≥ÇC¨ Hí∞<Ë ÇÍix K«¥_«Ö^Ë ®?
x*ÏxH˜ ^Õ=Ù_«∞ `Í#∞ `ŒÅK«∞Hí∞#fl ÇÍix =∂„`Œ"∞Õ â◊∞kúK™Õ ®Î_∞« . ÇÍiH˜ J}∞=∂„`Œ~
Hí∂_Í J<®ºÜ«µ~ [O°Q^õ ∞° . K«¥_«∞, ÇÍO°∞ ^Õ=Ù_çfl Qõ∞i~z ZÖÏ~>˜ ^®O°∞}"≥∞#ÿ
J|^®úÅ∞ HíeÊã¨∞<Î ®flO’! Ѷ∞¨ ’~°"∞≥ #ÿ áêѨO HÍ=_®xH˜ W^˘Hõ¯ x~åfiHõOKåÅ∞. (49,50)
h=Ù „Qõ~^ä*° Ï˝#~Ö’ HÁ~`ŒÉÏè Qõ~ W=fi|_ç#ÇÍix K«¥_«Ö^Ë ®? ÇÍO°∞ „Éèëí ®ìKÍO®
Å#∞, q∞^䮺^≥Ç· ÍÅ#∞ #=Ú‡`Œ∞<®flO°∞. ÃÑ·Qå ÇÍO°∞, qâÍfiã¨∞ÅHí~>Ë (=∞H߯ |Ǩï
^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Öˇ#· ) JqâÍfiã¨∞ÖË Hßã¨Î ã¨<®‡O°~æ Ö’ L<®flO°x P~@∞<®flO°∞. JÖÏ~>˜ÇÍOÕ
^≥=· âÍǨ„Qõã∞¨ Å
Î ∞, ^≥=· âÍǨ„Qõã∞¨ Å
Î ‰õΩ WHí Z=O°¥ ã¨Ç¨ Ü«µ~ KÕܵ« ÖËO∞° . áÈh, O®*Ϻkè
HßO°~Ö’ ÇÍiˆH"≥∞<ÿ ® ÇÍ>Ï L~^®? L~>Ë ÇÍO°∞ „Ǩ[ÅHí∞ ze¡Q=õ fi Hí∂_Í W=fiO°∞.
ÖËH,í ^Õ=Ù_«∞ ^°Üµ« `À ÇÍiH˜ (^≥=· ^Ò`Œº) =∞ǨÉèÏQõº~ „Ǩ™®k~KÍ_«x J㨥ܫµÇ¨_∞«
`Œ∞<®flO®? "Õ∞=Ú W„ÉÏÇ‘Ï~ ã¨~`Í<®xH˜ „Qõ~^ä~° , q"ÕH~í „Ç¨™®k~KÍ=Ú. JnQåHí
J`ŒxH˜ "Õ∞=Ú Z~`À â◊H=Θ ∞~`ŒÇ∞‹ #· ™®„=∂[º~ Hí∂_Í WKÍÛ=Ú. (51-54)
Jܵ`Ë ÇÍiÖ’ HÁ~^°O∞° qâ◊fiã≤~KÍO°∞† =∞iHÁ~^°O∞° qâ◊fiã≤~K«H∞í ~_Í =ÚY~
KÍ>ËâÍO°∞. JÖÏ~>˜ÇÍiH˜ ÉèQí Éõ Qíè =õ ∞~_Ë #O°HßQÕfl `Œy#tHí.∆ =∂㨥Hí∞Å
Î ∞ xO®Híi~z#
ÇÍix "Õ∞=Ú `ŒÇʨ ‰õΩO_® #~°HÍyflÖ’H˜ qã¨~ˆ ™®ÎO. JHí¯_« ÇÍi K«O®‡Å∞ HßeáÈܵ
#ǨC_«ÖÏ¡ (xO°~`Œ~)° Ü«∂`Œ#efl K«qK«¥¿ã~^°∞Hí∞ =∞m§=∞m§ HÁ`ŒK
Î O« ®‡Å∞ ã¨$l™®ÎO.
Qõ∞O°∞~Î K«∞H’~_ç, ^Õ=Ù_«∞ ã¨Ofi° â◊H=Θ ∞~`Œ∞_«∞† J`Œº~`Œ q"ÕK<« ®Ç¨O∞° _«∞. (55-56)
WHí ã¨`ͺxfl qâ◊fiã≤~z ã¨^®KÍO°ã¨~Ǩ#∞flÖˇ·# ÇÍix "Õ∞=Ú ÃãÅÜ˵O°∞¡
„Ǩ=Ç≤Ï~KÕ ã¨fiO°=æ <®ÅHí∞ Ǩ~ѨÙ`Í~. JHí¯_« ÇÍO°∞ âÍâ◊fi`Œ~Qå L~>ÏO°∞. ÇÍiHíH¯í _«
Ǩiâ◊∞^°ú Ǩ`∞Œ flÅ∞ Åaè™®ÎO∞° . ÇÍix "Õ∞=Ú ^°@Çì ∞‹ #· K«Åx¡ h_«ÅÖ’ L~K«∞`Í~. (57)
=Úã≤O¡ ÖÏO®! ^Õ=Ù_«∞ q∞=∞‡efl P^Õtã¨∞<Î ®fl_«∞: Z=O≥<· ® q∞=∞‡efl #q∞‡ U^≥<· ®
=ã¨∞=Î Ùx g∞ ^°QOæõ ° Éè„í ^°Çi¨ ¿ãÎ uiy ÇÍiH˜ ã¨∞O°H`∆˜ ~Œ Qå JǨÊy~K«~_ç. „Ǩ[Å =∞^躰
U^≥<· ® =º=ǨO°~ fO°Û=Åã≤=¿ãÎ <®ºÜ«µ~Qå fO°Û~_ç. ^Õ=Ù_«∞ g∞Hí∞ Z~`Œ =∞~z
Ç≤Ï`ÀǨ^âÕ ~◊ KÕã∞¨ <Î ®fl_À K«¥_«~_ç! JÜ«µ# ã¨=∞ã¨~Î q~@∞<®fl_«∞, K«¥ã¨∞<Î ®fl_«∞. (58)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! ^Õ=ÙxǨ@,¡ PÜ«µ# „Ǩ=HíΠǨ@¡ q^èÜ
Õ µ« `Œ Híey L~_«~_ç. g∞Ö’
=º=ǨO°HOí Ö
ΰ #·ˇ JkèHßO°∞ŠǨ@¡ Hí∂_Í. Jܵ`Ë U^≥<· ® =º=ǨO°~Ö’ g∞ =∞^躰
qÇÍ^°~ `ŒÖuˇ `Î Ë ^®xfl uiy ^Õ=Ùx "≥Ñ· Ù¨ #Hí∞, PÜ«µ#„Ǩ=HíÎ "≥Ñ· Ù¨ #Hí∞ =∞O°ÅÛ~_ç.21
21. =Úã≤~¡ Å∞ SHí=∞`Œº~`À ™®=¸Ç≤ÏHí rq`Œ~ Qõ_á« åÅx, rq`Œ~Ö’x „Ǩu O°~Qõ~Ö’
Y∞O∑P<ü, ǨÏnã¨∞Å P[˝Å#∞ tO°™®=Ç≤Ï~KÍÅx† ^®~`Àáå@∞ Y∞O∑P<ü, ǨÏnã¨∞Å "≥Å∞Qõ∞Ö’
ÇÍi ÃÑ·JkèHßO°∞Å∞ ÖËHí <®Ü«µHí∞Å∞ WKÕÛ P[˝Å#∞ Hí∂_Í `ŒÇʨ Hí∞~_Í áå>˜~KÍÅx D 㨥H˜Î
`ˇeÜ«µ*Ë™ÈÎ~k. D 㨥H˜Ö
Î ’ ''^Õ=Ùx Ǩ@¡ q^èÜ
Õ µ« `Œ Híey L~_«~_ç—— J~>Ë Y∞O∑P<ü P[˝Å#∞
áå>˜~KÍÅx† ''„Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) Ǩ@¡ q^èÜ
Õ µ« `Œ Híey L~_«~_ç—— J~>Ë Ç¨Ïnã¨∞ É’^è#° Å#∞ J#∞ã¨
i~KÍÅx JO°~÷ . JkèHßO°∞eKÕÛ P[˝Å∞ =∂„`Œ~ D O≥~_ç>˜ "≥Å∞Qõ∞Ö’<Ë L~_Íe.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(4. x™ê)

121

Y∞O∑P<ü, ǨÏnã¨∞ÖË W™®¡~ É’^è#° ÅHí∞ =¸ÖÏ^è®O®Å∞. Hí#∞Hí =Úã≤~¡ Å∞ D O≥~_ç>x˜
^°$_è~« Qå Ǩ@∞ìH’ÇÍe. =∞Ǩ„Ǩ=HíÎ =ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å~¡ ) D O≥~_ç>˜ P=â◊ºHí`#Œ ∞ Qõ∞i~z <˘H˜¯
K≥|∞`Œ¥ ''<Ë#∞ g∞ ^°QõæO° O≥~_«∞ =ã¨∞Î=ÙÅ∞ =^°e "≥à◊∞Î<®fl#∞. ÇÍ>˜x ^°$_è«~Qå Ǩ@∞ìHÁx
(PK«i㨥Î) L#fl~`ŒHßÅ~ g∞O≥#fl>˜H© ^•i `ŒÇ¨ÊO°∞. ÇÍ>˜Ö’ XHí>˜, ^≥·=„Qõ~^ä°~ (Y∞O∑P<ü).
O≥~_«∞, <® ã¨~„Ǩ^®Ü«∂Å∞ (ǨÏnãπ)—— Jx J<®flO°∞. (=ÚJ`ÍÎ)
=Úã≤~¡ Å∞ ã¨~Ѷ∞¨ rq`Œ~ Qõ_á« åÅx, W™®¡g∞Ü«µ ã¨~Ѷ∞¨ =º=ã¨#÷ ∞ J~>˜ÃÑ@∞ìHÁx L~_Í
Åx Hí∂_Í D㨥H˜Î 㨥z™ÈÎ~k. =∞Ǩ„Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) É’kè~z# D„H˜~k =∞Ç≤Ï`ÀHí∞Å
Î ∞ K«¥_«~_ç:
''X~@i =∞x+≤H˜ Ã+·`Í<ü KÕO∞° ==Ù`Í_«∞. =∞#∞+¨∞Å∞ XHíiH˜ W^°OÌ Ü
° µ#ǨC_«∞ ÇÍ_«∞
^°¥O°=∞ܵ áÈ`Í_«∞. J~^°∞=Å¡ Z=O°∞ `Œ=∞ Qõ$Ǩxfl ã¨fiO°~æ =∞^躰 xi‡~K«∞H’ ^°Å∞K«∞Hí∞~>ÏO’
ÇÍO°∞ W™®¡g∞Ü«µ ™®~Ѷ∞≤ Hí =º=ã¨#÷ ∞ J~>˜ÃÑ@∞ìHÁx L~_Íe.—— (q∞뮯`ü)
''ˆH=Å~ =ÚQõ∞æO°∞ =ºHí∞ÎÅ∞ „Ǩܫ∂}"≥∞ÿ<® ã¨OÕ, ÇÍO°∞ `Œ=∞Ö’ XHí_çfl <®Ü«µHí∞_çQå
xÜ«µq∞~K«∞H’ÇÍe.—— (J|¥^®=Ó^ü)
''=Úã≤¡~Å∞ `Œ=∞H˜+¨ì=Ú<®fl, ÖËHíáÈܵ<® `Œ=∞ ÃÑ·JkèHßi (ÖË^® <®Ü«µHí∞_«∞) K≥¿ÑÊ
=∞~z =∂@#∞ qkèQå q<®e. XHí"àÕ ◊ J`Œ#∞ K≥_∞« =∂@ Qõ∞i~z K≥a`Ë JǨC_«`xŒ H˜ q^èÜ
Õ µ« `Œ
K«¥Ç¨H∂í _«^∞° .—— (|∞MÏi, =Úã≤~¡ )
^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) F Ãã·xHí^à° ®xH˜ XHí J<®ûs=Úã≤~¡ x ¿ã<®Ç¨uQå xÜ«µq∞~z Ǩ~áåO°∞.
JǨC_ÍÜ«µ# ¿ã<®Ç¨uH˜ q^èÕÜ«µ∞Öˇ· =∞ã¨Å∞H’ÇÍÅx Ãã·xHí∞efl P*Ï˝Ç≤~KÍO°∞. Jܵ`Ë P
¿ã<®Ç¨u (XHí ã¨~^°Oƒ° ~ù Ö’) ÇÍi g∞^° P„QõÇϨ ~ "≥e|∞K«∞Û`Œ¥ ''g∞O°~`Í <®Hí∞ q^èÜ
Õ µ« ∞Åܵ
L~_ÍÅx ^≥·=„Ǩ=HíÎ q∞=∞‡efl P^Õt~K«ÖË^®?—— Jx J_çQå_«∞. ^®xH˜ ÇÍO°~`Í ''x["Õ∞,
P^Õt~KÍO°∞—— J<®flO°∞. ''Jܵ`Ë <Ë<˘Hí xO°Ü
‚ µ« ~ fã¨∞Hí∞<®fl#∞. ^®x „ǨHßO°~ g∞O°∞ Hí>Å
ìˇ ∞ `ˇzÛ
XHíKÀ@ ¿ÑO°Û~_ç. `ŒO∞° ÇÍ`Œ ^®xH˜ xǨC ÃÑ>˜ì J~^°∞Ö’H˜ ^Œ∂Hí~_ç—— J<®fl_«∞ ¿ã<®Ç¨u.
Ãã·xHí∞Å∞ J`Œx P[˝#∞ áå>˜ã¥¨ Î Hí>Å
ìˇ ∞ `ˇzÛ ¿ÑO®ÛO°∞. ^®xH˜ xǨC Hí∂_Í ÃÑ>ÏìO∞° .
Hßx J~^°∞Ö’H˜ ^Œ∂HßÅ#∞Hí∞#flǨC_«∞ ÇÍO°∞ (Jܡ∂=∞Ü«µ~Qå) XHíi =ÚMÏÅ∞ =∞O˘HíO∞° K«¥ã¨∞
H’™®QåO°∞. ÇÍiÖ’ HÁ~^°O∞° =∂>Ï¡_∞« `Œ¥ ''=∞#~ (#O°Hß)Jyfl #∞~_ç `ŒÇÊ≤ ~K«∞H’=_ÍxHı Hí^®
^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ )Hí∞ q^èÜ
Õ µ« ∞Åܵ áÈÜ«∂=Ú! JÖÏ~>˜k WǨC_«∞ =∞#~ JyflÖ’ ^Œ∂Hí_~«
Uq∞>©?—— J<®flO°∞. D q^è~° Qå ÇÍO°∞ PÖ’z㨥Π=∂>Ï¡_∞« Hí∞~@∞~_«Qå P xǨC Hß™®Î Pi
áÈܵ~k. J@∞ ¿ã<®Ç¨u H’Ǩ~ Hí∂_Í K«ÖÏ¡iáÈܵ~k.
P `ŒO∞° ÇÍ`Œ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) =Ú~^°∞ D ã¨~Ѷ∞¨ @# Qõ∞i~z# „Ǩ™®Î=# =zÛ~k.
^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) Jk qx ''ÇÍO°∞ Qõ#Hí JǨC_«∞ JyflÖ’ ^°¥H˜ L~>Ë WHí Z#fl>˜H© Jyfl #∞~z
|Ü«µ@Ǩ_ÇË ÍO°∞ Hß^°∞. âÍâ◊fi`Œ~Qå #O°HßyflÖ’<Ë HßeáÈ`Œ¥ L~_ËÇÍO°∞. ^èO° ‡° ã¨=∞‡`Œ"∞≥ #ÿ =º=
ǨO®Ö’¡ =∂„`Œ"∞Õ JkèHßO°∞ÅHí∞ q^èÜ
Õ µ« `Œ K«¥áåe—— Jx J<®flO°∞. (|∞MÏi, =Úã≤~¡ )
Jܵ`Ë ^èO° ‡° ã¨=∞‡`Œ"∞≥ #ÿ =º=ǨO®Ö’¡#¥ XH’¯™®i q+¨Ü∂« =QåǨÏ<® qÉè^ı ~° =Å¡Qåx,
ÖË^® =∞OÕ^<·≥ ® |Å"≥∞#ÿ HßO°}~ =Å¡Qåx J#∞K«O∞° Å∞ <®Ü«µHí∞x P^ÕâÍxH˜ HÁ~K≥~ aè#fl~Qå
„Ǩ=iÎ~KÕ J=Hßâ◊~ L~_«=K«∞Û. JÖÏ~>˜ ã¨~^°O®ƒùÅÖ’ <®Ü«µHí∞_«∞ `Œ# J#∞K«O∞° Å z`ŒâÎ ∞◊ kúx,
HßO°ºnHí#∆ ∞ ÖˇH¯õ Ö’H˜ fã¨∞H’ÇÍe, nx q+¨Üµ« ~Ö’ D„H˜~k ǨÏnã¨∞Å∞ Qõ=∞<®O°›"≥∞#ÿ q.
(1) ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) Hí~^°H~í Ü«µ∞^°~ú =Úyã≤# `ŒO∞° ÇÍ`Œ JHí¯_«∞fl~z uiQ˘zÛ ''|h

122

(4. x™ê)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

Y∞O≥*· Ï (Ü«µ¥^°∞Å) "å_«H∞í KÕO∞° H’#~`Œ =O°H∞í Z=O°¥ Jã¨O∑ #=∂A KÕܵ« Hí∂_«^∞° —— Jx
P^Õt㨥ΠXHí „Ç¨H@
í # KÕܵ~KÍO°∞. D „ǨH@
í # q#Qå<Ë „Ǩ=HíÎ J#∞K«O∞° Å~`Í ([@∞¡ [@∞¡Qå)
|Ü«µÅ∞^ÕO®O°∞. HÁ~^°O∞° HÁ~`Œ^¥° O°~ #_çz# `ŒO∞° ÇÍ`Œ ^®iÖ’<Ë Jã¨O∑ "Õà◊ Jܵ~k. JǨC_«∞
ÇÍiÖ’ HÁ~^°O∞° ''=∞#~ |#¥Y∞O≥*· Ï ÇÍ_«H∞í KÕO∞° H’#~`Œ=O°H∞í Jã¨O∑ #=∂A KÕܵ« Hí∂_«^∞° ——
J<®flO°∞. =∞iHÁ~^°O∞° nxfl =ºuOÕH㘠¥¨ Î ''Hß^°∞, =∞#~ WHí¯_Ë #=∂*ò KÕÜ∂« e. ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ )
P^ÕâÍxH˜ JO°~÷ Jã¨O∑ #=∂A 'Y*Ï— KÕÜ∂« Åx Hß^°∞Hí^®?—— J<®flO°∞.
(HÁxfl LÖË¡Y<®Å „ǨHßO°~ "≥Ú^°>˜ Jaè„áåÜ«µ~`À UH©Éèíq~z#ÇÍiÖ’ HÁ~^°O°∞
㨥O®ºã¨=Î ∞ܵ# `ŒO∞° ÇÍ`Œ, =∞iHÁ~^°O∞° Wë®"ÕàH◊ ∞í |hY∞O≥*· Ï ÇÍ_«H∞í KÕO∞° HÁx Jã¨O∑ #=∂*ò
KÕâÍO°∞.) z=iH˜ D =º=ǨO°~ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) ^°$+≤Hì ˜ fã≤Hà≥ ®§O°∞. PÜ«µ# J~`Í qx P
LÉèÜ
í µ« =O®æÅÖ’ Z=ih H’Ǩy~K«∞H’ÖË^∞° .
---(|∞MÏi, =Úã≤~¡ )
(2) ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) F™®i HÁ~^°O∞° J#∞K«O∞° efl "≥~@ɡ@∞ì HÁx |hL=∞O∑ a<ü BѶπ
`ˇQ„õ Ǩ[Å =∞^躰 O®r Hí∞^°OÛ° _ÍxH˜ ÇÍi ^°QOæõ H° ∞í "≥஧O°∞. P ã¨~^°Oƒ° ~ù Ö’ #=∂A"ÕàÜ
◊ µ~k.
JǨC_«∞ (=∞ã‘^∞° Ö’) =ÚJl˚<,ü Ǩτ[`ü J|¥|HíO∑ (O°l)`À ''<Ë#∞ `ŒHƒ© O∑ (WMÏ=∞`ü) K≥|∞`Í#∞,
g∞O°∞ (<®Ü«µHí`fiŒ ~ =Ç≤Ï~z) #=∂A KÕܵ™®ÎO®?—— Jx J_çQå_«∞. ^®xH˜ J|¥|HíO∑ (O°l)
''ã¨O,Õ KÕܵ™®Î#∞—— J<®flO°∞. P `ŒO∞° ÇÍ`Œ PÜ«µ# #=∂A KÕܵ~K«_~« „áåO°~aè~KÍO°∞. #=∂A
W~Hß Ñ¨ÓiÎHßÖË^°∞. J~`ŒÖ’ ^≥·=„Ǩ=HíÎ (ã¨Å¡~) =zÛ [<®xfl ^®@∞Hí∞~@¥ "≥o§ "≥Ú^°>˜
=O°∞ã¨Ö’ xÅ|_ͤO∞° . PÜ«µxfl K«¥ã≤ „Ǩ[Å∞ (=ÚYÎnÅ∞) K«Çʨ @∞¡ K«Oã° ¥¨ ,Î J|¥|HíO∑ (O°l)x
Ãã·Qõ KÕܵ« _ÍxH˜ „Ǩܵ« ufl~KÍO°∞.
Ǩτ[`ü J|¥|HíO∑ (O°l) #=∂*ò KÕã∞¨ #Î flǨC_«∞ W`ŒO° q+¨Ü∂« ÅÃÑ· =∞#ã¨∞ûx áÈx=fiO°∞.
J~^°∞=Å¡ PÜ«µ# P q+¨Ü∂« xfl Ǩ>~ì˜ K«∞H’ÖË^∞° . z=iH˜ „Ǩ[Å∞ =∞i~`Œ Qõ>Qì˜ å K«Çʨ @∞¡ K«OK° «
_«~`À PÜ«µ# q+¨Üµ« ~ Qõ=∞x~KÍO°∞. ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨)#∞ K«¥_«Qå<Ë PÜ«µ# (W=∂=∞`ü ™ê÷#O
#∞~z) "≥#H˜¯ [O°Q_õ ÍxH˜ „Ǩܵ« ufl~KÍO°∞. Jܵ`Ë ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) PÜ«µxfl (Hí^Å
° Hí∞~_Í)
`Œ# ™®÷#~Ö’<Ë xÅ|_ç L~_«=∞x P^Õt~KÍO°∞. Hßx J|¥|HíO∑ (O°l) ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) P[˝
qx (PÜ«µ# `Œ##∞ J~`Œ>˜ ܡ∂Qõ∞º_çQå Qõ∞iÎ~z#~^°∞Hí∞) O≥~_«∞ KÕ`∞Œ ÖˇuÎ Hí$`Œ[`˝ QŒ å ^Õ=Ù_çfl
ã¨∞uÎ ~KÍO°∞. P `ŒO∞° ÇÍ`Œ "≥#H˜¯ [iy J~^°i`Àáå@∞ ã¨=∂#~Qå Ǩ~H˜Ö
Î ’ xÅ∞Û<®flO°∞.
JǨC_«∞ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) =Ú~^°∞Hí∞ Ç‹o§ #=∂A KÕܵ~KÍO°∞. #=∂A =Úyã≤#
`ŒO∞° ÇÍ`Œ ''J|¥|HíO!∑ h ™®÷#~Ö’<Ë xÅ|_«=∞x <Ë#∞ P*Ï˝Ç~≤ z<® h=Ù JÖÏ Z~^°∞Hí∞
KÕܵ« ÖË^∞° ?—— Jx „Ǩtfl~KÍO°∞ PÜ«µ#. ^®xH˜ J|¥|HíO∑ (O°l) ''J|¥YǨá¶å HÁ_«∞H˜¯ ^≥=· „Ǩ=HíÎ
(ã¨Å~¡ ) =Ú~^°∞ xÅ|_Ë@~`Œ â◊H,Θ ™®Ç¨Ïã¨~ ZHí¯_«∞<®flܵ?—— Jx J<®flO°∞. P `ŒO∞° ÇÍ`Œ
^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) „Ǩ[Å "≥Ñ· Ù¨ uiy ''g∞O°∞ (J#=ã¨O~° Qå) KÍÖÏ ™®O°∞¡ K«Çʨ @∞¡ HÁ>ÏìO∞° . Jã¨b
(K«Çʨ @∞¡) KÕ`ÀÎ â◊|~Ì KÕܵ« _«~ J<Ëk ¢ã‘Å
ΠǨx. #=∂AÖ’ U^Œ~Ú<® TÇ≤Ï~K«x q+¨Üµ« ~
[iy`Ë g∞O°∞ 'ã¨∞ÉòÇ¨ #ÖÏ¡ÇÏπ — J#~>Ë KÍÅ∞. ã¨∞ÉòÇ¨ #ÖÏ¡ÇÏπ J#Qå<Ë W=∂Çò√ g∞ L^ÕâÌ Íºxfl
„QõÇÏ≤ ™®Î_∞« —— Jx J<®flO°∞.
–(|∞MÏi, =Úã≤~¡ )
áÈ`Õ áåÅHí∞Å P[˝Å#∞ U "Õ∞O°Hí∞ áå>˜~KÍe, ÇÍO°∞ W™®¡~=ºuOÕHí P[˝Å∞ *Ïs
KÕã#≤ ǨC_«∞ ZÖÏ =º=ǨÏi~KÍe J<Ë „Ǩâfl◊ Å∞ Hí∂_Í O®=K«∞Û. g>˜H˜ ã¨=∂^è®#~ Hí∂_Í D
„H˜~k ǨÏnã¨∞Ö’ ¿ÑO˘¯#|_ç~k:
''Éèqí +¨º`Œ∞Ö
Î ’ g∞ g∞^° HÁ~^°O∞° áåÅHí∞Å=Ù`ÍO°∞. ÇÍi áåÅ#Ö’ g∞Hí∞ HÁxfl =∞~z
q+¨Ü∂« Å∞, =∞iHÁxfl K≥_∞« q+¨Ü∂« Å∞ QÀK«i™®Îܵ. JǨC_«∞ K≥_∞« q+¨Ü∂« ŠǨ@¡ `Œ# xO°ã#¨

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(4. x™ê)

123

g∞O°∞ ÇÍã¨=Î ~Qå ^Õ=Ù_çfl, J~u=∞k<®xfl qâ◊fiã≤ã∞¨ #Î fl@¡Üµ`Ë W^Õ g∞H’ã¨~ ã¨~Ô #·
Ǩ^uú° . ǨOº° =™®#~ s`ͺ Hí∂_Í W^Õ L`Œ=Î ∞ q^è®#~. (59)
„Ǩ=HßÎ! |¥@HßÅ∞ ǨeHıÇÍix K«¥_«Ö^Ë ®? ÇÍO°∞ hÃÑ· J=`Œi~z# „Qõ~^ä®xfl,
hHí∞ ѨÓO°fi~ J=`Œi~z# „Qõ~^ä®Å#∞ qâ◊fiã≤~KÍ=∞x ÃÑ·H˜ Q˘Ç¨ÊÅ∞ K≥ÇC¨ Hí∞~>ÏO°∞.
Hßx `Œ=∞ =º=ǨO®Å∞ Ǩi+¨¯i~Ǩ *Ëã∞¨ H’=_ÍxH˜ =∂„`Œ~ ÇÍO°∞ ^≥=· (âÍã¨#) kèH߯
O°∞Å#∞22 P„â◊ܵ™®ÎO°∞. Hßx ^≥·=(âÍã¨#) kèH߯O°∞Å#∞ uO°ã¨¯i~KÍÅx ÇÍix
P^Õt~K«_«~ [iy~k. Ã+·`Í<ü ÇÍix ^®i`ŒÇ≤Ê~z |Ǩï^°¥O°~Qå fã≤H≥à◊§QÀO°∞
`Œ∞<®fl_«∞. (60)
K«∂âß"å? HõÑ@
¨ qâßfiã¨∞Å`À ''^Õ=Ù_«∞ J=`Œi~Ǩ*ãË #≤ ^®x "≥Ñ· Ù¨ O°~_ç, „Ǩ=HíÎ
(Ç≤Ï`Œ=ÙÅ) "≥Ñ· Ù¨ O°~_ç—— Jx Ç≤ez#ǨC_«∞ "å~°∞ h^°QOæõ H° ∞í O®Hí∞~_Í `ŒÇC¨ H’E™®ÎO∞° .
Hßx KÕ*`Ë ∞Œ ÖÏ HÁx`ˇK∞« ÛHí∞#fl PǨ^° =zÛ#ǨC_«∞ ÇÍO°∞ h ^°QOæõ H° ∞í ǨO∞° Q≥`∞Œ HÎ ∞í =zÛ
''^≥=· ™®H˜!∆ "Õ∞=Ú =∞~z<Ë H’O°∞Hí∞~@∞<®flO. ZÖÏQ≥<· ® WO°∞ǨHß∆ Å =∞^躰 ã¨Ü∂ˇ ^躰
Hí∞^°O®Å#fl^Õ =∂ L^ÕâÌ º◊ ~—— Jx HíÅÉ¡ Áe¡ „Ǩ=∂}®Å∞ KÕ™®ÎO∞° . (61-62)
ÇÍi ǨÏ$^°Ü∂« ÅÖ’ U=Ú#fl^À ^Õ=ÙxH˜ ÉÏQå `ˇÅ∞ã¨∞. Hõ#∞Hõ ÇÍi =∂@Å∞
Ǩ>~ì˜ K«∞H’Hí∞. ÇÍiH˜ =∞#ã¨∞ûÖ’ <®@∞Hí∞<ËÖÏ #K«Û*ˇÇC¨ . Çı∞=Ú U „Ǩ=Hí#Î ∞ Ǩ~Ç≤<®
^≥Ç· Í[˝ ##∞ã¨i~z „Ǩ[Å∞ J`ŒxH˜ q^èÜ
Õ µ« ∞Öˇ· áÈÇÍÅ<Ë Ç¨~Ç≤~KÍ=Ú. ÇÍO°∞ `Œ=∞Hí∞
`Í=Ú J<®ºÜ«µ~ KÕã∞¨ Hí∞#flǨC_«∞ h^°QOæõ H° ∞í =zÛ ^≥Ç· Íxfl Hí=∆ ∂aèH∆í "Õ_∞« HÁxL~>Ë,
^≥=· „Ǩ=HíÎ Hí∂_Í ÇÍiH’ã¨~ ^Õ=Ù_çfl „áåi÷~zL~>Ë, ^Õ=Ù_«∞ Q˘Ç¨Ê Hí=∆ ∂je Jx, Z~`À
^°Ü∂« =∞Ü«µ∞_«x ÇÍO°∞ `ˇÅ∞ã¨∞Hí∞<ËÇÍO°∞. (63-64)
h „ǨÉ∞íè =Ù ™®H˜!∆ ÇÍO°∞ `Œ=∞ qÇÍ^®Å Ǩi뮯O°~ H’ã¨~ x#∞fl <®ºÜ«µxOÕ`‚ QŒ å
J~wHíi~z, "å\˜ÃÑ· hqKıÛ fO°∞ÊǨ@¡ U=∂„`Œ~ `Œ@Ǩ>Ïܵ~K«H∞í ~_Í P™®~`Œ~
ã‘fiHíi~K«#~`Œ=O°H∂í ÇÍO°∞ x["≥∞#ÿ qâÍfiã¨∞Å∞ HßÖËO∞° .23 (65)
"≥e|∞KÕÛÇÍ_çÃÑ· (^®xH˜ ã¨~|~kè~z#) ZÖÏ~>˜ ÉÏ^躰 `Œ L~_«^∞° . JÖÏQÕ P K≥_∞« q+¨Ü∂« efl
W+¨Çì _¨ x« ÇÍ_«∞ Hí∂_Í `ŒÇÊ≤ ~K«∞Hí∞~>Ï_«∞. Jܵ`Ë P K≥_∞« q+¨Ü∂« Å#∞ J~wHíi~z ÇÍ>˜x
J#∞ ã¨i~KÕÇÍ_çfl =∂„`Œ~ (ǨOÖ
° ’Hí~Ö’) „Ǩtfl~K«_~« [O°∞Qõ∞`Œ∞~k—— J<®flO°∞ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ).
JǨC_«∞ ã¨Ç¨ cÅ∞ (J#∞K«O∞° Å∞) ''JÖÏ~>˜ P[˝Å∞ *ÏsJÜ˵º HßÅ~ =¿ãÎ "Õ∞=Ú
ÇÍi`À (áåÅHí∞Å`À) Ü«µ∞^°~ú KÕܵ« =KÍÛ?—— Jx J_çQåO°∞. ^®xH˜ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) ''KÕܵ«
Hí∂_«^∞° . ÇÍO°∞ #=∂A KÕã∞¨ #Î fl~`Œ HßÅ~ (ÇÍiH˜ =ºuOÕH~í Qå uO°∞Qõ∞ÉÏ@∞) KÕܵ« Hí∂_«^∞° ——
Jx K≥áêÊO°∞. (=Úã≤~¡ )
22. WHí¯_« =¸ÅÉèÏ+¨Ö’ L#fl '`ÍQõ¥`ü— J<Ë Ç¨^®xfl <Ë#∞ ''^≥=· âÍã¨# kèH߯i—— Jx
J#∞=k~KÍ#∞. `ÍQõ¥`ü J~>Ë Ç¨Ï^°∞Ì g∞i#ÇÍ_«x âÍaÌHí ÉèÏ=~. Y∞O∑P<ü ǨiÉèÏ+¨Ö’ `ÍQõ¥`ü
J~>Ë ^≥=· ^®ã¨ºÑ¨Ù ǨÏ^°∞Å
Ì ∞ Ju„Híq∞~z ã¨fiÜ«∞OQÍ `å<Õ ^Õ=Ù_«∞, „ǨÉ∞íè =Ù, Ü«µ[=∂x Jܵ
^≥=· ^®ã¨∞Å KÕ`Œ ¿ã"åO®^è#° Å∞ KÕܵ~K«∞Hí∞<ËÇÍ_«x JO°~÷ . D 㨥H˜Ö
Î ’ `ÍQõ¥`ü J~>Ë ^≥=·
K«>ÏìxH˜ |^°∞Å∞ ^≥"· `Õ OŒ ° K«>ÏìÅ „ǨHßO°~ =º=ǨO®Å∞ Ǩi+¨¯i~KÕ áåÅHí∞_«∞ ÖËHí <®ºÜ«µ=º=ã¨÷

124

(4. x™ê)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

''q∞=∞‡efl g∞O°∞ K«OѨÙH’~_ç ÖË^® g∞ W~_«∞¡ =^°e "≥o§áÈ~_»——24 x P^Õt¿ãÎ
ÇÍiÖ’ HÁkÌ=∞~k =∂„`Œ"∞Õ ^®xfl áê\˜™®ÎO∞° . =∂ Ç≤Ï`ŒÉ’^è° „ǨHßO°~ #_«∞K«∞Hí∞~>Ë
ÇÍiÔH~`À „âıܵ« 㨯O°~Qå L~_Ëk. ÃÑ·QÍ Jk(^èO° ‡° ~Ö’) ÇÍiH˜ ã≤O÷ `° ÍfixflKÕÛk. JǨC_«∞
"Õ∞=Ú ÇÍiH˜ Q˘Ç¨Ê „ǨuǶÖ
¨ ~ „Ǩ™®k~z ã¨<å‡~°Oæ K«∂¿ÑÇÍO°=Ú. (66-68)
^Õ=ÙxH˜, PÜ«µ# „Ǩ=HíÎHí∞ ѨÓiÎQå q^èÕÜ«µ∞Öˇ· ÇÍi P[˝Å#∞ áå>˜~KÕÇÍO°∞
(OÕÑÙ¨ „ǨàÜ
◊ µ« k<®#) ^Õ=Ù_«∞ Hí>ÏH˜~∆ z# „Ǩ=HíÅ
Î `À, ã¨`ºŒ ã¨~^è∞° Å`À, J=∞O°gO°∞Å`À,
ã¨^®KÍO° ã¨~Ǩ#∞flÅ`À HíÅã≤ L~>ÏO°∞. JÖÏ~>˜ÇÍi ã¨ÇϨ K«Oº° "Õ∞ ã¨ÇϨ K«Oº° ~. Wk
^Õ=Ùx J#∞„QõÇϨ ~ ^Õ=Ù_Ë ã¨Ofi° ~ `ˇeã≤#ÇÍ_«∞. (69-70)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! g∞O°∞ áÈO®>ÏxH˜ ã¨Ofi° ã¨#fl^°∞Å
ú ܵ L~_«~_ç.25 J=ã¨O®xfl|>˜ì
"ÕOfiÕ O°∞ ^°à®Å∞Qå<À ÖË^• J~`ÍHíÅã≤ XˆH ^°à~◊ Qå<À |Ü«µÅ∞^ÕO~° _ç. g∞Ö’ HÁ~^°O∞°
HßÇÍÅx PÅ㨺~ KÕ㥨 Î `ŒÇÊ≤ ~K«∞HÁx uiQÕÇÍO°∞ Hí∂_Í L<®flO°∞. XHí"àÕ ◊ g∞ÃÑ·
U^≥·<® PǨ^° =zÛǨ_ç`Ë ''^Õ=Ùx ^°Ü«µ=Å¡ <Ë#∞ ÇÍi"≥~@ áÈÖË^°∞—— J~>Ï_«∞
JÖÏ~>˜ =ºH˜.Î JÖÏ HßHí∞~_Í ^Õ=Ù_«∞ g∞Hí∞ (q[Ü«µ~) J#∞„QõÇÏ≤ ¿ãÎ, g∞Hí∂ `Œ#Hí∂
=∞^è°º ZÖÏ~>˜ "≥∞ÿ„f|~^è°~ ÖË#@∞¡ ''<Ë#∞ Hí∂_Í ÇÍi "≥~@ "≥o§=Ù~>Ë Z~`Œ
ÉÏQõ∞~_Ëk, <®Hí∂¯_Í Q˘Ç¨Ê q[Ü«µ(^è#° )~ Åaè~z=Ù~_Ëk—— J~>Ï_«`#Œ ∞. (71-73)
ǨOÖ
° ’Hí rq`Œ~ H’ã¨~ „áåǨ~zHí rq`«O J=∞‡^°ÅK«∞‰õΩ#flÇÍO°∞ ^≥=· =∂O°~æ Ö’
áÈO®_Íe. ^≥·==∂O°æ~Ö’ áÈO®_ç J=∞O°Qõu<˘~k<® ÖËHí q[Ü«µ~ ™®kè~z<®
Jx JO°~÷ . Hí#∞Hí ^Õ=Ù_çfl ã¨O’fi#fl`ÍkèHßiQå, PÜ«µ# „Qõ~^ä®xfl J~u=∞ „Ǩ=∂}~ (Final
authority)Qå qâ◊fiã≤~KÕ"å~°∞ `Œ=∞ =º=ǨO®Å∞ Ǩi+¨¯i~K«∞H’=_ÍxH˜ '`ÍQõ¥`ü—x P„â◊ܵ~K«
‰õÄ_»^∞° . UHí HßÅ~Ö’ W@∞ ^Õ=ÙxH˜, J@∞ `ÍQõ¥`üH∞í q^èÜ
Õ µ« `Œ K«¥Ç¨_~« ^°fi~^°fiã¨fiÉèÏÇÍxH˜,
HíÇ@
¨ qâÍfi™®xH˜ x^°O≈° #~ J=Ù`«∞Ok.
23. rq`Œ =º=ǨO®ÅHí∞ ã¨~|~kè~z# ã¨=∞㨺Åxfl~>˜h ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) K«¥Ç≤#
q^è®#~ „ǨHßO°~ Ǩi+¨¯i~K«∞H’ÇÍÅx D 㨥H˜Ö
Î ’ ^Õ=Ù_«∞ =Úã≤~¡ Å#∞ P^Õtã¨∞<Î ®fl_«∞. JÖÏ~>˜
ÇÍOÕ x["≥∞#ÿ qâÍfiã¨∞Åx K≥|∞`«∞<®fl_«∞. ''g∞Ö’ U =∞x+‘ <Ë#∞ fã¨∞HÁzÛ# q^è®<®xH˜ J`Œx
=∞<Àcè+~ì¨ Ö’|_ç L~_«#~`Œ=O°H∞í qâÍfiã≤ HßÖË_∞« —— Jx ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨) ã¨Ê+¨~ì Qå K≥áåÊO°∞.
24. J~>Ë ^è°~°‡ã¨O™®÷Ǩ#H≥· [iQÕ Hí$+≤Ö’ „áå}`ͺQõ~ KÕÜ«µ~_«x, J=ã¨O°O =zÛ
#ǨC_«∞ ã¨fiã¨Å
÷ ~ =^°e „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) 㨥z~z# „áå~`ÍxH˜ =Å㨠"≥஧Åx JO°~÷ .
25. LǨï^ü Ü«µ∞^°~ú Ö’ =Úã≤~¡ ÅHí∞ J~u=∞q[Ü«µ~ Åaè~z#ǨÊ>˜H© ÇÍi Ǩiã≤u÷
KÍ=Ù`ŒÇÊ≤ Hí#∞flÖÁ@ì áÈܵ#@¡Üµ~k. Z~`À #+¨áì ÈÜ«∂O°∞. XHí ^°âÖ
◊ ’ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) K«x
áÈÜ«∂O°#fl ѨÙHßO°∞ Hí∂_Í Ñ¨Ù>˜~ì k. ^•~`À =∞n<® K«∞@ì∞„ǨH¯í Å L~_Ë =Úã≤"¡ ∞Õ `ŒO° `ˇQÅ
õ Hí∞
^èO·≥ º° ~ =zÛ~k. ǶÖ
¨ Ï<® `ˇQÇõ Íà◊∞§ ^®_ç KÕܵ« _ÍxH˜ ã¨<®flǨÅ∞ KÕã∞¨ <Î ®flO°x, ǶÖ
¨ Ï<® `ˇQÇõ Íà◊∞§
âÍ~uXǨÊ~^°~ LÅ¡~Ѷ≤∞~KÍO°x, Ƕ¨ÖÏ<® `ˇQõÇÍà◊∞§ =Úã≤¡~ „ǨKÍO°Hí∞efl "≥∂ã¨y~z ǨÏ`Œ
=∂O®ÛO°x ÇÍO°Å
Î ∞ O®™®Qåܵ. D q^è~° Qå =Úã≤~¡ Å ^è#° =∂# „áå}®ÅHí∞ #Å∞"≥Ñ· Ù¨ Å #∞~_ç
=ÚǨC UO°Ê_ç~k. =∞O’"≥Ñ· Ù¨ HíÇ@
¨ qâÍfiã¨∞Å Éˇ_^« ° Hí∂_Í ZHí∞¯=ܵ~k. JÖÏ~>˜ ã≤u÷ Ö’ D
㨥Hí∞Å
Î ∞ J=`Œi~KÍܵ.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(4. x™ê)

125

JÖÏ~>˜ =ºH˜HÎ ˜ "Õ∞=Ú Q˘Ç¨Ê „ǨuǶÅ
¨ ~ „Ǩ™®k™®Î=Ú. kHí∞¯ÖËHí áÈ=_«~ K«¥ã≤ J}z
"Õܵ« |_«¤ ¢ã‘Å
Î ∞, ѨÙO°∞+¨∞Å∞, Ç≤ÅÅ
¡ #∞ O°H~∆˜ K«_ÍxH˜ g∞O°∞ ^≥=· =∂O°~æ Ö’ Z~^°∞Hí∞
áÈO®_«O°∞? ÇÍO°∞ (ÉÏ^è°Å∞ Éèíi~K«ÖËHí) ''^ÕÇÍ! ^°∞O®‡O°∞æÅ∞ x=ã≤ã¨∞Î#fl D #QõO°~
#∞~_ç =∞=∞‡efl |Ü«µ>˜H˜ fã≤ Hßáå_«∞. =∂Hí∞ O°H}
∆í HíeÊ~z J~_«Qå xeKÕÇÍi
<ˇ=i<ˇ<· ® h "≥Ñ· Ù¨ #∞~_ç =∂ ^°Qiæõ H˜ Ǩ~Ѩٗ— Jx "≥ÚO°ÃÑ@∞ìH∞í ~@∞<®flOÕ! JÖÏ~>˜
Ç‘_`ç Œ „Ǩ[Å O°H}
∆í H’ã¨~ Z~^°∞Hí∞ áÈO®_«O∞° g∞O°∞?26 (74-75)
qâßfiã¨∞Å∞ ^≥·==∂O°æ~Ö’ áÈO®_«∞`ÍO°∞. uO°™®¯O°"≥·Yi J=Å~a~z#ÇÍO°∞
Ã+·`Í<ü =∂O°~æ Ö’ áÈO®_«∞`ÍO°∞. Hí#∞Hí g∞O°∞ Ã+·`Í<ü J#∞K«O=° ¸Hí`À áÈO®_«~_ç.
Ã+·`Í<ü Ǩ<flË Hí∞>˜ÅǨ<®flQåÅhfl KÍÖÏ |ÅÇ‘Ï#"≥∞#ÿ =x `ˇÅ∞ã¨∞H’~_ç. (76)
''g∞ KÕ`Œ∞efl (Ü«µ∞^°ú~ KÕÜ«µHí∞~_Í) Hßã¨Î PÇ≤=Ù~K«~_ç, #=∂*ò („áåO°÷<®)
=º=ã¨÷x ™®÷Ç≤~K«~_ç, [Hß`ü K≥e¡~K«~_ç—— Jx (Ö’Qõ_«) P^Õt~z#ÇÍix h=Ù
Qõ=∞x~KÍÇÍ? WǨC_«∞ ÇÍix (^≥=· =∂O°~æ Ö’) áÈO®_«=∞x P*Ï˝Ç¿≤ ãÎ ÇÍiÖ’ HÁ~^°O∞°
^Õ=ÙxH˜ ÉèÜ
í µ« Ǩ_#ç @∞¡ (â◊„`Œ∞)[<®xfl K«∂ã≤ ÉèÜ
í µ« ~`À =}˜HᘠÈ`Œ∞<®flO°∞. J~`ŒH~í >Ë
ZHí∞¯"Õ ÉèíÜ«µÇ¨_çáÈ`Œ∞<®flO°∞. ÃÑ·Qå ÇÍO°∞ ''^ÕÇÍ! (JǨC_Ë) D Ü«µ∞^®ú[˝#∞ =∂ÃÑ·
Z~^°∞Hí∞ qkè~KÍ=Ù? =∞iHÁ~`Œ J=Hßâ◊~ Z~^°∞H˜=fiÖË^∞° ?—— Jx ÇÍáÈÜ«∂O°∞.
"åiH˜ K≥ÇC¨ : D „áåǨ~zHí ™œMϺÅ∞ Hí}
∆ Éè~í Qõ∞O°~, |∞^°∞ƒ^°~. ÉèHí ÇΘ O¨ ®Ü«µ}∞
ÅHí∞ ǨO°Ö’Hí rq`Œ"Õ∞ J`Œº~`Œ „âı+¨ª"≥∞ÿ#k, âÍâ◊fi`Œ"≥∞ÿ#k. (JHí¯_«) g∞Hí∞ J}∞
=∂„`Œ~ Hí∂_Í J<®ºÜ«µ~ [O°Q^õ ∞° . (77)
WHí =∞$`Œ∞º q+¨Ü∂« xHÁ¿ãÎ, Jk g∞O°∞ ZHí¯_«∞<®fl, Z>˜ì Ǩiã≤u÷ Ö’ =Ù<®fl,
z=iH˜ g∞O°∞ Ǩ>+˜ "ª¨ ∞≥ #ÿ Éè=í <®Ö’¡ =Ù<®flã¨OÕ =zÛ fO°∞`Œ∞~k. ^®xfl Z=O°¥ J_«∞H¤ ’
ÖËO∞° . "åiHı^<·≥ ® „ǨÜ∂ˇ [#~ KÕH∂í i`Ë ''Wk ^Õ=Ùx ^°Üµ« =Å¡ Åaè~z~k—— J~>ÏO°∞.
#+¨~ì [iy`Ë ''Wk h =¸Å~Qå [iy~k—— J~>ÏO°∞. ÇÍiH˜ K≥ÇC¨ , J~`Í ^Õ=Ùx
=Å¡<Ë [O°∞Qõ∞`Œ∞~^°x. Jã¨Å∞ "åiˆH=∞ܵ~k, U =∂>Ï JO°~÷ KÕã∞¨ H’O°∞? (78)
=∂#"å! hHí∞ U "Õ∞Å∞ [iy<® Jk ^Õ=Ùx ^°Üµ« =Å¡<Ë [O°∞Qõ∞`Œ∞~k. XHí"àÕ ◊
hHı^<·≥ ® H©_∞« [iy`Ë Jk h KÕ*`Ë ∞Œ ÖÏ KÕã∞¨ Hí∞#fl^®x Ƕe¨ `Œ=∞x `ˇÅ∞ã¨∞H’. "Õ∞=Ú
=ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨)x Ü«∂=`Œ∞Î =∂#ÇÍo H’ã¨~ ^≥·=„Ǩ=HíÎQå xÜ«µq∞~KÍO. nxH˜
^Õ=Ùx ™êHõº∆ "Õ∞ KåÅ∞. Hí#∞Hí Z=O°∞ ^≥=· „Ǩ=HíHÎ ∞í q^èÜ
Õ µ« ∞Öˇ· #_«K∞« Hí∞~>ÏO’, ÇÍO°∞
^Õ=ÙxH˜ q^èÜ
Õ µ« ∞Öˇ· #_«K∞« Hí∞#fl>Ë.¡ JÖÏKÕܵ« Hí∞~_Í =ÚY~ uǨCHí∞~>Ë uǨCH’x.
JÖÏ~>˜ÇÍi H’ã¨~ "Õ∞=Ú x#∞fl ǨOº° "ÕHH∆í ∞í xQå xÜ«µq∞~z Ǩ~ǨÖ^Ë ∞° . (79-80)
26. =∞H߯, ^®x Ǩiã¨O° „áå~`ÍÖ’¡ W™®¡~ ã‘fiHíi~z =∞n<®Hí∞ =Åã¨"à≥ §◊ ÖËHí áÈܵ#
Ç‘_`ç Œ =Úã≤~¡ Å ^°∞ã≤u÷ D 㨥H˜Ö
Î ’ ¿ÑO˘¯#|_ç~k. JÖÏ~>˜ Ç‘_`ç Œ „Ǩ[Å#∞ ^ÒO°#˚ ºÇ¨O∞° Å
Hí|~^èÇ° Ϩ ™®ÎÅ #∞~_ç Hßáå_Ë~^°∞Hí∞ =Úã≤~¡ Å∞ Ü«µ∞^°~ú KÕÜ∂« Åx ^Õ=Ù_«∞ P^Õtã¨∞<Î ®fl_«∞. Wk
^èO° ‡° Ü«µ∞^°=ú ∞x, ^Õ=Ùx „Ǩã#¨ fl`Œ H’ã¨~ [i¿Ñ áÈO®@=∞x Y∞O∑P<ü `ˇeÜ«µ*Ë™ÈÎ~k.

126

(4. x™ê)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

"åO°∞ ÃÑ·H˜ =∂„`Œ~ ''"Õ∞=Ú g∞Hí∞ q^èÜ
Õ µ« ∞Å~—— J~>ÏO°∞. Hßx h ^°QOæõ ∞° fl~z
"≥o§áÈQå<Ë ÇÍiÖ’ HÁ~^°O∞° O®„u"Õà◊ XHí KÀ@ Qõ∞q∞Qõ¥_ç hHí∞ =ºuOÕH~í Qå O°ÇϨ 㨺
=∞~`Œ<®Å∞ [O°∞ѨÙ`ÍO°∞. ÇÍO°∞ [O°∞ѨÙ`Œ∞#fl O°ÇϨ 㨺 =∞~`Œ<®Åxfl>˜h ^Õ=Ù_«∞ ÇÍi
HíO‡° Åz>ÏìÖ’ #"≥∂^°∞KÕã∞¨ <Î ®fl_«∞. Hí#∞Hí h=Ù ÇÍix Qõ∞i~z Ǩ>~ì˜ K«∞H’Hí∞. ^Õ=ÙxÃÑ·
ÉèÏO°~ "Õã,≤ PÜ«µ<Ëfl #=Ú‡HÁx L~_«∞. #=Ú‡Hí∞<ËÇÍiH˜ ^Õ=Ù_Ë KÍÅ∞. (81)
"åO°∞ Y∞O∑P<ü Qõ∞i~z PÖ’z~K«O®? Wk JÖÏ¡ÇπÏ #∞~_ç QåHõ =∞O≥=i
#∞~_À =zÛ=Ù~>Ë W~^°∞Ö’ Z~`À ÉèÏ="≥O· ∞° ^躰 ~ L~_Ëk Hí^®! (82)
"åOÕ^≥·<® ã¨~`À+¨HíO°Ç‹∞·# ÇÍO°ÎQåx ÖË^® ÉèíÜ«∂~^Àà◊#Å∞ Híey~KÕ ÇÍO°ÎQåx
q~>Ë ^®xfl #Å∞"≥Ñ· Ù¨ ÖÏ ÇͺÇ≤~Ǩ*™Ë ®ÎO∞° . JÖÏ KÕܵ« Hí∞~_Í ÇÍO® ÇÍO°#Î ∞ ^≥=· „Ǩ=HíÎ
Hí∞Qåx, `Œ=∞ <®Ü«µHí∞ÅHí∞Qåx KÕO"° ¿Õ ãÎ ^®xflQõ∞i~z ÇÍO°∞ x*Ïx*ÏÅ∞ `ˇÅ∞ã¨∞HÁx
ã¨O#·≥ xO°Ü
‚ µ« ~ fã¨∞H’QõÅ∞`ÍO°∞. g∞ÃÑ· ^Õ=Ùx J#∞„QõÇϨ ~, PÜ«µ# HßO°∞}º~ Qõ#Hí
ÖËHáí Èܵ=ÙO>Ë g∞Ö’ HÁ~^°O∞° `ŒÇʨ J~^°O¥° Ã+·`Í<üx J#∞ã¨i~KÕÇÍO°∞. (83)
Hí#∞Hí „Ç¨=HßÎ! ^≥=· =∂O°~æ Ö’ áÈO®_«∞`Œ¥ L~_«∞. h=Ù h q+¨Üµ« ~Ö’ `ŒÇʨ
=∞O≥=i q+¨Üµ« ~Ö’#¥ ÉÏ^è∞° º_«=Ù Hß=Ù. Jܵ`Ë qâÍfiã¨∞efl áÈO®>ÏxH˜ „¿ÑOÕÇã≤ ¥¨ Î
L~_Íe. `ŒfiO°Ö’<Ë ^Õ=Ù_«∞ ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞Å â◊HxΘ xsfiO°º~ KÕ™®Î_∞« . ^Õ=Ù_Ë J~^°i
Hí~>Ë â◊H=Θ ∞~`Œ∞_«∞. PÜ«µ# qkè~KÕ tHı∆ Jxfl>˜H~í >Ë Híi#î "≥∞#ÿ k. (84)
Z=O°∞ XHí =∞~z q+¨Ü«∂xfl „áÈ`ŒûÇ≤Ï™®Î_À J`ŒxH˜ ^®x ѨÙ}ºÇ¶¨Å~
Åaèã∞¨ ~Î k. JÖÏQÕ Z=O°∞ XHí K≥_∞« q+¨Ü∂« xfl „¿ÑOÕÇ™≤ ®Î_À J`Œ#∞ ^®x áåǨÇe¨¶ `Œ~
J#∞Éèqí ™®Î_∞« . ^Õ=Ù_«∞ „ǨuǨh KÕܵ« QõÅ ã¨=∞O°∞_÷ ∞« , ã¨Ofi° â◊H=Θ ∞~`Œ∞_«∞. (85)
q∞=∞‡efl Z=O≥·<® Q“O°=㨥K«Hí~Qå ã¨ÖÏ~ KÕ¿ãÎ, g∞O°∞ J~`ŒHí~>Ë „âı+¨ª~Qå
ÇÍiH˜ „Ǩuã¨ÖÏ~ KÕܵ« ~_ç. ÖË^® J^Õq^è~° Qå<ˇ<· ® KÕܵ« ~_ç. ^Õ=Ù_«∞ „Ǩu q+¨Üµ« ~
Ö’#¥ g∞ #∞~_ç ÖˇHí¯ fã¨∞Hí∞~>Ï_«∞. PÜ«µ# `ŒÇ¨Ê =∞O’ PO®^è°º^≥·=~ ÖË_«∞.
PÜ«µ<Ë JÖÏ¡ÇÏπ . PÜ«µ# q∞=∞‡Åfl~^°sfl „ǨàÜ
◊ µ« k<®# ã¨=∂"ÕâÇ◊ O¨ ∞° ™®Î_∞« . J~^°∞Ö’
ã¨~^ÕÇϨ ~ ÖË^∞° . ^Õ=Ùx =∂@Hí<®fl x["≥∞#ÿ =∂@ =∞O≥=ik HßQõÅ∞æ`∞Œ ~k? (86-87)
Uq∞>˜, HíÇ@
¨ ∞efl QÆ∞iOz g∞Ö’ O≥~_«∞ Jaè„áåÜ«∂Å∞27 UO°Ê_ͤܵ? ^Õ=Ù_«∞
ÇÍix ÇÍiKÕ+¨ìÅ =¸Å~Qå (JqâÍfiã¨~ "≥·Ñ¨Ù) "≥#H˜¯ uÇ≤Ê"ÕâÍ_«∞. ^Õ=Ù_«∞ ^®i
`ŒÇÊ≤ ~z# ÇÍ_çfl h=Ù ^•iH˜ fã¨∞‰õΩ~å^ŒeKå"å? JÖÏ Z#fl>˜H© fã¨∞Hí∞O®ÖË=Ù. (88)
27. W™®¡~ ã‘fiHíi~z#ǨÊ>˜H© W™®¡~ Hı~„^°"∞≥ #ÿ =∞n<®Hí∞ =Åã¨áÈHí∞~_Í =∞H߯֒, W`ŒO°
JOÕaÜ«∂„áå~`ÍÖ’¡x |Ǩï^≥·ÇÍO®^è°Hí∞Å =∞^è°º x=ã≤㨥Î, ÇÍO°∞ ™®yã¨∞Î#fl W™®¡~=ºuOÕHí
HßO°ºHßÖÏáåÖ’¡ áåÅ∞Ǩ~K«∞Hí∞<Ë HíÇ@
¨ =Úã≤~¡ Å#∞ Qõ∞i~z WHí¯_« „Ǩ™®Îq~K«_~« [iy~k.
^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) LǨï^ü Ü«µ∞^®úxH˜ |Ü«µÅ∞^Õi#ǨC_«∞ PÜ«µ# J#∞K«O∞° Ö’¡ HÁ~^°O∞°
(HíÇ@
¨ Å∞ ^®iÖ’<Ë "≥#H˜¯) uiy "≥o§áÈÜ«∂O°∞. JǨC_«∞ HÁ~^°O∞° =Úã≤~¡ Å∞ "Õ∞=Ú ÇÍà◊§#∞
ǨÏ`Œ=∂O°∞™®Î~ J#~>ı, =∞iHÁ~^°O∞° "Õ∞=Ú ÇÍà◊§#∞ ǨÏ`Œ=∂O°ÛO J<®flO°∞. P ã¨~^°Oƒ° ~ù Ö’
D 㨥H˜Î J=`Œi~z~k. (|∞MÏi, =Úã≤~¡ )

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(4. x™ê)

127

"åO°∞ ZÖÏ JqâÍfiã¨∞֡ᷠÈÜ«∂O’ JÖÏ g∞O°∞Hí∂_Í JqâÍfiã¨∞֡ᷠÈܵ J~^°O¥°
XHıq^è~° Qå L~_ÍÅx ÇÍO°∞ H’O°∞Hí∞~@∞<®flO°∞. Hí#∞Hí W™ê¡O HÀã¨O ã¨fiã¨Å
÷ ~ =^°e
O®#~`Œ=O°H∞í ÇÍiÖ’ Z=i`À#¥ g∞O°∞ ¿ãflǨÏ~KÕܵ« Hí~_ç. ã¨fiã¨Å
÷ O =^Œe O®=_ÍxH˜
J~wHíi~K«Háí È`Ë ÇÍix (Ü«µ∞^°Oú ~° Qõ~Ö’) ZHí¯_« HíxÇ≤¿ãÎ JHí¯_« Ǩ@∞ìHÁx ǨÏ`Œ
=∂O°Û~_ç.28 ÇÍiÖ’ U XHí¯i`À#¥ ¿ãflǨÏã¨~|~^è®Å∞ ÃÑ@∞ìH’Hí~_ç. (89)
Jܵ`Ë g∞`À Ü«µ∞^°ú X_«~|_çHí Hí∞ki# *Ïu =^°HÌ ∞í "≥o§, JHí¯_« P„â◊ܵ« ~
á⁄~k# HíÇ@
¨ ∞Å∞ =∂„`Œ~ D P[˝ #∞~_ç q∞#Ǩܵ~K«|_ͤO∞° . JÖÏQÕ Ü«µ∞^®úÅ`À
qã≤yáÈܵ W@∞ g∞`À#¥, J@∞ `Œ=∞*Ïu ÇÍi`À#¥ áÈO®_«H∞í ~_Í g∞^°QOæõ H° ∞í
=㨥ΠáÈÜ˵ HíÇ@
¨ ∞Å∞ Hí∂_Í D P[˝ #∞~_ç q∞#Ǩܵ~K«|_ͤO∞° .
^Õ=Ù_«∞ `ŒÅK«∞Hí∞~>Ë ÇÍiH˜ g∞ÃÑ· PkèHºí `Œ xKÕÛÇÍ_Ë. JǨC_«∞ ÇÍO°∞ g∞`À
`ŒÇ¨ÊHí∞~_Í áÈO®_ËÇÍO°∞. Hí#∞Hí ÇÍO°∞ O°~Qõ~ #∞~z `ŒÇ¨CHÁx g∞`À Ü«µ∞^°ú~
KÕܵ« Hí∞~_Í O®rH˜ =¿ãÎ (g∞iHí J#=ã¨O~° Qå HíÜ∂« ºxH˜ HßÅ∞ ^°∞=fiHí~_ç.) ÇÍix
"Õk~è K«_ÍxH˜ ^Õ=Ù_«∞ g∞Hí∞ ZÖÏ~>˜ HßO°}~ K«¥Ç¨Ö^Ë ∞° . (90)
áÈ`Ë =∞iHÁ~^°O∞° HíÇ@
¨ ∞Å∞ L<®flO°∞. ÇÍO°∞ W@∞ g∞`À#¥, J@∞ `Œ=∞*Ïu
ÇÍi `À#¥ âÍ~f ã¨Yº`«Å`À L~_ÍÅx ÉèÏq™®ÎO∞° . Jܵ`Ë gÅ∞zH˜¯`Ë KÍÅ∞,
HíÅǨÏ~, HíÖ’¡ ÖÏÅÖ’H˜ XHí¯™®iQå ^°¥Hí∞`ÍO°∞. JÖÏ~>˜ÇÍO°∞ g∞`À áÈO®_«>Ïxfl
=∂#∞HÁx O®rH˜ O®Hí áÈ`Ë, ÇÍO°∞ Ü«µ∞^°ú~KÕÜ«µ_«~ =∂#HíáÈ`Ë ÇÍix ZHí¯_«
HíxÊ¿ãÎ JHí¯_« Ǩ@∞ìHÁx ǨÏ`Œ =∂O°Û~_ç. JÖÏ~>˜ÇÍi Ç‘K~« J}K«_ÍxH˜ "Õ∞=Ú
g∞Hí∞ ѨÓiοãfiK«Ûù xã¨∞Î<®fl=Ú. (91)
á⁄O°áå@∞# `ŒÇʨ `À>˜ qâÍfiã≤x ǨÏ`Œ=∂O°Û_«~ U qâÍfiã≤H© â’aè~K«^∞° . XHí"àÕ ◊
á⁄O°áå@∞# ǨÏ`Œ=∂O°Û_«~ [iy`Ë J~^°∞Hí∞ XHí ÉÏxã¨=Úã≤¡~Hí∞ ¿ãfiK«ÛùxÇÍfie.
=∞O’ "≥·Ñ¨Ù ǨÏ`Œ∞x ÇÍO°ã¨∞ÅHí∞ O°HíÎǨiǨO°~ Hí∂_Í K≥e¡~KÍe.29 XHíÇıà◊ ÇÍO°∞
Híq∆ ∞~z"Õ¿ãÎ Jk "ÕOÕ q+¨Üµ« ~. Jܵ`Ë Ç¨Ï`Œ∞_«∞ g∞ â◊„`Œ∞=O®æxH˜ K≥~‹ k#ÇÍ_«Üµ,
J`Œ#∞ qâÍfiã≤ Hí∂_Í Jܵ LO>Ë, XHí =Úã≤¡~ ÉÏxã¨Hí∞ ¿ãfiK«Ûùx¿ãÎ KÍÅ∞.
JÖÏHßHí∞~_Í Ç¨Ï`Œ∞_«∞ g∞O°∞ âÍ~u X_«~|_çHí KÕã∞¨ Hí∞#fl *ÏuH˜ K≥~k#ÇÍ_≥· L~>Ë,
g∞O°∞ ǨÏ`Œ∞x ÇÍO°ã∞¨ ÅHí∞ O°HÎí ǨiǨO°~`À áå@∞ XHí ÉÏxã¨=Úã≤~¡ Hí∞ ¿ãK«Ûù Hí∂_Í
WÇÍfie. ¿ãfiK«Ûxù =fi_ÍxH˜ ÉÏx㨠ÖËHáí È`Ë Ç¨Ï~`ŒH∞í _«∞ =O°∞ã¨Qå O≥~_«∞ <ˇÅÅáå@∞
LǨÇÍ㨄=`Œ~ áå>˜~KÍe. Wk KÕã≤# `ŒÇ¨C#∞ ǨâÍÛ`ÍÎǨ~`À ã¨ik^°∞ÌH’=_ÍxH˜
28. gO°∞ HíÇ@
¨ qâÍfiã¨∞Å∞. JqâÍfiã¨∞Å`À Hí∞=∞‡Hí¯Üµ qâÍfiã¨∞efl Hí∂_Í JqâÍfiã¨∞Å∞Qå
=∂O°Û_ÍxH˜ O°HOí H° ßÅ Hí∞„@Å∞ Ǩ#∞fl`Œ∞#fl ǨzÛ "≥∂ã¨HßO°∞Å∞. W™®¡g∞Ü«µ O®[º~Ö’ JâÍ~u
JÅ[_«∞Å∞ ã¨$+≤~ì K«_ÍxH˜ áåÅÊ_ç# HíÅǨÏHßO°∞Å∞. J~KÕ`« ^≥Ç· Í[˝Å#∞ áå>˜~K«H∞í ~_Í WÖÏQÕ
JO®K«H~í , JÅ¡O∞° ¡ ã¨$+≤ãì ∞¨ ~Î >Ë ÇÍix ǨÏ`Œ=∂O®ÛÅx WHí¯_« ^Õ=Ù_«∞ =Úã≤~¡ Å#∞ P^Õtã¨∞<Î ®fl_«∞.
29. O°HÇÎí i¨ ǨO°~Qå 100 X~>ˇÅ∞ ÖË^® 200 P=ÙÅ∞ ÖË^® 2000 "Õ∞HíÅ∞ K≥e~¡ KÍÅx
^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨) xO°Ü
‚ µ~KÍO°∞. `ŒO®fiu HßÅ~Ö’#∞ W"Õ HÁÖ=∂<®Å∞Qå ǨiQõ}~˜ K«|_ͤܵ.

128

(4. x™ê)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

^Õ=Ù_«∞ xO°Ü
‚ µ~z# x+¨¯$f q^è®#~. ^Õ=Ù_«∞ ã¨=∞ã¨~Î `ˇeã≤#ÇÍ_«∞, Z~`À q"ÕK<« ®
ǨO∞° _«∞. `À>˜qâÍfiã≤x |∞kúÑÓ¨ O°fiHí~Qå ǨÏ`Œ=∂iÛ#ÇÍiH˜ =∂„`Œ~ #O°H"í ∞Õ `Œy# tHí.∆
JHí¯_Ë J`Œ#∞ ZÅ¡HßÅ~ Ǩ_L
ç ~>Ï_«∞. J`ŒxÃÑ· ^≥"· å„QõÇϨ ~, JaèâÍǨ~ qO°∞K«∞Hí∞
Ǩ_`« Íܵ. ^Õ=Ù_«∞ J`ŒxH’ã¨~ ÃѶ∞ÏO°"∞≥ #ÿ Ü«∂`Œ# ã≤^Çú° O¨ z
° L~KÍ_«∞. (92,93)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! g∞O°∞ ^≥=· =∂O°~æ Ö’ Ü«µ∞^®úxH˜ |Ü«µÅ∞^Õi`Ë g∞ â◊„`Œ∞=ÙÖˇ=O’,
q∞„`Œ∞Öˇ=O’ qK«H}
∆í KÕã≤ K«¥_«~_ç. (â◊„`Œ∞=O®æxH˜ K≥~k# =ºH˜)Î Z=O≥<· ® =Ú~^°∞Hí∞
=zÛ g∞Hí∞ ã¨ÖÏ~ KÕ¿ãÎ g∞O°∞ `˘~^°OÇ° _¨ ç h=Ù =Úã≤~¡ Hß^°x J#Hí~_ç. ^®x ^®fiO®
„áåǨ~zHí „Ç¨Üˇ∂[#~ á⁄~^°_«"Õ∞ g∞ L^ÕÌâ◊º=∞ܵ L~>Ë, ^Õ=Ùx ^°QõæO° Z#fl>˜H©
`ŒOQ° xõ J<ËHí xHıá∆ åÅ∞ L<®flÜ«µx `ˇÅ∞ã¨∞H’~_ç. XHíÇC¨ _«∞ g∞O°∞ Hí∂_Í JÖÏ~>˜
ÇÍOÕH^í ®! P `Œ~åfi`Œ ^Õ=Ù_«∞ g∞‰õΩ Z~`À "Õ∞Å∞ KÕâÍ_«∞. Hß|>˜ì WHí #∞~z U^≥<· ®
KÕܵ« É’Ü˵@ѨÙÊ_»∞ Hßã¨Î "≥#∞HÍ=Ú~^°¥ PÖ’z~z =∞sKÕܵ« ~_ç. g∞O°∞ Kտ㠄Ǩu
Ǩxh ^Õ=Ù_«∞ Qõ=∞x㨥<Î Ë L~>Ï_«#fl ã¨~Qõu q㨇i~K«H~í _ç. (94)
qâßfiã¨∞Ö’¡ ZÖÏ~>˜ HßO°}~ ÖËH∞í ~_Í W~>’¡ L~_çáÈÜ˵ÇÍO°∞, ^≥=· =∂O°~æ Ö’
^è#° „áå}®Å∞ `Œºl~z áÈO®_ËÇÍO°∞- LÉèÜ
í µ« ∞Å¥ ã¨=∂#∞Å∞ HßÖËO∞° . W~>’¡ L~_ç
áÈÜ˵ÇÍi Hí<®fl ^è°#„áå}®Å`À áÈO®_ËÇÍiH˜ ^Õ=Ù_«∞ Q˘Ç¨Ê Ǩϟ^®, B#fl`ͺÅ∞
„Ǩ™®k™®Î_«∞. „âıܡ∂ â◊∞ÉèÏÅHí∞ ã¨~|~kè~z# ^≥·=ÇÍQåÌ#~ =∞@∞Hí∞ J~^°iH©
=iÎã∞¨ ~Î k. Hßx „ǨuǶÅ
¨ ~s`ͺ W~>’¡ L~_çáÈÜ˵ÇÍiHí<®fl ^≥=· =∂O°~æ Ö’ áÈO®_Ë
ÇÍiH˜ ^Õ=Ù_«∞ ZHí∞¯= B#fl`ŒºÉèÏQõº~ „Ǩ™®k™®Î_«∞.30 (J~>Ë) ^Õ=Ùx ^°QõæO°
J~`Œã∞¨ Å
Î Ö’, =∞xfl~ѨÙÖ’, (^≥=· )HßO°∞}º~Ö’ B#fl`Œº~ Åaèã∞¨ ~Î ^°#fl=∂@. ^Õ=Ù_«∞
Q˘Ç¨Ê Hí=∆ ∂je, Jq∞`Œ ^°Ü∂« =∞Ü«µ∞_«∞. (95,96)
30. `Œy# â◊H,Θ JkèHßO®Å`À áå@∞, „Ǩ[ÅHí∞ <Ë`$Œ `Œfi~ =Ç≤Ï~K«QÅ
õ <®Ü«µHí∞_«∞ Hí∂_Í
L#flǨC_«∞ J^èO° ‡° ~, J<®ºÜ«∂Å#∞ J~`Œ"Ú
≥ ~k~K«_ÍxH˜ J~u=∞ ™®^è#° ~ Ü«µ∞^°"ú ∞Õ #x 74
#∞~_ç 100 =O°H∞í QõŠ㨥Hí∞Å
Î ∞ „Ǩã∞¨ Êù@~ KÕã∞¨ <Î ®flܵ. JnQåHí WÖÏ~>˜ Ǩiã≤`÷ ∞Œ Ö’¡ ^èO° ‡° Ü«µ∞^®ú
xH˜ q∞~z# ѨÙ}ºHßO°º~ =∞OÕn ÖË^x° Hí∂_Í D „H˜~k ǨÏnã¨∞Å ^®fiO® `ˇÅ∞™ÈÎ~k.
XHí`Œ#∞ ^≥·=„Ǩ=HíÎ (ã¨Å¡~) ã¨xflkèH˜ =zÛ ''^è°O°‡Ü«µ∞^®úxH˜ (lǨ^üHí∞) „Ǩ`ͺ=∂flÜ«µ~
HßQõÅ ã¨`ͯO°º~ U^≥<· ®L~>Ë <å‰õΩ K≥Ñʨ ~_ç—— J<®fl_«∞. ^®xH˜ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) ''^èO° ‡° Ü«µ∞^®úxH˜
ã¨=∂#"≥∞#ÿ ã¨`ͯO°º~ L#fl@∞¡ <®Hí∞ HíxÊ~K«_~« ÖË^∞° —— J<®flO°∞. P`Œ~åfi`Œ Hß¿ãûǨ>H˜ ˜ PÜ«µ#
WÖÏ J<®flO°∞: ''Jܵ`Ë #∞ÇÁfiHí ǨxK≥ܵº. ܡ∂^è∞° Å∞ "≥o§áÈܵ# `ŒO®fi`Œ h=Ù =∞ã‘^∞° Hí∞
"≥o§ Z_«`Qˇ Hõ ∞í ~_Í #=∂AÅ∞ KÕ㥨 Î L~_«∞. JÖÏQÕ =∞^躰 Ö’ XHí¯™®i Hí∂_Í qO°q∞~K«H∞í ~_Í
xO°~`ŒO®Ü«µ~Qå LǨÇÍ㨄=`ÍÅ∞ Hí∂_Í áå>˜ã¥¨ Î L~_«∞. =∞i #∞qfiÖÏ KÕܵ« QõÅÇÍ?—— ^®xHß
=ºH˜Î ''WÖÏ Z=O°∞ KÕܵ« QõÅO°~_ô?—— J<®fl_«∞. (|∞MÏi, =Úã≤~¡ )
=∞O˘Hí ǨÏnã¨∞Ö’ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) WÖÏ „Ǩ=z~KÍO°∞: ''J=∞O°Q`õ ∞Œ _«Üµ# XHí¯ gO°
ܡ∂^è∞° _«∞ (+¨ÇÏ‘ ^ü) `ŒÇʨ ã¨fiO°~æ Ö’ „Ǩ"tÕ ~z# U =ºH˜Î Hí∂_Í „ǨÇ~¨ K«ã~¨ Ǩ^Å
° hfl WzÛ<® ã¨O,Õ
uiy WǨÏÖ’HßxH˜ áÈ=_ÍxH˜ 㨿ãq∞O® W+¨Çì _¨ _« ∞« . J=∞O°Q`õ ∞Œ _«Üµ# gO°Ü∂ˇ ^è∞° _«∞ J=∞O°Quõ
(+¨Ç¨ ^°`)ü H˜ ã¨~|~kè~z# Q“O°Ç’#fl`Œ∞Å∞ K«¥ã≤=Ù~>Ï_«∞ Qõ#Hí, J`Œ#∞ =∞m§ WǨÏÖ’HßxÔHo§
Ǩk™®~°J
¡ ܵ<® (Ü«µ∞^°~ú KÕã)≤ gO°=∞O°}~ á⁄~^®Åx H’O°∞Hí∞~>Ï_«∞.—— (|∞MÏi, =Úã≤~¡ )

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(4. x™ê)

129
31

^≥·=^°¥`ŒÅ∞ `Œ=∞Hí∞`Í=Ú J<®ºÜ«µ~ KÕã¨∞Hí∞#flÇÍi „áå}®Å∞ f㨥Î
''g∞iǨC_«∞ Uã≤u÷ Ö’ L<®flO°∞?—— Jx „Ǩtfl™®ÎO∞° . ^®xH˜ ÇÍO°∞ ''"Õ∞=Ú ^Õâ~◊ Ö’ KÍÖÏ
|ÅÇ‘Ï#∞Å∞Qå, Ç‘_`ç ∞Œ Å∞Qå L~_ËÇÍà◊§~—— J#~>ÏO°∞. JǨC_«∞ ^≥=· ^°¥`ŒÅ∞ ''^Õ=Ùx
Éè¥í q∞ qâÍÅ~QåÖË^® g∞O°∞ L#flKÀ@∞ #∞~z =∞~ÀKÀ>˜H˜ =Å㨠áÈ=_ÍxH˜?—— Jx
J_«∞Qõ∞`ÍO°∞. JÖÏ~>˜ ÇÍiH˜ #O°Hí xÇÍã¨"∞Õ `Œy#tHí.∆ Jk Ѩ~=° ∞ K≥_x¤« ÇÍã¨~. (97)
Jܵ`Ë Z@¥ "≥à§◊ ÖËx, ZÖÏ~>˜ ^®s `ˇ#¥fl Hß#O®x |ÅÇ‘Ï#∞Å∞, Ç‘_`ç ∞Œ
Öˇ#· ¢ã‘Å
Î ∞, Ç≤ÅÅ
¡ ∞, ѨÙO°∞+¨∞Å∞ =∂„`Œ~ (DtHí∆ #∞~z q∞#Ǩܵ~K«|_ͤO∞° ). ^Õ=Ù_«∞
ÇÍix `ŒfiO°Ö’<Ë Híq∆ ∞™®Î_∞« . ^Õ=Ù_«∞ Z~`ÀHí=∆ ∂je, Jq∞`Œ ^°Ü∂« =∞Ü«µ∞_«∞. (98,99)
^≥=· =∂O°~æ Ö’ WÅ¥¡ÇÍH˜e =^°e =Å㨠áÈÜ˵ÇÍO°∞ ѨÙ_«q∞ÃÑ· =∞~z P„â◊ܵ« ~,
qâÍÅ"≥∞#ÿ KÀ@∞, r=<Àáåkè á⁄~^°_ÍxH˜ Z~`À J=Hßâ◊~ L~k. ^Õ=Ùx "≥Ñ· Ù¨ #Hí∞,
PÜ«µ#„Ǩ=HíÎ "≥Ñ· Ù¨ #Hí∞ `Œ# W~>˜ #∞~_ç =Åã¨áÈÜ˵ =ºH˜Î ^®iÖ’ Qõ#Hí =∞$`Œ∞ºÇÍ`Œ
Ǩ_`ç ,Ë J`ŒxH˜ „ǨuǶÅ
¨ ~ „Ǩ™®k~KÕ ÉÏ^躰 `Œ ^Õ=ÙxÃÑ· L~k. ^Õ=Ù_«∞ Z~`À Hí=∆ ∂je,
Jq∞`Œ ^°Ü∂« =∞Ü«µ∞_«∞. (100)
g∞O°∞ ZHí¯_çH<·≥ ® „ǨÜ∂« }"≥∞ÿ "≥àÎı #=∂*ò#∞ `Œy~æ z KÕã∞¨ H’_«~Ö’ ZÖÏ~>˜
`ŒÇ¨C ÖË^°∞.32 =ÚYº~Qå JqâÍfiã¨∞Å∞ q∞=∞‡efl "Õkè™®ÎO°x ÉèíÜ«µ=Ú~>Ë JÖÏ
KÕܵ« =K«∞Û. Z~^°∞Hí~>Ë ÇÍO°∞ |Ç≤ÏO°~Qõ~Qå g∞`À qO’^è®xH˜ áåÅÊ_ͤO∞° . (101)
„Ǩ=HßÎ! h=Ù (Ü«µ∞^°ú O°~Qõ~Ö’) =Úã≤¡~Å ^°QõæO°∞~_ç ÇÍiH˜ <®Ü«µHí`Œfi~
=Ç≤Ï~z #=∂A KÕܵ« _ÍxH˜ LǨ„Híq∞~z#ǨC_«∞ ÇÍiÖ’ XHí =O°~æ PÜ«µ∞^è®Å∞
^èi° ~z h`À áå@∞ xÅ|_Íe. ÇÍO°∞ ™®ë®ì~Qõ„Ǩ}®=∞~ KÕã≤ „áåO°#÷ =Úy~K«Qå<Ë
"≥#H˜¯ "≥o§áÈÇÍe. P `ŒO∞° ÇÍ`Œ W~Hß „áåO°#÷ KÕܵ« x O≥~_«= =O°~æ =zÛ h`À HíÅã≤
„áåO°÷# KÕÜ«∂e. ÇÍO°∞ Hí∂_Í PÜ«µ∞^è®Å∞ ^è°i~z J„Ǩ=∞`Œ∞ÎÅܵ L~_Íe.
Z~^°∞Hí~>Ë g∞O°∞ Qõ#Hí g∞ PÜ«µ∞^è®Å∞, W`ŒO° ™®=∞„y q+¨Ü«µ~Ö’ U=∂„`Œ~
J*Ï„Qõ`QÎŒ å L<®fl ÇÍO°∞ XHí¯™®iQå g∞ÃÑ· qO°∞K«∞Hí∞Ǩ_~Ë ^°∞Hí∞ HßK«∞HÁx L~>ÏO°∞.
31. gO°∞ =Úã≤=¡ ÚÅܵ#ÇÍOÕ. Jܵ`Ë ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) P[˝ „ǨHßO°~ W™®¡~ Hı~„^°"∞≥ #ÿ
=∞n<®Hí∞ =Åã¨áÈHí∞~_Í `Œ=∞ ã¨fiã¨Å
÷ ~Ö’<Ë W™®¡~ ã¨~„Ǩ^®Ü«∂Å`À áå@∞, |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Å
PKÍO®Å#∞ Hí∂_Í áå>˜ã¥¨ Î |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Å =∞^躰 JO°=÷ Úã≤~¡ Å∞Qå rq㨥ΠL~_ËÇÍO°∞.
32. âÍ~u Éè„í ^°`Å
Œ ∞ <ˇÅHÁ#fl ™®^è®O°} Ǩiã≤`÷ ∞Œ Ö’¡ XHí „Ç¨Ü∂« }©H∞í _«∞ X~@iQåQåx,
ÖË^® XHíiHí~>Ë ZHí∞¯==∞~k „ǨÜ∂« }©H∞í Å∞ ™®=¸Ç≤ÏHí~QåQåx #=∂A KÕܵ« =Åã≤ =zÛ
#ǨC_«∞ <®Å∞Qõ∞ O°Hß`üŠǶ¨~ü˚ #=∂*òÖ’ O≥~_«∞ O°Hß`üÅ∞ =∂„`Œ"Õ∞ KÕÜ«∂e. nxfl ''Y„ãπ
#=∂*ò—— J~>ÏO°∞. J~>Ë AǨÏO∑, J„ãπ, Wë® "Õà◊Ö’¡ <®Å∞Qõ∞ O°Hß`üÅHí∞ |^°∞Å∞ O≥~_«∞
O°Hß`üÅ∞ =∂„`Œ"∞Õ Ç¶O¨ ˚∑ #=∂*ò KÕÜ∂« e. ã¨∞#fl`ü, #ǶÖ
≤ ò #=∂AÅ∞ KÕܵ« HíáÈܵ<® ǨOÇ° ÍÖË^∞° .
KÕ¿ãÎ =∞~z^Õ. Jܵ`Ë Ç¶„¨ *ò "ÕàÖ
◊ ’x ã¨∞#fl`ü #=∂*ò, Wë® "ÕàÖ
◊ ’x q„`ü #=∂*ò =∂„`Œ~ =^°e
ÃÑ@ìH∂í _«^∞° . áÈ`Ë ™®=¸Ç≤ÏHí #=∂*òH∞í ™®÷xHí =ºH˜Î <®Ü«µHí`fiŒ ~ (W=∂=∞`ü) =Ç≤Ï~z#ǨC_«∞
J`Œx "≥#∞Hí #=∂*ò Kտ㠄ǨÜ∂« }©H∞í _«∞ <®Å∞Qõ∞ O°Hß`üŠǶO¨ ˚∑ #=∂*òx `Œy~æ K«H∂í _«^∞° .
<®Å∞Qõ∞ O°Hß`üÅ∞ ѨÓiÎQå áå>˜~KÍe.

130

(4. x™ê)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

XHí"àÕ ◊ =O°~¬ =Å¡ g∞Hı"∞≥ <ÿ ® J™œHíOº° ~Qå L~>Ë, ÖË^® g∞O°∞ Çͺkè„Qõã∞¨ Å
Πܵ
L~>Ë PÜ«µ∞^è®Å∞ fã≤ ǨH¯í # ÃÑ@ì_~« Ö’ ZÖÏ~>˜ `ŒÇC¨ ÖË^∞° . Jܵ#ǨÊ>˜H© g∞
*Ï„Qõ`ŒÎÖ’ g∞O°∞~_«@~ KåÖÏ J=ã¨O°~. ^Õ=Ù_«∞ JqâÍfiã¨∞Å H’ã¨~ J`Œº~`Œ
J==∂#HíO=° ∞~Ú# Ü«∂`Œ# ã≤^Çú° O¨ z
° L~KÍ_«∞. (102)
Pq^è°~Qå („áåO°÷#) =Úyã≤# `ŒO°∞ÇÍ`Œ g∞O°∞ xÖÁÛx, Hí∂O˘Ûx, Ǩ_«∞HÁx
ZÖÏ~>˜ ã≤÷uÖ’ L<®fl ^Õ=Ù_çfl 㨇i㨥ΠL~_«~_ç. âÍ~uÜ«µ∞`Œ ÇÍ`Í=O°}~
<ˇÅHÁ#_«~ [iy`Ë Ñ¨ÓiÎ #=∂A KÕÜ∂« e. x*ÏxH˜ #=∂*ò qâÍfiã¨∞Å∞ xÜ«µ=∞~
`ŒÇʨ Hí∞~_Í "ÕàH◊ ∞í qkèQå áå>˜~K«=Åã≤# q^è∞Œ ºHí^Î O°è ‡° ~. (103)
â◊„`Œ∞=O®æxfl "≥~|_ç~K«_«~Ö’ U=∂„`Œ~ JÅã¨`Œfi~ „Ǩ^°i≈~K«Hí~_ç. g∞Hí∞
Hí+~ì¨ Qå L~^°~>Ë g∞ÖÏQÕ g∞ â◊„`Œ∞=ÙÅ∞ Hí∂_Í Hí+Çì¨ _¨ ∞« `Œ∞<®flO°∞. Jܵ`Ë ÇÍO°∞
Pt~K«x^®xfl g∞O°∞ ^Õ=Ùx#∞~_ç Ptã¨∞<Î ®flO°∞. ^Õ=Ù_«∞ ã¨Ofi° ~ Ziy#ÇÍ_«∞, Z~`À
q"ÕH=í ~`Œ∞_«∞. (104)
=ÚǨÏ=∞‡^ü! ^Õ=Ù_«∞ hHí∞ K«¥Ç≤# =∂O°~æ J#∞ã¨i~z h=Ù „Ǩ[Å =º=Ǩ
O®Å∞ Ǩi+¨¯i~K«_ÍxH˜ "Õ∞=Ú ã¨`ºŒ ѨÓi`Œ"∞≥ #ÿ „Qõ~^ä®xfl hÃÑ· J=`Œi~Ǩ*âË Í=Ú.
Hí#∞Hí h=Ù huÖËxÇÍi "≥Ñ· Ù¨ xÅ|_ç ÇÍk~K«H∞í .33 ^Õ=Ù_çfl Hí=∆ ∂aèH∆í Ji÷㥨 Î L~_«∞.
PÜ«µ# Q˘Ç¨ÊHí=∆ ∂je, Jq∞`Œ ^°Ü∂« =∞Ü«µ∞_«∞. P`Œ‡„^ÀǨxH˜ áåÅÊ_ËÇÍ_çx Z#fl>˜H©
ã¨=∞i÷~K«H∞í . áåáå`Œ∞‡efl, qâÍfiã¨Ñ∂¨¶ `ŒH∞í efl ^Õ=Ù_«∞ Z#fl>˜H© „¿Ñq∞~K«_∞« . (105-107)
Y„ãπ #=∂*ò KÕܵ« _ÍxH˜ ÉÏ@™®i `Í#∞ x=ã≤~KÕ Ti #∞~_ç KÕO∞° Hí∞<Ë „áå~`Œ~ Híhã¨~
77 H˜Ö’g∞@O°¡ ^°¥O°O L~_Íe. ^®xH˜ ֒ѨÙ~>Ë Y„ãπ (`Œy~æ ѨÙ) KÕ¿ã J#∞=∞u ÖË^∞° . JÖÏQÕ
P „áå~`Œ~Ö’ 15 O’AÅHí~>Ë `ŒH∞í ¯= HßÅ~ Qõ_¿ç Ñ L^ÕâÌ º◊ =∞ܵ L~_Íe. J~`ŒH~í >Ë ZHí∞¯=
O’AÅ∞~_Ë L^ÕâÌ º◊ =∞ܵ`Ë Y„ãπ KÕܵ« Hí∂_«^∞° . ѨÓiÎ #=∂*ò KÕÜ∂« e.
JÅ[_ç, JÅ¡O`¡° À Ü«µ∞^°Çú Í`Í=O°}~ <ˇÅHÁx L#fl J™®^è®O°} Ǩiã≤`÷ ∞Œ Ö’¡ Hí∂_Í Ç¶O¨ ˚∑
#=∂*òx Y„ãπ (`Œy~æ z) KÕã∞¨ H’=K«∞Û. Jܵ`Ë P ã≤u÷ Ö’ ǶO¨ #˚∑ =∂*ò O≥~_«∞ O°Hß`üÅ∞ `ŒÇʨ x
ã¨iQå KÕÜ∂« Å#fl xÜ«µ=∞~ ÖË^∞° . Ǩiã≤u÷ x |>˜ì XHí¯ O°Hß`ü Jܵ<® KÕܵ« =K«∞Û. #=∂*òÖ’,
W`ŒO° J~âÍÅÖ’ Hí∂_Í ã¨_e« ~ѨÙHí∞ J#∞=∞u L~k.
33. D 㨥H˜Ö
Î ’ O≥~_«∞ =ÚYº q+¨Ü∂« Å∞ K≥Çʨ |_ͤܵ. (1) Y∞O∑P<ü ѨÓ*Ï Ñ¨ÙO°™®¯
O®Å∞, ÃÑm§ÃÑ>ÏHí∞Å∞, HíO‡° Hß~_«ÖÖ’ =∂„`Œ"∞Õ =∂#=ÙxH˜ =∂O°~æ K«¥Ç¨_ÍxH˜ O®ÖË^∞° . Wk
=∂#ÇÍoH˜ ã¨=∞ã¨Î r=#~°~QåÖ’¡ =∂O°^æ O° ≈° #~ KÕܵ« _ÍxH˜ J=`Œi~z~k. Wk ™®=∂lHí,
Pi÷H,í O®[H©Üµ« ã¨=∞㨺efl Hí∂_Í Ç¨i+¨¯i~K«QÀO°∞`Œ∞#flk. (2) áåÅHí∞Å∞, <®Ü«µHí∞Å∞, <®ºÜ«∂kè
HßO°∞Å∞ ã¨=∞㨺efl Ǩi+¨¯i~K«_~« Ö’ `Œ=∞ÇÍO°∞-ǨO®ÜµÇÍO°∞, =Úã≤~¡ Å∞-=Úã≤"¡ ∞Õ `ŒO∞° Å∞ J#fl
q=Hí∆ K«¥Ç¨H∞í ~_Í x+¨ÊHíá∆ å`Œ~Qå =º=ǨÏi~KÍe.
=∞n<®Ö’ |+‘O∑ J<Õ =Úã≤~¡ =∞~À =Úã≤~¡ Hí∞ K≥~k# Ü«µ∞^°Hú =í K«O ^˘~ye~KÍ_«∞.
JkèHßO°∞Å∞ ^®xfl PO®fÜ«µ_ÍxH˜ „Ǩܵ« ufl~z#ǨC_«∞ |+‘O∑ P ^˘~Qõ™⁄`Œ∞#Î ∞ XHí Ü«µ¥^°∞x
WO\’¡ ^®zÃÑ>Ïì_∞« . Hí=K«~ Ü«µ[=∂x |+‘O∑ g∞^° J#∞=∂#~ "≥e|∞KÍÛ_«∞. JǨC_«∞ ^≥=·
„Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) Hí=K«~ ã¨~Qõu J_çy`Ë |+‘O,∑ J`Œx |~^è∞° =ÙÅ∞ Hí∂_«|Å∞HÁ¯x ^˘~Qõ`<Œ ®xfl

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(4. x™ê)

131

gO°∞ `Œ=∞ KÕ+¨ìefl „Ǩ[Å Hí~@|_«Hí∞~_Í ^®K«QõÅO°∞Qåx ^Õ=Ùx Hí~@|_«
Hí∞~_Í ^®K«ÖOË ∞° . ÇÍO°∞ O®„uÇıàÖ
◊ ’¡ ^Õ=Ùx Jcèë®ìxH˜ =ºuOÕH~í Qå O°ÇϨ 㨺=∞~`Œ<®Å∞
[O°∞ѨÙ`ÍO°∞. Hßx JǨC_«∞ Hí∂_Í ^Õ=Ù_«∞ `Œ=∞#∞ "≥#fl~>˜ L~>Ï_«#fl ã¨~Qõu =∞O°z
áÈ`Œ∞<®flO°∞. ^Õ=Ù_«∞ ÇÍi K«Oº° Åxfl>˜h Ǩi"Õ+~ª≤ z L<®fl_«∞. (108)
(=Úã≤~¡ ÖÏO®!) „ǨÇ~¨ K« rq`Œ~Ö’ =∂„`Œ~ g∞O°∞ "åi ǨHß∆ # "åk~K«QÅ
õ O°∞.
Hßx „ǨàÜ
◊ µ« k<®# "åiǨHß∆ # ^Õ=Ùx =Ú~^°∞ Z=O°∞ ÇÍk~K«QÅ
õ O°∞? Jã¨ÅHí¯_«
ÇÍix Hßáå_Ë <®^ä∞° _≥=O°∞? Z=Ô~<· ® U^≥<· ® áåǨHßO®ºxH˜ áåÅÊ_«@"≥∂ ÖË^® `Œ#Hí∞
`Í#∞ J<®ºÜ«µ~ KÕã∞¨ H’=_«ÇØ‹ [iy P `Œ~åfi`Œ ^Õ=Ùx ã¨xflkèÖ’ Hõ=∆ ∂Ǩ} K≥ÇC¨
Hí∞~>Ë, ^Õ=Ù_«∞ Q˘Ç¨ÊHí=∆ ∂je, Jáê~° ^°Ü∂« =∞Ü«µ∞_«x J`Œ#∞ `ˇÅ∞ã¨∞Hí∞~>Ï_«∞.
^®xH˜|^°∞Å∞ Z=O≥<· ® áåǨHßO®ºxH˜ áåÅÊ_ç`Ë PáåǨ ^°∞+¨Êeù `Œ~ J`Œ_flË K«∞@∞ì
Hí∞~@∞~k. ^Õ=Ù_«∞ ã¨=∞ã¨qÎ +¨Ü∂« Å∞ Ziy#ÇÍ_«∞, Z~`À q"ÕH=í ~`Œ∞_«∞. (109-111)
Z=Ô~<· ® U^≥<· ® <ËO~° KÕã≤ ^®xfl UáåǨ~ ZO°Qxõ J=∂Ü«µHí∞xÃÑ· "≥∂Ç≤`,Ë WHí
J`Œ#∞ ÃѶ∞ÏO°"≥∞ÿ# JǨx~^°#∞, ã¨Ê+¨ì"≥∞ÿ# áåáåxfl =¸@Hõ@∞ìHí∞#fl>Ë¡. (112)
=ÚǨÏ=∞‡^£! hÃÑ· ^Õ=Ùx HßO°∞}ºHí>ÏH∆ßÖË Qõ#Hí ÖˉΩõ ~>Ë (h Ǩiã≤u÷ U"≥∞ÿ
L~_Ë^À), ÇÍiÖ’ XHí=O°~æ x#∞fl `ŒÇC¨ „`À= Ǩ>~ì˜ K«_ÍxH˜ Hí~Hí}~ Hí@∞ìH∞í ~k. Hßx
ÇÍO°∞ `Œ=∞#∞`Í=Ú `ŒÇʨ Z=ih `ŒÇC¨ „`À= Ǩ>~ì˜ K«ÖOË ∞° . ÇÍO°ãÅ
¨ ∞ hHí∞ gã¨"∞≥ `Œ∞Î
#+¨~ì Hí∂_Í Híey~K«ÖOË ∞° . ^Õ=Ù_«∞ hÃÑ· k=º„Qõ~^ä®xfl, q"ÕHßxfl J=`Œi~Ǩ*ãË ≤ hHí∞
`ˇeÜ«µx q+¨Ü∂« Öˇ<Àfl `ˇeÜ«µ*ËâÍ_«∞. PÜ«µ# ^°Üµ« hÃÑ· Z~`ŒQå<À L~k. (113)
P Ü«µ¥^°∞xÃÑ·H˜ <ˇ>"ì˜ âÕ ÍO°∞. Ü«µ¥^°∞_çfl qKÍi¿ãÎ `Í<ËáåǨ~ ZO°Q#õ x J<®fl_«∞.
Jܵ`Ë |+‘O∑ |~^è∞° =ÙÅ~`Í |+‘O∑ "≥Ñ· Ù¨ # =HßÖÏΠѨÙK«∞ÛHÁx P Ü«µ¥^°∞_«∞ ^≥=· „Ǩ=HíÎ
(ã¨)#∞ xO®Híi~z# JqâÍfiã≤ Jܵ#~^°∞# J`Œx =∂@Å∞ #=∞‡Hí∂_«^x° , `Í=Ú K≥|∞`Œ∞
#fl^Õ x[=∞x Qõ>˜ìQå ÇÍk~KÍO°∞. D ÇÍ^°# q#fl ^≥·=„Ǩ=HíÎ (ã¨) |+‘O∑Hí∞ J#∞Hí∂Å~Qå
fiÊ=fi_ÍxH˜ ã≤^=ú° ∞Ü«∂ºO°∞. ã¨iQåæ P ã¨=∞Ü«µ~Ö’ D 㨥Hí∞Å
Î ∞(105-113) J=`Œi~KÍܵ.
JǨC_«∞ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨) P =Úã≤~¡ Hí∞ =ºuOÕH~í Qå, Ü«µ¥^°∞xH˜ J#∞Hí∂Å~Qå fiÊKÍÛO°∞.
H’O°∞Hì ∞í Híà∞◊ §~_«=#fl ã¨~Qõu J~^°iH© `ˇeã≤~^Õ. <®ºÜ«∂kèHßi =º=ǨO° Ǩi뮯O°~Ö’
Z~`Œ ã¨=∞O°∞_÷ #·≥ ǨÊ>˜H© `Œ# =Ú~^°∞Hí∞ =zÛ# ™®H∆ߺÅ∞, ÇÍ^°#Å#∞ |>Ëì fiÊ=fiQõÅ_«∞. =∞`Œ~
=Úã¨∞Qõ∞ HíǨCHí∞#fl ^°∞O®‡O°∞æÅ#∞ Qõ∞iÎ~K«_«~ KÍÖÏ Hí+¨ì"≥∞ÿ# Ǩx. J~^°∞=Å¡ W™®¡g∞Ü«µ
áåÅ#Ö’ XH’¯™®i J=∂Ü«µHí∞Öˇ·# =Úã≤¡"Õ∞`ŒO°∞Å∞ Ãã·`Œ~ tHí∆Hí∞ Qõ∞O°Ü˵º „Ǩ=∂^°~
L~@∞~k. JÖÏ~>˜ ã≤u÷ Ö’ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) =Úã≤"¡ ∞Õ `ŒO∞° ŠǨ@¡ J<®ºÜ«∂xH˜ áåÅÊ_Ë
=Úã≤~¡ Å#∞ ÃÇÏK«Ûi㨥ΠWÖÏ J<®flO°∞:
''Z=O≥<· ® XHí =Úã≤~¡ (W™®¡g∞Ü«µ O®[º~Ö’) X_«~|_çH^í ®O°∞_≥#· =Úã≤"¡ ∞Õ `ŒO° áœO°∞xÃÑ·
^ÒO°#˚ º~ KÕã<≤ ®, J`Œx ǨÏHí∞¯ Hß*Ëã<≤ ®, J`Œx â◊HHΘ ˜ q∞~z# (O°H}
∆í O°∞ã¨∞~) ÉèÏO°~ "Õã<≤ ®,
ÖË^® J`Œx =ã¨∞Î"Õ^≥·<® |Å=~`Œ~Qå fã¨∞Hí∞<®fl „Ǩà◊Ü«µk<®# ^≥·=<®ºÜ«µ™®÷#~Ö’ [iQÕ
qKÍO°}Ö’ <Ë#∞ P =Úã≤"¡ ∞Õ `ŒO∞° x `ŒOÑ° Ù¨¶ # <®ºÜ«µÇÍkQå xÅ|_«`Í#∞.—— (J|¥^®=Ó^ü)

132

(4. x™ê)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

™®^è®O°}~Qå „Ç¨[Å∞ [i¿Ñ O°ÇϨ 㨺=∞~`Œ<®ÅÖ’ ZÖÏ~>˜ „âıܵ« ã¨∞û L~_«^∞° .
Jܵ`Ë ^®#^èO° ®‡Å#∞ Qõ∞i~z O°ÇϨ 㨺~Qå U^≥<· ® Ç≤Ï`ÀǨ^âÕ ~◊ KÕ¿ãÎ ÖË^® =∞ˆ~^≥<· ®
ã¨`ͯO°º~ KÕÜ«µ_ÍxH’ ÖËHí „Ç¨[Å =fi=ǨO®Å∞ K«Hí¯k^°Ì_ÍxH’ Z=i`À U^≥·<®
J~>Ë J~^°∞Ö’ ZÖÏ~>˜ JÉèºí ~`ŒO~° ÖË^∞° . Jk =∞~z q+¨Üµ« "Õ∞. Z=O≥<· ® ^Õ=Ùx
„Ǩã¨#fl`Œ H’ã¨~ WÖÏ KÕ¿ãÎ J`ŒxH˜ "Õ∞=Ú Q˘Ç¨Ê „ǨuǶ¨Å~ „Ǩ™®k™®Î=Ú. (114)
ã¨<®‡O°~æ Uq∞>’ ã¨Ê+¨=ì ∞"≥∞áÿ È~Ú<å ^≥=· „Ǩ=Hí#Î ∞ kèH¯í i㨥ΠqâÍfiã¨∞Å∞ #_çKÕ
^®i Hß^°x "ÕOÕ (ÃÑ_«)^®i Ǩ>ì˜ #_çKÇÕ Í_çfl "Õ∞=Ú J`Œ#∞ #_çKÕ ^®i<Ë #_çÇ™≤ ®Î~.
÷¨ ~. ^Õ=Ù_«∞
(z=iH˜) "Õ∞=Ú J`Œ_flç #O°H~í Ö’H˜ „`Àã≤"™Õ ®Î=Ú.34 Jk ǨO=° ∞ K≥_㤫 Å
`Œ#Hí∞ ™®>˜ HíeÊ~K«_Íxfl Z>˜ì Ǩiã≤u÷ Ö’#¥ Híq∆ ∞~K«_∞« . Jk `ŒÇʨ =∞ˆ~ áåáå#fl
ܵ<® `Í#∞ `ŒÅK«∞Hí∞~>Ë Híq∆ ∞~K«QÅ
õ _«∞. ^Õ=ÙxH˜ ™®>˜Heí Ê~z#ÇÍ_«∞ ã¨<®‡O®æxH˜
|Ǩï^°¥O°~ áÈܵ Ǩ_#ç >Ë.¡ "åO°∞ x[^Õ=Ù_çfl =^°e ^Õ=`ŒÅ#|_Ë ¢ã‘Î (q„QõÇ¨ )Å#∞
ѨÓlã¨∞<Î ®flO°∞. ÇÍO°ãÅ
¨ ∞ ™®fiq∞„^ÀÇ≤Ï Jܵ# Ã+·`Í<üx PO®kèã∞¨ <Î ®flO°∞. (115-117)
Ã+·`Í<üx ^Õ=Ù_«∞ â◊Ç≤~KÍ_«∞. J`Œ#∞ ^Õ=Ùx`À WÖÏ J<®fl_«∞: ''<Ë#∞ h
^®ã¨∞ÅÖ’ F xs‚`Œ =O®æxfl `ŒÇ¨ÊHí∞~_Í =∂O°æ„Éèí+¨∞ìefl KÕ™®Î#∞. <Ë#∞ ÇÍiÖ’ J<ËHí
„Éè=í ∞Å∞ HíeÊ™®Î#∞. <ËxKÕÛ P^Õâ~◊ `À ÇÍO°∞ Ǩâ∞◊ =ÙÅ K≥=ÙÅ∞ peÛ"Õ™®ÎO∞° † ^≥=· ã¨$+≤xì
`ÍO°∞=∂O°∞ KÕ™®ÎO°∞.——
^Õ=Ù_çfl =^°e WÖÏ~>˜ Ã+·`Í<£x ã¨~O°HH∆í ∞í xQå KÕã∞¨ Hí∞#flÇÍO°∞ ÃѶ∞ÏO°~Qå #+¨ì
áÈ`ÍO°∞. ÇÍ_«∞ =∂#=ÙÅHí∞ (<ÀO°¥i~KÕ) ÇÍQåÌ<®Å∞ KÕã≤ ÇÍiÖ’ (ÖËxáÈx) Pâ◊Å∞
OÕHu≥ Î ™®Î_∞« . Hßx Ã+·`Í<£ ÇÍQåÌ<®Åhfl =>˜ì |¥@Hí~, "≥∂ã¨~ =∂„`Œ"∞Õ . (118-120)
JÖÏ~>˜ ÇÍiH˜ #O°H"í ∞Õ (J~u=∞) xÇÍã¨~ J=Ù`Œ∞~k. JHí¯_«∞fl~z ÇÍO°∞ U
q^è~° Qå#¥ |Ü«µ@Ǩ_Ö
« OË ∞° . nxH˜a#è fl~Qå ã¨`ͺxfl qâ◊fiã≤~z ã¨^®KÍO° ã¨~Ǩ#∞flÖˇ#·
ÇÍix "Õ∞=Ú ÃãÅÜ˵O°∞Å∞ „Ǩ=Ç≤Ï~KÕ (ã¨fiO°)æ =<®ÅÖ’ „Ǩ"tÕ ~Ǩ*™Ë ®Î=Ú. JHí¯_Ë
ÇÍO°∞ HíÅHßÅ~ (ǨܵQå) L~>ÏO°∞. Wk ^Õ=Ù_«∞ KÕã∞¨ #Î fl x["≥∞#ÿ ÇÍQåÌ#~. ^Õ=Ùx
=∂@Hí<®fl Z=i=∂@ ZHí∞¯= x[=∞=Ù`Œ∞~k? (121-122)
Ƕ¨e`Œ~ g∞ H’iHíÅÃÑ·Qåx, „Qõ~^䰄Ǩ[Å H’iHíÅÃÑ·Qåx P^è®O°Ç¨_ç L~_«^°∞.
Z=O≥<· ® ã¨~ˆ K≥_¤« Ǩx KÕ¿ãÎ J`Œ#∞ ^®x ǨOº° =™®#~ J#∞Éèqí ™®Î_∞« . WHí ^≥Ç· Ícèë®ìxH˜
34. x™® (¢ã‘Å
Î ∞) J^论ܫµ~Ö’x 105,106 㨥Hí∞Å
Î Hí∞ O®ã≤# áå^°ã¥¨ zHíÖ’ |+‘O∑ J<Ë
HíÇ@
¨ =Úã≤~¡ ^˘~Qõ`#Œ ~KÕã≤ ^®xfl U áåǨ"∞≥ O°∞Qõx XHí Ü«µ¥^°∞xH˜ J~@Qõ>#ì˜ ã¨~Qõu K«k"Õ
L~>ÏO°∞. P =º=ǨO°~Ö’x x*Ïx*ÏÖËq∞>’ ^Õ=Ù_«∞ `ˇeÜ«µ*Ëã#≤ `ŒO∞° ÇÍ`Œ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ )
P HíÇ>
¨ =˜ Úã≤~¡ Hí∞ =ºuOÕH~í Qå fiÊzÛ# ã¨~Qõu Hí∂_Í `ˇeã≤~^Õ. D fO°∞Ê`À Y~Qõ∞u#fl P
^°∞O®‡O°∞æ_«∞ W™®¡~Hí∞ q=ÚY∞_«Üµ áÈÜ«∂_«∞. J~`Œ>˜`À PQõHí∞~_Í J`Œ#∞ =∞H߯ "≥o§
JqâÍfiã¨∞Å`À HíÅã≤ W™®¡~Hí∞, ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ )Hí∞ |^°âú „◊ `Œ∞"≥· áÈÜ«∂_«∞. J`Œ#∞ J=Å~a~z#
D ^°∞+¨ì "≥Y
· i<Ë D 㨥H˜Ö
Î ’ Z~_«Q@
õ _ì ~« [iy~k.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(4. x™ê)

133
35

=ºuOÕHí~Qå J`ŒxH˜ ZÖÏ~>˜ ã¨Ç¨Ü«µ~, ã¨=∞i÷~ѨÙÅ∞ Åaè~K«=Ù. ¢ã‘ÎÖ~Ú<®
ѨÙO°∞+¨∞Ö~Ú<® qâ◊fiã≤~z#ÇÍ~°~Ú L~_ç ã¨`ͯO®ºÅ∞ KÕ¿ãÎ `ŒÇʨ Hí∞~_Í ã¨fiO°~æ Ö’
„Ǩ"tÕ ™®ÎO∞° . ÇÍiH˜ U=∂„`Œ~ J<®ºÜ«µ~ [O°Q^õ ∞° . (123-124)
XHí =ºH˜Î `Œ##∞ `Í#∞ ^Õ=ÙxH˜ ѨÓiÎQå ã¨=∞iÊ~K«∞HÁx `Œ^#° ∞Qõ∞}~Qå `Œ#
#_«=_çH#í ∞ ã¨ik^°∞HÌ ∞í <®fl_«∞. J`Œ#∞ W„ÉÏÇ‘Ï~ ã¨~„Ǩ^®Ü«∂xfl Hí∂_Í áå>˜ã∞¨ <Î ®fl_«∞,
^Õ=Ù_«∞ `Œ# q∞„`Œ∞_çQå KÕã∞¨ Hí∞#fl W„ÉÏÇ‘Ï~ ã¨~„Ǩ^®Ü«∂xfl. WÖÏ~>˜ =ºH˜Î rq`Œ~
Hí~>Ë =∞O≥=i rq`Œq^è®#~ „âı+¨ªÇ‹∞·#^°=Ù`Œ∞~k? Éèí¥=∂ºHßâÍÖ’¡ =Ù#fl ã¨=∞ã¨Î~
^Õ=Ùx"Õ. PÜ«µ# „Ǩu =ã¨∞=Î Ùh Ǩi"Õ+~ª≤ z L<®fl_«∞. (125-126)
„Ǩ[Å∞ x#∞fl ¢ã‘ÎÅ q+¨Ü«µ~Ö’ (^Õ=Ùx) P[˝ Uq∞@x J_«∞Qõ∞`Œ∞<®flO°∞.
ÇÍiH˜ÖÏ ã¨=∂^è®#q∞=Ùfi: ''^Õ=Ù_«∞ g∞H© q+¨Üµ« ~Ö’ `Œ# P[˝ `ˇeÜ«µ*Ëã∞¨ <Î ®fl_«∞.
^®~`Àáå@∞ D „Qõ~^ä~° Ö’ Wk=O°H∞í g∞Hí∞ `ˇeÇ≤# P[˝Å∞ Hí∂_Í Qõ∞O°∞K
Î ãÕ ∞¨ <Î ®fl=Ú.
J~>Ë (g∞ ã¨~O° Hí}
∆ Ö’ =Ù~_Ë) J<®^ä° ÉÏeHíÅ Qõ∞i~z# P[˝Å∞. ÇÍi ǨÏHí∞¯Å∞
g∞O°∞ <ˇO°"ÕO°ÛO°∞† ÇÍiH˜ ÃÑo§à◊∞§ KÕã≤ Ǩ~ǨO°∞. (ÖË^• ¿ÑO®â◊`À ã¨fiÜ«µ~Qå g∞ˆ~
ÇÍix ÃÑ஧_«QÀO°∞`ÍO°∞.) JÖÏQÕ |ÅÇ‘Ï#∞Öˇ#· ǨãÇ≤ Å
≤ Å
¡ Hí∞ ã¨~|~kè~z# P[˝Å∞
Hí∂_Í. J<®^äÉ° ÏÅÅ q+¨Üµ« ~Ö’ <®ºÜ«µ~Qå =º=ǨÏi~KÍÅx ^Õ=Ù_«∞ q∞=∞‡efl
LǨ^tÕ ã¨∞<Î ®fl_«∞. g∞O°∞ U =∞~zǨx KÕã<≤ ® Jk ^Õ=ÙxH˜ `ˇÅ∞ã¨∞~Î k. (127)
U ¢ã‘Î Jܵ<® ÉèíO°Î `Œ##∞ "Õkèã¨∞Î<®fl_«x ÖË^® ã¨iQå P^°i~K«_«~ÖË^°x
ÉèÏq~z #ǨC_«∞ ÉèÏO®ºÉèíO°ÎÅ∞ ǨO°ã¨ÊO°~ ã¨~„Ǩk~K«∞HÁx ã¨O°∞ÌHí∞áÈ`Ë J~^°∞Ö’
35. ë®ÇπÏ J|∞ÌÖMò Ï^°O∑ =ÚǨÏkÌãπ (O°ÇϨ ‡Öˇ)· nxfl Qõ∞i~z WÖÏ ÇͺMϺx~KÍO°∞:
''„Qõ~^ä„° Ǩ[Å∞ `Í=Ú ^Õ=Ùx ^®ã¨∞Å=∞x, W`ŒO∞° Å∞ U áåáåÅHí∞ ^Õ=Ùx ^°QOæõ ° Ǩ@∞ì|_«
`ÍO’ `Í=∂ áåáåÅHí∞ Ǩ@∞ì|_«=∞x, `Œ=∞ „Ǩ=HíÅ
Î ∞ `Œ=∞#∞ P^°∞Hí∞~>ÏO°x ÉèÏqã¨∞<Î ®flO°∞.
=Úã≤~¡ ÅÖ’ Hí∂_Í J*Ï˝#∞Å∞ `Œ=∞#∞ Qõ∞i~z WÖÏQÕ ÉèÏqã¨∞<Î ®flO°∞. Hßx K≥_Ǥ« x¨ Z=O°∞ KÕã<≤ ®
tHí∆ J#∞Éèqí ™®Î_x« , J`ŒxH˜ Z=i ã¨Ç¨ Ü«µ~ Åaè~K«^x° ^Õ=Ù_«∞ `ˇeÜ«µ*Ëã∞¨ <Î ®fl_«∞.——
Ü«µ¥^°∞Å∞ `Œ=∞efl `Í=Ú J~^°iHí<®fl Z~`À Ǩq„`Œ∞Å=∞x K≥ÇC¨ H’=_«"∞Õ QåHí, `Í=Ú
U~ KÕã<≤ ® ã¨fiO°~æ `Œ=∞Hí∞ `ŒÇʨ Hí∞~_Í Åaèã∞¨ ~Î ^°x ÉèÏq™®ÎO∞° . Ç≤Ï~^°∞=ÙÖ’¡ Hí∂_Í XHí=O°~æ
J~^°iHí~>Ë =Ú~^°∞ `Œ=∞Hı „|Ǩχ`Œfi~ „áåǨ=Î ∞=Ù`Œ∞~^°x ÉèÏq™ÈÎ~k. „H≥ã· =Ψ ÙÖ’¡ J`ŒºkèHí =∞~k
`Í=Ú Zxfl áåáåÅ∞ KÕã<≤ ® Uã¨∞ „ǨÉ∞íè =Ù `Œ=∞#∞ O°H™∆˜ ®Î_x« `ŒÅ∞ã¨∞<Î ®flO°∞.
^°∞O°^$° +¨=ì âÍ`Œ∞Î <Õ>˜ =Úã≤~¡ ÅÖ’ Hí∂_Í XHí =O°~æ ^®^®Ñ¨Ù WÖÏ~>˜ „Éè=í ∞ňH Ö’#ܵ
L~k. =ÚYº~Qå J*Ï˝#∞Å∞, ™®fiO°Ç÷ O¨ ∞° Å∞, ã¨`¯Œ O°‡Å∞ PK«i~K«_ÍxH˜ |^°Hú ~˜ KÕÇÍO°∞ `Í=Ú
Zxfl K≥_∞« Qõ∞ÅÖ’ Hí∂O°∞Hí∞áÈܵ<® `Œ=∞ „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) `Œ=∞#∞ P^°∞Hí∞~>ÏO°x, ^Õ=Ùx ^°QOæõ °
`Œ=∞#∞ Qõ∞i~z ã≤áå¶ O°ã∞¨ KÕ™®ÎOx° ÉèÏqã¨∞<Î ®flO°∞. D ÉèÏ=<Õ ÇÍix =∞ixfl K≥_∞« ÅÖ’H˜ <ˇ>ì˜
"Õ™ÈÎ~k. =∞~À"≥Ñ· Ù¨ D `ŒÇC¨ _«∞ ÉèÏ=#`À ÇÍO°∞ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ )#∞ ^Õ=Ùx ™®÷ܵH˜ KÕO®ÛO°∞.
gi ǨÏ$^°Ü∂« Ö’¡ ^≥=· „¿Ñ=∞, ^≥=· cè`∞Œ ÅHí<®fl „Ǩ=HßÎa=è ∂#"Õ∞ ZHí∞¯=Qå ǨO=° à◊∞§ `˘Hí∞¯`Œ∞~k.
J~^°∞Hı ^≥Ç· Í[˝Å∞ |Ç≤ÏO°~Qõ~Qå HßÅO®Ü«µ|_«∞`Œ∞<®fl giH˜ p=∞Hí∞>˜#ì @∞¡ Hí∂_Í L~_«^∞° .

134

(4. x™ê)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

`ŒÇ¨CÖË^°∞. Jã¨Å∞ ÇÍO°∞ ã¨O°∞ÌHí∞áÈ=_«"Õ∞ ã¨O°fi^® „âıÜ«µã¨¯O°~. ǨÏ$^°Ü«∂Å∞
ã¨~Hí∞z`Œ`fiŒ ~ "≥Ñ· Ù¨ ZHí∞¯=Qå "≥ÚQõ∞`æ Íܵ. Jܵ`Ë g∞O°∞ ǨO㰠ʨ O°~ „âıÜ∂ˇ aèÖÏ+¨`À,
^≥·=cèuǨO®Ü«µ}`À =º=ǨÏi㨥ΠL~_«~_ç. g∞O°∞ KÕ¿ã Ǩ#∞Åxfl>˜h ^Õ=Ù_«∞
Qõ=∞x㨥<Î Ë L<®fl_«∞. (128)
ÉèÏO°ºÅ~^°i Ǩ@¡ ã¨=∂# ^°$+≤ì`À =∞ã¨Å∞Hí∞~@¥ ÇÍiH˜ ѨÓiÎ<®ºÜ«µ~
KÕH∂í O°Û_«~ g∞ â◊HHΘ ˜ q∞~z# Ǩx. g∞O°∞ `ŒÅz<® JÖÏ KÕܵ« ÖËO∞° . Jܵ<å g∞O°∞
XHí ÉèÏO°º "≥Ñ· Ù¨ ѨÓiÎQå "≥Úyæ =∞O˘Hß"≥∞#∞ _ÀÖÏÜ«µ=∂# ã≤u÷ Ö’ Ǩ_"« Ü
Õ µ« Hí~_ç.36
g∞ "≥Y
· i ã¨ik^°∞HÌ Áx ^Õ=ÙxH˜ ÉèÜ
í µ« Ǩ_∞« `Œ¥ =∞ã¨Å∞H’~_ç. ^Õ=Ù_«∞ Q˘Ç¨Ê Hí=∆ ∂je,
Jq∞`Œ ^°Ü∂« =∞Ü«µ∞_«∞. XHí"àÕ ◊ ^°~Ǩ`∞Œ eO°∞=ÙO°¥ q_çáÈ=_ÍxHı xO°Ü
‚ µ~K«∞Hí∞~>Ë
^Õ=Ù_«∞ `Œ# JáåO° â◊HÜ
Θ µ« ∞Hí∞Å
Î `À ÇÍix XHíiÃÑ· =∞O˘HíO∞° U=∂„`Œ~ P^è®O°Ç_¨ x«
ÇÍiQå KÕܵ« QõÅ_«∞. ^Õ=Ù_«∞ ã¨O’fiǨQ`õ ∞Œ _«∞, Z~`À q"ÕK<« ®Ç¨O∞° _«∞. (129,130)
Éè¥í =∂ºHßâÍÖ’¡ L#fl ã¨=∞ã¨~Î ^Õ=Ùx^Õ. hHí∞, hHí∞ѨÓO°fi~ „Qõ~^ä~° W=fi|_ç#
ÇÍiH˜ Hí∂_Í "Õ∞=Ú ^Õ=ÙxǨ@¡ ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î ∞ HíeyL~_ÍÅ<Ë P^Õt~KÍO. XHí"àÕ ◊
g∞O°∞ (=∂) P^ÕâÍxfl J~wHíi~K«Háí È`Ë áÈx=fi~_ç. Éè¥í =∂ºHßâÍÖ’¡ L#fl ã¨=∞ã¨~Î
^Õ=Ùx^Õ. PÜ«µ# xO°¿ÑH∆ßǨO∞° _«∞, Z~`À „Ǩâ~◊ ã¨hÜ«µ∞_«∞. ^Õ=Ù_Ë Éè¥í =∂ºHßâÍÖ’¡=Ù#fl
ã¨=∞™®ÎxH˜ Ü«µ[=∂x. HßO°ºã¨ÇÅ
¨¶ `ŒH∞í PÜ«µ# XHí¯_Ë KÍÅ∞. (131-132)
^Õ=Ù_«∞ `ŒÅK«∞Hí∞~>Ë q∞=∞‡efl `˘Åy~z g∞ ™®÷#~Ö’ W`ŒO°∞efl fã¨∞Hí∞
O®QõÅ_«∞. JÖÏ KÕܵ« _«~ PÜ«µ#Hí∞ ÃÑ^°Ì Hí+"ì¨ ∞Õ g∞ Hß^°∞. Hı=Å~ SÇ≤ÏHí „Ç¨uǶÅ
¨ ~
H’O°∞Hí∞<ËÇÍ_«∞, ^Õ=Ùx ^°QõæO° SÇ≤ÏHí „Ç¨uǶ¨Å~`À áå@∞ ǨO°Ö’Hí „Ç¨uǶ¨Å~ Hí∂_Í
L~^°x `ˇÅ∞ã¨∞H’ÇÍe. ^Õ=Ù_«∞ ã¨=∞ã¨~Î q~@∞<®fl_«∞, K«¥ã¨∞<Î ®fl_«∞. (133-134)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! <®ºÜ«∂xH˜ Hí@∞ì|_ç L~_«~_ç. ã¨fiÜ«µ~Qå g∞Hí∞Qåx, g∞ `Œe¡
^°~„_«∞ÅHí∞Qåx ÖË^® g∞ |~^è∞° =ÙÅHí∞Qåx #+¨~ì ÇÍ>˜e<¡ ®ã¨~ˆ ^Õ=Ùx H’ã¨~ x["≥∞#ÿ
™®Hí∆º~ W=fi~_ç. HíH˜∆^®O°∞_«∞ ^è°xHí∞_≥·<®, ¿Ñ^°ÇÍ_≥·<® ÇÍi q+¨Ü«µ~Ö’ g∞Hí~>Ë
^Õ=Ù_Ë ZHí∞¯= „âıÜ∂ˇ aèÖÏ+≤. Hí#∞Hí g∞O°∞ g∞ =∞<ÀÇÍ~Kèe« fl J#∞ã¨i㨥Π<®ºÜ«∂xH˜
uÖ’^°HßÅ∞ W=fiHí~_ç. XHí"àÕ ◊ g∞O°∞ q+¨Ü∂« xfl =„H©Hií ¿ãÎ ÖË^® x*Ïxfl ^®@"Õ¿ãÎ
g∞O°∞ KÕ¿ã^°~`Í ^Õ=Ù_«∞ Qõ=∞xã¨∞~Î >Ï_«x `ˇÅ∞ã¨∞H’~_ç. (135)
qâÍfi㨠∞ ÖÏO®! JÖÏ¡ Ç π Ï #∞, PÜ« µ # „Ǩ = Hí Î # ∞, PÜ« µ # `Œ # „Ǩ = Hí Î Ã Ñ·
J=`Œi~Ǩ*Ëã≤# ^®xx (Y∞O∑P<üx), J~`ŒHí∞ ѨÓO°fi~ J=`Œi~Ǩ*Ëã≤# (`“O®`ü,
Wh˚Öò "≥Ú^°Öˇ·#) ÇÍ>˜x (=∞#㨥ÊiÎQå) qâ◊fiã≤~K«~_ç. ^Õ=Ù_çfl, PÜ«µ# ^°¥`Œefl,
PÜ«µ# „Qõ~^ä®efl. PÜ«µ# „Ǩ=HíeÎ fl, „ǨàÜ
◊ µ« k<®xfl qâ◊fiã≤~K«_ÍxH˜ xO®Híi~z#
ÇÍ_«∞ =∂O°„æ Éè+í `ì¨ fiŒ ~Ö’ Ǩ_ç |Ǩï^Œ∂O°~ HÁ@∞ìH∞í áÈܵ#>Ë.¡
ã¨`ͺxfl qâ◊fiã≤~z# `Œ~åfi`Œ uO°ã¯¨ i~z, =∞m§qâ◊fiã≤~z, uiy uO°ã¯¨ i~z,
z=iH˜ P uO°™®¯O° „ǨÇÍǨÏ~Ö’<Ë HÁ@∞ìH∞í áÈÜ˵ ÇÍix ^Õ=Ù_«∞ Z#fl>˜H© Híq∆ ∞~K«_∞« .

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(4. x™ê)

135

ÇÍiH˜Hí ã¨<®‡O°~æ K«¥Ç¨_~« Hí∂_Í [O°Q^õ ∞° . (136-137)
„Ǩ=HßÎ! qâÍfiã¨∞efl =^°e JqâÍfiã¨∞Å`À ¿ãflǨÏ~KÕ¿ã HíÇ@
¨ ∞ÅHí∞ ^°∞O°ƒOù =° ∞~Ú#
(#O°Hí) tHí∆ Ǩ_«∞`Œ∞~^°x â◊∞ÉèíÇÍO°Î qxÊ~K«∞! gO°∞ Q“O°==∞O®º^°Å H’ã¨~ ÇÍi
^°QOæõ H° ∞í "≥à∞◊ <Î ®flO®? Hßx Q“O°==∞O®º^°Åhfl ^Õ=Ùx KÕuÖ’<Ë L<®flܵ. (138-139)
ZHí¯_≥·<® ^Õ=Ùx 㨥Hí∞ÎÅ∞ xO®Híi㨥Î, ÇÍ>˜x JǨǨ㨺~ KÕÜ«µ_«~ K«¥¿ãÎ,
[#~ P q+¨Ü«µ~ =∂iÛ "ÕOÕ q+¨Ü«µ~ =∂>Ï¡_«#~`Œ=O°Hí∂ g∞O°∞ ÇÍi K≥~`Œ
Hí∂O’ÛHí~_ç. nxfl Qõ∞i~z D „Qõ~^ä°~Ö’ g∞Hí∞ Wk=O°Hı P[˝ W=fi|_ç~k. (D
q+¨Ü«µ~ q㨇i~z) g∞iÖÏ KÕ¿ãÎ g∞O°∞ Hí∂_Í ÇÍi =∂kiQå<Ë JܵáÈ`ÍO°∞.
`ŒfiO°Ö’<Ë ^Õ=Ù_«∞ HíÇ@
¨ ∞efl, Jq âÍfiã¨∞efl #O°H~í Ö’ XHíKÀ@ ã¨g∞Híi™®Î_∞« . (140)
D HíÇ@
¨ qâßfiã¨∞Å∞ g∞Ǩiã≤u÷ Qõ=∞x㨥ΠJ=Hßâ◊~H’ã¨~ Z^°∞O°∞K«¥ã¨∞<Î ®flO°∞.
^Õ=Ùx ^°Ü«µ=Å¡ g∞Hí∞ q[Ü«µ~ Åaè¿ãÎ ''"Õ∞=Ú g∞`Àáå@∞ ÖË=∂?—— J~>ÏO°∞
ÇÍO°∞. ã¨`«ºu~°™ê¯~°∞ÅHí∞ q[Ü«µ~ Åaè~KÕ ã¨¥K«#Å∞ HíxÊ¿ãÎ ÇÍi`À ''g∞Hí∞
=ºuOÕH~í Qå áÈO®_Ë â◊HΘ =∂Hí∞ ÖË^®? Jܵ#ǨÊ>˜H© "Õ∞=∞ÖÏ KÕܵ« Hí∞~_Í =Úã≤~¡ Å
#∞~_ç q∞=∞‡efl Hßáå_Í=Ú—— Jx J~>ÏO°∞. gO°~^°i =º=ǨO®efl Qõ∞i~z ^Õ=Ù_«∞
ã¨fiÜ«µ~Qå (OÕÑÙ¨ ) „ǨàÜ
◊ µ« k<®# fO°∞Ê x™®Î_∞« . ^Õ=Ù_«∞ qâÍfiã¨∞ÅÃÑ· (ã¨`º« u~°™ê¯~°∞
Ö~Ú#) JqâÍfiã¨∞ÅHí∞ Z#fl>˜H© PkèHºí `Œ x=fi_«∞. (141)
D Hí Ç ¨ @ ∞Å∞ ^Õ = Ù_ç fl "≥ ∂ 㨠y ~Ǩ E㨠∞ Î < ®flO° ∞ . Hßx ^Õ = Ù_Ë ÇÍix
"≥∂ã¨yã¨∞Î<®fl_«∞. (P ã¨~Qõu ÇÍO°∞ „QõÇ≤Ï~K«_»O ÖË^Œ∞.) ÇÍO°∞ „áåO°÷# KÕÜ«µ_ÍxH˜
xÅ∞Û~>Ë |^°Hú ~í KÕ㥨 Î Hı=Å~ Ö’Hí∞Å "≥ÚǨCH’ã¨~ xÅ|_«`ÍO°∞. ÃÑ·Qå ^Õ=Ù_çfl
KÍÖÏ`ŒHí∞¯=Qå 㨇i™®ÎO°∞.37ÇÍO°∞ J@¥W@¥ HßHí∞~_Í qâÍfiã¨~, JqâÍfi™®Å
=∞^è°º Tyã¨ÖÏ_«∞`Œ∞<®flO°∞. Hí#∞Hí (¢Ñ¨=HÍÎ!) ^Õ=Ù_«∞ ^®i `ŒÇ≤Ê~z#ÇÍ_çH˜ h=Ù
U=∂„`Œ~ ^®i K«¥Ç¨Ö=Ë Ù. (142-143)
36. W^°OÌ ∞° ÖËHí J~`ŒH<í ®fl ZHí∞¯==∞~k ÉèÏO°ºÅ∞ L#flǨC_«∞ ѨÙO°∞+¨∞_«∞ ÇÍi =∞^躰
Jxfl q^è®ÖÏ ã¨=∂#`Œfi~ áå>˜~K«Ö_Ë ∞« . ÉèÏO°ºÅ =∞^躰 L~_Õ J~^°~, =Ü«µã¨∞û, ã¨fiÉèÏ=~,
PO’Qõº~ "≥Ú^°Ö#·ˇ =º`ͺ™®Å HßO°}~Qå J`Œ#∞ ÇÍO°~^°sfl ã¨=∂# ^°$+≤`ì À K«¥_«@~, XHı
q^è~° Qå „¿Ñq∞~K«_~« ã¨ÇϨ [~Qå<Õ ™®^躰 ~ Hß^°∞. Jܵ`Ë J~`Œ=∂„`Í# PHíO}
¬° ÖËx ÉèÏO°º#∞
ѨÓiÎQå q㨇i~z PHíO}
¬° QõÅ ÉèÏO°º"≥Ñ· Ù¨ "≥ÚQõ_æ ~« ÉèÏ=º~ Hß^°∞. W`ŒO° =º=ǨÅÖ’ ÉèÏO°ºQå
P"≥∞ ǨÏHí∞¯Å∞ Q“O°q~KÍe. Öˇ~· yHí =º=ǨO°~Ö’ ѨÓiÎQå ã¨=∂#`Œfi~ áå>˜~K«Háí Èܵ<® W`ŒO°
=º=ǨO®Ö’¡ =∞@∞Hí∞ ã¨~ѨÓO°‚ ã¨=∂#`Œfi~ áå>˜~KÍe.
''Z=iH≥<· ® W^°OÌ ∞° ÉèÏO°ºÅ∞~_ç, ÇÍi^°iÌ Ç¨ÏHí∞¯efl <®ºÜ«µ~Qå, ã¨=∂#~Qå, ã¨=∞~[ã¨~
Qå xO°fiiÎ~K«Háí È`Ë, fO°∞Êk<®# J`Œ#∞ ã¨Q~õ â◊sO°~ H’Ö’Ê`Í_«∞. P ã≤u÷ Ö’<Õ (J~°÷ â◊s~°O`À
ã¨=∂kè #∞~_ç) ÖËz=™®Î_∞« —— J<åflO°∞ =∞Ǩ„Ǩ=HíÎ =ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å~¡ ). (ui‡l)
37. HíÇ@
¨ ∞efl Qõ∞i~z W`«~° q=O®ÅHí∞ 107:4-7㨥Hí∞Å
Î ∞, ÇÍ>˜ áå^°ã¥¨ zHí K«¥_«~_ç.

136

(4. x™ê)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

qâÍfiã¨∞ÖÏO®! g∞O°∞ `À>˜ qâÍfiã¨∞efl Hß^°x JqâÍfiã¨∞Å`À ¿ãflǨÏ~ KÕܵ« Hí~_ç.
g∞O°∞ ^Õ=Ùx ã¨xflkèÖ’ ã¨fiÜ«µ~Qå g∞ g∞^°<Ë x~^° "≥∂ѨÙH’^°eKÍO®? q#~_ç,
HíÇ@
¨ ∞Å∞ #O°H~í Ö’ J~^°iHí~>Ë J@ì_∞« Qõ∞ ÉèÏQå# L~>ÏO°∞. ÇÍiH˜Hí ã¨Ç¨ Ü«µ~KÕ¿ã
ÇÍO≥=O°¥ g∞Hí∞ HíxÊ~K«O∞° . Jܵ`Ë ÇÍO°∞ (WǨÏÖ’Hí~Ö’<Ë) ǨâÍÛ`ÍÎÇ~¨ K≥~k `Œ=∞
#_«=_çH#í ∞ ã¨ik^°∞Ì HÁx, ^Õ=Ù_ç<Ë Qõ>Qì˜ å #=Ú‡HÁx, ^Õ=Ùx H’ã¨"∞Õ `Œ=∞ ^èO° ®‡xfl
„Ǩ`ºË H˜~K«∞Hí∞~>Ë- JÖÏ~>˜ ÇÍO°∞ uiy qâÍfiã¨∞Å∞Qå ǨiQõ}~˜ K«|_«`ÍO°∞. `ŒfiO°Ö’<Ë
^Õ=Ù_«∞ qâÍfiã¨∞ÅHí∞ =∞Ǩϟ#fl`Œ „ǨuǶÅ
¨ ~ „Ǩ™®k™®Î_∞« . g∞O°∞ Qõ#Qõ Hí$`ŒAÅ
˝ ܵ
qâÍfiã¨"Y·≥ i J=Å~a¿ãÎ ^Õ=Ù_«∞ q∞=∞‡efl J#=ã¨O~° Qå Z~^°∞Hí∞ tH˜™∆ ®Î_∞« ? ^Õ=Ù_«∞
Z~`À P^°i~KÕÇÍ_«∞, ã¨Ofi° ~ `ˇeã≤#ÇÍ_«∞ Hí∂_Í. (144–147)
=∞x+≤ `Œ#Hí∞ J<®ºÜ«µ~ [iy`Ë `ŒÇ¨Ê Z=i q+¨Ü«µ~Ö’#¥ ^°∞O®ƒù+¨Hí∞
kQõ_Íxfl ^Õ=Ù_«∞ "≥∞K«Û_«∞.38 ^Õ=Ù_«∞ ã¨=∞ã¨Î~ q<ËÇÍ_«∞, ã¨O°fi~ Ziy#ÇÍ_«∞.
(J<®ºÜ«µ~ [iy#ǨC_«∞ xO°ã¨# `ˇe=K«∞Û) Jܵ`Ë g∞O°∞ |Ç≤ÏO°~Qõ~Qå#¥,
O°ÇϨ 㨺~Qå#¥ =∞~z<Ë KÕ㥨 Î L~_«~_ç. ÖË^® Híhã¨~ K≥_∞« (ǨeHıÇÍi)x Hí=∆ ∂ÉèÏ=~
`À L¿ÑH˜~∆ K«~_ç. JǨC_«∞ ^Õ=Ù_«∞ Hí∂_Í (q∞=∞‡efl) Híq∆ ∞™®Î_∞« . PÜ«µ# Z~`À â◊HΘ
=∞~`Œ∞_«∞. (Jܵ#ǨÊ>˜H© g∞|ÅÇ‘Ï#`Œefl L¿ÑH˜ã∆ ∞¨ <Î ®fl_«x `ˇÅ∞ã¨∞H’~_ç.) (148,149)
HÁ~^°O°∞ ^Õ=Ù_çfl, PÜ«µ# „Ǩ=HíÎefl qâ◊fiã≤~K«_ÍxH˜ xO®Híi™®ÎO°∞. ^Õ=ÙxH˜,
PÜ«µ# „Ǩ=HíÎÅHí∞ =∞^è°º `ÍO°`Œ=∂ºÅ∞ ã¨$+≤ì~K«QÀO°∞`Œ¥ ''"Õ∞=Ú HÁ~^°ix
#=Ú‡`ÍO, HÁ~^°ix #=∞‡O—— J~>ÏO°∞. ÃÑ·Qå qâÍfiã¨~, JqâÍfi™®Å =∞^è°º F
38. <ÀO°∞ =∞~z^≥Ü
· µ`Ë TO°∞ =∞~z^°=Ù`Œ∞~^°~>ÏO°∞. <ÀO°∞ Z<ˇfl<Àfl =∞~z Ǩ#∞Å∞
KÕã∞¨ ~Î k. =∞x+≤ Q“O°==∞O®º^°efl ÃÑOz, ã¨~Ѷ∞¨ ~Ö’ J`ŒxH˜ =∞~z ™®÷#~ ã¨=∞Hí∂iÛ ÃÑ_«∞~Î k.
Jܵ`Ë J^°∞ѨÙ`ŒÇÊ≤ `Ë D<ÀOÕ =∞x+≤H˜ WǨÏǨO®Ö’¡ Z<Àfl PǨ^Å
° ∞ `ˇzÛÃÑ_«∞~Î k. ^Õ=Ùx ^°$+≤Ö
ì ’
<À>˜^∞° O°∞ã¨∞, ^°∞O®ƒù+,¨ Jj¡Å~ f„=Ç‹∞#· <ËO®Å∞. g>˜H˜ ǨOÖ
° ’Hí~Ö’ =∞x+≤ #O°Htí Hí∆ J#∞Éèí
q~K«=Åã≤ =ã¨∞~Î k. g>˜x Qõ∞i~z ^≥=· „Ǩ=Hí(Î ã¨Å~¡ ) WÖÏ „Ǩ=z~KÍO°∞:
''„ǨàÜ
◊ µ« k<®# qâÍfiã≤ „`Íã¨∞Ö’ L~K«|_Ë J`Œº~`Œ |O°∞Ç‹#· =ã¨∞=Î Ù J`Œx 㨄`ŒÊ=O°<Î .Ë
<À>˜`À Jj¡Å =∂@Å∞ ǨeHıÇÍ_çfl, ^°∞O®ƒù+Ö
¨ Ï_ËÇÍ_çfl ^Õ=Ù_«∞ Jã¨ÇÏ≤ º~K«∞Hí∞~>Ï_«∞.—— (ui‡l)
HÁ~^°O°∞ ÃÑ·H˜ Z~`À ÉèíH˜ÎǨO®Ü«µ}∞Å∞Qå HíxÊ~z<®, ÇÍO°∞ `Œ=∞ <À>˜`À W`ŒO°∞efl
`ŒOK
° ∞« Qå ÉÏkèã∞¨ ~Î >ÏO°∞. JÖÏ~>˜ÇÍiH˜ D „H˜~k ǨÏnã¨∞ K«H¯í x Qõ∞}áåOî~° .
XHí =ºH˜Î ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) ^°QOæõ H° ∞í =zÛ ''ǶÖ
¨ Ï<® ¢ã‘Î Z<Àfl #ǶÖ
≤ ò (SzÛùH)í #=∂AÅ∞
KÕã∞¨ ~Î k. =∞O≥<Àfl #ǶÖ
≤ ò LǨÇÍ™®Å∞ áå>˜ã∞¨ ~Î k. (ÃÑ^°ZÌ `Œ∞#Î ) ^®#^èO° ®‡Å∞ Hí∂_Í KÕã∞¨ ~Î k.
D ã¨`ͯO®ºÅÖ’ P"≥∞ ¿ÑO°∞á⁄~k~k. Hßx P"≥∞ `ŒO°K«∞Qå <À>˜`À WO°∞Qõ∞á⁄O°∞Qõ∞ÇÍix
ÉÏkèã∞¨ ~Î k——J<®fl_«∞. ^®xH˜ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) ''Jܵ`Ë PÇ‹∞ #O°HßxH˜ áÈ`Œ∞~k——J<®flO°∞. uiy
P=ºH˜Î WÖÏ J<®fl_«∞: ''^≥=· „Ǩ=HßÎ! ǶÖ
¨ Ï<® ¢ã‘Î #ǶÖ
≤ ò LǨÇÍ™®Å∞ KÍÖÏ JO°∞^°∞Qå áå>˜ã∞¨ ~Î k.
#ǶÖ
≤ ò #=∂AÅ∞ Hí∂_Í KÍÖÏ `ŒH∞í ¯=Qå<Ë PK«iã¨∞~Î k. JǨC_«ÇC¨ _«∞ HÁxfl A#∞fl Qõ_e¤« fl ^®#~
KÕã∞¨ ~Î ^°x „Ǩfu. Jܵ`Ë P"≥∞ `Œ# <À>˜`À WO°∞Qõ∞á⁄O°∞Qõ∞ÇÍix ÉÏkè~K«^x° [#~ K≥ÇC¨
Hí∞~>ÏO°∞.—— ^≥=· „Ǩ=HíÎ D=∂@ qx ''P"≥∞ ã¨fiO°xæ ÇÍã≤ J=Ù`Œ∞~^°——x K≥áêÊO°∞. (q∞뮯`ü)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(4. x™ê)

137

(HÁ`Œ)Î =∂O°~æ HíxÃÑ@ì ^°eKÍO°∞. WÖÏ~>˜Ç͈~ HíO∞° _«∞Qõ>#ì˜ JqâÍfiã¨∞Å∞. JqâÍfiã¨∞Å
H’ã¨~ "Õ∞=Ú J`Œº~`Œ J==∂# HíO"° ∞≥ #ÿ Ü«∂`Œ# ã≤^Çú° O¨ z
° L~KÍ=Ú. (150-151)
nxH˜ aè#fl~Qå ^Õ=Ù_çfl, PÜ«µ# „Ǩ=HíÅ
Î #∞ qâ◊fiã≤~z, ÇÍi =∞^躰 ZÖÏ~>˜
`ÍO° `Œ=∂ºÅ∞ ã¨$+≤~ì K«xÇÍiH˜ "Õ∞=Ú `ŒÇʨ Hí∞~_Í `Œy# „ǨuǶÅ
¨ ~ „Ǩ™®k™®Î=Ú.
^Õ=Ù_«∞ Q˘Ç¨Ê Hí=∆ ∂je, Jq∞`Œ ^°Ü∂« =∞Ü«µ∞_«∞. (152)
(=ÚǨÏ=∞‡^ü!) D „Qõ~^ä„° Ǩ[Å∞ `Œ=∞ÃÑ· PHßâ◊~ #∞~_ç <ËO∞° Qå XHí „Qõ~^ä®<Ëfl
J=`Œi~Ǩ*Ü
Ë µ« =∞x x#∞fl J_«∞Qõ∞`Œ∞<®flO°∞. Hßx gO°∞ Qõ`~Œ Ö’ =¸™®#∞ W~`Œ
Hí~>Ë ^®O°∞}"≥∞ÿ# H’O≥¯Å<Ë H’O®O°∞. ÇÍO°∞ `Œ=∞Hí∞ ^Õ=Ù_Ëfl „Ǩ`ŒºHí∆~Qå K«¥Ç¨=∞x
=¸™®#∞ J_çQåO°∞. P `ŒÅaO°∞ã¨∞ Ç‹Y
· i HßO°}~Qå<Ë ÇÍiÃÑ· ǨÏOî®`Œ∞QÎ å Ç≤_∞« Qõ∞
Ǩ_~ç k. (Hßx ^®x=Å¡ Hí∂_Í ÇÍO°∞ Qõ∞}áåOî~° <ËO∞° ÛH’ÖË^∞° .)
P `Œ~åfi`Œ ÇÍO°∞ (`Œ=∞ „Ǩ=HíÎ Ç≤Ï`Œ=Ùefl ÃÑ_«Kq≥ #ÃÑ>˜)ì P=Ù^°¥_«#∞ ^≥=· ~Qå
KÕã∞¨ HÁx ѨÓl~K«_~« „áåO°~aè~KÍO°∞. ÇÍO°∞ W~`ŒH∞í =Ú~^°∞ Z<Àfl =∞Ç≤Ï=∞Å∞
K«¥ã≤=Ù<®flO°∞. (Jܵ<å ÇÍO°∞ =∞m§ JǨ=∂O°~æ Ö’<Ë Ç¨_áç ÈÜ«∂O°∞.) ã¨O,Õ J~`Œ>˜
ÃѶ∞ÏO®xH˜ áåÅÊ_ç<® "Õ∞=Ú ÇÍi `ŒÇC¨ efl L¿ÑH˜~∆ KÍO. "Õ∞=Ú =¸™®Hí∞ ã¨Ê+¨"ì ∞≥ #ÿ
P*Ï˝=ox (J~>Ë ~åuѨÅHõÅÃÑ· O®Ü«µ|_ç# Ǩk P[˝Å#∞) „Ǩ™®k~KÍ=Ú. (153)
P `ŒO∞° ÇÍ`Œ (D P*Ï˝=ox tO°™®=Ç≤Ï~KÕ q+¨Üµ« ~Ö’) ÇÍiÃÑ `Œ¥O∑ ǨOfi° `Íxfl
ZuÎÇ>
¨ ì˜ ÇÍiKÕ`Œ „Ǩ=∂}~ KÕܵ~KÍ=Ú. (=∞O˘Hí™®i) "Õ∞=Ú ÇÍix, #QõO^° ®fiO°~
Qõ∞~_Í ™®ë®ì~QõÇ_¨ ∞« `Œ¥ ֒ǨeH˜ „Ǩ"tÕ ~K«=∞x P^Õt~KÍ=Ú. ("ÕO˘Hí™®i) "Õ∞=Ú
ÇÍiH˜ ã¨|ƒ`ü (â◊xÇÍO°~)xÜ«µ=∞~ LÅ¡~Ѷ≤∞~K«=^°Ìx K≥áåÊ=Ú.39 D q+¨Ü«µ~
Ö’#¥ ÇÍiKÕ`Œ „Ǩ=∂}~ KÕܵ~KÍ=Ú. (Hßx ^®xH© ÇÍO°∞ Hí@∞ì|_ç L~_«Ö^Ë ∞° .)
Dq^è~° Qå ÇÍO°∞ (Z<Àfl) „Ǩ=∂}®Å∞ LÅ¡~Ѷ∞≤ ~KÍO°∞. ÇÍO°∞ ^Õ=Ùx 㨥Hí∞Å
Î ∞
uO°ã¯¨ i~KÍO°∞. J<ËHí =∞~k ^≥=· „Ǩ=HíeÎ fl J<®ºÜ«µ~Qå ǨÏ`Œ=∂O®ÛO°∞. W~`ŒKãÕ ≤
Hí∂_Í (ÇÍO°∞ `Œ=∞ P`Œ‡â◊∞kúx á⁄Qõ_«∞Hí∞~@¥) `Œ=∞ ǨÏ$^°Ü«∂Å∞ QõÖË|∞ÅÖ’
Éè„í ^°~Qå L<®flÜ«µx K≥ÇC¨ Hí∞<®flO°∞. g@xfl>˜ HßO°}~Qå<Ë (^Õ=Ù_«∞ ÇÍix â◊Ç~≤ KÍ_«∞).
x*ÏxH˜ ÇÍi uO°™®¯O°~, `ŒÅaO°∞ã¨∞`Œ<®Å =¸Å~Qå ^Õ=Ù_«∞ ÇÍi ǨÏ$^°Ü«µ
HíÇÍ>ÏÅ∞ =¸ã≤"âÕ Í_«∞. J~^°∞=Å¡<Ë ÇÍO°∞ KÍÖÏ `ŒH∞í ¯=Qå qâ◊fiã≤™®ÎO∞° . (154-155)
J~`ËHß^°∞, ÇÍO°∞ `Œ=∞ JqâÍfi㨠"≥Y
· iÖ’ =∞i~`Œ =Ú~^°∞Hí∞áÈܵ =∞O°º~
g∞^° ÃѶ∞ÏO°"≥∞ÿ# JǨx~^° Hí∂_Í "≥∂áåO°∞. ÃÑ·Qå ÇÍO°∞ (ã≤Qõ∞æ q_çz) ''"Õ∞=Ú
=∞O°º~ Hí∞=∂O°∞_«∞ D™® =∞ã‘ÇÏπ ^≥=· ¢Ñ¨=Hõ#Î ∞ K«~¿ÑâÍ~—— Jx K≥Çʨ ™®QåO°∞. Hßx
ÇÍO°ãÅ
¨ ∞ PÜ«µxfl K«~ǨÖ^Ë ∞° . ã≤Å∞=ÃÑ· ZH˜¯~K«#¥ ÖË^∞° . P q+¨Üµ« ~Ö’ ÇÍO°∞
J#∞=∂<®ÅHí∞ Qõ∞iKÕÜ«µ|_ͤO°∞. ^®xÃÑ· qaè#fl Jaè„áåÜ«∂Å∞ "≥e|∞zÛ#ÇÍO°∞
Hí∂_Í J#∞=∂#~Ö’<Ë Ç¨_çáÈÜ«∂O°∞. ^®xfl Qõ∞i~z ÇÍi ^°QõæO° ZÖÏ~>˜ *Ï˝#~
39. q=O®ÅHí∞ 2:65 㨥H˜,Î ^®x áå^°ã¥¨ zHí K«¥_«~_ç.

138

(4. x™ê)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

ÖË^∞° . TǨQå<®Å∞ =∂„`Œ"∞Õ KÕã∞¨ <Î ®flO°∞. xã¨û~^ÕÇϨ ~Qå ÇÍO°∞ =∞ã‘ÇÏπ x K«~ǨÖ^Ë ∞° †
^Õ=Ù_«∞ PÜ«µxfl `Œ# Ç‹·Ñ¨Ù Z`Œ∞Î Hí∞<®fl_«∞.40 ^Õ=Ù_«∞ ã¨O°fiâ◊H˜Î=∞~`Œ∞_«∞, J`Œº~`Œ
q"ÕH=í ~`Œ∞_«∞. (156-158)
„Qõ~^ä„° Ǩ[ÅÖ’ U XHí¯_«¥ D™® =∞O°}®xH˜ ѨÓO°fi~ qâ◊fiã≤~K«H∞í ~_Í L~_«_∞« .
„ǨàÜ
◊ µ« k<®# J`Œ#∞ ÇÍiH˜ =ºuOÕH~í Qå (^Õ=Ùx =Ú~^°∞) ™®Híº∆ q∞™®Î_∞« . (159)
Ü«µ¥^°∞Å∞Qå =∂i#ÇÍO°∞ (Dq^è°~Qå) Z<Àfl J<®ºÜ«∂Å∞, J„Hí=∂ÅHí∞
áåÅÊ_ͤO°∞. ÇÍO°∞ ^≥·==∂O°æ~Ö’ P@~HßÅ∞ ã¨$+≤ì™®ÎO°∞. =_ô¤ x¿+kè~K«|_ç#ǨÊ>˜H©
ÇÍO°∞ ^®xfl (xã¨û~H’K«~Qå) fã¨∞Hí∞~>ÏO°∞. „Ǩ[Å ™⁄=Ú‡#∞ J„Hí=∞Ǩ^`ú° ∞Œ Å ^®fiO®
Hß*Ë™®ÎO∞° . D HßO°}®Å =Å¡ "Õ∞=Ú Qõ`~Œ Ö’ ^èO° ‡° ã¨=∞‡`Œ~ KÕܵ« |_ç# J<ËHí Ǩiâ◊∞^°ú
=ã¨∞=Î Ùefl ÇÍiH˜ x¿+kè~KÍ=Ú. ÇÍiÖ’ JqâÍfiã¨∞Öˇ#· ÇÍi H’ã¨~ "Õ∞=Ú ^°∞O°ƒOù "° ∞≥ #ÿ
(#O°H)í Ü«∂`Œ#efl ã≤^Çú° O¨ z
° L~KÍ=Ú. (160-161)
Jܵ`Ë ÇÍiÖ’ ǨiѨÓO°*‚ Ï˝#~ HíÅÇÍO°∞, qâ◊fiã¨hÜ«µ∞Å∞ hÃÑ· J=`Œi~z#
^®xfl, hHí∞ ѨÓO°fi~ J=`Œi~z#ÇÍ>˜x qâ◊fiã≤ã¨∞Î<®flO°∞. WÖÏ~>˜ qâÍfiã¨∞ÅHí∞,
#=∂*ò [Hß`ü q^è∞° efl áå>˜~KÕÇÍiH˜† ^Õ=Ù_çfl, J~u=∞ k<®xfl ^°$_è~« Qå #"Õ∞‡ÇÍiH˜
"Õ∞=Ú `ŒÇ¨ÊHí∞~_Í Q˘Ç¨Ê „ǨuǶ¨Å~ „Ǩ™®k™®Î=Ú. (162)
(=ÚǨÏ=∞‡^ü!) "Õ∞=Ú #¥ÇπÏHí∞, J`Œx `Œ~åfi`Œ =zÛ# „Ǩ=HíÅ
Î Hí∞ Uq^è~° Qå
k=º*Ï˝#~ J~^°*ËâÍÇ‹Ø hHí∂ JÖÏQÕ J~^°*Ëã¨∞Î<®fl=Ú. "Õ∞=Ú W„ÉÏÇ‘Ï~,
W™®‡~ÚÖò, WãπÇ¨ Mò, Ü«∂Y¥Éò, Ü«∂Y¥Éò ã¨~`Í#O, D™®, JÜ«¸ºÉò, Ü«µ¥#∞ãπ,
ǨO°¥<ü, ã¨∞Öˇ=· ∂<ü (JÖˇ)· ÅHí∞ k=º*Ï˝#~ J~^°*âË ß=Ú. ^•=Ó^£ (JÖˇ)· ‰õΩ [|∂ƒ~ü
¢Ñ¨™êkOKåO. h‰õΩ ѨÓ~°fiO =zÛ# ¢Ñ¨=HõÅ
Î Ö’ H˘O^Œi =$`åÎO`åÅ∞ h‰õΩ `≥eáê=Ú.
J<ÕHõ=∞Ok =$`åÎO`åÅ∞ `≥eÜ«∞*ËÜ«∞ ÖË^Œ∞. "Õ∞=Ú =¸™® (JÖˇ·)`À #~Ú`Õ
(„Ǩ`ºŒ Hí~∆ Qå) ã¨~ÉèÏ+≤~KÍ=Ú. (163-164)
40. nxfl|>˜ì D™®„Ǩ=HíÎ (J֡Ƿ Ï≤ )#∞ Ü«µ¥^°∞Å∞ ã≤Å∞=ÃÑ· K«~ǨÖ^Ë x° , PÜ«µxfl áÈe#
"Õ~ˆ =ºH˜xÎ K«~Ç≤L~>ÏO°x `ˇÅ∞™ÈÎ~k. „™®ì=Ùãπ J<Ë „H≥ã· =Ψ Ǩ~_ç`∞Œ _«∞ ''Z #¥º ÖˇÑ· π¶ PѶπ „H≥ã· —ìπ —
J<Ë „Qõ~^ä~° Ö’ D q+¨Ü∂« xfl „Ǩ™®Îq㨥Π''Uã¨∞„H©ã∞¨ Î Jã¨Å∞ ã≤Å∞= ÃÑ·<flË ZH˜¯~K«|_«Ö^Ë x° ,
Uã¨∞Hí∞ |^°∞Å∞ Ãã·=∞<ü J<Ë =ºH˜Î ã≤Å∞=ÃÑ· ZH˜¯~K«|_ͤ_x« —— ¿ÑO˘¯#fl@∞¡ =ÚǨÏ=∞‡^ü MÏã≤~
MÏ<üQåO°∞ `Œ# ÇͺMϺ# ã¨ÇÏ≤ `Œ Y∞~üP<ü J#∞ÇÍ^°~Ö’ `ˇeÜ«µ*ËâÍO°∞. J~`ËHß^°∞, D 㨥H˜xÎ
|>˜ì D™®„Ǩ=HíÎ ã¨ÇϨ [ =∞O°}~ Hí∂_Í á⁄~^°Ö^Ë x° , ^Õ=Ù_«∞ PÜ«µxfl ã¨r=~Qå, ã¨âs◊ O°~Qå `Œ#
Ç‹Ñ· Ù¨ Z`Œ∞HÎ ∞í <®fl_«x `ˇÅ∞™ÈÎ~k. (3:55 㨥H˜,Î ^®x áå^°ã¥¨ zHí K«¥_«~_ç.)
HÁxfl ǨÏnã¨∞Å „ǨHßO°~ „ǨàÜ
◊ ∂« xH˜ =Ú~^°∞ Ǩτ[`ü D™® (J֡Ƿ Ï≤ ) uiy „ǨÇ~¨ K«~
Ö’H˜ =™®ÎOx° , PÜ«µ# Ü«µ¥^°∞Å <®Ü«µHí∞_«Üµ# ^°*Ï˚Öxò ã¨~ǨÏi™®ÎOx° `ˇÅ∞™ÈÎ~k. J~>Ë
^Õ=Ù_«∞ Uq^è~° Qå PÜ«µxfl Ö’Qõ_« ã¨âs◊ O°~Qå `Œ# "≥Ñ· Ù¨ Z`Œ∞HÎ ∞í <®fl_À, J^Õq^è~° Qå „Ç¨àÜ
◊ ∂« xH˜
=Ú~^°∞ =∞m§ PÜ«µxfl ã¨âs◊ O°~Qå Éè¥í q∞ÃÑ· k~K«∞`Í_«#flÑí∂@. XHíÇϨ nã¨∞ „ǨHßO°~ PÜ«µ#
(ã≤iÜ«∂Ö’x) _≥=∂㨯ãπ `Œ¥O°∞Ê Éè¥í ÉèÏQå# XHí `ˇÅq¡ ∞<®O∑ =^°Ì kQõ∞`ÍO°x `ˇÅ∞™ÈÎ~k.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(4. x™ê)

139

D „Ǩ=HíÎÅ~^°O°¥ â◊∞Éèí"åO°Î #~^°*Ë¿ã"åiQå, ÃÇÏK«Ûi~KÕ"åiQå KÕã≤ Ǩ~Ǩ
|_ͤO∞° . WÖÏ ^≥=· „Ǩ=HíÅ
Î ∞ =zÛ# `ŒO®fi`Œ „Ǩ[ÅHí∞ WHí ^Õ=Ùx ^°QOæõ ° ™®Hí∞Å∞ K≥Çʨ
_ÍxH˜ P™®¯O° ~ L~_« ^ ° ∞ . ^Õ = Ù_« ∞ J™®^è ® O° } â◊ H ˜ Î ã ¨ ~ Ǩ # ∞fl_« ∞ , J`Œ º ~`Œ
q"ÕHí=~`Œ∞_«∞. Hßx ^Õ=Ù_«∞ hÃÑ· J=`Œi~Ǩ*Ëã≤#^®xx `Œ# *Ï˝#ã¨~ǨuÎ`À<Ë
J=`Œi~Ǩ*ËâÍ#x ™®Hí∆ºq∞ã¨∞Î<®fl_«∞. J~^°∞Hí∞ ^≥·=^°¥`ŒÅ∞ Hí∂_Í ™®Hí∆∞Å∞Qå
L<®flO°∞. Jã¨Å∞ XHí¯ ^Õ=Ùx ™®Híº∆ "Õ∞ KÍÅ∞. (165,166)
Hí#∞Hí nxfl xO®Híi~z, W`ŒO∞° efl Hí∂_Í ^≥=· =∂O°~æ Ö’H˜ O®Hí∞~_Í xO’kè~KÕ
ÇÍO°∞ xã¨û~^ÕÇϨ ~Qå =∂O°„æ Éè+í ∞¨ Ö
ì ·ˇ ã¨`ͺxH˜ |Ǩï^°¥O°~ "≥o§áÈÜ«∂O°∞. Dq^è~° Qå
`ŒÅaO°∞ã¨∞, uO°∞Qõ∞ÉÏ@∞ "≥·Yi J=Å~a~z J<®ºÜ«µ~, J„Hí=∂ÅHí∞ áåÅÊ_Ë
ÇÍix ^Õ=Ù_«∞ Z#fl>˜H© Híq∆ ∞~K«_∞« . PÜ«µ# ÇÍiH˜Hí #O°HßxH˜áÈÜ˵ ^®i`ŒÇʨ =∞OÕ
^®s K«¥Ç¨_«∞. #O°Hí~Ö’<Ë ÇÍO°∞ (<®<®Ü«∂`Œ#Å∞ J#∞Éèíq㨥Î) ZÅ¡HßÅ~ Ǩ_ç
L~>ÏO°∞. WÖÏ KÕܵ« _«~ ^Õ=ÙxH˜ U=∞~`Œ Hí+"ì¨ ∞Õ g∞ Hß^°∞. (167-169)
=∂#=ÙÖÏO®! D „Ǩ=HíÎ g∞ „ǨÉ∞íè =Ù #∞~_ç g∞ ^°QOæõ H° ∞í ã¨`ͺxfl fã¨∞HÁKÍÛ_«∞.
^®xfl qâ◊fiã≤~K«~_ç, g∞Hí∞ "Õ∞Å∞ [O°∞Qõ∞`Œ∞~k. ^®xfl qâ◊fiã≤~K«_ÍxH˜ xO®Híi¿ãÎ
Qõ∞O°∞~Î K«∞H’~_ç, Éè¥í =∂ºHßâÍÖ’¡ =Ù#fl ã¨=∞ã¨~Î ^Õ=Ùx^Õ. PÜ«µ# ã¨=∞ã¨~Î `ˇeã≤#
ÇÍ_«∞. Z~`À q"ÕH=í ~`Œ∞_«∞. (Hí#∞Hí g∞O°∞ PÜ«µ# Ǩ@∞ì#∞~_ç `ŒÇÊ≤ ~K«∞H’ÖËO∞° .)
–(170)
„Qõ~^ä„° Ǩ[ÖÏO®! g∞O°∞ g∞^èO° ‡° ~ q+¨Üµ« ~Ö’ Juâ◊Ü∂« xH˜ áÈܵ ǨÏ^°∞Å
Ì ∞ g∞O°
Hí~_ç. ã¨`ºŒ ~ `ŒÇʨ ^Õ=ÙxH˜ =∞OÕ q+¨Ü∂« hfl Páåk~K«H~í _ç. =∞O°º~ Hí∞=∂O°∞_«∞
D™® =∞ã‘ÇÏπ ^Õ=Ùx „Ǩ=HíÅ
Î Ö’ XHí „Ç¨=HíÎ `ŒÇʨ =∞OÕg∞ Hß^°∞. HßHíáÈ`Ë PÜ«µ#
''=∞O°º~ ^°QOæõ H° ∞í ^Õ=Ù_«∞ Ǩ~Ç≤# XHí P[˝† ^Õ=Ùx ^°QOæõ #° ∞~_ç (=∞O°º~Hí∞) Ǩ~Ǩ|_ç#
XHí P`Œ‡ =∂„`ŒÇı∞.——41 (D P[˝, P`Œ‡ÖË =∞O°º~ QõOƒ° ~ù Ö’ a_«O¤ ¥° Ǩ~ ã¨~`Œi~K«∞
41. WHí¯_« D™® „Ǩ=HíÎ (J֡Ƿ Ï≤ )#∞ ^Õ=Ùx P[˝`À, PÜ«µ# "≥Ñ· Ù¨ #∞~_ç Ǩ~Ǩ|_ç# P`Œ‡
(O°¥Ç¨ïq∞‡#ÖÏ¡ÇÏπ )`À áÈÅÛ_«~ [iy~k. Jܵ`Ë „H≥ã· =Ψ ÙÅ∞ Juâ◊Ü∂« xH˜áÈܵ DǨ^®xfl ^Õ=Ùx
P`Œ‡ (O°¥Ç¨ïÖÏ¡ÇÏπ )Qå JO°~÷ fã¨∞Hí∞<®flO°∞. JÖÏQÕ „Ǩ=HíÅ
Î Hí∞ ^≥=· ã¨~^Õâ~◊ KÕO"° ¿Õ ã ^≥=· ^°¥`Œ#∞
^Õ=Ù_«∞ `Œ# „Qõ~^ä®Ö’¡ ''Ǩiâ◊∞^®ú`‡Œ —— Jx =i‚¿ãÎ, „H≥ã· =Ψ ÙÅ∞ nxfl D™® (J֡Ƿ Ï≤ )Ö’ J~`Œs#¡ ~
KÕܵ« |_ç# Ǩq„`Í`Œ‡Qå ǨiQõ}~˜ KÍO°∞. D q^è~° Qå ÇÍO°∞ ÉèHí Θ qâÍfi™®ÅÖ’ ǨÏ^°∞Ì g∞iáÈܵ,
`Œ=∞ ã¨fiÜ«µ~Hí$`Œ „u`Œfi~ (Trinity)Ö’ D™®„Ǩ=HíÎ (JÖˇ·Ç≤Ï)#∞ Hí∂_Í XHí ^Õ=Ù_çQå
KÕã∞¨ Hí∞<®flO°∞. (W`ŒO° q=O®ÅHí∞ 21:91, 32:9 㨥Hí∞Å
Î ∞, ÇÍ>˜ áå^°ã¥¨ zHíÅ∞ K«¥_«~_ç.)
^≥=· „Ǩ=HíÅ
Î #∞, =∞ǨѨÙO°∞+¨∞Å#∞ ÇÍi x„+¨¯=∞} `«~åfi`Œ „Ǩ[Å∞ ǨÏ^°∞gÌ ∞i# „Ǩâ~◊ ã¨
Å`À PHßâÍxH˜ Z`Œ_Î ~« , ÇÍiH˜ ÖËxáÈx Jf~„kÜ«µ â◊H∞í eÎ fl Páåk~K«_~« , z=iH˜ ÇÍix ^Õ=Ùx
™®÷ܵH˜ KÕOÛ° _«~ J<®k #∞~z =ã¨∞#Î fl J*Ï˝# K«Oº° ÖË. JÖÏ~>˜ áÈHí_Å
« Hí∞ áÈ=^°xÌ ^Õ=Ù_«∞
D 㨥H˜Ö
Î ’ „H≥ã· =Ψ ÙÅHí∞ Ç≤Ï`Œ=ÙKÕ㥨 ,Î W@∞ =Úã≤~¡ Å#∞ Hí∂_Í Ç¨O’Hí~∆ Qå ÃÇÏK«Ûiã¨∞<Î ®fl_«∞.
Hßx D<®_«∞ HÁ~^°O∞° =Úã≤~¡ ÅÖ’ Hí∂_Í DÇͺkè K˘K«∞ÛHí∞=zÛ~k. ÇÍO°∞ =∞Ǩ„Ǩ=HíÎ
=ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å~¡ )x ^®^®Ñ¨Ù ^Õ=Ùx ™®÷ܵH˜ KÕO®ÛO°∞. ^Õ=ÙxH˜ ÖÏQÕ PÜ«µ#Hí∂ JQÀK«O° *Ï˝#~

140

(4. x™ê)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

Hí∞<®flܵ.) Hí#∞Hí g∞O°∞ ^Õ=Ù_çfl, PÜ«µ# „Ǩ=HíeÎ fl qâ◊fiã≤~K«~_ç. =ÚQõ∞Oæ ∞° (^Õ=Ùà◊∞§)
J#Hí~_ç. JÖÏ J#_«~ =∂<Ë¿ãÎ g∞ˆH Hˆ =∆ ∞~. ÇÍã¨ÇÎ ÍxH˜ ^Õ=Ù_«∞ XHí¯_Ë. PÜ«µ#Hí∞
Hí∞=∂O°∞_«∞ L<®fl_«x J#_«~ `ŒQ^õ ∞° . JÖÏ~>˜ |ÅÇ‘Ï#`ŒÅHí∞ ^Õ=Ù_»∞ Jf`Œ∞_«∞,
Z~`À Ǩiâ◊∞^°∞_ú ∞« . Éè¥í =∂ºHßâÍÖ’¡ L#fl ã¨=∞ã¨~Î ^Õ=Ùx^Õ. Jxfl>˜H© PÜ«µ<Ë ™®fiq∞,
Ü«µ[=∂x. ÇÍ>˜ã~¨ O°H}
∆í , xO°fiǨÏ}ÅHí∞ PÜ«µ# XHí¯_Ë KÍÅ∞. (171)
=∞ã‘ÇÏπ `Í#∞ ^Õ=Ùx ^®ã¨∞ÅÖ’ XHí ^®ã¨∞}‚x K≥ÇC¨ H’=_ÍxH˜ Z#fl_«¥ ã≤Q∞õ Çæ _¨ «
ÖË^∞° . J`Œº~`Œ ã¨xflÇ≤Ï`Œ∞Öˇ#· ^≥=· ^°¥`ŒÅ∞ Hí∂_Í ^®xfl ã≤Q∞õ K
æ @
Õ ∞Qå ÉèÏq~K«Ö^Ë ∞° .
XHí"àÕ ◊ Z=O≥<· ® ^Õ=ÙxH˜ ^®ã¨º~ KÕܵ« _«~ `Œ#Hí∞ ã≤Q∞õ K
æ >
Õ ~Ú# q+¨Üµ« =∞x ÉèÏq~z
JǨÏ~HßO°~ =Ç≤Ïã¨∞Î~>Ë (JÖÏ~>˜ =ºH˜Î XHí q+¨Ü«µ~ `ˇÅ∞ã¨∞H’ÇÍe), ^Õ=Ù_«∞
Ü«∂=#‡~kx F O’A ã¨=∂"ÕâÇ◊ O¨ z
° `Œ# =Ú~^°∞ xÅɡ@∞ìH∞í ~>Ï_«∞. (172)
JǨC_«∞ qâ◊fiã≤~z ã¨`ͯO®ºÅ∞ KÕã=≤ Ù#flÇÍO°∞ `Œ=∞Hí∞ O®=Åã≤# „ǨuǶÖ
¨ Ïxfl
ѨÓiÎQå á⁄~^°∞`ÍO°∞. ^Õ=Ù_«∞ `Œ# „Ǩ`ºË Hõ J#∞„QõÇϨ ~`À ÇÍiH˜ =∞i~`Œ ã¨∞Hí$`ŒÇÅ
¨¶ ~
Hí∂_Í „Ǩ™®k™®Î_«∞. áÈ`Õ ^≥·=^®™®ºxfl `Œ=∞Hí∞ J==∂#Hí~°=∞~Ú# q+¨Ü«µ~Qå
ÉèÏq~z JǨÏ~HßO°~ =Ç≤Ï~z#ÇÍiH˜ =∞@∞Hí∞ ^Õ=Ù_«∞ ^°∞O°ƒOù =° ∞ܵ# (#O°H)í tHí∆
qkè™®Î_∞« . ^Õ=Ù_çfl Hß^°x ã¨Ç¨ Ü«µ ã¨~O°H}
∆í Å H’ã¨~ ÇÍO°∞ Z=O≥=ix #=Ú‡Hí∞<®flO’
ÇÍiÖ’ UXHí¯O°¥ PO’A ÇÍix P^°∞H’=_ÍxH˜ =Ú~^°∞Hí∞ O®O°∞. (WÖÏ #=Ú‡Hí∞#fl
ÇÍà◊§~^°sfl ÇÍO°∞ #>Ë@
ì =Ú~K«∞`ÍO°∞.) (173)
L~^°x, PÜ«µ#ã¨Å∞ =∂##*ÏuH˜ K≥~k#ÇÍOÕ Hß^°x ÇÍkã¨∞<Î ®flO°∞. JÖÏ~>˜ÇÍO°∞ Y∞O∑P<ü
Ö’x D 㨥Hí∞eÎ fl Qõ∞i~z PÖ’z~KÍe:
''Ü«∂=`Œ∞Î Éè¥í =∂ºHßâÍÖ’¡ ^Õ=Ù_«∞ `ŒÇʨ =∞O≥=O°¥ JQÀK«O° *Ï˝#~ (Jf~„kÜ«µ *Ï˝#~)
HíÅÇÍO°∞ ÖËO∞° .—— (27:65)
''^Õ=Ù_«∞ =∂„`Œ"Õ∞ QÀK«O°, JQÀK«O®Å∞ Ziy#ÇÍ_«∞. ÇÍO°∞ KÕã¨∞Î#fl |Ǩï^≥·ÇÍO®^è°#
(+≤O¯∑ )Hí∞ PÜ«µ# Z~`À Jf`Œ∞_«∞.—— (23: 92)
''=ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å~¡ ) ÇÍi`À WÖÏ J#∞:- <® ^°QOæõ ° ^Õ=Ùx xHıá∆ åÅ∞ L<®flÜ«µxQåx,
<Ë#∞ JQÀK«O° *Ï˝#~ HíÅÇÍ_ç#xQåx <Ë#∞ g∞`À J#_«~ ÖË^∞° . <Ë#∞ ^≥=· ^°¥`Œ#x Hí∂_Í K≥ÇC¨
H’=_«~ ÖË^∞° .—— (6: 50)
''„Ǩ=HßÎ! K≥ÇC¨ :- <Ë#∞ g∞ÖÏ~>˜ =∂#=Ù_Ëfl. HßHíáÈ`Ë g∞ PO®^躰 ^Õ=Ù_«∞ XHí¯_Ë Jx
<®Hí∞ kÇͺq+¨¯$u (=Ç‘Ï) ^®fiO® `ˇeÜ«µ*Ëܵ« |_«∞`À~k.—— (18: 110)
^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) F™®i O≥`· ∞Œ Å`À ''g∞O°∞ `À@Ö’ J~@∞Hí@_ì ~« =kÖË¿ãÎ =∞~z^Õ"∂≥
K«¥_«~_ç—— J<®flO°∞. ^®~`À ÇÍO°∞ J~@∞Hí@_ì ~« =∂<ËâÍO°∞. ^®x=Å¡ PÜ˵_«∞ ǶÅ
¨ ™®Ü«µ~
`Œyáæ Èܵ~k. JѨÙÊ_»∞ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) ''<Ë#∞ =∂#=Ù_çfl =∂„`Œ"∞Õ . J~KÕ`« <Ë#∞ ^èO° ‡° =º=Ǩ
O®ÅÖ’ U^≥<· ® P*Ï˝Ç¿≤ ãÎ ^®xfl áå>˜~K«~_ç. (W`ŒO° =º=ǨO®Ö’¡) <® ™⁄~`Œ Jaè„áåÜ«µ~`À
U^≥<· ® K≥a`Ë, (J~^°∞Ö’ á⁄O°áå@∞O_»=K«∞Û) <Ë#∞ =∂#=Ù_çfl =∂„`Œ"∞Õ —— J<åfl~°∞. (=Úã≤~¡ )

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(5. =∂~Ú^•)

141

=∂#=ÙÖÏO®! g∞ „ǨÉ∞íè =Ù "≥Ñ· Ù¨ #∞~_ç g∞ ^°Qiæõ H˜ ã¨Ê+¨"ì ∞≥ #ÿ „Ǩ=∂}~ =zÛ~k.
"Õ∞=Ú (g∞ J*Ï˝<®~^è°HßO°~ ^°¥O°~KÕã≤ O°∞A=∂O°æ~ K«¥Ç¨_ÍxH˜) g∞ ^°QõæO°Hí∞
ã¨Ê+¨"ì ∞≥ #ÿ *’ºu Ǩ~áå=Ú.
Hí#∞Hí ^Õ=Ùx 㨥Hí∞Å
Î ∞ qâ◊fiã≤~z PÜ«µ# K«¥Ç≤# ^èO° ®‡xfl Qõ>Qì˜ å P„â◊ܵ~z#
ÇÍix PÜ«µ# `Œ# HßO°∞}®º#∞„QõÇ¨ Å (ã¨fiO°~æ )Ö’H˜ „Ǩ"tÕ ~Ǩ*™Ë ®Î_∞« . J~`ËHßHí∞~_Í
`Œ# ^°QOæõ H° ∞í KÕO∞° H’=_ÍxH˜ u#flx =∂O°~æ Hí∂_Í K«¥Ñ¨Ù`Í_«∞. (174-175)
„Ǩ[Å∞ x#∞fl xO®fiO°ã¨∞_ç q+¨Ü«µ~Ö’ ^≥·ÇÍ[˝ Uq∞@x J_«∞Qõ∞`Œ∞<®flO°∞.
ÇÍiH˜ K≥ÇC¨ : ^Õ=Ù_«∞ g∞H˜ÖÏ `Œ# P[˝ qxÊã¨∞<Î ®fl_«∞Z=O≥·<® ã¨~`Í#O°Ç≤Ï`Œ∞_«∞Qå K«xáÈ`Ë, J`ŒxH˜ XHí ™È^°i =∂¢`Œ~ L#fl
ǨH~∆í Ö’ J`Œx Pã≤Ö
Î ’ P"≥∞Hí∞ JO°Éú Ïè Qõ~ Åaèã∞¨ ~Î k. ™È^°i Qõ#Hõ ã¨~`Í#~ ÖËH∞í ~_Í
K«xáÈ`Ë P"≥∞ ™È^°O∞° _Ë P"≥∞ Pã≤HÎ ˜ ÇÍO°ã∞¨ _«=Ù`Í_«∞.
=∞$`Œ∞xH˜ ÇÍO°ã∞¨ Å∞Qå W^°OÌ ∞° ™È^°sÅ∞ L#flǨC_«∞ ÇÍi^°iÌ H˜ J`Œx Pã≤Ö
Î ’
=¸_ç~@ O≥~_«∞ =~`Œ∞Å Pã≤Î Åaèã∞¨ ~Î k. J<ËH=í ∞~k J#fl^°=Ú‡Å∞, JHí¯K≥Öà¡ˇ ∞◊ §
Qõ#Hõ L~>Ë ¢ã‘Å
Î Hí∞ XHíÇÍ>Ï, ѨÙO°∞+¨∞ÅHí∞ ^®xH˜ O≥>~ì˜ Ñ¨Ù ÇÍ>Ï Åaèã∞¨ ~Î k.
g∞O°∞ ^•i`ŒÇÊ≤ uO°QHõ ∞í ~_Í L~_Ë~^°∞Hı ^Õ=Ù_«∞ Dq^è~° Qå g∞‰õΩ `Œ# P[˝efl
q_«=∞O°z `ˇeÜ«µ*Ëã∞¨ <Î ®fl_«∞. PÜ«µ# ã¨=∞ã¨Î q+¨Ü∂« Å∞ Ziy#ÇÍ_«∞. (176) ✪

5. =_ç~¤ z# qã¨Îi (=∂~Ú^•)
J=`ŒO}° : =∞n<®

ã¨∂Hí∞ÎÅ∞: 120

D J^论ܫ∂xfl ''=∂ܵ^®—— J~>ÏO°∞ (PǨO°Ç^¨ ®O®÷Å`À Hí∂_ç# qã¨iÎ ). Wk
Ǩï^≥·aÜ«∂ XǨÊ~^°~ `ŒO®fi`Œ Ç≤Ï„râ◊Hí~ PO’ U@ z=i k<®Ö’¡ ÖËHí Ç≤Ï„r U_À
U@ „áåO°~Éèí k<®Ö’¡ J=`Œi~z~k. nx Wu=$`ŒÎ~ Qõ=∞x¿ãÎ "≥Ú`ŒÎ~ J^论ܫµ~
XHı™®i J=`Œi~z L~_«=K«Ûx `ˇÅ∞™ÈÎ~k. ÖË^® ã¨~^°O®ƒù#∞™®O°~ HÁxfl q+¨Ü∂« Å∞
XHí™®i, =∞iHÁxfl q+¨Ü«∂Å∞ =∞O˘Hí™®i Hí∂_Í J=`Œi~zL~_«=K«∞Û. `ŒO®fi`Œ
Wu=$`ŒÎ~ s`ͺ ÇÍ@xfl>˜h XHı J^论ܫµ~ „H˜~^° KÕO°Û|_ͤܵ. nxfl =¸_«∞
„Ǩã¨~QåÅ ã¨=Ú^®Ü«µ~Qå ǨiQõ}˜~K«=K«∞Û.
"≥Ú^°>˜ „Ǩã¨~Qõ~Ö’ =Úã≤¡~Å ^è®i‡Hí, ™®~㨯$uHí, O®[H©Ü«µ O°~QåÅÖ’ HÁxfl
P[˝Å∞ ¿ÑO˘¯#|_ͤܵ. O≥~_«= „Ǩã¨~Qõ~Ö’ =Úã≤¡~Å∞ huxÜ«µ=∂Å∞ áå>˜ã¨¥Î
^≥·=^è°O°‡~Ö’ ã≤÷O°~Qå L~_ÍÅx, W™®¡"Õ∞`ŒO° Ǩ^°ú`Œ∞efl, ^°fi~^°fi „Ǩ=∂}®Å#∞ =^°e
ÇÍO°∞ `Œ=∞ =º=ǨO®Åxfl>˜h ^≥·ÇÍ[˝Å „ǨHßO°"Õ∞ Ǩi+¨¯i~K«∞H’ÇÍÅx K≥ǨÊ_«~
[iy~k. =¸_«= „Ǩã¨~Qõ~Ö’ Ü«µ¥^°∞Å∞, „H≥·ã¨Î=ÙÅ∞ `Œ=∞ `ŒÇ¨C_«∞ =∞`ŒqâÍfi™®Å∞
=^°e, J~u=∞ ^≥·=„Ǩ=HíÎ (ã¨Å¡~)#∞ qâ◊fiã≤~z, PÜ«µ# K«¥¿Ñ O°∞A=∂O®æxfl
J#∞ã¨i~KÍÅx É’kè~K«_«~ [iy~k.

142

(5. =∂~Ú^•)
Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O
HíO∞° }®=∞Ü«µ∞_«∞, Hí$áå™®QõO∞° _«Üµ# ^Õ=Ùx ¿ÑO°∞`À „áåO°~Éè~í

qâÍfiã¨∞ÖÏO®! xÜ«µ=∞ x|~^è#° Å#∞ ѨÓiÎQå áå>˜~K«~_ç. WHí=Ú~^°∞ g∞Hí∞
`ˇeÜ«µ *Ëܵ« É’Ü˵q `ŒÇʨ Ǩâ∞◊ =Ùefl áÈe# K«`∞Œ ë®Ê^®Åhfl g∞ H’ã¨~ ^èO° ‡° ã¨=∞‡`Œ~
KÕܵ« |_ͤܵ. Jܵ`Ë W„Ǩ~ (HßÉÏÜ«∂„`Œ nHí)∆ Ö’ L#flǨC_«∞ =∂„`Œ~ "Õ>Ï_«>Ïxfl
^èO° ‡° ã¨=∞‡`Œ~ KÕã∞¨ H’Hí~_ç. ^Õ=Ù_«∞ `Í#∞`ŒÅK«∞Hí∞#fl P^Õâ~◊ *ÏsKÕ™®Î_∞« . (1)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! ^Õ=ÙxH˜ ã¨~|~kè~z# (^èO° ‡° ) zǨflÅ#∞ JQ“O°ÇO¨ K
° H« ~í _ç. x+≤^ú°
=∂™®Ö’¡ U =∂™®xfl ^è°O°‡ã¨=∞‡`Œ~ KÕã¨∞H’Hí~_ç. |eǨâ◊∞=Ùefl HÁ@ìHí~_ç. ^Õ=ÙxH˜
JiÊ~K« _ÍxH˜ "≥ÚHí∞¯|_ç 㨥K«#Qå "≥∞_«ÅÖ’ Ǩ>ˇì_«Å∞ Hí>˜ì# Ǩâ◊∞=Ùefl Hí∂_Í
ÉÏkè~K«H~í _ç. JÖÏQÕ `Œ=∞ „ǨÉ∞íè =Ù J#∞„QõÇϨ ~, „Ǩã#¨ fl`ŒÅ#∞ á⁄~^Õ L^ÕâÌ º◊ ~`À
„Ǩu뮪ÅÜ«∂xH˜ (J~>Ë HßÉÏQõ$ǨxH˜) áÈÜ˵ÇÍi *’eH˜ Hí∂_Í áÈHí~_ç. W„Ǩ~ (nHí)∆
=Úyã≤# `ŒO∞° ÇÍ`Œ g∞O°∞ xO°Éºíè ~`ŒO~° Qå (Ǩâ∞◊ ǨHß∆ ^°∞Å#∞) "Õ>Ï_«=K«∞Û.
*Ï„Qõ`!ÎŒ HÁ~^°O∞° q∞=∞‡efl „Ǩu뮪ÅÜ«∂xH˜ áÈHí∞~_Í xO’kè~KÍO°#fl P„QõÇϨ ~`À
q∞ug∞i ÇÍiÃÑ· ^ÒO°˚#º~ KÕÜ«µHí∂_«^°∞ ã¨∞=∂!! ã¨`ͯO®ºÖ’¡, ^≥·=ÉèíH˜ÎH˜
ã¨~|~kè~z# Ǩ#∞Ö’¡ ǨO°ã¨ÊO°~ ã¨Ç¨ÏHíi~K«∞H’~_ç. J~`ËQåx, áåǨHßO®ºÖ’¡,
Ç≤Ï~™®^ÒO°˚<®ºÖ’¡ =∂„`Œ~ Z=i`À#¥ ã¨Ç¨ÏHíi~K«Hí∂_«^°∞. ^Õ=ÙxH˜ ÉèíÜ«µÇ¨_«~_ç.
PÜ«µ# (<ËOã° ∞¨ e÷ fl) KÍÖÏ Híi#î ~Qå tH˜™∆ ®Î_x« `ˇÅ∞ã¨∞H’~_ç. (2)
`Œ=∞~`Œ@ `Í=Ú K«zÛ# Ǩâ∞◊ ǨH∞∆í Å∞, O°H~Îí , Ǩ~k=∂~ã¨~, ^≥"· `Õ OŒ ∞° Å ¿ÑO°∞`À
H’Ü«µ|_ç# Ǩâ∞◊ ǨH∞∆í Å∞, TÇ≤O®_«Hí ÖË^® ^≥|ƒux ÖË^® Z`Œ∞Î „Ǩ^âÕ ~◊ #∞~_ç Ǩ_ç
K«zÛ# [~`Œ∞=ÙÅ∞ g∞Hí∞ x¿+kè~K«|_ͤܵ. ã¨r=~Qå L~_«Qå<Ë g∞O°∞ ^Õ=Ùx
¿ÑO°∞`À H’ã≤#q `ŒÇʨ Hí∞=∞‡_«~ =Å¡ K«zÛ# [~`Œ∞=ÙÅ∞, „Hí∂O°=∞$Qõ~ ^®_ç`À =∞$u
K≥~k# Ǩâ∞◊ =ÙÅ∞ Hí∂_Í x¿+kè~K«|_ͤܵ. W~Hß q„QõÇ¨ Å =Ú~^°∞ (W`ŒO° ^≥"· `Õ OŒ °
zǨflÅ =Ú~^°∞) |e=fi|_ç# Ǩâ∞◊ =ÙÅ∞ Hí∂_Í x¿+kè~K«|_ͤܵ.1 JÖÏQÕ áåzHíÅ
^®fiO® *Ï`ŒH~í `ˇÅ∞ã¨∞Hí∞<Ë Ç¨^uú° Hí∂_Í x¿+kè~K«|_ç~k. W=hfl áåǨHßO®ºÅ∞.
ã¨`º« u~°™ê¯~°∞Å∞ g∞ ^èO° ‡° ~ Qõ∞i~z WǨC_«∞ ѨÓiÎQÍ Pâ◊Å∞ =^°∞Å∞Hí∞<®flO°∞.
Hí#∞Hí g∞~°∞ ÇÍiH˜ U=∂„`Œ~ ÉèÜ
í µ« Ǩ_H« ~í _ç. <®Hı ÉèÜ
í µ« Ǩ_~« _ç. <Ëh O’A g∞H’ã¨~
g∞ ^èO° ®‡xfl (ã¨=∞„Qõ r=# =º=ã¨Q÷ å) ǨiѨÓO°~‚ KÕâÍ#∞. g∞ H’ã¨~ <® J#∞„QõÇ¨ xfl
ѨÓiÎQå <ˇO"° OÕ ®Û#∞. g∞ „âıܵ« ã¨∞û H’ã¨~ W™®¡~#∞ g∞ r=#^èO° ‡° ~Qå P"≥∂k~KÍ#∞.
(Hí#∞Hí WHõ #∞Oz D x¿+kè`ÍÅ *’eH˜ áÈHí~_ç.) Jܵ`Ë f„="≥∞#ÿ PHíe`À L~_ç
=∞O’^®i ÖË#ǨC_«∞, g>˜Ö’ ^Õ#flܵ<® áåǨ~ KÕ¿ã L^ÕâÌ º◊ ~ ÖËH∞í ~_Í HÁkÌQå u~>Ë
ǨO"° åÖË^∞° . ^Õ=Ù_«∞ Híq∆ ∞~KÕÇÍ_«∞, HíO∞° }˜~KÕÇÍ_«∞. (3)
„Ǩ[Å∞ `Œ=∞Hí∞ UU =ã¨∞=Î ÙÅ∞ ^èO° ‡° ã¨=∞‡`Œ~ KÕܵ« |_ͤܵ« x J_«∞Qõ∞`Œ∞<®flO°∞.
ÇÍiH˜ K≥ǨC, g∞ H’ã¨~ Ǩiâ◊∞^°ú =ã¨∞Î=ÙÅhfl ^è°O°‡ã¨=∞‡`Œ~ KÕÜ«µ|_ͤܵ. ^Õ=Ù_«∞
1. D 㨥H˜`Î À áå@∞ 2:173, 6:145, 16:115 㨥Hí∞Å
Î ∞ Hí∂_Í K«¥_«~_ç.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(5. =∂~Ú^•)

143

g∞Hí∞ „Ǩ™®k~z# *Ï˝#~`À g∞O°∞ tHí}
∆ WzÛ# "Õ@[~`Œ∞=ÙÅ∞ g∞ H’ã¨~ Ǩ>K
ì˜ ÛÕ
rÇÍÅ#∞ Hí∂_Í g∞O°∞ u#=K«∞Û. Jܵ`Ë "Õ@ H’ã¨~ "Õ@[~`Œ∞=Ùefl =kÖË@ǨC_«∞
^Õ=Ùx ¿ÑO°∞ 㨇i~z =^°eÃÑ@ì~_ç. ^Õ=ÙxH˜ ZÅ¡ÇC¨ _«¥ ÉèÜ
í µ« Ǩ_∞« `Œ¥ L~_«~_ç.
^Õ=Ù_«∞ `ŒfiO°Ö’<Ë (HíO‡° Å#∞ Qõ∞i~z) qKÍO°} [O°∞ѨÙ`Í_«∞. (4)
DO’A g∞Hí∞ Ǩiâ◊∞^°ú =ã¨∞=Î ÙÅhfl ^èO° ‡° ã¨=∞‡`Œ~ KÕܵ« |_ͤܵ. „Qõ~^ä„° Ǩ[Å
PǨO°~ g∞Hí∞, g∞ PǨO°~ „Qõ~^ä„° Ǩ[ÅHí∞ ^èO° ‡° ã¨=∞‡`Œ~ KÕܵ« |_ç~k. jÅ=`Œ∞Öˇ#·
=Úã≤~¡ ¢ã‘Å
Î ∞, „Qõ~^ä„° Ǩ[ÅHí∞ K≥~k# jÅ=`Œ∞Å∞ Hí∂_Í (qÇÍǨxH˜) g∞Hí∞ ^èO° ‡°
ã¨=∞‡`Œ~ KÕܵ« |_ͤO∞° . HßHíáÈ`Ë ÇÍiH˜ K≥e~¡ K«=Åã≤# =∞ǨÏO∑™⁄=Ú‡ K≥e~¡ z, ÇÍix
qÇÍǨÏ|~^è~° Ö’ ã¨∞O°H`∆˜ ~Œ Qå L~KÍe. J~`ËQåx, ÇÍi`À qK«ÛÅq_çQå Hß=∞„H©_Å
« Hí∞
áåÅÊ_«@~Qåx, ^˘~QõKÍ@∞Qå J„Hí=∞ ã¨~|~^è®Å∞ ÃÑ@∞ìH’=_«~Qåx KÕܵ« Hí∂_«^∞° .
ã¨`ͺxfl qâ◊fiã≤~K«_ÍxH˜ x~åHõi¿ãÎ =∞x+≤ `Œ# rq`Œ~Ö’ ™®kè~z#^°~`Í =ºO°=÷ ∞=Ù
`Œ∞~k. z=iH˜ J`Œ#∞ ǨOÖ
° ’Hí~Ö’ ÃѶ∞ÏO°~Qå #+¨áì È`Í_«∞. (5)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! „áåO°#÷ KÕܵ« _ÍxH˜ ã≤^"ú° ∞≥ #ÿ ǨC_«∞ =Ú~^°∞Qå g∞O°∞ =ÚMÏxfl,
"≥∂KÕ`∞Œ Å^®Hß KÕ`∞Œ efl Hí_∞« H’¯~_ç† `ŒÅ#∞ `Œ_Kç `Õ ÀÎ ã¨Êi≈~K«~_ç† Hßà◊∞§ pÅ=∞~_«Å
^®Hß Hí_«∞H’¯~_ç. (gO°ºã¨öÅ#~ =Å¡) Jâ◊∞^®ú=ã¨÷ UO°Ê_ç`Ë Ç¨iâ◊∞„Éèí~Qå `ŒÅ~@∞
™®fl#~ KÕܵ« ~_ç. XHí"àÕ ◊ g∞O°∞ Çͺkè„Qõã∞¨ Ö
Î `·ˇ ,Ë ÖË^® „ǨÜ∂« }®=ã¨Ö
÷ ’ L~>Ë, ÖË^®
=∞Å =¸„`Œ qã¨O#˚° KÕ¿ãÎ, ÖË^® ¢ã‘xÎ HíÅ∞ã¨∞Hí∞~>Ë- JǨC_«∞ hà◊∞§ ^˘O°Hxí ǨH~∆í Ö’
Ǩiâ◊∞„ÉèÇí ∞‹ #· =∞>˜ì LǨÜ∂ˇ y~K«~_ç. J~>Ë =∞>˜Ãì Ñ· KÕ`∞Œ Å∞`Œ>ì˜ ÇÍ>˜`À =ÚY~,
KÕ`Œ∞Å∞ O°∞^°∞ÌH’~_ç.2 ^Õ=Ù_«∞ g∞ rq`Íxfl ^°∞O°ƒùO°~ KÕÜ«µQÀO°_«~ ÖË^°∞. g∞O°∞
Hí$`ŒAÖ
˝ ·ˇ L~_Ë~^°∞Hí∞ PÜ«µ# q∞=∞‡efl Ǩiâ◊∞^°Çú O¨ z
° , g∞Hí∞ `Œ# J#∞„QõÇ¨ Å#∞
ѨÓiÎQå „Ç¨™®k~K«^e° KÍ_«∞.(6)
2. hà◊∞§ ÅaèOK«#ѨÙÊ_»∞ ÖË^® Çͺkè„QõãΨ ã≤u÷ Ö’ hà◊√§ "å_»@~ =Å¡ PO’Qõº~ =∞i~`Œ
H©}
∆ 㘠∞¨ ~Î ^°#fl ÉèÜ
í µ« =Ú#flǨC_»∞ LE ÖËHí Qõ∞ã¨∞Öò (™®fl#~)Hí∞ |^°∞Å∞ `ŒÜµ« =Ú‡Çò√ KÕÜ∂« e.
J~>Ë Ç¨iâ◊∞„ÉèíÇ‹∞·# =∞>˜ìg∞^° O≥~_«∞ KÕ`Œ∞Å∞ `Œ>˜ì (`ŒO°∞ÇÍ`Œ qke~z) ÇÍ>˜`À =ÚMÏxfl
ã¨Êi≈~KÍe. P `Œ~åfi`Œ =∞O’™®i KÕ`∞Œ efl =∞>˜gì ∞^° `Œ>ì˜ KÕu¢"Õà§◊ #∞~z "≥∂KÕ`∞Œ Å ^®Hß
O≥~_«∞ KÕ`∞Œ efl O°∞^®Ìe. W~„kÜ«µ ã¨Å
ö #~ [iy#ǨC_«∞ Hí∂_Í hà◊∞§ Åaè~K«Háí È`Ë W^Õ q^è~° Qå
`ŒÜµ« =Ú‡Çò√ KÕã∞¨ H’=K«∞Û. (W`ŒO° q=O®ÅHí∞ 4:43 㨥H˜,Î ^®x áå^°ã¥¨ zHí K«¥_«~_ç.)
qâÍfiã¨∞Å =∂`Œ$=¸iΠǨτ[`ü PÜµë® (O°l) WÖÏ `ˇeÜ«µ*Ëã∞¨ <Î ®flO°∞:- "Õ∞"≥ÚHí ™®i
^≥·=„Ǩ=HíÎ (ã¨Å¡~)`À HíÅã≤ „Ǩܫ∂}~ KÕã¨∞Î<®fl~. ɡ·^® (ÖËHí *Ï`Œ∞Öò*ˇ·+π) J<Ë „áå~`ÍxH˜
KÕO∞° Hí∞<Ë ã¨iH˜ <® Hí~OîÇ° ¨ O°~ `ˇy ZHí¯_À Ǩ_áç Èܵ~k. ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) ^®xfl "≥`HŒ _í ÍxH˜
JHí¯_« Py áÈÜ«∂O°∞. PÜ«µ#`À áå@∞ q∞ye#ÇÍà◊∞§ Hí∂_Í PyáÈÜ«∂O°∞. P „Ǩ^âÕ ~◊ Ö’
ZHí¯_Í h>˜K∞« Hí¯ ÖË^∞° . [#~ Ǩτ[`ü J|¥|HíO∑ (O°l) ^°QOæõ H° ∞í "≥o§ ''g∞ J=∂‡Üµ Pܵë®
(O°l) U~ KÕã~≤ ^À K«¥âÍO®? P"≥∞ =¸Å~Qå ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) WHí¯_« PyáÈ=Åã≤ =zÛ~k.
PÜ«µ#`À áå@∞ „Ǩ[Å~`Í PyáÈÜ«∂O°∞. Hßx D „Ǩ^âÕ ~◊ Ö’ K«¥¿ãÎ (Hí#∞K«¥Ñ¨Ù "Õ∞O°Ö’) XHí¯
h>˜K∞« Hí¯ Hí∂_Í ÖË^∞° . [#~ ^°QOæõ ∞° #fl hà◊∞§ Hß™®Î JܵáÈÜ«∂ܵ—— Jx J<®flO°∞.

144

(5. =∂~Ú^•)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

^Õ=Ù_«∞ KÕã#≤ "Õ∞Å∞ Qõ∞O°∞~Î K«∞H’~_ç. PÜ«µ# g∞KÕ`Œ KÕܵ~z# ÇÍQåÌ#~,
„Ǩ=∂}®Å∞ Hí∂_Í =∞O°záÈHí~_ç. J~>Ë ''"Õ∞=Ú q<®fl~, q^èÜ
Õ µ« ∞ÅÜ«∂º~—— Jx
g∞O°∞ =∂>˜KÍÛO°∞. ^®xfl xÅɡ@∞ìH’~_ç. ^Õ=ÙxH˜ ÉèÜ
í µ« Ǩ_∞« `Œ¥ =∞ã¨Å∞H’~_ç. g∞
J~`ŒO~° QåÖ’¡ ^®y=Ù~_Ë O°ÇϨ ™®ºÅ∞ Ãã·`~Œ PÜ«µ#Hí∞ `ˇÅ∞ã¨∞. (7)
qâ◊fiã≤~z# „Ǩ[ÖÏO®! ^Õ=Ùx H’ã¨~ hu x*ÏܵfÅHí∞ Hí@∞ì|_çL~@¥,
<®ºÜ«µ"≥∞ÿ# ™®Hí∆º~ W=fi~_ç. W`ŒO°∞ÅǨ@¡ qO’^è°~ L<®flã¨OÕ g∞O°∞ <®ºÜ«∂xH˜
uÖ’^°HßÅ∞ W=fiHí∂_«^°∞. ZšǨC_«¥ <®ºÜ«µ~Qå<Ë =º=ǨÏi~KÍe. ^≥·=cèuǨO®
Ü«µ}`Œ J~>Ë J^Õ. „Ǩu q+¨Üµ« ~Ö’#¥ ^Õ=Ùx Ǩ@¡ ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î `À =∞ã¨Å∞H’ÇÍe.
g∞O°∞ KÕ¿ã^°~`Í ^Õ=ÙxH˜ `ˇÅ∞ã¨∞. qâ◊fiã≤~z ã¨`ͯO®ºÅ∞ KÕ¿ãÇÍiH˜, ÇÍi
á⁄O°áå@∞¡ =∞xfl~K«|_«`ÍÜ«µx, ÇÍiH˜ Q˘Ç¨Ê „ǨuǶ¨Å~ Åaèã¨∞Î~^°x ^Õ=Ù_«∞
ÇÍQåÌ#~ KÕã¨∞Î<®fl_«∞. JqâÍfiã¨∞Ö~Ú ^Õ=Ùx 㨥Hí∞ÎÅ∞ uO°ã¨¯i~KÕÇÍO°∞ =∂„`Œ~
#O°HßxH˜ áÈ`ÍO°∞. (8-10)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! (W>©=Å) g∞Hí∞ ^Õ=Ù_»∞ KÕã#≤ "Õ∞Å∞ F™êi *Ï˝ÇH¨ ~í KÕã∞¨ H’~_ç.
JǨC_«∞ XHí =O°~æ g∞ÃÑ· ^ÒO°#˚ º~ KÕܵ« _ÍxH˜ xâ◊Ûܵ~K«∞Hí∞~k. Hßx ^Õ=Ù_«∞ ÇÍi
í µ« Ǩ_∞« `Œ¥ =∞ã¨Å∞H’~_ç.
KÕ`∞Œ efl g∞ÃÑ·H˜ ÖË=Hí∞~_Í xO’kè~KÍ_«∞.3 Hí#∞Hí ^Õ=ÙxH˜ ÉèÜ
(PÜ«µ<Ëfl #=Ú‡H’~_ç.) qâÍfiã¨∞Å∞ ^Õ=Ù_ç<Ë #=Ú‡H’ÇÍe. (11)
^Õ=Ù_«∞ W„™®Ü∂Öò ã¨~`Œu KÕ`Œ „Ǩ=∂}~ KÕܵ~KÍ_«∞. ÇÍiÖ’ (L#fl
Ǩ<flˇ ~_«∞ `ˇQÅ
õ Hí∞) "Õ∞=Ú Ç¨<flˇ ~_«∞=∞~k <®Ü«µHí∞efl xÜ«µq∞~KÍ=Ú. `ŒO∞° ÇÍ`Œ
^Õ=Ù_«∞ WÖÏ J<®fl_«∞: ''<Ë#∞ g∞Hí∞ `À_«∞Qå L~>Ï#∞. Jܵ`Ë g∞O°∞ #=∂A
Ǩτ[`ü J|¥|HíO∑ (O°l) D =∂@Å∞ qx <®^°QOæõ H° ∞í =KÍÛO°∞. P ã¨=∞Ü«µ~Ö’ ^≥=·
„Ǩ=HíÎ <®=_çÖ’ `ŒÅÃÑ>˜ì x„^°áÈ`Œ∞<®flO°∞. J|¥|HíO∑ (O°l) =zÛO®Qå<Ë ''h=¸Å~Qå ^≥=· „Ǩ=HíÎ
(ã¨Å~¡ ) WHí¯_« PyáÈ=Åã≤ =zÛ~k. PÜ«µ#`À áå@∞ „Ǩ[Å∞ Hí∂_Í PyáÈÜ«∂O°∞. WHí¯_«
K«¥¿ãÎ K«∞Hí¯ hO°∞ÖË^∞° . [#~ ^°QOæõ ° Hí∂_Í hà◊∞§ÖË=Ù—— Jx =∞~_çÇ_¨ ͤO∞° <®g∞^°. PÜ«µ# KÕ`ÀÎ
<®gѨ٠g∞^° HÁ_«¥Î J#^°Åz# =∂@Åhfl J<®flO°∞. ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) <® `˘_«Å g∞^° `ŒÅÃÑ>˜ì
Ǩ_∞« H’=_«~ =Å¡ <Ë#∞ (^≥|ƒÅ∞ ã¨ÇÏ≤ 㨥)Î Hí^Å
° Hí∞~_Í JÖÏQÕ L~_«=Åã≤ =zÛ~k.
=∞O°∞<å_»∞ `ˇÅÇ¡ ÍO°∞*Ï=Ú# ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) "Õ∞ÖÁ¯~>Ë (LE KÕܵ« _ÍxH˜) hà˧
ÖË=Ù. JǨC_«∞ ^Õ=Ù_«∞ ''`ŒÜµ« =Ú‡Çò√—— P[˝Å∞ J=`Œi~Ǩ*âË Í_«∞. ^®~`À J~^°O¥° `ŒÜµ« =Ú‡Çò√
KıâÍO°∞. P ã¨O^Œ~ƒ° Où Ö’ LÃã·^ü a<ü ǨÏrO∑ (O°l) =∂>Ï¡_∞« `Œ¥ ''J|¥|HíO∑ ã¨~`Í#=∂! g∞
=¸Å~Qå (=Úã≤~¡ ÅHí∞) â◊∞Éè~í HíÅQõ_~« Wk "≥Ú^°>™˜ ®i Hß^°∞—— J<åfl~°∞. P `Œ~åfi`Œ <Ë#∞
Hí∂O°∞Û#fl X~>ˇ#∞ ÖËáåO°∞. ^®x„H˜~^° <® Hí~OîÇ° ¨ O°~ ^˘iH˜~k.—— (|∞MÏi, =Úã≤~¡ )
3. Ü«µ¥^°∞ÅÖ’ XHí =O°~æ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ )#∞, PÜ«µ# =ÚYº J#∞K«O∞° Å∞ HÁ~^°ix
Hí∞„@Ǩxfl ǨÏ`Œ=∂OÕÛ L^ÕâÌ º◊ ~`À FO’A q~^°∞ Éè’[<®xH˜ PǨfix~z ÇÍi O®HíH’ã¨~ Z^°∞O°∞
K«¥_«™®y~k. Jܵ`Ë ^Õ=Ù_«∞ DHí∞„@ ã¨~Qõu ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ )Hí∞ kÇͺq+¨¯$u ^®fiO® `ˇeÜ«µ
*Ëã≤ ÃÇÏK«Ûi~KÍ_«∞. ^®~`À ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) P q~^°∞Hí∞ áÈ=_«~ =∂<ËâÍO°∞. D "Õ∞Å∞
q+¨Üµ« "Õ∞ ^Õ=Ù_«∞ D 㨥H˜Ö
Î ’ =Úã≤~¡ ÅHí∞ Qõ∞O°∞K
Î âÕ Í_«∞.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(5. =∂~Ú^•)

145

KÕã∞¨ ~Î _Íe. (¿Ñ^°Å Pi÷HÇí Ϩ Hí∞¯) [Hß`ü K≥e~¡ KÍe. <Ë#∞ Ǩ~¿Ñ „Ǩ=HíÅ
Î #∞ qâ◊fiã≤~z
ÇÍiH˜ ã¨Ç¨ÏHíi~KÍe. ^Õ=ÙxH˜ „âı+¨ª"≥∞ÿ# O°∞}~ WÇÍfie. WÖÏ #_«K«∞Hí∞~>Ë <Ë#∞
g∞Ö’ L#fl K≥_∞« efl `˘Åy~z q∞=∞‡efl ÃãÅÜ˵O°∞Å∞ „Ǩ=Ç≤Ï~KÕ (ã¨fiO°)æ =<®ÅÖ’
„Ǩ"tÕ ~Ǩ*™Ë ®Î#∞. Jܵ`Ë P `Œ~∞° "å`Œ g∞Ö’ Z=O≥<· ® JqâÍfiã¨ÇY
·‹ i J=Å~a¿ãÎ
=∂„`Œ~ J`Œ#∞ ã¨<®‡O°æ~ `ŒÇ≤Ê#>Ë¡.—— (12)
Jã¨Å∞ ÇÍO°∞ `Œ=∞ „Ǩ=∂}~ LÅ¡~Ѷ∞≤ ~z# HßO°}~Qå<Ë "Õ∞=Ú ÇÍix =∂
HßO°∞}®ºxH˜ ^°¥O°~Qå qã≤i"Õã≤, ÇÍi ǨÏ$^°Ü«∂Å#∞ Híiî#~ KÕâÍ=Ú. z=iH˜
"åiǨC_«∞ ^≥=· "åHí∞¯efl `ÍO°∞=∂O°∞ KÕ¿ã ã≤u÷ H˜ ky*ÏiáÈÜ«∂O°∞. `Œ=∞Hí∞ É’kè~z#
LǨ^âÕ ÍÖ’¡ J`ŒºkèHí ÉèÏQõ~ q㨇i~KÍO°∞. ÇÍO°∞ áåÅÊ_«∞`Œ∞#fl "≥∂™®Ö’¡ U^À XHí>˜
D<®_«∞ Hí∂_Í h ^°$+≤ìH˜ =㨥Î<ËL~k. ÇÍiÖ’ |Ǩï HÁkÌ=∞~k =∂„`Œ"Õ∞ D
|ÅÇ‘Ï#`ŒHí∞ ^Œ∂O°~Qå L<®flO°∞. Hí#∞Hí "åix Hí∆q∞~K«∞. "åi KÕ+¨ìÅ#∞ Qõ∞i~z
J~`ŒQå Ǩ>~ì˜ K«∞H’Hí∞. ^Õ=Ù_«∞ ã¨ÇϨ $^°Üµ« ∞Å<Ë „¿Ñq∞™®Î_∞« . (13)
JÖÏQÕ ''"Õ∞=Ú ã¨Ç¨Ü«µHí∞Å~——4 J#flÇÍi KÕ`Œ Hí∂_Í "Õ∞=Ú „Ǩ=∂}~
KÕܵ~KÍ=Ú. ÇÍO°∞ Hí∂_Í "Õ∞=Ú É’kè~z# LǨ^ÕâÍÖ’¡ J`ŒºkèHí ÉèÏQõ~
q㨇i~KÍO°∞. z=iH˜ "Õ∞=Ú ÇÍi =∞^躰 „ǨàÜ
◊ µ« ~ ^®Hß qO’^èÉ° Ïè =~ L~_ËÖÏ ÇÍi
ǨÏ$^°Ü«∂ÅÖ’ ǨO°ã¨ÊO°~ q^Õfi+¨c*ÏÅ∞ <®>Ï=Ú. ÇÍO°∞ WǨÏÖ’Hí~Ö’ U~
KÕã∞¨ ~Î _ËÇÍO’ ^Õ=Ù_«∞ XHí O’A `ŒÇʨ Hí∞~_Í ÇÍi^°$+≤Hì ˜ fã¨∞Hí∞=™®Î_∞« . (14)
„Qõ~^ä„° Ǩ[ÖÏO®! =∂„Ǩ=HíÎ g∞ ^°QOæõ H° ∞í =KÍÛ_«∞. g∞O°∞ ^≥=· „Qõ~^ä~° Ö’ (ÖËH∞í ~_Í)
^®z# J<ËHí q+¨Ü«∂Å∞ J`Œ#∞ g∞=Ú~^°∞ "≥Å¡_çã¨∞Î<®fl_«∞. HÁxfl q+¨Ü«∂efl
Qõ∞i~z q∞=∞‡efl L¿ÑH˜ã∆ ∞¨ <Î ®fl_«∞ Hí∂_Í. ^Õ=Ùx "≥Ñ· Ù¨ #∞~_ç g∞ ^°QOæõ H° ∞í (J*Ï˝<®~^è°
HßO°~ ^Œ∂O°~KÕ¿ã) *’ºu =zÛ~k. (ã¨<®‡O°~æ K«¥¿Ñ) ^ÕnǨº=∂#"≥∞#ÿ k=º„Qõ~^ä~°
Hí∂_Í =zÛ~k. nx^®fiO® ^Õ=Ù_«∞ `Œ# „Ǩã#¨ fl`Í ÉèÏQõº~ H’O°∞Hí∞<ËÇÍiH˜ =ÚH˜=Î ∂O°~æ
K«∂ѨÙ`Í_«∞. ÃÑ·QÍ PÜ«µ# `Œ# J#∞„QõÇϨ ~`À ÇÍix HßO°∞pHí@¡ #∞~_ç Hß~u "≥Ñ· Ù¨
fã¨∞Hí∞"≥à®Î_∞« † (JǨ=∂O°~æ #∞~_ç fã≤) O°∞A=∂O°~æ Ö’ #_çÇ™≤ ®Î_∞« . (15,16)
=∞O°º~ Hí∞=∂O°∞_«∞ =∞ã‘ÇÏπ Ü˵ ^Õ=Ù_«∞ J#flÇÍO°∞ xã¨û~^ÕÇϨ ~Qå JqâÍfiã¨∞Öˇ·
áÈÜ«∂O°∞. =ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å~¡ )! ''^Õ=Ù_«∞ Qõ#Hí =∞O°º~ Hí∞=∂O°∞_«∞ =∞ã‘ÇÏπ x, J`Œx
4. WHí¯_« =¸ÅÉèÏ+¨Ö’ ''#™®O®—— J<Ë, 3:52 㨥H˜Ö
Î ’ ''J<®ûO∑—— J<Ë Ç¨^•Å∞ =KåÛ~Ú.
D O≥~_«∞ Ǩ^®ÅHí∞ ã¨Ç¨Ü«µHí∞Å∞ J<Ë JO°÷~. D™®„Ǩ=HíÎ (JÖˇ·Ç≤Ï) J#∞K«O°∞efl Y∞O∑P<ü
„H≥ã· =Ψ ÙÅ∞, #„™®hÅ∞ Jx QåHí∞~_Í '#™®O®— Jx ¿Ñ~˘¯#flk. <Ë#∞ qkèÖHË í áåOîH° ∞í Å ™œÅÉèºí ~
H’ã¨~ #™®O® J<Ë Ç¨^®xfl „H≥ã· =Ψ ÙÅ∞ Jx J#∞ÇÍ^°~ KÕܵ« =Åã≤ =zÛ~k.
Pk „Ǩ=HíÎ #∞~_ç J~u=∞ „Ǩ=HíÎ =O°H∞í „Ç¨u ^≥=· „Ǩ=HßÎ =∂#"åoH˜ W™®¡~ ^èO° ®‡<Ëfl
É’kè㥨 Î =KÍÛ_«∞. J~^°∞=Å¡ PÜ«∂ „Ǩ=HíÅ
Î J#∞K«O∞° Å ¿ÑO°∞¡ ^®x „ǨHßO°~ =Úã≤~¡ Åx Ç≤Å=
|_ͤܵ. Hßx Ü«µ¥^°∞Å∞, „H≥ã· =Ψ ÙÅ∞ D ÇÍã¨ÇÎ Íxfl q㨇i~z `Œ=∞#∞ `Í=Ú Ü«µ¥^°∞Åx,
„H≥ã· =Ψ ÙÅx ¿ÑO°∞¡ ÃÑ@∞ìH∞í <®flO°∞.

146

(5. =∂~Ú^•)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

`Œex¡ , Éè¥í Ö’Hí~Ö’ L#fl ÇÍO°~^°sfl K«~Ǩ^Å
° K«∞Hí∞~>Ë PÜ«µ# xO°Ü
‚ ∂« xfl J_«∞Hì ’QõÅ
^èO·≥ º° ~ Z=iHõ~Ú<® L~^®?—— Jx J_«∞Qõ∞. Éè¥í =∂ºHßâÍÅHí∞, Éè¥í q∞ÃÑ· L#flÇÍ>˜H,˜
PHßâ◊~Ö’ L#flÇÍ>˜H˜ ^Õ=Ù_Ë Ü«µ[=∂x. PÜ«µ# `Í#∞ H’i#^®xfl ã¨$+≤ì™®Î_«∞.
PÜ«µ# „ǨuǨh KÕܵ« QõÅ ã¨=∞O°∞_÷ ∞« , ã¨Ofi° â◊H=Θ ∞~`Œ∞_«∞. (17)
Ü«µ¥^°∞Å∞, „H≥ã· =Ψ ÙÅ∞ `Í=Ú ^Õ=Ùx a_«Å
¤ =∞x, PÜ«µ#Hí∞ „Ç≤ܵ« "≥∞#ÿ ÇÍO°=∞x
J~>ÏO°∞. ''=∞i PÜ«µ# g∞O°∞ KÕ¿ã áåáåÅHí∞ q∞=∞‡efl Z~^°∞Hí∞ tH˜ã∆ ∞¨ <Î ®fl_«∞?——
Jx ÇÍix J_«∞Qõ∞. x*ÏxH˜ g∞O°∞ Hí∂_Í ^Õ=Ù_«∞ ã¨$+≤~ì z# W`ŒO° =∂#=ÙÖÏ¡~>˜
=∂#=ÙÖË. ^Õ=Ù_«∞ `Í#∞`ŒÅz# q^è~° Qå HÁ~^°ix Híq∆ ∞™®Î_∞« † =∞iHÁ~^°ix tH˜™∆ ®Î_∞« .
Éè¥í =∂ºHßâÍÅ∞, ÇÍ>˜H˜ ã¨~|~kè~z# ã¨=∞ã¨OÎ ^Õ=Ùx"Õ. z=iH˜ J~^°O¥° (FO’A)
PÜ«µ# ã¨xflkèHı =∞O°e áÈ=Åã≤ L~k. (18)
„Qõ~^䰄Ǩ[ÖÏO®! ^≥·=„Ǩ=HíÎÅ PQõ=∞#~ PyáÈܵ F ã¨∞nO°…HßÅ~ Qõ_«z
áÈܵ~k. JÖÏ~>˜ Ǩiã≤u÷ Ö’ =∂ D „Ǩ=HíÎ WǨC_«∞ g∞ ^°QOæõ H° ∞í =zÛ x[^èO° ‡° ~
Qõ∞i~z# q+¨Ü∂« Å∞ g∞Hí∞ É’kèã∞¨ <Î ®fl_«∞. WHí g∞O°∞ â◊∞ÉèÇí ÍO°Î J~^°*¿Ë ã, ÃÇÏK«Ûi~KÕ
„Ǩ=HíÎ Z=O°¥ O®ÖË^Õ Jx ™®Hí∞Å∞ K≥ǨÊ_ÍxH˜ ZÖÏ~>˜ P™®¯O°~ ÖË^°∞. â◊∞ÉèíÇÍO°Î
J~^°*¿Ë ã, ÃÇÏK«Ûi~KÕ ÇÍ_«∞ =KÕÛâÍ_«∞. (=∂ ÉÏ^躰 `Œ fiáÈܵ~k.) ^Õ=Ù_«∞ „Ǩu
q+¨Üµ« ~ÃÑ· JkèHßO°~QõÅ J™®^è®O°} â◊HãΘ ~¨ Ǩ#∞fl_«∞. (19)
=¸™® (J֡Ƿ Ï≤ ) `Œ# *Ïu„Ǩ[ÅHí∞ KÕã#≤ Ç≤Ï`ŒÉ’^è° Qõ∞O°∞HÎ ∞í `ˇK∞« ÛH’. J`Œ#∞
`Œ# *ÏuÇÍi`À WÖÏ J<®fl_«∞: ''<® *Ïu„Ǩ[ÖÏO®! g∞‰õΩ ^Õ=Ù_«∞ KÕã≤# "Õ∞à◊√§
*Ï˝ÇH¨ ~í `ˇK∞« ÛH’~_ç. PÜ«µ# g∞Ö’ XHí „Ç¨=Hí#Î ∞ „ǨÉqíè ~Ǩ*ãË ,≤ q∞=∞‡efl O®*Ϻkè
<Ë`Å
Œ ∞Qå KÕâÍ_«∞. PÜ«µ# g∞Hí∞ „ǨÇ~¨ K«~Ö’ U *ÏuH© „Ǩ™®k~K«x^®xfl (JO>Ë
Ç‹É· Çíè ’#fl`Œ∞efl) „Ǩ™®k~KÍ_«∞. Hí#∞Hí ™È^°O∞° ÖÏO®! ^Õ=Ù_«∞ g∞Hí∞ O®ã≤ÃÑ>˜#ì D Ǩq„`Œ
Éè¥í ÉèÏQõ~ (áåÅã‘<Î ®)Ö’ „Ǩ"tÕ ~K«~_ç. "≥#H˜¯ =∞O°ÅHí~_ç. JÖÏ KÕ¿ãÎ g∞O°∞ ÃѶ∞ÏO°~Qå
#+¨ìáÈ`ÍO°∞.—— (20-21)
^®xH˜ ÇÍiÖÏ ["åaKÍÛO°∞: ''=¸™®! JHí¯_« ÉèíÜ«µ~HíO°"≥∞ÿ# =∞#∞+¨∞Å∞
L<®flO°∞. "åO® „áå~`Œ~ #∞~_ç "≥o§áÈ#~`Œ =O°H∂í "Õ∞=∞Hí¯_çH˜ Z>˜ì Ǩiã≤u÷ Ö’#¥
Ç‹à§◊ ~. "åO°H¯í _«∞fl~z "≥o§áÈ`Ë "Õ∞=Ú áÈ=_ÍxH˜ ã≤^"ú° ∞Õ .—— (22)
JÖÏ ÉèíÜ«µÇ¨_ç# ÇÍiÖ’<Ë ^≥·ÇÍ#∞„QõǨÏ~ á⁄~k# W^°ÌO°∞ =ºHí∞ÎÅ∞<®flO°∞.
JǨC_«∞ ÇÍO°∞ ''P ÉèÜ
í µ« ~HíO∞° efl Z^°∞O’¯=_ÍxH˜ g∞O°∞ „Ǩ^®è #^®fiO°~ Qõ∞~_Í „Ǩ"Õ
t~K«~_ç. g∞O°∞ ֒ǨeH˜ „Ǩ"Õt¿ãÎ KÍÅ∞, q[Ü«µ~ q∞=∞‡efl =i~z#>Ë¡. g∞O°∞
qâÍfiã¨∞ÖË Jܵ`Ë ^Õ=Ùx g∞^° ÉèÏO°~"Õã≤ =Ú~^°∞Hí∞ ™®Qõ~_ç—— Jx J<®flO°∞. (23)
Hßx ÇÍO°∞ (^®xH˜ J~wHíi~K«Hí∞~_Í) ''=¸™®! "åO°Hí¯_« L#fl~`Œ=O°Hí∞
"Õ∞=Ú Z#fl>˜H© "≥à§◊ =Ú. HßÇÍÅ~>Ë h=Ù, h„ǨÉ∞íè =Ù W^°OÌ ¥° "≥o§ (ÇÍi`À) `ŒÅ
Ǩ_~« _ç. "Õ∞=Ú =∂„`Œ~ WHí¯_Ë L~_çáÈ`Í~—— J<®flO°∞ (`ŒÅaO°∞ã¨∞`À). (24)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(5. =∂~Ú^•)

147

JǨC_«∞ =¸™® (JÖˇ·Ç≤Ï) ^Õ=Ù_çfl „áåi÷㨥Π''„ǨÉèí¥! <® KÕuÖ’ Ug∞ ÖË^°∞.
<®ÃÑ·, <® ™È^°OŒ ∞° xÃÑ· =∂„`Œ"∞Õ <®Hí∞ JkèHßO°~ L~k. J~^°∞=Å¡ ^ÕÇÍ! =∞=∞‡efl
^°iÌ h D ^°∞O®‡O°∞Å
æ #∞~_ç "ÕO∞° K≥ܵº—— Jx J<®fl_«∞. ^®xH˜ ^Õ=Ù_«∞ ''ã¨O,Õ ÇÍiH©
^ÕâÍxfl #ÅÉèˇ· Ü˵~_«¡áå@∞ x¿+kè~KÍ#∞. WHí ÇÍO°∞ „ǨǨ~K«~Ö’ U XHí¯KÀ>Ï
xÅ∞= h_« ^˘O°H¯í Hßà◊∞§ HÁ@∞ìH∞í ~@¥ uO°∞Qõ∞`Œ∞~>ÏO°∞. D ^°∞O®‡O°∞Å
æ ^°∞ã≤u÷
Ǩ@¡ h=Ù U=∂„`Œ~ qKÍO°Ç_¨ H« ∞í —— Jx K≥áêÊ_«∞. (25,26)
=ÚǨÏ=∞‡^£! giH˜ Hßã¨Î P^°~ HÁ_«∞Hí∞e^°iÌ Qå^è° Hí∂_Í qxÊ~K«∞. ÇÍi^°OÌ ∞°
(XHí Ǩâ∞◊ =Ùx) |eKÍÛO°∞. JǨC_«∞ ÇÍiÖ’ XHíx |e =∂„`Œ"∞Õ ã‘fiHíi~K«|_ç~k.
O≥~_ÀÇÍx |e ã‘fiHíi~K«|_«ÖË^°∞. ^®~`À J`Œ#∞ (z„O≥uÎáÈܵ) ''<Ë#∞ x#∞fl
K«~¿Ñ™®Î#∞—— J<®fl_«∞.
^®xH˜ O≥~_À"å_»∞ WÖÏ J<®fl_«∞: ''^Õ=Ù_«∞ ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î ∞ HíÅÇÍi "≥ÚHí∞¯|_ç<Ë
ã‘fiHíi™®Î_«∞. h=Ù ##∞fl K«~Ǩ_ÍxH˜ K≥Ü≥∞ºuÎ`Ë <Ë#∞ =∂„`Œ~ x#∞fl K«~Ǩ_ÍxH˜
K≥ܵˇ º`Œ#Î ∞. <Ë#∞ ã¨Ofi° Ö’Hí „Ç¨É∞íè =~Ú# ^Õ=ÙxH˜ ÉèÜ
í µ« Ǩ_∞« `Œ∞<®fl#∞. <® áåǨ~, h
áåǨ~ J~`Í #∞"Õfi =¸@Hí@∞ìHÁx #O°H~í Ö’H˜ áÈܵǨ_∞« . J^Õ ^°∞O®‡O°∞Å
æ Hí∞ `Œy#
„ǨuǶÅ
¨ ~. <Ë#∞ H’OÕk Hí∂_Í J^Õ.—— (27-29)
z=iH˜ J`Œx (^°∞+¨)ì =∞#ã¨∞û J`Œx ™È^°O∞° _çfl =kè~K«_ÍxH˜ „¿ÑOÕÇ~≤ z~k.
J`Œ#∞ `Œ# ™È^°O°∞_çfl ǨÏ`Œ=∂iÛ"ÕâÍ_«∞. D q^è°~Qå J`Œ#∞ #+¨ìáÈܵ#ÇÍiÖ’ı
KÕiáÈÜ«∂_«∞. P`«~åfi`Œ ^Õ=Ù_«∞ F HßH˜x Ǩ~áå_«∞. P HßH˜ J`ŒxH˜ J`Œx ™È^°O∞° _ç
â◊ÇÍxfl ZÖÏ Ñ¨Ó_çÛ ÃÑ>ÏìÖ’ K«¥Ç¨_ÍxH˜ <ËÅ#∞ „`Œ=fi_«~ „áåO°~aè~z~k. Jk K«¥ã≤
J`Œ#∞ ''JÜ«µºÜˇ∂º! <® ™È^°O∞° _ç â◊ÇÍxfl ZÖÏ Ñ¨Ó_çÛÃÑ>ÏìÖ’ `ˇeÜ«µÖË^!Õ <®Hí∞
P HßH˜H∞í #fl~`Œ *Ï˝#~ Hí∂_Í ÖËHáí Èܵ~^Õ!!—— Jx ÉÏ^èÇ° _¨ ͤ_∞« . P `ŒO∞° ÇÍ`Œ J`Œ#∞
`Í#∞ KÕã#≤ ǨxH˜ Z~`À ǨâÍÛ `ÍÎÇ~¨ `À Hí∞q∞eáÈÜ«∂_«∞. (30-31)
D (ǨÏ`Œº) HßO°}~Qå<Ë "Õ∞=Ú W„™®Ü∂Öò ã¨~`ŒuÇÍiH˜ WÖÏ XHí L`ŒOÎ ∞° fi
*Ïs KÕâÍO:''Z=O≥<· ® „ǨfHßO° ǨÏ`Œº(tHí)∆ Qå ÖËHí ^èO° }
° Ø Ñ· HíÖ’¡Å~ OÕHu≥ ~Î z#~^°∞Hí∞
tHíQ∆ å `ŒÇʨ U =∞x+≤<<·ˇ ® K«~Ç≤`Ë J`Œ#∞ Ü«∂=`Œ∞Î =∂#ÇÍox K«~Ç≤#>Ë.¡ JÖψQ
Z=Ô~<· å XHõ =∞x+≤ ¢áê}O HÍáê_ç`Õ J`«#∞ Ü«∂=`«∞Î =∂#"åox HÍáê_ç#>Ë.¡ —— (D
P[˝ *Ïs KÕã#≤ ǨÊ>˜H© ÇÍi Ǩiã≤u÷ =∂O°Ö^Ë ∞° ) =∂ „Ǩ=HíÅ
Î ∞ XHíi `ŒO∞° ÇÍ`Œ XHíO∞°
J<ËHí=∞~k "åi ^°QõæO°Hí∞ ã¨Ê+¨ì"≥∞ÿ# Ç≤Ï`ÀHí∞ÎÅ∞ fã¨∞HÁKÍÛO°∞. Jܵ<® ÇÍiÖ’
WǨÊ>˜H© J`ŒºkèH=í ∞~k „ǨÇ~¨ K«~Ö’ ǨÏ^°∞gÌ ∞i „Ǩ=iÎ~KÕ"åOÕ L<®flO°∞. (32)
^Õ=ÙxH˜ PÜ«µ#„Ǩ=HíHÎ ∞í =ºuOÕH~í Qå áÈO®_ËÇÍiH˜, ^èO° }
° Ö
˜ ’ HíÅǨÅ∞ OÕHu≥ ãÎ ¥¨ Î
uiQÕÇÍiH˜ tHíQ∆ å ÇÍix ǨÏ`Œ=∂O®Ûe† ÖË^® LiHí~|~ ZH˜¯~KÍe† ÖË^® XHí KÕܵ,
^®xH˜ Jaè=ÚY~Qå =Ù#fl XHí HßÅ∞ #iH˜"Ü
Õ ∂« e† ÖË^® ^Õâ|◊ Ç≤Ï+¨¯O°} KÕÜ∂« e.
Wq WǨÏÖ’Hí~Ö’ ÇÍiH˜ Åaè~KÕ J==∂#~, J„Ǩu+¨Å
ª ∞. ǨOÖ
° ’Hí~Ö’ W~`ŒH~í >Ë
ÃѶ∞ÏO°Ç∞‹ #· tHí∆ L~@∞~k. Jܵ`Ë g∞ ™®finè#~Ö’H˜ O®Hí=Ú~^Õ ÇÍO°∞ `Í=Ú KÕã#≤

148

(5. =∂~Ú^•)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

xO®fiHßxH˜ ǨâÍÛ`ÍÎǨ~ K≥~k `Œ=∞ #_«=_çHí#∞ ã¨ik^°∞ÌHí∞~>Ë (WHí ÇÍi *’eH˜
áÈHí∂_«^∞° .)5 ^Õ=Ù_«∞ Híq∆ ∞~KÕÇÍ_«x, HíO∞° }˜~KÕÇÍ_«x `ˇÅ∞ã¨∞H’~_ç. (33-34)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! ^Õ=Ùx Ǩ@¡ ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î ∞ Híey L~_«~_ç. PÜ«µ# ™®xfl^躰 ~
á⁄~^Õ =∂O°~æ J<Ëfi+≤~K«~_ç. PÜ«µ# =∂O°~æ Ö’ (ã¨`ºŒ =ºuOÕHí â◊H∞í Å
Î `À) xO°~`ŒO~°
áÈO®_«∞`Œ¥ L~_«~_ç, g∞ rq`Œ~ ™®O°H÷ =í ∞=Ù`Œ∞~k. (35)
ã¨`ͺxfl uO°ã¯¨ i~z#ÇÍO°∞ `Œ=∞ ^°QOæõ ° Éè∂í =∞~_«Å=∞~`Œ ã≤iã¨~Ǩ^Å
° ∞~_ç,
W~Hß J~`ŒH∞í O≥>~ì˜ Ñ¨Ù ã¨~Ǩ^Å
° ∞ L~_ç, „ǨàÜ
◊ µ« k#~ tHí∆ #∞~_ç `ŒÇÊ≤ ~K«∞H’=_ÍxH˜
^®#fl~`Í áåǨÇi¨ ǨO°~Qå WzÛ"Õܵ« ^°ÅK«∞Hí∞<®fl ã¨O,Õ ^®xfl ã‘fiHíi~K«_~« [O°Q^õ ∞° .
ÇÍiH˜ =º^è®Éèií `Œ=∞~Ú# tHí∆ Ǩ_fç O°∞`Œ∞~k. "åO°∞ #O°Hßyfl #∞~_ç |Ü«µ@Ǩ_ÍÅx
Z~`Œ y~AHí∞<®fl ^®#∞fl~_ç |Ü«µ@Ǩ_«ÖËO°∞. "åO® #O°Hí Ü«∂`ŒÖ’<Ë =∞Qõ∞æ`Œ¥
âÍâ◊fi`Œ~Qå Ǩ_ç =Ù~_«=Åã≤ L~@∞~k. (36-37)
¢ã‘Î Jܵ<®, ѨÙO°∞+¨∞_≥<· ® ^˘~Qõ`#Œ ~ KÕ¿ãÎ W^°iÌ H© K≥ܵº #iH˜"Ü
Õ µ« ~_ç.6 Wk
ÇÍO°∞ ã¨~áåk~K«∞Hí∞#fl ^®xH˜ „ǨuǶÅ
¨ ~. ^Õ=Ùx `ŒOÑ° Ù¨¶ # Hí#∞qǨC Híey~KÕ tHí∆ Wk.
^Õ=Ù_«∞ ã¨O®fikèHßi, ã¨Ofi° â◊H=Θ ∞~`Œ∞_«∞. PÜ«µ# Z~`À q"ÕH=í ~`Œ∞_«∞ Hí∂_Í. Jܵ`Ë
5. W™®¡~ <ˇÅHÁeÊ# „âıÜ∂ˇ O®*ϺxH˜ =ºuOÕH~í Qå uO°∞Qõ∞ÉÏ@∞ [iÇ≤, âÍ~u Éè„í ^°`Å
Œ Hí∞
qѶ∂¨ `Œ~ Híey~z# HíÖ’¡ÅHßO°H∞í Å∞ „ǨÉ∞íè `ÍfixH˜ Ǩ@∞ì|_ç`Ë ÇÍix D q^è~° Qå tH˜~∆ KÍe.
XHí"àÕ ◊ JÖÏ~>˜ =ºHí∞Å
Î ∞ „ǨÉ∞íè `ÍfixH˜ Ǩ@∞ì|_«Hí =Ú~^Õ Ç¨âÍÛ`ÍÎÇ~¨ K≥~k `Œ=∞ #_«=_çH#í ∞
ã¨ik^°∞Ì Hí∞~>Ë ÇÍix tH˜~∆ KÕ~^°∞Hí∞ „ǨÉ∞íè `ÍfixH˜ JkèHßO°~ ÖË^∞° . HßHíáÈ`Ë P =ºHí∞Å
Î ∞ `Œ=∞
uO°∞Qõ∞ÉÏ@∞ "≥Y· i ѨÓiÎQå q_«<®_ç ™®^è®O°} áœO°rq`Œ~ Qõ_∞« ѨÙ`Œ∞#fl@∞¡ ÇÍi ^≥#· ~k# rq`Œ
=º=ǨO®Å∞ xO°¥Ç≤~KÍe. P `ŒO∞° ÇÍ`Œ ÇÍO°∞ uO°∞Qõ∞ÉÏ@∞ KÕã#≤ @∞¡, HíÖ’¡Ö~ ã¨$+≤~ì z#@∞¡
`Œ# ^°$+≤Hì ˜ =zÛ<® „ǨÉ∞íè `Œfi~ ÇÍix ǨxQõ@∞ìHÁx tH˜~∆ K«_ÍxH˜ ™®Hí∞Å∞ Ç‹`HŒ ^í ∞° .
Jܵ`Ë "ås uO°∞Qõ∞ÉÏ@∞, HíÖ’¡ÖÏÅ ã¨~^°Oƒ° ~ù Qå =∂#= ǨÏHí∞¯Å∞ LÅ¡~Ѷ∞≤ ~K«_~«
[iy`Ë ^®xH˜ tHí∆ L~k. L^®:- ÇÍO°∞ Z=i<ˇ<· ® ǨÏ`ŒºKÕ¿ãΠǨÏ`Œ∞x ÇÍO°ã∞¨ ÅHí∞ ǨÏ~`ŒH∞í _çÃÑ·
„ǨfHßO°~ fO°∞ÛHí∞<Ë Ç¨ÏHí∞¯~k. J~>Ë Ç¨Ï`Œ∞x ÇÍO°ã∞¨ Å _ç=∂~_ü „ǨHßO°~ „ǨÉ∞íè `Œfi~ ǨÏ~`ŒH∞í _çH˜
=∞O°}tHí∆ qkè~K«=K«∞Û† ÖË^® ǨÏ`Œ∞x ÇÍO°ã∞¨ Å∞ qâÍŠǨÏ$^°Üµ« ~`À Híq∆ ∞¿ãÎ „ǨÉ∞íè `Œfi~ J`Œ_flç
q_çzÃÑ@ì=K«∞Û. uO°∞Qõ∞ÉÏ@∞ ã¨~^°O°ƒù~Qå ÇÍO°∞ Z=i ™⁄=∞‡Üµ<® HÁÅ¡Q˘>˜ì u~>Ë K«@ì
„ǨHßO°~ ÇÍiH˜ ǨÏã¨YÎ ~_«# =Q≥O· ® tHíÅ
∆ ∞ Ǩ_=« K«∞Û. XHõ"àÕ ◊ ÇÍO°∞ HÁÅ¡Q˘>˜#ì ™⁄=Ú‡ u#Hí∞~_Í
^®xfl Ü«µ^è®`Œ^~°ä Qå uiy ^®x Ü«µ[=∂xH˜ JǨÊy¿ãÎ ÇÍiH˜ tHí∆ qkè~K«_~« [O°Q^õ ∞° .
6. ^˘~QõH∞í tHíQ∆ å XHí KÕܵ =∂„`Œ"∞Õ #O°H=í Åã≤ L~@∞~k. W™®¡g∞Ü«µ O®[º~Ö’
ã¨Ofi° „`Í ''Pi÷H<í ®ºÜ«µ~—— <ˇÅHÁ#fl `ŒO∞° ÇÍ`Œ<Ë Ç¨Ïã¨Î Y~_«# tHíÅ
∆ ∞ J=∞Å∞ [O°áåe. Jܵ`Ë
(Ü«µ∞^°~ú Ö’ ÇÍ_Ë) XHí _ÍÅ∞ qÅ∞=Hí∞ ֒Ѩ٠=ã¨∞=Î Ùx ^˘~ye¿ãÎ KÕux #O°Hí Hí∂_«^x° ^≥=· „Ǩ=HíÎ
(ã¨Å~¡ ) J<®flO°∞. JÖÏQÕ Ç¨~_«∞,¡ Hí∂O°QåÜ«µÅ∞, PǨO°=ã¨∞=Î Ùefl (Ǩiq∞`Œ ™®÷ܵ֒) ^˘~ye~z
<® ǨÏã¨YÎ ~_«# tHí∆ L~_«^x° K≥áåÊO°∞. W=∂Çò√ J|¥Ç¨Ïhá¶å (O°ÇϨ ‡Öˇ)· „ǨHßO°~ Ǩ~_«∞,¡ Hí∂O°
QåÜ«µÅ∞, =∂~ã¨~, =~_ç# PǨO°~, #¥iÊ_çHßx ^è®#º~, P@ =ã¨∞=Î ÙÅ∞, ÇÍܵ^°º ǨiHíO®Å∞
=ÔQ~· å q+¨Üµ« ~Ö’ ǨÏã¨YÎ ~_«# tHí∆ ÖË^∞° . Jܵ`Ë g>˜H˜ `ËeHíáå>˜ tHíÅ
∆ ∞ L~>Ïܵ.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(5. =∂~Ú^•)

149

`ŒÇC¨ KÕã#≤ `ŒO∞° ÇÍ`ŒÜµ<® ǨâÍÛ`ÍÎÇ~¨ K≥~k `Œ=∞ #_«=_çHí ã¨ik^°∞HÌ ∞í ~>Ë, ^Õ=Ù_«∞
Q˘Ç¨Ê Hí=∆ ∂je, JáåO° Hí$áåjÅ∞_«x `ˇÅ∞ã¨∞H’~_ç. Éè¥í =∂ºHßâÍÅ ™®„=∂*ϺxH˜
^Õ=Ù_Ë JkèÇu¨ Jx g∞Hí∞ `ˇeÜ«µ^®? PÜ«µ# `Í#∞ `ŒÅz# q^è~° Qå HÁ~^°ix
tH˜∆™®Î_«∞, =∞iHÁ~^°ix Hí∆q∞™®Î_«∞. PÜ«µ# „ǨuǨh KÕÜ«µQõÅ ã¨=∞O°∞÷_«∞,
ã¨Ofi° â◊H=Θ ∞~`Œ∞_«∞. (38-40)
„Ǩ=HßÎ! ã¨`ºŒ uO°™®¯O°~Ö’ HÁ@∞ìH∞í áÈÜ˵ÇÍix Qõ∞i~z h=Ù z~u~K«H∞í . ÇÍO°∞
ÃÑ·H˜ `Í=Ú qâ◊fiã≤~KÍ=∞x K≥ǨCHí∞~>ÏO°∞. Hßx ÇÍi ǨÏ$^°Ü«∂Ö’¡ qâÍfiã¨~
<®@∞H’ÖË^°∞. JÖÏ~>˜ÇÍO°∞ HÁ~^°O°∞ Ü«µ¥^Œ∞Ö’¡ Hí∂_Í L<®flO°∞. ÇÍO°∞ Jã¨`Œº
q+¨Ü∂« Å~>Ë K≥q H’ã¨∞ Hí∞~>ÏO°∞. h^°QOæõ H° ∞í ZǨC_«¥ O®xÇÍix ÃÑ_«„`À= Ǩ>~ì˜ KÕ
L^ÕâÌ º◊ ~`À ÇÍO°∞ ^˘~QõKÍ@∞Qå h =∂@Å∞ q~>ÏO°∞. ^≥=· „Qõ~^ä~° Ö’ q+¨Ü∂« Å∞
ã¨~^°O®ƒù#∞™®O°~ L#flǨÊ>˜H© ÇÍO°∞ ÇÍ>˜ Jã¨Å∞ JO®÷xfl =∂iÛ"Õ™®ÎO°∞.
ÇÍO°∞ (J=∂Ü«µHí) [#~`À ''Dq^èÇ° ∞‹ #· P[˝ W¿ãÎ J~wHíi~K«~_ç, ÖËHáí È`Ë
J~wHí i~K«Hí~_ç—— J~>ÏO°∞. XHí =ºH˜Îx ã¨fiÜ«µ~Qå ^Õ=Ù_Ë Ç¨sHí∆Hí∞ Qõ∞iKÕã≤ ^®i
`ŒÇ≤Ê~K«^°ÅK«∞ Hí∞~>Ë, WHí J`Œ_çfl ^Õ=Ùx Ǩ@∞ì #∞~_ç `ŒÇ≤Ê~K«_ÍxH˜ h=Ù U~
KÕã<≤ ® „ǨÜ∂ˇ [#~ ÖË^∞° . ^Õ=Ù_«∞ ÇÍi ǨÏ$^°Ü∂« efl Ǩiâ◊∞^°~ú KÕܵ« ^°ÅK«∞H’ ÖË^∞° .
ÇÍiH˜ WǨÏÖ’Hí~Ö’ ǨO®Éè=í ~, ǨOÖ
° ’Hí~Ö’ ÃѶ∞ÏO° Ü«∂`Œ#Å∞ `ŒÇʨ =Ù. (41)
gO°∞ Jã¨`º« q+¨Ü∂« Å∞ q#_®xH˜ K≥qHÀã¨∞‰õΩO\Ï~°∞. J¢Hõ=∂~°#˚ HÀã¨O "≥OѨ
~å¡_∞» `å~°∞. Hõ#∞Hõ gO°∞ h^°QOæõ H° ∞í =¿ãÎ ÇÍi =º=ǨO®xfl hH˜+Çì¨ ∞‹ `· Ë Ç¨i+¨¯i~K«∞
ÖË^® uO°ã¯¨ i~K«∞. P"Õ∞O°H∞í hHí∞ JkèHßO°~ Wã¨∞<Î åflO. =ºuOÕH¿˜ ãÎ ÇÍO°∞ hHı=∂„`Œ~
#+¨~ì Híey~K«ÖOË ∞° . XHí"àÕ ◊ Ǩi뮯O°~ KÕÜ∂« Å#∞Hí∞~>Ë <®ºÜ«µ~Qå, x+¨ÊHíá∆ å`Œ~Qå
Ǩi+¨¯i~K«∞.7 ^Õ=Ù_«∞ <®ºÜ«µ~Qå =fi=ǨÏi~KÕÇÍi<Ë „¿Ñq∞™®Î_∞« . (42)
7. Mˇ|· O∑ „áå~`ŒÑÙ¨ J„Qõ=O°‚ Ü«µ¥^°∞ÅHí∞ K≥~k# XHí ѨÙO°∞+¨∞xH˜, XHí ¢ã‘HÎ ˜ =∞^躰 J„Hí=∞
ã¨~|~^è~° UO°Ê_ç~k. `“O®`ü „Qõ~^ä~° „ǨHßO°~ WÖÏ~>˜ <ËO®xH˜ O®à◊∞§qã≤i K«~¿Ñ tHí∆ qkè~KÍe.
Hßx Ü«µ¥^°∞Å∞ `“O®`ü P[˝ áå>˜~K«H∞í ~_Í Ç¨O㰠ʨ O°~ ã¨~„Ǩk~K«∞HÁx, =ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å~¡ )#∞
=∞^躰 =iÎQå ã‘fiHíi~z PÜ«µ# tÖÏtHí∆ HßHí∞~_Í "Õ~ˆ tHí∆ K≥a`Ë XǨCH’ÇÍÅx, tÖÏtHı∆ K≥a`Ë
XǨCH’Hí∂_«^x° xO°Ü
‚ µ~K«∞Hí∞<®flO°∞.
"åO°∞ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) ^°QOæõ H° o≥ § fO°∞ÊKÕܵ« =∞x J_çQåO°∞. ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) tÖÏtHí∆
qkè~KÍÅx K≥áêÊO°∞. Hßx ÇÍO°∞ ^®xH˜ XѨÙÊHÀÖË^∞° . ''=∞i g∞=∞`Œ~Ö’ D <ËO®xH˜ tHıq∆ ∞>©?——
Jx J_çQåO®Ü«µ#. ''HÁO°_® ^≥|ƒÅ∞ HÁ@ì_~« , =ÚMÏxH˜ =∞ã≤|¥ã≤ Qå_ç^° g∞^° TOÕy~K«_~« ——
J<åflO°∞ ÇÍO°∞. ''g∞O°∞ „Ǩ=∂}~KÕã≤, qÇÍÇ≤Ï`Œ =ºaèKÍO°∞ÅHí∞ `“O®`üÖ’ L#fl tˆH∆q∞>’
K≥Çʨ ~_«——x ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) J_çQåO°∞. Ü«¸^Œ∞Å∞ =∞m§ J^Õ tHí∆ Qõ∞i~z K‹áåÊO°∞.
Jܵ`Ë ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) ÇÍiÖ’ XHí „Ç¨=ÚY ^èO° ‡° "Õ`ÎŒ =∞∫#~Qå L~_«@~ K«¥ã≤
''q∞=∞‡efl ǶO≤ Ò<ü ÉÏi#∞~_ç Hßáå_ç, g∞Hí∞ `Œ¥O∑ (HÁ~_«) ^°QOæõ ° ^èO° ‡° âÍG~ „Ǩ™®k~z# ^Õ=Ù_çfl
™®H˜Q∆ å KÕã≤ J_«∞Qõ∞`Œ∞<®fl#∞. `“O®`üÖ’ =ºaèKÍiH˜ D tHı∆ L~^®?—— Jx J_çQÍ~°∞.

150

(5. =∂~Ú^•)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

Jܵ<® ÇÍO°∞ x#∞fl <®ºÜ«µxOÕ`‚ QŒ å ZÖÏ KÕã∞¨ Hí∞~>ÏO°∞? ã¨fiÜ«µ~Qå ÇÍi
^°QOæõ ° `“O®`ü „Qõ~^ä~° L~kHí^®! J~^°∞Ö’ ^≥"· å[˝Å∞ L<®flܵ. "å>˜H˜ q=ÚY∞Ö~Ú
h ^°QOæõ H° ∞í O®=Åã≤# Ǩ<qË ∞>©? Jã¨Å∞ ÇÍiÖ’ (ã¨`ºŒ ~Ǩ@)¡ qâÍfiã¨"∞Õ ÖË^∞° . (43)
"Õ∞=Ú Hß~u, ã¨<®‡O°æ~ QõÅ `“O®`ü „Qõ~^ä°~ J=`Œi~Ǩ*ËâÍ=Ú. ^Õ=ÙxH˜
q^èÜ
Õ µ« ∞ Öˇ#· „Ǩ=HíÅ
Î ~^°O¥° ^®x „ǨHßO°"∞Õ Ü«µ¥^°∞Å =º=ǨO®Å∞ Ǩi+¨¯iã¨∞~Î _Ë
ÇÍO°∞. JÖÏQÕ ^è°O°‡Çı`ŒÎÅ∞, ^è°O°‡âÍG xѨÙ}∞Å∞ Hí∂_Í. ÇÍiHı ^≥·=„Qõ~^ä° Ç¨iO°Hí∆}
ÉÏ^躰 `Œ W=fi|_ç~k. ^®xH˜ ÇÍOÕ ™®Hí∞∆ Å∞Qå L<®flO°∞. Hí#∞Hí (Ü«µ¥^°∞ÖÏO®!) g∞O°∞
„Ǩ[ÅHí∞ ÉèÜ
í µ« Ǩ_H« ~í _ç. <®Hı ÉèÜ
í µ« Ǩ_~« _ç. <® 㨥‰õΩeÎ fl ã¨fiÅÊ =¸ÖϺxH˜ J=Ú‡
H’=_«~ =∂<Ëܵ« ~_ç. q#~_ç, ^Õ=Ù_«∞ xOÕtÌ ~z# K«@~ì „Ç¨HßO°~ Ǩi뮯O°~ KÕܵ« x
ÇÍOÕ ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞Å∞.8 (44)
`“O®`üÖ’ "Õ∞=Ú Ü«µ¥^°∞ÅHí∞ WÖÏ XHí L`ŒOÎ ∞° fi *Ïs KÕâÍ=Ú: ''„áå}®xH˜
|^°∞Å∞ „áå}~, Hí~>˜H˜ |^°∞Å∞ Hí#∞fl, =ÚHí∞¯Hí∞ |^°∞Å∞ =ÚHí∞¯, K≥qH˜ |^°∞Å∞
K≥q, Ǩ~>˜H˜ |^°∞Å∞ Ǩ#∞fl, J^Õq^è°~Qå ã¨=∞ã¨ÎQåÜ«∂ÅHí∞ |^°∞Å∞ JÖÏ~>˜
QåÜ«∂ÖË. Jܵ`Ë Z=O≥<· ® „ǨfHßO°~ KÕܵ« Hí∞~_Í Híq∆ ∞¿ãÎ, Jk J`Œx áåáåÅHí∞
ǨiǨO°=∞=Ù`Œ∞~k.—— q#~_ç, ^Õ=Ù_«∞ xOÕtÌ ~z# K«@~ì „Ç¨HßO°~ Ǩi뮯O°~ KÕܵ« x
ÇÍOÕ ^°∞O®‡O°∞Å
æ ∞. (45)
P „Ǩ=HíÅ
Î `ŒO®fi`Œ "Õ∞=Ú =∞O°º~ Hí∞=∂O°∞_«∞ D™®#∞ Ǩ~áå=Ú. J`Œ#∞
`Œ#Hí∞ ѨÓO°fi~ #∞O_ô =Ù#fl `“O®`ü#∞ ^è°$gHíi~KÕÇÍ_«∞. J`ŒxH˜ "Õ∞=Ú Hß~u,
ã¨<®‡O°~æ QõÅ Wh˚Öxò „Ǩ™®k~KÍ=Ú. Jk Hí∂_Í Qõ`~Œ Ö’ J=`Œi~z# `“O®`ü#∞
^è$° gHíiã¨∞~Î k. Jk ^≥=· cèuǨO∞° Å áåe@ "≥Å∞Qõ∞ÉÏ@, Ç≤Ï`ÀǨ^âÕ ~◊ . Wh˚Öò „Ǩ[Å∞
J~^°∞Ö’ ^Õ=Ù_«∞ xˆ~tÌ ~z# K«@~ì „Ç¨HßO°"∞Õ (=º=ǨO®Å∞) Ǩi+¨¯i~K«∞H’ÇÍÅx
"Õ∞=Ú P^Õt~KÍ=Ú. Hí#∞Hí ^Õ=Ù_«∞ xOÕtÌ ~z# K«@~ì „Ç¨HßO°~ Ǩi뮯O°~ KÕܵ« x
ÇÍOÕ ^Œ∞O°#˚ ∞Å∞. (46-47)
JǨC_Í ^èO° ‡° "Õ`ÎŒ WÖÏ ã¨=∂^è®#q∞KÍÛ_«∞:''=ºaèKÍiH˜ tHí∆ O®à◊∞§ qã≤i K«~Ǩ_"« ∞Õ . Hßx
=∂ „Ǩ[ÅÖ’ =ºaèKÍO°~ ZHí∞¯=ܵ áÈ=_«~`À =∂ áåÅHí∞Å∞ Q˘Ç¨ÊÇÍà◊∞§ =ºaèKÍO°~ KÕ¿ãÎ
=^°eÃÑ_«¥,Î z#flÇÍà◊∞§ =ºaèKÍO°~ KÕ¿ãÎ tÖÏtHí∆ qkè~K«_~« „áåO°~aè~KÍO°∞. Jܵ`Ë D Ǩ^uú°
=Å¡ „Ǩ[ÅÖ’ xO°ã#¨ =ºHí=Î ∞ܵ~k. JǨC_«∞ "Õ∞=Ú `“O®`ü K«>Ïìxfl =∂iÛ"Õã≤ =ºaèKÍO°∞ÅHí∞
HÁO°_Í ^≥|ƒÅ∞ HÁ>˜,ì =ÚMÏxH˜ =∞ã≤ |¥ã≤ Qå_ç^° g∞^° TOÕy~KÕ q^è®#~ „Ǩ"âÕ Ã◊ Ñ>Ïì=Ú.——
D =∂@ qx W`ŒO° ^èO° ‡° "Õ`Å
ÎŒ ∞ <ÀO°∞ =¸ã¨∞Hí∞<®flO°∞. z=iH˜ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) fO°∞Ê
„ǨHßO°"∞Õ =ºaèKÍO°~ KÕã#≤ P W^°OÌ ∞° ¢ã‘ΠѨÙO°∞+¨∞ÅHí∞ O®à◊∞§ qã≤i ǨÏ`Œ=∂O°Û_«~ [iy~k.
8. ^Õ=Ù_«∞ xOÕtÌ ~z# K«@~ì „Ç¨HßO°~ Ǩi뮯O°~ KÕܵ« xÇÍOÕ ''ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞Å——x 44=
㨥H˜Ö
Î ’, ''^°∞O®‡O°∞Å
æ ——x 45= 㨥H˜Ö
Î ’, ''^°∞O°#˚ ∞Å——x 47= 㨥H˜Ö
Î ’ K≥Çʨ |_ç~k. rq`Œ~Ö’x
U O°~Qõ~Ö’#ܵ<® ^≥Ç· Í[˝Å∞, ^≥=· K«>ÏìÅ „ǨHßO°"∞Õ =∞x+≤ `Œ# =º=ǨO®Å∞ Ǩi+¨¯i~K«∞
H’ÇÍe. JÖÏ KÕܵ« xÇÍix D 㨥Hí∞Å
Î Ö’ f„=~Qå ÃÇÏK«Ûi~K«_~« [iy~k.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(5. =∂~Ú^•)

151

z=iH˜ "Õ∞=Ú ã¨`ºŒ ѨÓi`Œ"∞≥ #ÿ D„Qõ~^ä~° hÃÑ· J=`Œi~Ǩ*âË ÍO. Wk W~`ŒH∞í
ѨÓO°fi~ =zÛ# k=º„Qõ~^ä®Å#∞ ^è°$gHíi™ÈÎ~k. "å@xfl>˜ ™®O®~â◊~ Híey L~k.
Hí#∞Hí h=Ù ^Õ=Ù_«∞ xOÕtÌ ~z# K«@~ì „Ç¨HßO°"∞Õ „Ǩ[Å =º=ǨO®Å∞ Ǩi+¨¯i~K«∞. h
^°QOæõ H° ∞í =zÛ# ã¨`ͺxfl =kÖËã≤ ÇÍi =∞<ÀHß~HíÅ
∆ #∞ J#∞ã¨i~K«H∞í .
"Õ∞=Ú g∞Ö’ „Ǩu ã¨=Ú^®Ü«∂xH˜ XHí „Ç¨`˺Hí ^è°O°‡âÍ„™®Îxfl, XHí „Ç¨`˺Hí
PK«O°} q^è®<®xfl xO°‚ܵ~KÍ=Ú. ^Õ=Ù_«∞ `ŒÅK«∞Hí∞~>Ë q∞=∞‡Åfl~^°sfl XHı
ã¨=Ú^®Ü«µ~Qå Hí∂_Í O°¥á⁄~k~K«QÅ
õ _«∞. Hßx PÜ«µ# q∞=∞‡efl ǨsH˜~∆ K«_ÍxH˜
qaè#fl ã¨=Ú^®Ü«∂Å∞Qå O°¥á⁄~k~KÍ_«∞. Hí#∞Hí g∞O°∞ ã¨`ͯO®ºÖ’¡ XHíO˘flHíO°∞
q∞~záÈ=_ÍxH˜ „Ǩܫµufl~K«~_ç. z=iH˜ g∞O°~`Í ^Õ=Ùx ã¨xflkèˆH KÕO°∞H’=Åã≤
L~k. `ŒO∞° ÇÍ`Œ g∞O°∞ U q+¨Ü∂« Ö’¡ ǨO㰠ʨ O°~ qÉèkË ~K«∞Hí∞<®flO’ ÇÍ>˜ "åã¨qÎ Hí`#Œ ∞
PÜ«µ# g∞Hí∞ `ˇeÜ«µ*Ë™®Î_∞« . (48)
Hí#∞Hí „Ç¨=HßÎ! h=Ù ^Õ=Ù_«∞ xˆ~Ìt~z# K«@ì~ „ǨHßO°"Õ∞ ÇÍi =º=ǨO®Å∞
Ǩi+¨¯i~K«∞. ÇÍi =∞<ÀHß~Híe∆ fl J#∞ã¨i~K«H∞í . *Ï„Qõ`!ÎŒ ^Õ=Ù_«∞ hÃÑ· J=`Œi~Ǩ
*Ëã#≤ ã¨~q^è®#~ #∞~_ç `ŒÇÊ≤ ~K«_ÍxH˜ ÇÍO°∞ x#∞fl O°HOí H° ßÅ∞Qå „Ç¨Ö’ÉèÃí Ñ@ì=K«∞Û.
ÇÍi Hí∞Ü«µ∞Hí∞Å
ΠǨ@¡ J„Ǩ=∞`Œ~Î Qå L~_Íe. ÇÍO°∞ Qõ#Hí (hHí∞) q=ÚY∞Åܵ`Ë,
XHí q+¨Üµ« ~ `ˇÅ∞ã¨∞H’, "åO°∞ KÕã#≤ HÁxfl ÃѶ∞ÏO° áåáåÅHí∞Qå#∞ ^Õ=Ù_«∞ ÇÍiÃÑ·
PǨ^° `ˇzÛ Ç¨_«"ÕÜ«∂Åx ZǨC_À xO°‚ܵ~K«∞Hí∞<®fl_«∞. "åiÖ’ KÍÖÏ=∞~k
^°∞O°#˚ ∞ÖË L<®flO°∞. gO°∞ (^≥=· K«@~ì Hß^°x) =¸_èH« ßÅ~<®>˜ J<®QõiHí Ǩ^`ú° ∞Œ Å∞
H’O°∞`Œ∞<®flO®? ^Õ=Ù_çfl qâ◊fiã≤~z#ÇÍi ^°$+≤ìÖ’ ^Õ=Ùx K«@ì~ `ŒÇ¨Ê =∞O≥=i K«@ì~
„âı+"ª¨ ∞≥ #ÿ ^°=Ù`Œ∞~k? (49-50)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! Ü«µ¥^°∞efl, „H≥·ã¨Î=Ùefl ¿ãflÇ≤Ï`Œ∞Å∞Qå KÕã¨∞H’Hí~_ç.9 ÇÍO°∞
ǨO㰠ʨ O°~ ¿ãflÇ≤Ï`Œ∞Å∞. g∞Ö’ Z=O≥<· ® ÇÍi`À ¿ãflǨÏ~KÕ¿ãÎ J`Œ#∞ Hí∂_Í ÇÍiÖ’
D 㨥Hí∞Å
Î #∞ Ü«µ¥^°∞ÅHí∞, „H≥ã· =Ψ ÙÅHí∞ =∂„`Œ"∞Õ =iÎ~Ǩ*Ü
Ë µ« _ÍxH˜ HÁ~^°O∞° =Úã≤~¡ Å∞
„Ǩܵ« ufl~KÍO°∞. Hßx „Ǩ=ÚY ã¨Ç¨ c Ǩτ[`ü Ǩï*ˇá· å¶ (O°l) nxH˜ K«H¯í x ã¨=∂^è®#q∞KÍÛO°∞.
PÜ«µ#`À XHí`#Œ ∞ ''D =¸_«∞ 㨥Hí∞Å
Î ∞ W„™®Ü∂bÅHí∞ ã¨~|~kè~z#qHí^®?—— J<®fl_«∞.
^®xH˜ Ǩτ[`ü Ǩï*ˇ·á¶å (O°l) WÖÏ J<®flO°∞: ''D W„™®Ü∂bÅ∞ g∞H’ã¨~ Z~`Œ =∞~z
™È^°O∞° Å∞! KÕ^∞° q+¨Üµ« Åhfl ÇÍi HÁO°H∞í #¥, uÜ«µº>˜ q+¨Ü∂« Åhfl g∞ HÁO°H∞í <®!! JÖÏ
Z#fl>˜H© Hß^°∞. ^≥=· ™®H˜!∆ g∞O°∞ "åi J_«∞Qõ∞*Ï_«Ö’¡<Ë #_«∞ã¨∞<Î ®flO°∞.——
9. Ü«∂=`Œ∞Î JOÕaÜ«∂Ö’ ã¨O#·≥ =∞`Œ qâÍfi™®ÅHí∞ ã¨~|~kè~z# L^°º=∞~ ™®Qõ∞`Œ∞#fl
O’AÅq. ã¨=∞ã¨Î r=# O°~QåÖ’¡ ^Õ=Ùx P[˝Å∞, ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) É’^è#° Å∞ =∂„`Œ"∞Õ J#∞ã¨
i~KÍÅx =Úã≤~¡ ÅHí∞ Ç≤Ï`ÀǨ^âÕ ~◊ KÕܵ« |_«∞`Œ∞fl ã¨~^°Oƒ° ~ù Jk. P<®_«∞ ^Õ=Ùx UHí`fiŒ ~,
^≥=· „Ǩ=HíÅ
Î ∞, k"åºq+¨¯$u (=Ç‘Ï), ѨÙ#O°∞`Í÷# k#~, ǨOÖ
° ’Hí fO°∞Ê ÖÏ~>˜ q+¨Ü∂« efl Qõ∞i~z
Ü«µ¥^°∞ÅHí∞, „H≥ã· =Ψ ÙÅHí∞ =∂„`Œ"∞Õ `ˇÅ∞ã¨∞. |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Öˇ#· JO°|∞ƒÅHí∞ g>˜x Qõ∞i~z
ѨÓiÎQå `ˇeÜ«µ^°∞. JÖÏ~>˜ JO°|∞ƒÅÖ’ HÁ`ŒQÎ å W™®¡~ ã‘fiHíi~z =Úã≤=¡ ÚÅܵ# ÇÍix
Ü«µ¥^°∞Å∞, „H≥ã· =Ψ ÙÅ∞ ÃÑ_«^®i Ǩ>~ì˜ KÕ „Ǩ=∂^°~ UO°Ê_ç~k.

152

(5. =∂~Ú^•)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

XHí_çQå ǨiQõ}˜~K«|_«`Í_«∞. ǨÏ^°∞Ìg∞i# ^°∞O®‡O°∞æÅHí∞ ^Õ=Ù_«∞ Z#fl>˜H© ã¨<®‡O°æ~
K«¥Ç¨_∞« . (51)
ǨÏ$^°Ü∂« Ö’¡ (HßǨ@º) O’Qõ~ L#flÇÍO°∞ ǨO∞° Qõ∞ ǨO∞° Qõ∞# "≥o§ "åi`À HíÅã≤
áÈ=_Íxfl h=Ù K«¥ã¨¥Î<Ë L<®fl=Ù. ÇÍO°~>ÏO°∞: ''YO°‡Hße =∞#"Õ∞^≥·<® PǨ^°Ö’
zHí∞¯H’É’=_«~ ÖË^∞° Hí^®!—— Jx. ^Õ=Ù_«∞ g∞Hí∞ `ŒfiO°Ö’<Ë q[Ü«µÉèÏQõº~ „Ǩ™®k~K«
=K«∞Û† ÖË^® `Œ# ^°QOæõ ∞° fl~z U^≥<· ® P[˝#ܵ<® (ѨOѨ=K«∞Û). JǨC_«∞ gO°∞ `Œ=∞
=∞#ã¨∞Ö’¡ ^®z# q+¨Üµ« ~ Ǩ@¡ ǨâÍÛ`ÍÎÇǨ _¨ `« ÍO°∞. qâÍfiã¨∞Å∞ (ÇÍi x[ã¨fiO°¥Ç¨~
K«¥ã≤ Pâ◊ÛO°ºáÈ`Œ¥) ''^Õ=Ùx¿ÑO° ÃÑ^°ÃÌ Ñ^°Ì „Ǩ=∂}®Å∞ KÕã≤ '"Õ∞=Ú g∞`À<Ë L<®fl~—
Jx Z~`À #=∞‡Hí~Qå K≥ÇÊ≤ #ÇÍO°∞ gOÕ<®?——Jx J~>ÏO°∞. WÖÏ HíÇ@
¨ qâÍfiã¨∞Å
HíO‡° Åhfl HßeáÈܵ z=iH˜ ÇÍO°∞ iHíÇΠϨ ™®ÎÅ`À q∞yeáÈ`ÍO°∞. (52-53)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! g∞Ö’ Z=O≥<· ® `Íq∞ǨC_«∞ J#∞ã¨iã¨∞#Î fl ^èO° ‡° ~ #∞~_ç "≥#H˜¯
=∞O°e`Ë (=∞O°e áÈx=fi~_ç), ^Õ=Ù_«∞ (J~`ŒHí~>Ë =∞~zÇÍà◊∞§) KÍÖÏ=∞~kx
ѨÙ>˜ì™®Î_«∞. "åO°∞ ^Õ=Ù_çfl Z~`ŒQå<À „¿Ñq∞™®ÎO°∞. ^Õ=Ù_«∞ Hí∂_Í "åix „¿Ñq∞™®Î_«∞.
JnQåHí ÇÍO°∞ `À>˜qâÍfiã¨∞Å q+¨Ü«µ~Ö’ =∞$^°∞=ÙQå, JqâÍfiã¨∞Å q+¨Ü«µ~Ö’
Híi#î ~Qå =º=ǨÏi™®ÎO∞° . ^≥=· =∂O°~æ Ö’ xO°~`ŒO~° áÈO®@~ [O°∞ѨÙ`ÍO°∞. x~k~KÕ
"åi x~^°ÅHí∞ U=∂„`Œ~ ɡkiáÈO°∞. Wk ^Õ=Ùx J#∞„QõÇϨ ~, `Í#∞ H’i#"åiH˜
J#∞„QõÇÏ≤ ™®Î_∞« . PÜ«µ# qâÍÅǨÏ$^° Ü«µ∞_«∞, ã¨Ofi° *Ï˝# ã¨~Ǩ#∞fl_«∞. (54)
g∞Hí∞ q∞„`Œ∞Å~@¥ Z=O≥<· ® L~>Ë ÇÍO°∞ ^Õ=Ù_«∞, ^≥=· „Ǩ=Hí,Î P `ŒO∞° ÇÍ`Œ
#=∂*ò <ˇÅQ˘ÖËÊ, [Hß`ü K≥e~¡ KÕ, ^Õ=Ùx =Ú~^°∞ "≥∂HíiÖË¡ qâÍfiã¨∞Å∞ =∂„`Œ"∞Õ .
^Õ=Ù_çfl, PÜ«µ# „Ǩ=HíÎ#∞, qâÍfiã¨∞efl q∞„`Œ∞Å∞Qå KÕã¨∞Hí∞<ËÇÍO°∞ ^Õ=Ùx ǨH∆ßxHı
q*Ü«µ~ =iã¨∞~Î ^°—x `ˇÅ∞ã¨∞H’ÇÍe. (55-56)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! g∞Hí∞ ѨÓO°fi~ k=º„Qõ~^ä®Å∞ „Ǩ™®k~K«|_ç# ÇÍiÖ’ g∞ ^èO° ®‡xfl
P@Qå, q<À^°~Qå KÕã¨∞Hí∞#fl"åix, W`ŒO° JqâÍfiã¨∞efl g∞O°∞ ¿ãflÇ≤Ï`Œ∞Å∞Qå
KÕã∞¨ H’Hí~_ç. g∞O°∞ x[OQÍ qâ◊fiã≤~z# "åO°Üµ`Ë ^Õ=ÙxH˜ ÉèÜ
í µ« Ǩ_,ç PÜ«µ# P[˝efl
áå>˜~K«~_ç. g∞O°∞ #=∂A H’ã¨~ (J*Ï<ü) Ç≤Å∞Ѩ٠x¿ãÎ "åO°∞ ^®xfl "≥H¯˜ i~ѨÙÅ`À
¿ÇÏà◊# KÕ™®ÎO∞° . ^®xH˜ HßO°}~ "åiH˜ W~y`Œ *Ï˝#~ ÖËHáí È=_«"∞Õ . (57-58)
JnQåHí P<®_«∞ W™®¡~Hí∞, W™®¡~=ºuOÕHí â◊H∞í Å
Î Hí∞ =∞^躰 f„= ã¨~Ѷ∞¨ O°}
¬ [O°∞Qõ∞`Œ∞~_Ëk.
D ã¨~Ѷ∞¨ O°}
¬ Ö’ Ü«µ¥^°∞Å∞, „H≥ã· =Ψ ÙÅ∞ W™®¡~=ºuOÕHí â◊H∞í Å
Î `À Hí∞=∞‡Hí¯Üµ, W™®¡~#∞ `Œ∞_çz
ÃÑ>Ë~ì ^°∞Hí∞ ^˘iH˜# „Ǩu J=HßâÍxfl qxܡ∂y~K«∞H’=_ÍxH˜ HßK«∞HÁx Hí∂O°∞Û<®flO°∞.
J~KÕ`Œ JÖÏ~>˜ Ü«µ¥^°∞Å`À, „H≥ã· =Ψ ÙÅ`À K«#∞=ÙQå =∞ã¨Å∞Hí∞~>Ë ÇÍO°∞ g∞ J=∂Ü«µ
Hí`Ífixfl Pã¨O®Qå KÕã∞¨ HÁx q∞=∞‡efl O°∞A=∂O°~æ #∞~_ç `ŒÇÊ≤ ™®ÎOx° , W™®¡g∞Ü«µ L^°º=∂xH˜
=ºuOÕH~í Qå Hí∞„@Å∞ Ǩ#fl=K«Ûx D 㨥H˜Ö
Î ’ =Úã≤~¡ Å#∞ ÃÇÏK«Ûi~K«_~« [iy~k. J~`ËQåx
„ǨuHßÅ~Ö’, „Ǩuq+¨Üµ« ~Ö’ ÇÍi`À Jã¨Å∞ ¿ãflǨÏ"Õ∞ KÕܵ« Hí∂_«^x° nx JO°~÷ Hß^°∞.
(W`ŒO° q=O®ÅHí∞ W^Õ J^论ܫµ~Ö’x 82= 㨥H˜,Î ^®x áå^°ã¥¨ zHí K«¥_«~_ç.)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(5. =∂~Ú^•)

153

"åix J_«∞Qõ∞: ''„Qõ~^ä„° Ǩ[ÖÏO®! "Õ∞=Ú (ã¨Ofi° Ö’Hí „Ç¨É∞íè =ܵ#) ^Õ=Ù_çfl, =∂
=Ú~kǨC_«∞ J=`Œi~z#^®xfl (J~>Ë Y∞O∑P<üx), =∂Hí∞ ѨÓO°fi~ J=`Œi~z#
ÇÍ>˜x qâ◊fiã≤~KÍ=∞<ËHí^® g∞O°∞ =∂ g∞^° =∞~_çǨ_«∞`Œ∞<®flO°∞? (=∞i g∞
ã¨~Qõ`qË ∞>˜?) g∞Ö’ L#flk KÍÖÏ=∞~k ^°∞O°#˚ ∞ÖË Hí^®?—— (59)
D ã¨~Qõu Hí∂_Í J_«∞Qõ∞: ''^Õ=Ùx ^°QõæO° J~`ŒHíO>Ë Hí∂_Í J^è°=Úefl,
J`Œº~`Œ ^®O°∞}Ƕ¨e`Œ~ á⁄~^ÕÇÍix g∞Hí∞ K«¥Ç¨<®? ÇÍOÕ ^≥·=âÍǨ„Qõã¨∞ÎÅ∞.
^≥Ç· Í„QõÇϨ ~ ÇÍiÃÑ· qO°∞K«∞Hí∞Ǩ_~ç k. "åiÖ’ J<ËH=í ∞~k H’`Œ∞Å∞Qå, Ǩ~^°∞Å∞Qå
=∂O°Û|_ͤO∞° . Ã+·`Í<üH∞í ÉÏxã¨Öܵ ("å_ç KÕuÖ’ H©Å∞ÉÁ=∞‡Å∞Qå =∂i)# ÇÍO°∞
J~`ŒHí~>Ë hK«~Qå kQõ*Ïi áÈÜ«∂O°∞. "åO°∞ ã¨<®‡O®æxH˜ |Ǩï^°¥O°~Qå áÈܵ
`ŒKÍÛ_«∞`Œ∞<®flO°∞.—— (60)
"åO°∞ h ^°Qiæõ H˜ =zÛ#ǨC_«∞, `Í=Ú qâ◊fiã≤~KÍ=∞x J~>ÏO°∞. Hßx ÇÍO°∞
`Œ=∞ J~`ŒO~° QåÖ’¡ JqâÍfiã¨~ x~ѨÙHí∞=KÍÛO°∞. JqâÍfi™®<Ëfl uiy fã¨∞HÁx "≥à®ÎO∞° .
ÇÍO°∞ Z~`À O°ÇϨ 㨺~Qå L~KÍ=∞#∞Hí∞#fl q+¨Ü∂« Å∞ Hí∂_Í ^Õ=ÙxH˜ `ˇÅ∞ã¨∞. (61)
h=Ù K«¥ã¨¥Î<Ë L<®fl=Ù, ÇÍiÖ’ KÍÖÏ=∞~k áåǨHßO®ºÅ∞, Ç≤Ï~™®^ÒO®˚
<®ºÅ∞, J<®ºÜ«∞~, J„Hí=∂Å∞ KÕܵ« _ÍxHı J#∞Hí}
∆ ~ ǨO∞° Qõ∞Å∞ ÃÑ_«`ÍO°∞. J„Hí=∞
ã¨~áå^°#`À Hí_∞« Ѩ٠x~ѨÙHí∞~>ÏO°∞. gO°∞ Z~`Œ>˜ ÃѶ∞ÏO°"∞≥ #ÿ qHí$`ŒK+Õ Å
ì¨ Hí∞ áåÅÊ_«∞
`Œ∞<®flO°∞! ÇÍi Ǩ~_ç`∞Œ Å∞, ^èO° ‡° "Õ`Å
ÎŒ ∞ ÇÍix áåǨHßO®ºÅ #∞~_ç, J„Hí=∞ ã¨~áå
^°#Å #∞~_ç Z~^°∞Hí∞ ÇÍi~K«O∞° ? gO°∞ KÕã∞¨ #Î flk Hí∂_Í KÍÖÏ K≥_Ǥ« <¨ .Ë (62-63)
Ü«µ¥^°∞Å∞ ''^Õ=Ùx KÕ`∞Œ Å∞ Hí>"ì˜ Ü
Õ µ« |_ͤܵ—— J~>ÏO°∞. ÇÍi KÕ`∞Œ ÖË Hí>ì˜
"Õܵ« |_ͤܵ. WÖÏ~>˜ HßO°∞Hí∂`ŒÅ =ÖË¡ ÇÍiÃÑ· (^≥=· )âÍǨ~ qO°∞K«∞Hí∞Ǩ_~ç k. ^Õ=Ùx
KÕ`Œ∞Å∞ xHı∆Ǩ~Qå `ˇiKÕL<®flܵ. PÜ«µ# `Í#∞ `ŒÅz#ÇÍiH˜ `ŒÅK«∞Hí∞#fl~`Œ
J#∞„QõÇ≤Ï™®Î_«∞.10
10. ^è°O°‡ã¨~™®÷Ǩ<® áÈO®>ÏxH˜ x^è°∞Å∞ Hß=Åã≤ =zÛ#ǨC_«∞ ^Õ=Ù_«∞ =Úã≤¡~Å#∞
L^ÕtÌ ~z ''^Õ=ÙxH˜ „âı+"ª¨ ∞≥ #ÿ O°∞}^®#~ J~^°*¿Ë ãÇÍO°∞ g∞Ö’ Z=O≥<· ® L<®flO®....—— (2:245)
J~@¥ ÇÍix qO®à®Å H’ã¨~ „¿ÑOÕÇ~≤ KÍ_«∞. Wk q#fl Ü«µ¥^°∞Å∞ ^®xfl QÕeKÕ㥨 Î ''áåǨ~
^Õ=Ù_«∞ ^°i„^°∞_«Üµ áÈÜ«∂_«∞. (áåǨ~ Híq∆ ∞~K«∞QåHí) WǨC_ÍÜ«µ#QåO°∞ `Œ# ^®ã¨∞Å ^°QOæõ ° JǨC
Hí∂_Í J_«∞Hí∞¯~@∞<®fl_«∞—— Jx K≥Çʨ ™®QåO°∞. ''^Õ=Ù_«∞ ^°i„^°∞_«∞, "Õ∞=Ú ^èx° Hí∞Å~—— (3:181)
Jx Hí∂_Í K≥ÇC¨ Hí∞~@¥ q„O°gyáÈÜ«∂O°∞.
Jܵ`Ë HÁ~`ŒHßÖÏxH˜ Ǩiã≤÷`Œ∞Å∞ =∂iáÈÜ«∂ܵ. ^≥·==∂O°æ~Ö’ ™®kè~z# J<ËHí
q[Ü«∂Å`À =Úã≤~¡ Å∞ ã≤u÷ ǨO∞° ÅÜ«∂ºO°∞. J@∞ ã¨`ºŒ uO°™®¯O°~ =Å¡ Ü«µ¥^°∞Å∞ ¿Ñ^°"åà◊§Üµ
áÈÜ«∂O°∞. JǨC_«∞ Ü«µ¥^°∞Å∞ ''^Õ=Ù_«∞ ^è°xHí∞_«∞, "Õ∞"Õ∞ ¿Ñ^°ÇÍà◊§O—— J#_ÍxH˜ |^°∞Å∞,
''^Õ=Ùx KÕ`∞Œ Å∞ Hí>"ì˜ Ü
Õ µ« |_ͤܵ—— Jx K≥Çʨ _»O ¢áê~°OaèOKåO°∞. J~>Ë, ^Õ=Ù_«∞ `Œ=∞Hí∞ KÕ㥨 Î
L~_ç# ã¨Ç¨ Ü«∂xfl Ç≤ã<≤ ®i`Œ#~`À xeÇ≤"âÕ Í_«x JO°~÷ . ^Õ=Ù_«∞ D 㨥H˜Ö
Î ’ ÇÍiH˜ ã¨=∂^è®#O
W㨥,Î `Œ# KÕ`∞Œ Å∞ Ü«µ^è®`Œ^~°ä Qå `ˇiKÕ L<®flÜ«µx, `Í#∞ H’i#ÇÍiH˜ H’i#~`Œ J#∞„QõÇÏ≤ 㨥<Î Ë
L<®fl#x J<®fl_«∞.

154

(5. =∂~Ú^•)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

h „ǨÉèí∞=Ù #∞~_ç hÃÑ· J=`Œi~z# D "å}˜ ÇÍiÖ’ KÍÖÏ=∞~k „Ǩ[Å
JqâÍfiã¨~, `ŒÅaO°∞ã¨∞`Œ<®Å∞ =∞i~`Œ =ÚkiáÈ=_ÍxHı HßO°}Éèí¥`Œ=∞ܵ~k.
J~^°∞=Å¡<Ë "Õ∞=Ú „Ǩà◊Ü«µ~^®Hß L~_ËÖÏ ÇÍi =∞^è°º qO’^è°~, q^Õfië®Å∞
<®>Ï=Ú. ÇÍO°∞ („ǨǨ~K«~Ö’) Ü«µ∞^°ú*ÏfiÅÅ∞ O°yeÛ#ǨC_«ÖÏ¡ ^Õ=Ù_«∞ ÇÍ>˜x
K«ÖÏ¡OÛ° =Åã≤ =ã¨∞#Î flk. ÇÍO°∞ ZÅ¡ÇC¨ _«¥ ^èO° }
° Ø Ñ· U^À XHí LǨ„^°=~ ã¨$+≤~ì K«_ÍxHı
„Ǩܵ« uflã¨∞~Î >ÏO°∞. ^Õ=Ù_«∞ WÖÏ~>˜ HíÅǨÏHßO°∞efl Z#fl>˜H© „¿Ñq∞~K«_∞« . (64)
„Qõ~^䰄Ǩ[Å∞ (g∞ÖψQ) ã¨`ͺxfl qâ◊fiã≤~z, ÉèíÜ«µÉèíHí∞ÎÅ "≥·Yi J=Å~a¿ãÎ
"Õ∞=Ú ÇÍi áåáåÅ∞ Hí∆q∞~z, ÇÍix ã¨∞Yã¨~`Àë®Å`À Hí∂_ç# ã¨fiO°æ=<®Ö’¡
„Ǩ"Õt~Ǩ*Ë™®Î~ Hí^®! ÇÍO°∞ `“O®`üx, Wh˚Öòx, ÇÍi ^°QõæO°Hí∞ ÇÍi„ǨÉèí∞=Ù #∞~_ç
=zÛ# W`ŒO° „Qõ~^ä®Å#∞ áå>˜~z=ÙO>Ë Z~`Œ ÉÏQõ∞~_Ëk!! JÖÏ KÕã=≤ Ù~>Ë ÇÍiH’ã¨~
PǨO°~ ÃÑ·#∞~_ç =i¬~z L~_Ëk, „H˜~k#∞~_ô Lá⁄Ê~y L~_Ëk. ÇÍiÖ’ HÁ~^°O∞°
ã¨[#˚ ∞Å∞ ÖËHáí ÈÖË^∞° . Hßx ÇÍiÖ’ J`ŒºkèH=í ∞~k ^°∞O°#˚ ∞ÖË L<®flO°∞. (65-66)
„Ǩ=HßÎ! UÇ‹∞#· ǨÊ>˜H© h „ǨÉ∞íè =Ù #∞~_ç hÃÑ· J=`Œi~KÕ É’^è#° Å∞ ÇÍiH˜ J~^°
*Ë㨥ΠL~_«∞. h=ÖÏ KÕÜ«µHíáÈ`Ë ^Ò`ŒºÉÏ^è°º`Œ#∞ <ˇO°"ÕO°Ûx ÇÍ_«==Ù`Í=Ù. (D
ǨxÖ’ h=Ù ZÖÏ~>˜ ÉèÜ
í ∂« ~^Àà◊#ÅHí∞ Qõ∞iHß#=ã¨O~° ÖË^∞° .) ^Õ=Ù_Ë x#∞fl „Ǩ[Å
H©_«∞ #∞~_ç Hßáå_«∞`Í_«∞. ^Õ=Ù_«∞ ã¨`ŒºuO°™®¯O°∞ÅHí∞ Z#fl>˜H© ã¨<®‡O°æ~ K«¥Ç¨_«∞.
"åiH˜ÖÏ K≥¿ÑÊ¿ãܵ: ''„Qõ~^ä„° Ǩ[ÖÏO®! `“O®`üx, Wh˚Öxò , g∞ „ǨÉ∞íè =Ù #∞~_ç g∞
^°QOæõ H° ∞í J=`Œi~z# W`ŒO° „Qõ~^ä®Å#∞ J#∞ã¨i~K«#~`Œ=O°H∂í g∞O°∞ Uq^è~° Qå#¥
ã¨<®‡O°~æ Ö’ L#fl@∞¡ ǨiQõ}~˜ K«|_«O∞° .—— h „ǨÉ∞íè =Ù #∞~_ç hÃÑ· J=`Œi~z# DÇÍ}˜
"åiÖ’ KÍÖÏ=∞~k JqâÍfiã¨O, `ŒÅaO°∞ã¨∞`Œ<®Å∞ =∞i~`Œ =ÚkiáÈ=_ÍxHı
HßO°}Éè¥í `Œ=∞ܵ~k. Hí#∞Hí h=Ù JqâÍfiã¨∞Å "≥Y
· iǨ@¡ qKÍO°Ç_¨ H« ∞í . (67,68)
=Úã≤~¡ Åܵ<®, Ü«µ¥^°∞Öˇ<· ®, „H≥ã· =Ψ ÙÖˇ<· ®, #Hí„∆ `ÍO®^èH° ∞í Öˇ<· ®, =∞O≥=O≥<· ® ã¨OÕ
^Õ=Ù_çfl, J~u=∞k<®xfl qâ◊fiã≤~z `Œ^#° ∞Qõ∞}~Qå ã¨`ͯO®ºÅ∞ KÕã∞¨ ~Î >Ë, JÖÏ~>˜
ÇÍiH˜ „ǨàÜ
◊ µ« k<®#) ZÖÏ~>˜ ÉèÜ
í µ« ~Qåx, ^°∞óY~Qåx L~_«^∞° . (69)
"Õ∞=Ú W„™®Ü∂Öò ã¨~`ŒuÇÍi KÕ`Œ „Ǩ=∂}~ KÕܵ~KÍ=Ú. ÇÍi ^°QOæõ H° ∞í
„Ǩ=HíÎÅ#∞ Hí∂_Í Ç¨~áå=Ú. Jܵ`Ë ÇÍi ^°QõæO°Hí∞ ^≥·=„Ǩ=HíÎÅ∞ ÇÍiH˜ #K«Ûx
q+¨Ü«∂Å∞ `ˇzÛ#ǨC_«∞ "åO°∞ HÁ~^°O°∞ „Ǩ=HíÎefl uO°ã¨¯i~KÕÇÍO°∞, =∞iHÁ~^°O°∞
„Ǩ=HíeÎ fl ǨÏ`Œ=∂OÕÛ"åO°∞. "åO°∞ (`Í=Ú U~ KÕã<≤ ®) ZÖÏ~>˜ PǨ^Å
° ∞ =zÛǨ_=« x
ÉèÏq~KÍO°∞. J~^°∞Hı "åO°∞ J~^è∞° Å∞, |kèO∞° Åܵ áÈÜ«∂O°∞. `Œ~åfi`Œ ^Õ=Ù_«∞ ÇÍix
Híq∆ ∞~KÍ_«∞. Hßx"åiÖ’ KÍÖÏ=∞~k W~Hß ÃÑ„>ËyáÈܵ =∞i~`Œ J~^è∞° Å∞, |kèO∞°
ÅܵáÈÜ«∂O°∞. ^Õ=Ù_«∞ ÇÍi K«Oº° efl FHí~@ Qõ=∞x㨥<Î Õ L<®fl_«∞. (70-71)
'=∞O°º~ Hí∞=∂O°∞_«∞ =∞ã‘ÇÏπ (Hí∂_Í) ^Õ=Ù_Ë— J~@∞#flÇÍO°∞ xã¨û~^ÕÇϨ ~Qå
JqâÍfiã¨∞Öˇ· áÈÜ«∂O°∞. =∞ã‘ÇÏπ (`Œ##∞ `Í#∞ ^Õ=Ù_«x Z#fl_«¥ K≥ÇC¨ H’ÖË^∞° .) WÖÏ
É’kè㥨 Î L~_ËÇÍ_«∞: ''W„™®Ü∂Öò ã¨~`Œu „Ǩ[ÖÏO®! ^Õ=Ù_çfl =∂„`Œ"∞Õ PO®kè~K«~_ç.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(5. =∂~Ú^•)

155

PÜ«µ# <®Hí∂ „ǨÉèí∞"Õ, g∞Hí∂ „ǨÉèí∞"Õ. ^Õ=ÙxH˜ W`ŒO°∞Å#∞ ™®>˜ HíeÊ~KÕÇÍiH˜
^Õ=Ù_«∞ ã¨fiO°„æ Ǩ"âÕ ~◊ x¿+kè~KÍ_«∞. "åi xÇÍã¨~ #O°H=í ∞=Ù`Œ∞~k. JÖÏ~>˜ ^°∞O®‡O°∞æ
ÅHí∞ Z=O°¥ ã¨Ç¨ Ü«µ~ KÕܵ« ÖËO∞° .—— (72)
'^Õ=Ù_«∞ =ÚQõ∞æiÖ’ XHí_«∞— Jx ǨeH˜#ÇÍO°∞ Hí∂_Í xã¨û~^ÕǨÏ~Qå ã¨`Œº
uO°™®¯O°∞Å∞Qå<Ë Ç¨iQõ}~˜ K«|_«`ÍO°∞. ÇÍã¨ÇÎ ÍxH˜ ^Õ=Ù_«∞ XHí¯_Ë. PÜ«µ# `ŒÇʨ =∞OÕ
^Õ=Ù_«¥ ÖË_∞« . ÇÍO°∞ WÖÏ~>˜ =∂@Å∞ =∂#∞H’HíáÈ`Ë ÇÍiÖ’ (Dq^è~° Qå) ã¨`ͺxfl
uO°ã¯¨ i~z#ÇÍiH˜ J`Œº~`Œ ÉÏ^è®HíO"° ∞≥ #ÿ tHí∆ Ǩ_∞« `Œ∞~k. =∞i WǨÊ>˜H<·≥ ® "åO°∞
ǨâÍÛ`ÍÎÇ~¨ K≥~k ^Õ=Ù_çfl Hí=∆ ∂Ǩ} H’O°∞Hí∞~>ÏO®? ^Õ=Ù_«∞ Z~`À Hí=∆ ∂je, Jq∞`Œ
HíO∞° }®=∞Ü«µ∞_«∞. (73-74)
=∞O°º~ Hí∞=∂O°∞_«∞ =∞ã‘ÇπÏ (Uã¨∞) ^≥·=„Ǩ=HíÎ `ŒÇ¨Ê =∞OÕg∞ Hß^°∞. J`ŒxH˜
ѨÓO°fi~ Hí∂_Í J<ËH=í ∞~k ^≥=· „Ǩ=HíÅ
Î ∞ =zÛáÈÜ«∂O°∞. J`Œx `Œe¡ ™œjź=¸iÎ
Jܵ# ¢ã‘.Î "åi^°OÌ ¥° (J~^°iÖÏQÕ) J#fl~ u<Ë =∞#∞+¨∞ÖË. K«¥_«∞, "Õ∞=Ú ÇÍi
=Ú~^°∞ =∂ 㨥Hí∞eÎ fl ZÖÏ q_«=∞O°z `ˇÅ∞ѨÙ`Œ∞<®fl"≥∂. Jܵ<® ÇÍO°∞ (=ÚY~
KÍ>Ëã)≤ ZÖÏ "≥#H˜¯ =∞O°e áÈ`Œ∞<®flO’ K«¥_«∞! (75)
"åix J_«∞Qõ∞: ''g∞O°∞ ^Õ=Ù_çfl =^°e ZÖÏ~>˜ ÖÏÉèí#ë®ìÅ∞ Híey~K«ÖËx
ÇÍ>˜x Z~^°∞Hí∞ PO®kèã∞¨ <Î ®flO°∞? J~^°i "≥ÚO°Å∞ PÅH˜~KÕÇÍ_«∞, Jxfl q+¨Ü∂« Å∞
Ziy#ÇÍ_«∞ ^Õ=Ù_«∞ =∂„`Œ"∞Õ .—— WÖÏ K≥ÇC¨ : ''„Qõ~^ä„° Ǩ[ÖÏO®! g∞O°∞ g∞^èO° ‡° ~Ö’
ã¨`ͺxH˜ =ºuOÕH~í Qå ǨÏ^°∞gÌ ∞i „Ǩ=iÎ~K«H~í _ç. g∞Hí∞ ѨÓO°fi~ ã¨fiÜ«µ~Qå =∂O°„æ Éè+í ∞¨ ì
Åܵ, W`ŒO°∞efl Hí∂_Í J<ËHí=∞~kx =∂O°æ„Éèí+¨∞ìÅ∞Qå KÕã≤#ÇÍi J_«∞Qõ∞*Ï_«Ö’¡
#_«=Hí~_ç. ÇÍO°∞ O°∞A=∂O°~æ #∞~_ç ѨÓiÎQå `ŒÇÊ≤ áÈÜ«∂O°∞.——11 (76,77)
W„™®Ü∂Öò ã¨~`ŒuÖ’ ã¨`ͺxfl uO°ã¨¯i~z#ÇÍO°∞ ^®=Ó^ü <À@, =∞O°º~
Hí∞=∂O°∞_»∞ D™® <À@ â◊Ç~≤ K«|_ͤO∞° . ^®xH߯O°}~ ÇÍO°∞ Jq^èÜ
Õ µ« ∞Åܵ ǨÏ^°∞Ì
g∞i „Ǩ=i㨥ΠL~_«@"Õ∞. JnQåHí ÇÍO°∞ XHíO˘flHíO∞° K≥_∞« Å #∞~_ç "åi~K«∞Hí∞<Ë
ÇÍO°∞ Hß^°∞. xã¨ûO^ÕÇϨ OQÍ ÇÍO°∞ KÕã~≤ k KÍÖÏ K≥_¤« Ѩ<.Õ (78-79)
D<®_«∞ Hí∂_Í JÖÏ~>˜"åO°∞ hHí∞ KÍÖÏ=∞~k HíxÇ≤™®ÎO∞° . ÇÍO°∞ (qâÍfiã¨∞Å
Hí~>Ë) JqâÍfiã¨∞Å`À<Ë ZHí∞¯= ¿ãflǨÏã¨~|~^è®Å∞ ÃÑ@∞ìH∞í ~>ÏO°∞. "åO°∞ =Ú~^°∞Qå
Ǩ~ѨÙHí∞#flk KÍÖÏ K≥_«¤ q+¨Ü«µ~ (J~>Ë ^°∞+¨¯O°‡Å∞). ÇÍiÃÑ· ^Õ=Ùx P„QõǨÏ~
qO°∞K«∞Hí∞ Ǩ_~ç k. ÇÍiHí âÍâ◊fi`Œ~Qå (#O°H)í Ü«∂`Œ#Ö’¡ zHí∞¯HÁx L~>ÏO°∞. (80)
11. „H©.â◊. =¸_«= â◊`ÍÉÏÌ~`Œ~ =O°H∞í „H≥ã· =Ψ ÙÅ =∞`Œ qâÍfi™®Å∞ KÍÖÏ =O°H∞í ÇÍi „Ǩ=HíÎ
`ˇzÛ# É’^è#° ÅHí∞ J#∞Qõ∞}~Qå<Ë L~_Ëq. P `ŒO∞° ÇÍ`Œ <®Åæ= â◊`Í|Ì~ #∞~_ç „H≥ã· =Ψ =∞`Œ
Ǩ~_ç`∞Œ Å∞ „wHí∞Å =¸_è« #=∞‡HßÅHí∞, ÇÍi `Œ`fiŒ qKÍO®xH˜ „ǨÉÏè q`Œ∞Åܵ, ã¨fi=∞`Œ q+¨Üµ« ~Ö’
Juâ◊Ü∂ˇ H˜HÎ ˜ áÈܵ `Œ=∞ =∞`ŒÉ’^è#° Ö’¡ |Ǩï^≥=· ÉèÏ=##∞, „u`Ífixfl ã¨$+≤~ì K«∞Hí∞<®flO°∞. D
q+¨Ü∂« <Ëfl k=ºY∞O∑P<ü WHí¯_« „Ǩ™®Îq~z~k.

156

(5. =∂~Ú^•)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

"åO°∞ Qõ#Hí ^Õ=Ù_çfl, ^≥=· „Ǩ=Hí#Î ∞, ÇÍi ^°QOæõ H° ∞í Ǩ~Ǩ|_ç# „Qõ~^ä®xfl qâ◊fiã≤~z
=Ù~>Ë (Dq^è°~Qå) ÇÍO°∞ JqâÍfiã¨∞efl ¿ãflÇ≤Ï`Œ∞Å∞Qå KÕã¨∞Hí∞<ËÇÍO°∞ Hß^°∞. Hßx
ÇÍiÖ’ KÍÖÏ=∞~k ^°∞O°#˚ ∞ÖË L<®flO°∞. (81)
qâÍfiã¨∞ŠǨ@¡ J~^°iHí<®fl ZHí∞¯= â◊„`Œ∞"≥Y· i J=Å~a~KÕÇÍO°∞ Ü«µ¥^°∞Å∞,
|Ǩï^≥·"åO®^è°Hí∞ÖË. Jk hHí∂ `ˇÅ∞ã¨∞. ¿ãflǨÏã¨~|~^è®Å q+¨Ü«µ~Ö’ ''"Õ∞=Ú
#™®O® (ã¨Ç¨ Ü«µHí∞Å~)—— J#flÇÍO°∞12 qâÍfiã¨∞ÅHí∞ KÍÖÏ ^°QOæõ Q° å L<®flO°x Hí∂_Í
hHí∞ `ˇÅ∞ã¨∞. ^®xH߯O°}~ ÇÍiÖ’ ÉèíH˜ÎǨO°∞Ö~Ú# Ǩ~_ç`Œ∞Å∞, "≥·O®Qõ∞ºÅܵ#
™®^è∞Œ =ÙÅ∞ Hí∂_Í L<®flO°∞. "åiÖ’ U=∂„`Œ~ JǨÏ~HßO°~ ÖË^∞° . (82)
ÇÍO°∞ ^≥=· „Ǩ=HíÃÎ Ñ· J=`Œi~z# (D) ÇÍ}˜ q#flǨC_«∞ ^®x „ǨÉÏè =~`À ÇÍi
Híà◊∞¡ J„â◊∞ѨÓi`ÍÅ=Ù`Íܵ. "åO°∞ J„Ǩܫµ`Œfl~Qå ''„ǨÉèí¥! "Õ∞=Ú qâ◊fiã≤~KÍ=Ú.
=∂ ¿ÑO°∞ ™®Hí∞∆ Å *Ïa`ÍÖ’ „ÇÍܵ—— J#~>ÏO°∞. ÇÍi~Hß WÖÏ J~>ÏO°∞: ''Jã¨Å∞
"Õ∞=Ú ^Õ=Ù_çfl Z~^°∞Hí∞ qâ◊fiã≤~K«=Ú? =∂ „ǨÉèí∞=Ù =∞=∞‡efl ã¨[˚#∞ÅÖ’
ǨiQõ}™˜ ®Î_x« "Õ∞=Ú Ptã¨∞Î <®fl=Ú. JÖÏ~@ǨC_«∞ =∂ ^°QOæõ H° ∞í =zÛ# ã¨`ͺxfl
"Õ∞=Ú Z~^°∞Hí∞ qâ◊fiã≤~K«=Ú? (`ŒÇʨ Hí∞~_Í qâ◊fiã≤™®Î=Ú.)—— (83-84)
D ǨÅ∞Hí∞Å HßO°}~Qå<Ë ^Õ=Ù_«∞ ÇÍiH˜ ÃãÅÜ˵O°∞Å∞ „Ǩ=Ç≤Ï~KÕ ã¨fiO°=æ <®Å∞
„Ǩ™®k™®Î_∞« . ÇÍO°H¯í _« âÍâ◊fi`Œ~Qå L~>ÏO°∞. ã¨^®KÍO°ã~¨ Ǩ#∞flÅHí∞ "Õ∞=Ú WÖÏ~>˜
„ǨuǶÅ
¨ "Õ∞ „Ǩ™®k™®Î=Ú. WHí JqâÍfiã¨"Y
·≥ i J=Å~a~z =∂ 㨥Hí∞eÎ fl xO®Híi~KÕ
ÇÍO°∞ #O°HßyflH˜ ã¨q∞^èÅ
° ܵ áÈ`ÍO°∞. (85-86)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! ^Õ=Ù_«∞ g∞ H’ã¨~ ^è°O°‡ã¨=∞‡`Œ~ KÕã≤# =ã¨∞Î=Ùefl x¿+kè~K«∞
H’Hí~_ç. ǨÏ^°∞gÌ ∞i =º=ǨÏi~K«H~í _ç. ǨÏ^°∞gÌ ∞OÕÇÍix ^Õ=Ù_«∞ Z#fl>˜H© „¿Ñq∞~K«_∞« .13
12. Y∞O∑P<ü „H≥ã· =Ψ ÙÅ#∞ ''#™®O®—— J<Ë ¿ÑO°∞`À „Ǩ™®Îq~z~k. *Ï`ŒºÇ¨Ï~HßO°~, =∞`Œ
^°∞O°a=è ∂<®Å HßO°}~Qå Ü«µ¥^°∞Å∞ W™®¡~Hí∞, =Úã≤~¡ ÅHí∞ |^°âú „◊ `Œ∞=Ù֡ᷠÈ`ˆ O®[H©Üµ« , Pi÷Hí
HßO°}®Å =Å¡ |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Å∞ =Úã≤~¡ ÅHí∞ qO’^è∞° Åܵ áÈÜ«∂O°∞. ÃÑ·O~≥ _«∞ =O®æÅ`À áÈeÛ`Ë
=¸_À=O°"æ ∞≥ #ÿ „H≥ã· =Ψ ÙÅ∞ W™®¡~Ǩ@,¡ =Úã≤~¡ ÅǨ@¡ HÁ~K≥~ `ŒH∞í ¯= ^Õfi+¨~, ^°∞O°a=è ∂<®Å∞ Híey
L~_ËÇÍO°∞. HßO°}~ ÇÍO°∞ `Œ=∞ =∞`Œ„Qõ~^ä®Ö’¡ J~u=∞ ^≥=· „Ǩ=HíÎ O®HíQ∞õ i~z Éèqí +¨º`ü „ǨH@
í
#Å∞ K«kq PÜ«µ# H’ã¨~ xsH˜ã∆ ∞¨ ~Î _ËÇÍO°∞. ÇÍiÖ’ KÍÖÏ=∞~k ™®^è∞° =ÙÅ∞, ÉèHí ÇΘ O¨ ∞° Å∞ L~_Ë
ÇÍO°∞. JÖÏ~>˜ ™®^è∞° =ÙÅ∞, ÉèHí ÇΘ O¨ ∞° Å~`Í P `ŒO∞° ÇÍ`Œ W™®¡~ ã‘fiHíi~KÍO°∞.
HÍx D<®>˜ „H≥ã· =Ψ ÙÖ’¡ J`ŒºkèH=í ∞~k, Ǩτ[`ü =∞O°º~ (JÖˇ)· ÃÑ· f„="≥∞#ÿ JǨx~^°Å∞
"≥∂Ç≤, D™® „Ǩ=HíÎ (JÖˇ)· #∞ K«~Ǩ_ÍxH˜ Ãã·`~Œ Hí∞„@Å∞ Ǩxfl# Ü«µ¥^°∞Å`À KÕ`∞Œ Å∞ HíeÇ≤
=Úã≤~¡ ŠǨ@,¡ W™®¡~Ǩ@¡ â◊„`Œ∞ÉèÏ=~`À „Ǩ=iÎ~K«_~« â’K«hÜ«µ~! (51= 㨥H˜Î áå^°ã¥¨ zHí
K«¥_«~_ç.)
13. ^Õ=Ù_«∞ ^èO° ‡° ã¨=∞‡`Œ~ KÕã#≤ =ã¨∞=Î Ùefl, q+¨Ü∂« efl x¿+kè~K«∞Hí∞<Ë JkèHßO°~ Z=iH©
ÖË^x° D 㨥H˜Î ã¨Ê+¨~ì KÕ™ÈÎ~k. ^è®i‡Hí∞ÅÖ’ HÁ~^°O∞° D<®>˜H© P`Œ‡qHßã¨~ HÁO°H∞í ^Õ=Ù_«∞
J#∞=∞u~z# HÁxfl PǨO°Ç^¨ ®O®÷Å∞, ^®~Ǩ`ºŒ ã¨∞Y~ "≥Ú^°Ö#·ˇ „áåǨ~zHí ™œMϺÅ#∞ Ǩi`Œº
l~z "≥O· ®QõºÉèÏ=~`À â◊sO®Å#∞ Hí$t~Ǩ*ãË ∞¨ Hí∞~@∞<®flO°∞. Y∞O∑P<ü nxfl Y~_ç™ÈÎ~k.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(5. =∂~Ú^•)

157

^Õ=Ù_«∞ g∞Hí∞ ^è°O°‡ã¨=∞‡`Œ~ KÕã≤ ¢Ñ¨™êkOz# Ǩiâ◊∞^°ú =ã¨∞Î=ÙÅ∞ xã¨ûOHÀK«~Qå
u#~_ç, „`ÍQõ~_ç. ^®~`Àáå@∞ g∞O°∞ qâ◊fiã≤ã∞¨ #Î fl ^Õ=ÙxǨ@¡ ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î ∞ Hí∂_Í
Híey=Ù~_«~_ç. (87-88)
g∞O°∞ KÕ¿ã JO°~÷ ǨO~÷° ÖËx L`Œ∞uÎ Î ¢Ñ¨u*Ï˝, „Ǩ=∂}®Å#∞ Qõ∞i~z ^Õ=Ù_«∞
q∞=∞‡efl Ǩ@∞ìH’_«∞. Hßx |∞kúÑÓ¨ O°fiHí~Qå Kտ㠢Ѩu*Ï˝, „Ǩ=∂}®Å q+¨Üµ« ~Ö’
=∂„`Œ~ PÜ«µ# q∞=∞‡efl `ŒÇʨ Hí∞~_Í xÅn™®Î_∞« . (JÖÏ |∞kúÑÓ¨ O°fiHí~Qå U^≥<· ®
`ŒÇC¨ _«∞ „Ǩ=∂}~ KÕã=≤ Ù~>Ë) ^®xH˜ x+¨¯$u- g∞O°∞ g∞ ÉèÏO®ºÇ≤ÅÅ
¡ Hí∞ ÃÑ>Ë@
ì @∞
=~>˜ ã¨Q@
õ ∞O°H~í Éè’[#~ Ǩk=∞~k xO°∞¿Ñ^°ÅHí∞ ÃÑ>Ïìe, ÖË^® |@ìÅ∞ WÇÍfie,
ÖË^® XHí ÉÏxã¨H∞í ¿ãfiK«Ûù HõeyOKåe. W"Õg∞ ÖËxÇÍO°∞ =¸_«∞ O’AÅ∞ LǨÇÍã¨
¢=`«~ áå>˜~KÍe.
g∞O°∞ „Ǩ=∂}~ KÕã≤ Éèí~QõǨi¿ãÎ ^®xH˜^Õ x+¨¯$u. J~^°∞=Å¡ g∞O°∞ g∞
„Ǩ=∂}®Å#∞ Hßáå_«∞H’~_ç. g∞O°∞ ^Õ=Ùx Ǩ@¡ Hí$`ŒAÅ
˝ ܵ L~_Ë~^°∞Hí∞ D q^è~° Qå
PÜ«µ# `Œ# 㨥Hí∞Å
Î ∞ g∞Hí∞ q_«=∞O°z É’kèã∞¨ <Î ®fl_«∞. (89)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! =∞^°º~, E^°~, ^≥"· `Õ OŒ ®ÅÜ«∂Å∞, áåzHíÅ *’㨺~- W=hfl
Jã¨Ç¨ÏºHíO°Ç‹∞·# ÃÑ·âÍzHí q+¨Ü«∂Å∞. ÇÍ>˜H˜ ^°¥O°~Qå L~_«~_ç, g∞ rq`Œ~
ѨÓO°fi~ HÁ~^°O∞° „Ǩ=HíJ
Î #∞K«O∞° Ö’¡ Hí∂_Í WÖÏ~>˜ "≥Y· i `ŒÖuˇ ~Î k. ZÅ¡ÇC¨ _«¥ LǨÇÍ
™®Å∞ áå>˜™®Î=∞x† O®„`Œ∞à◊§Ö’ x„^°áÈHí∞~_Í PO®^è#° Ö’<Ë Qõ_∞« ѨÙ`Í=∞x† =∂~ã¨~, <ˇÜµº,
#¥<ˇÅ∞ ÇÍ_«=∞x† ÉèÏO°ºÅHí∞ ^°¥O°~Qå L~>Ï=∞x ÇÍO°∞ „Ǩu[˝ KÕâÍO°∞. ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ )Hí∞
D ã¨~Qõu `ˇeã≤ XHí „Ç¨ã~¨ Qõ~Ö’ WÖÏ J<®flO°∞:
''WÖÏ~>˜ Ǩ#∞Å∞ KÕܵ« =∞x <®Hí∞ P[˝ ÖË^∞° . g∞ÃÑ· g∞ P`Œ‡Å ǨÏHí∞¯ Hí∂_Í L~k.
Hí#∞Hí LǨÇÍ™®Å∞ áå>˜~K«~_ç, u#_«~ „`ÍQõ_~« Hí∂_Í KÕܵ« ~_ç. O®„`Œ∞à◊§Ö’ PO®^è#° Hí∂_Í
KÕܵ« ~_ç, x„^° Hí∂_Í áÈ`Œ¥L~_«~_ç. ##∞fl K«¥_«~_ç, <Ë#∞ x„^°áÈ`Í#∞, *ÏQõO}
° KÕ™®Î#∞.
LǨÇÍ™®Å∞ áå>˜™®Î#∞, ÇÍ>˜x qO°q∞™®Î#∞ Hí∂_Í. =∂~ã¨~ u~>Ï#∞, <ˇÜµº Hí∂_Í
u~>Ï#∞. <® q^è®#~, ã¨~„Ǩ^®Ü«∂Å#∞ W+¨Çì _¨ x« (áå>˜~K«x) ÇÍ_«∞ <®ÇÍ_«∞ Hß^Œ∞.——
P `Œ~åfi`Œ PÜ«µ# WÖÏ J<®flO°∞: ''giHı=∞ܵ~k ¢ã‘Å
Î #∞, =∞~z PǨO° Ǩ^®O®÷Å#∞,
ã¨∞ÇÍã¨#Å#∞, x„^°#∞, (W`ŒO)° „áåǨ~zHí ™œMϺÅ#∞ x¿+kè~K«∞Hí∞<®flO°∞? <Ë#∞ g∞Hí∞ qO®Qõ∞
Å∞Qå, ã¨<®ºã¨∞Å∞Qå =∂O°=∞x É’kè~K«Ö^Ë ∞° . <®^èO° ‡° ~Ö’ ¢ã‘Å
Î #∞, =∂~™®Ç¨O®xfl `Œºl~KÍÅx
ÖË^∞° . JÖÏQÕ ÉˇO· ®Qõ∞Åܵ UHß~`Œ Hí∞ǨïO®Ö’¡ u+¨"ª Ü
Õ ∂« Åx Hí∂_Í ÖË^∞° . P`Œ‡x„QõÇϨ ~ HÁO°H∞í
<®^èO° ‡° ~Ö’ LǨÇÍ㨄=`Œ=Ú~k. "≥O· ®Qõº „ǨÜ∂ˇ [<®Åhfl WHí¯_« lǨ^ü ^®fiO® ã¨=∞Hí∂O°∞`Íܵ.
(Hí#∞Hí) JÖÏ¡ÇÏπ #∞ PO®kè~K«~_ç. PÜ«µ#Hí∞ =∞O≥=ih ™®>˜Heí Ê~K«H~í _ç. ǨÏ*ò, L„=∂ (q^è∞° )Å∞
xO°fiÇ≤Ï~K«~_ç. #=∂*ò ™®÷Ç~≤ K«~_ç. [Hß`ü K≥e~¡ _ç. O°=∞*Ï<ü LǨÇÍ™®Å∞ áå>˜~K«~_ç. g∞Hí∞
ѨÓO°fi~ Qõu~z# „Ǩ[Å∞ `Œ=∞ÃÑ· ÖËxáÈx ÉèÏO°~, Hßiî<®ºÅ∞ "≥∂ѨÙH’=_«~ =Å¡<Ë ã¨Ofi° <®â◊#~
JÜ«∂ºO°∞. ÇÍO°∞ `Œ=∞ g∞^° ÖËxáÈx |O°∞=ÙÅ∞, Hßiî<®ºÅ∞ "≥∂ѨÙHí∞#flǨC_«∞ ^Õ=Ù_«∞ Hí∂_Í
ÇÍiÃÑ· |O°∞=ÙÅ∞, Hßiî<®ºÅ∞ "≥∂áå_«∞. g∞Hí∞ =∞Oî®ÅÖ’, P„â◊=∂Ö’¡, UHß~`ŒHí∞ǨÏO®Ö’¡
HíxÊã¨∞#Î fl J=âıë®Å∞ ÇÍO°∞ =^°eÃÑ>˜ì áÈܵ#"Õ.—— (|∞MÏi, =Úã≤~¡ )

158

(5. =∂~Ú^•)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

14

™®O°H÷ =í ∞=Ù`Œ∞~k. =∞^°º~, E^®Å ^®fiO® Ã+·`Í<ü g∞=∞^躰 qO’^è~° , q^Õfi+¨ c*ÏÅ∞
<®>˜ q∞=∞‡efl ^≥=· ^论#~, „áåO°#÷ Å #∞~_ç xO’kè~K«QÀO°∞`Œ∞<®fl_«∞. Hõ#∞Hõ WHí<<·ˇ ®
g∞O°∞ ÇÍ>˜x =∂#∞HÀO_ç. ^≥Ç· Í[˝Å#∞, PÜ«µ# „Ǩ=HíÎ Ç≤Ï`Œ=Ùefl áå>˜~K«~_ç. ÇÍ>˜x
áå>˜~K«H∞í ~_Í =ÚY~ uǨCHí∞~>Ë =∂„`Œ~ (g∞Hı #+¨~ì ), P^ÕâÍxfl Ü«µ^è•`Œ^~°ä Qå
J~^°*Ü
Ë µ« _«"∞Õ =∂ „Ǩ=HíÎ ÉÏ^躰 `Œ. (90-92)
qâ◊fiã≤~z ã¨^®KÍO° "≥·Yi J=Å~a~z#ÇÍO°∞ Qõ`Œ~Ö’ U^≥·<® ux L~>Ë
(J~>Ë áåǨHßO®ºxH˜ áåÅÊ_çL~>Ë) ^®xfl Qõ∞i~z ÇÍix xÅnÜ«µ_«~ [O°Q^õ ∞° .
14. D P^Õâ~◊ "≥Å∞=_ç# `ŒO∞° ÇÍ`Œ =∞^°º~ x¿+kè~K«|_ç~^°x, WHí#∞~_ç Z=O°¥ =∞^°º~
=Ú@ì_«~Qåx, J=∞‡_«~Qåx KÕÜ«µHí∂_«^°x ^≥·=„Ǩ=HíÎ (ã¨Å¡~) XHí |Ç≤ÏO°~Qõ „ǨHí@#
KÕܵ~KÍO°∞. D „ǨH@
í # q#Qå<Ë =Úã≤~¡ Å~`Í `Œ=∞ `Œ=∞ W~_«Ö
¡ ’ L#fl =∞^®º#fl~`Œ>h˜
g^è∞° Ö’¡H˜ `ˇzÛ áåO°É’âÍO°∞. PO’A =∞n<® g^è∞° Ö’¡ =∞^°º~ UO°∞Öˇ· „Ǩ=Ç≤Ï~z~k. ™®O®
J~Qõà∞◊ § âÍâ◊fi`Œ~Qå Hõ#∞=∞O°∞Q≥· áÈÜ«∂ܵ.
HÁ~^°O°∞ =∞^°º~ Qõ∞i~z ^≥·=„Ǩ=HíÎ (ã¨Å¡~) =Ú~^°∞ „Ǩ™®Îq㨥Π''nxfl Ü«µ¥^°∞ÅHí∞
Hß#∞HíQå W=fiKÍÛ?—— Jx J_çQåO°∞. ^®xH˜ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) ''=∞^®ºxfl x¿+kè~z#ÇÍ_«∞
(^Õ=Ù_«∞) ^®xfl W`ŒO∞° ÅHí∞ Hß#∞HíQå W=fi_Íxfl Hí∂_Í x¿+kè~KÍ_«∞—— J<®flO°∞. =∞O˘Hí`#Œ ∞ nxfl
=∞~^°∞Qå ÇÍ_«∞H’=_ÍxH˜ J#∞=∞u=fi=∞x J_çQå_«∞. ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) J#∞=∞u xO®Híi㨥Î
''Jk =∞~^°∞ Hß^°∞, Çͺkè—— J<®flO°∞. (W`ŒO° q=O®ÅHí∞ 4:43, 2:29 㨥Hí∞Å
Î ∞ K«¥_«~_ç.)
"ÕO˘Hí`Œ#∞ =zÛ ''^≥·=„Ǩ=HßÎ! "Õ∞=Ú f„=Ç‹∞·# K«e L~_Ë „áå~`Œ~Ö’ L~@∞<®fl~.
HßÜ«µHí+~ì¨ Hí∂_Í ZHí∞¯=Qå KÕܵ« =Åã≤ =ã¨∞~Î k. =∞^°º~ =Å¡ =∂Hí∞ Hßã¨Î ¿ã^° fO°∞`Œ∞~k.
K«eH˜ `Œ@∞ìH∞í <Ë â◊HΘ Hí∂_Í =ã¨∞~Î k—— J<®fl_«∞. ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) D=∂@ qx ''g∞O°∞ `ÍQÕ
P áåhÜ«µ~ =Å¡ =∞`Œ∞Î HíÅ∞Qõ∞`Œ∞~^®?——Jx J_çQåO°∞. ^®xHß=ºH˜Î ''HíÅ∞Qõ∞`Œ∞~k—— J<®fl_«∞.
''Jܵ`Ë ^®xfl =∂#∞H’ÇÍeû~^Õ—— J<®flO°∞ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨). ''HÍx =∂„áå~`Œ~ [#~ XǨCH’OÕ
ZÖÏ?——J<®fl_Í =ºH˜.Î ''XǨCH’HíáÈ`Ë ÇÍi`À Ü«µ∞^°~ú KÕܵ« ~_ç—— J<®flO°∞ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨ÅO¡ ).
^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) HßÅ~Ö’ =∞^°º~ ¿ãq~z#"å_çH˜ tHíQ∆ å Qõi+¨ª ™®÷ܵ֒ #ÅÉè·ˇ =O°H∞í
HÁO°_Í ^≥|ƒÅ∞ HÁ@ì_~« [iQÕk. Ǩτ[`ü J|¥|HíO∑ (O°l) áåÅ<®HßÅ~Ö’ #ÅÉè·ˇ HÁO°_Í ^≥|ƒÅ
tHı∆ L~_Ëk. Ǩτ[`ü L=∞O∑ (O°l) áåÅ<®HßÅ~ `˘eO’AÖ’¡ Hí∂_Í #O°É·ˇè HÁO°_Í ^≥|· ƒÅ tHı∆
L~_Ëk. Hßx ^®x=Å¡ ™®O®Üµ „`ÍQÕÇÍO°∞ `Œ=∞ JÅÇÍ@∞ =∂#∞H’ÖËHí áÈÜ«∂O°∞. JǨC_«∞
Ǩτ[`ü L=∞O∑ (O°l) W`ŒO° <®Ü«µHí∞Å`À ã¨~„Ǩk~z DtHí#∆ ∞ Z#Éè·ˇ HÁO°_Í ^≥|ƒÅHí∞ ÃÑ~KÍO°∞.
W=∂Çò√ =∂eH± (O°Ç¨Ï‡Öˇ·), W=∂Çò√ J|¥Ç¨Ïhá¶å (O°Ç¨Ï‡Öˇ·)Å∞ Z#Éèˇ· HÁO°_Í ^≥|ƒÅ tHí∆<Ë
xO°Ü
‚ µ~KÍO°∞. Ǩτ[`ü L=∞O∑ (O°l) áåÅ#Ö’ O°¥Ü«µ+≤^ü J<Õ =ºH˜Î O°ÇϨ 㨺~Qå ™®O®Üµ
J=Ú‡`Œ∞#fl HßO°}~Qå J`Œx ^°∞Hß}®xfl HßeÛ"Õܵ« _«~ [iy~k.
áÈ`Ë E^°~ Hí∂_Í ÃѶ∞ÏO°"∞≥ #ÿ áåǨHßO°º"Õ∞. W~^°∞Ö’ J<ËH=í ∞~k =ºHí∞Å
Î _«|∞ƒ ZÖÏ~>˜
„â◊=∞ ÖËH∞í ~_Í<Ë XHí =ºH˜HÎ ˜ Åaèã∞¨ ~Î k. D<®>˜ =∞>ϯ, ÖÏ@sÅ∞ Hí∂_Í D H’=Hí∞ K≥~k#"Õ.
ÇͺáåO°ã∞¨ Å
÷ ∞ #_ç¿Ñ HÁxfl O°Hߊ㑯=ÚÅ∞ Hí∂_Í E^°~ „H˜~kHı =™®Îܵ.
áåzHíÅ ^®fiO® *’㨺~ K≥Çʨ _«=∞<Ëk J*Ï˝#HßÅ~ JO°|∞ƒÖ’¡ L~_Ë =¸_è« #=∞‡Hí~.
*Ï`ŒH~í , *’u+¨º~, ÇÍO°ÇÖ¨¶ ÏÅ ¿ÑO°∞`À D<®_«∞ Hí∂_Í J<ËH=í ∞~k D *Ï_ͺxH˜ Qõ∞O°=Ù`Œ∞<®flO°∞.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(5. =∂~Ú^•)

159

Jܵ`Ë ÇÍO°∞ x+≤^°ú q+¨Ü«∂Å *’eH˜ áÈHí∞~_Í L~_Íe. qâÍfiã¨~ÖÁ ã≤÷O°~Qå
L~_Íe. =∞~zǨ#∞Å∞ KÕã∞¨ ~Î _Íe. U q+¨Ü∂« Å #∞~_ç ÇÍi¿ãÎ P q+¨Ü∂« ÅHí∞
^°¥O°~Qå L~_Íe. ^≥Ç· Í[˝Å ǨikèÖ’ L#fl"å>˜<Ë áå>˜ã¥¨ Î L~_Íe. ^≥=· cèu Híey
ã¨^fi° O°∞#Î ∞Öˇ· =∞ã¨Å∞H’ÇÍe. ^Õ=Ù_«∞ (WÖÏ~>˜) ã¨^fi° O°∞#Î ∞Å<Õ „¿Ñq∞™®Î_∞« . (93)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! g∞O°∞ KÕ`∞Œ Å`À, D>ˇÅ`À KÕ¿ã "Õ@ ^®fiO® ^Õ=Ù_«∞ q∞=∞‡efl
Híiî# ǨsHí∆Hí∞ Qõ∞iKÕÜ«µ#∞<®fl_«∞. g∞Ö’ Z=O°∞ ^Õ=Ù_çfl K«¥_«Hí∞~_Í<Ë PÜ«µ#Hí∞
ÉèÜ
í µ« Ǩ_`« ÍO’ K«¥¿ã~^°∞Hˆ PÜ«µ# g∞H˜ÖÏ Ç¨sHí∆ ÃÑ_»∞<Î ®fl_«∞. (Hí#∞Hí ǨÏ*ònHíÖ
∆ ’
L~_ç "Õ>Ï_«@~ x+≤^~ú° J#fl ã¨~Qõu Qõ∞O°∞~Î K«∞H’~_ç.) DÃÇÏK«ÛiHí q#fl `Œ~∞° "å`Œ
Hí∂_Í Ç¨Ï^°∞gÌ ∞i`Ë JÖÏ~>˜"åiH˜ ÉÏ^è®HíOÇ° ∞‹ #· (#O°H)í Ü«∂`Œ# `ŒÇʨ ^°∞. (94)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! g∞O°∞ ǨÏ*ònHí∆ (W„Ǩ~)Ö’ L#flǨC_«∞ "Õ>Ï_«Hí~_ç. XHí"Õà◊
Z=O≥<· ® HßÇÍÅx WÖÏ KÕ¿ãÎ J`Œ#∞ `Í#∞ "Õ>Ï_ç# [~`Œ∞=ÙHí∞ ã¨=∂#Ç‹∞#· =∞O’
[~`Œ∞=Ù#∞ ã¨=∞iÊ~z "≥ÚHí∞¯|_ç K≥e~¡ K«=Åã≤ L~@∞~k. nxfl Qõ∞i~z g∞Ö’
W^°OÌ ∞° x*Ïܵf ǨO∞° Å∞ xO°Ü
‚ µ« ~ fã¨∞H’ÇÍe. `ŒO∞° ÇÍ`Œ D (|eǨâ∞◊ =Ù) Hß#∞Hí#∞
HßÉÏQõ$ǨxH˜ KÕO®Ûe. JÖÏ~>˜ "≥ÚHí∞¯|_ç K≥e~¡ KÕ ™ÈÎ=∞`Œ ÖËxÇÍO°∞ `Œ=∞áåáåxH˜
x+¨¯$uQå HÁ~^°O°∞ ¿Ñ^°ÅHí∞ J#fl^®#~ KÕÜ«∂e. ÖË^® ^®xH˜ ã¨=∂#=∞~Ú#
LǨÇÍ™®Å∞ áå>˜~KÍe. Dq^è~° Qå ÇÍO°∞ `Í=Ú KÕã#≤ <ËO®xH˜ tHí∆ J#∞Éèqí ~KÍe.
Qõ`Œ~Ö’ KÕã≤#^®xfl ^Õ=Ù_«∞ Hí∆q∞™®Î_«∞. Jܵ`Ë =∞m§ JÖÏ~>˜ ǨxH˜ áåÅÊ_ç`Ë
=∂„`Œ~ ^Õ=Ù_«∞ ^®xH˜ „ǨfHßO°~ KÕ™®Î_x« `ˇÅ∞ã¨∞H’~_ç. ^Õ=Ù_«∞ ã¨Ofi° â◊H=Θ ∞~`Œ∞_«∞,
„ǨfHßO°~ KÕܵ« QõÅ ã¨=∞O°∞_÷ ∞« Hí∂_Í. (95)
^Õ=Ù_«∞ g∞Hí∞ ã¨=Ú„^°r"åÅ#∞ "Õ>Ï_«>Ïxfl, u#_Íxfl ^èO° ‡° ã¨=∞‡`Œ~ KÕâÍ_«∞.
^®x=Å¡ g∞Hí∂, `À>˜ „ǨÜ∂« }©H∞í ÅHí∂ „ǨÜ∂ˇ [#~ L~k. Jܵ`Ë g∞O°∞ W„Ǩ~Ö’
L#fl~`Œ=O°H∞í <ËÅÃÑ· "Õ>Ï_«H∂í _«^∞° . Hí#∞Hí ^Õ=ÙxH˜ ÉèÜ
í µ« Ǩ_~« _ç. PÜ«µ# q∞=∞‡Åfl~
^°ih (fO°∞Êk<®#) ã¨g∞Híi~z `Œ#=Ú~^°∞ ã¨=∂"ÕâÇ◊ O¨ K
° ∞« Hí∞~>Ï_«∞. (96)
^Õ=Ù_«∞ HßÉÏ „Ǩu뮪ÅÜ«∂xfl =∂#=ÙÅ H’ã¨~ âÍ~uÉèí„^°`ŒÅ xÅÜ«µ~Qå
KÕâÍ_«∞. Ǩq„`Œ (ǨÏ*ò)=∂™®Å#∞, |eǨâ∞◊ =ÙÅ#∞, ÇÍ>˜"∞≥ _« Ǩ@_ì ÍÅ#∞ Hí∂_Í (D
ÅH∆ߺxH˜ ^ÀǨÏ^°Ç_¨ qË Qå KÕâÍ_«∞). ^Õ=Ù_«∞ Éè¥í =∂ºHßâÍÖ’¡x ã¨=∞ã¨OÎ Ziy#ÇÍ_«x,
Un PÜ«µ# *Ï˝#ǨikèH˜ Jf`Œ~Qå ÖË^x° g∞O°∞ `ˇÅ∞ã¨∞H’=_ÍxˆH WÖÏ KÕâÍ_«∞.(97)
Qõ∞O°∞Î~K«∞H’~_ç, ^Õ=Ù_«∞ tH˜∆~K«^°ÅK«∞Hí∞~>Ë J`Œº~`Œ Híiî#~Qå tH˜∆™®Î_«∞.
Jܵ`Ë ^®~`Àáå@∞ PÜ«µ# Q˘Ç¨Ê Hí=∆ ∂je, JáåO° ^°Ü∂« =∞Ü«µ∞_«∞ Hí∂_Í. (=∂)
ã¨~^ÕâÍxfl (g∞Hí∞) J~^°*Ü
Ë µ« _«"∞Õ ^≥=· „Ǩ=HíÃÎ Ñ· L#fl ÉÏ^躰 `Œ. P `Œ~åfi`Œ g∞ J~`ŒO∑
ÉÏǨºÅ ã≤u÷ Qõ`∞Œ Å#∞ Qõ=∞x~KÕ ^Õ=Ù_«∞<®fl_«∞. (98-99)
„Ǩ=HßÎ! „Ǩ[ÅHí∞ K≥ǨC: ''J`ŒºkèHí ã¨~YºÖ’ L~_Ë JǨiâ◊∞^°ú =ã¨∞Î=ÙÅ∞
q∞=∞‡efl Z~`ŒQå PHí@∞ìH∞í <®fl (Jq JǨiâ◊∞^°ú =ã¨∞=Î ÙÖËQåx Ǩiâ◊∞^°ú =ã¨∞=Î ÙÅ∞
Hß*ÏÅ=Ù) Ǩiâ◊∞^°~ú , JǨiâ◊∞^°~ú Z#fl>˜H© XHí>˜ Hß*ÏÅ=Ù. Hí#∞Hí |∞kú=∞~`Œ∞ÖÏO®!
^Õ=ÙxH˜ ÉèÜ
í µ« Ǩ_∞« `Œ¥ =∞ã¨Å∞HÀ~_ç, g∞ rq`Œ~ ™®O°H÷ =í ∞=Ù`Œ∞~k.—— (100)

160

(5. =∂~Ú^•)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

qâÍfiã¨∞ÖÏO®! g∞ =Ú~^°∞ "≥Å_¡ Kç ¿Õ ãÎ g∞Hí∞ ÉÏ^è° HíeQÕ@@∞=~>˜ q+¨Ü∂« Å#∞
Qõ∞i~z (^≥·=„Ǩ=HíÎ#∞) J_«QõHí~_ç. 15 HßÇÍÅ~>Ë Y∞O∑P<ü 㨥Hí∞ÎÅ∞ J=`Œi~KÕ
ã¨~^°O°ƒù~Ö’ J_«Qõ~_ç, ÇÍ>˜x Qõ∞i~z g∞Hí∞ q_«=∞O°z K≥ǨÊ_«~ [O°∞Qõ∞`Œ∞~k.
WǨÊ>˜=O°Hí∞ g∞=Å¡ [iy#ÇÍ>˜ q+¨Ü«µ~Ö’ ^Õ=Ù_«∞ q∞=∞‡efl Hí∆q∞ã¨∞Î<®fl_«∞.
PÜ«µ# Q˘Ñ¨Ê Hõ=∆ ∂je, *ÏeHõÅ"å_»∞. g∞Hí∞ ѨÓO°fi~ Hí∂_Í HÁ~^°O∞° WÖÏ~>˜ (ǨxH˜
=∂e#) „Ǩâfl◊ ÖË J_çy JqâÍfiã¨∞Åܵ áÈÜ«∂O°∞. (101-102)
^Õ=Ù_«∞ |Ç‘ÏO®, ™®ÜµÉÏ, =ã‘ÖÏ, ǨÇò√ (Ǩâ∞◊ =Ù)Å#∞ xÜ«µq∞~K« ÖË^∞° . Hßx
D uO°™®¯O°∞Å∞ ^Õ=Ùx g∞^° JǨx~^° "≥∂ѨÙ`Œ∞<®flO°∞. ÇÍiÖ’ KÍÖÏ=∞~k |∞kú
Ç‘Ï#∞ÖË L<®flO°∞. ^Õ=Ù_«∞ J=`Œi~Ǩ*ãË #≤ ^®x "≥Ñ· Ù¨ , ^≥=· „Ǩ=HíÎ "≥Ñ· Ù¨ O°~_«x K≥a`Ë,
''=∂ `Í`Œ=Ú`ÍÎ`Å
Œ #∞~_ç =ã¨∞#Î fl PKÍO®ÖË =∂Hí∞ KÍÅ∞—— J~>ÏO°∞ "åO°∞. =∞i
gi `Í`Œ=Ú`ÍÎ`Å
Œ ∞ Ug∞ ZO°QHõ áí Èܵ<®, ÇÍiH˜ ã¨<®‡O°~æ Uq∞>’ `ˇeÜ«µHíáÈܵ<®
gO°∞ `Œ=∞ `Í`Œ=Ú`ÍÎ`Å
Œ <Ë Qõ∞_çQ¤ å J#∞ã¨i™®ÎO®?16 (103-104)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! g∞O°∞ g∞Qõ∞i~z PÖ’z~K«~_ç. g∞O°∞ Qõ#Hí ã¨<®‡O°~æ Ö’ L~>Ë
W`ŒO∞° Å =∂O°„æ Éè+í `ì¨ Œ =Å¡ g∞H≥ÖÏ~>˜ #+¨~ì [O°Q^õ ∞° .17 g∞O°~`Í z=iH˜ ^Õ=Ùx ^°Qiæõ Hı
áÈ=Åã≤ L~k. JǨC_«∞ PÜ«µ# (WǨÏÖ’Hí rq`Œ~Ö’) g∞O°∞ U"Õ∞q∞ KÕã∞¨ ~Î _ËÇÍO’
g∞Hí∞ `ˇeÜ«µ*Ë™®Î_∞« . (105)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! g∞Ö’ Z=iH≥<· ® =∞O°} ã¨=∞Ü«µ~ Pã¨#fl=∞~Ú#ǨC_«∞ J`Œ#∞
gÅ∞<®=∂ O®Ü«µ^°e¿ãÎ, J~^°∞Hí∞ g∞Ö’ W^°ÌO°∞ x*ÏܵfǨO°∞Å∞ ™®Hí∆∞Å∞Qå
15. ^≥·=„Ǩ=HíÎ (ã¨Å¡~)#∞ HÁ~^°O°∞ J#=ã¨O°"≥∞ÿ# q+¨Ü«∂Å#∞ Qõ∞i~z J_çQÕÇÍO°∞.
Y∞O∑P<üÖ’ ǨÏ*òÜ∂« „`Œ qkèQå KÕܵ« |_ç~^°x J=`Œi~z# 㨥H˜Î qx XHí`#« ∞ ''„Ǩu Ü˵_«¥
(ǨÏ*ò) qkèQå KÕÜ∂« ÖÏ?—— Jx J_çQå_«∞. ^®xH˜ PÜ«µ# ã¨=∂^è®#q∞=fiÖË^∞° . J`«#∞ =∞m§
J_çQå_«∞. ^®xH© PÜ«µ# ã¨=∂^è®#q∞=fiÖË^∞° . P =ºH˜Î =¸_À™®i J_çy#ǨC_«∞ ^≥=· „Ǩ=HíÎ
(ã¨Å~¡ ) WÖÏ J<®flO°∞: ''g∞ ^èÀO°}˜ KÍÖÏ â’K«hÜ«µ~. <Ë#∞ Qõ#Hí B#~>Ë Ç¨Ï*ò „Ǩu Ü˵_«¥
qkè J=Ù`Œ∞~k. JǨC_«∞ g∞OÕ ^®xfl áå>˜~K«ÖHË í Jq^èÜ
Õ µ« `ŒH∞í áåÅÊ_«`ÍO°∞.—— (=Úã≤O¡ )
16. q=O®ÅHí∞ 2:170 㨥H˜,Î ^®x áå^°ã¥¨ zHí K«¥_«~_ç.
17. =∞x+≤ W`ŒO∞° Å Ö’áåÅ#∞ Qõ∞i~z PÖ’z~K«_ÍxH˜ |^°∞Å∞ =Ú~^°∞Qå `Œ#Ö’
L#fl Ö’áåÖËq∞>’ P`͇=Ö’Hí# KÕã∞¨ H’ÇÍÅx D㨥H˜Î `ˇeÜ«µ*Ë™ÈÎ~k. Jܵ`Ë W`ŒO∞° efl
ã¨~㨯i~KÕ q+¨Ü∂« xfl =kÖˇÜ∂« ºÅx nx JO°~÷ Z~`Œ=∂„`Œ~ Hß^°∞. Ǩτ[`ü J|¥|HíO∑ (O°l)
D JáÈǨÏ#∞ Y~_ç㥨 Î ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) KÕã#≤ XHí Ç≤Ï`Œ∞=Ù#∞ WÖÏ qxÊ~KÍO°∞:
''„Ǩ[Å∞ K≥_«∞ q+¨Ü«µ~ K«¥ã≤ ^®xfl x~Àkè~K«_ÍxH˜ „Ǩܫµufl~K«HíáÈ`Ë, ^°∞O®‡O°∞æ_çfl
^ÒO°#˚ º~ KÕã∞¨ ~Î _«Qå K«¥ã≤ J_«∞H¤ ’HíáÈ`Ë `ŒfiO°Ö’<Ë ÇÍO°~^°iÃÑ· ^≥=· tHí∆ qO°∞K«∞Hí∞Ǩ_Ë „Ǩ=∂^°~
ÖËHáí ÈÖË^∞° . Hí#∞Hí ^≥=· ™®H˜Q∆ å K≥|∞`Œ∞<®fl#∞. („Ǩ[ÅHí∞) =∞~zx É’kè~K«_~« , ÇÍix K≥_∞« Å
#∞~_ç ÇÍi~K«_~« g∞ q^è∞Œ ºHíÎ ^èO° ‡° ~. DǨx KÕܵ« HíáÈ`Ë ^Õ=Ù_«∞ g∞g∞^° ǨO=° ∞ ^°∞O®‡O°∞æ Å#∞
(áåÅHí∞Å∞Qå) O°∞^°∞`Ì Í_«∞. ÇÍO°∞ q∞=∞‡efl ÃѶ∞ÏO°"∞≥ #ÿ Híë®ìÅHí∞ Qõ∞iKÕ™®ÎO∞° . JǨC_«∞ g∞Ö’x
ã¨[#˚ ∞Å∞ ^Õ=Ù_çfl (Z~`Œ n#~Qå) "Õ_∞« Hí∞<®fl ÇÍi "Õ_∞« H’Å∞ ã‘fiHíi~K«|_«^∞° .——

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(5. =∂~Ú^•)

161

L~_Íe. XHí"àÕ ◊ g∞O°∞ „ǨÜ∂« }~Ö’ L#flǨC_«∞ JHí¯_« =∞O°} ã¨=∞Ü«µ~ Pã¨#fl
=∞~Ú`Ë =Úã≤"¡ ∞Õ `ŒO∞° Å #∞~_«Üµ<® ã¨OÕ W^°iÌ fl ™®Hí∞∆ Å∞Qå ÃÑ@∞ìH’~_ç.
XHí"àÕ ◊ "åi x*ÏܵfǨ@¡ g∞Hı^<·≥ ® J#∞=∂#~ =¿ãÎ, „áåO°#÷ `Œ~åfi`Œ "åi^°iÌ
KÕ`Œ (=∞ã‘^∞° Ö’) „Ǩ=∂}~ KÕܵ~KÍe. ÇÍO°∞ ^Õ=Ùx g∞^° „Ǩ=∂}~ KÕ㥨 Î WÖÏ
ǨÅHße: ''"Õ∞=Ú ZÖÏ~>˜ ™®fiO°„÷ ǨÜ∂ˇ [<®Å H’ã¨~ D ™®H∆ߺxfl ÇÍ_«∞HÀ=Ú, =∂
|~^è∞Œ =ÙÅܵ<® ã¨OÕ ("Õ∞=Ú Ç¨Há∆í å`Œ~ K«¥Ç¨=Ú). ^Õ=Ùx H’ã¨~ K≥¿ÑÊ ™®H∆ߺxfl
"Õ∞=Ú Z#fl>˜H© ^®K«=Ú. JÖÏ KÕ¿ãÎ "Õ∞=Ú áåáå`Œ∞‡ÅÖ’ KÕiáÈ`Í=Ú.—— (106)
Jܵ`Ë JÖÏ „Ǩ=∂}~ KÕã≤ Hí∂_Í ÇÍO°∞ J<®ºÜ«µ~, ǨHá∆í å`ÍÅHí∞ áåÅÊ_ç`Ë
"åi ™®÷#~Ö’ "åiHí~>Ë HÁ~K≥~ ܡ∂Qõ∞ºÖˇ#· =∞O’ W^°OÌ ∞° ™®Hí∞∆ Å∞Qå =Ú~^°∞Hí∞
O®ÇÍe. D ™®Hí∞∆ Å∞ J<®ºÜ«∂xH˜ Qõ∞~Ô #· ÇÍÔ~=· Ù~_Íe. =∞$`Œ∞xH˜ ã¨xflÇ≤Ï`Œ∞Ö~Ú
Hí∂_Í L~_Íe. "åO°∞ (=∞ã‘^∞° Ö’ xÅ|_ç) ^Õ=Ùx g∞^° „Ǩ=∂}~ KÕã≤ ''ÇÍi ™®Híº∆ ~
Hí~>Ë =∂ ™®Híº∆ ~ x[=∞ܵ#k† "Õ∞=Ú =∂ ™®Híº∆ ~Ö’ ZÖÏ~>˜ ǨÏ^°∞Ì g∞O°Ö^Ë ∞° .
JÖÏKÕ¿ãÎ "Õ∞=Ú ^°∞O®‡O°∞Å
æ Ö’ KÕi#ÇÍO°=∞=Ù`Í=Ú—— Jx ǨÅHße. (107)
WÖÏ~>˜ Ǩ^uú° =Å¡ „Ǩ[Å∞ ã¨O#·≥ ™®Híº∆ q∞™®ÎOx° Pâ◊ L~@∞~k. ÖË^® ÇÍO°∞
`Í=Ú „Ǩ=∂}~ KÕã#≤ `ŒO∞° ÇÍ`Œ O≥~_À =O°~æ Kտ㠄Ǩ=∂}~ `Œ=∞Hí∞ =ºuOÕH~í Qå
L~@∞~^ÕÇ‹Ø#x ÉèÏq~K«Üµ<® ÉèíÜ«µÇ¨_«`ÍO°∞. ^Õ=ÙxH˜ ÉèíÜ«µÇ¨_«~_ç. q#~_ç,
huÖËx ÇÍiH˜ ^Õ=Ù_«∞ Z#fl>˜H© ã¨<®‡O°~æ K«¥Ç¨_∞« . (108)
^Õ=Ù_«∞ „Ǩ=HíÎÅ~^°sfl ã¨=∂"Õâ◊ǨO°KÕ („Ǩà◊Ü«µ)k#~ Qõ∞i~z PÖ’z~K«∞.
JǨC_«∞ ^Õ=Ù_«∞ ''(„Ǩ[Å∞) g∞Hí∞ U~ ã¨=∂^è®#q∞KÍÛO°∞?—— Jx J_«∞Qõ∞`Í_«∞. ^®xH˜
ÇÍO°∞ ''=∂Hıg∞ `ˇeÜ«µ^°∞. JQÀK«O° q+¨Ü∂« Åhfl g∞ˆH `ˇÅ∞ã¨∞—— J~>ÏO°∞. (109)
JǨC_«∞ ^Õ=Ù_«∞ D™® (JÖˇ·)#∞ WÖÏ J_«∞Qõ∞`Í_«∞: ''=∞O°º~ Hí∞=∂O°∞_«
=~Ú# D™®! <Ë#∞ hHí∞, h `Œe¡H˜ KÕã≤# "Õ∞à◊§#∞ Hßã¨Î Qõ∞O°∞ÎHí∞ `ˇK«∞ÛH’. <Ë#∞
Ǩiâ◊∞^®ú`Œ‡ ^®fiO® hHí∞ ã¨Ç¨Ü«µ~ KÕâÍ#∞. h=Ù TÜ«µÅÖ’ (Ǩã≤Ç≤Å¡ÇÍ_çQå)
L#flǨC_«∞ Hí∂_Í „Ǩ[Å`À =∂>Ï¡_ÇË Í_çq† ÃÑ^°ÇÌ Í_≥#· `ŒO∞° ÇÍ`Œ Hí∂_Í. <Ë#∞ hHí∞
„Qõ~^ä~° , q"ÕH~í „Ç¨™®k~KÍ#∞. `“O®`ü, Wh˚Öò É’^è#° Å∞ Hí∂_Í J~^°*âË Í#∞. <®
P[˝`À h=Ù =∞>˜`ì À ǨH∆˜ ÉÁ=∞‡Å∞ KÕã≤ J~^°∞Ö’ QÍe Tk#ǨC_«∞ Jq <® P[˝`À
(x["≥∞#ÿ ) ǨH∞∆í Å∞Qå `ŒÜ∂« O°ÜµË ºq. h=٠ѨÙ@∞ìQ∞õ _çx¤ , Hí∞+¨∞Oì ’yx <® J#∞[˝`À<Ë
ÉÏQõ∞KÕ¿ã ÇÍ_çq. =∞$`Œ∞Å#∞ Hí∂_Í <® P[˝`À<Ë „|uH˜~KÕÇÍ_çq.
h=Ù (WÖÏ~>˜) ã¨Ê+¨"ì ∞≥ #ÿ x^°O≈° <®Å`À W„™®Ü∂Öòã~¨ `Œu „Ǩ[Å ^°Qiæõ H˜ áÈܵ
#ǨC_«∞ ÇÍiÖ’x ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞Å∞ ''W^°~`Í =∞~„`Œ*ÏÅ~ `ŒÇʨ =∞OÕg∞ Hß^°∞——
Jx xO®Híi¿ãÎ, <Ë<Ë x#∞fl ÇÍi ÉÏi#∞~_ç Hßáå_Í#∞. ##∞fl, <® „Ǩ=Hí#Î ∞ qâ◊fi
ã≤~K«~_«x <Ë#∞ ǨÏÇÍsÅ#∞ 㨥z~z# g∞^°>Ë ÇÍO°∞ '"Õ∞=Ú qâ◊fiã≤~KÍ=Ú.
q^èÜ
Õ µ« ∞Öˇ· áÈÜ«∂=Ú. nxH˜ h"Õ ™®H˜—∆ Jx ǨeHßO°∞.—— (110)

162

(5. =∂~Ú^•)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

P `ŒO∞° ÇÍ`Œ ã¨~Ѷ∞¨ @#- ǨÏÇÍsÅ∞ F™®i `Œ=∞ „Ǩ=Hí`Î À ''=∞O°º~ Hí∞=∂O°∞_«
=~Ú# D™®! =∂ =Ú~^°∞ h „ǨÉ∞íè =Ù PHßâ◊~ #∞~_ç =_ç~¤ z# qã¨iÎ <˘Hí^®xfl
k~K«QÅ
õ _Í?—— Jx J_çQåO°∞. ^®xH˜ D™® (JÖˇ)· ''g∞O°∞ qâ◊fiã≤~z#ÇÍO≥`· Ë ^Õ=ÙxH˜
ÉèÜ
í µ« Ǩ_~« _ç—— J<®fl_«∞. (111)
''"Õ∞=Ú qã¨iÎ Ö’xq ux Jq =∂ ǨÏ$^°Ü∂« ÅHí∞ `Œ$Ç≤Î Híe~æ KÍÅx =∂„`Œ"∞Õ
"Õ∞=Ú H’O°∞`Œ∞<®flO. Dq^è°~Qå h=Ù K≥Ç≤Ê#^°~`Í Ü«µ^®O°÷=∞x `ˇÅ∞ã¨∞HÁx
J~^°∞Hí∞ ™®Hí∞∆ Å∞Qå L~>Ï=Ú—— J<®flO°∞ =∞m§ ÇÍO°∞. (111–113)
JǨC_«∞ =∞O°º~ Hí∞=∂O°∞_«∞ D™® WÖÏ „áåi÷~KÍ_«∞: ''^Õ"å! =∂ „ǨÉ∞íè ÇÍ!!
=∂ =Ú~^°∞ =_ç~¤ z# qã¨iÎ <˘Hí^®xfl PHßâ◊~ #∞~_ç k~K«∞. Wk =∂Hí∂, =∂
ѨÓsfiHí∞ÅHí∂, O®É’Ü˵ `ŒO®ÅHí∂ Ǩ~_«∞QõO’A J=Ù`Œ∞~k. h `ŒO°Ñ¶¨Ù# XHí
x^°O≈° #~Qå (J^°∞ƒù`Œ =∞Ç≤Ï=∞Qå) L~@∞~k. („Ǩɥíè !) =∂Hí∞ PǨO°~ „Ǩ™®k~K«∞.
h"Õ J~^°iHí<®fl =∞~z J#fl^®`Œ=Ù.—— (114)
^®xH˜ ^Õ=Ù_«∞ WÖÏ J<®fl_«∞: ''ã¨O,Õ <Ë#∞ ^®xfl g∞ =Ú~^°∞ k~K«∞`Í#∞.
Jܵ`Ë P `ŒO∞° ÇÍ`Œ g∞Ö’ Z=_≥<· ® JqâÍfiã¨"Y
·≥ i J=Å~a¿ãÎ =∂„`Œ~ <Ë#`ŒxH˜
„ǨǨ~K«~Ö’ Z=iH© qkè~K«#@∞=~>˜ ÃѶ∞ÏO°"≥∞ÿ# tHí∆ qkè™®Î#∞.—— (115)
P `ŒO∞° ÇÍ`Œ ^Õ=Ù_«∞ („ǨàÜ
◊ µ« k<®#) D™®#∞ xÅɡ>ì˜ ''=∞O°º~ Hí∞=∂O°∞_»
=~Ú# D™®! ##∞flHß^°x x#∞fl, h `Œex¡ ^Õ=Ùà◊∞§Qå KÕã∞¨ HÁx PO®kè~KÍÅx h=Ù
„Ǩ[ÅHí∞ É’kè~KÍÇÍ?—— Jx J_«∞Qõ∞`Í_«∞.18
^®xH˜ D™® WÖÏ K≥|∞`Í_«∞: ''g∞~°∞ Z~`À Ǩq„`Œ∞Å∞, Ǩiâ◊∞^°∞Å
ú ∞. <®Hí∞
JkèHßO°~ÖËx q+¨Üµ« ~ Qõ∞i~z <Ë<Ö
ˇ Ï J#QõÅ#∞? <Ë#ÖÏ~>˜ =∂>Ë^~Œ Ú<® Jx
L~>Ë Jk `ŒÇʨ Hí∞~_Í g∞ ^°$+≤Hì ˜ =KÕÛk. <® J~`ŒO~° Qõ~Ö’ U=Ú~^À g∞Hí∞ ÉÏQå
`ˇÅ∞ã¨∞. Hßx g∞ J~`ŒO~° Qõ~Ö’ U=Ú~^À <®ˆH=∂„`Œ~ `ˇeÜ«µ^°∞. g∞O°∞ ã¨=∞ã¨Î
JQÀK«O° q+¨Ü∂« Å∞ Ziy#ÇÍO°∞.—— (116-117)
18. „H≥·ã¨Î=ÙÅ∞ Ǩτ[`ü D™® (Uã¨∞)#∞, Ǩiâ◊∞^®ú`Œ‡ (Holy ghost) #∞ =∂„`Œ"Õ∞
^Õ=Ùà◊∞§Qå KÕã∞¨ HÁx `Œ$Ç≤ÇÎ _¨ Ö
« ^Ë ∞° . D™®„Ǩ=HíÎ (J֡Ƿ Ï≤ ) `Œe¡ =∞O°º~ (J֡Ƿ Ï≤ )x Hí∂_Í ^≥=· ~Qå
KÕã∞¨ Hí∞<®flO°∞. „H©.â◊. 3 = â◊`ÍÉÏÌ~`Œ~ =O°H∞í „H≥ã· =Ψ ÙÅ∞ =∞O°º~ (J֡Ƿ Ï≤ )x ^≥=· ~Qå HÁeKÕÇÍO°∞
Hß^°∞. P `ŒO®fi`Œ JÖˇQå˚~_«iÜ«∂Hí∞ K≥~k# HÁ~^°O°∞ =∞`Œ"Õ`ŒÎÅ∞ "≥Ú^°>˜™®iQå =∞O°º~
(J֡Ƿ Ï≤ )H’ã¨~ ^Õ=Ùx =∂`Œ$=¸iÎ J<Ë Ç¨^~° LǨÜ∂ˇ y~KÍO°∞. Wk „Hí=∞~Qå „Ç¨[Ö’¡ ÇͺÇ≤㥨 Î
=∞O°º~ PO®^è#° "≥Ñ· Ù¨ ^®ifã≤~k. K«sÛ "≥Ú^°>’¡ DHÁ`ŒÎ qâÍfi™®xfl P"≥∂k~K«Ö^Ë ∞° .
Jܵ`Ë „H≥ã· =Ψ „ǨÇ~¨ K«~Ö’ D q+¨Üµ« ~ ÃÑ^°Ì K«OÛ° hÜ«∂~â◊~Qå `ŒÜ∂« O°Üµ z=iH˜ „H©.â◊.
431 Ö’ K«sÛ nxfl JkèHßO°ÑÓ¨ O°fiHí~Qå P"≥∂k~z~k. ^®~`À D qâÍfiã¨~ „Ǩ[ÅÖ’ ã¨Ofi°
™®=∂#º"≥∞áÿ Èܵ~k. J<ËHK
í À@¡ K«sÛÅÖ’ =∞O°º~ z„`ŒÇ>
¨ ÏÅ∞, =∞O°º~ q„QõÇ¨ Å∞ „Ǩu+≤~ª K«
|_ç ѨÓ[Å~^°∞H’=_«~ „áåO°~aè~KÍܵ. nxH˜ =ºuOÕH~í Qå ã¨~㨯O°}ÇÍ^°∞Å∞, „á⁄>ˇã~ì¨ >ò
„H≥ã· =Ψ ÙÅ∞ Z~`Œ QõQÀæÅ∞ ÃÑ>˜<ì ® „ǨÜ∂ˇ [#~ ÖËHáí Èܵ~k.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(6. J<£P"£∞)

163

''g∞O°∞ P^Õt~z# q+¨Ü«∂ÖË <Ë#∞ ÇÍiH˜ É’kè~KÍ#∞. <® „ǨÉèí∞=Ù, g∞
„ǨÉ∞íè =Ù Hí∂_Í Jܵ# ^Õ=Ù_çfl =∂„`Œ"∞Õ PO®kè~K«~_«x <Ë#∞ ÇÍiH˜ K≥áåÊ#∞. ÇÍi
=∞^è°º rq~z L#fl~`Œ=O°ˆH <Ë#∞ ÇÍix HíxÃÑ@∞ìHÁx L<®fl#∞. g∞~°∞ ##∞fl
ÃÑ·ÔH`«∞ΉõΩ#fl `«~°∞"å`« "åix g∞ˆ~ HõxÃÑ@∞ìH˘x L<åfl~°∞. g∞O°∞ J~^°sfl, Jxfl
q+¨Ü∂« efl (Jxfl "ÕàÖ
◊ Ï) HíxÃÑ_«¥Î L~>ÏO°∞. WǨC_«∞ g∞O°∞ "åix tH˜¿∆ ãÎ ÇÍO°∞
g∞ ^®ã¨∞ÖË. XHí"àÕ ◊ Híq∆ ∞¿ãÎ g∞O°∞ Z~`À â◊H=Θ ∞~`Œ∞Å∞, =∞Ǩ q"ÕH=í ~`Œ∞Å∞.—— (118)
Jk qx ^Õ=Ù_«∞ WÖÏ J<®fl_«∞: ''ã¨`ºŒ „=`Œ∞ÅHí∞ ÇÍi ã¨`ºŒ ã¨~^è`° Œ „ǨÜ∂ˇ [#~
KÕHí∂OÕÛ („Ǩà◊Ü«µ) k#~ ã¨~Éèíqã¨∞Î~k. JÖÏ~>˜ ÇÍiH˜ (PO’A) ÃãÅÜ˵O°∞Å∞
„Ǩ=Ç≤Ï~KÕ ã¨fiO°=æ <®Å∞ Åaè™®Îܵ. JHí¯_« ÇÍO°∞ HíÅHßÅ~ (ã¨∞Y~Qå) L~>ÏO°∞.
^Õ=Ù_«∞ ÇÍi Ǩ@¡ „Ǩã¨#∞fl_«=Ù`Í_«∞, ÇÍO°∞ ^Õ=Ùx Ǩ@¡ ã¨~`À+≤™®ÎO°∞. W^Õ Ñ¶¨∞#
q[Ü«∞O.—— (119)
Éè∂í =∂ºHßâÍÅÖ’, ÇÍ>˜ =∞^躰 , ã¨Ofi° „`Í ^Õ=Ùx O®[º"Õ∞ ™®Qõ∞`À~k. PÜ«µ#

ã¨=∞ã¨Î q+¨Ü∂« ÅÃÑ· JkèHßO°~QõÅ ã¨=∞O°∞_÷ ∞« , ã¨Ofi° â◊H=Θ ∞~`Œ∞_«∞. (120)

J=`ŒO}
° : =∞H߯

6. Ǩâ∞◊ =ÙÅ∞ (J<£P"£∞)

㨥Hí∞ÎÅ∞: 165

D J^论ܫ∂xfl ''J<üPÇò√—— (Ǩâ◊∞=ÙÅ∞) J~>ÏO°∞. W~^°∞Ö’ HÁxfl Ǩâ◊∞=Ùefl
x¿+kè㨥Î, =∞iHÁxfl Ǩâ◊∞=Ùefl ^è°O°‡ã¨=∞‡`Œ~ KÕ㨥Π"≥Å∞=_ç# 㨥Hí∞ÎÅ∞<®flܵ.
^®~`À áå@∞ P<®>˜ JO°|∞ƒÅ =¸_è« #=∞‡HßÅ#∞ Y~_ç㥨 Î J=`Œi~z# 㨥Hí∞Å
Î ∞
Hí∂_Í L<®flܵ.
W™®¡g∞Ü«µL^°º=∞~ Ǩ^°=¸_«= Ü˵@Ö’ J_«∞y_ç~k. ã¨`ŒºuO°™®¯O°∞Å∞
qâÍfiã¨∞efl O°HíO°HßÅ∞Qå "Õkèã¨∞Î#fl H˜¡+¨ìHßÅ~ Jk. JÖÏ~>˜ Ǩiã≤÷uÖ’ ^≥·=„Ǩ=HíÎ
(ã¨Å¡~) F O’A O®„u"Õà◊ =∞H߯ #∞~_ç ZHí¯_çH’ "≥à◊§_ÍxH˜ X~>ˇ<ˇH߯O°∞. JǨC_«∞
D J^论ܫµ~ PÜ«µ# ǨÏ$^°Ü«µ Ƕ¨ÅHí~ÃÑ· J=`Œi~z~k. ^≥·=ÇÍ}˜ J=`Œiã¨∞Î#fl~`Œ
¿ãѨ٠X~>ˇ Jq∞`ŒÇ∞‹ #· ÉèÏO°~ gѨÙg∞^° Ǩ_ç „Ç¨H¯í >ˇ=ÚHíÅ∞ qiyáÈ`ÍÜ«∂ J#fl~`Œ
Ǩiã≤÷uH˜ Qõ∞O°Üµ~k.

HíO∞° }®=∞Ü«µ∞_«∞, Hí$áå™®QõO∞° _«Üµ# ^Õ=Ùx ¿ÑO°∞`À „áåO°~Éè~í
Éè¥í =∂ºHßâÍÅ#∞, pHí>"˜ Å
≥ ∞Qõ∞Å#∞ ã¨$+≤~ì z# ^Õ=ÙxˆH ã¨HÅ
í q^è®Å „Ǩâ~◊ ã¨Å∞
â’aè™®Îܵ. Jܵ#ǨÊ>˜H© ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞Å∞ J~`Œ>˜ â◊HãΘ fi¨ O°¥Ñ¨Ù_çfl =^°e W`ŒO∞° Å#∞
PÜ«µ#Hí∞ ™®>˜HíeÊ㨥Π^≥·ÇÍÅ∞Qå KÕã¨∞Hí∞<®flO°∞. (1)
x*ÏxH˜ PÜ«µ<Ë q∞=∞‡efl =∞>˜`ì À ã¨$l~z g∞ =∞#∞Qõ_« H’ã¨~ XHí Qõ_∞« =Ù
xO°‚ ܵ~KÍ_«∞. („ǨàÜ
◊ µ« ~H’ã¨~) =∞O’ Qõ_∞« =Ù Hí∂_Í PÜ«µ# ^°QOæõ ° xO°Ü
‚ µ~K«|_ç
L~k. Hßx g∞OÕ"∂≥ W~Hß ã¨~^ÕÇϨ ~Ö’<Ë Ç¨_L
ç <®flO°∞. PÜ«µ<Ë W@∞ Éè¥í q∞ÃÑ·,
J@∞ PHßâ◊~Ö’#¥ L#fl UH≥H· í ^Õ=Ù_«∞. g∞ J~`ŒOÉ∑ ÏǨϺ ã≤u÷ Qõ`∞Œ Å∞ Ziy#ÇÍ_«∞
Hí∂_Í PÜ«µ<Ë. g∞O°∞ Kտ㠄ǨuǨh, ǨeHı „ǨuǨÅ∞Hí∂ PÜ«µ#Hí∞ `ˇÅ∞ã¨∞. (2,3)

164

(6. J<£P"£∞)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

„Ǩ[Å∞ `Œ=∞ „ǨÉ∞íè =Ù #∞~_ç =zÛ# U 㨥K«##¥ J~wHíi~K«H∞í ~_Í =ÚY~
uǨCHí∞~@∞<®flO°∞. WǨC_«∞ ÇÍi ^°QOæõ H° ∞í ã¨`ºŒ ~ =¿ãÎ ^®xfl Hí∂_Í xO®Híi~KÍO°∞.
ã¨O,Õ WǨÊ>˜=O°H∞í ÇÍO°∞ U q+¨Ü∂« xfl Qõ∞i~z ¿ÇÏà◊# KÕ㥨 Î =KÍÛO’ P q+¨Ü∂« xfl
Qõ∞i~z ÇÍã¨=Î ~ Uq∞>’ ÇÍiH˜ `ŒfiO°~Ö’<Ë `ˇeã≤áÈ`Œ∞~k. (4-5)
"åiH˜ ѨÓO°fi~ "Õ∞=Ú Zxfl *Ï`Œ∞efl xO°¥‡e~KÍ"≥∂ ÇÍiH˜ `ˇeÜ«µ^®? P
*Ï`Œ∞Å∞ `Œ=∞ `Œ=∞ HßÖÏÖ’¡ Z~`À "≥·ÉèíÇ’¿Ñ`Œ~Qå "≥eQåܵ. "åiH˜ "Õ∞=Ú
„ǨÇ~¨ K«~Ö’ g∞Hí∞ „Ǩ™®k~K«#@∞=~>˜ Q˘Ç¨Ê ™®„=∂*ϺÅ∞ „Ǩ™®k~KÍ=Ú. "åi
H’ã¨~ PHßâ◊~ #∞~_ç ѨÙ+¨¯Å~Qå =O°¬~ Hí∞iÇ≤~KÍO. <ËÅÃÑ· Z<Àfl #^°∞Å∞
„Ǩ=Ç≤Ï~Ǩ*ËâÍO. (Hßx ÇÍO°∞ =∂Hí∞ Hí$`Œ[˝`Œ K«¥Ç¨_ÍxH˜ |^°∞Å∞ Hí$`ŒÑ¶¨∞∞flÖˇ·
áÈÜ«∂O°∞.) z=iH˜ "Õ∞=Ú "åO°∞ KÕã#≤ áåáåÅHí∞ "åix ã¨=¸Å~Qå `Œ∞_çzÃÑ>ÏìO.
ÇÍi ™®÷#~Ö’ W`ŒO° *Ï`Œ∞Å#∞ `ˇKÍÛO. (6)
„Ǩ=HßÎ! "Õ∞=Ú Hßy`ÍÅÃÑ· O®ã≤# „Qõ~^ä®xfl hÃÑ· J=`Œi~Ǩ*ãË <≤ ®, ^®xfl D
uO°™®¯O°∞Å∞ KÕ`ÀÎ `ÍH˜K¥« ã≤ Hí∂_Í qâ◊fiã≤~K«O∞° . ÃÑ·Qå ÇÍO°∞ W^°~`Í U^À =∞~„`Œ
*ÏÅ~ `ŒÇʨ =∞OÕg∞Hß^°x ÇÍk™®ÎO∞° . ÃÑ·QÍ D „Ǩ=Hí`Î Àáå@∞ (J`Œx „Ǩ=Hí$Î `Ífixfl
^è$° =ǨiKÕ~^°∞Hí∞) XHí ^≥=· ^°¥`Œ#∞ Z~^°∞Hí∞ k~K«Ö^Ë ∞° ? Jx Hí∂_Í J~>ÏO°∞.
XHí"àÕ ◊ "Õ∞=Ú ^≥=· ^°¥`Œefl k~z=Ù~>Ë Dáå>˜H˜ ZǨC_À (ÇÍi)=º=ǨO°~ `Ëe
áÈܵL~_Ëk. ÇÍiH˜ ZÖÏ~>˜ J=Hßâ◊q∞KÕÛÇÍO°~ Hß=Ú. "Õ∞=Ú ^≥=· ^°¥`Œ#∞ J=`Œ
i~Ǩ*Ü
Ë µ« =Åã≤=¿ãÎ J`Œ_flç =∂#ÇÍHßO°~Ö’<Ë J=`Œi~Ǩ*™Ë ®Î=Ú. ÇÍiǨC_«∞ ZÖÏ
J#∞=∂#~Ö’ Ǩ_L
ç <®flO’ JǨC_«∞ Hí∂_Í J#∞=∂#~Ö’<Ë Ç¨_áç È`ÍO°∞. (7-9)
„Ǩ=HßÎ! hHí∞ ѨÓO°fi~ Hí∂_Í (DÖ’Hí~) J<ËH=í ∞~k „Ǩ=HíÅ
Î #∞ ZQõ`Ío KÕã~≤ k.
Jܵ`Ë z=iH˜ "åO°∞ ZQõ`ÍoKÕã#≤ q+¨Üµ« "Õ∞ ÇÍix =Ú~z"Õã~≤ k. ÇÍix Hßã¨Î
„ǨÇ~¨ K«~Ö’ ǨOº° >˜~z K«¥_«=∞x K≥ÇC¨ , Jqâßfiã¨∞ÅHí∞ U~ Qõu Ǩ>~ì˜ ^À. (10-11)
Éèí¥=∂ºHßâÍÖ’¡ L#fl^°~`Í Z=i^°x J_«∞Qõ∞. J~`Í ^Õ=Ùx^Õ#x K≥ǨC.
PÜ«µ# (=∂#ÇÍox) HíO∞° }˜~K«_~« `Œ# HíO=ΰ º~Qå KÕã∞¨ Hí∞<®fl_«∞. (Hõ#∞Hõ<Ë PÜ«µ#
g∞O°∞ KÕ¿ã JHí$`ͺÅHí∞ q∞=∞‡efl "≥~@<Ë tH˜∆OK«_«~ ÖË^°∞.) PÜ«µ# q∞=∞‡efl
„ǨàÜ
◊ µ« k<®# `ŒÇʨ Hí∞~_Í ã¨=∂"ÕâÇ◊ O¨ ∞° ™®Î_∞« . JO^Œ∞Ö’ ã¨O^ÕÇϨ OÖË^∞Œ . Hßx P`Œ‡
q<®âÍxH˜ áåÅÊ_ç#"åO°∞ ^®xfl #=∞‡ÖËHáí È`Œ∞<®flO°∞. O®„upHí>Ö
˜ ’, ǨQ>
õ "˜ Å
≥ ∞ÎO∞° Ö’
=∞#∞Qõ_« ™®yã¨∞Î#fl „Ǩu ã¨$+≤ìO®ã‘ ^Õ=Ùx^Õ. PÜ«µ# ã¨=∞ã¨Î~ q<ËÇÍ_«∞, ã¨O°fi~
Ziy#ÇÍ_«∞. (12,13)
K≥ÇC¨ : ''^Õ=Ù_«∞ Éè¥í =∂ºHßâÍÅHí∞ ã¨$+≤Hì Oí .ΰ PÜ«µ<Ë J~^°iH© PǨO°q∞KÕÛÇÍ_«∞.
PÜ«µ# =∂„`Œ~ Z=ih PǨO°~ J_«Q_õ ∞« . JÖÏ~>˜ =∞Ǩϟ#fl`Œ∞_≥#· ^Õ=Ù_çfl =^°e
<Ë#∞ =∞O˘Hí_çfl ã¨~O°Hí∆Hí∞xQå KÕã¨∞H’ÇÍÖÏfl?—— K≥ǨC: ''<Ë#∞ J~^°iHí~>Ë =Ú~^°∞
PÜ«µ#Hí∞ q^èÜ
Õ µ« ∞}‚ܵ áÈÇÍÅx <®Hí∞ P[˝Üµ~k. <Ë#∞ ZÖÏ~>˜ Ǩiã≤u÷ Ö’#¥
|Ǩï^≥"· å O®^èH° ∞í Ö’¡ KÕiáÈHí∂_«^x° ‰õÄ_® <®Hí∞ `ÍH©^∞° KÕܵ« |_ç~k.—— (14)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(6. J<£P"£∞)

165

K≥ÇC¨ : ''XHí"àÕ ◊ <Ë#∞ <® „ǨÉ∞íè =Ù =∂@ q#Hí∞~_Í Jq^èÜ
Õ µ« ∞}‚ܵáÈ`Ë F
Q˘Ç¨Ê (ÉèÜ
í µ« ~HíO)° k<®# (#O°H)í tHíH∆ ∞í Qõ∞iHß=Åã≤ =ã¨∞~Î ^°x ÉèÜ
í µ« Ǩ_∞« `Œ∞<®fl#∞.
P O’A tHí∆ #∞~_ç `ŒÇÊ≤ ~K«∞Hí∞#flÇÍ_«∞ (x[~Qå Z~`À J^°$+¨=ì ~`Œ∞_«∞.)- J`Œ_flç
^Õ=Ù_«∞ Z~`ŒQå<À HíO∞° }˜~z#>Ë.¡ J^Õ ™®Ç¶Å
¨ º~, ã¨Ê+¨"ì ∞≥ #ÿ "≥∂Hí~∆ .—— (15-16)
^Õ=Ù_«∞ g∞Hı^≥·<® H©_«∞ KÕÜ«∞^°ÅK«∞Hí∞~>Ë Uâ◊H©Î q∞=∞‡efl P H©_«∞ #∞~_ç
Hßáå_« ÖË^°∞. JÖÏQÕ PÜ«µ# g∞Hı^≥·<® "Õ∞Å∞ KÕÜ«µQÀi`Ë PÜ«µxfl Z=O°¥
J_«∞H¤ ’ÖËO∞° . PÜ«µ# „ǨuǨh KÕܵ« QõÅ ã¨=∞O°∞_÷ ∞« , ã¨Ofi° â◊H=Θ ∞~`Œ∞_«∞. PÜ«µ# `Œ#
^®ã¨∞ÅÃÑ· ã¨O®fikèHßO®Å∞ HíeyL<®fl_«∞. ÃÑ·Qå PÜ«µ# Z~`À q"ÕH=í ~`Œ∞_«∞, ã¨Ofi° ~
`ˇeã≤#ÇÍ_«∞.—— (17,18)
J~^°iHí~>Ë |Å"≥∞ÿ# ™®Hí∆º~ Z=i^À ÇÍix J_«∞Qõ∞. W~Hß WÖÏ K≥ǨC:
''<®Hí∂, g∞Hí∂ =∞^躰 ^Õ=Ù_Ë ™®H˜.∆ D Y∞O∑P<ü q∞=∞‡bfl, =∞O≥=iH˜k KÕO∞° `Œ∞~^À
"åO°~^°sfl ÃÇÏK«Ûi~K«_ÍxH˜ k"åºq+¨¯$u ^®fiO® <®Hí∞ „Ǩ™®k~K«|_ç~k. =∞i g∞O°∞
^Õ=Ù_«∞ =∂„`Œ"∞Õ QåHí =∞iHÁ~^°O∞° Hí∂_Í ^Õ=Ùà◊∞§<®flO°x K≥Çʨ QõÅO®? <Ë#∞ =∂„`Œ~
JÖÏ Z#fl>˜H© K≥ǨÊ#∞. "åiH˜ÖÏ K≥ǨC: ''x*ÏxH˜ ^Õ=Ù_«∞ XHí¯_Ë. g∞O°∞ KÕã¨∞Î#fl
|Ǩï^≥Ç· ÍO®^è#° `À <Ë#∞ ѨÓiÎQå qã¨∞Q≥uÎ áÈÜ«∂#∞.—— (19)
"Õ∞=Ú „Qõ~^ä~° „Ǩ™®k~z#ÇÍO°∞ `Œ=∞ Hí#flHÁ_«∞Hí∞efl Uq^è~° Qå Qõ∞iÎã∞¨ <Î ®flO’
J^Õ q^è~° Qå W`Œ_flç (J~u=∞ ^≥=· „Ǩ=HíÎ =ÚǨÏ=∞‡^üx) Hí∂_Í ZÖÏ~>˜ ã¨~^ÕÇϨ O
ÖËHí∞~_Í Qõ∞iÎã¨∞Î<®flO°∞. Hßx P`Œ‡q<®âÍxH˜ áåÅÊ_ç#ÇÍO°∞ =∂„`Œ~ D x*Ïxfl
#=∞‡ÖËHíáÈ`Œ∞<®flO°∞. ^Õ=ÙxÃÑ· Jã¨`«ºO "≥∂Ç≤ PÜ«µ# 㨥Hí∞ÎÅ∞ uO°ã¨¯i~z#
ÇÍ_çHí~>Ë Ç¨O°=∞ ^°∞O®‡O°∞æ_«∞ =∞O≥=O°∞~>ÏO°∞? JÖÏ~>˜ ^°∞O®‡O°∞æÅ∞ Z#fl>˜H©
ã¨Çb¨¶ Hí$`Œ∞Å∞ HßÖËO∞° . (20,21)
"Õ∞=Ú =∂#=ÙÅ~^°sfl ã¨=∂"Õâ◊ǨO°z#ǨC_«∞ |Ǩï^≥·ÇÍO®^è°Hí∞Å`À ''g∞O°∞
HíeÊ~K«∞HÁx ^Õ=Ùà◊∞§Qå #=Ú‡`Œ∞~_ç# ÇÍO°~`Í WǨC_«∞ Z@∞ áÈÜ«∂O°∞?—— Jx
J_«∞Qõ∞`Í=Ú. JǨC_«∞ ÇÍO°∞ `Œ=∞#∞ O°H~∆˜ K«∞H’=_ÍxH˜ ''^≥=· ™®H˜!∆ "Õ∞=Ú Z#fl_«¥
|Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Å∞Qå L~_«Ö^Ë ∞° —— J~>ÏO°∞ (ǨzÛ J|^°=ú ∂_«∞`Œ¥). J~`ŒH∞í q∞~z
ÇÍiH˜ =∞O˘Hí ™®Hí∞ ^˘O°Hí^°∞. K«¥_«∞, ÇÍO°∞ `Œ=∞ÃÑ· ZÖÏ~>˜ J|^°ú~ HíeÊ~K«∞
Hí∞~>ÏO’! JHí¯_« ÇÍi HíeÊ`Œ^Ç·≥ ÍÅ~`Í =∞@∞=∂Ü«µ"≥∞ÿ áÈ`Íܵ. (22-24)
"åiÖ’ HÁ~^°O∞° h =∂@Å∞ K≥qܡµ∞yæ q<ËÇÍO°∞ Hí∂_Í L<®flO°∞. Hßx "Õ∞=Ú
"åi ǨÏ$^°Üµ« HíÇÍ>ÏÅ∞ =¸ã≤"Ü
Õ µ« _«~ =Å¡ ÇÍO°∞ U q+¨Ü∂« hfl JO°~÷ KÕã∞¨ H’ÖËO∞° .
ÇÍi K≥=Ùefl "≥Ú^°∞ÌÉÏOÕÖÏ KÕâÍ=Ú. (J~^°∞=Å¡ ÇÍO°ã¨Å∞ U =∞~z q+¨Ü«µ~
q#ÖËO∞° .) ÇÍO°∞ U 㨥K«# (=∞Ç≤Ï=∞) K«¥ã≤<® qâ◊fiã≤~K«O∞° . ÃÑ·Qå ÇÍO°∞ h ^°QOæõ H° ∞í
=zÛ ÇÍk™®ÎO∞° . ÇÍiÖ’ h=∂@efl =ºuOÕH~˜ KÍÅx =Ú~^Õ xO°Ü
‚ µ~K«∞Hí∞#flÇÍO°∞
(J~`Í qx) ''Wk áå`ŒÑÙ¨ O®}~ `ŒÇʨ =∞OÕg∞ Hß^°∞—— J~>ÏO°∞. (25)

166

(6. J<£P"£∞)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

"åO°∞ ã¨fiÜ«µ~Qå ã¨`ͺ#∞fl~_ç áåiáÈ=_«"∞Õ QåHí, „Ǩ[Å#∞ Hí∂_Í ã¨`ͺxfl
ã‘fiHíi~K«hÜ«µHí∞~_Í xO’kèã∞¨ <Î ®flO°∞. Pq^è~° Qå KÕã≤ ÇÍO°∞ (™®kèã∞¨ #Î fl^Õg∞ ÖËHáí ÈQå)
`Œ=∞#∞`Í"Õ∞ <®â◊#~ KÕã∞¨ Hí∞~@∞<®flO°∞. P ã¨~Qõu ÇÍO°∞ „QõÇÏ≤ ~K«_~« ÖË^∞° . (26)
"åix #O°H~í J~K«∞g∞^° xÅɡ>#ì˜ Ç¨C_«∞ h=Ù "åi Ǩiã≤u÷ K«¥¿ãÎ ÉÏQõ∞~_«∞!
JǨC_«∞ ÇÍO°∞ (`«Å ÉÏ^°∞Hí∞~@¥) ''JÜ«µºÜˇ∂º! ZÖÏ~>˜ ^°∞ã≤u÷ ^®Ñ¨Ùi~z~k
=∂Hí∞!! =∞=∞‡efl =∞~À™®i WǨÏÖ’HßxH˜ Ǩ~Ç≤`Ë ÉÏQõ∞~_«∞. JǨC_«∞ "Õ∞=Ú =∂
„ǨÉ∞íè =٠㨥Hí∞Å
Î ∞ xO®Híi~K«H∞í ~_Í qâÍfiã¨∞ÅÖ’ KÕiáÈ`Í~—— J#~>ÏO°∞. (27)
"åO°∞ W~`ŒH∞í ѨÓO°fi~ ^®ã¨¥Î L~_ç#k D O’A ÇÍi=Ú~^°∞ |@ì|Ü«µÅܵ
áÈ=_«~ =Å¡<Ë JÖÏ J~>ÏO°∞. ÇÍix (WǨÏÖ’HßxH˜) uiy Ǩ~Ç≤<®, KÕܵ« =^°#Ì fl
Ǩ#∞ÖË =∞m§ KÕ™®ÎO∞° . ÇÍO°∞ ǨO=° ∞ J|núH∞í Å∞. (28)
"åiÖÏ J~>ÏO°∞: ''rq`Œ=∞~>Ë D „áåǨ~zHí rq`Œ"Õ∞. (Wk `ŒÇ¨Ê =∞O’
rq`Œ~ ÖË^∞° .) "Õ∞=Ú K«xáÈÜ«∂Hõ =∞m§ „|uH˜~K«|_«@=∞<Ë „Ǩâflı `ŒÖ`ˇ ^ÎŒ ∞° .—— ÇÍO°∞
`Œ=∞ „ǨÉèí∞=Ù =Ú~^°∞ „Ǩ"Õâ◊ÃÑ@ì|_ç#ǨC_«∞ h=Ù ÇÍi Ǩiã≤÷u K«¥¿ãÎ ÉÏQõ∞~_«∞!
JǨC_«∞ ÇÍi „ǨÉèí∞=Ù ''Wk Ü«µ^®O°÷~ Hß^®?—— Jx J_çy`Ë ''B#∞ „ǨÉèí¥! Wk
Ü«µ^®O°÷"Õ∞—— J~>ÏO°∞ ÇÍO°∞ (Qõ`Œº~`ŒO°~ÖËHí). ''Jܵ`Ë ã¨`ŒºxO®HíO°}Hí∞ ǨO°º=
™®#~Qå WǨC_«∞ (#O°H)í Ü«∂`Œ# K«qK«¥_«~_ç—— J~>Ï_«∞ ^Õ=Ù_«∞. (29-30)
^Õ=Ù_çfl HíÅ∞ã¨∞H’=Åã≤ L~@∞~^°#fl ã¨=∂KÍO®xfl Jã¨`Œº q+¨Ü«µ~Qå
ÉèÏq~z#ÇÍO°∞ ÃѶ∞ÏO°~Qå #+¨ìáÈ`ÍO°∞. ÇÍO® Ѷ¨∞_çÜ«µ JHõ™ê‡`«∞ÎQÍ =zÛ#ǨC_«∞
''JÜ«µºÜˇ∂º! D q+¨Üµ« ~Ö’ "Õ∞"≥∞~`Œ á⁄O°|_ͤ=Ú!!—— Jx "åáÈ`ÍO°∞. JǨC_«∞
ÇÍO°∞ `Œ=∞ áåǨÉÏè O°~ gѨÙÅÃÑ· "≥∂HÁ™®ÎO∞° . K«¥_«∞, Z~`Œ hK«Ç∞‹ #· ÉèÏO°"∂≥ Jk!
WǨÏÖ’Hí rq`Œ~ XHí P@, `Œ=∂ë® =∂„`Œ"∞Õ . (x*ÏxH˜ ǨOÖ
° ’Hí rq`Œ"∞Õ Jã¨Å∞
rq`Œ~.) ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î ∞ HíÅÇÍiH˜ ǨOÖ
° ’Hí (ã¨fiO°)æ ^è®=∞"Õ∞ „âı+"ª¨ ∞≥ #ÿ k. P =∂„`Œ~ *Ï˝#~
ÖË^® g∞Hí∞? (31-32)
=ÚǨÏ=∞‡^ü! ÇÍi =∂@Å=Å¡ hHí∞ ÉÏ^è° HíÅ∞Qõ∞`Œ∞~^°x =∂Hí∞ `ˇÅ∞ã¨∞. Hßx
D ^°∞O®‡O°∞æÅ∞ x*ÏxH˜ x#∞fl xO®Híi~K«_«~ ÖË^°∞. ÇÍO°ã¨Å∞ ^Õ=Ùx 㨥Hí∞ÎÅ∞
xO®Híiã¨∞Î<®flO°∞.1 hHí∞ ѨÓO°fi~ Hí∂_Í J<ËHí=∞~k „Ǩ=HíÎÅ∞ xO®Híi~K«|_ͤO°∞.
1. =∞ǨÏhÜ«µ =ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å~¡ ) ^≥=· „Ǩ=HíÎ HßHíÑÓ¨ O°fi~ #∞~KÕ „Ǩ[Ö’¡ ã¨`ºŒ ã¨~^è∞° _çQå,
x*ÏܵfǨO°∞_çQå ¿ÑO°∞Ǩ_ͤO°∞. P `ŒO°∞ÇÍ`Œ ^≥·=„Ǩ=HíÎQå „Ç¨[Å =Ú~^°∞HÁzÛ ã¨`ŒºÉ’^è°
„áåO°~aè~K«Qå<Õ Y∞O≥+· π <®Ü«µHí∞Å∞ PÜ«µxfl uO°ã¯¨ i~KÍO°∞. ÇÍO°ãÅ
¨ ∞ PÜ«µ# =ºH˜`Î fiŒ ~,
Qõ∞}Qõ}®Å Ǩ@Q¡ åHí PÜ«µ# `ˇzÛ# ã¨`ºŒ ~ Ǩ@¡ =∂„`Œ"∞Õ uO°™®¯O°"Y
·≥ i J=Å~a~KÍO°∞.
D q+¨Ü«∂xfl WHí¯_« Y∞O∑P<ü =∂„`Œ"Õ∞ Hß^°∞, HíO°∞_«∞Qõ>˜ì# ã¨`ŒºqO’kè, Y∞O≥·+π*Ïu
J„Qõ<®Ü«µHí∞_«Üµ# J|¥[ǨÏÖò Hí∂_Í =ºHíÇÎ i¨ KÍ_«∞. J`Œ#∞ XHí™®i ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ )`À
=∂>Ï¡_∞« `Œ¥ ''"Õ∞=Ú x#∞fl Jã¨`ºŒ ÇÍ^°x J#_«~ ÖË^∞° † h=Ù „ǨKÍO°~ KÕã∞¨ #Î fl ^®xfl =∂„`Œ"∞Õ
"Õ∞=Ú Jã¨`ºŒ ~Qå ǨiQõ}㘠∞¨ <Î ®fl~—— J<®fl_«∞.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(6. J<£P"£∞)

167

Jܵ`Ë ÇÍO°∞ Ö’Hí∞Å uO°™®¯O°"≥·Yi Ǩ@¡, ÇÍO°∞ ÃÑ>˜ì# ÉÏ^è°Å Ǩ@¡ ã¨Ç¨Ï#~
=Ç≤Ï~KÍO°∞. z=iH˜ =∂ ã¨Ç¨ Ü«µ~ "åiH˜ Åaè~z~k. ^Õ=Ùx =∂@Å#∞ Z=O°¥
=∂O°ÛÖËO°∞. Qõ`Œ „Ǩ=HíÎÅHí∞ Z^°∞O≥·#=hfl hHí∞ KÕO®Üµ. (Hí#∞Hí h=Ù ã¨Ç¨Ï#~`À
Ǩiã≤`÷ ∞Œ efl Z^°∞O’¯). (33-34)
XHí"àÕ ◊ "åi xO®HíO}
° , xO®^°O}
° Å#∞ h=Ù ã¨ÇÏ≤ ~K«ÖHË áí È`Ë, hÖ’ â◊HΘ L~>Ë
Éè¥í q∞Ö’ ™⁄O°~Qõ~ KÕãQ≤ åx, ÖË^® PHßâÍxH˜ xK‹Û# "ÕãQ≤ åx "≥o§ "åiH’ã¨~ U^≥<· ®
=∞Ç≤Ï=∞ fã¨∞Hí∞O®=_ÍxH˜ „Ǩܫµufl~K«∞. ^Õ=Ù_«∞ `ŒÅK«∞Hí∞~>Ë ÇÍO°~^°sfl ^®iH˜
fã¨∞Hí∞ O®QõÅ_«∞. (Hßx =∂#=ÙÅHí∞ W=fi|_ç# ¿ãfiK«Ûù#∞ ǨÏi~z ÇÍix
|Å=~`Œ~Qå ^®iÖ’ ÃÑ@ì_«~ ^Õ=Ùx Jaè=∞`Œ~ Hß^°∞.) Hí#∞Hí h=Ù J*Ï˝xÖÏ
„Ǩ=iÎ~K«Hí∞. (=∞#㨥ÊiÎQå) q<ËÇÍà˧ ã¨`«ºO ã‘fiHíi™®ÎO°∞. (ã¨`Œº~ Hß#ÖËx)
=∞$`Œ∞efl ^Õ=Ù_«∞ („ǨàÜ
◊ µ« k<®<Ë) ÖËÑÙ¨ `Í_«∞.2 P `Œ~åfi`Œ ÇÍix ^≥=· <®ºÜ«µ™®÷<®xH˜
fã¨∞Hí∞áÈ=_«~ [O°∞Qõ∞`Œ∞~k. (35-36)
D „Ǩ=HíÃÎ Ñ· J`Œx „ǨÉ∞íè =Ù #∞~_ç U^≥<· ® =∞Ç≤Ï=∞ Z~^°∞Hí∞ J=`Œi~K«Ö^Ë x°
ÇÍO°∞ J_«∞Qõ∞`Œ∞<®flO°∞. =∞Ç≤Ï=∞efl J=`Œi~Ǩ*Ü
Ë µ« QõÅ â◊HΘ ^Õ=ÙxH˜ ѨÓiÎQå L~^°x
K≥ÇC¨ . Hßx ÇÍiÖ’ KåÖÏ=∞~k =∞Ç≤Ï=∞Å#∞ JO°~÷ KÕã∞¨ Hí∞<Ë ã≤u÷ Ö’ ÖËO∞° . <ËÅÃÑ·
ã¨~K«i~KÕ [~`Œ∞=Ùefl, O≥Hí¯Å`À QåeÖ’ Zyˆ~ ǨHí∆∞efl Hßã¨Î Qõ=∞x~K«~_ç. Jq
Hí∂_Í g∞ÖÏ~>˜ r=O®ã¨∞ÖË. "Õ∞=Ú qkè„ÇÍ`ŒÖ’ U q+¨Ü«∂hfl =^°eÃÑ@ìÖË^°∞.
z=O°H∞í J=hfl `Œ=∞ „ǨÉ∞íè =Ù =^°HÌ ı ã¨g∞Híi~K«|_«`Íܵ. =∂ 㨥Hí∞eÎ fl J~^è∞° Å∞,
|kèO∞° ÖË xO®Híi™®ÎO∞° . ÇÍO°∞ J*Ï˝<®~^èH° ßO°~Ö’ Ǩ_L
ç <®flO°∞. ^Õ=Ù_«∞ `Í#∞`ŒÅz#
q^è~° Qå HÁ~^°iH˜ ^®i K«¥Ñ¨Ù`Í_«∞† =∞iHÁ~^°ix ^®i `ŒÇÊ≤ ™®Î_∞« . (37-39)
W~Hß WÖÏ K≥ÇC¨ : ''XHí"àÕ ◊ g∞ÃÑ· ^Õ=Ùx "≥Ñ· Ù¨ #∞~_ç U^≥<· ® PǨ^° =zÛǨ_`ç ,Ë
ÖË^® J~u=∞ Ѷ∞¨ _çܵ« Å∞ ã¨g∞Ç≤¿ãÎ g∞O°∞ ^Õ=Ù_çfl =^°e W`ŒO∞° efl "Õ_∞« Hí∞~>ÏO®?
W~`ŒH∂í Y∞O≥+· π <®Ü«µHí∞Å∞ ã¨`ͺxfl Z~^°∞Hí∞ xO®Híiã¨∞<Î ®flO’ K«¥_«~_ç. |„^ü Ü«µ∞^°ú
ã¨=∞Ü«µ~Ö’ JYflãπ a<£ +¨sMò J<Õ F <®Ü«µHí∞_«∞ J|¥[ǨÏÖò`À O°ÇϨ 㨺 ã¨=∂Ö’K«#Å∞
[O°∞ѨÙ`Œ¥ ''WHí¯_« =∞x^°OÌ ~° `ŒÇʨ =¸_À =ºH˜Î ÖË_∞« . XHí q+¨Üµ« ~ J_«∞Qõ∞`Œ∞<®fl, x[~
K≥ÇC¨ . =ÚǨÏ=∞‡^üx h=Ù ã¨`ºŒ ã¨~^è∞° _«∞Qå ÉèÏqã¨∞<Î ®flÇÍ ÖËHí J|núH∞í _«∞Qå ÉèÏqã¨∞<Î ®flÇÍ?——
Jx J_çQå_«∞. ^®xH˜ J|¥[ǨÏÖò WzÛ# ã¨=∂^è®#~ K«¥_«~_ç. ''^≥=· ™®H˜!∆ =ÚǨÏ=∞‡^ü
(ã¨Å~¡ ) ã¨`ºŒ ã¨~^ä∞Œ _«#_«~Ö’ ZÖÏ~>˜ ã¨~^ÕÇϨ ~ ÖË^∞° . J`Œ#∞ W~`Œ=O°H∞í XHí¯™®i Hí∂_Í
J|^°~ú ǨÅHíÖ^Ë ∞° . Hßx O®*ϺkèHßO°~, Ãã·xH˜ „áå|ź~, ^≥=· ^Ò`Œº~, ¿ÑO°∞„Ǩu+¨Å
ª ∞ Jhfl
Y∞ã¨Üµº ã¨~`ŒuH˜ Åaè¿ãÎ, WHí W`ŒO° Y∞O≥+· Ü
‘ µ« ∞ÅHí∞ ^°H¯ı ^Õ=Ú~k?—— J<®fl_Í ã¨`ºŒ uO°™®¯i.
2. ™®fiO°~÷ , *Ï`ŒºÇ¨Ï~HßO°~, ^°∞O°a=è ∂<®Å`À HÁ~^°O∞° ã¨`ͺxfl Híà∞◊ §<®fl K«¥_«ÖOË ∞° ,
K≥=ÙÅ∞<®fl q#ÖËO∞° , ǨÏ$^°Üµ« =Ú<®fl JO°~÷ KÕã∞¨ H’ÖËO∞° . JÖÏ~>˜ÇÍix =∞$`Œ∞Å`À áÈeÛ,
„ǨàÜ
◊ µ« k<®# ÖËÇ#≤ ǨC_Õ ÇÍiH˜ „áåǨ~zHí"∞≥ Hÿ ~í =^°e ã¨`ºŒ ~ Híà§◊ Hí∞ Hí>#ì˜ @∞¡ HíxÊã¨∞~Î ^°x
K≥Çʨ |_ç~k. Hßx JǨC_»∞ HõeQˆ *Ï˝<À^°Üµ« ~ =Å¡ ǨâÍÛ`ÍÎÇ~¨ `ŒÇʨ ZÖÏ~>˜ „ǨÜ∂ˇ [#~
L~_«^∞° .

168

(6. J<£P"£∞)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

g∞O°∞ ã¨`Œº=~`Œ∞Öˇ·`Ë nxH˜ ã¨=∂^è®#q∞=fi~_ç. JÖÏ~>˜ qǨ`Œ¯O° ã≤÷uÖ’ g∞O°∞
HíeÊ~K«∞Hí∞#fl q∞^论^≥Ç· ÍÅxfl>˜x =∞O°záÈܵ x[^Õ=Ù_çfl =∂„`Œ"∞Õ "Õ_∞« Hí∞~>ÏO°∞.3
PÜ«µ# `ŒÅK«∞Hí∞~>Ë g∞ÃÑ· =zÛ# PǨ^#° ∞ `ŒÇʨ Hí∞~_Í ^°¥O°~KÕ™®Î_∞« .—— (40,41)
g∞Hí∞ ѨÓO°fi~ "Õ∞=Ú J<ËH*í Ï`Œ∞Å ^°QOæõ H° ∞í „Ç¨=HíÅ
Î #∞ Ǩ~áå=Ú. P *Ï`Œ∞Å∞
(`ŒÅaO°∞ã¨∞`Œ#~ =Ç≤Ï~z#ǨC_«ÖÏ¡) "Õ∞=Ú ÇÍ>˜x Híë®ìÅHí∞ Hí_Q« ~õ _«H¡ ∞í Qõ∞iKÕâÍO,
^®x ^®fiO®<≥<· ® ÇÍO°∞ n#~Qå =∂=Ú~^°∞ `ŒÅ=~K«∞`ÍO°#fl L^ÕâÌ º◊ ~`À. D q^è~° Qå
"Õ∞=Ú "åix Híi#î ǨsHíÅ
∆ Hí∞ Qõ∞iKÕã#≤ ǨC_«∞ "åO°∞ =∂ =Ú~^°∞ Z~^°∞Hí∞ n#~Qå
`ŒÅ=~K« ÖË^∞° ? Jã¨Å∞ "åi ǨÏ$^°Ü∂« Å∞ áåë®}®ÖÏ¡ Híi#î "≥∞áÿ ÈÜ«∂ܵ. "åO°∞
KÕã¨∞Î#fl ^°∞뮯O®ºefl Ã+·`Í<ü "åiH˜ =∞<ÀǨÏO°"≥∞ÿ#qQå KÕã≤ K«¥áå_«∞. (42-43)
(=∂ „Ǩ=HíÎÅ∞) KÕã≤# LǨ^ÕâÍÅ#∞ ÇÍO°∞ ѨÓiÎQå q㨇i~KÍO°∞. JǨC_«∞
"Õ∞=Ú ÇÍiH’ã¨~ ã¨∞Yã¨~`Àë®Å∞ J=`Œi~KÕ ^®fiO®Åhfl `ˇOz
° ÃÑ>Ïì=Ú. ÇÍO°∞
"Õ∞=Ú „Ǩ™®k~z# J#∞„QõǨÅ∞ P™®fik㨥ΠJ~^°∞Ö’ ѨÓiÎQå =ÚxyáÈÜ«∂O°∞.
JÖÏ~>˜ ã≤u÷ Ö’ "Õ∞=Ú Ç¨ÏOî®`Œ∞QÎ å ÇÍix Ǩ@∞ìH∞í <®fl=Ú. ^®~`À ÇÍiHí KÕ¿ãkÖËHí
ѨÓiÎQå xO®â◊K~≥ ^®O°∞. P q^è~° Qå "Õ∞=Ú ^°∞O®‡O®æxH˜ áåÅÊ_ç#ÇÍix ã¨=¸Å~Qå
`Œ∞_çzÃÑ>Ïì~. ã¨HÅ
í „Ç¨â~◊ ã¨Å∞ ã¨Ofi° Ö’Hí „Ç¨É∞íè "≥#· ^Õ=ÙxˆH â’aè™®Îܵ. (44-45)
"åixÖÏ J_«∞Qõ∞: ''^Õ=Ù_«∞ Qõ#Hí g∞ ^°$+≤,ì qxH˜_ç â◊H∞í eÎ fl áÈQ˘>˜ì g∞ ǨÏ$^°Üµ«
HíÇÍ>ÏÅ∞ =¸¿ã¿ãÎ P `Œ~åfi`Œ ^Õ=Ù_«∞ `ŒÇʨ =∞O≥=O°∞ ÇÍ>˜x uiy O°ÇÊ≤ ~K«QÅ
õ O°∞?
nxflQõ∞i~z g∞O≥ǨC_≥·<® PÖ’z~KÍO®?—— K«¥_«∞, "åiH˜ =∂ x^°O°≈<®Å∞ =∂>˜
=∂>˜H˜ ZÖÏ K«¥Ñ¨Ù`Œ∞<®fl"≥∂! Jܵ<® "åO°∞ J~^è∞° Å∞Qå<Ë „Ǩ=iÎã∞¨ <Î ®flO°∞. (46)
"åix J_«∞Qõ∞: ''ã¨O,Õ D q+¨Üµ« "≥∞<ÿ ® PÖ’z~KÍO® g∞O°∞ ZǨC_≥<· ®? ^Õ=Ùx
Ç‹·Ñ¨Ù#∞~_ç JHí™®‡`Œ∞ÎQåQåx, ÖË^® |Ç≤Ï~°OQÆ~QåQåx g∞ÃÑ· tHí∆(Qå „Ç¨Hí$u qǨ`Œ∞Î)
3. =∞$`Œ∞º=Ù Hí~_«=¡ Ú~^°∞ `Í~_«qã¨∞#Î flǨC_«∞ |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Å∞ q∞^论^≥Ç· ÍÅxfl>˜x
=kÖËã≤ XHí¯ x[^Õ=Ù_çfl =∂„`Œ"∞Õ "Õ_∞« Hí∞~>ÏO°∞. D Ü«µ^®O®÷<flË WHí¯_« „Ǩ™®Îq~K«|_ç~k.
^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨) =∞H߯ [ܵ~z# `Œ~åfi`Œ J|¥[ǨÏÖò HÁ_«∞Hí∞ W„Hí=∂ l^®ÌH∞í áåiáÈܵ,
JHí¯_« F_≥H˜¯ Jaã‘xÜ«∂ ^®iǨ>Ïì_«∞. Jܵ`Ë ^®iÖ’ `Œ∞á¶å<ü =zÛ F_« =ÚxyáÈÜ˵
„Ǩ=∂^°~ UO°Ê_ç~k. „ǨÜ∂« }©H∞í Å∞ "≥Ú^°>’¡ `Œ=∞ `Œ=∞ W+¨ì ^Õ=`Œefl „áåi÷~KÍO°∞. Hßx `Œ∞á¶å<ü
`ŒQHæõ í áÈQå =∞i~`Œ L^è$° `Œ=∞ܵ~k. ^®~`À [#~ ÉèÜ
í µ« Ǩ_ç ''^Õ=Ù_çfl `ŒÇʨ =∞O≥=sfl "Õ_∞« Hí∞<Õ
ã¨=∞Ü«µ~ Hßkk. PÜ«µ# `ŒÅK«∞Hí∞~>Ë<Õ =∞#~ D PǨ^° #∞~_ç QÆ>‰ìˇ Ωõ ¯`å~—— J<®flO°∞.
D =∂@ W„Hß=∂Hí∞ Hí#∞qǨC Híey~zOk. ''WHí¯_« ^Õ=Ù_«∞ `ŒÇʨ =∞O≥=O°¥ ã¨Ç¨ Ü«µ~
KÕ¿ãÇÍO°∞ ÖËO®? =∞i D q+¨Ü∂« <ËflHí^® P ѨÙ}®º`Œ∞‡_«∞ WO°"Ü
·≥ µË ~_«¡ #∞~z K≥|∞`«∞#flk.
=∞#~ J#=ã¨O~° Qå PÜ«µ#`À áÈO®_«∞`Œ∞<®fl~—— J#∞Hí∞<®fl_«`#Œ ∞. "≥~@<Õ J`Œ#∞ ''D `Œ∞á¶å<ü
#∞~z |Ü«µ@Ǩ_`ç Õ `Í#∞ <ËO∞° Qå =ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å~¡ ) ^°Qiæõ H≥o§ PÜ«µ# KÕuÖ’ KÕܵ"Õã≤
HíÅ∞ѨÙ`Í#∞—— Jx xO°Ü
‚ µ~K«∞Hí∞<®fl_«∞. ^®x „ǨHßO°~ W„Hí=∂ (O°l) ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨) ã¨xflkèHo≥ §
W™®¡~ ã‘fiHíi~KÍO°∞. (n~`Àáå@∞ 10:22, 17:67, 29:66,31:32 㨥Hí∞Å
Î ∞ Hí∂_Í K«¥_«~_ç.)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(6. J<£P"£∞)

169

qO°∞K«∞Hí∞ Ǩ_`ç ,Ë JǨC_«∞ ^°∞O®‡O°∞Å
æ ∞ HßHí =∞O≥=O°∞ <®â◊#=∞=Ù`ÍO°∞?—— "Õ∞=Ú U
„Ǩ=Hí#Î ∞ Ǩ~Ç≤<® (ã¨fiO°)æ â◊∞ÉèÇí ÍO°Î J~^°*Ü
Ë µ« _ÍxH˜, ^≥=· tHí∆ Qõ∞i~z ÃÇÏK«Ûi~K«_ÍxH˜
=∂„`Œ"Õ∞ Ǩ~ѨÙ`Í=Ú. "åi =∂@Å∞ qâ◊fiã≤~z, `Œ^°#∞Qõ∞}~Qå rq`Íxfl
ã¨ik^°∞ÌHí∞<Ë ÇÍiH˜ (ǨO°Ö’Hí~Ö’) ZÖÏ~>˜ ÉèíÜ«µ~Qåx, ^°∞~YóQåx L~_«^°∞.
Jܵ`Ë =∂ ã¨∂Hí∞Å
Î ∞ xO®Híi~z#ÇÍO°∞ `Œ=∞ ^°∞뮯O®ºÅHí∞ ǨOº° =™®#~Qå `Œy#
tHí∆ K«qK«¥_«=Åã≤ =ã¨∞~Î k. (47-49)
=ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å~¡ )! ÇÍi`À WÖÏ J#∞: ''<® ^°QOæõ ° ^Õ=Ù_«∞ „Ǩ™®k~z# xkè
xHı∆áåÅ∞<®flÜ«µx <Ë#∞ g∞`À J#_«~ÖË^°∞. <®Hí∞ JQÀK«O° *Ï˝#~ L~^°x,
(Jf~„kÜ«µ â◊H∞í Å
Î ∞<®flÜ«µx), <Ë#∞ ™®H∆ß`Œ∞Î ^≥=· ^Œ∂`Œ#x Hí∂_Í K≥ÇC¨ H’=_«~ ÖË^∞° .
<®ÃÑ· J=`Œiã¨∞#Î fl kÇͺq+¨¯$ux =∂„`Œ"∞Õ <Ë#∞ J#∞ã¨iã¨∞<Î ®fl.—— W~Hß J_«∞Qõ∞:
''Qõ∞_çǤ Í_«∞, Híà∞◊ §#flÇÍ_«∞ XHí><Ë ®? nxfl Qõ∞i~z g∞O°∞ PÖ’z~K«O®?—— (50)
HÁ~^°O∞° `Í=Ú FO’A ^Õ=Ùx ã¨xflkèH˜ áÈ=Åã≤ L~^°x „QõÇÏ≤ ~z PÜ«µ#Hí∞
ÉèÜ
í µ« Ǩ_∞« `Œ¥ L~>ÏO°∞. JHí¯_« ^Õ=Ù_«∞ `ŒÇʨ `Œ=∞Hí∞ ã¨Ç¨ Ü«µ~, ã≤áê¶ ~°ã∞¨ KÕ¿ãÇÍO°∞
Z=O°¥ L~_«O°x Hí∂_Í ÇÍiH˜ `ˇÅ∞ã¨∞. JÖÏ~>˜ÇÍiH˜ nx (Y∞O∑P<ü) ^®fiO®
Ç≤Ï`ÀǨ^âÕ ~◊ K≥ܵº. ^®x=Å¡ ÇÍO°∞ ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î "≥Y
· i J=Å~a~K«=K«∞Û. (51)
=∞iHÁ~^°O∞° OÕܵ~|=à◊∞§ `Œ=∞ „ǨÉ∞íè =Ù<Ë "Õ_∞« Hí∞~@¥ PÜ«µ# „Ǩã#¨ fl`Œ#∞
Ji÷㨥ΠL~>ÏO°∞. JÖÏ~>˜ÇÍix h #∞~_ç ^Œ∂O°~KÕÜ«µHí∞. ÇÍi (HíO°‡Å) ÖˇHí¯
q+¨Üµ« "≥∞ÿ hÃÑ· ZÖÏ~>˜ ÉÏ^躰 `Œ ÖË^∞° . JÖÏQÕ h (HíO‡° Å) ÖˇH¯í q+¨Üµ« "≥∞ÿ ÇÍiÃÑ·
ZÖÏ~>˜ ÉÏ^躰 `Œ ÖË^∞° . D q+¨Üµ« ~ `ˇÅ∞ã¨∞Hí∞#fl `ŒO∞° ÇÍ`Œ Hí∂_Í h=Ù ÇÍix h
^°QOæõ ∞° fl~_ç `˘ey¿ãÎ h=Ù ^°∞O®‡O°∞xæ Qå ǨiQõ}~˜ K«|_«`Í=Ù. (52)
(^èx° Hí∞Å∞ ¿Ñ^°Å#∞ K«¥ã≤) ''=∂Ö’ ^≥Ç· Í#∞„QõÇϨ ~ á⁄~k#ÇÍO°∞ gOÕ<®?—— Jx
J#_ÍxH˜ "åiÖ’ HÁ~^°ix "Õ∞=Ú HÁ~^°i ^®fiO® ǨsHíH∆ ∞í Qõ∞iKÕâÍ=Ú. =∞i ^Õ=Ù_«∞
Hí$`ŒAÖ
˝ #·ˇ `Œ# ^®ã¨∞Å#∞ Qõ∞i~z ZO°Q_õ Í? Hß|>˜ì =∂ 㨥Hí∞eÎ fl qâ◊fiã≤~z#ÇÍO°∞
h ^°QOæõ H° ∞í =¿ãÎ ''g∞Hí∞ âÍ~u HíÅ∞Qõ∞QåHí!—— Jx nq~K«∞. h „ǨÉ∞íè =Ù ^°Ü∂« ^®H˜}
∆ ®º
Å#∞ (qâ◊fiã≤~z# ^®ã¨∞ÅÃÑ· Hí∞iÇ≤~K«_Íxfl) `Œ# HíO°Î=º~Qå KÕã¨∞Hí∞<®fl_«∞.
g∞Ö’ Z=O≥<· ® J*Ï˝#~`À U^≥<· ® áåǨHßO°º~ KÕã,≤ P `ŒO∞° ÇÍ`Œ ǨâÍÛ`ÍÎÇ~¨ `À
(^Õ=Ù_çfl) =∞xfl~Ѩ٠"Õ_∞« HÁx `Œ##∞ `Í#∞ ã¨ik^°∞HÌ ∞í ~>Ë ^Õ=Ù_«∞ J`Œ_flç Híq∆ ∞™®Î_∞« .
PÜ«µ# Q˘Ç¨Ê Hí=∆ ∂je, Jq∞`Œ ^°Ü∂« =∞Ü«µ∞_«∞. (53-54)
áåáå`Œ∞‡Å "≥Y
· i ã¨Ê+¨~ì Qå "≥Å_¡ ç Hß=_ÍxH˜ "Õ∞g∞ q^è~° Qå =∂ 㨥Hí∞Å
Î ∞
q_«=∞O°z `ˇeÜ«µ*Ëã∞¨ <Î ®fl=Ú. (55)
K≥ÇC¨ : ''x[^Õ=Ù_çfl =^°e g∞O°∞ "Õ_∞» Hí∞~@∞#fl q∞^论^≥Ç· ÍÅ#∞ PO®kè~K«~å^°x
##∞fl "åi~K«_~« [iy~k.—— K≥ÇC¨ : ''<Ë#∞ g∞ =∞<ÀHß~HíÅ
∆ #∞ J#∞ã¨i~K«#∞. JÖÏ
KÕ¿ãÎ <Ë#¥ =∂O°„æ Éè+í ∞¨ }
ì Ü
‚ µ áÈ`Í#∞† ã¨<®‡O°~æ á⁄~k#ÇÍiÖ’ WHí L~_«#∞.—— (56)

170

(6. J<£P"£∞)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

K≥ǨC: <Ë<˘Hí ã¨Ê+¨ì=∞"≥∞ÿ# „Ѩ=∂}®xfl #=Ú‡`Œ¥ ^®xÃÑ· ã≤÷O°~Qå L<®fl#∞.
Hßx g∞OÕÇØ‹ ^®xfl uO°ã¯¨ i~KÍO°∞. WHí g∞O°∞ `˘~^°Oð Ñ_«∞#Î fl (^≥=· tHí)∆ q+¨Üµ« ~
<® KÕuÖ’ ÖË^∞° . xO°Ü
‚ ∂« kèHßO®Åhfl ^Õ=Ùx KÕuÖ’<Ë L<®flܵ. PÜ«µ# ÇÍã¨=Î ~
q=iã¨∞<Î ®fl_«∞. PÜ«µ<Ë J~^°iHí<®fl =∞~z xO°Ü
‚ µ« ~ fã¨∞Hí∞<ËÇÍ_«∞.—— (57)
K≥ÇC¨ : g∞O°∞ `˘~^°Oð Ñ_«∞#Î fl (tHí)∆ q+¨Üµ« ~ <® KÕuÖ’ L~>Ë g∞Hí∂, <®Hí∂
=∞^躰 q"å^°~ ZǨC_À ã¨=∞ã≤áÈܵ L~_Ëk. Hßx ^°∞O®‡O°∞Å
æ Ǩ@¡ ZÖÏ =º=ǨÏ
i~KÍÖ’ ^Õ=ÙxH˜ ÉÏQå `ˇÅ∞ã¨∞.—— JQÀK«O° q+¨Ü«∂ÅHí∞ ã¨~|~kè~z# xQõ¥_è«
O°ÇϨ ™®ºÅhfl PÜ«µ#Hí∞ =∂„`Œ"∞Õ `ˇÅ∞ã¨∞. PÜ«µ#Hí∞ `ŒÇʨ ÇÍ>˜x Qõ∞i~z =∞O≥=iH©
`ˇeÜ«µ^°∞. #n #^®Ö’¡, H©HßO°}®ºÖ’¡ U=Ú~^À PÜ«µ#ˆH `ˇÅ∞ã¨∞. K≥@∞ì#∞~_ç O®ÖË
UPHí∂ PÜ«µ# ^°$+≤Çì ^¨ ~°ä #∞~_ç `ŒÇÊ≤ ~K«∞H’*ÏÅ^°∞. z=iH˜ Éè¥í á⁄O°ÅÖ’ xH˜Ç∆ "Ψ ∞≥ ÿ
L~_Ë q`ŒÎ#~ Ãã·`Œ~ PÜ«µ# *Ï˝#ǨikèÖ’ L~@∞~k. ǨzÛ =ã¨∞Î=ÙÅ∞, Z~_«∞
=ã¨∞=Î ÙÅ∞ Ãã·`~Œ PÜ«µ# ^°QOæõ ° ã¨Ê+¨~ì Qå „Qõ~^äã° ~Ψ KÕܵ« |_ç L<®flܵ. (58-59)
O®„u"Õà◊ g∞ P`Œ‡Å#∞ ™®finè#~ KÕã∞¨ Hí∞<ËÇÍ_«∞, ǨQ>
õ "˜ àÕ ◊ g∞O°∞ KÕ¿ã Ǩ#∞Å∞
Qõ=∞x~KÕÇÍ_«∞ Hí∂_Í PÜ«µ<Ë. g∞xs‚`Œ rq`ŒHßÅ~ ™®Qõ_ÍxH˜ =∞O°∞<®_«∞ q∞=∞‡efl
^≥#· ~k# „ǨÇ~¨ K«~Ö’H˜ Ǩ~ѨÙ`Œ∞#flÇÍ_«∞ Hí∂_Í PÜ«µ<Ë. z=iH˜ FO’A g∞O°~`Í
PÜ«µ# ã¨xflkèHı =∞O°eáÈ=Åã≤ L~k. JǨC_«∞ PÜ«µ# g∞O°∞ (WǨÏÖ’Hí~Ö’
L~_«Qå) U"Õ∞q∞ KÕã∞¨ ~Î _ËÇÍO’ g∞Hí∞ `ˇeÜ«µ*Ë™®Î_∞« . (60)
PÜ«µ#Hí∞ `Œ# ^®ã¨∞ÅÃÑ· ѨÓiÎ J^°∞ѨÙ, JkèHßO®Å∞ L<®flܵ. PÜ«µ#
q∞=∞‡efl ǨO°º"ÕH˜∆OKÕÇÍix xÜ«µq∞~z Ǩ~ѨÙ`Œ∞<®fl_«∞. g∞Ö’ Z=iH≥·<® =∞O°}
ã¨=∞Ü«µ~ Pã¨#fl"≥∞#ÿ ǨC_«∞ PÜ«µ# Ǩ~¿Ñ ^°¥`ŒÖË J`Œx „áå}~ fã≤Hà≥ ®ÎO∞° . ÇÍO°∞
HíO°Î=ºxO°fiǨÏ}Ö’ ZÖÏ~>˜ Ö’@∞ O®x=fiO°∞. z=iH˜ J~^°O°¥ `Œ=∞ Jã¨Å∞
Ü«µ[=∂x Jܵ# ^Õ=Ùx ^°QõæiHı fã¨∞Hí∞O®|_«`ÍO°∞. Qõ∞O°∞Î~K«∞H’~_ç, xO°‚Ü«∂kè
HßO®Åhfl PÜ«µ#Hı ǨÏã¨QÎ `õ =Œ ∞~Ú L<®flܵ. (g∞) ÖˇH¯í `ËÅÛ_ÍxH˜ PÜ«µ#Hí∞ Z~`À
¿ãѨ٠Ǩ@^ì ∞° . (61-62)
=ÚǨÏ=∞‡^£ (ã¨Å¡~)! ÇÍix J_«∞Qõ∞: ''g∞O°∞ J_«=ÙÖ’¡, ã¨=Ú„^®Ö’¡ zHí∞¯
Hí∞#flǨC_«∞ P pHí>H˜ ∂í áåÅ #∞~_ç q∞=∞‡efl Hßáå_Ë^=≥ O°∞? (PǨ^° ã¨=∞Ü«µ~Ö’)
g∞~°∞ ÃѶ∞ÏO°~Qå qÅÇ≤㨥Πn#~Qå "≥ÚO°ÃÑ@∞ìHí∞<Ëk Z=ix? 'D PǨ^° #∞~_ç
=∞=∞‡efl Qõ>Hìˇ ¯˜ ¿ãÎ "Õ∞=Ú `ŒÇʨ Hí∞~_Í hHí∞ Hí$`ŒAÖ
˝ ·ˇ L~>Ï=∞—x g∞O°∞ Z=ix
"Õ_∞« Hí∞~\ÏO°∞?—— K≥ÇC¨ : ''^Õ=Ù_Ë q∞=∞‡efl „Ǩu PǨ^° #∞~_ç Hßáå_«∞`Œ∞<®fl_«∞. =∞i
g∞O°∞ PÜ«µ#Hí∞ W`ŒO∞° Å#∞ ZÖÏ ™®>˜Heí Êã¨∞<Î ®flO°∞?—— (63-64)
"åiH© ã¨~Qõu Hí∂_Í K≥ÇC¨ : ''PÜ«µ# `ŒÅK«∞Hí∞~>Ë g∞ g∞kH˜ ÃÑ·#∞~_çQåx,
ÖË^® g∞Hßà◊§ H˜~^° #∞~_çQåx tHí∆ O°ÇÊ≤ ~K«QÅ
õ _«∞. ÖË^® q∞=∞‡efl qaè#fl =O®æÅ∞Qå
peÛ XHí=O°æ~ â◊H˜Îx =∞O˘Hí =O®æxH˜ K«qK«¥Ç≤~K«QõÅ_«∞.—— K«¥_«∞, ÇÍO°∞ ÇÍã¨Î=~
`ˇÅ∞ã¨∞H’=_ÍxH˜ "Õ∞=Ú qq^è° O°HßÅ∞Qå =∂ 㨥Hí∞ÎÅ∞ ÇÍi =Ú~^°∞ ZÖÏ

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(6. J<£P"£∞)

171

q=iã¨∞<Î ®fl"≥∂. Hßx h *Ïu„Ǩ[Å∞ nxfl =ºuOÕH㘠∞¨ <Î ®flO°∞. K≥ÇC¨ : ''g∞ (uO°™®¯O°)
"≥·YiH˜ <Ë<ˇÖÏ~>˜ ÉÏ^è°∞º_çfl Hß#∞. „Ǩu ã¨~Ѷ¨∞@# ^®x xs‚`Œ ã¨=∞Ü«µ~Ö’<Ë
ã¨~Éèqí ã¨∞~Î k. `ŒfiO°Ö’<Ë ÇÍã¨=Î ~ Uq∞>’ g∞Hı `ˇÅ∞ã¨∞~Î k.—— (65-67)
„Ǩ[Å∞ =∂ 㨥Hí∞eÎ fl Qõ∞i~z Hí∞q=∞O°≈Å∞ KÕ㥨 Î JǨÇ¨ 㨺~ KÕã∞¨ ~Î >Ë h=Ù
ÇÍi ^°QOæõ ° Hí∂O’ÛHí∞. JHí¯_«∞fl~z ÖËzáÈ. ÇÍO® q+¨Üµ« ~ =∂<Ëã≤ =∞O’ q+¨Üµ« ~
=∂>Ï¡_∞« Hí∞<Ë^®Hß ÇÍi K≥~`ŒH∞í "≥à§◊ Hí∞. ZǨC_«Üµ<® Ã+·`Í<ü x#∞fl =∞iÇ≤~Ǩ*¿Ë ãÎ
*Ï˝ÇH¨ ~í =zÛ# "≥~· @<Ë JÖÏ~>˜ ^°∞O®‡O°∞Å
æ ^°QOæõ ∞° fl~z ÖËz "≥o§áÈ. ÇÍi ÖˇH¯í
Qõ∞i~z ^≥=· cèuǨO∞° ÅÃÑ· ZÖÏ~>˜ ÉÏ^躰 `Œ ÖË^∞° . Jܵ`Ë `ŒÇC¨ _«∞ "≥Y· i q_«<®_ç#
ÇÍiH˜ =∂„`Œ~ Ç≤Ï`ÀǨ^âÕ ~◊ `ŒÇʨ xã¨iQå KÕ㥨 L
Î ~_Íe. (68-69)
`Œ=∞ ^èO° ®‡xfl P@Qå, q<À^°~Qå KÕã∞¨ Hí∞#flÇÍix =kÖˇÜ∞ü . ÇÍix SÇ≤ÏHí
rq`Œ~ "≥∂ã¨y~z~k. Jܵ`Ë ÇÍiH˜ Y∞O∑P<ü 㨥Hí∞ÎÅ∞ qxÊ~z Ç≤Ï`ÀǨ^Õâ◊~
KÕ㥨 L
Î ~_«∞. =∞x+≤ `Œ# ^°∞뮯O®ºÅHí∞ ǨOº° ™®#~Qå ǨOÖ
° ’Hí~Ö’ Ǩ@∞ì|_«H∞í ~_Í
L~_Ë~^°∞Hí∞ ÇÍix Y∞O∑P<ü É’^è#° Å ^®fiO® ÃÇÏK«Ûi~K«∞. Ǩ@∞ì|_ç`Ë =∂„`Œ~ WHí
J`Œ_flç ^Õ=Ùx Ǩ@∞ì #∞~_ç Z=O°¥ Hßáå_«ÖOË ∞° . J`Œx H’ã¨~ ã≤áå¶ O°ã∞¨ KÕ¿ãÇÍO°∞
Hí∂_Í Z=O°¥ L~_«O∞° .
J~`ËHß^°∞, J`Œ#∞ `Œ#Hí∞ gÖˇ#· =ã¨∞Î ã¨~Ǩ^Å
° hfl áåǨÇi¨ ǨO°~Qå W=fi
_ÍxH˜ ã≤^°úǨ_ç<® ã¨OÕ, ÇÍ>˜x ã‘fiHíi~z J`Œ_çfl O°H˜∆~K«_«~ Z#fl>˜H© [O°Qõ^°∞.
gO°ãÅ
¨ ∞ `Œ=∞ (^°∞+π)HíO‡° ÅHí∞ ǨOº° =™®#~Qå Ǩ@∞ì|_«#∞#fl ǨO=° ∞ ^°∞O®‡O°∞Å
æ ∞.
ã¨`ºŒ xO®HíO}
° Hí∞ „ǨuǶÅ
¨ ~Qå ÇÍiH˜ „`ÍQÕ~^°∞Hí∞ ã¨Åã¨Å HßQÕ hà◊∞§ W=fi|_«`Íܵ.
PÃÑ· =º^è®Éèií `Œ"∞≥ #ÿ (#O°H)í Ü«∂`Œ#Å∞ K«qK«¥_«=Åã≤ L~@∞~k. (70)
=ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å¡~)! ÇÍix WÖÏ J_«∞Qõ∞: ''"Õ∞=Ú ^Õ=Ù_çfl =^°e =∂Hí∞
ZÖÏ~>˜ ÖÏÉè~í Qåx, #+¨~ì Qåx Híey~K«ÖxË ÇÍ>˜x PO®kè~KÍÖÏ? ^Õ=Ù_«∞ =∂Hí∞
XHí™®i ã¨<®‡O°~æ K«¥Ç≤# `ŒO∞° ÇÍ`Œ "Õ∞=Ú =∞m§ "≥#H˜¯ uiyáÈÇÍÖÏ? JÖÏQÆ~Ú`Ë
=∂ Ǩiã≤u÷ Hí∂_Í H©HßO°}º~Ö’ Ã+·`Í<ü =¸HíÅ∞ ^®i `ŒÇÊ≤ ~K«Qå kHí∞¯`ÀK«x
ã≤u÷ Ö’ Ǩ_áç ÈÜ˵ =ºH˜Ö
Î Ï J=Ù`Œ∞~k. =∞O’Ç‹Ñ· Ù¨ "å_ç ã¨ÇϨ K«O∞° Å∞ J`Œ_flç W@∞
=KÕÛܵ, ã¨O#·≥ ^®i WHí¯_«∞~k Jx Ç≤Å∞ã¨∞<Î ®flOÕ!——
K≥ÇC¨ : ''x*ÏxH˜ ^Õ=Ù_«∞ K«¥¿Ñ =∂O°"æ ∞Õ ã¨OÜ
° µ# =∂O°~æ . PÜ«µ# "≥Ñ· Ù¨ #∞~_ç
=∂Hí∞ D q^è~° Qå P^Õâ~◊ Åaè~z~k- ã¨HÅ
í Ö’Hí „Ç¨É∞íè =ÙHí∞ q^èÜ
Õ µ« ∞Öˇ· L~_«~_ç.
„áåO°<÷ ® (#=∂*ò) =º=ã¨÷ <ˇÅHÁÅÊ~_ç. PÜ«µ# P„QõÇϨ ~ #∞~_ç `ŒÇÊ≤ ~K«∞H’~_ç.
PÜ«µ# ã¨xflkèHı g∞O°~`Í =∞O°eáÈ=Åã≤ L~k——. (71-72)
PÜ«µ<Ë Éè¥í =∂ºHßâÍÅ#∞ ã¨`ºŒ ~ „áåuǨkHíÃÑ· (XHí =∞Ǩϟ#fl`Œ ÅHíº∆ ~ H’ã¨~)
ã¨$+≤~ì KÍ_«∞. PÜ«µ# UO’[ܵ`Ë 'JܵáÈ— Jx J~>Ï_À PO’A (ѨÙ#O°∞`Í÷#~)
ã¨~Éèí qã¨∞~Î k. PÜ«µ# P[˝ ã¨`ºŒ "≥∞#ÿ k. („ǨàÜ
◊ µ« ) â◊~Y~ ѨÓi~KÕ O’A# WHí

172

(6. J<£P"£∞)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

O®*ϺkèHßO°=∞~`Í PÜ«µ#^Õ J=Ù`Œ∞~k (Jx g∞Hí∞ `ˇeã≤áÈ`Œ∞~k). PÜ«µ<Ë QÀK«O,°
JQÀK«O° q+¨Ü∂« Åhfl Ziy#ÇÍ_«∞, q"ÕH=í ~`Œ∞_«∞, ã¨Ofi° ~ `ˇeã≤#ÇÍ_«∞. (73)
W„ÉÏÇ‘Ï~ `Œ#`Œ~„_ç P[O∑`À J#fl =∂@Å∞ Qõ∞O°∞ÎHí∞`ˇK«∞ÛH’. J`Œ#∞ `Œ#
`Œ~„_ç`À ''Uq∞>©, g∞O°∞ q„QõÇ¨ Å#∞ ^Õ=Ùà◊∞Q¡ å KÕã∞¨ Hí∞<®flO°∞? g∞O°∞, g∞*Ïu „Ǩ[Å∞
ѨÓiÎQå JѨ=∂~°~æ Ö’ Ǩ_áç ÈÜ«∂O°∞—— Jx J<®fl_«∞. W„ÉÏÇ‘Ï~ #"Õ∞‡ÇÍiÖ’ KÕO_° ÍxH˜
"Õ∞=∞`ŒxH˜ WÖÏ Éè¥í =∂ºHßâÍÅ ™®„=∂[º =º=ã¨#÷ ∞ K«¥Ç≤~KÍ=Ú. (74-75)
XHíO’A J`ŒxÃÑ· pHí>˜ Hí=Ú‡H’Qå<Ë J`Œ<˘Hí #Hí∆„`Œ~ K«¥ã≤ ''W`Œ#∞ <®
„ǨÉ∞íè =Ù—— J<®fl_«∞. Hßx P #Hí„∆ `Œ~ Jã¨qÎ ∞~K«Qå<Ë ''WÖÏ~>˜ Jã¨qÎ ∞~KÕÇÍ>˜x <Ë#∞
„¿Ñq∞~K«#∞—— J<®fl_«∞. `Œ~åfi`Œ K«~„^°∞_«∞ „ǨHßt㨥ΠHíxÊ~K«Qå<Ë W`Œ<Ë <®„ǨÉ∞íè =Ù——
J<®fl_«∞. Hßx P K«~„^°∞_«∞ Hí∂_Í (Hß¿ãûǨ>H˜ )˜ Jã¨qÎ ∞~K«_~« `À ''(W`Œ#∞ Hí∂_Í
<® „ǨÉèí∞=Ù HßÖË_«∞.) <® „ǨÉèí∞=Ù <®Hí∞ =∂O°æ~ K«¥Ç¨HíáÈ`Ë <Ë#∞ =∂O°æ„Éèí+¨∞ì}‚ܵ
áÈ`Í#∞—— J<®fl_«∞. (76-77)
P `ŒO®fi`Œ (=∞O°∞<®_«∞^°Ü«µ~) 㨥O°∞º_«∞ ^ÕnǨº=∂#~Qå "≥eyáÈ`Œ¥
HíxÊ~KÍ_«∞, JǨC_«∞ W„ÉÏÇ‘Ï~ ''W`Œ<Ë <® „ǨÉèí∞=Ù, J~^°iHí~>Ë Q˘Ç¨Ê „ǨÉèí∞=Ù——
J<®fl_«∞. Jܵ`Ë ã¨¥O°∞º_«∞ Hí∂_Í Jã¨Îq∞~záÈ=_«~`À (J`ŒxH˜ *Ï˝<À^°Ü«µ~
Jܵ~k.) J`Œ#∞ `Œ# *Ïu „Ǩ[efl L^ÕtÌ ~z ''<®*Ïu ™È^°O∞° ÖÏO®! g∞O°∞ ^Õ=ÙxH˜
™®>˜HíeÊã¨∞Î#fl q∞^䮺^≥·ÇÍÅ`À <Ë#∞ qã≤yáÈÜ«∂#∞. <ËxǨC_«∞ ѨÓiÎ UHß„Qõ`Œ`À
Éè¥í =∂ºHßâÍefl ã¨$+≤~ì z#ÇÍx "≥Ñ· Ù¨ =∞O°ÖÏ#∞. <Ë#∞ U=∂„`Œ~ |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í _çfl
Hß#∞—— Jx J<®fl_«∞. (78-79)
D q+¨Üµ« ~Ö’ W„ÉÏÇ‘Ï~*Ïu „Ǩ[Å∞ J`Œx`À "å^°#Hí∞ kQåO°∞. JǨC_«`#Œ ∞
"åi`À WÖÏ J<®fl_«∞: ''Uq∞>©, g∞O°∞ ^Õ=Ùx q+¨Üµ« ~Ö’ <®`À ÇÍ^°#Hí∞ kQåO°∞?
Jã¨Å∞ PÜ«µ<Ë <®Hí∞ O°∞A=∂O°~æ K«¥Ç≤~k. UÇ‹∞<· ® g∞O°∞ ^Õ=ÙxH˜ ™®>˜Heí Ê~z#
q∞^䮺^≥Ç· ÍÅHí∞ <Ë#∞ U=∂„`Œ~ ÉèÜ
í µ« Ǩ_#« ∞. U^≥<· ® ã¨~ˆ <®„ǨÉ∞íè =Ù `ŒÅK«∞Hí∞~>Ë<Ë
[O°∞Qõ∞`Œ∞~k. <® „ǨÉèí∞=Ù *Ï˝#~ „Ǩu^•hfl Ǩi"Õ+≤ª~zL~k. g∞O°∞ WǨC_≥·<®
ã¨Ê$ǨÏÖ’H˜ =™®ÎO®?—— (80)
|Ǩï^≥·ÇÍO®^è°# Qõ∞i~z g∞ ^°QõæiH˜ ^Õ=Ù_«∞ ZÖÏ~>˜ „Ǩ=∂}~ Ǩ~ǨHí
áÈܵ<®, g∞O°∞ PÜ«µ# ^≥=· `Œfi~Ö’ W`ŒO∞° efl ÉèÏQõ™®fi=ÚÅ∞ KÕâÍO°∞. JÖÏ~>˜ Ǩx
KÕã≤Hí∂_Í g∞O°∞ ^Õ=ÙxH˜ ÉèíÜ«µÇ¨_«#ǨC_«∞, g∞O°∞ HíeÊ~K«∞Hí∞#fl q∞^䮺^≥·ÇÍÅHí∞
<Ë<ˇ~^°∞Hí∞ ÉèíÜ«µÇ¨_Íe? =∞# LÉèíÜ«µ∞Ö’¡ xO°ƒùÜ«µ~, xtÛ~`ŒÅHí∞ Z=O≥Hí∞¯=
JO°∞›Ö’ g∞OÕ K≥ǨÊ~_ç `ˇe¿ãÎ. ã¨`ͺxfl qâ◊fiã≤~z, J~^°∞Ö’ |Ǩï^≥·ÇÍO®^è°<®
ÉèÏÇÍxH˜ U=∂„`Œ~ P™®¯O°~ W=fixÇÍiˆH âÍ~u, ã≤÷q∞`ÍÅ∞ „áåǨÎ=∞=Ù`Íܵ.
JÖÏ~>˜ÇÍOÕ ã¨<®‡O°~æ Ö’ L~>ÏO°∞. (81-82)
Wn =∂ "å^°#. nxfl "Õ∞=Ú W„ÉÏÇ‘Ï~Hí∞ J`Œx *Ïu„Ǩ[ÅÃÑ· „ǨÜ∂ˇ y~K«
_ÍxH˜ „Ǩ™®k~KÍ=Ú. "Õ∞=Ú `ŒÅK«∞Hí∞#flÇÍiH˜ L#fl`Œ ™®÷<®Å∞ „Ǩ™®k~z, ÇÍi

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(6. J<£P"£∞)

173

J~`Œã¨∞ÎÅ∞ ÃÑ~K«∞`Í~. xã¨û~^ÕǨÏ~Qå h„ǨÉèí∞=Ù Z~`À q"ÕHí=~`Œ∞_«∞, *Ï˝#
ã¨~Ǩ#∞fl_«∞. (83)
P `Œ~åfi`Œ "Õ∞=Ú W„ÉÏÇ‘Ï~ (JÖˇ·Ç≤Ï)Hí∞ WãπǨMò (ÖÏ~>˜ HÁ_«∞Hí∞)#∞,
Ü«∂Y¥Éò (ÖÏ~>˜ =∞#=_ç)x J#∞„QõÇÏ≤ ~KÍ=Ú. ÇÍO°~^°iH© ã¨<®‡O°~æ K«¥áå~. nxH˜
ѨÓO°fi~ #¥ÇπÏ (J֡Ƿ Ï≤ )Hí∞ Hí∂_Í ã¨<®‡O°~æ K«¥áå~. J`Œx ã¨~`Œu #∞~_ç "Õ∞=Ú
^®=Ó^ü, ã¨∞Öˇ·=∂<ü, JÜ«µ¥ºÉò, Ü«µ¥ã¨∞Ѷπ, =¸™®, Ǩ~°∂<ü (JÖˇ·Ç≤Ï)Å#∞
(ã¨<®‡O°æQå=ÚÅ∞Qå) „ǨÉèíq~Ǩ*ËâÍ~. WÖÏ "Õ∞=Ú ã¨[˚#∞ÅHí∞ ÇÍi ã¨^°fiO°Î#Hí∞
(`Œy#)„ǨuǶÅ
¨ ~ „Ǩ™®kã¨∞<Î ®fl~. (J`Œx ã¨~`Œu #∞~_Ë) "Õ∞=Ú [HíiÜ«∂º, Ü«µÇ¨º,
D™®, WÖϺãπ (J֡Ƿ Ï≤ )Å#∞ Hí∂_Í „ǨÉqíè ~Ǩ*âË ÍO. ÇÍiÖ’ „ǨuXHí¯_«¥ ã¨[#˚ ∞_Ë.
(J`Œx ã¨~`Œu#∞~_Ë) W™®‡Ü∂Öò, JÖòÜ«µã¨J, Ü«µ¥#∞ãπ, Å¥`ü (JÖˇ·Ç≤Ï)Å#∞
(ã¨<®‡O°Qæ å=ÚÅ∞Qå) „ǨÉqíè ~Ǩ*âË ÍO. ÇÍiÖ’ „Ǩu XHí¯iH© „ǨÇ~¨ K« =∂#=ÙÅ~^°iÖ’
H≥ÖÏ¡ ZHí∞¯= Q“O°=O, B#fl`ͺÅ#∞ „Ǩ™®k~KÍ=Ú. (84-86)
J~`ËHß^°∞, ÇÍi `Í`Œ=Ú`ÍÎ`Å
Œ ∞, ã¨~`Í#~, ™È^°O∞° ÅÖ’ Hí∂_Í KåÖÏ=∞~kH˜
"Õ∞=Ú (Z~`ŒQå<À) J#∞„QõÇÏ≤ ~KÍ~. ÇÍix „Ǩ`ºË Hí~Qå =∂ ¿ã=H’ã¨~ Z#∞flHÁx
ã¨<®‡O°~æ "≥Ñ· Ù¨ #_çÇ~≤ KÍ~. Wk ^Õ=Ùx =∂O°^æ O° ≈° Hí`fiŒ ~. PÜ«µ# `Œ# ^®ã¨∞ÅÖ’ `Í#∞
H’i# ÇÍiH˜ =∂O°æ^°O°≈#~ KÕ™®Î_«∞. ÇÍO°∞ Qõ#Hí ^Õ=ÙxH˜ ™®>˜HíeÊ~zL~>Ë ÇÍi
ѨÙ}ºHßO®ºÅhfl =$^è® JܵáÈÜ˵q. "åiH˜ "Õ∞=Ú „Qõ~^ä®xfl, q"ÕHßxfl, „Ǩ=Hí$Î `Ífixfl
„Ǩ™®k~Kå=Ú.
WǨC_«∞ gO°∞ D q+¨Ü∂« efl qâ◊fiã≤~K«_ÍxH˜ xO®Híi¿ãÎ (xO®Híi~K«h), "Õ∞g∞
(qâÍfiã¨) ÉèÏQõº~ ^®xfl xO®Híi~K«xÇÍiH˜ „Ǩ™®k~KÍ~. =ÚǨÏ=∞‡^£! Qõ∞O°∞~Î K«∞H’.
^Õ=Ùx #∞~_ç ã¨<®‡O°Éæ Ïè Qõº~ á⁄~k#ÇÍO°∞ gOÕ. Hí#∞Hí h=Ù ÇÍO°∞ #_«z# ÉÏ@<Ë
#_«∞. ÇÍiH˜ K≥ÇC¨ : ''<Ëh (ã¨O^Õâ„◊ ǨKÍO°) HßO°º~ H’ã¨~ g∞#∞~_ç ZÖÏ~>˜ „ǨuǶÅ
¨ ~
Pt~K«_«~ ÖË^°∞. Wk Ü«∂=`«∞Î =∂#ÇÍo H’ã¨~ J=`Œi~z# ™®O°fi[h#
Ç≤Ï`ÀǨ^âÕ ~◊ .—— (87-90)
ÇÍO°∞ `Œ=∞ `ŒÇ¨C_«∞ J~K«<®Å`À ^Õ=Ùx q+¨Ü«µ~Ö’ KÍÖÏ á⁄O°|_ͤO°∞.
^Õ = Ù_« ∞ U =∂#==∂„`Œ ∞ _ç à ѷ ZÖÏ~>˜ q+¨ Ü « ∂ hfl J=`Œ i ~Ǩ *Ë Ü « µ ÖË ^ ° x
J~@∞<®flO°∞. ÇÍix J_«∞Qõ∞: ''W~`ŒH∂í =¸™® `ˇzÛ# „Qõ~^ä®xfl Z=O°∞ J=`Œi~Ǩ
*ËâÍO°#∞Hí∞~@∞<®flO°∞ g∞O°∞? Jk =∂#=ÙÅHí∞ (*Ï˝#)Hß~uxzÛ ã¨<®‡O°æ~K«¥¿Ñ
k=º„Qõ~^ä~° . JÖÏ~>˜ „Qõ~^ä®xfl g∞O°∞ J<ËHí ÉèÏQåÅ∞Qå q_«nã≤ ÃÑ>ÏìO∞° . ÇÍ>˜Ö’
HÁxfl>˜x =∂„`Œ"Õ∞ "≥Å¡_çKÕ㨥Πq∞ye# "å>˜x ^®zÃÑ>ÏìO°∞. g∞O°∞, g∞ `Í`Œ
=Ú`ÍÎ ` Œ Å ∞ ZO° Q õ x Z<Àfl q+¨ Ü « ∂ Å#∞ "Õ ∞ =Ú (D„Qõ ~ ^ä ° ~ ^®fiO®) g∞Hí ∞
`ˇeÜ«µ*ËâÍO.—— "åiH˜ K≥ÇC¨ (^®xfl) ^Õ=Ù_«∞ (J=`Œi~Ǩ*âË Í_«∞) Jx. P `ŒO∞° ÇÍ`Œ
"åix "åi ǨxH˜=∂e# "å^°#Ö’¡<Ë Ç¨_ç L~_«x=Ùfi. (91)
(P „Qõ~^ä~° ÖÏQÕ) D „Qõ~^ä®xfl Hí∂_Í "Õ∞"Õ∞ J=`Œi~Ǩ*âË Í=Ú. Wk Z~`À â◊∞Éèí
^•Ü«∞Hõ"≥∞ÿ# „Qõ~^ä°~. hHí∞ ѨÓO°fi~ J=`«i~z# „Qõ~^ä®Å#∞ ^è°$gHíi™ÈÎ~k. D

174

(6. J<£P"£∞)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

„Qõ~^ä°~Ö’x É’^è°#Å ^®fiO® h=Ù O®[^è®x (=∞H߯) #QõO°ÇÍã¨∞efl, ^®x Ǩiã¨O°
„áå~`ÍÖ’¡ x=ã≤~KÕ"åix ÃÇÏK«Ûi~K«_ÍxH˜ nxfl J=`Œi~Ǩ*ËâÍ=Ú. ǨO°Ö’Hßxfl
#"Õ∞‡ÇÍO°∞ D „Qõ~^ä®xfl qâ◊fiã≤ã¨∞Î<®flO°∞. ÃÑ·Qå ÇÍO°∞ `Œ=∞ „áåO°÷# (#=∂*ò) Ǩ@¡
Z~`À *Ï„Qõ`ÎŒ =Ç≤Ï㨥ΠJ`Œº~`Œ „â◊^®úãH¨ ∞í Å
Î `À ^®xfl PK«iã¨∞<Î ®flO°∞. (92)
^Õ=Ùx g∞^° Jã¨`Œº~ "≥∂¿ÑÇÍ_ç Hí~>Ë Ç¨O°=∞ ^°∞O®‡O°∞æ_«∞ Z=O°∞~>ÏO°∞?
J`ŒxÃÑ· ZÖÏ~>˜ ^≥·=ã¨~^Õâ◊~ J=`Œi~K«HíáÈܵ<® `Œ#ÃÑ· Hí∂_Í ^≥·=ã¨~^Õâ◊~
J=`Œi™ÈÎ~^°x ÖË^® ^Õ=Ù_«∞ J=`Œi~Ǩ*Ëã≤ #@∞=~>˜ ÇÍ>˜x `Í#∞ Hí∂_Í
J=`Œi~Ǩ*ãË ≤ K«¥Ñ¨Ù`Í#x J`Œ#∞ HßO°∞Hí∂`ŒÅ∞ Hí∂ã¨∞<Î ®fl_«∞.
D ^°∞O®‡O°∞Å
æ ∞ =∞O°}®=ã¨Ö
÷ ’ ^°∞O°ƒOù Ü
° ∂« `Œ#`À Z~`Œ `ŒÅ_¡ eç á¡ È`ÍO’ h=Ù
K«¥¿ãÎ ÉÏQõ∞~_«∞. JǨC_«∞ ^≥=· ^°¥`ŒÅ∞ KÕ`∞Œ Å∞ =Ú~^°∞Hí∞ KÍѨÙ`Œ¥ WÖÏJ~>ÏO°∞:
''fÜ«µ~_çHí g∞ „áå}®Å∞ |Ü«µ>˜H.˜ g∞O°∞ ^Õ=Ùx g∞^° Jã¨`ºŒ q+¨Ü∂« Å∞ "≥∂Ç≤
J<®ºÜ«µ~Qå HßO°∞ Hí∂`ŒÅ∞ Hí∂âÍO°∞. `ŒÅaO°∞ã¨∞`Œ#~`À PÜ«µ# 㨥Hí∞ÎÅÃÑ·
Hí∞q=∞O°≈Å∞ KÕã¨∞Î~_ËÇÍO°∞. J~^°∞Hí∞ DO’A g∞O°∞ J`Œº~`Œ J==∂#HíO°"≥∞ÿ#
Ü«∂`Œ# K«qK«¥_«~_ç.—— (93)
''"Õ∞=Ú q∞=∞‡efl "≥Ú^°>™˜ ®i ZÖÏ X~@iQå ѨÙ>˜~ì KÍ"≥∂ JÖÏQÕ DO’A
g∞O°∞ =∂ ^°Qiæõ H˜ X~>iQå =KÍÛO°∞. "Õ∞=Ú g∞Hí∞ WǨÏÖ’Hí~Ö’ „Ǩ™®k~z#^°~`Í
JHí¯_Ë =kÖËã≤ =KÍÛO°∞. q∞=∞‡efl U^À L^°iú ™®ÎOx° g∞O°∞ ÉèÏq~z# g∞ ã≤áå¶ O°ã∞¨
HíOÅ
ΰ ∞ Hí∂_Í DO’A g∞ ^°QOæõ ° ÖËH∞í ~_ÍáÈÜ«∂O°∞. g∞ ǨO㰠ʨ O° ã¨~|~^è®Åhfl `ˇy
áÈÜ«∂ܵ. g∞O°∞ Z~`À Pâ◊ÃÑ@∞ìH∞í #fl ÇÍO°~`Í DO’A g∞ #∞~_ç Hí#∞=∞O°∞Qõܵ
áÈÜ«∂O°∞.—— (94)
^Õ=Ù_Ë q`Œ<Î ®xfl, >ˇ~Hí#∞ peÛ f¿ãÇÍ_«∞. PÜ«µ<Ë xs˚= Ǩ^®O°~÷ #∞~_ç rqx,
rq #∞~_ç xs˚= Ǩ^®O®÷xfl f¿ãÇÍ_«∞. D Ǩ#∞Åhfl KÕ¿ãÇÍ_«∞ ^Õ=Ù_Ë Hí^®!
JÖÏ~@ǨC_«∞ g∞O°∞ ^®i`ŒÇ≤Ê Z@∞ áÈ`Œ∞<®flO°∞? O®„u pHí>˜`ˇO°Å#∞ peÛ
L^°Ü«∂xfl `≥ã¨∞Î#flÇÍ_»∞ Hí∂_Í P ^Õ=Ù_Ë. PÜ«µ<Õ O®„ux q„âÍ~u ã¨=∞Ü«µ~Qå
KÕâÍ_«∞. PÜ«µ<Ë ã¨¥O°ºK«~„^°∞Å L^°Ü∂« ã¨=Î ∞Ü«∂ÅHí∞ `Œy# "Õàe◊ fl xO°Ü
‚ µ~z#
ÇÍ_«∞. W^°~`Í J™®=∂#º â◊H=Θ ∞~`Œ∞_«∞, JáåO° *Ï˝#ã¨~Ǩ#∞fl_≥#· ^Õ=Ù_«∞ xOÕtÌ ~z#
J^°∞ƒù`xŒ Ü«µ=∂=o. (95-96)
PÜ«µ<Ë g∞H’ã¨~ H©HßO°}º~Ö’, cèHíO° ã¨=Ú„^®ÅÖ’x HßO°∞pHí@¡Ö’ ^®i
`ˇÅ∞ã¨∞Hí∞<Ë~^°∞Hí∞ #Hí„∆ `ÍÅ#∞ ™®^è<° ®Å∞Qå KÕã#≤ ÇÍ_«∞. |∞kú=∞~`Œ∞Å H’ã¨~ =∂
㨥K«#efl ZÖÏ qâ◊nHíiã¨∞Î<®fl"≥∂ K«¥_«∞! PÜ«µ<Ë q∞=∞‡efl UHírq #∞~_ç
ѨÙ>˜ì~KÍ_«∞. `Œ~åfi`Œ g∞Ö’ „ǨuXHí¯iH© x=ã≤~K«_ÍxH˜ XHíKÀ@∞, JǨÊy~K«
|_Ë~^°∞Hí∞ XHí (ã¨=∂kè)ã¨÷Å~ xO°‚ܵ~K«|_ͤܵ. D㨥K«#Å∞ qA˝Å∞ H’ã¨~
"Õ∞=Ú q_«=∞O°z `ˇÅ∞ѨÙ`Œ∞<®fl=Ú. (97-98)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(6. J<£P"£∞)

175

PÜ«µ<Ë PHßâ◊~ #∞~_ç =O°~¬ Hí∞iÇ≤~z O°HOí H° ßÅ "≥ÚHí¯Å∞ "≥ÚÅH≥uãÎ ∞¨ <Î ®fl_«∞.
uiy P "≥ÚHí¯Å #∞~_ç ǨKÛ« >˜ á⁄ÖÏÅ∞, =$H∆ßÅ∞ ÃÑ·H˜ fã¨∞<Î ®fl_«∞. ÇÍ>˜^®fiO®
á⁄O°Å∞ á⁄O°Å∞Qå XHí^®x g∞^° =∞O˘Hí>˜ Ǩ_ç=Ù~_Ë ^è®#º~, y~[Å∞, HßÜ«µÅ∞
Ǩ~_çã∞¨ <Î ®fl_«∞. YO°¥O˚ "° Ú
≥ QõÅ
æ #∞~_ç |O°∞=Ù`À „"ÕÖÏ_Ë Ç¨~_«Q¡ ∞õ `Œ∞Å
Î ∞ ã¨$lã¨∞<Î ®fl_«∞.
PÜ«µ<Ë „^®Hí,∆ PeDZ, ^®x=∞‡ `À@Å∞ L^°ƒqù ~Ǩ*ãË ∞¨ <Î ®fl_«∞. PeDZ, ^®x=∞‡ Ǩ~_«∞¡
PHßO°~Ö’ ^•^•Ñ¨Ù XHı q^è~° Qå L<®fl ^Õx „Ǩ`ºË Hí`Œ ^®xˆH L~@∞~k. D K≥@∞¡
ѨÙ+≤Ê~z, Ǩ~_«∞H¡ ßã≤ Ǩ~_Ë fO°∞ ǨiH˜~zK«¥_«∞. qâ◊fiã≤~KÕ"åiH˜ "å>˜Ö’ (J<ËH)í
㨥K«#Å∞, x^°O≈° <®Å∞<®flܵ. (99)
Jܵ<å =∂#=ÙÅ∞ `Œ=∞ ã¨$+≤Hì Oí Ü
ΰ µ# ^Õ=ÙxH˜ Éè¥í `ŒÇâ≤ ÍKÍÅ#∞ ™®>˜Heí Ê~z
ѨÓlã¨∞<Î ®flO°∞. ÃÑ·Qå ÇÍO°∞ `ˇe™È `ˇeÜ«µH’ PÜ«µ#Hí∞ HÁ_«∞Hí∞efl, Hí∂`Œ∞à◊§#∞ Hí∂_Í
J~@Qõ_∞« <Î ®flO°∞. Hßx ^Õ=Ù_«∞ Z~`À Ǩiâ◊∞^°∞_ú ∞« . ÇÍO°∞ HíeÊ`« =∂@ÅHí∞ PÜ«µ#
Z~`À Jf`Œ∞_«∞. PÜ«µ# Ü«∂=`Œ∞Î Éèí¥=∂ºHßâÍÅ<Ë ã¨$+≤ì~z# J^°∞ƒù`Œ â◊H˜Î
ã¨~Ǩ#∞fl_«∞. PÜ«µ#HíãÅ
¨ ∞ ÉèÏOÕº ÖË#ǨC_«∞ ã¨~`Í#~ ZÖÏ HíÅ∞Qõ∞`Œ∞~k? PÜ«µ<Ë
„Ǩu^•hfl ã¨$+≤~ì KÕÇÍ_«∞. „Ǩu q+¨Üµ« O `ˇeã≤#ÇÍ_«∞ Hí∂_Í PÜ«µ<Ë. (100-101)
JÖÏ~>˜ ^Õ=Ù_Ë g∞ „ǨÉ∞íè =Ù. PÜ«µ#`ŒÇʨ =∞O’^Õ=Ù_«∞ ÖË_∞« . PÜ«µ<Ë ã¨Ofi° ã¨$+≤ì
HíO°Î. Hí#∞Hí g∞O°∞ PÜ«µ<Ëfl PO®kè~K«~_ç. PÜ«µ<Ë J~^°iH© ã¨~O°Hí∆Hí∞_«∞. Z=i
K«¥Ñ¨ÙÅ¥ PÜ«µxfl J~^°∞H’ÖË=Ù. PÜ«µ# =∂„`Œ~ J~^°i K«¥Ñ¨Ùbfl J~^°∞H’QõÅ_«∞.
PÜ«µ# Z~`À ã¨∞xt`Œ^$° +≤ì HíÅÇÍ_«∞, „Ǩu^®hfl `ˇÅ∞ã¨∞H’QõÅÇÍ_«∞. (102,103)
''WѨÙÊ_»∞ g∞ „ǨÉ∞íè =Ù #∞~_ç g∞^°Qiæõ H˜ ã¨Ê+¨"ì ∞≥ #ÿ P^è•~åÅ∞ =KÍÛ~Ú. Hí#∞Hí
Híà◊∞§`ˇO°z K«¥¿ãÇÍ_Ë „Ǩܡ∂[#~ á⁄~^°QõÅ_«∞. (Híà◊√§O_ô K«¥_«ÖËx) Qõ∞_ç¤ÇÍ_«∞
`Œ#<Õ #+¨Ñì ~¨ K
° ∞« Hí∞~>Ï_«∞. <Ë#∞ g∞g∞^Œ Ѩ~º° "ÕH‰∆õ Ωõ _çfl Hß#∞—— (Jx K≥ÇC¨ ). (104)
D q^è~° Qå "Õ∞=Ú =∂㨥Hí∞eÎ fl =∂>˜=∂>˜H˜ qaè#fl s`Œ∞ÅÖ’ qâ◊nHíiã¨∞<Î ®flO.
h=Ù Z=i =^°<Ì À qx (D 㨥Hí∞Å
Î ∞) K≥|∞`Œ∞<®fl=x gO°∞ PO’Ç≤ã∞¨ #Î fl~^°∞#, |∞nú
*Ï˝#~ HíÅÇÍi =Ú~^°∞ Ü«µ^®O®÷xfl Dq^è~° Qå |@ìÉÜ«µÅ∞ KÕã∞¨ <Î ®fl=Ú. (105)
=ÚǨÏ=∞‡^ü! h=Ù h „ǨÉ∞íè =Ù #∞~_ç hÃÑ· J=`Œi~z# kÇͺq+¨¯$u (=Ç‘Ï)x
J#∞ã¨i㨥L
Î ~_«∞. P „ǨÉ∞íè =Ù `ŒÇʨ =∞O˘Hí ^Õ=Ù_«∞ ÖË_∞« . |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í efl Z#fl>˜H©
J#∞ã¨i~K«H∞í . ^Õ=Ù_«∞ `ŒÅK«∞Hí∞~>Ë "åix |Ǩï^≥Ç· ÍO®^è#° KÕܵ« Hí∞~_Í PǨQÅ
õ _«∞.
"Õ∞=Ú x#∞fl ÇÍiÃÑ· ǨO°º"ÕHí∆Hí∞xQå xÜ«µq∞~K«ÖË^°∞. JÖÏQÕ ÇÍiÃÑ· h=Ù O°Hí∆Hí
Éè@
í ∞_ç áå„`Œ =Ç≤Ï~K«#=ã¨O~° ÖË^∞° . (106-107)
(qâÍfiã¨∞ÖÏO®!) ÇÍO°∞ x[^Õ=Ù_çfl =^°e „áåi÷~KÕ q∞^论^≥·ÇÍÅ#∞ g∞O°∞
^°¥+≤~K«H~í _ç. JÖÏKÕ¿ãÎ ÇÍO°∞ |Ǩï^≥Ç· ÍO®^è#° #∞ Hí∂_Í q∞~záÈܵ, J*Ï˝#~`À
x[^Õ=Ù_Ëfl ^°¥+≤~K«_ÍxH˜ ã≤^Çú° _¨ `« ÍO°∞. "Õ∞=Ú „Ǩu=O®æxH© ÇÍO°∞ KÕã∞¨ #fl Ǩ#∞Å<Ë
PHíO}
¬° Ü
© µ« "≥∞#ÿ qQå KÕâÍ~. z=iH˜ ÇÍO°∞ `Œ=∞ „ǨÉ∞íè =Ù ã¨xflkèHı =∞O°eáÈ=Åã≤ L~k.
JǨC_ÍÜ«µ# Qõ`~Œ Ö’ ÇÍO°∞ KÕã∞¨ ~Î _ç# Ǩ#∞ÖËq∞>’ ÇÍiH˜ `ˇeÜ«µ*Ë™®Î_∞« . (108)

176

(6. J<£P"£∞)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

"åO°∞ ÃÑ^°ÃÌ Ñ^°Ì X@∞¡ "Õã∞¨ Hí∞~@¥, `Œ=∞ =Ú~^°∞ U^Œ~Ú<® =∞Ç≤Ï=∞ =¿ãÎ
`Í=Ú `ŒÇʨ Hí∞~_Í ^®xfl qâ◊fiã≤™®Î=∞x J~>ÏO°∞. =ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å~¡ )! =∞Ç≤Ï=∞efl
K«¥Ç≤~KÕ â◊HΘ ^Õ=ÙxH˜ =∂„`Œ"∞Õ L~^°x K≥ÇC¨ .
=Úã≤=¡ ÚÖÏO®! ÇÍi ã¨~Qõu g∞Hí∞ `ˇeÜ«µ^°∞. XHõ"àÕ ◊ "Õ∞=Ú =∞Ç≤Ï=∞Å#∞
K«¥Ç≤~z<® ÇÍO°∞ qâ◊fiã≤~KÕ =∞#∞+¨∞Å∞ HßO°∞. "åO°ã¨Å∞ (D Y∞O∑P<üx) XHí¯
™®O≥<· ® qâ◊fiã≤~K«x q^è~° Qå "Õ∞=Ú ÇÍi ǨÏ$^°Ü∂« Å#∞, ^°$+≤xì =∂iÛ"Õã∞¨ <Î åfl=Ú.
D q^è°~Qå "Õ∞=Ú ÇÍix ÇÍi uO°™®¯O°~, `ŒÅaO°∞ã¨∞`Œ<®Ö’¡<Ë (ZšѨÙÊ_»∂)
Ǩ_L
ç ~_ËÖÏ =^°e ÃÑ_«∞<Î ®fl=Ú. (109-110)
XHí"àÕ ◊ ÇÍi=Ú~^°∞ "Õ∞=Ú ^≥=· ^°¥`Œefl „Ǩ`ºŒ HíÇ∆ O¨ z
° <®, =∞$`Œ∞Å∞ ÖËz=zÛ
ÇÍi`À =∂>Ï¡_<ç ®, z=iH˜ „ǨÇ~¨ K«~Ö’x =ã¨∞=Î ÙÅhfl ÇÍi ^°QOæõ H° ∞í fã¨∞Hí∞=zÛ<®
ã¨O,Õ ÇÍO°∞ U=∂„`Œ~ qâ◊fiã≤~K«O∞° , qâ◊fiã≤~KÍÅx ^Õ=Ù_«∞ ÇÍi <˘ã¨@ O®ã≤ÃÑ_ËÎ
`ŒÇʨ . ÇÍiÖ’ KÍÖÏ=∞~k =¸_è∞« ÖÏ¡ =∂>Ï¡_∞« `ÍO°∞. (111)
JÖψQ "Õ∞=Ú ÃÑ·âÍzHí (ã¨fiÉèÏ=~QõÅ) =∂#=Ùefl, l#∞flefl „Ǩu ^≥=· „Ǩ=HíHÎ ∞í
â◊„`Œ∞=ÙÅ∞Qå KÕâÍO. ÇÍO°∞ P`Œ‡=~K«#`À ǨO㰠ʨ O°~ =∞<ÀǨÏO°"∞≥ #ÿ =∂@Å∞ K≥ÇC¨
Hí∞~>ÏO°∞. JÖÏ KÕܵ« Hí∂_«^x° =Ú~^Õ h„ǨÉ∞íè =Ù xO°Ü
‚ µ~zL~>Ë ÇÍO°ÖÏ Z#fl>˜H©
KÕܵ« O°∞. Hí#∞Hí ÇÍO°∞ JÖÏQÕ uÜ«µº>˜ =∂@Å`À XHíO˘flHíO∞° "≥∂ã¨y~K«∞Hí∞<ËÖÏ
ÇÍi =∂<®# "åix =^°eÃÑ@∞ì. ǨOÖ
° ’Hßxfl qâ◊fiã≤~K«xÇÍi ǨÏ$^°Ü∂« Å∞ ã¨ÇϨ [~
Qå<Ë uÜ«µº>˜ =∂@ÅÇ‹Ñ· Ù¨ "≥ÚQõ∞`æ Íܵ. J=~>Ë<Ë ÇÍiH˜ W+¨~ì . (Ü«µ^®O°~÷ "åiH˜
WǨC_«∞ KÕ^∞° Qå<Ë L~@∞~k.) J~^°∞=Å¡ "åO°∞ (Ü«µ^®O°~÷ `ˇeã≤#ǨÊ>˜H)© Ö’Qõ_«
KÕ㨥Π=zÛ# (^°∞+¨ì)HßO®ºÖË WǨC_«¥ KÕã¨∞Î<®flO°∞. (112-113)
(ÇÍix J_«∞Qõ∞:) ''<Ë#∞ ^Õ=Ù_çfl =^°e "ÕOÕ =∞O˘Hí fO°Êix J<Ëfi+≤~KÍÖÏ?
Jã¨Å∞ PÜ«µ<Ë Hí^® ѨÓiÎ q=O®Å`À D „Qõ~^ä®xfl g∞ ^°QOæõ H° ∞í Ǩ~Ç≤#ÇÍ_«∞.—— hHí∞
ѨÓO°fi~ „Qõ~^ä~° „Ǩ™®k~K«|_ç#ÇÍiH˜ h „ǨÉ∞íè =Ù #∞~_Ë ã¨`ºŒ ѨÓi`ŒÇ∞‹ #· D „Qõ~^ä~°
Hí∂_Í =zÛ~^°x `ˇÅ∞ã¨∞. Hí#∞Hí h=Ù J#∞=∂x~KÕÇÍiÖ’ KÕiáÈHí∞. h „ǨÉ∞íè =Ù
ÇÍHí∞¯ ã¨`ºŒ ~, <®ºÜ«∂Å ^°$ë®ìº ã¨fiK«Û"ù ∞≥ #ÿ k, ã¨=∞„Qõ"∞≥ #ÿ k. PÜ«µ# =K«<®Å#∞
Z=O°¥ =∂O°ÛÖËO∞° . PÜ«µ# ã¨=∞ã¨~Î q~@∞<®fl_«∞, ã¨Ofi° ~ Ziy#ÇÍ_«∞. (114-115)
=ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å~¡ )! h=Ù Éè∂í ÇÍã¨∞Ö’¡x PkèHí ã¨~MϺHí∞Å∞ K≥¿ÑÊ =∂@Å∞
Qõ#Hí q~>Ë ÇÍO°∞ x#∞fl ^≥=· =∂O°~æ #∞~_ç `ŒÇÊ≤ ™®ÎO∞° . ÇÍO°∞ Hı=Å~ TǨÖ’Hí~Ö’
qǨÏi㨥ΠxO®^è®O°"∞≥ #ÿ q+¨Ü∂« Å∞ J#∞ã¨i™®ÎO∞° . x*ÏxH˜ Z=O°∞ h„ǨÉ∞íè =Ù =∂O°~æ
`ŒÇÊ≤ =Ù<®flO’, Z=O°∞ ã¨O#·≥ =∂O°~æ Ö’ L<®flO’ h„ǨÉ∞íè =ÙHí∞ ÉÏQå`ˇÅ∞ã¨∞. (116,117)
(=Úã≤¡~ÖÏO®!) g∞O°∞ ^Õ=Ùx 㨥Hí∞ÎÅ∞ qâ◊fiã≤~z#ÇÍO°Üµ`Ë ^Õ=Ùx ¿ÑO°∞
㨇i~K« |_ç# Ǩâ∞◊ =Ù =∂~ã¨"∞Õ u<®e. ^Õ=Ù_«∞ HÁxfl Ǩâ∞◊ =Ùefl g∞Hí∞ Qõ`ºŒ ~`ŒO~°
ÖË#ѨÙÊ_»∞ `ŒÇʨ ™®^è®O°} Ǩiã≤`÷ ∞Œ Ö’¡ u#_Íxfl x¿+kè~KÍ_«∞. ÇÍ>˜ q=O®Å∞ Hí∂_Í

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(6. J<£P"£∞)

177

g∞Hí∞ `ˇeÜ«µ*ËâÍ_«∞. JÖÏ~@ǨC_«∞ g∞O°∞ ^Õ=Ùx ¿ÑO°∞ 㨇i~K«|_ç# Ǩâ◊∞=Ùefl
Z~^°∞Hí∞ u#O°∞? KÍÖÏ=∞~k ã¨O#·≥ *Ï˝#~ ÖËH∞í ~_Í =∞<ÀÇÍ~KèÅ
« Hí∞ ÉÏxã¨Ö~Ú
(=∂Ü«µ=∂@Å`À) [<®xfl ^®i `ŒÇ≤Ê™êÎO°∞. JÖÏ~>˜ ǨÏ^°∞Ìg∞i#ÇÍi ã¨~Qõu h
„ǨÉ∞íè =ÙHí∞ ÉÏQå `ˇÅ∞ã¨∞. (118,119)
g∞O°∞ =∂„`Œ~ |Ç≤ÏO°~Qõ áåáåÅHí∂¯_Í ^Œ∂O°~Qå L~_«~_ç, O°ÇϨ 㨺 áåáåÅHí∞
Hí∂_Í ^Œ∂O°~Qå L~_«~_ç. áåǨHí$`ͺÅHí∞ áåÅÊ_«∞`Œ∞#flÇÍO°∞ `ŒfiO°Ö’<Ë `Œ=∞
áåáåÅHí∞ `Œy# tHí∆ J#∞Éèíq™®ÎO°∞. ^Õ=Ùx ¿ÑO°∞ 㨇i~K«Hí∞~_Í H’ã≤# Ǩâ◊∞=Ù#∞
u#Hí~_ç. JÖÏ u#_«~ áêѨ~. ÃÑ·âÍzHí â◊Hí∞ÎÅ∞ `Œ=∞ J#∞K«O°∞ŠǨÏ$^°Ü«∂Ö’¡
ÖËxáÈx J#∞=∂<®Å∞ OÕHu≥ ~Î z "åix g∞ÃÑ· Lã≤Q˘Å∞Ê`Íܵ. "åi =∂@Å∞ qx
#_«K∞« Hí∞~>Ë g∞O°∞ Hí∂_Í |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Ö~Ú áÈ`ÍO°∞. (120,121)
=∞~°}˜Oz# XHõ =∞x+≤H˜ "Õ∞=Ú „áå}~áÈã≤ (*Ï˝#) *’ºu „Ǩ™®k~K«Qå
J`Œ#∞ ^®x "≥Å∞Qõ∞Ö’ ã¨=º=∞~Ú# rq`Œ~ ™®yã¨∞~Î >Ï_«∞. ^®xH˜ aè#fl~Qå =∞O˘Hõ
=∞x+≤ J~^è°HßO°~Ö’ Ǩ_çáÈܵ WHí U q^è°~Qå#¥ J~^°∞Ö’ #∞~z |Ü«µ@
Ǩ_Ö
« _Ë ∞« . P W^°OÌ ∞° =ºHí∞Å
Î ∞ ã¨=∂#∞Å=Ù`ÍO®? (pHí>˜ "≥Å∞Qõ∞Å∞ Z#fl>˜H© XHí>˜
Hß*ÏÅ=Ù. JÖÏQÕ qâÍfiã¨∞Å∞, JqâÍfiã¨∞Å∞ Hí∂_Í.) J^Õq^è~° Qå JqâÍfiã¨∞ÅHí∞ "åO°∞
KÕã∞¨ #Î fl (K≥_∞« ) Ǩ#∞Å∞ =∞~zqQå<Ë `ÀKÕ@@∞¡ KÕܵ« |_ͤܵ. "Õ∞=Ú „Ǩu Tà’§
Hí∞„@Å∞, Hí∞Ü«µ∞Hí∞Å
Î ∞ Ǩ<flË Ç¨O=° ∞ ^°∞O®‡O°∞Å
æ #∞ Hí∂_Í Ñ¨Ù>˜~ì Kå=Ú. Jܵ`Ë "åO°∞
Ǩ<flË Hí∞„@Å =ÅÖ’ z=iH˜ ÇÍOÕ zHí∞¯Hí∞~>ÏO°∞. Hßx "åO® ã¨~Qõu „QõÇÏ≤ ~K«_~«
ÖË^∞° . (122,123)
ÇÍO°∞ `Œ=∞ =Ú~^°∞Hí∞ U^≥·<® ^≥·=ã¨∂H˜Î =¿ãÎ ''^≥·=„Ǩ=HíÎHí∞ W=fi|_ç# „Ǩ=HíÎ
Ǩϟ^® =∂Hí∂ W=fi|_«#~`Œ=O°H∞í Çı∞=Ú nxfl qâ◊fiã≤~K«=Ú—— J~>ÏO°∞. „Ǩ=HíΠǨ^q°
Z=iH˜ JǨÊy~KÍÖ’ ^Õ=ÙxH˜ ÉÏQå `ˇÅ∞ã¨∞. `ŒfiO°Ö’<Ë D <ËOã° ∞¨ Å
÷ ∞ `Œ=∞ Hí∞„@Å
ǨO°º=™®#~Qå ^Õ=Ùx =^ŒÌ ÃѶ∞ÏO° ǨO®Éèí=O, ^°∞O°ƒùO° tHí∆ K«qK«¥™®ÎO°∞. (124)
^Õ=Ù_«∞ Z=iH˜ ã¨<®‡O°~æ K«¥Ç¨^Å
° K«∞Hí∞~>Ï_À J`Œx ǨÏ$^°Üµ« HíÇÍ>ÏÅ#∞
W™®¡~ H’ã¨~ `ˇOz
° L~K«∞`Í_«∞. JÖÏQÕ Z=ix JǨ=∂O°~æ Ǩ>~ì˜ K«^Å
° K«∞Hí∞~>Ï_À
J`Œx ǨÏ$^°Üµ« HíÇÍ>ÏÅ∞ =¸¿ãã≤, J`Œ_flç ã¨~Hí∞z`Œ =∞#ã¨∞¯_çQå KÕ™®Î_∞« . ^®~`À
J`Œ#∞ (W™®¡~ „Ǩ™®Î=# =¿ãÎ KÍÅ∞) `Œ#„áå}~ J#~`ŒÇÍÜ«µ∞=ÙÖ’¡ HíÅã≤áÈܵ
PHßâÍxH˜ ZQõ„ÉÏH˜ áÈ`Œ∞#fl^® J#fl@∞¡ `ŒÅ_¡ eç á¡ È`Í_«∞. D q^è~° Qå ^Õ=Ù_«∞ ã¨`ͺxfl
qâ◊fiã≤~K«xÇÍi g∞^° <ˇK
· º« ~, xHí$+¨`ì Å
Œ #∞ O°∞^°∞`Ì Í_«∞. (125)
W^Õ h „ǨÉèí∞=Ù =∂O°æ~, (UH≥·Hí) O°∞A=∂O°æ~. "Õ∞=Ú Üˇ∂z~KÕÇÍiH˜ =∂
㨥Hí∞eÎ fl Z~`À q_«=∞O°z `ˇeÜ«µ*ËâÍ~. JÖÏ~>˜ÇÍiH˜ ÇÍi„ǨÉ∞íè =Ù =^°Ì „ǨâÍ~`Œ
xÅÜ«µ~ L~k. ÇÍ~°∞ J=Å~a~z# ã¨^®KÍO°"≥·Yi HßO°}~Qå ^Õ=Ù_«∞ ÇÍix
„¿Ñq∞ã¨∞<Î ®fl_«∞. (126-127)

178

(6. J<£P"£∞)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

^Õ=Ù_«∞ "åO°~^°ih K«∞@∞ì=Ú>˜ì ã¨g∞Híi~KÕ O’A l#∞flÅ#∞ L^ÕtÌ ~z ''l#∞fl
ÖÏO®!4 g∞O°∞ =∂#=*Ïu #∞~_ç Z<Àfl ÖÏÉèÏÅ∞ á⁄~^®O°∞, (Hí^°¥?)—— Jx
J_«∞Qõ∞`Í_«∞. ^®xH˜ ÇÍi =∂#=q∞„`Œ∞Å∞ ''„Ǩɥíè ! =∂Ö’ „ǨuXHí¯_«¥ W`ŒO∞° efl
ÉÏQå ÇÍ_«∞Hí∞<®fl_«∞. z=iH˜ "Õ∞=Ú =∂H’ã¨~ h=Ù xO°‚ܵ~z# ã¨=∞Ü«∂xH˜
KÕO∞° Hí∞<åflO—— Jx J~>ÏO°∞.
4. l#∞flÅ~>Ë Jyfl*ÏfiÅ`À ã¨$+≤~ì K«|_ç =∂#=ÙÅHí∞ QÀK«i~K«H∞í ~_Í D „ǨÇ~¨ K«~
Ö’<Ë =∞#∞Qõ_« ™®yã¨∞Î#fl XHí q^è°"≥∞ÿ# |∞kúr=ÙÅ∞. =∂#=ÙÖ’¡ =∂kiQå<Ë giÖ’ Hí∂_Í
ã¨[#˚ ∞Å∞-^°∞O°#˚ ∞Å∞, qâÍfiã¨∞Å∞-JqâÍfiã¨∞Å∞ L~>ÏO°∞. gO°∞ Hí∂_Í =∞O°}®#~`ŒO~° ǨOÖ
° ’Hí
<®ºÜ«µ™®÷#~Ö’ `Œ=∞ HíO‡° ÅHí∞ ÖˇH¯í K≥ÇC¨ H’=Åã≤ L~@∞~k. HíO‡° qKÍO°} `ŒO∞° ÇÍ`Œ giH©
ã¨fiO°#æ O°HßÅ∞ L~>Ïܵ. (W`ŒO° q=O®ÅHí∞ 7:12 㨥H˜HÎ ˜ O®ã≤# áå^°ã¥¨ zHí K«¥_«~_ç.)
Ãã·#∞û Ǩiâ’^è#° ^®fiO® =∞# =Ú~^°∞Hí∞O®x =ã¨∞=Î ÙÅ∞ W~Hß J<ËH~í L<®flܵ. XHí
=ã¨∞=Î Ù â◊H=Θ ∞~`Œ"∞≥ #ÿ ǨiHíO®Å ^®fiO® Ãã·`~Œ =∞#Hí∞ QÀK«i~K«#~`Œ =∂„`Í# ^®x LxH˜x
Y~_ç~K«Ö=Ë Ú. P =ã¨∞=Î Ù =ºHíÇÎ i¨ Kı „ǨÉÏè ÇÍxfl |>˜ì HÁxfl ÖˇH¯í Å∞, J~K«<®Å`À ^®x LxH˜x
xO®÷i™®ÎO∞° âÍG"Õ`Å
ÎŒ ∞. JÖÏ~>˜ ÇÍ>˜Ö’ l#∞flÅ LxH˜ Hí∂_Í XHí@x K≥Çʨ =K«∞Û.
''=∂#=ÙÅ∞ U q^è~° Qå =∞>˜,ì Qåe, h>˜`À ã¨$l~K«|_ͤO’ J^Õq^è~° Qå l#∞flÅ∞ =∞>˜Hì ˜
|^°∞Å∞ ã¨ÅÊùO,∑ ã≤eHß<üÅ`À, ™®^è®O°} QåeH˜ |^°∞Å∞ L+¨Ç‚ ÍÜ«µ∞=Ù (Ǩ>ò ZܵO∑)`À, h>˜H˜
|^°∞Å∞ á¶Èi¡ <üQåºãπ`À ã¨$l~K«|_ͤOx° Hß¿ãûѨ٠TÇ≤Ï¿ãÎ l#∞flÅ LxH˜H˜ ã¨~|~kè~z# ã¨=∞㨺
KÍÖÏ=O°‰Ωõ JO°=÷ ∞=Ù`Œ∞~k. L+¨Ç‚ ÍÜ«µ∞=ÙHí∞ ZH±ûOÕHO˜ }
° ®ÖÏ¡ Ѷ∞¨ #Ǩ^®O®÷Å Qõ∞~_Í K˘K«∞ÛHí∞áÈÜ˵
Qõ∞}~ L~k. l#∞flÅ (Éè∂í `åÅ) ã¨$+≤Hì ˜ Hß=Åã≤# =¸ÅǨ^®O®÷ÅÖ’ Hí∂_Í D L+¨Ç‚ ÍÜ«µ∞=Ù
L~k Qõ#Qõ, P *ÏuH˜ Ѷ∞¨ #Ǩ^®O®÷Å Qõ∞~_Í K˘K«∞ÛHí∞áÈÜ˵ ÅHí}
∆ ~ L~@∞~k.
''ã¨ÅÊùO∑ (Qõ~^èH° ~í ), á¶Èi¡ <üQåºãπÅ ã¨Ç∞ı ‡à◊#~ ^®fiO® Jyfl <ˇ[· OQõÅ rq LxH˜Ö’H˜ =KıÛ
J=Hßâ◊~ L~k. JÖÏ~>˜ rq 800 _ç„wÅ Ãã~>˜„QÕ_ü LëÈ‚„Qõ`Œ =O°H∞í `Œ# Jã¨Å∞ O°¥Ç¨~Ö’<Ë
L~@∞~k. ã≤eHß<ü, ã¨ÅÊùO,∑ á¶Èi¡ <ü QåºãπÅ ã¨Ç∞ı ‡à◊#~`À ã¨$l~K«|_Ë r=ÙÅ∞ ÇÍ`Í=O°}~,
HßÖÏxfl |>˜ì `Œ=∞ PHßO°~, O°¥áåÅ∞ =∂O°∞ÛHí∞<Ë â◊H˜Î HíeyL~>Ïܵ. nxfl|>˜ì l#∞flÅ∞
WÖÏ~>˜ Ǩ^®O®÷Å ã¨"∞Õ ‡à◊#~ ^®fiO®<Ë LxH˜Ö’H˜ =zÛ L~>ÏÜ«µx K≥Çʨ =K«∞Û.
''„ǨMϺ`Œ q*Ï˝# âÍG"Õ`ÎŒ _ÍHíOì ∑ ÃÇÏO®Öò¤ ã≤ܵˇ O∑ (JÇ‹∞iHß) 'k H≥q∞HíÖò =O°Ö—¤ò J<Ë `Œ#
„Qõ~^ä~° Ö’ Dq^è~° Qå ¿ÑO˘¯<®fl_«∞: 'XHí"àÕ ◊ =∞#~ ã≤eHß<ü, ã¨ÅÊùO,∑ á¶Èi¡ <üQåºãπÅ ã¨"∞Õ ‡à◊#~
^®fiO® U^≥<· ® „áå}˜x ã¨$+≤~ì K«Qeõ y`Ë P „áå}˜H˜ ZÖÏ~>˜ PǨO°~ J=ã¨O=° Ú~_«^∞° . ^®xH˜ `Œ#
PHßO®xfl =∂O°∞ÛH’QõÅ â◊HΘ Hí∂_Í L~@∞~k. ã≤eHß<ü`À ã¨$l~K«|_Ë D „áå}∞Å∞ x=t~K«
_ÍxH˜ â◊∞„Hí, |$ǨÏã¨Êu „QõǨÅ∞ J#∞"≥·# „Ǩ^ÕâÍÅ∞. Jq P „Ǩ^ÕâÍÅ #∞~z <ËO°∞Qå â◊H˜Î
„QõÇÏ≤ ™®Îܵ.— (L+¨Ç‚ ÍÜ«µ∞=Ù Qõ∞i~z 15:27 㨥H˜Î K«¥_«~_ç.)
''J"≥∞iHßHı K≥~k# âÍ„ã¨"Î `Õ Å
ÎŒ ∞ _ÍHíOì ∑ ã¨OÖ
∑ Ï*ò, _ÍHíOì ∑ ã¨O*∑ "Ë ∞£ û, „á⁄ÃѶãO¨ ∑ *’_ü WÖÏ
J~@∞<®flO°∞: '=∞# 㨥O°ºHí∞@∞~|~Ö’x F „QõÇϨ ~ #∞~_ç „QõÇ¨ ~`ŒOr° =ÙÅ∞ =∞# Éè¥í q∞ÃÑ·H˜
=zÛ Éè¥í ÇÍã¨∞efl „ǨÉÏè q`Œ~KÕã,≤ ÇÍix Ö’|O°∞K«∞HÁx =∂#= "Õ∞^èH° ~í ^°x HÁxfl Ǩ#∞Å∞ KÕܵ
ã¨∞~Î >Ïܵ. n<Ëfl =∞#~ Éè¥í `Œ„ǨÉÏè =~ J~@∞<®fl~. =ã¨∞=Î ÙÅ∞ L#fl@∞¡~_ç Hí^Å
° _«~, QåeÖ’
`ËÅ_«~ Hí∂_Í J~^°∞Ö’x ÉèÏQõ"∞Õ .—— ('^®=`ü— „`ˇk· # Ǩ„uHí ™œ[#º~`À)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(6. J<£P"£∞)

179

JǨC_«∞ ^Õ=Ù_«∞ ''Jܵ`Ë g∞ xÇÍã¨~ WHí #O°Hí"Õ∞. J~^°∞Ö’<Ë g∞O°∞
âÍâ◊fi`Œ~Qå Ǩ_=ç Ù~>ÏO°∞.—— J#~>Ï_«∞. Jܵ`Ë ^Õ=Ù_«∞ Hßáå_« ^°Åz#ÇÍO°∞ =∂„`Œ~
^®#∞fl~_ç `ŒÇ≤Ê~K«∞Hí∞~>ÏO°∞. xã¨û~^ÕǨÏ~Qå h„ǨÉèí∞=Ù Z~`À q"ÕHí=~`Œ∞_«∞,
ã¨Ofi° *Ï˝x. ^°∞O®‡O°∞Å
æ ∞ („ǨÇ~¨ K«~Ö’) KÕã#≤ ^°∞+¨¯O°‡Å Ƕe¨ `Œ~Qå D q^è~° Qå "Õ∞=Ú
"åix (#O°H~í Ö’) XHíiHÁHíO∞° ¿ãflÇ≤Ï`Œ∞Å∞Qå KÕ™®Î=Ú. (128-129)
(^Õ=Ù_«∞ "åix Dq+¨Üµ« ~ Hí∂_Í J_«∞Qõ∞`Í_«∞:) ''l#∞flÖÏO®! =∂#=ÙÖÏO®!!
g∞ ^°Qiæõ H˜ g∞Ö’ #∞~_Ë ^≥=· „Ǩ=HíÅ
Î ∞ O®ÖË^®? "åO°∞ <® 㨥Hí∞Å
Î ∞ qxÊ㨥ΠD k#~
Qõ∞i~z q∞=∞‡efl ÃÇÏK«Ûi~K«ÖË^®?—— ^®xH˜ ÇÍO°∞ ''B#∞ („ǨÉèí∂! Hßx "Õ∞"Õ∞
ÃÑ_«Kq≥ # ÃÑ>ÏìO). =∂Hí∞ =ºuOÕH~í Qå "Õ∞"Õ∞ ™®Híº∆ q∞ã¨∞<Î ®flO—— J~>ÏO°∞. D<®_«∞
WÇ≤ÏHí rq`Œ~ ÇÍix "≥∂ã¨y~z~k. Hßx `Í=Ú uO°™®¯O°"Y
·≥ i J=Å~a~KÍ=∞x
OÕÇ>
¨ O˜ ’A ã¨fiÜ«µ~Qå ÇÍOÕ `Œ=∞Hí∞ =ºuOÕH~í Qå (WÖÏ) ™®Híº∆ ~ K≥|∞`ÍO°∞.
„Ǩ[Å∞ ã¨`ºŒ ~ Uq∞>’ `ˇeÜ«µx ã≤u÷ Ö’ L#flǨC_«∞ ^Õ=Ù_«∞ ÇÍi [<®"å™®
Å#∞ J<®ºÜ«µ~Qå `Œ∞_çz ÃÑ>ËÇì Í_«∞ Hß^°∞. D q+¨Üµ« ~ `ˇeÜ«µ_ÍxHı (ÇÍi#∞~_ç
Dq^è~° Qå ™®Híº∆ ~ fã¨∞H’=_«~ [O°∞Qõ∞`Œ∞~k). (130-131)
„Ǩu=ºH©Î `«#∞ KÕã∞¨ Hí∞#fl HíO‡° efl |>Ëì (ǨOÖ
° ’Hí~Ö’) J`Œx Ǩϟ^®, J~`Œã∞¨ Å
Î ∞
L~>Ïܵ. h„ǨÉ∞íè =Ù =∂#=ÙÅ∞ KÕã∞¨ #Î fl HíO‡° efl FHí~@ Qõ=∞x㨥<Î Ë L<®fl_«∞. h
„ǨÉ∞íè =Ù xO°¿ÑH∆ßǨO∞° _«∞, HíO∞° }®=∞Ü«µ∞_«∞. PÜ«µ# Qõ`~Œ Ö’ "Õ~ˆ *Ï`Œ∞efl `˘Åy~z
ÇÍi ™®÷#~Ö’ q∞=∞‡efl ZÖÏ ÇÍO°ã∞¨ Å∞Qå KÕâÍ_À WǨC_«∞ Hí∂_Í PÜ«µ# `ŒÅK«∞
Hí∞~>Ë q∞=∞‡efl `˘Åy~z g∞ ™®÷#~Ö’ W`ŒO∞° efl fã¨∞Hí∞O®QõÅ_«∞. g∞Hí∞ "åQåÌ#~
KÕÜ«µ|_«∞`Œ∞#flk („Ǩà◊Ü«µ~) `ŒÇ¨ÊHí∞~_Í =ã¨∞Î~k. ^®xfl g∞O°∞ Uq^è°~Qå#¥
J_«∞H¤ ’ÖËO∞° . (132-134)
=ÚǨÏ=∞‡^£! "åiH˜ÖÏ K≥ÑÙ¨ Ê: ''„Ǩ[ÖÏO®! g∞O°∞ g∞™®÷#~Ö’ L~_ç ǨxKÕ㥨 Î
L~_«~_ç. <Ë#∞ <®™®÷#~Ö’ L~_ç ǨxKÕ™®Î#∞. Z=i ǨOº° =™®#~ ÉÏQõ∞~@∞~^À
`ŒfiO°Ö’<Ë g∞Hí∞ `ˇÅ∞ã¨∞~Î k. ^°∞O®‡O°∞Å
æ ∞ Z#fl>˜H© ã¨Çe¨¶ Hí$`Œ∞Å∞ HßÖËO∞° .—— (135)
"åO°∞ ^Õ=Ù_«∞ ã¨$+≤~ì z# á⁄ÖÏÅ∞, Ǩâ∞◊ =ÙÅ #∞~_Ë PÜ«µ#H’ã¨~ HÁ~`Œ ÉèÏQÆO
Hı>Ïܵ~z 'Jk ^Õ=Ùx ÉèÏQõ=∞x, Wk `Œ=∞ ^Õ=`ŒÅ ÉèÏQõ=∞x— J~>ÏO°∞. Jܵ`Ë
ÇÍO°∞ `Œ=∞ ^Õ=`ŒÅ H’ã¨~ xO°Ü
‚ µ~z# ÉèÏQõ~ ^Õ=Ùx ^°QOæõ H° ∞í KÕO∞° H’^°∞Qåx, ^Õ=Ùx
H’ã¨~ xO°‚ܵ~z# ÉèÏQõ~ =∂„`Œ~ "åi (HíeÊ`Œ) ^≥·ÇÍÅHí∞ KÕO°∞`Œ∞~^®! ÇÍO°∞
ZÖÏ~>˜ ^°∞+¨ì xO°Ü
‚ ∂« ÅHí∞ áåÅÊ_«∞`Œ∞<®flO°∞!! (136)
JÖψQ ÇÍi q∞^䮺^≥Ç· ÍÅ∞ ÇÍix q<®â◊ÑÙ¨ TaÖ’ <ˇ>"ì˜ ãÕ ≤ ÇÍi=∞`Íxfl ÇÍiH˜
J#∞=∂<®ã¨Ê^°O KÕܵ« _ÍxH˜ tâ◊∞ǨÏ`Œº#∞ Ãã·`~Œ ѨÙ}ºHßO°º~Qå KÕã≤ K«¥Ç≤~KÍܵ.
^Õ=Ù_«∞ `ŒÅK«∞Hí∞~>Ë ÇÍO°ÖÏ KÕ¿ãÇÍO°∞ Hß^°∞. Hí#∞Hí ÇÍix ÇÍi=∂<®# =k֡ܵº.
"åi Jã¨`ͺÅ∞, JÉè¥í `Œ HíÅÊ#Ö’¡<Ë "åix Ǩ_L
ç ~_«h. (137)

180

(6. J<£P"£∞)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

("åi~Hß Z<ˇflxfl ^°∞O®KÍO®Å∞ ã¨$+≤~ì K«∞Hí∞<®flO’ K«¥_«∞:) ''D Ǩâ∞◊ =ÙÅ∞, D
Ǩ~@Å∞ x¿+kè~K«|_ͤܵ. "Õ∞=Ú Z=iH˜ W=fiQÀO°∞`Í"≥∂ "åO°∞ =∂„`Œ"∞Õ g>˜x
u#=K«∞Û—— Jx J~>ÏO°∞ ÇÍO°∞. D P~HíÅ
∆ ∞ ÇÍO°∞ ã¨$+≤~ì K«∞Hí∞#fl"Õ. JÖÏQÕ HÁxfl
[~`Œ∞=ÙÅ g∞^° ™®fis KÕܵ« Hí∂_«^x° , ÇÍ>˜K`Õ Œ ™®=∞„y "≥∂ܵ~K«H∂í _«^x° P~HíÅ
∆ ∞
qkè~K«∞Hí∞<®flO°∞. =∞iHÁxfl [~`Œ∞=Ùefl H’¿ã@ǨC_«∞ ^Õ=Ùx ¿ÑOÕ ã¨‡i~K«O∞° . W=hfl
ÇÍO°∞ ^Õ=Ùx g∞^° "Õã#≤ JÉèÏ~_ÍÅ∞ =∂„`Œ"∞Õ . D JÉèÏ~_ÍÅ∞, JÉè¥í `Œ HíÅÊ#ÅHí∞
`ŒfiO°Ö’<Ë ^Õ=Ù_«∞ ÇÍiH˜ ÇÍ>˜ ǨOº° =™®#O K«qK«¥Ç≤™®Î_∞« . (138)
"åi~Hß WÖÏJ~>ÏO°∞: ''DǨâ◊∞=ÙÅ QõO®ƒùÅÖ’ L#flq =∂ ѨÙO°∞+¨∞ÅHí∞
=∂„`«"∞Õ „Ǩ`ºË H˜~K«|_ͤܵ, =∂ ¢ã‘Å
Î Hí∞ x¿+kè~K«|_ͤܵ. Jܵ`Ë Jq =∞$`Œ∞ºÇÍ`Œ
Ǩ_#ç =ܵ`Ë ÇÍ>˜x LÉèÜ
í µ« ∞Å¥ u#=K«∞Û.——D JÉè∂í `ŒHÅ
í Ê#ÅHí∞ ^Õ=Ù_«∞ ÇÍix
`ŒÇʨ Hí∞~_Í tH˜™∆ ®Î_∞« . PÜ«µ# =∞Ǩ q"ÕH=í ~`Œ∞_«∞, ã¨~fi° *Ï˝x. (139)
J*Ï˝#~Ö’ Ǩ_ç `Œ=∞ ã¨~`Í<®xfl K«OѨىõΩ#flÇÍO°∞, ^Õ=Ù_«∞ „Ǩ™®k~z# PǨO°
=ã¨∞=Î Ùefl ^Õ=Ùx g∞^° J|^®úÅ∞"≥∂Ç≤ x¿+kè~K«∞Hí∞#flÇÍO°∞ ÃѶ∞ÏO°~Qå #+¨áì È`Í~°∞.5
ÇÍO°∞ ѨÓiÎQå =∂O°„æ Éè+í ∞¨ Ö
ì ·ˇ áÈÜ«∂O°∞. WHí ÇÍO°∞ Z#fl>˜H© ^®iH˜ O®O°∞. (140)
(g∞H’ã¨~) Ǩ~kà◊§g∞^° „áåHı, „áåHíx K≥@`¡ À ã¨Ç¨ O°HOí H° ßÅ `À@Å∞, `ÀѨÙÅ#∞
ã¨$+≤~ì z#ÇÍ_«∞ P ^Õ=Ù_Ë. qq^è° O°HßÅ PǨO° Ǩ^®O®÷Å∞ L`ŒÊuÎ KÕ¿ã á⁄ÖÏÅ∞,
YO°¥O˚ Ñ° Ù¨ K≥@#¡ ∞ ã¨$+≤~ì z#ÇÍ_«∞ Hí∂_Í PÜ«µ<Ë. PÜ«µ<Ë PeDZ, ^®x=∞‡ =$H∆ßÅ#∞
ã¨$lã¨∞<Î ®fl_«∞. ÇÍ>˜ Ǩ~_«∞¡ K«¥_«>ÏxH˜ PHßO°~Ö’ W~K«∞q∞~K«∞ XHıÖÏ L#flǨÊ>˜H©
O°∞zÖ’ =º`ͺã¨~ L~@∞~k. Jq Ǩ~@Hí∞ =zÛ#ǨC_«∞ ÇÍ>˜ Ǩ~_«∞¡ ǨܵQå
u#~_ç. ^®~`Àáå@∞ Ǩ~@ HÀ`«‰õΩ =zÛ#ǨC_»∞ J~^°∞Ö’ #∞~z ^Õ=Ùx ǨÏHí∞¯
(¿Ñ^°Å Pi÷HÇí Ϩ Hí∞¯) Hí∂_Í <ˇO"° OÕ Û° ~_ç. ^°∞ÉÏO® KÕܵ« Hí~_ç. ^°∞ÉÏO® KÕ¿ãÇÍix
^Õ=Ù_«∞ „¿Ñq∞~K«_∞« . (141)
g∞O°∞ ™®fisKÕܵ« _ÍxH˜, ™®=∞„y O°ÇÍ}®KÕܵ« _ÍxH˜ LǨÜ∂ˇ y~KÕ [~`Œ∞=Ùefl,
u#_ÍxH˜, (K«O‡° ~) ǨOK
° ∞« H’=_ÍxH˜ LǨÜ∂ˇ QõÇ_¨ Ë Ç¨â∞◊ =Ùefl Hí∂_Í PÜ«µ<Ë ã¨$+≤~ì
KÍ_«∞. Hí#∞Hí ÇÍ>˜Ö’ ^Õ=Ù_«∞ ^èO° ‡° ã¨=∞‡`Œ~ KÕã#≤ Ǩâ∞◊ =Ùefl xO°Éºíè ~`ŒO~° Qå u#~_ç.
Jܵ`Ë Ã+·`Í<ü J_«∞Qõ∞*Ï_«Ö’¡ #_«=Hí~_ç. Ã+·`Í<ü g∞Hí∞ |Ç≤ÏO°~Qõ â◊„`Œ∞=Ù. (142)
Wq ÃÑ~>˜, áÈ`Œ¥ HíÅã≤ "≥Ú`Œ~Î Zxq∞k O°HߊǨâ∞◊ =ÙÅ∞† O≥~_«∞ Q˘„O≥*ÏuH˜,
O≥~_«∞ "Õ∞Hí*ÏuH˜ K≥~k#q. "åix J_«∞Qõ∞: ''^Õ=Ù_«∞ "å>˜Ö’ áÈ`Œ∞*Ïux x¿+kè~
KÍ_Í? ÖËHí ÃÑ~>˜*Ïu<®? ÖËHí Q˘„O≥, "Õ∞HíÅ QõO®ƒùÅÖ’ L#fl Ç≤ÅÅ
¡ #∞ x¿+kè~KÍ_Í?
g∞O°∞ ã¨`ºŒ =~`Œ∞Öˇ`· Ë ã¨O#·≥ P^è®O®Å`À <®Hí∞ ã¨=∂^è®#~ W=fi~_ç.—— (143)
JÖÏQÕ O≥~_«∞ X~>ˇ*ÏuH˜ K≥~k#q, O≥~_«∞ P=Ù*ÏuH˜ K≥~k#q L<®flܵ.
"åix J_«∞Qõ∞:''^Õ=Ù_«∞ "å>˜Ö’ áÈ`Œ∞*Ïux x¿+kè~KÍ_Í ÖËHí ÃÑ~>˜*Ïu<®? ÖËHí
5. ã¨~`Í# xO’^è~° Qõ∞i~z 17:31 㨥H˜,Î ^®x áå^°ã¥¨ zHí K«¥_«~_ç.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(6. J<£P"£∞)

181

X~>ˇ, P=ÙÅ QõO®ƒùÅÖ’ L#fl Ç≤ÅÅ
¡ #∞ x¿+kè~KÍ_Í? "å>˜x x¿+kè~z#@∞¡ ^Õ=Ù_«∞
g∞Hı"∞≥ <ÿ ® P[˝ *Ïs KÕâÍ_Í? JǨC_«∞ g∞O°∞<®flO®? ã¨O#·≥ *Ï˝#~ ÖËH∞í ~_Í „Ǩ[Å#∞
ÃÑ_«^®i Ǩ>˜ì~K«_ÍxH˜ WÖÏ ^Õ=Ùx g∞^° J|^®úÅ∞ "≥∂¿ÑÇÍ_ç Hí~>Ë Ç¨O°=∞
^°∞O®‡O°∞_æ ∞« =∞O≥=O°∞ L~>ÏO°∞?—— JÖÏ~>˜ ^°∞O®‡O°∞Å
æ Hí∞ ^Õ=Ù_«∞ Z#fl>˜H© ã¨<®‡O°~æ
K«¥Ç¨_∞« . (144)
„Ǩ=HßÎ! "åix J_«∞Qõ∞: ''K«zÛ# [~`Œ∞=Ù, „ã¨q~z# O°H~Îí , JǨq„`Œ"∞≥ #ÿ Ǩ~k
=∂~ã¨~, ÖË^® áåǨÉ∂íè ܵ+¨"ì ∞≥ #ÿ [~`Œ∞=Ù, J~>Ë ^≥"· `Õ OŒ ∞° Å ¿ÑO°∞`À H’Ü«µ|_ç#
[~`Œ∞=Ù `ŒÇʨ =∞OÕn u#_«~ x¿+kè~K«|_ç#@∞¡ <® ^°QOæõ H° ∞í Ǩ~Ǩ|_ç# kÇͺq
+¨¯$uÖ’ ÖË^°∞.6 HßHíáÈ`Ë Qõ`Œº~`ŒO°~ÖËx Ǩiã≤÷uÖ’ =∂„`Œ~ D x¿+kè`ÍÅ∞
u#=K«∞Û. Jܵ`Ë JÖÏ u<Ë =ºH˜Î Hí∂_Í Jq^èÜ
Õ µ« `ŒH∞í X_çQ@
õ Hì ∞í ~_Í q∞ug∞iáÈÜ˵
L^ÕâÌ º◊ ~ ÖËH∞í ~_Í =∞ã¨Å∞H’ÇÍe. xã¨û~^ÕÇϨ ~Qå h „ǨÉ∞íè =Ù Q˘Ç¨Ê Hí=∆ ∂je, JáåO°
^°Ü∂« =∞Ü«µ∞_«∞. (145)
Ü«µ¥^°∞Öˇ·#ÇÍiH˜ "Õ∞=Ú QÀà◊∞§QõÅ [~`Œ∞=Ùefl x¿+kè~KÍ~. JÖÏQÕ P=Ù,
"Õ∞HíÅ HÁ=Ùfix Hí∂_Í x¿+kè~KÍ~- "å>˜ gѨÙ, ¿ÑQõ∞Å∞, Z=ÚHíÅHí∞ J~>˜ =Ù~_Ë
HÁ=Ùfi `ŒÇ¨Ê. D x¿+^è°~ "åi uO°™®¯O°~, `ŒÅaO°∞ã¨∞`Œ<®ÅHí∞ tHí∆Qå qkè~KÍ~.
"Õ∞=Ú K≥|∞`Œ∞#flk =Ú=∂‡>˜H© x[~. ÇÍiǨC_«∞ x#∞fl xO®Híi¿ãÎ, h„ǨÉ∞íè =Ù JáåO°
HíO∞° }®=∞Ü«µ∞_«∞, ^®~`À áå@∞ PÜ«µ# tHí∆ #∞~_ç <ËOã° ∞¨ e÷ fl Z=O°¥ `ŒÇÊ≤ ~K«ÖOË x°
ÇÍiH˜ K≥ÇC¨ . (146,147)
|Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Å∞ ''^Õ=Ù_«∞ `ŒÅz=Ù~>Ë "Õ∞=ÚQåx, =∂ `Í`Œ=Ú`ÍÎ`Å
Œ ∞Qåx
|Ǩï^≥Ç· ÍO®^è#° KÕ¿ãÇÍO°=Ú Hß=Ú† U =ã¨∞=Î Ùh x¿+kè~K«∞Hí∞<Ë ÇÍO°=¸ Hß=Ú——
Jx J~>ÏO°∞. ÇÍiH˜ ѨÓO°fi~ Hí∂_Í |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Å∞ WÖÏ~>˜ =∂@ÖË Ç¨eH˜
ã¨`ͺxfl xO®Híi~KÍO°∞. z=iH˜ =∂tHí∆ K«qK«¥âÍO°∞. ÇÍix J_«∞Qõ∞: ''nxH˜ g∞^°QOæõ °
U^≥<· ® ™®Híº∆ ~ L~^®? L~>Ë =∂Hí∞ K«¥Ç¨~_ç. W=hfl Hı=Å~ g∞ J#∞=∂<®Å∞,
JÉè¥í `ŒHÅ
í Ê#ÖË. g∞O°∞ TǨQå<®Å∞ =∂„`Œ"∞Õ KÕ™®ÎO∞° ——. (148)
ÇÍiH˜ K≥ÇC¨ : ''ã¨O#·≥ |Å"≥∞#ÿ ™®H∆ߺ^è®O°~ ^Õ=Ùx^°QOæõ Õ L~k. PÜ«µ<Õ `ŒÅK«∞
Hí∞O>Ë g∞Hí~^°iH© ã¨<®‡O®æ=Å~|# |∞kú „Ǩ™®k~KÕÇÍ_«∞——. ^Õ=Ù_Ë ÇÍ>˜x
x¿+kè~KÍ_«x J~>Ë ^®xH˜ ™®Hí∆º~ fã¨∞Hí∞O°~_«x K≥ǨC. P q^è°~Qå ÇÍO˘Hí"Õà◊
™®Híº∆ q∞¿ãÎ h=Ù=∂„`Œ~ ÇÍi`Àáå@∞ ™®Híº∆ ~ W=fiHí∂_«^∞° . "åi H’iHíefl h=Ù Z#fl>˜H©
J#∞ã¨i~K«H∞í . ÇÍO°∞ =∂ 㨥Hí∞Å
Î ∞ uO°ã¯¨ i~KÍO°∞. ǨOÖ
° ’Hßxfl qâ◊fiã≤~K« ÖË^∞° .
ÃÑ·Qå h „ǨÉ∞íè =ÙHí∞ W`ŒO∞° Å#∞ ™®>˜ HíeÊã¨∞<Î ®flO°∞. (149-150)
''g∞ „ǨÉ∞íè =Ù g∞ÃÑ· ZÖÏ~>˜ P~HíÅ
∆ ∞ qkè~KÍ_À `ˇÅ∞Ǩ<®—— Jx ÇÍiH˜ÖÏ
`≥qÜ«∞*ˇ~Úº:
6. D 㨥H˜`Î À áå@∞ 2:173, 5:3, 16:115 㨥Hí∞Å
Î ∞ Hí∂_Í K«¥_«~_ç.

182

(6. J<£P"£∞)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

♦ PÜ«µ#Hí∞ Z=ih ™®>˜ HíeÊ~K«H∂í _«^∞° .
♦ `Œe^¡ ~° „_«∞ŠǨ@¡ ã¨^®ƒù=#`À =∞ã¨Å∞H’ÇÍe.
♦ ^®i„^°ºÉèÜ
í µ« ~`À g∞ ã¨~`Í<®xfl (KÕ*`Ë ∞Œ ÖÏ) ǨÏ`Œ=∂O°∞ÛH’Hí~_ç. "Õ∞=Ú
g∞Hí∂ PǨO°q∞ã¨∞<Î ®fl=Ú, ÇÍiH© PǨO°q∞ã¨∞<Î ®fl=Ú.
♦ huÉÏǨϺ"≥∞#ÿ Ǩ#∞Å ^°i^®Ñ¨ÙÅHí∂¯_Í "≥à§◊ Hí~_ç- O°ÇϨ 㨺~Qå<ˇ<· ®,
|Ç≤ÏO°~Qõ~Qå<ˇ·<® ã¨OÕ.
♦ <®ºÜ«µ„áåuǨkHíÃÑ· `ŒÇʨ ^Õ=Ù_«∞ x¿+kè~z# U „áå}˜h ǨÏ`Œ=∂O°ÛHí~_ç.7
g∞O°∞ JO°~÷ KÕã∞¨ HÁx =∞ã¨Å∞Hí∞~>ÏO°x ^Õ=Ù_«∞ g∞H© q+¨Ü∂« Å∞ É’kèã∞¨ <Î ®fl_«∞.
♦ J<®^ä° ÉÏÅÅ∞ Ü«µ∞HíÎ =Ü«µã¨∞ûHí∞ KÕO∞° H’#~`Œ=O°H∞í 㨄Hí=∞ Ǩ^uú° ^®fiO®
`ŒÇʨ "åi ™⁄=Ú‡ ã¨g∞áåxH˜ áÈHí~_ç.8
♦ `Œ¥xHíÖ’¡, HÁÅ`ŒÖ’¡ ѨÓiÎQå <®ºÜ«µ~ áå>˜~K«~_ç. „Ǩu =ºH˜ÃÎ Ñ· "Õ∞=Ú
J`Œ#∞ "≥∂Ü«µQõey#~`Œ ÉÏ^躰 `Í ÉèÏO°"∞Õ "≥∂ѨÙ`Í=Ú.
♦ =º=ǨO°~ g∞|~^è∞° =ÙÅHí∞ ã¨~|~kè~z#^≥<· ® ã¨OÕ <®ºÜ«µ~Qå =∂>Ï¡_~« _ç.
♦ ^Õ=Ùx q+¨Üµ« ~Ö’ g∞O°∞ KÕã#≤ „Ǩ=∂}®xfl xÅɡ@∞ìH’~_ç.
g∞O°∞ q+¨Ü∂« xfl Qõ∞O°∞~Î K«∞Hí∞~>ÏO°x ^Õ=Ù_«∞ g∞H˜ÖÏ LǨ^tÕ ã¨∞<Î ®fl_«∞.
♦ W^Õ `Í#∞ xOÕtÌ ~z# ~°∞A=∂O°=æ ∞x, Hí#∞Hí g∞O°∞ D =∂O®æ<Ë #_«ÇÍÅx
PÜ«µ# g∞Hí∞ LǨ^tÕ ã¨∞<Î ®fl_«∞. W`ŒO∞° Å∞ K«∂¿Ñ =∂O®æÅ∞ J#∞ã¨i~K«H∂í _«
^°x, JÖÏ J#∞ã¨i¿ãÎ ÇÍO°∞ PÜ«µ# =∂O°~æ #∞~_ç q∞=∞‡efl `ŒÇÊ≤ ™®ÎOx°
#K«Û*ˇÑÙ¨ `Œ∞<®fl_«∞.
g∞O°∞ K≥_∞« Å *’eH˜ áÈHí∞~_Í ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î `À =∞ã¨Å∞Hí∞~>ÏO°x ^Õ=Ù_«∞ D
q^è~° Qå g∞Hí∞ Ç≤Ï`ÀǨ^âÕ ~◊ KÕã∞¨ <Î ®fl_«∞. (151-153)
ã¨^fi° O°#Î ∞ÅHí∞ =∂ =O®Å∞ „Ǩ™®k~K«_ÍxH˜ "Õ∞=Ú =¸™®Hí∞ (`“O®`ü) „Qõ~^äOŒ
WKÍÛ=Ú. J~^°∞Ö’ „Ǩu q+¨Ü«∂xH© ã¨~|~kè~z# q=O®Å∞ L<®flܵ. Jk
ѨÓiÎQå =∂O°Hæ ^í O° ≈° Hí „Qõ~^ä~° , HßO°∞}º„Ǩ^®Üµx. „Ǩ[Å∞ `Œ=∞ „ǨÉ∞íè =Ùx HíÅ∞ã¨∞Hí∞<Ë
q+¨Üµ« ~ qâ◊fiã≤™®ÎO#° fl L^ÕâÌ º◊ ~`À ^®xfl J=`Œi~Ǩ*âË Í=Ú. (154)
J^Õq^è°~Qå "Õ∞=Ú D„Qõ~^ä®xfl Hí∂_Í J=`Œi~Ǩ*ËâÍ=Ú. Wk Z~`À
â◊∞Éèí^®Ü«µHí "≥∞ÿ# „Qõ~^ä°~. Hí#∞Hí g∞O°∞ nxfl J#∞ã¨i㨥ΠÉèíÜ«µÉèíHí∞ÎÅ "≥·Yi
7. U áåǨ"∞≥ O°∞Qõx =ºH˜xΠǨÏ`Œ=∂O°Û_«~ ÃѶ∞ÏO°"∞≥ #ÿ áåǨ~. W™®¡g∞Ü«µ tH∆ß㨇$u Ǩikè
Ö’H˜ =KıÛ <ËO®ÅHí∞ `ŒÇʨ =∞OÕ <ËO®xH© =∞O°} tHí∆ qkè~K«H∂í _«^∞° . L^®: J=∂Ü«µHí∞_çfl ǨÏ`Œº
KÕÜ«µ_«~, ^è°O°‡ã¨~™®÷Ǩ# =∂O°æ~Ö’ P@~HßÅ∞ ã¨$+≤ì~K«_«~, W™®¡g∞Ü«µ O®[º~Ö’ âÍ~u
Éè„í ^°`Å
Œ Hí∞ qѶ∂¨ `Œ~ Híey~K«_~« , qÇÍÇ≤Ï`ŒÅ∞ =ºaèKÍO®xH˜ áåÅÊ_«@~ "≥Ú^°Ö#·ˇ q.
8. D 㨥H˜`Î À áå@∞ 4:2,6 㨥Hí∞Å
Î ∞ Hí∂_Í K«¥_«~_ç.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(6. J<£P"£∞)

183

J=Å~a~K«~_ç† g∞O°∞ HíO∞° }˜~K«|_«`ÍO°∞. WHí g∞O°∞ ''=∂Hí∞ ѨÓO°fi~ O≥~_«∞=O®æÅHí∞
(Ü«µ¥^°∞ÅHí∞, „H≥ã· =Ψ ÙÅHí∞) „Qõ~^ä®Å∞ W=fi|_ͤܵQåx, Ç͈~q∞ K«k"ÕÇÍO’ =∂Hıg∞
`ˇeÜ«µ^°∞—— Jx ™®Hí∞Å∞ K≥Çʨ ÖËO∞° . JÖÏQÕ ''=∂ÃÑ· „Qõ~^ä~° J=`«i~z=Ù~>Ë "Õ∞=Ú
ÇÍiHí<®fl ZHí∞¯= ã¨<®‡O°Qæ å=ÚÅ∞Qå L~_ËÇÍO°O—— Jx Hí∂_Í ™®Hí∞ K≥Çʨ ÖËO∞° .
g∞ „ǨÉ∞íè =Ù #∞~_ç WǨC_«∞ g∞ ^°QOæõ H° ∞í uO°∞Qõ∞ÖËx „Ǩ=∂}~ =zÛ~k. Wk
Q˘Ç¨Ê =∂O°^æ O° ≈° Hí „Qõ~^ä~° . g∞áåe@ ^≥=· HßO°∞}º~. (WÖÏ~>˜) ^≥=· ÇÍ}˜x uO°ã¯¨ i~z
`ŒÅaO°∞ã¨∞`Œ#~`À =ÚY~ uǨCHí∞<ËÇÍ_ç Hí~>Ë Ç¨O=° ∞ ^°∞O®‡O°∞_æ ∞« =∞O≥=O°∞~>Ï_«∞?
=∂ 㨥Hí∞Îefl qâ◊fiã≤~K«Hí∞~_Í =ÚY~ KÍ>Ë¿ãÇÍiH˜ "Õ∞=Ú J`Œº~`Œ Híiî#tHí∆
qkè™®ÎO. (155-157)
WHí ÇÍO°∞ ^ÕxH’ã¨~ Z^°∞O°∞K«¥ã¨∞<Î ®flO°∞? ÇÍi =Ú~^°∞ ^≥=· ^°¥`ŒÅ∞ „Ǩ`ºŒ Hí~∆
HßÇÍÅx ÖËHõ h ¢Ñ¨É∞íè =Ù ky~å"åÅx K«¥ã¨∞<Î ®flO®? ÖËHí h „ǨÉ∞íè =٠㨥K«#Å∞ HÁxfl
|Ç≤ÏO°`æ =Œ ∞Ü˵º ã¨=∞Ü«µ~ H’ã¨~ xsH˜ã∆ ∞¨ <Î ®flO®? h„ǨÉ∞íè =٠㨥K«#Å∞ |Ç≤ÏO°`æ =Œ ∞Ü˵º
O’A, Jã¨Å∞ ã¨`ͺ<Ëfl qâ◊fiã≤~K«xÇÍ_«∞ ^®xfl qâ◊fiã≤~z<® P qâÍfiã¨~=Å¡ J`ŒxH˜
ZÖÏ~>˜ „ǨÜ∂ˇ [#~ L~_«^∞° . JÖÏQÕ ã¨`ͺxfl qâ◊fiã≤~z P `«~∂° =`Œ ZÖÏ~>˜
ã¨`ͯO°º~ KÕÜ«µxÇÍ_çH˜ ã¨~Ú`Œ~ J`Œx qâÍfiã¨~ PO’A ZÖÏ~>˜ „Ǩܡ∂[#~
KÕH∂í O°Û^°∞.9 =ÚǨÏ=∞‡^£ (ã¨)! ''ã¨OÕ JÖÏQÕ Z^°∞O°∞K«¥_«~_ç, "Õ∞=¸ Z^°∞O°∞K«¥™®ÎO——
Jx ÇÍiH˜ K≥ÃÑÊܵº. (158)
`Œ=∞ ^è°O®‡xfl peHíÅ∞ ¿ÑeHíÅ∞Qå KÕã¨∞HÁx qaè#fl =O®æÅ∞Qå q_çáÈܵ#
ÇÍi`À hH≥ÖÏ~>˜ ã¨~|~^è~° ÖË^∞° . ÇÍi =º=ǨO°~ ^Õ=Ù_Ë K«¥ã¨∞Hí∞~>Ï_«∞. ÇÍO°∞
KÕã~≤ ^Õq∞>’ PÜ«µ<Ë ÇÍiH˜ `ˇeÜ«µ*Ë™®Î_∞« . XHí ã¨`ͯO°º~ KÕã#≤ =ºH˜HÎ ˜ ^Õ=Ùx ^°QOæõ °
ǨkO≥@¡ ѨÙ}ºÇ¶Å
¨ ~ Åaèã∞¨ ~Î k. Jܵ`Ë XHí ^°∞뮯O°º~ KÕã#≤ "å_çH˜ P XHí¯ áåǨ
HßO°º~ ǶÅ
¨ "Õ∞ Åaèã∞¨ ~Î k. JHí¯_« Z=iH© ZÖÏ~>˜ J<®ºÜ«µ~ [O°Q^õ ∞° . (159-160)
9. ë®ÇπÏ J|∞ÌÖò MÏ^°O∑ =ÚǨÏkÌãπ (O°ÇϨ ‡Öˇ)· ÇͺMϺ#~ „ǨHßO°~ WHí¯_« 㨥K«#Å~>Ë
„ǨàÜ
◊ µ« 㨥K«#Åx JO°~÷ . P 㨥K«#Ö’¡ XHí>-˜ FO’A L#fl@∞¡~_ç ã¨∞nO°… (Hßà◊) O®„u Qõ_z« #
`Œ~åfi`Œ 㨥O°∞º_«∞ Ǩ_«=∞>˜ kHí∞¯ #∞~z L^°Üµ™®Î_«∞. JǨC_«∞ JqâÍfiã¨∞Å∞ ã¨`ͺxfl
qâ◊fiã≤~z<® „ǨÜ∂ˇ [#~ L~_«^∞° . J^Õ q^è~° Qå ã¨`ͺxfl qâ◊ºã≤~z, `Œ^#° ∞Qõ∞}~Qå ã¨`¯Œ O°‡Å∞
PK«i~K«xÇÍO°∞ PO’A Zxfl ã¨`ͯO®ºÅ∞ KÕã<≤ ® ÖÏÉè~í ÖË^∞° . ã¨=∞Ü«µ~ q∞~z áÈܵ~k.
Hí=∆ ∂^®fiO°~ =¸Ü«µ|_ç~k. áåѨÙŠǨâÍÛ`ÍÎÇ~¨ ã‘fiHíi~K«|_«^∞° .
㨥K«#Å∞ J~>Ë „Ǩ=∂^®Å∞, „ǨH$í u "≥Ç· s¨ `ͺÅ∞, Çͺ^è∞° Å∞, Ü«µ∞^®úÅ∞ ÖÏ~>˜ tHíÅ

^®fiO® =∞x+≤ =∞$`Œ∞ºÇÍ`Œ Ǩ_@
« ~ Hí∂_» Hß=K«∞Û. =∞$`Œ∞º^Œ∂`Œ =Ú~y@ ÇÍe#ǨC_«∞ JqâÍfiã≤
ÉèÜ
í µ« Ǩ_áç Èܵ, ''WǨC_«∞ <Ë#∞ ^Õ=Ù_çfl, PÜ«µ# „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ )#∞ qâ◊fiã≤ã∞¨ <Î ®fl#——x Zxfl™®O°∞¡
ǨeH˜<®, ã¨`Œ¯O°‡Å∞ PK«i~K«Hí∞~_Í „áåǨ~zHí Çͺ"≥∂ǨÏ~Ö’ Ǩ_çáÈܵ# <®=∞=∂„`ŒÑ¨Ù
=Úã≤~¡ , WǨÊ>˜#∞~z <Ë#∞ „Hí=∞~ `ŒÇʨ Hí∞~_Í #=∂*ò, O’*ÏÅ∞ áå>˜™®Î#∞, ^≥=· =∂O°~æ Ö’ <®
ã¨Ofi° ã¨fiO ^è®O°áÈ™®Î#∞—— Jx Z~`Œ "≥Ú`Œ∞HÎ ∞í <®fl ÖÏÉè~í ÖË^∞° . ǨsH∆ß ã¨=∞Ü«µ~ Qõ_zç áÈܵ~k.
P#ûO∑ +‘@∞ KÕ*ÏiáÈܵ~k. WHí i[Öòãì π H’ã¨"∞Õ Z^°∞O°∞K«¥_«=Åã≤ L~@∞~k.

184

(7. P~åѶ)π

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

¢Ñ¨=HÍÎ! WÖÏ K≥ǨC: ''<®„ǨÉèí∞=Ù <®Hí∞ O°∞A=∂O°æ~ K«¥Ç≤~KÍ_«∞- ZÖÏ~>˜
=~HíÅ∞, =º`ͺ™®Å∞ ÖËx ã¨~°~Ú# r=#^è°O°‡~. |Ǩï^≥·ÇÍO®^è°#`À ZÖÏ~>˜
ã¨~|~^è~° ÖˉΩõ O_® ѨÓiÎ UHß„Qõ``Œ À W„ÉÏÇ‘Ï~ J=Å~a~z# ^èO° ‡° ~ Wk.—— "åiH˜
ã¨Ê+¨ì~Qå K≥ǨC: ''<® „áåO°÷#-PO®^è°#Å∞, <® r=#‡O°}®Å∞ ã¨=∞ã¨Î~ ã¨O°fiÖ’Hí
„ǨÉ∞íè =~Ú# JÖÏ¡ÇÏπ Hˆ ã¨=∞iÊ`Œ~. PÜ«µ#Hí∞ ZÖÏ~>˜ ÉèÏQõ™®fi=ÚÅ∞ ÖËO∞° . nxfl
Qõ∞i~KÕ <®Hí∞ P[˝ Åaè~z~k. J~^°∞Hı <Ë#∞ J~^°iHí<®fl =Ú~^°∞ PÜ«µ#Hí∞
q^èÜ
Õ µ« ∞}‚ܵ áÈÜ«∂#∞.—— (161-163)
K≥ÇC¨ : ''^Õ=Ù_Ë ã¨HÅ
í ã¨$+≤Oì ®ã¨∞ÅHí∞ „ǨÉ∞íè =Ù, áÈ+¨H∞í _«∞. JÖÏ~>˜ ^Õ=Ù_çfl =^°e
<Ë#∞ "Õ~ˆ „ǨÉ∞íè =Ùx J<Ëfi+≤~KÍÖÏ?—— „Ǩu=∞x+‘ `«#HíO‡° ÅHí∞ `Í<ËÉÏ^è∞° º_«∞. XHíi
|O°∞=Ù =∞O˘HíO∞° "≥∂Ü«µÖËO∞° . g∞O°~`Í g∞ x[„ǨÉ∞íè =Ù ã¨xflkèHı KÕO∞° H’=Åã≤ L~k.
JǨC_®Ü«µ# g∞=∞^躰 UO°Ê_ç# qÉè^Ë ®ÅÖ’ x*Ïx*ÏÖËq∞>’ g∞Hí∞ `ˇeÜ«µ*Ë™®Î_∞« .
(164)
PÜ«µ<Ë q∞=∞‡efl ^èO° }
° Ø Ñ· ^≥=· „ǨuxkèQå xÜ«µq∞~KÍ_«∞. g∞Hí∞ „Ǩ™®k~z#
^®x q+¨Ü«µ"≥∞ÿ q∞=∞‡efl ǨsH˜∆~K«_ÍxH˜ PÜ«µ# g∞Ö’ HÁ~^°iH˜ HÁ~^°iHí<®fl
ZHí∞¯= Ǩϟ^®, J~`Œã¨∞ÎÅ∞ „Ǩ™®k~KÍ_«∞. h „ǨÉèí∞=Ù `«Ñ¨Ê‰õΩO_® (<ËO°ã¨∞÷efl)
Híiî#~Qå tH˜∆™êÎ_«∞. ^®~`À áå@∞ PÜ«µ# (ã¨[˚#∞ÅǨ@¡) Q˘Ç¨ÊHí∆=∂je, JáåO°

^°Ü∂« =∞Ü«µ∞_«∞ Hí∂_Í. (165)

J=`ŒO}
° : =∞H߯

7. tYO®Å∞ (P~åѶ)π

㨥Hí∞ÎÅ∞: 206

D J^论ܫ∂xfl ''PO®Ñ¶—π — (tYO®Å∞) J~>ÏO°∞. Wk ^®^®Ñ¨Ù ''Ǩâ∞◊ =ÙÅ∞—— J<Ë
J^论ܫµ~ J=`Œi~z# HßÅ~Ö’<Ë J=`Œi~z~k. ^Õ=Ùx UHí`Œfi~, „Ǩ=HíÎ ^Ò`Œº~,
ǨO°Ö’Hí Ǩi=∂}®Å#∞ Qõ∞i~z K≥|∞`Œ¥ =∞H߯ |Ǩï^≥·ÇÍO®^è°Hí∞ÅHí∞ O°∞A=∂O°æ~
Qõ∞i~z D J^论ܫµ~Ö’ É’kè~K«|_ç~k. „Ǩã¨~Qõ~ =∞^è°ºÖ’ XHíKÀ@ „Qõ~^䰄Ǩ[efl
L^ÕtÌ ~z, =∞O˘HíKÀ@ Ü«∂=`Œ∞Î =∂#ÇÍox L^ÕtÌ ~z É’^è° KÕܵ« |_ç~k. z=iÖ’
^≥·=„Ǩ=HíÎ (ã¨Å¡~)Hí∞, PÜ«µ# J#∞K«O°∞ÅHí∞ ^è°O°‡„ǨKÍO° q^è®#~, ^®x ÉÏ^è°º`Œefl
Qõ∞i~z q=i~K«_«~ [iy~k.

HíO∞° }®=∞Ü«µ∞_«∞, Hí$áå™®QõO∞° _«Üµ# ^Õ=Ùx ¿ÑO°∞`À „áåO°~Éè~í
JeѶ-π ÖÏÇò√-g∞Çò√-™®^ü. =ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å~¡ )! D „Qõ~^ä~° ^®fiO® h=Ù („Ǩ[efl)
ÃÇÏK«Ûi~K«_ÍxHı nxfl h =^°ÌHí∞ Ǩ~Ǩ_«~ [iy~k. Hí#∞Hí (ã¨~^Õâ◊ „ǨKÍO°~
Qõ∞i~z) h=Ù U=∂„`Œ~ ã¨~H’z~K«H∞í . Wk qâ◊fiã≤~z#ÇÍi H’ã¨~ XHí Ç≤Ï`ŒÉ’^è.°
(1-2)
=∂#=ÙÖÏO®! g∞ „Ǩ É è í ∞ =Ù #∞~_ç g∞ ^° Q õ æ O ° H í ∞ J=`Œ i ~z#^®xfl
J#∞ã¨i~K«~_ç. g∞ „ǨÉ∞íè =Ùx =^°e (PÜ«µ# P[˝ÅHí∞ =ºuOÕH~í Qå) W`ŒO∞° Å#∞
J#∞ã¨i~K«Hí~_ç. Hßx g∞O°∞ (=∂) Ç≤Ï`ÀǨ^Õâ◊~ Ǩ@¡ KÍÖÏ `ŒHí∞¯=Qå „â◊^°ú
K«¥Ñ¨Ù`Œ∞<®flO°∞. (3)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(7. P~åѶ)π

185

"Õ∞=Ú Z<Àfl [#Ǩ^®Å∞ `Œ∞_çzÃÑ>Ïì=Ú. ÇÍiÃÑ· =∂tHí∆ O®„u"Õà◊ ǨÏOî®`Œ∞QÎ å
=zÛǨ_~ç k. ÖË^® Ǩ@Çì Q¨ Å
õ ∞ ÇÍO°∞ q„âÍ~u fã¨∞Hí∞<Ë "Õà◊ =zÛ~k. =∂tHí∆ =zÛ
#ǨC_«∞ ÇÍO°∞ (ǨâÍÛ`ÍÎÇ~¨ `À) ''"Õ∞=Ú x[~Qå KÍÖÏ ^°∞O®‡O°∞Å
æ ~—— Jx =∂„`Œ"∞Õ
J<®flO°∞. (4,5)
U"≥∞#ÿ ǨÊ>˜H,© "Õ∞=Ú Z=i ^°QOæõ H° ∞í ^≥=· „Ǩ=HíÅ
Î #∞ Ǩ~áå"≥∂ ÇÍix `ŒÇʨ Hí∞~_Í
("åi HíO°‡efl Qõ∞i~z) „Ǩtfl™®Î=Ú.1 (=∂ ã¨~^Õâ◊~ J~^°*Ë¿ã ÉÏ^è°º`Œ#∞ g∞O°∞
U"Õ∞O°H∞í <ˇO"° OÕ ®ÛO°∞, ^®xH˜ „Ǩ[Å #∞~_ç ZÖÏ~>˜ „Ǩuã¨Ê~^°# =zÛ~k? Jx)
"Õ∞=Ú „Ǩ=HíÅ
Î #∞ Hí∂_Í J_«∞Qõ∞`Í~. P `ŒO®fi`Œ "Õ∞=Ú [iy#^°~`Í =∂ *Ï˝#~`À
"åi=Ú~^°∞ ÃÑ_ÍÎ=Ú. ("åi ã≤÷uQõ`Œ∞Å∞ `ˇeÜ«µHíáÈ=_ÍxH˜) "Õ∞=Ú J^°$â◊º"≥∞ÿ
ZHí¯_çH© áÈÖË^°∞. P O’A (HíO°‡Å „`Íã¨∞Ö’) |O°∞"≥·#^Õ ã¨`Œº=∞=Ù`Œ∞~k. Z=i
„`Íã¨∞Ǩো ~ |O°∞=ÙQå L~@∞~^À ÇÍiˆH "≥∂Hí~∆ Åaèã∞¨ ~Î k. =∞O≥=i „`Íã¨∞Ǩো ~
`ËeHíQå L~@∞~^À ÇÍO°∞ ÃѶ∞ÏO°~Qå #+¨ìáÈ`ÍO°∞. ÇÍO°∞ =∂ 㨥Hí∞ΊǨ@¡
J<®ºÜ«µ~Qå „Ç¨=iã¨∞~Î _ËÇÍO°∞. (6–9)
"Õ∞=Ú ^èO° }
° Ö
˜ ’ g∞Hí∞ ѨÓiÎ JkèHßO®ezÛ =ã≤~Ǩ*âË Í=Ú. g∞H’ã¨~ WHí¯_«
r=# ™®=∞„y Hí∂_Í ã¨=∞Hí∂O®Û=Ú. Hßx g∞O°∞ KÍÖÏ `ŒH∞í ¯=Qå Hí$`Œ[`˝ Œ K«¥Ñ¨Ù
`Œ∞<®flO°∞. "Õ∞=Ú q∞=∞‡efl ã¨$+≤~ì z g∞Hí∞ O°¥Ñ¨ÙOÕYÅ#∞ HíeÊ~KÍO. `Œ~åfi`Œ P^°~‰õΩ
Q“O°=㨥K«H~í Qå JaèÇÍ^°~ KÕܵ« ~_«x ^≥=· ^°¥`Œefl P^Õt~KÍO. =∂ P^ÕâO◊ áå>˜ã¥¨ Î
J~^°O°¥ JaèÇÍ^°~ KÕâÍO°∞2 XHí¯ Wc¡ã¨∞ `ŒÇ¨Ê. J`Œ#∞ JaèÇÍ^°~ KÕ¿ã"åiÖ’
KÕOÖ
° ^Ë ∞° . (10,11)
1. Z=O≥=i ^°QOæõ H° ∞í „Ç¨=HíÅ
Î ã¨~^Õâ~◊ KÕi~^À ÇÍix `ŒÇʨ Hí∞~_Í „Ǩtfl~K«_~« [O°∞Qõ∞
`Œ∞~^°x Y∞O∑P<£ K≥|∞`À~k. JÖÏ~>˜ ÇÍO°∞ `Œ=∞ JqâÍfi㨠"≥·YiH˜ HßO°}~Qå ZÖÏ~>˜
™®Hí∞Å∞ K≥Çʨ ÖËO#° fl=∂@. ÇÍiH˜Hí #O°H"í ∞Õ Qõu. Jܵ`Ë „Ǩ=HíÅ
Î ã¨~^Õâ~◊ KÕOx° ÇÍix Qõ∞i~z
^Õ=Ù_«∞ ZÖÏ~>˜ xO°Ü
‚ µ« ~ fã¨∞Hí∞~>Ï_À Y∞O∑P<ü K≥Çʨ ÖË^∞° . ÇÍi J^°$+¨~ì Ö’ ã¨fiO°=æ Ú~^À,
#O°H=í Ú~^À ^Õ=ÙxHı `ˇeÜ«∂e. Hí#∞Hí =∞#~ ÇÍi q+¨Üµ« ~Ö’ =∞∫#~ =Ç≤Ï~K«_"« ∞Õ =∞~zk.
(n~`Àáå@∞ 17:15 㨥H˜,Î ^®x áå^°ã¥¨ zHí Hí∂_Í K«¥_«~_ç.)
2. WHí¯_« Q“O°=㨥K«Hí~Qå P^°~‰õΩ JaèÇÍ^°~ KÕÜ«µ~_«x J~>Ë P^°~ (JÖˇ·Ç≤Ï)Hí∞
=∂„`Œ"Õ∞ XHí =ºH˜ÎQå JaèÇÍ^°~ KÕÜ«µ=∞x JO°÷~ Hß^°∞. Ü«∂=`ü =∂#ÇÍoH˜ „áåux^è°º~
=Ç≤Ï~KÕ =∂#=Ù_çQå P^°~Hí∞ JaèÇÍ^°~ KÕܵ« =∞x JO°~÷ . ^Õ=Ù_«∞ =∂#=Ù_çfl ã¨O’fi`Œ¯$+¨rì qQå
ã¨$+≤~ì z, `Œ# "≥Ñ· Ù¨ # P[˝Å∞ áåe㨥Πrq`Œ=º=ǨO®Å∞ K«H¯í |iKÕ „ǨuxkèQå xÜ«µq∞~K«_~« `À
áå@∞, „áåux^躰 ÉÏ^躰 `ŒÅ∞ xO°fiÇ≤Ï~K«_ÍxH˜ Hß=Åã≤# ã¨~ѨÓO°‚ *Ï˝#ã¨~ǨuÎ Hí∂_Í J`ŒxH˜
„Ǩ™®k~KÍ_«∞. Hí#∞Hí JÖÏ~>˜ ã¨O’fi`Œ¯$+¨ì rqH˜ Q“O°= 㨥K«H~í Qå g∞O°~`Í J`Œx =Ú~^°∞
`ŒÅ=~z ÖÁ~yá⁄=∞‡x nx JO°~÷ .
nxfl|>˜ì =∂#=Ù_«∞ `Œ#ÃÑ· ^Õ=Ù_«∞ "≥∂Ç≤# „áåux^躰 ÉÏ^躰 `Œefl 㨄Hí=∞~Qå, ã¨~ѨÓiÎ
Qå, rq`Í~`Œ~ xO°fiÇ≤Ï¿ãÎ J`Œ#∞ x[~Qå ã¨O’fi`Œ¯$+¨∞ì _çQå, ^≥=· ^Œ∂`ŒÅ Hí~>Ë L#fl`Œ∞_çQå
ÉèÏã≤ÅQ¡ Å
õ _«∞. P ÉÏ^躰 `ŒÅ∞ xO°fiÇ≤Ï~K«H∞í ~_Í, =∞<ÀÇÍ~KèÅ
« Hí∞ ÉÏxã¨Üµ qâ◊$~YÅ rq`Œ~

186

(7. P~åѶ)π

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

''(Wc¡ã!π ) <Ë#∞ P*Ï˝Ç~≤ z<® (#∞"≥fi~^°∞Hí∞ JaèÇÍ^°~ KÕܵ« ÖË^∞° ?) U q+¨Üµ« ~
x#∞fl JaèÇÍ^°~ KÕܵ« Hí∞~_Í xO’kè~z~k?—— Jx "Õ∞=Ú „Ǩtfl~KÍ=Ú.
^®xH˜ ÇÍ_«∞ ''<Ë#∞ W`Œx Hí~>Ë „âı+¨∞ª_çfl. h=Ù ##∞fl Jyfl`À3 ã¨$+≤ì~KÍ=Ù.
J`Œ_flç (ZÖÏ~>˜ qÅ∞=ÖËx) =∞>˜`ì À ã¨$l~KÍ=Ù—— J<®fl_«∞. (12)
''JÖÏQå<®! Jܵ`Ë hqHí¯_«∞fl~z kyáÈ. WHí¯_« JǨÏ~HßO°~`À q„O°gQõ_ÍxH˜
hH≥ÖÏ~>˜ ǨÏHí∞¯ÖË^∞° . "≥o§áÈ WHí¯_«∞fl~z. h=Ù (=∂ P^ÕâÍxfl kèH¯í i~z) ǨO=° ∞
hK«∞_«=~Ú áÈÜ«∂=Ù—— J<®fl=Ú "Õ∞=Ú. (13)
''Jܵ`Õ (^ÕÇÍ!) =∂#=ÙÅ∞ =∞m§ „|uH˜~K«|_Ë =O°H∞í <®Hí∞ Qõ_∞« =Ùx=Ùfi——
J<®fl_«∞ (Wc¡ã∞¨ ). (14)
''JÖÏQÕ Wã¨∞Î<®fl~ "≥à◊∞§—— J<®fl=Ú ("Õ∞=Ú). (15)
''ã¨O,Õ h=Ù ##∞fl Uq^è~° Qå =∂O°„æ Éè+í ∞¨ _ì flç KÕâÍÇ’, <Ë#∞ Hí∂_Í =∂#= *Ïux
Qõ_Çç `≤ Ë J`ŒxHí<®fl xHí$+¨ì rq „ǨÇ~¨ K«~Ö’ =∞O˘Hí>˜ L~_«^∞° . z=iH˜ p=∞Å∞, ^À=∞ÅHí<®fl
J^èÀQõu áåÅ=Ù`Í_«∞. p=∞Å∞, ^À=∞Å∞, Ǩâ∞◊ =ÙÅ∞, ǨH∞∆í Å∞ "≥Ú^°Ö#·ˇ r=O®ã¨∞ÅÃÑ· WÖÏ~>˜
ÉÏ^躰 `ŒÅ∞ ÖË=Ù. ÇÍ>˜x Hí∂_Í ^Õ=Ù_«∞ =∂#=Ùx ¿ã=H’ã¨"∞Õ ã¨$+≤~ì KÍ_«∞. =∞O°}®#~`ŒO~°
ÇÍ>˜H˜ ã¨fiO°æ #O°HßÅ∞ L~_«=Ù. J~^°∞=Å¡ „áåux^躰 ÉÏ^躰 `ŒÅ∞ xO°fiÇ≤Ï~K«H∞í ~_Í <ËOã° ∞¨ _÷ Qç å
=∂i# =∂#=Ù_ç Hí<®fl D JÅÊr=ÙÖË q∞#fl. (W`ŒO° q=O®ÅHí∞ 2:34 㨥H˜Î K«∂_«~_ç.)
3. =∂#=ÙÖÏ¡QÕ =∞~z ÖËHí K‹_∞« J=Å~a~KÕ ¿ãfiKÍÛù ™®fi`Œ~„`ͺÅ∞ á⁄~k# =∞O˘Hí
*Ïu Hí∂_Í D „ǨǨ~K«~Ö’ L~k. Jk l<ü*Ïu. D l#∞flÅ∞ (Éèí∂`ÍÅ∞) Jyfl*ÏfiÖ`À
ã¨$+≤~ì K«|_ç =∂#=ÙÅHí∞ Hí#Ǩ_H« ∞í ~_Í L~>ÏO°∞. ÇÍO°∞ =∂#=Ùefl K«¥_«QÅ
õ ∞Qõ∞`ÍO°∞, Hßx
=∂#=ÙÅ∞ ÇÍix K«¥_«ÖOË ∞° . =∞∫ÖÏ<® +¨cƒO∑ JǨχ^ü L™®‡h (O°ÇϨ ‡Öˇ)· Qåi ÇͺMϺ#~
„ǨHßO°~, D l#∞flÅ∞ =∂#=Ùx ѨÙ@∞ìHHí ∞í =Ú~^°∞ HÁxfl"ÕÅ U~_«¡ #∞~_ç Éè∂í Ö’Hí~Ö’ =∞#∞Qõ_«
™®y㨥ΠL~_ËÇÍO°∞. JǨC_«∞ ÇÍO°∞ PHßâ◊~ÃÑ·H˜ Hí∂_Í áÈ`Œ∞~_ËÇÍO°∞. Jܵ`Ë Éèí¥Ö’Hí~Ö’
O°HáÎí å`Œ~, Ç≤Ï~™®^ÒO°<˚ ®ºÅ∞ [O°Ç_¨ ~« Ö’ ǨÏ^°∞gÌ ∞i áÈ=_«~`À qâ◊fi„ǨÉ∞íè =Ù P^Õâ~◊ `À ^≥=· ^°¥`ŒÅ∞
J<ËHí =∞~k l#∞flÅ#∞ ã¨~ǨÏi~KÍO°∞. q∞ye# l#∞flÅ∞ HÁ~_«Ö’¡H,˜ J_«=ÙÖ’¡H˜ áåiáÈÜ«∂O°∞.
(l#∞flÅ ã¨$+≤ì Qõ∞i~z# q=O®ÅHí∞ 6:128 㨥H˜Î áå^°ã¥¨ zHí K«¥_«~_ç.)
D l#∞flÖ’¡ Wc¡ãπ Q˘Ç¨Ê ÉèHí ∞í _Î Qç å, Ǩ~_ç`∞Œ _çQå ¿ÑO°∞ `ˇK∞« ÛHí∞<®fl_«∞. J~^°∞=Å¡ J`Œ#∞
D ™®=¸Ç≤ÏHí ã¨~ǨO®xH˜ Qõ∞iHßHí∞~_Í ^≥=· ^°¥`ŒÅ`À HíÅã≤ L~_«™®Qå_«∞. J`ŒºkèHí =∞~k
l#∞flÅ∞ ǨÏ`Œ=∂O°Û|_ç# `ŒO∞° ÇÍ`Œ Wc¡ãπ `Œ# ÉèHí Θ ǨO®Ü«µ}`Œ, áå~_ç`ͺÅ#∞ K«∂ã¨∞HÁx WHí
Éèí¥Ö’Hí~Ö’ `Í<˘Hí¯_Ë Q˘Ç¨ÊÇÍ}‚x, `Œ##∞ ^Õ=Ù_«∞ Ybá¶åQå xÜ«µq∞~z WHí¯_« ÃÑ`ŒÎ#~
K≥ÖÏܵ~KÕ JkèHßO°~ W™®Î_x« ÉèÏq~K«™®Qå_«∞. Jܵ`Ë ^Õ=Ù_«∞ P^°~ (=∂#=Ù_ç)x Ybá¶åQå
xÜ«µq∞~KÍ#x „ǨH>
í ~˜ K«_~« `À J`Œ#∞ xO®â◊K~≥ ^®_«∞. J㨥ܫµ`À =∞~_çáÈ`Œ¥ P^°~Hí∞ |^°ú
â◊„`Œ∞=ܵ áÈÜ«∂_«∞. J~`ËQåHí `Í#∞ =∞>˜ì Hí<®fl qÅ∞"≥#· Jyfl`À ã¨$l~K«|_ͤ#x K≥|∞`Œ¥
=O°‚ ^Õfi+¨~`À, *Ï`ŒºÇ¨Ï~HßO°~`À q„O°gQõ∞`Œ¥ ^≥Ç· Í[˝#∞ kèH¯í i~KÍ_«∞. `Œ`ÊŒ eù `Œ~Qå J`Œ#∞ âÍâ◊fi`Œ
âÍǨ„Qõã∞¨ _Î Ü
« µ áÈÜ«∂_«∞. J~^°∞=Å¡ g∞O°∞ Hí∂_Í JÖÏ~>˜ "≥Y
· i J=Å~a~z Hí$`ŒÑ∞¨¶ ∞flÅ∞
HßHí~_«x ^Õ=Ù_«∞ =∂#=Ùefl ÃÇÏK«Ûiã¨∞<Î ®fl_«∞.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(7. P~åѶ)π

187

^®i `ŒÇ≤Ê~K«_ÍxH˜ h O°∞A=∂O°æ~Ö’ =∂@∞"Õã≤ Hí∂O°∞Û~>Ï#∞. gix =Ú~^°∞
#∞~z, "≥#∞Hí #∞~z, Hí∞_ç #∞~z, Z_«=∞ #∞~z JxflÇ‹Ñ· Ù¨ Å #∞~p K«∞@∞ì=Ú@∞ì
`Í#∞. giÖ’ KÍÖÏ =∞~kx h=Ù qâ◊fiã¨hÜ«µ∞Å∞Qå, Hí$`ŒA˝Å∞Qå K«¥_«ÖË=Ù——
J<®fl_«∞ Wc¡ã∞¨ . (16-17)
''Fi hK«∞_Í! âÍǨ„Qõã∞¨ _Î =« ܵ WHí¯_«∞fl~z "≥o§áÈ. (ÉÏQå q#∞,) h`À ã¨Ç¨
x#∞fl J#∞ã¨i~KÕ ÇÍO°~^°sfl #O°H~í Ö’H˜ qã¨i"Õ™®Î#∞——––– ''P^°~! h=Ù, h ÉèÏO®º
W^°OÌ ¥° ã¨fiO°~æ Ö’ x=ã≤~K«~_ç. WHí¯_« g∞O°∞ H’i~^°ÖÏ¡ u~@¥ ǨܵQå L~_«~_ç.
Jܵ`Ë (JkQÀ) P K≥@∞ì ^°Qiæõ H˜ =∂„`Œ~ "≥à§◊ Hí~_ç. "≥஧O®, g∞O°∞ ^°∞O®‡O°∞Å
æ Ö’
KÕiáÈ`ÍO°∞—— J<®fl=Ú "Õ∞=Ú. (18,19)
P `Œ~åfi`Œ Ã+·`Í<ü ÇÍi PKÍÛùk`Œ =∞O®‡=Ü«µÇÍÅ#∞ ǨO㰠ʨ O°~ ÇÍi =Ú~^°∞
|Ç≤ÏO°æ`Œ~ KÕÜ«µ_ÍxH˜ =∂Ü«µ=∂@Å`À ÇÍix =∞ÉèíºÃÑ>Ïì_«∞. ÇÍ_«∞ (ÇÍi^ŒÌi
^°QõæO°Hí∞ "≥o§) ''g∞ „ǨÉèí∞=Ù q∞=∞‡efl P K≥@∞ì ^°QõæiH˜ áÈ=^°Ìx Z~^°∞Hí<®fl_À
`ˇÅ∞™®? g∞O°∞ ^≥=· ^°¥`ŒÖá·ˇ È`ÍO°x, ÖË^® âÍâ◊fi`Œ (ã¨fiO°)æ rq`Œ~ Åaèã∞¨ ~Î ^°x ^®x
^°QOæõ H° ∞í áÈx=fiHí∞~_Í q∞=∞‡efl ÇÍi~KÍ_«∞—— Jx K≥áêÊ_«∞. ÃÑ·Qå ÇÍ_«∞ „Ǩ=∂}~
KÕã≤ =∞s ''<Ë#∞ g∞Hí∞ x["≥∞#ÿ „âıÜ∂ˇ aèÖÏ+≤x (<®=∂@ #=∞‡~_ç)—— Jx #=∞‡
|eHß_«∞. (20-21)
D q^è~° Qå ÇÍ_«∞ "≥∂ã¨ÑÙ¨ >ˇ`∞Œ QÎ _õ Å
« `À ÇÍi^°sÌ fl `Œ# =ÅÖ’ "Õã∞¨ Hí∞<®fl_«∞.
z=iH˜ ÇÍiO°∞=ÙO°∞ (x¿+kè`)Œ =$H∆ßxfl O°∞zK«∂âÍO°∞. ^®~`À "≥~@<Ë ÇÍi =∞O®‡=
Ü«µÇÍÅ∞ XHíi =Ú~^°∞ =∞O˘Híiq |Ç≤ÏO°æ`Œ"≥∞ÿ áÈÜ«∂ܵ. ÇÍO°∞ (ã≤Qõ∞æ`À aHí¯
K«zÛáÈܵ) ã¨fiO°~æ Ö’x PHí∞Å`À `Œ=∞ ^ÕÇ¨ Å#∞ HíÇC¨ H’=_ÍxH˜ „Ǩܵ« ufl~KÍO°∞.
JǨC_«∞ ÇÍi „ǨÉ∞íè =Ù ''<Ë#∞ q∞=∞‡efl P K≥@∞ì =^°HÌ ∞í áÈ=^°xÌ ÇÍi~K«Ö^Ë ®?
Ã+·`Í<ü g∞Hí∞ |^°qú O’kè Jx K≥Çʨ ÖË^®?—— Jx J_çQå_«∞.
''„ǨÉèí∂! ("Õ∞=Ú P`Œ‡=~K«#Hí∞ áåÅÊ_ç) =∂Hí∞ "Õ∞"Õ∞ J<®ºÜ«µ~K«
KÕã¨∞Hí∞<®fl~.4 (WHí h"Õ kHí∞¯.) h=Ù =∞=∞‡efl HíxHíi~z Hí∆q∞~K«HíáÈ`Ë "Õ∞=Ú
ã¨Ofi° <®â◊#"≥∞áÿ È`Í=Ú—— J<®flO°∞ ÇÍi^°OÌ ¥° (ǨâÍÛ`ÍÎÇ~¨ `À Hí∞q∞eáÈ`Œ¥). (22-23)
4. Ã+·`Í<£ "≥Ú@ì"Ú
≥ ^°@ Ǩτ[`ü ǨÏÇÍfi (J֡Ƿ Ï≤ )#∞ "≥∂ã¨y~z P"≥∞Hí∞ PK≥@∞ì Ǩ~_«∞
uxÇ≤~KÍ_«x, P `ŒO∞° ÇÍ`Œ Ǩτ[`ü P^°~ (J֡Ƿ Ï≤ )#∞ `Œ# =ÅÖ’ "Õã∞¨ H’=_ÍxH˜ P"≥∞#∞ XHí
Ǩx=Ú@∞ìQå ÇÍ_«∞Hí∞<®fl_«x „ǨǨ~K«~Ö’ „Ǩfu. n~`À „ǨǨ~K«~Ö’x F ÃÑ^°Ì =O°æ~ ¢ã‘Î
™®÷ܵx kQõ*ÏO°Û_ÍxH˜ „Ǩܵ« ufl~z~k. Hßx Y∞O∑P<£ D ÉèÏÇÍxfl Y~_ç㥨 Î WHí¯_« Ã+·`Í<£
ÇÍi^°sÌ fl "≥∂ã¨y~KÍ_«x, W^°OÌ ¥° ÇÍ_ç "≥∂™®xH˜ Qõ∞O°Üµ x¿+kè`Œ =ã¨∞=Î Ù u<®flO°x K≥|∞`À~k.
(W`ŒO° q=O®ÅHí∞ 20:120,121 㨥Hí∞Å
Î ∞, ÇÍ>˜ áå^°ã¥¨ zHí K«¥_«~_ç.)
=∂#=Ù_«∞ Ã+·`Í<£ KÕ¿ã "≥∂™®ÅHí∞, ÇÍ_ç „Ç¨Ö’ÉèÏÅHí∞ Qõ∞iHßHí∞~_Í L~_ÍÅ~>Ë ^Õ=Ù_«∞
`Œ#„Ǩ=HíÅ
Î ^®fiO® Ǩ~¿Ñ P[˝Å∞ áå>˜ã¥¨ Î `Œ^#° ∞Qõ∞}~Qå hu=∞~`Œ"∞≥ #ÿ rq`Œ~ Qõ_Ç« ¨ =Åã≤
L~@∞~k. Dq^è~° Qå =∂#=Ù_«∞ rq`Í~`Œ~ „áåux^躰 ÉÏ^躰 `ŒÅ∞ xO°fiÇ≤Ï~K«_~« ^®fiO®
ã¨O’fi`Œ¯$+¨ì rqJܵ ^≥=· „Ǩ#¨ fl`Œ#∞, `Œ# Jã¨Å∞ xÇÍã¨Ç∞‹ #· ã¨fiO°^æ ®è =∂xfl á⁄~^°QÅ
õ _«∞.

188

(7. P~åѶ)π

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

''kyáÈ~_ç. g∞O°~`Í XHíiHÁHíO°∞ â◊„`Œ∞=ÙÅ∞. g∞O°∞ XHí xs‚`ŒHßÅ~ =O°Hí∞
Éè∂í Ö’Hí~Ö’ Qõ_Ç« =¨ Åã≤ L~k. JHí¯_« g∞Hí∞ xÇÍã¨~, r=<Àáåkè (=Q≥O· ®) ã¨^∞° áå
Ü«∂Å∞<®flܵ. JHí¯_Ë g∞O°∞ rq~KÍe, JHí¯_Ë K«xáÈÇÍe. z=iH˜ JHí¯_«∞fl~KÕ
q∞=∞‡efl ѨÙ#s˚=~`À uiy ÖËÇ_¨ ~« [O°∞Qõ∞`Œ∞~k—— J<®fl=Ú "Õ∞=Ú. (24-25)
''P^°~ ã¨~`Í#=∂! g∞O°∞ g∞ =∞O®‡=Ü«µÇÍÅ#∞ HíÇC¨ H’=_ÍxH˜, g∞ ^ÕÇ¨ xH˜
O°H}
∆í Qå, JÅ~HíO}
° Qå LǨÜ∂ˇ QõÇ_¨ >
« ÏxH˜ "Õ∞=Ú g∞Hí∞ ^°∞ã¨∞Å
Î ∞ „Ǩ™®k~KÍ=Ú.
Jܵ`Ë Jxfl>˜H~í >Ë ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î ^°∞ã¨∞Ö
Î Ë Z~`À„âı+Ǫ¨ ∞‹ #· q. Wk (=G^è®O°}) ^Õ=Ùx
㨥K«#Ö’¡ XHí 㨥K«#. g∞O°∞ q+¨Üµ« ~ „QõÇÏ≤ ™®ÎOx° (WÖÏ `ˇÅ∞ѨÙ`Œ∞<®fl=Ú)——. (26)
P^°~ ã¨~`Í#=∂! (Ã+·`Í<£ KÕ+¨ìÅǨ@¡ J#∞Hí∆}~ J„Ǩ=∞`ŒÎ~Qå L~_«~_ç.)
ÇÍ_«∞ g∞ `Œe¡^°~„_«∞efl =∞ÉèíºÃÑ>˜ì ã¨fiO°æ~#∞~_ç fã≤"Õܵ~KÍ_«∞. XHíi =∞O®‡=
Ü«µÇÍÅ∞ =∞O˘Híi =Ú~^°∞ |Ç≤ÏO°`æ ~Œ Hß=_ÍxH˜ "åi ^°∞ã¨∞Å
Î ∞ `˘Åy~KÍ_«∞. *Ï„Qõ`!ÎŒ
P q^è~° Qå "å_«∞ q∞=∞‡efl Hí∂_Í =∂Ü«µ=∂@Å`À =∞Éèºí ÃÑ@ì=K«∞Û. "å_«∞, "å_ç
J#∞K«O=° ¸HíÅ∞ q∞=∞‡efl g∞O°∞ K«¥_«x "≥Ñ· Ù¨ #∞~_ç K«¥™®ÎO∞° . D Ç≤âÍK«=¸HíÅ#∞
"Õ∞=Ú qâ◊fiã≤~K«x"åiH˜ (=∂„`Œ"Õ∞) ã¨Ç¨ÏK«O°∞Å∞Qå, ã¨~O°Hí∆Hí∞Å∞Qå KÕâÍ=Ú. (27)
"åOÕ^<·≥ ® ã≤Q∞õ =æ ∂e# Ǩx KÕ㥨 ,Î `Œ=∞ `Í`Œ =Ú`ÍÎ`Å
Œ ∞ Hí∂_Í WÖÏQÕ KÕã∞¨ ~Î _Ë
"åO°x J~>ÏO°∞. ÃÑ·Qå ^Õ=Ù_Ë JÖÏ KÕܵ« =∞x `Œ=∞#∞ P*Ï˝Ç~≤ KÍ_«x K≥|∞`ÍO°∞.5
ÇÍiH˜ K≥ǨC: ''huÉÏǨϺNj∞·# Ǩ#∞Å∞ KÕÜ«µ=∞x ^Õ=Ù_«∞ Z#fl>˜H© P*Ï˝Ç≤~K«_«∞.
g∞O°∞ ^Õ=Ùx ¿ÑO°∞K≥ÇÊ≤ g∞Hí∞ `ˇeÜ«µx q+¨Ü∂« efl Qõ∞i~z ^Õ=Ù_Ë É’kèã∞¨ <Î ®fl_«x
J~>ÏO®?—— K≥ÇC¨ :'' <®„ǨÉ∞íè =Ù WÖÏ P*Ï˝Ç~≤ KÍ_«∞-g∞O°∞ <®ºÜ«∂~Qå =ºÇ¨Ïi~K«~_ç.
„áåO°÷# KÕã¨∞Î#flǨC_«∞ g∞ =∞#ã¨∞û#∞ XHí¯^Õ=Ùx g∞^Õ ÅQõfl~KÕÜ«µ~_ç. PÜ«µ<Ëfl
"Õ_«∞H’~_ç. g∞ r=#^è°O®‡xfl PÜ«µ# H’ã¨"Õ∞ „Ǩ`˺H˜~K«∞H’~_ç. PÜ«µ# DO’A
q∞=∞‡efl Uq^è~° Qå ã¨$+≤~ì KÍ_À OÕÑÙ¨ („ǨàÜ
◊ µ« k<®#) Hí∂_Í J^Õ q^è~° Qå q∞=∞‡efl
ѨÙ#óã¨$+≤™ì ®Î_∞« . (28,29)
XHí =O®æxH˜ PÜ«µ# ã¨<®‡O°æ~ K«¥áå_«∞. O≥~_À =O°æ~ <˘ã¨@ =∂O°æ„Éèí+¨ì`Œfi"Õ∞
O®ã≤ÃÑ>˜ì L~k. ^®xH߯O°}~ ÇÍO°∞ ^Õ=ÙxH˜ |^°∞Å∞ Éè∂í `ŒÇâ≤ ÍKÍÅ#∞ O°HH∆í ∞í Å∞Qå
KÕã∞¨ HÁx `Í=Ú ã¨<®‡O°~æ Ö’ L<®fl=∞x ÉèÏqã¨∞~Î _ËÇÍO°∞. (30)
P^°~ ã¨~`Í#=∂! „áåO°#÷ Kտ㠄Ǩu™®s ѨÓiÎ =G^è®O°}`À q∞=∞‡efl g∞O°∞
JÅ~Híi~K«∞H’~_ç. u#~_ç, „`ÍQõ~_ç. (ǨܵQå L~_«~_ç.) Hßx ǨÏ^°∞Å
Ì ∞ =∂„`Œ~
g∞O°H~í _ç. ǨÏ^°∞Å
Ì ∞ g∞OÕ"åix ^Õ=Ù_«∞ Z#fl>˜H© „¿Ñq∞~K«_∞« . (31)
=ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å~¡ )! ÇÍix J_«∞Qõ∞: ''^Õ=Ù_«∞ `Œ# ^®ã¨∞Å H’ã¨~ ã¨=∞‡u~z#
D JÅ~HíO°}Å#∞ Z=O°∞ x¿+kè~KÍO°∞? Z=O°∞ ^Õ=Ù_«∞ „Ǩ™®k~z# Ǩiâ◊∞^°ú
5. Y∞O∑P<ü J=`ŒO}
° Hí∞ ѨÓO°fi~ JO°|∞ƒÅ∞ HßÉÏ Qõ$Ǩxfl #Qõfl~Qå „Ç¨^H° }
∆˜ KÕ¿ãÇÍO°∞.
Jk ^Õ=Ù_«∞ P^Õt~z# =∞`ÍKÍO°=∞x ÉèÏq~KÕÇÍO°∞. Y∞O∑P<ü D ^°∞O®KÍO®xfl x¿+kè~z~k.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(7. P~åѶ)π

189

=ã¨∞=Î Ùefl x¿+kè~z#k?—— K≥ÇC¨ : ''W=hfl W@∞ „ǨÇ~¨ K« rq`Œ~Ö’#¥ qâÍfiã¨∞Å
H’ã¨"∞Õ L<®flܵ† J@∞ „ǨàÜ
◊ µ« k<®# Hí∂_Í „Ǩ`ºË Hí~Qå "åiHı Åaè™®Îܵ.—— WÖÏ
"Õ∞=Ú q+¨Üµ« ~ „QõÇÏ≤ ~KÕ ÇÍiH’ã¨~ =∂㨥Hí∞Å
Î ∞ q_«=∞O°z `ˇeÜ«µ*Ëã∞¨ <Î ®flO. (32)
=ÚǨÏ=∞‡^£ (ã¨)! ÇÍiH˜ÖÏ K≥ÇC¨ : ''<®„ǨÉ∞íè =Ù D q+¨Ü∂« Å∞ x¿+kè~KÍ_«∞:
♦ ã≤Q∞õ =æ ∂e# Ǩ#∞Å∞- Jq |Ç≤ÏO°~QõÇ∞‹ #· =ܵ<®, O°ÇϨ 㨺"≥∞#ÿ =ܵ<® ã¨~ˆ .
♦ áåǨHßO®ºÅ∞,
♦ ã¨`ͺxH˜ =ºuOÕH~í Qå ǨÏ^°∞gÌ ∞i „Ǩ=iÎ~K«_~« ,
♦ ^Õ=Ù_«∞ ZÖÏ~>˜ „Ǩ=∂}~ Ǩ~ǨHáí Èܵ<® PÜ«µ#Hí∞ ™ê\˜Heí Ê~K«_~« ,
♦ ^Õ=Ù_Ë P^Õt~KÍ_«x PÜ«µ# ¿ÑO°∞g∞^° g∞Hí∞ `ˇeÜ«µx q+¨Ü∂« Å∞
K≥Çʨ _«~.——
„Ǩu*ÏuH© (<ˇu· Hí xÜ«µ=∂=o q+¨Üµ« ~Ö’) XHí Qõ_∞« =Ù xO°Ü
‚ µ~K«|_ç~k. P
Qõ_∞« =Ù =Úy¿ãÎ WHí XHí¯Hí}
∆ ~ Hí∂_Í PÅ㨺~ KÕܵ« _«~Qåx, "åܵ^® "Õܵ« _«~
Qåx [O°Q^õ ∞° . (P`ŒO®fi`Œ P*Ïu HßÅQõOƒ° ~ù Ö’ HíeÇ≤ "Õܵ« |_«∞`Œ∞~k.) (33,34)
(ã¨$+≤„ì áåO°~Éè~í Ö’<Ë ^Õ=Ù_çÖÏ K≥áåÊ_«∞:) P^°~ ã¨~`Í#=∂! g∞ #∞~_Ë g∞
^°QõæiH˜ =∂㨥Hí∞ÎÅ∞ qxÊ~KÕ „Ǩ=HíÎÅ∞ =zÛ#ǨC_«∞ ÉèíÜ«µÉèíHí∞ÎÅ`À ^°∞뮯O®ºÅ∞
=∂#∞HÁx `Œ=∞"≥Y· i ã¨ik^°∞HÌ ∞í #fl"åiH˜ ZÖÏ~>˜ ÉèÜ
í µ« ~Qåx, ^°∞óY~Qåx L~_«^∞° .
=∂㨥Hí∞Å
Î ∞ uO°ã¯¨ i~z, „Ǩ=HíÅ
ΠǨ@¡ uO°∞Qõ∞ÉÏ@∞Ç‹Y· i J=Å~a~KÕÇÍO°∞ =∂„`Œ~
#O°HßxH˜áÈ`ÍO°∞. JHí¯_Ë "åiHí âÍâ◊fi`Œ~QåL~>ÏO°∞. (35-36)
Jã¨`ºŒ q+¨Ü∂« Å∞ HíeÊ~z "å>˜x ^Õ=ÙxH˜ Páåk~KÕ "å_çH~í >Ë, ÖË^® ^Õ=Ùx
㨥Hí∞Å
Î ∞ uO°ã¯¨ i~z# "å_çH~í >Ë Ç¨O=° ∞ ^°∞O®‡O°∞_æ ∞« Z=O°∞~>ÏO°∞? JÖÏ~>˜ÇÍiH˜
"åi qkè„ÇÍ`ŒÖ’ O®Ü«µ|_ç#k =∂„`Œ"∞Õ (HÁ<®flà◊§áå@∞) Åaèã∞¨ ~Î k. z=iH˜ "Õ∞=Ú
Ǩ~¿Ñ ^Œ∂`ŒÅ∞ "åi „áå}®Å∞ fÜ«µ_ÍxH˜ =™®ÎO∞° . JǨC_Í ^°¥`ŒÅ∞ ''Ui, ^Õ=Ù_çfl
=^°e g∞O°∞ "Õ_∞» Hí∞#fl g∞ q∞^论^≥Ç· ÍÅ∞ WǨC_≥H¯í _çH˜ áÈÜ«∂O°∞?—— Jx „Ǩtfl™®ÎO∞° .
^®xH˜ ÇÍO°∞ ''"åO°~`Í =∂#∞~_ç Hí#∞=∞O°∞Q≥á· ÈÜ«∂O°∞—— J~>ÏO°∞. ''"Õ∞=Ú x[~Qå
ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞Å~—— Jx "å~°∞ `Œ=∞Hí∞`å"Õ∞ =ºuOÕH~í Qå ™®Híº∆ ~ K≥|∞`ÍO°∞. (37)
''Jܵ`Ë g∞Hí∞ ѨÓO°fi~ =∂#=ÙÅ, l#∞flÅ =O°æ~(XHí>˜) ZÖÏ #O°Hí~Ö’H˜
áÈܵǨ_~ç ^À g∞O°∞ Hí∂_Í #O°H~í Ö’H˜ áÈܵǨ_~« _ç—— Jx ^Õ=Ù_«∞ ÃãÅq™®Î_∞« . „Ǩu
Qõ∞~Ñ¨Ó #O°H~í Ö’ „Ǩ"tÕ ~KÕ@ǨC_«∞ `Œ#Hí∞=Ú~^°∞ „Ǩ"tÕ ~z# Qõ∞~ѨÙ#∞ ^°¥+≤ã∞¨ ~Î k.
WÖÏ J~^°O°¥ #O°Hí~Ö’ KÕi Qõ∞q∞Qõ¥_ç# `Œ~åfi`Œ =Ú~^°∞ KÕi# =O®æxfl
`Œ~åfi`Œ KÕi# =O°æ~ x~k㨥Π''„ǨÉèí∂! gOÕ =∞=∞‡efl ^®i `ŒÇ≤Ê~z#ÇÍO°∞, Hí#∞Hí
giH˜ O≥>~ì˜ Ñ¨Ù tHí∆ qkè~K«∞—— J~@∞~k. ^®xH˜ ''„Ǩu XHí¯iH© O≥>~ì˜ Ñ¨Ù tHı∆ qkè~K«
|_ç~k. P ã¨~Qõu g∞O°∞ „QõÇÏ≤ ~K«ÖHË í áÈ`Œ∞<®flO°∞—— Jx ã¨=∂^è®#~ Åaèã∞¨ ~Î k.

190

(7. P~åѶ)π

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

P `ŒO∞° ÇÍ`Œ "≥Ú^°>˜ =O°~æ O≥~_«= =O°~æ `À ''(=∞=∞‡Öˇfl~^°∞Hí∞ J#=ã¨O~° Qå
x~k™®ÎO°∞?) =∂ Hí~>Ë g∞OÕ~ `ŒHí∞¯= u<®flO®? WHí (=∂@Å∞ KÍe~z) g∞O°∞
KÕ*Ë`Œ∞ÖÏ ã¨~áåk~K«∞Hí∞#fl^®xH˜ Ƕ¨e`Œ~Qå #O°HíÜ«∂`Œ#Å∞ K«qK«¥_«~_ç——
J~@∞~k. (38-39)
=∂ 㨥Hí∞ÎÅ∞ uO°ã¨¯i~z "å>˜Ç¨@¡ `ŒÅaO°∞ã¨∞`Œ#~`À =º=ǨÏi~z#ÇÍi
H’ã¨~ PHßâ◊ ^®fiO®Å∞ Z#fl>˜H© `ˇO=° |_«=Ù.6 㨥k ɡ[~˚ Qõ∞~_Í X~>ˇ ^°¥O°_~«
6. qâÍfiã¨∞Å∞, JqâÍfiã¨∞Å =∞O°}®#~`ŒO° ǨOº° =™®<®Å#∞ Qõ∞i~z ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ )
q=O°~Qå `ˇeÇ≤# qâıë®Å∞ ã¨~H˜Ç∆ ~Ψ Qå<≥<· ® WHí¯_« ¿ÑO˘¯#_«~ ã¨~^ÀO’ƒùz`Œ~Qå L~@∞~k:
qâÍfiã≤ ¢áê}O fÜ«µ_ÍxH˜ =KÕÛ ^≥=· ^°¥`ŒÅ∞ J~^°"∞≥ #ÿ =ÚY=O°Ûã¨∞û`À ã¨fiO°=æ ¢™®ÎÅ∞,
ã¨fiO°ãæ ∞¨ ÇÍã¨#Å∞ fã¨∞H˘zÛ ''âÍ~u<˘~k# P`͇! h „ǨÉ∞íè =Ù „Ǩã#¨ fl`ÍÉèÏQõº~ "≥Ñ· Ù¨ #Hí∞ |Ü«µÅ∞
^ÕO∞° —— J~>ÏO°∞. JǨC_® P`Œ‡ ã¨~`À+¨~`À ^ÕÇϨ ~ #∞~_ç "≥Å∞=_«∞`Œ∞~k. ^≥=· ^°¥`ŒÅ∞ ^®xfl
ã¨∞ÇÍã¨#QÆÅ =„ã¨Î~Ö’ K«∞@∞ìHÁx fã≤H≥à®ÎO°∞. PHÍâ◊OÖ’x ^≥·=^°¥`ŒÅ∞ PHÍâ◊ ^®fiO®Å∞ `ˇO°z
P â◊∞ÉèÏ`Œ‡Hí∞ ™®fiQõ`~Œ K≥|∞`ÍO°∞. WÖÏ ^®xfl U_«= PHßâ◊~Ö’H˜ fã≤Ho≥ § ã¨$+≤Hì Oí ΰ ã¨xflkèÖ’
„Ǩ"âÕ Ã◊ Ñ_«`ÍO°∞. JǨC_«∞ ã¨$+≤Hì Oí ΰ ''D ^®ã¨∞x ¿ÑO°∞ We¡~¸º<£ (ã¨`¯« ~°‡Å z\Ïì)Ö’ O®ã≤ J`Œ_flç
uiy Éè¥í Ö’Hí~ "≥Ñ· Ù¨ fã≤Hà≥ §◊ ~_»——x P*Ï˝Ñ™≤ êÎ_∞« . =∞O°}^°¥`ŒÅ∞ P P`Œ‡#∞ ã¨=∂kèÖ’x P
qâÍfiã≤ ^ÕÇϨ ~Ö’ uiy „Ǩ"âÕ Ã◊ Ñ_«`ÍO°∞.
ã¨=∂kèÖ’ W^°OÌ ∞° ^≥=· ^°¥`ŒÅ∞ =zÛ ''h „ǨÉ∞íè =Ù Z=O°∞† h ^èO° ‡° ~ Uq∞>©† g∞Hí∞ O°∞A
=∂O°~æ K«¥Ç¨_ÍxH˜ =zÛ# =ºH˜Î Qõ∞i~z h Jaè„áåÜ«µ~ Uq∞>©?—— J~@¥ „Ǩtfl™®ÎO∞° . ^®xH˜
qâßfiã≤ ã¨O#·≥ ã¨=∂^è®<®Å∞ K≥|∞`Í_«∞. JǨC_«∞ PHßâ◊~ #∞~_ç ''<® ^®ã¨∞_«∞ x[~ K≥áåÊ_«∞.
J`ŒxH˜ ã¨fiO°=æ „™®ÎÅ∞ ^èi° ~Ǩ*ãË ,≤ ã¨fiO°Çæ O¨ ∞° Ѩ٠ǨOK
° ~« _ç† (ã¨=∂kèÖ’) ã¨fiO°~æ "≥Ñ· Ù¨ ~_Ë H˜>H˜ © `ˇOz
°
ÃÑ@ì~_ç—— J<Ë =∂@Å∞ qxÊ™®Îܵ. P qâÍfiã≤H˜ ã¨=∂kèÖ’ „ǨàÜ
◊ µ« k#~ =O°H∞í âÍ~f™œMϺÅ
UO®Ê@∞ [O°∞Qõ∞`Œ∞~k. J`Œx ã¨=∂kè J`Œx Hí#∞K«¥Ñ¨Ù "Õ∞O°H∞í qâÍÅ=∞=Ù`Œ∞~k.
Jqâßfiã≤ ¢áê}O fÜ«∞_®xH˜ #Å¡x ^≥=· ^Œ∂`«Å∞ F QÀ<≥Ñ\
¨ Ïì fã¨∞H˘x =zÛ ''^Œ∞~å`å‡!
^≥·"å¢QÆǨÏO "≥·Ñ¨Ù‰õΩ |Ü«∞Å∞^Õ~°∞—— JO\Ï~°∞. P ^Œ∞~å`«‡ f¢="≥∞ÿ# ÉèíÜ«∞O`À â◊s~°O #∞O_ç
|Ü«∞\˜H˜ ~å‰õΩO_® ֒ѨÖË J@∞W@∞ u~°∞QÆ∞`«∞Ok. JǨC_»∞ ^≥=· ^Œ∂`«Å∞ =Úà◊§HõOѨÃÑ· #∞Oz
`«_ãç #≤ QÆ∞_»¤ ÖÏy#@∞¡ J`«x ^ÕÇϨ O #∞Oz P`«‡#∞ |Å=O`«OQÍ ÖÏyfã≤ QÀ<≥Ñ\
¨ ÏìÖ’ K«∞\˜ì
PHÍâ◊O "≥Ñ· Ù¨ fã≤HÔ àÏÎ~∞° . P ^Œ∞~å`«‡ #∞Oz ‰õΩo§áÈ~Ú# â◊=O #∞Oz "≥Å∞=_Õ@@∞=O\˜
Jq∞`« ^Œ∞~°Oæ ^èOŒ "≥Å∞=_»∞`«∞Ok. ^•O`À PHÍâ◊OÖ’x ^≥=· ^Œ∂`«Å∞ PHÍâ◊^•fi~åÅ∞ `≥~=° ~°∞.
^≥·=„Ǩ=HíÎ (ã¨Å¡~) WÖÏ K≥|∞`«∂ D 㨥H˜Î<Ë Ç¨iî™®ÎO°∞: ''=∂ 㨥Hí∞ÎÅ∞ uO°ã¨¯i~z
ÇÍ>˜Ç@
¨ ¡ `ŒÅaO°∞ã¨∞`À =º=ǨÏi~z#ÇÍi H’ã¨~ PHßâ◊ ^®fiO®Å∞..........—— (7:40)
P `ŒO∞° ÇÍ`Œ ã¨$+≤Hì Oí ΰ ''D ^®ã¨∞x ¿ÑO°∞ Ü«∂=`Œ∞Î Éè¥í Ö’HßÅ Hí~>Ë J^äó° áå`Íà◊~Ö’ L~_Ë
'ã≤r<˚ —ü (^°∞+¨¯O°‡Å z\Ïì)Ö’ O®ã≤, J`Œx P`Œ‡#∞ Éè¥í q∞ "≥Ñ· Ù¨ fã≤Hà≥ §◊ ~_ç—— Jx P*Ï˝ Ç≤™®Î_∞« .
=∞O°}^°¥`ŒÅ∞ P ^°∞O®`Œ‡#∞ ã¨=∂kèÖ’ ѨÓ_«Û|_ç# ^®x ^ÕǨÏ~Ö’H˜ qã≤iǨ_« "Õ™®ÎO°∞.
^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) D ã¨~Qõu K≥|∞`Œ¥ k=ºY∞O∑P<üÖ’x D 㨥H˜xΠǨi™î ®ÎO∞° : ''^Õ=ÙxH˜ ™®>˜
HíeÊ~z#ÇÍ_«∞ PHßâ◊~ #∞~_ç J=∂~`Œ~ J^äó° áå`Íà◊~Ö’H˜ Ǩ_áç Èܵ#>Ë.¡ WHí J`Œ_flç ǨH∞∆í Öˇ<· ®
á⁄_«∞K«∞Hí∞ u~>Ïܵ, ÖË^® Qåe Jܵ<® ZuÎ ^°¥O°~Qå qã≤i Ǩ_"« ãÕ ∞¨ ~Î k.—— (22:31)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(7. P~åѶ)π

191

Z~`Œ J™®^躰 "≥∂ ÇÍO°∞ ã¨fiO°~æ Ö’ „Ǩ"tÕ ~K«_~« Hí∂_Í J~`Ë J™®^躰 ~. <ËOã° ∞¨ Å
÷ Hí∞
=∂ ^°QOæõ ° WÖÏ~>˜ ^°∞+¨ÊÅ"Õ∞ Åaèã∞¨ ~Î k. ÇÍi Ǩ_H« í Hí∂_Í #O°HßyflǨ_H« †ı ^°∞ǨÊ>˜
Hí∂_Í #O°Hßyfl ^°∞ǨÊ>Ë J=Ù`Íܵ. W^Õ ^°∞O®‡O°∞Å
æ Hí∞ "Õ∞q∞KÕÛ „ǨuǶÅ
¨ ~. (40-41)
=∂㨥Hí∞Îefl qâ◊fiã≤~z =∞~zǨ#∞Å∞ KÕ¿ãÇÍO°∞ (Z~`À J^°$+¨ì=~`Œ∞Å∞.)"Õ∞=Ú U =∞x+≤ÃÑ·<å J`Œx â◊HHΘ ˜ q∞~z# ÉÏ^躰 `Œ "≥∂Ǩ=Ú- (ÇÍO°∞) ã¨fiO°Çæ Íã¨∞Å=Ù
`ÍO°∞. JHí¯_Ë ÇÍiHí âÍâ◊fi`Œ~Qå (ã¨∞Yã¨~`Àë®Å`À ǨܵQå) L~>ÏO°∞. (42)
"åi ǨÏ$^°Ü∂« Ö’¡ XHíiH˜ =ºuOÕH~í Qå =∞O˘Híi q+¨Üµ« ~Ö’ U^≥<· ® ^Õfi+¨ÉÏè =~
LO>Ë ^®xfl "Õ∞=Ú fã≤"™Õ ®ÎO. ÇÍi ("Õ∞_«Å) =∞^躰 ÃãÅÜ˵O°∞Å∞ „Ǩ=Ç≤Ïã¨∞~Î >Ïܵ.
ÇÍO°∞(D "≥É· "íè åÅ∞ K«∂ã≤) ''ã¨HÅ
í ™È΄`ÍÅ∞ ^Õ=ÙxHı â’aè™®Îܵ. PÜ«µ<Ë =∂H© =∂O°~æ
K«¥Ç≤~KÍ_«∞. PÜ«µ# Qõ#Hí =∂Hí∞ ã¨<®‡O°~æ K«¥Ç¨Háí Èܵ L~>Ë =∂J~`Œ@ "Õ∞g∞
=∂O°æ~ á⁄~^°QõeQÕÇÍO°O Hß=Ú. =∂ „ǨÉèí∞=٠Ǩ~Ç≤# „Ǩ=HíÎÅ∞ x[~Qå ã¨`ͺ<Ëfl
`ˇKÍÛO°∞—— J#~>ÏO°∞. P ã¨=∞Ü«µ~Ö’ ''g∞s ã¨fiO®æxH˜ ÇÍO°ã¨∞ÅÜ«∂ºO°∞. g∞O°∞
KÕã¨∞Hí∞#fl HíO°‡ÅHí∞ „ǨuǶ¨Å~Qå D ã¨fiO°æ~ g∞Hí∞ Åaè~z~k—— Jx Jâ◊sO°ÇÍ}˜
qxÊã¨∞~Î k "åiH˜. (43)
P `ŒO°∞ÇÍ`Œ ã¨fiO°æÇÍã¨∞Å∞ #O°HíÇÍã¨∞efl Ç≤ez ''=∂ „ǨÉèí∞=Ù =∂Hí∞ KÕã≤#
ÇÍQåÌ<®Åhfl <ˇO"° OÕ ®Üµ. =∞i g∞O°∞ Hí∂_Í g∞„ǨÉ∞íè =Ù KÕã#≤ ÇÍQåÌ<®Å∞ <ˇO"° OÕ ®Ü«µx
`ˇÅ∞ã¨∞Hí∞<®flO®?—— Jx J_«∞Qõ∞`ÍO°∞. ^®xH˜ ÇÍO°∞ ''P...`ˇÅ∞ã¨∞Hí∞<®fl~—— Jx
ã¨=∂^è®#q∞™®ÎO∞° . JǨC_«∞ XHí „Ç¨H@
í #HíOΰ ÇÍi =∞^躰 Hí∞ =zÛ ''^Õ=Ùx =∂O°~æ Ö’H˜
O®Hí∞~_Í „Ǩ[efl xO’kè~z# ^°∞O®‡O°∞Å
æ ÃÑ· ^≥=· âÍǨ~ qO°∞K«∞Hí∞Ǩ_∞« QåHí! ÇÍO°∞ ^≥=·
=∂O®æxfl =„H©Hií ~K« ^°eKÍO°∞, ǨOÖ
° ’Hßxfl uO°ã¯¨ i~KÍO°∞—— Jx J~>Ï_«∞. (44-45)
P O≥~_«∞=O®æÅ =∞^躰 XHí J_«∞Q¤ À_« L~@∞~k. ^®x tYO®ÅÃÑ· =∞iHÁ~^°O∞°
L~>ÏO°∞. "åO°∞ (ã¨fiO°,æ #O°HÍÖ’¡x) JO^Œsfl ÇÍi =ÚYzǨflÅ#∞ |>˜ì Qõ∞iΙ®ÎO∞° .
JǨC_«∞ "åO°∞ ã¨fiO°Çæ Íã¨∞efl L^ÕtÌ ~z ''g∞Hí∞ âÍ~u HíÅ∞Qõ∞QåHí!—— J~>ÏO°∞. "åi~Hß
P `Œ~åfi`Œ J`«x ^°QõæO°Hí∞ W^°ÌO°∞ ^≥·=^°¥`ŒÅ∞ =zÛ qâÍfiã≤x ¢Ñ¨tflOz#>Ë¡ ¢Ñ¨tfl™êÎ~°∞.
^®xH˜ J`«#∞ ["åa=fiÖËHí ''JÜ«µºÜˇ∂º, <®Hıg∞ `ˇeÜ«µ^Õ!—— J~>Ï_«∞. JǨC_«∞ PHßâ◊~ #∞~_ç
''J`Œ#∞ J|^°=ú ∂_Í_«∞. J`ŒxH˜ Jyfl=„™®ÎÅ∞ Hí@Éì >
ˇ ,ì˜ Jyfl(Hí}®Å) Ǩ_H« í g∞^° Ǩ~_«É@
ˇ ~ì _ç.
J`Œx H’ã¨~ ã¨=∂kèÖ’ #O°H~í "≥Ñ· Ù¨ ~_Ë H˜>H˜ © `ˇOz
° ÃÑ@ì~_ç—— J<Ë =∂@Å∞ qxÊ™®Îܵ. ^®x
„ǨHßO°~ P uO°™®¯iH˜ „ǨàÜ
◊ µ« ~^•HÍ ^°∞O°ƒOù É° Ï^èÅ
° ∞ HíeQˆ ÖÏ UO®Ê@=Ù`Œ∞~k. J`Œx ǨH¯í >ˇ=Ú
HíÅ∞ qiy XHí "≥Ñ· Ù¨ #∞~z =∞O˘Hí "≥Ñ· Ù¨ #Hí∞ á⁄_«∞K«∞Hí∞ =KÕÛ@~`ŒQå ã¨=∂kè Hí∞~z~K«∞Hí∞
áÈ`Œ∞~k. P `Œ~åfi`Œ J`«ºO`« ^°∞O®fiã¨#`À Hí∂_ç# =ÚiH˜|@ìÅ∞ ^èi° ~z# F Hí∞O°¥Ç≤PHßO°~Ö’
J`Œx '^°∞+¨¯O°‡Å O®ã≤— „Ǩ`ŒºHí∆=∞ܵ J`ŒxH˜ #O°Hí Ü«∂`Œ#ÅHí∞ ã¨~|~kè~z# ^°∞O®fiO°Î
qxÊã¨∞~Î k. ^®~`À J`Œ#∞ f„=~Qå ǨâÍÛ`ÍÎÇǨ _¨ `« Í_«∞. (JǨχ^ü, J|¥^®=Ó^£)
W`ŒO° q=O®ÅHí∞ 8:51 㨥H˜Î K«¥_«~_ç. =∞~°}Ï#O`«~° rq`«O QÆ∞iOz ѨÓiÎ qâıëêÅ∞
`≥Å∞ã¨∞HÀ=_®xH˜ 'W™ê¡q∞H± i™È~üû ÃãO@~ü— #∞O_ç "≥Å∞=_ç# ''Ѩ~Ö
° ’Hõ ¢Ñ¨™ê÷#O—— J<Õ Ñ¨Ùã¨HÎ Oõ
K«^=Œ O_ç. ¿ÑrÅ∞: 224.)

192

(7. P~åѶ)π

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

ã¨fiO°~æ Ö’ „Ǩ"tÕ ~K«Ö^Ë ∞° . Hßx „Ǩ"tÕ ~K«QÅ
õ =∞x Ptã¨∞<Î ®flO°∞. `ŒO®fi`Œ ÇÍi ^°$+≤ì #O°Hí
"åã¨∞ÅÃÑ· Ǩ_Q« å<Ë ''„Ǩɥíè ! =∞=∞‡efl D^°∞O®‡O°∞Ö
æ ’¡ KÕOÛ° Hí∞——Jx ¢áêi÷™êÎO∞° . (46,47)
P `Œ~åfi`Œ tYO®ÅÃÑ· L#flÇÍO°∞ #O°H~í Ö’x HÁ~^°O∞° =ºHí∞eÎ fl ÇÍi =ÚY
zǨflefl|>˜ì Qõ∞iÎ~z Ç≤ez WÖÏ J~>ÏO°∞: ''K«¥ã¨∞Hí∞<®flO°∞Qå, DO’A g∞ =ÚOî®Å∞
Qåx, g∞O°∞ Ѷ∞¨ #"≥∞#ÿ =x ÉèÏq~z# g∞ =ã¨∞™Î ®=∞„yQåx g∞Hí∞ U=∂„`Œ~ LǨÜ∂ˇ Qõ
Ǩ_Ö
« ^Ë ∞° . ã¨fiO°~æ Ö’ L#fl gix K«¥_«~_ç. g∞O°∞ Z<Àfl „Ǩ=∂}®Å∞KÕã,≤ giÃÑ· ^Õ=Ù_«∞
^°Üµ« K«¥Ç¨_x« J<®flOÕ!—— Jx J~>ÏO°∞. JǨC_«∞ "åiH˜ ''ã¨fiO°~æ Ö’ „Ѩ"tÕ ~K«~_ç. WHí
g∞Hí∞ ZÖÏ~>˜ ÉèÜ
í µ« ~Qåx, ^°∞óY~Qåx L~_«^∞° —— Jx K≥Çʨ |_«∞`Œ∞~k. (48,49)
#O°HÇí Íã¨∞Å∞ ã¨fiO°Çæ Íã¨∞efl HıH"í ãÕ ≤ Ç≤ez ''("Õ∞q∞Hí¯_« =∂_ç K«ã∞¨ <Î ®fl~) =∂g∞^°
HÁ~K≥~ hà◊∞§ K«Å~¡ _ç. ÖË^® g∞Hí∞ ^Õ=Ù_«∞ „Ǩ™®k~z# ^®#flܵ<® Hßã¨Î =∂"≥Ñ· Ù¨
qã≤~ˆ Ü«µ~_ç—— Jx J~>ÏO°∞. ^®xH˜ ã¨fiO°Çæ Íã¨∞Å∞ ''^Õ=Ù_«∞ D O≥~_ç>h˜ ã¨`ºŒ uO°™®¯
O°∞ÅHí∞ x¿+kè~KÍ_«∞. "åO°∞ `Œ=∞ ^è°O®‡xfl P@Qå, q<À^°~Qå KÕã¨∞Hí∞<®flO°∞.
„áåǨ~zHí rq`Œ~ ÇÍix "≥∂ã¨y~z~k—— Jx ã¨=∂^è®#q∞™®ÎO∞° . (JǨC_«∞) ^Õ=Ù_çÖÏ
J~>Ï_«∞: ''gO°∞ =∂㨥Hí∞Å
Î ∞ uO°ã¯¨ i㨥ΠDk<®xfl Qõ∞i~z Ǩ>~ì˜ K«∞H’Hí∞~_Í ZÖÏ
=kÖËâÍO’ "Õ∞=Ú Hí∂_Í DO’A gix Ǩ>~ì˜ K«∞H’Hí∞~_Í =kÖËã∞¨ <Î ®fl~.—— (50-51)
"Õ∞=Ú "åi ^°QOæõ H° ∞í „Qõ~^ä~° Ǩ~áå=Ú. J~^°∞Ö’ "Õ∞=Ú (rq`Œ q^è®<®xH˜
ã¨~|~kè~z#) q+¨Ü«∂Åhfl q=O°~Qå `ˇeÜ«µ*ËâÍ=Ú. Wk qâ◊fiã≤~KÕÇÍiH˜
Ç≤Ï`ÀǨ^âÕ ~◊ , HßO°∞}º „Ǩ^®Üµx. WHí gO°∞ ^Õx H’ã¨~ Z^°∞O°∞ K«¥ã¨∞<Î ®flO°∞? D
„Qõ~^ä~° `ˇeÜ«µ*Ëã#≤ (ǨOÖ
° ’Hí) Ǩi}®=∞~ H’ã¨"∞Õ <®? P Ǩi}®=∞~ ã¨~Éèqí ~KÕ
O’A, ^®xfl Qõ`~Œ Ö’ q㨇i~z#Ç͈~ ("åã¨=Î O Hí஧O® K«¥ã≤) WÖÏ J~>ÏO°∞:
''x[~Qå =∞# „ǨÉ∞íè =٠Ǩ~Ç≤# „Ǩ=HíÅ
Î ∞ ã¨`ͺ<Ëfl `ˇKÍÛO°∞. (Hßx =∞#"Õ∞ ^®xfl
qâ◊fiã≤~K«Ö^Ë ∞° .) WѨÙÊ_»∞ =∞# HÀã¨O ã≤áê¶ ~°ã∞¨ KÕ¿ã"å~°∞ Z=Ô~<· å L<åfl~å? áÈx,
=∞#efl =∞O˘Hí™®i WǨÏÖ’HßxH˜ Ǩ~Ç≤~K«_«"≥∞ÿ<® [O°∞Qõ∞`Œ∞~^®? JÖÏ [iy`Ë
=∞#~ Wk=O°Hí∞ KÕã¨∞Î~_ç# (K≥_«¤) Ǩ#∞Å∞ =∂<Ëã≤ "ÕOÕ (=∞~z) Ǩ#∞Å∞ KÕã≤
K«¥ÃÑ_«^®~.——
"åO°∞ KÕ*`Ë ∞Œ ÖÏ #+¨~ì HÁx `ˇK∞« ÛHí∞<®flO°∞. ÇÍi JÉè¥í `Œ HíÅÊ#Åhfl ÇÍi#∞~_ç
Hí#∞=∞O°∞Q≥· áÈ`Íܵ. (ÇÍO°∞ Hí@∞ìH∞í #fl ¿ÑHí"∞Õ _«Å∞ Hí∞ǨÊHí∂e áÈ`Íܵ). (52-53)
"åã¨ÇÎ ÍxH˜ JÖÏ¡ÇÏπ Ü˵ g∞ „ǨÉ∞íè =Ù, áÈ+¨H∞í _«∞. PÜ«µ<Ë Éè¥í =∂ºHßâÍÅ#∞ PO°∞
k<®ÅÖ’ ã¨$+≤~ì KÍ_«∞.7 `ŒO∞° ÇÍ`Œ `Œ# JkèHßO° ã≤~Ǩã¨#~ Jkè+~ª≤ KÍ_«∞. PÜ«µ<Ë
7. WHí¯_« k#O J~>Ë =∞#~ K≥ÇC¨ Hí∞<Ë 24Qõ~@Å k#"≥∞<ÿ ® Hß=K«∞Û. ÖË^® 22:47
㨥H˜ÎÖ’ ''h „ǨÉèí∞=Ù ^°$+≤ìÖ’ XHíO’A g∞O°∞ ÖˇH˜¯~KÕ "Õܵ ã¨~=`ŒûO®ÅHí∞ ã¨=∂#~Qå
L~@∞~k—— Jx ¿ÑO˘¯#fl@∞¡ "Õܵ ã¨~=`ŒûO®Öˇ<· ® Hß=K«∞Û. ÖË^® 70:4 㨥H˜Ö
Î ’ ''Ǩiâ◊∞^®ú`‡Œ ,
^≥=· ^°¥`ŒÅ∞ ^Õ=Ùx ã¨xflkèH˜ Ü«∂Éè"·ˇ Å
Õ ã¨~=`ŒûO®ÅHí∞ ã¨=∂#"≥∞#ÿ XHí ã¨∞nO°… k#~Ö’ ZH˜¯
áÈ`ÍO°∞——Jx ¿ÑO˘¯#fl@∞¡ Ü«∂Éè"·ˇ Å
Õ ã¨~=`ŒûO®Öˇ<· ® Hß=K«∞Û. Jã¨Å∞ JO°~÷ ^Õ=ÙxHı `ˇÅ∞ã¨∞.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(7. P~åѶ)π

193

O®„ux ǨQõ>˜ÃÑ· HíǨC`Œ∞<®fl_«∞. uiy ǨQõ>˜ "≥#∞Hí O®„u ǨO°∞Q≥_«∞`Œ¥ =ã¨∞Î~k.
PÜ«µ<Ë ã¨¥O°º K«~„^° #Hí„∆ `ÍÅ#∞ ã¨$+≤~ì z#ÇÍ_«∞. ã¨HÅ
í ã¨$+≤Oì ®ã¨∞Å¥ PÜ«µ# P*Ë˝
tO°™®=Ç≤Ïã¨∞<Î ®flܵ. q#~_ç! ã¨$+≤ì PÜ«µ#^Õ, P[˝ (JkèHßO°~) Hí∂_Í PÜ«µ#^Õ.8
ã¨HÅ
í Ö’Hí „Ç¨É∞íè =ܵ# P ^Õ=Ù_«∞ Z~`À â◊∞Éè^í ®Ü«µHí∞_«∞. (54)
Hí#∞Hí (=∂#=ÙÖÏO®!) g∞ „ǨÉ∞íè =Ùx n#~Qå, ^°Üµ« hÜ«µ~Qå, O°ÇϨ 㨺~Qå "Õ_∞«
H’~_ç. (Qõ∞O°∞~Î K«∞H’~_ç) PÜ«µ# ǨÏ^°∞gÌ ∞OÕÇÍix Z#fl>˜H© „¿Ñq∞~K«_∞« . „ǨÇ~¨ K«~Ö’
âÍ~u, ™®=∞O°™®ºÅ∞ UO°Ê_ç# `Œ~åfi`Œ (ÖËxáÈx) JO®K«H~í , JÅ[_«∞Å∞ ã¨$+≤~ì K«
Hí~_ç. ÉèÜ
í µ« ~`À, Pâ◊`À g∞O°∞ ^Õ=Ù_çfl =∂„`Œ"∞Õ "Õ_∞« H’~_ç. xã¨û~^ÕÇϨ ~Qå PÜ«µ#
HßO°∞}º~ ã¨^fi° O°∞#Î ∞ÅHí∞ Ju KÕO∞° =Ö’<Ë L~k. (55-56)
^Õ=Ù_Ë `Œ# J#∞„QõǨÏ(=O®¬)xH˜ =Ú~^°∞ K«Å¡>˜ Qåex â◊∞Éèí㨥K«Hí~Qå Ǩ~ѨÙ
`Œ∞<®fl_«∞. `ŒO∞° ÇÍ`Œ P Qåe h>˜`À x~_ç# "Õ∞Ѷ∂¨ Å#∞ U^Œ~Ú<® =∞$`ŒÉ¥íè ÉèÏQõ~
"≥Ñ· Ù¨ "≥∂ã¨∞H≥àÖ
¡Ë Ï KÕã∞¨ <Î ®fl_«∞. JHí¯_« =O°~¬ Hí∞iÇ≤~z O°HOí H° ߊǨ~_«∞¡ Ǩ~_çã∞¨ <Î ®fl_«∞.
J^Õ q^è~° Qå "Õ∞=Ú =∞$`Œ∞Å#∞ Hí∂_Í („ǨàÜ
◊ µ« k<®#) „|uH˜~z ÖËÑÙ¨ `Í=Ú. g∞O°∞
Ç≤Ï`ŒÉ’^è° „QõÇÏ≤ ~K«_ÍxHı "Õ∞=Ú WÖÏ~>˜ ^°$ë®ì~`ÍÅ#∞ Wã¨∞<Î ®fl=Ú. ™®O°=~`Œ"∞≥ #ÿ
<ËÅ `Œ# „ǨÉ∞íè =Ù J#∞[˝`À ѨÙ+¨¯Å~Qå =∞~z Ǩ~@xã¨∞~Î k. ™®O°~ÖËx K«q>˜<Å
Ë
<®ã≤OH° ß<Ëfl L`ŒÊuÎ KÕã∞¨ ~Î k. J^Õq^è~° Qå "Õ∞=Ú Hí$`ŒAÖ
˝ #·ˇ ÇÍi H’ã¨~ =∂ 㨥Hí∞Å
Î ∞,
㨥K«#Å#∞ =∂>˜=∂>˜H˜ qâ◊nHíiã¨∞<Î ®fl=Ú. (57,58)
"Õ∞=Ú #¥ÇπÏ#∞ J`Œx *Ïu„Ǩ[Å =^°HÌ ∞í Ǩ~Ç≤~KÍ=Ú. JǨC_«`#Œ ∞ ÇÍi`À
''<® *Ïu ™È^°O∞° ÖÏO®! ^Õ=Ù_çfl PO®kè~K«~_ç. PÜ«µ# `ŒÇʨ g∞Hí∞ =∞O’ PO®^躰 ^≥=· ~
ÖË_∞« . g∞ q+¨Üµ« ~Ö’ <Ë<˘Hõ ÉèÜ
í µ« ~HíOk° <®# ã¨~Éèqí ~KÕ PǨ^° Qõ∞i~z ÉèÜ
í µ« Ǩ_∞«
`Œ∞<®fl#∞—— J<®fl_«∞. ^®xH˜ J`Œx *Ïu<®Ü«µHí∞Å∞ (P PǨ^° ã¨~Qõ`"Ë ∂≥ Qåx) h=Ù
=∂„`Œ~ ã¨Ê+¨~ì Qå =∂O°„æ Éè+í ∞¨ _ì ·≥ áÈܵ#@∞¡ =∂Hí∞ HíxÊã¨∞<Î ®fl=Ù—— J<®flO°∞. (59-60)
#¥ÇπÏ WÖÏ J<®fl_«∞: ''™È^°O∞° ÖÏO®! <Ë<Ö
ˇ Ï~>˜ =∂O°„æ Éè+í `ì¨ ÍfixH˜ Qõ∞iHßÖË^∞° .
<Ë#∞ ã¨O°fiÖ’Hí „Ç¨Éèí∞=Ù "≥·Ñ¨Ù# „Ǩ=HíÎQå =KåÛ#∞. g∞Hí∞ g∞ „ǨÉèí∞=Ù ã¨~^Õâ◊~
^Õ=Ù_«∞ Éè¥í =∂ºHßâÍefl PO°∞O’AÖ’¡ ã¨$+≤~ì z# `ŒO®fi`Œ „H≥ã· =Ψ ÙÅ∞ K≥|∞`Œ∞#fl@∞¡ U_«=
O’A q„âÍ~u fã¨∞H’ÖË^∞° . PÜ«µ# Éè¥í =∂ºHßâÍefl ã¨$+≤~ì z# `ŒO®fi`Œ qâ◊fi=º=ã¨#÷ ∞ 㨄Hí=∞~Qå
xO°fiÇ≤Ï㨥,Î ã¨*Ï=ÙQå áåe~K«_ÍxH˜ U_«= O’A JkèHßO° ã≤~Ǩã¨#~ Jkè+~ì≤ KÍ_«∞.
8. ^Õ=Ù_«∞ qâÍfixfl ã¨$+≤~ì z# ã¨$+≤Hì Oí ΰ =∂„`Œ"∞Õ Hß^°∞, PÜ«µ# D qâÍfixH˜ áåÅHí∞_«∞,
„ǨÉ∞íè =Ù, ã¨O®fikèHßi, âÍã¨#HíOΰ Hí∂_Í. 㨥O°ºK«~„^° #Hí„∆ `ÍÅ∞ PÜ«µ# xOÕtÌ ~z# xÜ«µ=∂=o
„ǨHßO°"∞Õ `Œ=∞ q^è∞° Å∞ xO°fiÇ≤Ïã¨∞<Î ®flܵ. Ǩâ∞◊ =ÙÅ∞, ǨH∞∆í Å∞, =$H∆ßÅ∞, W`ŒO° J<ËHí ã¨$+≤`ì ÍÅ∞
PÜ«µ# âÍã¨<®Å „ǨHßO°"∞Õ `Œ=∞ `Œ=∞ Éè“uHí ^èO° ®‡Å∞ <ˇO"° OÕ ∞° ã¨∞<Î ®flܵ. ã¨fiÜ«µ~Qå =∂#=Ùx
J=Ü«µÇÍÅ∞ Hí∂_Í ^Õ=Ù_«∞ xOÕtÌ ~z# x|~^è#° Å "Õ∞O°Hˆ `Œ=∞ ã¨ÇϨ [HßO®ºÅ∞ xO°fiÇ≤Ïã¨∞<Î ®flܵ.
J~^°∞=Å¡ ^Õ=Ù_«∞ =∂#=ÙxH˜ ǨsHí∆ xq∞`Œ~Î „Ǩ™®k~K«|_ç# ¿ãfiKÍÛù ™®fi`Œ~`ͺÅ#∞ ã¨kfix
ܡ∂Qõ~ KÕã∞¨ Hí∞~@¥, ^Õ=Ùx Jcè+~ì¨ „ǨHßO°"∞Õ rq`Œ~ Qõ_á« åÅx Y∞O∑P<ü K≥|∞`À~k. J~^°∞
Ö’<Ë J`Œx WǨÏǨO®Å ™®Ç¶Å
¨ º~ L~^°x `ˇeÜ«µ*Ë™ÈÎ~k.

194

(7. P~åѶ)π

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

J~^°*ãË ∞¨ <Î ®fl#∞. g∞ ¢âıÜ∂≥ aèÖÏ+≤x. g∞Hí∞ `ˇeÜ«µx q+¨Ü∂« Å∞ ^Õ=Ùx "≥Ñ· Ù¨ #∞~_ç
<Ë#∞ `ˇÅ∞ã¨∞Hí∞<®fl#∞. ã¨fiÜ«µ~Qå g∞*ÏuH˜ K≥~k# =∞x+≤ ^®fiO® g∞ =^°HÌ ∞í g∞
„ǨÉèí∞=Ù ã¨~^Õâ◊~ =zÛ#~^°∞Hí∞ Pâ◊ÛO°º~Qå L~^® g∞Hí∞? q∞=∞‡efl ÃÇÏK«Ûi~K«
_ÍxH˜, g∞O°∞ ^°∞뮯O®ºÅHí∞ ^°¥O°~Qå L~_«>ÏxH˜, g∞O°∞ HíO∞° }˜~K«|_«>ÏxHı D
ã¨~^Õâ~◊ =zÛ~k.—— (61-63)
Jܵ`Ë "åO°∞ (D Ç≤Ï`ŒÉ’^è° q#Hí∞~_Í) J`Œ_flç uO°ã¯¨ i~KÍO°∞. z=iH˜ "Õ∞=Ú
#¥ÇπÏx, J`Œx J#∞K«O∞° efl XHí F_«Ö’ ZH˜¯~z Hßáå_ÍO. =∂ 㨥Hí∞Å
Î ∞ uO°ã¯¨
i~z# "åix =∂¢`Œ~ =Ú~z "ÕâÍO. "åO°∞ (ã¨`ºŒ ~ Hß#ÖËx) J~^è∞° Å∞. (64)
"Õ∞=Ú P^ü*Ïu =^°HÌ ∞í "åi™È^°O∞° _«∞ Ǩ˙^ü (JÖˇ)· x Ǩ~áåO. J`Œ#∞ ÇÍix
ã¨~É’kè㥨 Î ''<®*Ïu „Ǩ[ÖÏO®! ^Õ=Ù_çfl PO®kè~K«~_ç. PÜ«µ# `ŒÇʨ g∞Hí∞ =∞O’
PO®^躰 ^≥=· ~ ÖË_∞« . =∞i g∞iǨC_≥<· ® `ŒÇC¨ _«∞ "≥Y· i #∞~_ç |Ü«µ@Ǩ_O« ®?——J<®fl_«∞.
Hßx J`Œx *Ïu<®Ü«µHí∞Å∞ D=∂@Å∞ qâ◊fiã≤~K«_ÍxH˜ xO®Híi㨥Π''h=Ù =>˜ì "≥„i
ÇÍ_çÖÏ L<®fl=Ù h=ã¨Å∞ J|^®úÅ O®Ü«µ∞_«=x =∂ L^ÕâÌ ~◊ —— J<®flO°∞. (65,66)
JǨC_«∞ Ǩ˙^ü WÖÏ J<®fl_«∞: ''<®*Ïu „Ǩ[ÖÏO®! <Ë#∞ "≥„iÇÍ}ıg‚ ∞ Hß#∞.
ã¨HíÅÖ’Hí „Ç¨Éèí∞=Ù `ŒO°Ñ¶¨Ù# xÜ«µq∞~K«|_«¤ ^≥·=„Ǩ=HíÎ#∞. <Ë#∞ g∞Hí∞ g∞„ǨÉèí∞=Ù
ã¨~^Õâ◊~ J~^°*Ëã¨∞Î<®fl#∞. g∞ „âıܡ∂aèÖÏ+≤x, #=∞‡Híã¨∞Î_çfl. ã¨fiÜ«µ~Qå g∞*Ïu
=∞x+≤ ^®fiO® g∞^°Qiæõ H˜ g∞„ǨÉ∞íè =Ù ã¨~^Õâ~◊ =zÛ#~^°∞Hí∞ g∞Hí∞ Pâ◊ÛO°º~Qå L~^®?
q∞=∞‡efl ÃÇÏK«Ûi~K«_ÍxˆH D ã¨~^Õâ~◊ =zÛ~k. *Ï˝ÇH¨ ~í `ˇK∞« ÛH’~_ç† g∞„ǨÉ∞íè =Ù
#¥ÇπÏ*Ïu `Œ~åfi`Œ q∞=∞‡efl ÇÍiH˜ "åO°ã∞¨ Å∞Qå KÕâÍ_«∞. PÜ«µ# g∞Hí∞ Jxflq^è®ÖÏ
¢Ñ¨QuÆ HõeyOKå_«∞. ^Õ=Ùx J#∞„QõÇ¨ Å∞, PÜ«µ# â◊HÜ
Θ µ« ∞Hí∞Å
Î #∞ Qõ∞O°∞HÎ ∞í `ˇK∞« ÛH’~_ç,
g∞ rq`Œ~ ™®O°H÷ =í ∞=Ù`Œ∞~k.—— (67-69)
^®xH˜ ÇÍiÖÏ J<®flO°∞:''=∂ `Í`Œ=Ú`ÍÎ`ŒÅ∞ ѨÓl㨥Î=zÛ# ^≥·ÇÍefl =^°e
XHí¯ ^Õ=Ù_çfl PO®kè~KÍÖÏ? Dã¨~Qõu K≥ǨÊ_ÍxHı<® h=Ù =zÛ~k? ã¨OÕ, h=Ù
=∞=∞‡efl ɡkiã¨∞#Î fl PtHí∆ Uq∞>’ fã¨∞Hí∞O®. h=Ù ã¨`ºŒ =~`Œ∞_«"`·≥ Ë DǨx KÕã≤
K«¥Ç≤~K«∞.—— (70)
^•xHõ Ǩ˙^ü WÖÏ J<®fl_«∞: ''Jܵ`Ë HßK«∞H’~_ç, g∞ g∞^° g∞„ǨÉ∞íè =Ù ^≥|ƒ
Ǩ_É« ’`À~k. PÜ«µ# P„QõÇϨ ~ g∞ÃÑ· qO°∞K«∞Hí∞Ǩ_~ç k. g∞O°∞, g∞ `Í`Œ=Ú`ÍÎ`Å
Œ ∞
ÃÑ@∞ìHí∞#fl (q∞^论^≥·ÇÍÅ) ¿ÑO°¡ q+¨Ü«µ~Ö’ <®`À ÇÍkã¨∞Î<®flO®? ÇÍ>˜H˜ ^Õ=Ù_«∞
ZÖÏ~>˜ „Ǩ=∂}~ Ǩ~ǨHíáÈܵ<® q`Œ~_«ÇÍ^°~ KÕ™®ÎO®? JÖÏQõܵ`Ë (PtHí∆
H’ã¨"∞Õ ) Z^°∞O°∞ K«¥_«~_ç. g∞`Àáå@∞ <Ë#¥ Z^°∞O°∞K«¥™®Î#∞.—— (71)
z=iH˜ "Õ∞=Ú =∂HÍ~°∞}º~`À Ǩ˙^üx, J`Œx J#∞K«O∞° efl Hßáå_Í=Ú. =∂
ã¨∂Hí∞Å
Î ∞ uO°ã¯¨ i~z#ÇÍix `Œ∞_çzÃÑ>ÏìO. ÇÍ~°∞ ã¨`ͺxfl #"Õ∞‡"åˆ~ Hß^°∞. (72)
"Õ∞=Ú ã¨=¸^ü *Ïu„Ǩ[Å ^°QõæO°Hí∞ ÇÍi ™È^°O°∞_«∞ ™®eÇπÏx Ǩ~áå=Ú.
J`Œ#∞ ÇÍi`À WÖÏ J<®fl_«∞:

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(7. P~åѶ)π

195

''<®*Ïu „Ǩ[ÖÏO®! ^Õ=Ù_çfl PO®kè~K«~_ç. PÜ«µ# `ŒÇʨ g∞Hí∞ =∞O’ PO®^躰
^≥=· ~ ÖË_∞« . g∞ ^°QOæõ H° ∞í g∞ „ǨÉ∞íè =Ù #∞~_ç ã¨Ê+¨"ì ∞≥ #ÿ „Ǩ=∂}~ =zÛ~k. WkQÀ,
^Õ=Ùx X~>ˇ. g∞H’ã¨~ W^˘Hí x^°O°≈#~. Hí#∞Hí nxfl ^Õ=Ùx <ËÅÃÑ· ¿ãfiK«ÛùQå
"Õ∞Ü«µ_ÍxH˜ =^°eÃÑ@ì~_ç. ZÖÏ~>˜ ^°∞O°∞^ÕâÌ º◊ ~`À #ܵ<® nxfl `ÍHíH∂í _«^∞° . JÖÏ
KÕ¿ãÎ g∞ÃÑ· ^°∞O°ƒùO°"≥∞ÿ# PǨ^° =zÛǨ_«∞`Œ∞~k. P^ü*Ïu `ŒO°∞ÇÍ`Œ g∞ „ǨÉèí∞=Ù P
*ÏuH˜ q∞=∞‡efl "åO°ã∞¨ Å∞Qå KÕã#≤ q+¨Üµ« ~ *Ï˝ÇH¨ ~í `ˇK∞« ÛH’~_ç. PÜ«µ# g∞Hí∞
Z~`À B#fl`Œº~ „Ǩ™®k~KÍ_«∞. `Œ^®fiO® D<®_«∞ g∞O°∞ K«^∞° <ˇ#· "≥∞^ÿ ®<®Ö’¡ J^°∞ƒù`Œ
"≥∞#ÿ "Õ∞_«Å Hí_∞« <Î ®flO°∞. HÁ~_«Å∞ K≥H¯˜ W~_«∞¡ xi‡ã¨∞<Î ®flO°∞. Hí#∞Hí ^Õ=Ùx J#∞„Qõ
ǨÅ∞ q㨇i~K«H~í _ç. ^èO° }
° Ö
˜ ’ JO®K«H~í , JÅ[_«∞Å∞ ã¨$+≤~ì K«H~í _ç.—— (73-74)
J`Œx *ÏuÖ’ JǨÏ~HßO°∞Öˇ#· <®Ü«µHí∞Å∞ ã¨`ͺxfl qâ◊fiã≤~z# |ÅÇ‘Ï#=O®æÅ
ÇÍix ''™®eÇπÏ `Œ#„ǨÉèí∞=Ù "≥·Ñ¨Ù# xÜ«µq∞~K«|_ç# ^≥·=„Ǩ=HíÎx g∞Hí∞ `ˇÅ∞™®?——
Jx J_çQåO°∞. ^®xH˜ "åO°∞ ''`ŒÇʨ Hí∞~_Í ^≥=· „Ǩ=Hı.Î PÜ«µ# fã¨∞HÁzÛ# ã¨~^ÕâÍxfl
Hí∂_Í "Õ∞=Ú qâ◊fiã≤~KÍ=Ú—— Jx ã¨=∂^è®#q∞KÍÛO°∞. JǨC_Í Qõifi+¨∞Å
ª ∞ ''Jܵ`Ë
g∞O°∞ qâ◊fiã≤~z#^®xfl "Õ∞=Ú uO°ã¯¨ iã¨∞<Î ®fl~—— J<®flO°∞. (75-76)
P`Œ~åfi`« "å~°∞ `«Åa~°∞ã¨∞`À `Œ=∞„ǨÉ∞íè ÇÍ[˝ LÅ¡~Ѷ∞≤ ~z XO>ˇ#∞ K«O¿Ñâß~°∞.
ÃÑ·Qå ''™®eÇπÏ! h=Ù =∞=∞‡efl ɡ^O° Q° ˘_«∞#Î fl P tHí∆ Uq∞>’ WHí fã¨∞Hí∞O® K«¥^®Ì~.
h=Ù x[~Qå ^≥=· „Ǩ=HíÎ =ܵ`Ë DǨx KÕã≤ K«¥Ñ¨Ù—— Jx ã¨ÇÍÅ∞ qã≤O®O°∞. (77)
z=iH˜ P™®~`Œ~ TÇ≤"¿Õ ã =∞ǨϟǨ„^°=~ ÇÍiÃÑ· qO°∞K«∞Hí∞Ǩ_~ç k. ^®~`À
ÇÍO°∞ `Œ=∞ W~_«Ö
¡ ’<Ë É’O®¡Ç_¨ áç Èܵ TÇ≤iq_çKÍO°∞. ™®eÇπÏ D ÉèÜ
í ∂« #Hí ^°$â◊º~
K«¥ã≤ ''<® *Ïu„Ǩ[ÖÏO®! <Ë#∞ g∞Hí∞ <®„ǨÉ∞íè =Ù ã¨~^Õâ~◊ J~^°*âË Í#∞. g∞„âıܵ« ã¨∞û
H’i Z~`ŒQå<À #K«Û*ˇáåÊ#∞. Hßx <Ë<~Ë KÕܵ« QõÅ#∞? g∞O°∞ g∞ „âıÜ∂ˇ aèÖÏ+≤<Ë
Jaè=∂x~K«ÖHË í áÈÜ«∂O°∞—— Jx ǨÅ∞Hí∞`Œ¥ JHí¯_«∞fl~z (ÉÏ^è®`ŒÇΨ ǨÏ$^°Üµ« ~`À)
"≥o§áÈÜ«∂_«∞. (78,79)
"Õ∞=Ú Å¥`üx „Ǩ=HíQÎ å xÜ«µq∞~z (J`Œx *Ïu =^°HÌ ∞í ) Ǩ~áå=Ú. J`Œ#∞
`Œ# *Ïu„Ǩ[Å`À J#fl =∂@Å∞ Qõ∞O°∞ÎHí∞ `ˇK«∞ÛH’, ''g∞O≥ÖÏ~>˜ Jj¡Å KÕ+¨ìÅHí∞
áåÅÊ_«∞ `Œ∞<®flO°∞! g∞Hí∞ ѨÓO°fi~ „ǨÇ~¨ K«~Ö’ Z=O°¥ KÕܵ« #@∞=~>˜ ã≤Q∞õ =æ ∂e#
Ǩx KÕã¨∞Î<®flOÕ!! g∞O°∞ H’O≥¯efl fO°∞ÛH’=_ÍxH˜ ¢ã‘ÎÅ#∞ =^°e ѨÙO°∞+¨∞Å "≥~@
Ǩ_ͤO®? (Z~`Œ ã≤Qõ∞æKÕ@∞!)9 g∞O°ã¨Å∞ ѨÓiÎQå ǨÏ^°∞Ìg∞i áÈÜ«∂O°∞—— Jx
J<®fl_«`#Œ ∞. (80,81)
9. D Jã¨ÇϨ [ "≥∞^ÿ ∞°ä #~ (Sodomy, Paederastry) ÃѶ∞ÏO°áåǨ~ „H˜~kH˜ =ã¨∞~Î k. nxH˜
tHíQ∆ å ''KÕã#≤ ÇÍ_çfl KÕܵ~K«∞Hí∞#flÇÍ_çfl ǨÏ`Œ=∂O°Û~_ç† ÃÑ·ÇÍ_çfl, „H˜~kÇÍ_çfl W^°sÌ fl O®à◊`¡ À HÁ>˜ì
K«~Ǩ~_ç—— Jx ǨÏnã¨∞Ö’¡ =zÛ~k. Ǩτ[`ü Je (O°l) „ǨHßO°~ WÖÏ~>˜ <ËOã° ∞¨ _÷ flç K«~Ç≤ J`Œx
â◊ÇÍxfl HßeÛ"ÕÜ∂« e. D Jaè„áåÜ«µ~`À Ǩτ[`ü J|¥|HíO∑ (O°l) Hí∂_Í UH©Éqíè ~KÍO°∞. W=∂~
J|¥Ç¨Ïhá¶å (O°ÇϨ ‡Öˇ)· „ǨHßO°~ ^Õâ,◊ HߊǨiã≤`÷ ∞Œ efl |>˜ì U^≥<· ® Híi#î tHí∆ qkè~KÍe.

196

(7. P~åѶ)π

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

Hßx J`Œx *Ïu„Ǩ[Å∞ (`ŒÅaO°∞ã¨∞`À) ''Q≥~>ËÜ«µ~_ç gix =∞# Tà’§
#∞~z. ¿Ñ^°Ì Ǩq„`Œ∞Å@!—— J<®flO°∞. J~`ŒH∞í q∞~z ZÖÏ~>˜ ã¨=∂^è®#~ W=fiÖËHí
áÈÜ«∂O°∞. z=iH˜ "Õ∞=Ú "≥#‰õΩ~_çáÈܵ#ÇÍiÖ’ KÕi# J`ŒxÉèÏO°ºx `ŒÇʨ Å¥`üx,
J`Œx Hí∞@∞~|ã¨É∞íè ºefl JHí¯_«∞fl~z fã≤ Hßáå_Í=Ú. `Œ~åfi`Œ P *ÏuÃÑ· "Õ∞=Ú
(O®à◊§)=O°~¬ Hí∞iÇ≤~KÍO. K«¥_«∞ P áåáå`Œ∞‡ÅHí∞ ZÖÏ~>˜ ^°∞O°uæ Ǩ>~ì˜ ^À! (82–84)
"Õ∞=Ú =∞^°º<£ „Ǩ[Å ^°QOæõ H° ∞í ÇÍi ™È^°O∞° _«∞ +¨∞SÉò#∞ Ǩ~áå=Ú. J`Œ#∞
`Œ# *Ïu„Ǩ[Å`À WÖÏ J<®fl_«∞: ''<® *Ïu„Ǩ[ÖÏO®! ^Õ=Ù_çfl PO®kè~K«~_ç. PÜ«µ#
`ŒÇʨ "Õ~ˆ PO®^è∞Œ º_»∞ ÖË_∞« . g∞ =^ŒHÌ ∞í g∞„ǨÉ∞íè =Ù #∞~_ç ã¨Ê+¨"ì ∞≥ #ÿ x^°O≈° #~ =zÛ~k
Hí#∞Hí g∞O°∞ `Œ¥xHíÅ∞, HÁÅ`ŒÅ∞ ѨÓiÎQå áå>˜~K«~_ç. „Ǩ[ÅHí∞ O®=Åã≤# ã¨O∞° Hí∞
`Œyæ~z W=fiHí~_ç. ^è°O°}˜Ö’ âÍ~f™®=∞O°™®ºÅ∞ UO°Ê_®¤Hõ JO®K«Hí~, JÅ[_«∞Å∞
ã¨$+≤ì~K«Hí~_ç. g∞O°∞ qâÍfiã¨∞Å~Ú`Ë (q+¨Ü«µ~ „QõÇ≤Ï~K«~_ç), J~^°∞Ö’<Ë g∞
„âıܵ« ã¨∞û L~k.—— (85)
''(rq`ÍxH˜ ã¨~|~kè~z#) „Ǩu =∂O°æ~Ö’ J_«∞¤QÀ_«Öˇ· Hí∂O’ÛHí~_ç. JÖÏ
„Ǩ[Å#∞ ɡ^O° Q° ˘>˜ì 'qâ◊fiã≤~KÕ"åix— ^≥=· =∂O°~æ Ö’H˜ O®Hí∞~_Í xO’kè~K«H~í _ç. P
=∂O®æxfl K≥_Q« ˘>Ëì KÕ+Å
ì¨ Hí∞ =_çQ@
õ Hì ~í _ç. g∞O°∞ JÅÊã¨~MϺHí∞Å∞Qå L#fl O’AÅ∞
Qõ∞O°∞ÎHí∞ `ˇK«∞ÛH’~_ç. P `Œ~°∞"å`Œ ^Õ=Ù_«∞ g∞ [<®ÉèÏ#∞ ÃÑOKå_«∞. Ö’Hí~Ö’
^°∞O®‡O°∞æÅHí∞ ZÖÏ~>˜ Qõu Ǩ>˜ì~^À Híà◊∞§`ˇO°z K«¥_«~_ç. g∞Ö’ HÁ~^°O°∞ <Ë#∞
`≥zÛ# É’^è°#Å∞ #=Ú‡`Œ∞<®flO°∞. =∞iHÁ~^°O°∞ #=∞‡_«~ÖË^°∞. Hí#∞Hí =∞#efl
Qõ∞i~z ^Õ=Ù_«∞ ZÖÏ~>˜ xO°Ü
‚ µ« ~ fã¨∞Hí∞~>Ï_À Hßã¨Î FÇ≤Hí Ǩ>ì˜ K«¥_«~_ç, PÜ«µ<Ë
J~^°iHí~>Ë =∞~zxO°Ü
‚ µ« ~ fã¨∞Hí∞<ËÇÍ_«∞.—— (86-87)
J`Œx *Ïu<®Ü«µHí∞Å∞ JkèHßO° QõOfi° ~`À q„O°gQõ∞`Œ¥ ''+¨∞SÉò! h=Ù, x#∞fl qâ◊fi
ã≤~z#ÇÍO°∞ (=∞O®º^°Qå) =∂ =∞`Œ~Ö’H˜ uiy =KÕÛÜ«µ~_ç. ÖË^~° >ÏO®, q∞=∞‡Åfl~
^°ih "Õ∞=Ú =∂ Ǩ@fl~ #∞~z Q≥~>˜"™Õ ®Î~ (`ˇÅ∞™®?)—— J<®flO°∞.
JǨC_«∞ +¨∞SÉò WÖÏ J<®fl_«∞: ''Uq∞>© |ÖÏ`ͯO°~! =∂Hí∞ W+¨~ì ÖËHáí Èܵ<®
=∞=∞‡efl |Å=~`Œ~Qå "≥#H˜¯ =∞O°e~Ǩ*Ë™®ÎO®? ^Õ=Ù_«∞ =∞=∞‡efl g∞ (=∞`Œ~)
D Jã¨Ç¨Ï[ "≥∞ÿ^ä°∞#~ ѨÙO°∞+¨∞_«∞ `Œ# ÉèÏO°º`À [iÇ≤<® ÃѶ∞ÏO°"≥∞ÿ#áåǨ"≥∞ÿ. ui‡r
„Qõ~^ä~° Ö’ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) „Ǩ=K«#~ WÖÏ L~k: 'O°∞`Œ∞=∞u`À ã¨~Qõq∞~z#ÇÍ_«∞, ¢ã‘`Î À
Å¥`ü*Ïu xO®fiHßxH˜ áåÅÊ_ç#ÇÍ_«∞, ÖËHí *’ºu+¨∞¯_ç ^°Qiæõ H≥o§ J`Œ#∞ K≥ÇÊ≤ # *’㨺~ #q∞‡#
"å_«∞ =ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å~¡ )ÃÑ· J=`Œi~z# É’^è#° Å∞ uO°ã¯¨ i~z# "å_«=Ù`Í_«∞.——
Z~`À <®QõiHí∞Å=∞x K≥ÇC¨ Hí∞<Ë áåâÍÛ`Œº „Ǩ[ÅÖ’ ã¨fi*Ïuã¨~ǨO¯° ~ <Ë_∞« XHí J~@∞
ÇͺkèÖÏ Ju"ÕQ~õ Qå „Ç¨|Å∞`À~k. D Çͺkè„Qõã∞¨ Å
Î ∞ nxfl `Œ=∞ „áå^äq° ∞Hí ǨÏHí∞¯Qå „Ç¨H>
í ~˜ K«∞
Hí∞<®flO°∞. gi _çÑ∂í ~_«H¡ ∞í `ŒÖ"˘yæ HÁxfl ^ÕâÍÅ „ǨÉ∞íè `ÍfiÅ∞ nxfl K«@ãì =¨ ∞‡`Œ~ KÕܵ« _«~ Hí∂_Í
[iy~k. Zܵ_üû =~>˜ ÉèÜ
í µ« ~HíO"° ∞≥ #ÿ ÇͺkèH˜ HßO°}~ =ºaèKÍO°~, ã¨fi*Ïuã¨~ǨO®¯ÖË#x `ˇeã≤
Hí∂_Í g>˜x xO’kè~K«_~« Qõ∞i~z <Ë>˜ =∂#=Ù_«∞ PÖ’z~K«_~« ÖË^∞° .

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(7. P~åѶ)π

197

#∞~_ç q=ÚH˜Î Híey~KÍ_«∞. "Õ∞=Ú =∞m§ g∞ =∞`Œ~Ö’H˜ =¿ãÎ "Õ∞=Ú ^Õ=ÙxH˜
J|^°~ú Páåk~z# ÇÍO°=∞=Ù`ÍO. =∂ „ǨÉ∞íè "≥#· ^Õ=Ù_«∞ `«e¿ãÎ `ŒÇʨ "Õ∞=Ú g∞
=∞`Œ~Ö’H˜ =∞m¡ J_«∞Qõ∞ÃÑ@ì_«~ Jã¨~Éèí=~. =∂ „ǨÉèí∞=Ù *Ï˝#~ „Ǩu =ã¨∞Î=Ùh
Ǩi"Õ+≤ª~z L~k. PÜ«µ# g∞^Õ "Õ∞=Ú ÉèÏO°~ "ÕâÍ~. „ǨÉèí¥! =∂Hí∂, =∂*Ïu
„Ǩ[ÅHí∞ =∞^躰 ã¨O#·≥ fO°∞ÊK≥~Úº. h"Õ J~^°iHí~>Ë =∞~zfO°Êiq.—— (88-89)
J`Œx *ÏuÖ’ ã¨`ͺxfl uO°ã¯¨ i~z# <®Ü«µHí∞Å∞ (XHõO’A ã¨=∂"Õâ=◊ ∞ܵ)
''=∞#~ Qõ#Hí +¨∞SÉòx J#∞ã¨i¿ãÎ <®â◊#"≥∞ÿáÈ`Í~—— Jx ǨO°ã¨ÊO°~ K≥ǨCHí∞<®flO°∞.
Jܵ`Ë z=iH˜ P™®~`Œ~ TÇ≤Çı¿ã ÉèíÜ«µ~HíO°=∞~Ú# LǨ„^°=~ ÇÍix K«∞@∞ì
=Ú>˜~ì k. ^®~`À ÇÍO°∞ `Œ=∞ W~_«Ö
¡ ’ É’O®¡Ç_¨ áç Èܵ TÇ≤i q_çKÍO°∞. (90-91)
+¨∞SÉò#∞ uO°ã¨¯i~z#ÇÍO°∞ `Œ=∞ W~_«¡Ö’ Jã¨Å∞ x=ã≤~K«<Ë ÖË^°#fl@∞¡
<®=∞ O°¥áåÖËH¡ ∞í ~_Í `Œ∞_çzÃÑ@∞ìH∞í áÈÜ«∂O°∞. Dq^è~° Qå +¨∞SÉòx uO°ã¯¨ i~z#
ÇÍOÕ z=iH˜ ã¨O°fi<®â◊#=∞Ü«∂ºO°∞. +¨∞SÉò (D ÉèíÜ«∂#Hí ^°$â◊º~ K«¥ã≤) ''<®
*Ïu„Ǩ[ÖÏO®! <Ë#∞ <® „ǨÉ∞íè =٠Ǩ~Ç≤# ã¨~^Õâ~◊ g∞Hí∞ J~^°*âË Í#∞ <Ë#∞ z=i^®Hß
g∞ „âıܵ« ã¨∞û<Ë H’O°∞Hí∞<®fl#∞. WǨC_çHí ã¨`ͺxfl xO®Híi~z# D *Ïu (^°∞O°uæ ) Ǩ@¡
<Ë<~ˇ ^°∞Hí∞ qKÍi~KÍe?—— Jx JO@∂ P Ǩ@fl~ #∞~z x„+¨¯q∞~KÍ_«∞. (92-93)
"Õ∞=Ú U Ǩ@}
ì ®xH˜ ^≥=· „Ǩ=Hí#Î ∞ Ǩ~Ç≤<® PǨ@}
ì ÇÍã¨∞Å∞ q#Ü«µ q#„=∞`Œ
ÅHí∞ ky=KıÛ~^°∞Hí∞ gÅ∞Qå "≥Ú^°@ ÇÍix ÖËq∞H˜, Híë®ìÅHí∞ Qõ∞iKÕã∞¨ ~Î >Ï=Ú.
JÖÏ ÖËq∞H˜, Híë®ìÅHí∞ Qõ∞iKÕܵ« Hí∞~_Í L~_«@=∞#flk Z#fl_«¥ [O°QÖ
õ ^Ë ∞° . `Œ~åfi`Œ
P ^°∞ã≤u÷ x =∂iÛ "åiH˜ =∞~zã≤u÷ Híey~KÍO. JÖÏ ÇÍO°∞ ÉÏQå Jaè=$kúK~≥ k
(P Jaè=$kúH˜ =¸ÅHßO°H∞í _≥#· ã¨$+≤Hì Oí #ΰ ∞ q㨇i~z) ''=∞~zO’AÅ∞, K≥_O¤« ’AÅ∞
=∞# ѨÓsfiHí∞ÅHí∂¯_Í =KÍÛܵ—— Jx ǨÅHí™®QåO°∞.10 z=iH˜ "Õ∞=Ú Ç¨ÏOî®`Œ∞ÎQå
"åix Ǩ@∞ìH∞í <®flO. ÇÍO°ÇC¨ _«∞ ѨÓiÎQå „áåǨ~zHí "≥∞Hÿ ~í Ö’ Ǩ_L
ç <®flO°∞. (94-95)
10. ™®^è®O°}~Qå WǨÏÖ’Hí Çͺ"≥∂ǨÏǨO∞° Å∞ PǨ^° =zÛ#ǨC_«∞ ÇÍ>˜#∞~z Qõ∞}áåOî~°
„QõÇÏ≤ ~z `Œ=∞ #_«=_çH#í ∞ ã¨~㨯i~K«∞H’=_ÍxH˜ |^°∞Å∞, WÖÏ~>˜ =∂@Å∞ ǨÅ∞Hí∞`ÍO°∞.
=∞Ǩ„Ǩ=HíÎ =ÚǨÏ=∞‡^£ (ã¨Å~¡ ) Z~`Œ É’kè~z<® =∞H߯ |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Å∞ O°∞A
=∂O®æxH˜ O®HíáÈQå PÜ«µ#Hí∞ =ºuOÕH~í Qå =∞i~`Œ Híi#î Ç‹Y
· i J=Å~a~KÍO°∞. JǨC_«∞ ^≥=·
„Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) giÃÑ· HíO∞° =Ù `ˇÇÊ≤ ~z `Œ#Hí∞ ã¨Ç¨ Ü«µ~ KÕܵ« =∞x ^≥Ç· Íxfl "Õ_∞« Hí∞<®flO°∞. ^®x
„ǨHßO°~ f„="≥∞#ÿ HíO∞° =Ù =zÛ [#~ =∞$`ŒÇ⨠∞◊ =Ùefl, `Àà◊§#∞ Ãã·`~Œ u<åeû# ^°∞ã≤u÷ UO°Ê_ç~k.
=∞H߯ |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Å∞ WHí Éèií ~K«ÖHË í ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) ^°Qiæõ H≥o§ D Qõ_∞« ¤ Ǩiã≤u÷ x ^°¥O°~
KÕܵ« =Åã≤~kQå ^Õ=Ù_çfl „áåi÷~K«=∞x J_çQåO°∞.
Hßx ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨) ^Õ=Ù_çfl „áåi÷~z Qõ_∞« ¤ Ǩiã≤u÷ `˘Åy~Ǩ*ãË #≤ `Œ~åfi`« ÇÍO°∞ =∞i~`Œ
ÃÑ„>Ëy áÈÜ«∂O°∞. H˘O^Œ~∞° nxfl „Ǩ=HíÎ =∞Ç≤Ï=∞Qå ÉèÏq~z PÜ«µ# É’^è#° Å "≥Ñ· Ù¨ "≥ÚQõ∞`æ ∞Œ O>Ë,
ÇÍix Hí∂_Í D ^°∞O®‡O°∞Å
æ ∞ xO’kè㥨 Î ''W=hfl HßÅѨ٠q∞@ìÇÖ
¨ Ï¡Å∞. W~`ŒH∞í ѨÓO°fi~ Hí∂_Í
HíO∞° =ÙHß@HßÅ∞ =KÍÛܵ. D<®_«∞ HÁ`ËgÎ ∞ Hß^°∞. HßHíáÈ`Ë D™®i ã¨∞nO°…HOí ∞° =Ù UO°Ê_ç~k Hí#∞Hí
g∞O°∞ =ÚǨÏ=∞‡^£ K≥¿ÑÊ =∂Ü«µ=∂@Å∞ qx J`Œx =ÅÖ’ Ǩ_H« ~í _ç—— Jx K≥Çʨ ™®QåO°∞.

198

(7. P~åѶ)π

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

Ǩ@}
ì ÇÍã¨∞Å∞ Qõ#Hí ã¨`ͺxfl qâ◊fiã≤~z ^Õ=Ùx Ǩ@¡ ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î ∞ HíeyL~>Ë,
"Õ∞=Ú ÇÍi H’ã¨~ Éè¥í =∂ºHßâÍÅ â◊∞ÉèÏÅ (^®fiO®Å)#∞ `ˇOz
° ÃÑ>ËÇì ÍO°=Ú. Hßx
ÇÍO°∞ ã¨`ͺxfl qâ◊fiã≤~K«_ÍxH˜ xO®Híi~KÍO°∞. J~^°∞=Å¡ ÇÍO°∞ KÕã∞¨ Hí∞#fl HíO‡° ÅHí∞
tHíQ∆ å "Õ∞=Ú (LǨ„^°=~ `ˇzÛ) ÇÍix Ǩ@∞ìH∞í <®fl=Ú. (96)
=∞i D Ǩ@}
ì "åã¨∞Å∞ Hí∂_Í JÖÏQÕ U=∞O°áå@∞Ö’ Ǩ_=ç Ù<®flO®? O®„u"Õà◊
Qå_èx« „^°Ö’ L#flǨC_«∞ ÇÍiÃÑ· =∂ tHí∆ JHí™®‡`Œ∞QÎ å qO°∞K«∞Hí∞Ǩ_^« x° `ŒÅz Qõ∞~_≥Å
g∞^° KÕ`Œ∞Å∞ "Õã¨∞HÁx L<®flO®? ÖËHí ǨQõ>˜"Õà◊ P_«∞`Œ¥ áå_«∞`Œ¥ („áåǨ~zHí
"åº"≥∂ǨÏ~Ö’ =Úxy) L#flǨC_«∞ =∂ LHí∞¯Ç≤_Hç e˜ ÇÍi"≥∞_«Å∞ Ǩ@∞ìH’É’^°x
xO°ƒÜ
ù µ« ~Qå L<®flO®? ^Õ=Ùx Z`Œ∞QÎ _õ Å
« ~>Ë "åiH˜ U=∂„`Œ~ ÉèÜ
í µ« ~ÖË^®? ã¨Ofi° <®â◊#
=∞Ü˵º *Ïu =∂„`Œ"Õ∞ WÖÏ ^Õ=Ùx Z`Œ∞ÎQõ_«Å Ǩ@¡ ÉèíÜ«µ=¸, ÉèíH©Î ÖËHí∞~_Í
=∞#∞Qõ_« ™®yã¨∞~Î k. (97-99)
Qõ`Œ Éè¥í ÇÍã¨∞Å (=∞O°}~) `ŒO∞° ÇÍ`Œ WǨC_«∞ Éè¥í q∞H˜ ÇÍO°ã∞¨ Öˇ#· ÇÍO°∞, "Õ∞=Ú
`ŒÅK«∞Hí∞~>Ë ÇÍiÃÑ· PǨ^° `ˇzÛÃÑ_«`Í=∞x, U =∞~z q+¨Üµ« ~ q#Hí∞~_Í ÇÍi
ǨÏ$^°Üµ« HíÇÍ>ÏÅ∞ =¸ã≤"™Õ ®Î=∞x „QõÇÏ≤ ~K«O®? WÖÏ "Õ∞=Ú HÁxfl *Ï`Œ∞Å Qå^èÅ
° #∞
hHí∞ qxÊã¨∞Î<åfl=Ú. "åi ^°QõæO°Hí∞ "åi „Ǩ=HíÎÅ∞ ã¨Ê+¨ì"≥∞ÿ# x^°O°≈<®Å∞ fã¨∞HÁx
=KÍÛO°∞. Hßx XHí™®i uO°ã¯¨ i~z#^®xfl ÇÍO°∞ =∞m§ qâ◊fiã≤~KÕ =∞#∞+¨∞Å∞ Hß^°∞.
K«¥âÍÇÍ! Dq^è~° Qå "Õ∞=Ú ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞ŠǨÏ$^°Üµ« HíÇÍ>ÏÅ∞ =¸ã≤"ãÕ ∞¨ <Î ®fl=Ú.
ÇÍiÖ’ KÍÖÏ=∞~k ÇÍQåÌ#Éèí~Qõ~ KÕ¿ã"åi<Ë "Õ∞=Ú K«¥âÍ=Ú. JÖÏQÕ "åiÖ’
J<ËHí =∞~k huÖËxÇÍix Hí∂_Í "Õ∞=Ú K«¥âÍ=Ú. (100-102)
"åi `ŒO∞° ÇÍ`Œ "Õ∞=Ú =¸™® („Ǩ=Hí)Î Hí∞ x^°O≈° <®ezÛ Ç¶O≤ Ò<ü, J`Œx O®*Ϻkè
HßO°∞Å ^°QOæõ H° ∞í Ǩ~áå=Ú. Jܵ`Ë ÇÍO°∞ Hí∂_Í =∂ x^°O≈° <®Å Ǩ@¡ J<®ºÜ«µ~Qå<Ë
„Ǩ=iÎ~KÍO°∞. K«¥_«∞, P ^°∞O®‡O°∞Å
æ Hí∞ (z=iH˜) ZÖÏ~>˜ Qõu Ǩ>~ì˜ ^À. (103)
=¸™® WÖÏ J<®fl_«∞: ''ǶO≤ Ò<ü! <Ë#∞ qâ◊fi„ǨÉ∞íè =Ù "≥Ñ· Ù¨ # =zÛ# „Ǩ=Hí#Î ∞. <Ë#∞
^Õ=Ùx ¿ÑO°∞`À Uk =∂>Ï¡_<ç ® ã¨`ºŒ "Õ∞ =∂>Ï¡_@
« ~ <® q^è∞Œ ºHíÎ ^èO° ‡° ~. <Ë#∞ g∞
^°Qiæõ H˜ g∞ „ǨÉ∞íè =Ù #∞~_ç ã¨Ê+¨"ì ∞≥ #ÿ x^°O≈° #~ fã¨∞HÁKÍÛ#∞. Hí#∞Hí h=Ù W„™®Ü∂Öò
ã¨~`Œu „Ǩ[Å#∞ <® "≥~@ Ǩ~Ç≤~K«∞.—— (104-105)
^®xH˜ ǶO≤ Ò<ü ''h"Õ^<·≥ ® x^°O≈° #~ fã¨∞HÁx =¿ãÎ, h=Ù K≥¿ÑÊk x[=∞ܵ`Ë
^®xfl =∂ =Ú~^°∞ „Ǩ^i° ≈~K«∞—— J<åfl_»∞. (106)
JǨC_«∞ =¸™® `Œ# KÕuHí„O° „H˜~^° Ǩ_"« âÕ Í_«∞. "≥~@<Ë P Hí„O° ã¨OÊ° ~Qå =∂i
áÈܵ~k. (`ŒO∞° ÇÍ`Œ) J`Œ#∞ `Œ# KÕux (K«~HíÖ’ ÃÑ>˜)ì |Ü«µ>˜H˜ fâÍ_«∞. Jk
K«¥Ç¨O∞° ÅHí∞ ^èQ° ^õ Q°è õ "≥∞iã≤áÈ`Œ¥ HíxÊ~z~k. (107-108)
Jܵ`Ë Ç¶O≤ Ò<ü*ÏuH˜ K≥~k# HÁ~^°O∞° <®Ü«µHí∞Å∞ (=¸™® =Å¡ U^À „Ǩ=∂^°~
=Ú~K«∞HÁã¨∞#Î fl@∞¡ ÉèÜ
í µ« Ǩ_)ç ''W`Œ#∞ `ŒÇʨ Hí∞~_Í ÃÑ^°Ì =∂~„uHí∞_«Üµ L~>Ï_«∞.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(7. P~åѶ)π

199

W`Œ#∞ (`Œ# =∞~„`Œ|ÅO`À) q∞=∞‡efl g∞O®[º~ #∞~_ç "≥_Å
« Q˘@ì Eã¨∞<Î ®fl_«∞.
WǨC_«∞ g∞OÕ~ KÕܵ« ^°ÅK«∞Hí∞<®flO’ K≥Çʨ ~_ç—— J<®flO°∞ ǶO≤ Ò<ü`À. (109-110)
`ŒO∞° ÇÍ`Œ "åO°~`Í Ç¶O≤ Ò<üH∞í ã¨ÅǨ W㨥Π''W`Œ_flç , W`Œx ™È^°O∞° _çfl HÁ<®flà◊∞§
PÇ≤ L~K«~_ç. DÖ’Qå Jxfl Ǩ@ì}®ÅHí∞ =∞# ^°¥`Œefl Ǩ~Ç≤ =∞~„`Œq^°ºÖ’
Pi`Ëi#ÇÍix g∞ ^°QOæõ H° ∞í Ç≤eÇ≤~K«∞H’~_ç—— Jx K≥áåÊO°∞. (111-112)
^®x „ǨHßO°~ Pi`Ëi# =∂~„uHí∞Å∞ Ƕ≤OÒ<ü ^°QõæiH˜ =KÍÛO°∞. JǨC_Í
=∂~„uHí∞Å∞ ''XHíÇàı ◊ "Õ∞=Ú Q≥e¿ãÎ J~^°∞Hí∞ =∂Hı^<·≥ ® „ǨuǶÅ
¨ ~ WÇ≤Ê™®ÎO®?——Jx
J_çQåO°∞. (113)
''`ŒÇʨ Hí∞~_Í. g∞O°∞ =∂ ã¨xflÇ≤Ï`Œ∞ÅÖ’ KÕO∞° `ÍO°∞—— K≥áåÊ_«∞ ǶO≤ Ò<ü. (114)
P `ŒO∞° ÇÍ`Œ =∂~„uHí∞Å∞ =¸™®#∞ L^ÕtÌ ~z ''"≥Ú^°@ h=Ù (h Hí„O°#∞) Ǩ_«
"Õ™®ÎÇÍ ÖËHí =∞=∞‡efl (=∂ `Íà◊§#∞) Ǩ_"« Ü
Õ µ« =∞~>ÏÇÍ?—— Jx J_çQåO°∞. ^®xH˜
=¸™® ''g∞ˆ~ Ǩ_"« Ü
Õ µ« ~_ç—— J<®fl_«∞.
JǨC_«∞ =∂~„uHí∞Å∞ (`Œ=∞ ^°QOæõ ∞° #fl „`Íà◊§#∞ <ËÅg∞^°) Ǩ_"« âÕ ÍO°∞. (`ŒH}
ƒ "Ͱ)
Jq „¿ÑHíH∆ ∞í ÅHí∞ HíxHí@∞ì Híey~z cè`Í=O ã¨$+≤~ì KÍܵ. Pq^è~° Qå "åO°∞ J^°∞ƒù`Œ
"≥∞#ÿ `Í~„uHíq^°º „Ǩ^i° ≈~KÍO°∞. (115,116)
ã¨iQåæ J^Õ ã¨=∞Ü«µ~Ö’ "Õ∞=Ú =¸™®Hí∞, J`Œx Hí„O° „H˜~^° Ǩ_"« Ü
Õ µ« =∞x
K≥áåÊ=Ú. J`Œ#ÖÏ (Hí„O°) „H˜~^° Ǩ_"« âÕ Í_À ÖË^À `Œ$>˜Ö’ Jk q[$~aè~z, "åi
JÉè¥í `Œ HíÅÊ#Åxfl>˜h K«HK
í H« ß ™®fiǨ KÕ㥨 Î áÈܵ~k. (117)
D q^è~° Qå ã¨`ºŒ ~ ã¨`ºŒ ~Qå O°∞A=ܵ~k. ÇÍO°∞ HíeÊ~z#=hfl Jã¨`ºŒ =∞x
`ËeáÈܵ~k. ǶO≤ Ò<ü, J`Œx J#∞Ü«∂Ü«µ∞Å∞ D áÈ>©Ö’ ÃѶ∞ÏO°~Qå ǨO®l`Œ∞Åܵ
ǨO®Éèí=~ áåÅÜ«∂ºO°∞. =∂~„uHí∞Å∞ D J^°∞ƒù`Œ =∞Ç≤Ï=∞ K«¥ã≤ J„Ǩܫµ`Œfl~Qå
™®ë®ì~QõǨ_ç ''"Õ∞=Ú ã¨O°fiÖ’Hí „Ç¨Éèí∞=Ù#∞ qâ◊fiã≤~KÍ~. =¸™®, ǨO°¥<üÅ∞
qâ◊fiã≤~z# „ǨÉ∞íè =Ù#∞ "Õ∞=¸ qâ◊fiã≤~KÍ~—— Jx aQõOæ Q° å J<®flO°∞. (118-122)
JǨC_«∞ ǶO≤ Ò<ü (=∞~_çÇ_¨ ∞« `Œ¥)WÖÏ J<®fl_«∞: ''Uq∞>©, <Ë#∞ J#∞=∞u W=fiHí
=Ú~^Õ g∞i`Œ_flç qâ◊fiã≤™®ÎO®? W^°~`Í DǨ@fl~ #∞~z WHí¯_ç áœO°∞efl "≥à§◊ Q˘@ì_Í
xH˜ g∞O°~`Í HíÅã≤ Ǩxfl#Ǩ<®flQõ~. L~_«~_ç, `ŒfiO°Ö’<Ë (^®x ǨOfi° =™®#~) g∞Hí∞
`ˇÅ∞ã¨∞Î~k. "≥Ú^°@ <Ë#∞ XHí"≥·Ñ¨Ù#fl g∞ KÕ`Œ∞efl, (ÇÍ>˜H˜ Jaè=ÚY~Qå) O≥~_À
"≥Ñ· Ù¨ #fl g∞Hßà◊§#∞ #iH˜™®Î#∞. `ŒO®fi`Œ q∞=∞‡efl LiHí~|~ ZH˜¯™®Î#∞.—— (123-124)
^®xH˜ "åiÖÏ J<®flO°∞: ''=∂ =Ú~^°∞Hí∞ =∂„ǨÉ∞íè =Ù x^°O≈° <®Å∞ =KÍÛܵ.
"Õ∞=Ú ÇÍ>˜x qâ◊fiã≤~KÍ=Ú. J^ÕHí^® h=Ù =∂ÃÑ· ǨQõ ™®kè~K«_ÍxH˜ HßO°}~?
"Õ∞=Ú Z@¥ =∂ „ǨÉèí∞=Ù ã¨xflkèH˜ áÈ=Åã≤# ÇÍà◊§"Õ∞- ^ÕÇÍ! =∂Hí∞ ã¨Ç¨Ï#
ã¨Ü
÷ µO®ºÅ∞ „Ǩ™®k~K«∞. "Õ∞=Ú hHí∞ q^èÜ
Õ µ« ∞Å"≥∞ÿ L#fl ã≤u÷ Ö’<Ë =∂Hí∞ =∞O°}~
Híey~K«∞.—— (125-126)

200

(7. P~åѶ)π

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

ǶO≤ Ò<ü*Ïu <®Ü«µHí∞Å∞ ǶO≤ Ò<üx =∞i~`Œ ZQõ^À㨥Π''g∞O°∞ =¸™®#∞, J`Œx
*ÏuÇÍà◊§#∞ ^Õâ~◊ Ö’ JO®K«H~í ã¨$+≤~ì K«_ÍxH˜ JÖÏQÕ =^°eÃÑ_ÍÎO®? "åO°∞ q∞=∞‡efl,
g∞ ^≥Ç· ÍÅ#∞ PO®kè~K«_~« =∂<Ë¿ãÎ g∞O°∞ K«¥ã¨¥Î TO°∞Hí∞~>ÏO®?—— Jx J_çQåO°∞.
^®xH˜ Ƕ≤OÒ<ü ''<Ë#∞ "åi HÁ_«∞Hí∞efl ǨÏ`Œ=∂iÛ, ÇÍi Hí∂`Œ∞à◊§#∞ =∂„`Œ"Õ∞ „|`ŒHí
x™®Î#∞. "åi g∞^° =∂Hí∞ ѨÓiÎ JkèHßO°~ L~k—— Jx K≥áåÊ_«∞. (127)
=¸™® `Œ# *Ïux F^®O°∞Û`Œ¥ ''^Õ=Ùx ã¨Ç¨Ü«µ~ "Õ_»∞HÀ~_ç. ã¨Ç¨Ï#~
=Ç≤Ï~K«~_ç. D Éè∂í q∞ ^Õ=Ùxk. ^Õ=Ù_«∞ `Œ# ^®ã¨∞ÅÖ’ `Í#∞ H’i#ÇÍix ^®xH˜
ÇÍO°ã¨∞Å∞Qå KÕ™®Î_«∞. ^Õ=Ùx Ǩ@¡ ÉèíÜ«µÉèíHí∞ÎÅ`À =∞ã¨Å∞‰õΩ<ÕÇÍi^Õ J~u=∞
q[Ü«µ~ J=Ù`«∞Ok.—— J<®fl_«∞. (128)
JǨC_«∞ J`Œx*Ïu „Ǩ[Å∞ ''h=Ù O®Hí =Ú~^°∞ Hí∂_Í "Õ∞=Ú Ç‘_~ç K«|_«∞`Œ¥
L~_Ë"åà◊§~. WǨC_«∞ h=Ù =zÛ# `ŒO∞° ÇÍ`Œ Hí∂_Í Ç‘_~ç K«|_«∞`Œ∞<®fl~—— J<®flO°∞.
=¸™® (ÇÍiH˜ ^è≥·O°º~ K≥|∞`Œ¥) ''g∞„ǨÉèí∞=Ù `ŒfiO°Ö’<Ë g∞ â◊„`Œ∞=Ùefl `Œ∞^°
=Ú>˜~ì z "åi ™®÷#~Ö’ q∞=∞‡efl ѨÙ_«q∞ÃÑ· (`Œ#) „Ǩux^è∞° Å∞Qå xÜ«µq∞™®Î_∞« .
JǨC_«∞ g∞O≥ÖÏ #_«∞K«∞Hí∞~>ÏO’ K«∂™®Î_∞« —— Jx J<®fl_«∞. (129)
Ƕ≤OÒhÜ«µ∞ÅÖ’ (ã¨`Œº^è°O°‡~ Ǩ@¡) ã¨Ê$Ç¨Ï O®=_ÍxH˜ "Õ∞=Ú HÁ<Ëflà◊§áå@∞
"åix ^°∞iƒùHß∆ xH˜, Ǩ~@Å HÁO°`HŒ ∞í Qõ∞iKÕâÍ=Ú. (Hßx "åi Ǩiã≤u÷ =∂O°Ö^Ë ∞° .)
=∞~zO’AÅ∞ =zÛ#ǨC_«∞ `Í=∞~^°∞Hí∞ JO°∞›Å=∞x J~>ÏO°∞† ^°∞iÌ<®Å∞ ^®Ñ¨Ù
i~z#ǨC_«∞ =¸™®x, J`Œx J#∞K«O∞° efl ^°∞â◊≈Hí∞<®Å∞Qå ǨiQõ}™˜ ®ÎO∞° . x*ÏxH˜
"åi ^°∞â◊≈Hí∞#~ ^Õ=Ùx KÕuÖ’ L~k. Hßx ÇÍiÖ’ KÍÖÏ=∞~k P ã¨~Qõu
„QõÇÏ≤ ~K«_~« ÖË^∞° . "åO°∞ =¸™®`À ''h=Ù =∂ÃÑ· =∞~„`Œ`~Œ „`ÍÅ∞ „ǨÜ∂ˇ y㨥Π=∂
=Ú~^°∞ Zxfl K«=∞`ͯO®Å∞ „Ǩ^i° ≈~z<® "Õ∞=Ú x#∞fl Z#fl>˜H© qâ◊fiã≤~K«~—— Jx
`ˇQãÕ ≤ K≥áåÊO°∞. (130-132)
z=iH˜ "Õ∞=Ú "åiÃÑ·H˜ `Œ∞á¶å#∞ Ǩ~Ç≤~KÍ=Ú† q∞_«`Å
Œ ^°~_«∞#∞ =kÖÏ=Ú†
¿ÑÅ∞, ѨÙO°∞Qõ∞efl Ǩ~áå=Ú† HíÇʨ Å#∞ =kÖÏ=Ú† <ˇ`∞Œ >
Î ˜ =O°~¬ Hí∞iÇ≤~KÍ=Ú. D
=∞Ç≤Ï=∞Åxfl>˜h "Õ∞=Ú q_çq_çQå KÕã≤ K«¥áåO. Hßx "åO°∞ uO°™®¯O°~, `ŒÅaO°∞ã¨∞
`Œ<®Å<Ë „Ǩ^i° ≈~KÍO°∞. "åO°ãÅ
¨ ∞ ǨO=° ∞ ^°∞O®‡O°∞Å
æ ∞. (133)
U^≥·<® PǨ^° =zÛǨ_ç`Ë "åO°∞ =¸™® ^°QõæiH≥o§ WÖÏ „|u=∂Å∞`ÍO°∞:
''=¸™®! hHí∞ h„ǨÉ∞íè =Ù #∞~_ç Åaè~z# („Ǩ=Hí)ΠǨ^q° ã¨Ç¨ Ü«µ~`À D PǨ^°
#∞~_ç =∞=∞‡efl Qõ>Hìˇ ¯˜ ~K«=∞x ^Õ=Ù_çfl „áåi÷~K«∞. D™®i Qõ#Hí h=Ù =∂#∞~_ç D
PǨ^°#∞ `˘ey¿ãÎ "Õ∞=Ú h=∂> q~>Ï=Ú† W„™®Ü∂Öò ã¨~`Œux h "≥~>
Ǩ~ѨÙ`Í=Ú.—— (134)
Jܵ`Ë ÇÍiÃÑ· qO°∞K«∞Hí∞Ǩ_#« ∞#fl tHí#∆ ∞ "Õ∞=Ú HÁ~`ŒHßÅ~ áå@∞ `˘Åy~K«
Qå<Ë "åO°∞ P_ç#=∂@ `Œ¿ÑÊÇÍO°∞. Dq^è~° Qå "åO°∞ =∂ =∞Ç≤Ï=∞Å∞ uO°ã¯¨ i~KÍO°∞.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(7. P~åѶ)π

201

"å>˜x U=∂„`Œ~ MÏ`ŒO∞° KÕܵ« ÖË^∞° . z=iH˜ "Õ∞=Ú ÇÍiÃÑ· „ǨfHßO°~ fO°∞ÛHí∞<®flO.
ÇÍix #_çã=¨ Ú„^°~Ö’ =Ú~z"ÕâÍ=Ú. 135-136)
P `ŒO∞° ÇÍ`Œ "Õ∞=Ú "åi ™®÷#~Ö’ J}z"Õ`HŒ ∞í Qõ∞O≥#· |ÅÇ‘Ï#=O°~æ „Ç¨[efl
`ˇzÛ ÃÑ>Ïì=Ú. `Œ¥O°∞Ê #∞~_ç Ǩ_=« ∞O° =O°H∞í "Õ∞=Ú Z<Àfl â◊∞ÉèÏÅ∞ Híey~z#
Éèí¥ÉèÏQåxH˜ "åix "åO°ã¨∞Å∞Qå KÕâÍ=Ú. Dq^è°~Qå W„™®Ü∂Öò ã¨~`ŒuÇÍi
q+¨Üµ« ~Ö’ h „ǨÉ∞íè =Ù KÕã#≤ ÇÍQåÌ#~ <ˇO"° iÕ ~k. nxH˜ HÍO°}~ ÇÍO°∞ ã¨ÇϨ #~
=Ç≤Ï~K«_"« ∞Õ . ǶO≤ Ò<ü, J`Œx `ÍÉË^®O°∞¡ Hí>~ì˜ z# "å>˜x (J~>Ë "Õ∞_«Å#∞), ZH˜¯~z#
"å>˜x (J~>Ë Ñ¨Okà◊§ÃÑ· „^®Hí∆ `À@efl) "Õ∞=Ú ã¨O°fi<®â◊#~ KÕâÍ=Ú. (137)
W„™®Ü∂Öò ã¨~`ŒuÇÍix "Õ∞=Ú ã¨=Ú„^°~ ^®>˜~z P=ÅHí∞ KÕO®Û=Ú.
JHí¯_« #∞~_ç ÇÍO°∞ =∞O’KÀ>˜H˜ „ǨÜ∂« }~ ™®y~KÍO°∞. ^®iÖ’ "åiH˜ q„QõÇ¨ Å∞
Ǩ@∞ìHÁx Hí∂O°∞Û#fl XHí*Ïu `ÍO°ãǨ _¨ ~ç k. JǨC_«∞ "åO°∞ ''=¸™®! ÇÍO°∞ ѨÓlã¨∞#Î fl
^≥=· ~ ÖÏ~>˜k =∂Hí∂¯_Í U^≥<· ® ^≥"· åxfl KÕã=≤ Ùfi—— J<®flO°∞.
^®xH˜ =¸™® ''g∞O°∞ =∞s =¸_è∞« ÖÏ¡ =∂>Ï¡_∞« `Œ∞<®flO°∞. "åO°∞ J=Å~a~z#
PO®^è°# <®â◊#=∞=Ù`Œ∞~k. "åO°∞ KÕã¨∞Î#flk ǨxH˜=∂e# Ǩx—— J<åfl_«∞. WOHÍ
''^Õ=Ù_«∞ q∞=∞‡efl Ü«∂=`Œ∞Î =∂#ÇÍoÃÑ· B#fl`«ºO „Ǩ™®k~KÍ_«∞. JÖÏ~>˜ ^Õ=Ù_çfl
=^°e <Ë#∞ g∞H’ã¨~ "ÕOÕ ^≥Ç· Íxfl "≥^H° Ø Ñ>ÏìÖÏ?—— Jx J<®fl_«`#Œ ∞. (138-140)
*Ï˝Ç¨Hí~ `ˇK«∞ÛH’~_ç. "Õ∞=Ú Ç¶≤OÒhÜ«µ∞Å ÉÏi#∞~_ç q∞=∞‡efl q=ÚHíÎ~
KÕâÍ=Ú. ÇÍO°∞ q∞=∞‡efl ÃѶ∞ÏO°~Qå Ç‘_ãç ∞¨ ~Î _ËÇÍO°∞. g∞ HÁ_«∞Hí∞efl ǨÏ`Œ=∂O°∞㨥Î
g∞ Hí∞=∂O≥eÎ fl =∂„`Œ"∞Õ „|`ŒHxí ã¨∞~Î _ËÇÍO°∞. g∞ „ǨÉ∞íè =Ù `ŒOÑ° Ù¨¶ # g∞Hík Híi#î ǨsHíQ∆ å
L~_ç~k. (141)
"Õ∞=Ú =ÚǨÊÜ
ù µ O’AÅ Qõ_∞« =Ù H’ã¨~ =¸™®#∞ Ç≤eÇ≤~KÍO. P `Œ~∞° "å`Œ
DQõ_∞« =Ù#∞ =∞O’ ѨkO’AÅ∞ á⁄_çy~KÍO. WÖÏ J`Œx „ǨÉ∞íè =Ù xO°Ü
‚ µ~z# Qõ_∞« =Ù
#ÅÉè·ˇ O’AÅܵ~k. =¸™® (=∂ ^°QOæõ H° ∞í ) |Ü«µÅ∞^ÕOÕ =Ú~^°∞ `Œ# ™È^°O∞° x`À
''<Ë#∞ "≥o§# `Œ~åfi`Œ h=Ù <®`ŒOÑ° Ù¨¶ # =∞# *Ïu„Ǩ[ÅHí∞ <®Ü«µHí`fiŒ ~ =Ç≤Ï~z ã¨O#·≥
suÖ’ ǨxKÕ㥨 Î L~_Íe. qzÛù#flHßO°∞Å „`À= #_«=Hí∞—— Jx J<®fl_«∞. (142)
P `Œ~åfi`Œ =¸™® =∂ xs‚`« ã¨=∞Ü«∂xH˜ (HÁ~_« ^°QOæõ H° ∞í ) KÕO∞° Hí∞#flǨC_«∞
J`Œx „ǨÉ∞íè =Ù J`Œx`À „Ǩ`ºŒ Hí∆ ã¨~ÉèÏ+¨} [iáå_«∞. (P ã¨~^°Oƒ° ~ù Ö’) =¸™® `Œ#
„ǨÉèí∞=Ù#∞ "Õ_«∞Hí∞~@¥ ''„ǨÉèí¥! <® Híà◊§Hí∞ â◊H˜Î „Ǩ™®k~z h ^°O°≈#ÉèÏQõº~
Híey~K«∞—— J<®fl_«∞. ^®xH˜ ^Õ=Ù_«∞ ''h=Ù ##∞fl (WǨÏÖ’Hí~Ö’) K«¥_«Ö=Ë Ù. ã¨O,Õ D
HÁ~_« "≥Ñ· Ù¨ Hßã¨Î ^°$+≤™ì ®i~K«∞. Jk `Œ# ™®÷#~Ö’ Ü«µ^è®`Œ^~°ä Qå L~>Ë h=Ù ##∞fl
K«¥_«QÅ
õ =Ù—— J<®fl_«∞.
P `ŒO°∞ÇÍ`Œ J`Œx „ǨÉèí∞=Ù `Œ# k=º `Ë[ã¨∞û#∞ P HÁ~_«ÃÑ· „Ǩã¨i~Ǩ
*Ëܵ« Qå<Ë Jk =∞O°∞Hí}
∆ ~ `Œ∞<®`Œ∞#HíÖÜ«∞ áÈܵ~k. ^®~`À =¸™® ã¨Ê$ǨÏ`ŒÇÊ≤

202

(7. P~åѶ)π

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

11

Ǩ_áç ÈÜ«∂_«∞. Hß¿ãûǨ>H˜ ˜ ã¨Ê$Ç¨Ï O®Qå ''„Ǩɥíè ! h=Ù Z~`À Ǩiâ◊∞^°∞_ú =« Ù. [iy#
á⁄O°áå@∞Hí∞ ǨâÍÛ`ÍÎǨ Ǩ_∞« `Œ¥ x#∞fl Hí=∆ ∂Ǩ} "Õ_∞» Hí∞~@∞<®fl#∞. (##∞fl Híq∆ ∞~K«∞.)
J~^°iHí~>Ë =Ú~^°∞ <Ë<Ë x#∞fl qâ◊fiã≤ã∞¨ <Î ®fl#∞—— Jx „áåi÷~KÍ_«∞ =¸™®. (143)
JǨC_«∞ ^Õ=Ù_«∞ ''=¸™®! <Ë#∞ hHí∞ „Ǩ=HíΠǨ^°qxKÍÛ#∞. h`À „Ǩ`ŒºHí∆
ã¨~ÉèÏ+¨} [iáå#∞. D q^èOŒ QÍ hHí∞ Ü«∂=`Œ∞Î =∂#ÇÍoÃÑ· „áå^è®#º`Œ xKÍÛ#∞.
Hí#∞Hí <Ë#∞ „Ǩ™®k~KÕ^®xfl ã‘fiHíi~z <®Hí∞ Hí$`ŒA˝_«=ܵL~_«∞—— Jx LǨ^Õ
t~KÍ_«∞. (144)
P `ŒO∞° ÇÍ`Œ "Õ∞=Ú rq`Œ ã¨=∞ã¨Î O°~QåÅHí∞ ã¨~|~kè~z# Ç≤Ï`Œ=ÙÅ∞, „Ǩu
q+¨Ü∂« xH˜ ã¨~|~kè~z# =∂O°^æ O° ≈° Hí 㨥„`ÍÅ∞ (O®u) ǨÅHíÅÃÑ· O®ã≤ =¸™®Hí∞
„Ǩ™®k~KÍ=Ú. P ã¨~^°Oƒ° ~ù Ö’ "Õ∞=Ú WÖÏ LǨ^tÕ ~KÍ=Ú:
''D Ç≤Ï`ÀHí∞Å
Î #∞ ^°$_è~« Qå Ǩ@∞ìHÁx L~_Íe. W~^°∞Ö’x q+¨Ü∂« Å#∞ (=∂O°Û
Hí∞~_Í) 㨄Hí=∞suÖ’ J#∞ã¨i~K«=∞x h *Ïu„Ǩ[Å#∞ P^Õt~K«∞. ã¨g∞ǨHßÅ~Ö’<Ë
<Ë#∞ g∞Hí∞ ^°∞+¨[ì #∞Å Qõ$ǨÅ (J=âıë®Å)#∞ K«¥Ç≤™®Î#∞. ZÖÏ~>˜ hu, xÜ«µ=∞~
ÖËHí∞~_Í ^è°O°}˜Ö’ ÃÑ^°ÌÅ∞Qå K«ÖÏ=∞}˜ JÜ˵º QõO°fiáÈ`Œ∞Å∞ <® =∞Ç≤Ï=∞Å∞
K«¥_«H∞í ~_Í "åi ^°$+≤xì =∂iÛ"Õ™®Î#∞. WHí "åO°∞ U =∞Ç≤Ï=∞ K«¥ã≤<® (ã¨`ͺxfl)
qâ◊fiã≤~K«ÖËO°∞. "åi Híà‹§^°∞@Hí∞ ã¨<®‡O°æ~ =zÛ<® "åO°∞ ^®xfl J=Å~a~K«ÖËO°∞.
11. TǨÏHı J~^°x qâ◊fi"åºÇ¨Î â◊H˜Î ã¨fiO°¥Ñ¨Ù_≥·# ^Õ=Ù_çfl =∂#=Ù_«∞ K«O°‡K«Hí∆∞=ÙÅ`À
K«¥_«@~ J~>Ë "≥∂Hí~∆ á⁄~^°_"« ∞Õ . Hßx =∞O°}®#~`ŒO~° ã¨fiO°~æ Ö’ =∂„`Œ"∞Õ 'qâÍfiã¨∞ÅHí∞— D
"≥∂Hí~∆ ã≤kãú ∞¨ ~Î k. JHí¯_Ë ^≥=· ^°O≈° #ÉèÏQõº~ „áåǨ=Î ∞=Ù`Œ∞~k. Wk WǨÏÖ’Hí~Ö’ ™®^躰 ~Hß^°∞.
J~^°∞=Å¡<Ë =¸™® „Ǩ=HíÎ (J֡Ƿ Ï≤ ) ^Õ=Ù_çfl K«¥_« QÀi#ǨC_«∞, h=Ù ##∞fl K«¥_«Ö=Ë Ù
J<®fl_«∞ ^Õ=Ù_«∞. ǨOfi° `Œ~ ÖÏ~>˜ =∞Ǩ |e+¨"ª ∞≥ #ÿ FÃÑ^°Ì PHßO°~ Ãã·`~Œ ^Õ=Ùx Jã≤`Î fiŒ ~ #∞~_ç
"≥Å∞=_ç# F z#fl H˜O}
° ®xHı `Œ$>˜Ö’ Éèãí ‡‘ Ǩ@Å~ Jܵ#ǨC_«∞ D |ÅÇ‘Ï# =∂#=Ù_«∞ ^≥=·
^°O≈° # „ǨÉÏè ÇÍxH˜ `Œ@∞ìH’QõÅ_Í? Z~`Œ=∂„`Œ~ `Œ@∞ìH’ÖË_x« =¸™® „Ǩ=HíÎ ã¨Ê$Ç¨Ï H’Ö’Êܵ#
ã¨~Ѷ∞¨ @# O°∞A=Ù KÕ™ÈÎ~k.
ÉèQí =õ næ`Ö
Œ ’ Hí∂_Í JO°∞#˚ ∞_«∞ ''Ü«µ`À ÇÍKÀ x=O°~Î `Ë J„áå=º=∞#™®ã¨ÇϨ —— Jx ÇÍHí∞¯
#Hí∞, =∞#ã¨∞û#Hí∞ Ãã·`~Œ J~^°_x« Jaè=i‚~K«|_ç# ^Õ=Ù_çfl K«¥_«QÀi`Ë ''#`Œ∞=∂~ â◊Hºí ¿ã
„^°+∞¨ =ì ∞ <Ë<=·ˇ ã¨fiK«H∞∆í ë®—— (11:8)- (D h =∂~ã¨=∞Ü«µ <Ë„`Œ=ÚÅ`À h=Ù <® qâ◊fi O°¥Ç¨=Ú#∞
Qå~K«*ÏÅ=Ù—— J<®fl_«∞ NHí$+¨∞_‚ ∞« . (w`Í=∞HíO~° ^°~- ¿Ñl.758)
Jܵ`Ë „Ǩ`ºŒ Hí∆ ^≥Ç· Í<Ëfl K«¥ã≤ ã¨~`Œ$ǨÇÎ _¨ Q« Ài# áœO®}˜Hí =∞#ã¨`Î Ífixfl `Œ$Ç≤ΠǨiKÕ~^°∞Hí∞
''k=º~^°^®q∞`Ë K«H∞∆í ó Ǩâº◊ Çı∞ ܡ∂QõÇ∞‹ â· fi◊ O°Ç√ò ——(11:8)- (Hß=Ù# hHí∞ k=º^°$+≤xì „Ç¨™®k~K«∞
K«∞<®fl#∞. ^®xKÕ Dâ◊fiO° ã¨~|~^è"° ∞≥ #ÿ <® ܡ∂Qõ=∞Ç≤Ï=∞#∞ E_«∞=Ú)—— J#flk ÉèQí =õ næ`.Œ
k=º Y∞O∑P<£ =∞O’KÀ@ ''Z=i K«¥Ñ¨ÙÅ¥ PÜ«µxfl J~^°∞H’*ÏÅ=Ù† PÜ«µ# =∂„`Œ~
J~^°i K«¥Ñ¨ÙÅ#¥ J~^°∞H’QõÅ_«∞—— (6:103) Jx ã¨Ê+¨~ì Qå K≥|∞`À~k. Hí#∞Hí „Ç¨Ç~¨ K«~Ö’
U rq Hí∂_Í ã¨$+≤Hì Oí #ΰ ∞ K«¥_«Ö^Ë ∞° . ã¨fiÜ«µ~Qå =∂#Ç’`Œ=Î ÚÖˇ#· ^≥=· „Ǩ=HíÅ
Î Hí∞ Hí∂_Í „ǨÇ~¨
K«~Ö’ ^Õ=Ùx ^°O≈° #~ Åaè~K«Ö^Ë ∞° . (W`ŒO° q=O®ÅHí∞ 53:13 㨥H˜Î áå^°ã¥¨ zHí K«¥_«~_ç.)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(7. P~åѶ)π

203

=„Hí=∂O°~æ HíxÇ≤¿ãÎ =∂„`Œ~ ^®x"≥Ñ· Ù¨ ǨO∞° Q≥`∞Œ `Î ÍO°∞. nxH߯O°}~ "åO°∞ =∂ 㨥Hí∞eÎ fl
xO®Híi~z "å>˜x xO°¡Hí∆º~ KÕã¨∞Î~_ËÇÍO°∞. =∂㨥Hí∞Îefl, ǨO°Ö’Hí LxH˜x uO°ã¨¯
i~z#ÇÍi HíO‡° Åhfl =ºO°=÷ ∞Ü«∂ºÜµ. "åiH˜ "åi HíO‡° efl |>Ëì `Œy# tHí∆ qkè~K«
|_ǰ`ΰ~k. (145-147)
=¸™® "≥o§# `ŒO∞° ÇÍ`Œ J`Œx *Ïu„Ǩ[Å∞ `Œ=∞ ^°QOæõ ∞° #fl PÉèOí }
° ®Å`À XHí
P=Ù^Œ∂_« q„QõÇϨ O `ŒÜ∂« O°∞ KÕã∞¨ Hí∞<®flO°∞. J~^°∞Ö’#∞~z ^°¥_« JO°∞ѨÙÖÏ~>˜ ^èfi° x
=ã¨∞~Î _Ëk. Hßx Jk `Œ=∞`À =∂>Ï¡_^« x° , Uq+¨Üµ« ~Ö’#∂ `Œ=∞Hí∞ ^®i K«¥Ç¨^x°
ÇÍiH˜ `ˇeÜ«µ^®? (`ˇÅ∞ã¨∞.) Jܵ<® ÇÍO°∞ ^®xfl ^≥·=~Qå KÕã¨∞HÁx ѨÓl~K«
¨ ∞ ǨO=° ∞^°∞O®‡O°∞Å
æ ∞. (148)
™®QåO°∞.12 "åO°ãÅ
"åO°∞ `Œ=∞ P`Œ‡=~K«# "≥∞ÿHí~ =^°ÅQå<Ë `Í=Ú x[~Qå ^®i`ŒáåÊ=∞x
`ˇÅ∞ã¨∞Hí∞<®flO°∞. JǨC_«∞ "åO°∞ ''=∂ „ǨÉ∞íè =Ù =∞=∞‡efl HíxHíi~z Hõq∆ ∞OK«Háí È`Ë
"Õ∞=Ú ã¨Ofi° <®â◊#=∞ܵ áÈ`ÍO—— Jx ǨeHßO°∞. (149)
J@∞#∞~_ç =¸™® qKÍO°~, P„QõÇϨ ~ HíÅQõeÇ≤# ÉèÏ"À„^ÕHßÅ`À `Œ# *Ïu
„Ǩ[Å ^ŒQÆæ~°Hí∞ uiQ˘KÍÛ_«∞. =zÛO®Qå<Ë ''<Ë#∞ "≥o§# `«~°∞"å`Œ g∞O°∞ KÍÖÏ
^°∞O®‡O®æxH˜ áåÅÊ_ͤO∞° . g∞ „ǨÉ∞íè "å[˝ H’ã¨~ Z^°∞O°∞K«¥¿ã J~`Œ FÇ≤Hí Hí∂_Í g∞Hí∞
ÖËHíáÈܵ~^®?—— Jx qO°∞K«∞Hí∞Ǩ_ͤ_«∞. (P H’Ǩ~Ö’) J`Œ#∞ (`“O®`ü) O®u
ǨÅHíÅ#∞ qã≤iáåOÕâÍ_«∞† ™È^°O∞° _ç `ŒÅ ("≥~„_«∞HíÅ∞) Ǩ>ì˜ ÖÏQå_«∞.
Ǩ~°∂<ü J<®fl_«∞: ''<®`Œe ¡Hí∞=∂O°∞_Í! gO°∞ ##∞fl |ÅÇ‘Ï#∞_çQå ÉèÏq~z
<®<ÀO°∞ <˘ˆH¯âÍO°∞. W~Hßã¨Îܵ`Ë ##∞fl K«~¿Ñ¿ã"åˆ~. J~KÕ`Œ (##flO°÷~ KÕã¨∞H’.)
„Ǩ`ºŒ O°∞Å
÷ ∞ ##∞fl K«¥ã≤ ¿ÇÏà◊#KÕ¿ã J=Hßâ◊~ HíeÊ~K«H∞í . D ^°∞O®‡O°∞Å
æ `À ##∞fl
Híe¿ÑÜ«µHí∞.—— D =∂@Å∞ qx =¸™® (HÁ~K≥~ "≥∞`Œ|Î _ͤ_∞« .) ''„Ǩɥíè ! ##∞fl, <®
™È^°O∞° _çfl Híq∆ ∞~K«∞. =∞=∞‡efl^°sÌ fl h HßO°∞}®º„â◊ܵ« ~Ö’ KÀ>˜=Ùfi. h=Ù J~^°iHí~>Ë
Q˘Ç¨Ê HíO∞° }® =∞Ü«µ∞_«=Ù—— Jx ^≥Ç· Íxfl "Õ_∞« Hí∞<®fl_«∞. (150,151)
(^Õ=Ù_çÖÏ ÃãÅqKÍÛ_«∞:) ''P=Ù^°¥_«#∞ ^≥=· ~Qå KÕã∞¨ Hí∞#flÇÍ~°∞ `«=∞ „ǨÉ∞íè =Ù
P„QõÇ¨ xH˜ `ŒÇʨ Hí∞~_® QÆ∞~°=Ù`å~°∞. "åO°∞ „ǨÇ~¨ K« rq`Œ~Ö’ J==∂#~, J„Ǩu+¨Å
ª
áåÖ∫`ÍO°∞. JÉè¥í `ŒHÅ
í Ê#ÅHí∞ áåÅÊ_ËÇÍiH˜ "Õ∞=Ú WÖÏ~>˜ tHı∆ qkè™®ÎO. ^°∞뮯
O®ºÅ∞ KÕã#≤ ÇÍO°∞ `Œ~åfi`Œ ǨâÍÛ`ÍÎÇ~¨ K≥~k ã¨`ͺxfl qâ◊fiã≤¿ãÎ, JѨÙÊ_»∞ h ¢Ñ¨É∞íè =Ù
("åiáêe@) Q˘Ç¨Ê Hí=∆ ∂je, JáåO° ^°Ü∂« =∞Ü«µ∞_«∞ (J=Ù`å_»∞).—— (152-153)
12. UHıâfi◊ O°∞xÃÑ· ѨÓiÎ qâÍfiã¨~ ÖËx „Ǩ[Å∞, =ÚYº~Qå |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Å∞ Jf~„kÜ«µ
â◊H∞í Å
Î ∞, J™®^è®O°} q+¨Ü∂« Å∞#fl „Ǩu rq ÖË^® =ã¨∞=Î ÙÖ’ ^≥=· `Ífixfl K«¥_«>ÏxH˜ „Ǩܵ« ufl™®ÎO∞° .
`ŒO∞° ÇÍ`Œ Jã¨Å∞ ^≥Ç· Íxfl =^°e n<Ëfl ^≥=· ~Qå ѨÓl™®ÎO∞° . W„™®Ü∂Öò „Ǩ[Å∞ (Ü«µ¥^°∞Å∞) Hí∂_Í
WHí¯_« P=Ù^°¥_« q„QõÇϨ ~Ö’ ^Œ∂_« JO°∞Ѩ٠ÖÏ~>˜ â◊|~Ì qx ^®xfl ^≥=· ~Qå HÁÅ=_ÍxH˜ ã≤^ú°
=∞Ü«∂ºO°∞. P q„QõÇϨ ~Ö’ U^À FO°H~í Qå Qåe ^°¥O°_~« =Å¡ ^°¥_« JO°∞ѨÙÖÏ~>˜ â◊|~Ì qxÊ~z
L~_«=K«Ûx „áåp# ÉèÏ+¨ºHßO°∞_«∞ WɡflHíãO‘ ∑ Jaè„áåÜ«µÇ¨_ͤO∞° .

204

(7. P~åѶ)π

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

z=iH˜ =¸™® H’Ǩ~ K«ÖÏ¡i~k. JǨC_«`#Œ ∞ (O®u) ǨÅHíÅ#∞ ZuÎ KÕ`∞Œ Ö’¡H˜
fã¨∞Hí∞<®fl_«∞. ÇÍ>˜ÃÑ· `Œ=∞ „ǨÉ∞íè =ÙHí∞ ÉèÜ
í µ« Ǩ_ÇË Íi H’ã¨~ =∂O°^æ O° ≈° #~, HßO°∞}º~
L<®flÜ«µx „ÇÍÜ«µ|_ç L~k. (154)
"Õ∞=Ú xO°Ü
‚ µ~z# ã¨=∞Ü«∂xH˜ O®=_ÍxH˜ J`Œ#∞ `Œ# *Ïu „Ǩ[Ö’¡ _≥Ƀˇ ù
=∞~kx Z#∞flHí∞<®fl_«∞. ("å~°∞ `Œ¥O∑HÁ~_« ^ŒQÆæ~°‰õΩ KÕO°∞‰õΩ<åfl~°∞. HÍx ^Õ=ÙxH˜
Jq^èÜ
Õ Ú
« Öˇ· áÈ=_«~`À) ÇÍix f¢="≥∞#ÿ Éè¥í Hí~Ǩ~ Hí∞k¿Ñã≤~k. JǨC_«∞ =¸™®
WÖÏ „áåi÷~KÍ_«∞:
™®fig∞! h=Ù `ŒÅK«∞HÁx=Ù~>Ë ##∞fl, gix ZǨC_À K«~¿Ñ"å_çq. Hßx(WǨC_«∞)
=∂Ö’HÁ~^°O∞° |∞kúÇÏ‘ #∞Å∞ KÕã#≤ DǨxH˜ =∞=∞‡Åfl~^°sfl K«~ѨÙ`åÇÍ? Wk h=Ù
ÃÑ>˜#ì ǨsHı.∆ nx^®fiO® h=Ù `ŒÅz# q^è~° Qå HÁ~^°ix ^®i `ŒÇÊ≤ ™®Î=Ù† =∞iHÁ~^°iH˜
ã¨<®‡O°|æ ∞kú „Ǩ™®k™®Î=Ù. (^ÕÇÍ!) h"Õ =∂ O°HH∆í ∞í _çq. =∞=∞‡efl Híq∆ ∞~K«∞, HíxHíi~K«∞.
h"Õ J~^°iHí~>Ë Q˘Ç¨Ê Hí=∆ ∂jeq. („Ǩɥíè !) =∂Hí∞ WǨÏÖ’Hí~Ö’#¥, ǨOÖ
° ’Hí~Ö’#¥
"Õ∞Å∞ O®ã≤ÃÑ@∞ì. "Õ∞=Ú h "≥Ñ· Ù¨ =∞iÖÏ=Ú. (WHí h"Õ =∂Hí∞ kHí∞¯).——
^®xH˜ (qâ◊fi„ǨÉ∞íè =Ù WÖÏ) J<åfl_»∞: ''tHí∆ q+¨Üµ« ~Ö’ <Ë#∞ `ŒÅK«∞Hí∞#fl ÇÍix
tH˜™∆ ®Î#∞. Hßx <® HßO°∞}º~ Ü«∂=`«∞Î ã¨$+≤xì P=i~zL~k. JÖÏQÕ ^°∞뮯O®ºÅ∞
=∂<Ëã,≤ <® 㨥Hí∞Å
Î ∞ qâ◊fiã≤~z (¿Ñ^°Å Pi÷Hí ǨÏHí¯Üµ#) [Hß`ü qkè <ˇO"° OÕ ÛÕ ÇÍiH˜
=∂„`Œ"∞Õ <Ë#∞ "Õ∞Å∞ O®ã≤ÃÑ_ÍÎ#∞.—— (155-156)
^≥·=ã¨~^Õâ◊ǨÏO°∞_«∞, xO°Hí∆O®ã¨∞º_≥·# D (=ÚǨÏ=∞‡^£) „Ǩ=HíÎ#∞ J#∞ã¨i~KÕ
"åiH˜ (<Ë_ô "Õ∞Å∞ O®Ü«µ|_ç~k). W`Œx „Ǩ™®Î=# "åi ^°QõæO°∞#fl `“O®`ü, Wh˚Öò
„ǨH$í u =∂O°∞ÊÅ =Å¡ JǨC_«ÇC¨ _«∞ WÖÏ~>˜ J™®^è®O°} q+¨Ü∂« Å∞ ã¨~Éèqí ~K«_~« Ö’
qâı+"¨ ∞Õ g∞ ÖË^∞° . 1974Ö’ <Ë#∞ J#~`ŒÑÙ¨ O°~ lÖÏ¡ ÃÑ#∞HÁ~_«Ö’ L#flǨC_«∞ F qz„`Œ ã¨~Ѷ∞¨
@# [iy~k. F ™®Üµ|∞QåO°∞ ÃÑ^°Å
Ì Ç¨~_«∞Qõ O’A `Œ# W~>’¡ áåÜ«µã¨~ L~z# Hí~K«~ÃÑ·
UÇ’ =∞~„`ÍÅ∞ K«kq, ™®~„ÉÏ}˜ á⁄Qõ"Õã≤ Ç≤Ï~^°¥PKÍO°~ Ƕ¨H©¯Ö’ ^®xfl 'Ç≤„`Œ∞^Õ=`ŒÅ—Hí∞
<ˇ"· ^Õ º° ~ ÃÑ>Ïì_∞« . Ç≤„`Œ∞^Õ=`ŒÅ∞ PO°y~KÕ~^°∞Híx áåÜ«µã¨ÑÙ¨ Hí~KÍxfl X~>˜Qå =^°e J~^°O¥°
|Ü«µ>˜HÁzÛ Hí∂O°∞Û<®flO°∞. Hß¿ãûǨ>˜ `ŒO∞° ÇÍ`Œ "≥o§ K«¥¿ãÎ ÇÍiH˜ F J^°∞ƒù`~Œ HíxÊ~z~k.
áåÜ«µã¨~Ö’ q∞Åq∞Å "≥∞i¿ã F <ˇÅ=~Hí „Ç¨`ºŒ Hí=∆ ∞ܵ~k. ^®x =∞^躰 Ö’ `ˇÅx¡ F #Hí„∆ `Œ~
Hí∂_Í Ñ¨Ù@∞ìHÁzÛ~k. W~ˆH=Ú~k, [#~ J^Õ^À =∞Ç≤Ï=∞ (HíO®=∞`ü) J#∞HÁx Qõ∞~ѨÙÅ∞ Qõ∞~ѨÙ
Å∞Qå =zÛ Hß#∞HíÅ∞ ã¨=∞iÊ~K«∞H’=_«~ „áåO°~aè~KÍO°∞.
x*ÏxH˜ J~^°∞Ö’ =∞Ç≤Ï"Õ∞g∞ ÖË^∞° . áåÜ«µã¨~ g∞^° "Õã#≤ <ˇÜµº áåÜ«µ™®xfl K«^∞° #∞
KÕã≤ HÁ~`Œ <ˇÜµº, ֒ǨŠQåe ^°¥O°_~« =Å¡ JO°K÷ ~« „^®HßO°~Ö’ ÃÑ·H˜ Laƒ~k. D JO°K÷ ~« „^®
HßO°~ =∞^è°º# „uÉèí∞*ÏHßO°~Ö’ H’Ü«µ|_ç# F `ˇÅ¡>˜ HÁɡƒO° =ÚHí¯ ÃÑHÁzÛ xÅ|_ç~k.
WÖÏ~>˜ ã¨~Ѷ∞¨ @#efl Z#flܵ<® ¿ÑO˘¯#=K«∞Û. P=Ù^°¥_« q„QõÇϨ ~Ö’ ^Œ∂_«JO°∞Ѩ٠Hí∂_Í
WÖÏ~>˜ ÉÏǨ`Ë Hß=K«∞Û. XHí"àÕ ◊ P q„QõÇϨ ~ x[~Qå P=Ù^°¥_«Qå =∂i<® ^®xH˜ ^≥=· `Ífixfl
Páåk~K« =Åã≤# J=ã¨O°~ ÖË^°∞. q„QõǨxfl P=Ù^°¥_«Qå =∂O°ÛQõÅ â◊H˜Î Hí∂_Í ã¨$+≤ìHíO°Î^Õ.
ã¨$+≤ìѨÓ[#∞ =^°e ã¨$+≤ìHíO°Î#∞ PO®kè~K«_«"Õ∞ ã¨`Œº~, ã¨O≥·# ^è°O°‡~, =ÚH˜Î=∂O°æ~.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(7. P~åѶ)π

205

13

„Qõ~^ä®ÅÖ’ Hí∂_Í L~k. J`Œ#∞ =∞~zǨ#∞Å∞ KÕܵ« =∞x („Ǩ[Å#∞) P^Õt™®Î_∞« .
("åix) K≥_«∞Å #∞~_ç "åi™®Î_«∞. "åi H’ã¨~ Ǩiâ◊∞^°ú =ã¨∞Î=Ùefl ^è°O°‡ã¨=∞‡`Œ~
KÕ™®Î_∞« . Jâ◊∞^°ú =ã¨∞=Î Ùefl x¿+kè™®Î_∞« . "åig∞^° Ǩ_#ç (P~HíÅ
∆ )ÉèÏO®xfl `˘Åy™®Î_∞« .
"åO°∞ zHí∞¯Hí∞#fl (^°∞O®KÍO°) |~^è<° ®Å#∞~_ç "åiH˜ q=ÚH˜Î Hõe™æ ®Î_∞« . Hí#∞Hí Z=O°∞
J`Œ_flç qâ◊fiã≤~z ã¨=∞i÷~z J`Œx`À ã¨ÇϨ Híi㨥,Î J`ŒxÃÑ· J=`Œi~z# (Y∞O∑P<£)
*’ºux J#∞ã¨i™®ÎO’ "åOÕ ™®O°H÷ rí =ÙÅ∞. "åi<Ë q[Ü«µ~ =iã¨∞~Î k. (157)
=ÚǨÏ=∞‡^£ (ã¨)! K≥ÇC¨ : „Ǩ[ÖÏO®! ''<Ë#∞ g∞J~^°i H’ã¨~ =zÛ# ^≥=· „Ǩ=Hí#Î ∞.
Éè¥í =∂ºHßâÍÅ ™®„=∂*ϺkèÇu¨ KÕ xÜ«µq∞~K«|_ç# ã¨~^ÕâÇ◊ Ϩ O°∞_çfl. PÜ«µ# `ŒÇʨ
=∞O’^Õ=Ù_«∞ ÖË_∞« . PÜ«µ<Ë r=#‡O°}®ÅHí∞ =¸ÅHßO°H∞í _«∞. Hí#∞Hí JÖÏ~>˜ ^Õ=Ù_çfl,
PÜ«µ# Ǩ~Ç≤# xO°HO∆í ®ã¨º „Ǩ=Hí#Î ∞ qâ◊fiã≤~K«~_ç. ^Õ=Ù_çfl, PÜ«µ# P[˝efl #=Ú‡
`Œ∞#fl D „Ǩ=Hí#Î ∞ J#∞ã¨i~K«~_ç. JǨC_Ë g∞O°∞ ã¨<®‡O°Qæ å=ÚÅ=Ù`ÍO°∞.—— (158)
=¸™® *ÏuÖ’ ã¨`ͺxH˜ J#∞Qõ∞}~Qå („Ǩ[ÅHí∞) =∂O°~æ K«¥Ç≤㥨 ,Î ã¨`ºŒ ~
„áåkǨkHíÃÑ·<flË <®ºÜ«µ~, xO°Ü
‚ ∂« Å∞ KÕ¿ã =O°~æ Hí∂_Í XHí@∞~k. "Õ∞=Ú P *Ïux
Ǩ<flˇ ~_«∞ Hí∞@∞~ÉÏÅ∞Qå qÉèlí ~z âÍâ◊fi`Œ =O®æÅ∞Qå O°¥á⁄~k~Kå=Ú. =¸™®#∞
J`Œx *Ïu „Ǩ[Å∞ hO°∞ HßÇÍÅx J_çy`Ë, "Õ∞=Ú XHí K«@∞ì|~_«ÃÑ· `Œ# KÕu Hí„O°`À
HÁ@ì=∞x J`Œ_çfl P^Õt~KÍ=Ú. (JѨÙÊ_»∞ =¸™® `Œ# KÕu Hí„O°`À K«@∞ì|~_«ÃÑ·
HÁ@ìQå<Ë) P K«@∞ì|~_« #∞~_ç XHí¯™®iQå Ǩ<ˇfl~_«∞ T@Å∞ ÃÑÅ∞¡aHßܵ.
„Ǩu=O°~æ `Œ# „`ÍQõ∞h>˜ ã¨Ö
÷ Ïxfl Qõ∞iÎ~z~k.
"Õ∞=Ú "åiÃÑ· (Z~_«#∞~_ç Hßáå_«∞H’=_ÍxH˜) "Õ∞Ѷ∞¨ KÍÛùܵ« HíeÊ~KÍO. ÇÍiH˜
(PǨO°~Qå) =∞#fl, ã¨ÖÏfiÅ#∞14 J=`Œi~Ǩ*âË Í~. ''"Õ∞=Ú g∞Hí∞ „Ǩ™®k~z# D
Ǩiâ◊∞^°ú Ǩ^®O®úÅ∞ u#~_ç—— (Jx K≥áåÊ~). Jܵ`Ë P `Œ~åfi`Œ ÇÍO°∞ KÕã#≤ xO®fiHí~
=∂H≥ÖÏ~>˜ #+¨~ì Híey~K«Ö^Ë ∞° . "åOÕ `Œ=∞Hí∞`Í=Ú #+¨Çì O¨ K
° ∞« Hí∞<®flO°∞. (159-160)
"Õ∞q∞ÖÏ K≥áåÊ=Ú: ''P Ǩ@}
ì ®xH˜ "≥o§ x=ã≤~K«~_ç. JHí¯_« Åaè~KÕ "å>˜Ö’
g∞H˜+"ì¨ ∞≥ #ÿ q u#~_ç. Jܵ`Ë Hí=∆ ∂aèH∆í H’O°∞`Œ¥, ™®ë®ì~QõÇ_¨ ∞« `Œ¥ Ǩ@}
ì „Ç¨^®è #
^®fiO°~ Qõ∞~_Í „Ǩt~KÍe. JǨC_Ë "Õ∞=Ú g∞ á⁄O°áå@¡#∞ Hí∆q∞™®Î=Ú. ã¨^®KÍO°
13. „ǨH˜∆áåÎÅHí∞, xH˜∆áåÎÅHí∞ Qõ∞O≥·# <Ë>˜ ɡ·aÖòÖ’ Hí∂_Í =ÚǨÏ=∞‡^£ „Ǩ=HíÎ (ã¨Å¡~)
Qõ∞i~z# „Ǩ™®Î=#Å∞ L<®flܵ. ɡa· Öò HÁ`ŒÎ x|~^è#° Ö’x ܡ∂Ǩ#∞ ã¨∞ÇÍO°Ö
Î ’ 1:19-21, 14:1517, 14:25-30, 15:26-27, 16:7-15 㨥Hí∞Å
Î ∞ K«¥_«~_ç. D ã¨∂‰õΩÅ
Î Ö’ =ÚǨÏ=∞‡^£ (ã¨Å~¡ )‰õΩ
''P^°O}
° HíO—ΰ — J<Õ ¿ÑO°∞~k. q=O®ÅHí∞ Y∞O∑P<üÖ’ 61:6 㨥H˜,Î ^®x áå^°ã¥¨ zHí K«¥_«~_ç.
Ç≤Ï~^°¥=∞`Œ „Qõ~^ä®ÅÖ’ Hí∂_Í =ÚǨÏ=∞‡^£ (ã¨) „Ǩ™®Î=# L#fl@∞¡ Ǩiâ’^èH° ∞í Å∞ K≥|∞`Œ∞<®flO°∞.
L^®: `ˇÅ∞Qõ∞ W™®¡q∞H± ǨaH¡ +ı <¨ ûü , ÃÇÏ·^O° ®ÉÏ^ü-2 ¢Ñ¨K∞« iOz# ''<Ë#∞ PO®kè~Kı W™®¡~—— ѨÙã¨HÎ ~í
K«^=° ~_ç. „Ǩ=ÚY áå„uHıܵ« ∞_«∞ O®[H©Üµ« <åÜ«∞‰õΩ_»∞ J_çÜ∂« O∑ QåO°∞ nxfl `Œq∞à◊~Ö’
O°z~K«Qå, „ǨMϺ`Œ O°KÜ
« µ„u =∂Åf K«~^°¥O∑QåO°∞ ^®xfl `ˇÅ∞Qõ∞Ö’ J#∞=k~KÍO°∞.
14. q=O®ÅHí∞ 2:57 㨥H˜,Î ^®x áå^°ã¥¨ zHí K«¥_«~_ç.

206

(7. P~åѶ)π

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

ã¨~Ǩ#∞flÅHí∞ =∞i~`ŒÉÏè Qõº~ J#∞„QõÇÏ≤ ™®ÎO.—— Hßx P ^°∞O®‡O°∞Å
æ ∞ "Õ∞=Ú P^Õt~z#
q+¨Ü∂« xfl =∂iÛ"ÕâÍO°∞. JǨC_«∞ "Õ∞=Ú "åi q„^ÀǨÏK«Oº° ÅHí∞ tHíQ∆ å PHßâ◊~ #∞~_ç
"åiÃÑ· PǨ^° `ˇzÛ Ç¨_"« âÕ ÍO. (161,162)
Hßã¨Î "åix ã¨=Ú„^°fO®# =Ù#fl Ǩ@}
ì ~ Qõ∞i~z J_«∞Qõ∞. P Ǩ@}
ì „Ç¨[Å∞
â◊xÇÍO°Ñ¨Ù xÜ«µ=∂xfl LÅ¡~Ѷ≤∞ã¨∞Î~_ËÇÍO°∞. â◊xÇÍO°~ O’*Ë KÕǨÅ∞ ã¨=Ú„^°Ñ¨Ù
LǨi`ŒÅ~ÃÑ· "åi =Ú~^°∞Hí∞ =ã¨∞~Î _Ëq. â◊xÇÍO°~ `ŒÇʨ =∞OÕ k<®ÅÖ’ Jq ÃÑ·H˜
=KÕÛqHß=Ù.15 "åi ^°∞â◊ÛO°º Å#∞ |@ì|Ü«µÅ∞ KÕܵ« _ÍxHı "Õ∞q∞ÖÏ "åiH˜ ǨsHí∆
ÃÑ>Ïì=Ú. (163)
"åiÖ’ HÁ~^°O°∞ (ã¨`Œºã¨~^Õâ◊ „ǨKÍO°~ KÕã¨∞Î#fl"åix q=∞i≈㨥Î) ''^Õ=Ù_«∞
J~`Œ"Ú
≥ ~k~K«#∞#fl ÖËHí f„=~Qå tH˜~∆ K«#∞#fl "åiH˜ g∞O°∞ J#=ã¨O~° Qå Z~^°∞Hí∞
Ç≤Ï`ŒÉ’^è° KÕ™®ÎO°∞?—— Jx J_çQåO°∞. ^®xH˜ ÇÍO°∞ ''g∞ „ǨÉèí∞=Ù ã¨xflkèÖ’ =∂ áåǨ
=∞xfl~ѨÙHí∞ HßO°}Éè¥í `Œ=∞=Ù`Œ∞~^°#fl L^ÕâÌ º◊ ~`À, "åO®Ü«µ# Jq^èÜ
Õ µ« `ŒH∞í ^°¥O°~Qå
L~>ÏO°#fl Pâ◊`À "Õ∞q∞ÖÏ K≥|∞`Œ∞<®fl=Ú—— Jx ã¨=∂^è®#q∞KÍÛO°∞. (164)
Jܵ`Ë "åO°∞ `Œ=∞Hí∞ É’kè~z# q+¨Ü«∂Åhfl =∞O°záÈÜ«∂O°∞. JǨC_«∞
"Õ∞=Ú K≥_∞« Å#∞ xÇÍiã¨∞~Î _ËÇÍix O°H~∆˜ z, Jq^èÜ
Õ µ« `ŒH∞í áåÅÊ_ç# ^°∞O®‡O°∞eæ fl
Ǩ@∞ìHÁx f„=~Qå tH˜∆~KÍ~.16 Jܵ<® "åO°∞ =∞i~`Œ |i`ˇy~z KÕÜ«µ=^°Ì#fl
Ǩ#∞ÖË =∞m§ KÕÜ«µ™®QåO°∞. JǨC_«∞ "Õ∞=Ú ÇÍix hK«=∞~Ú# H’`Œ∞Å∞Qå
=∂iáÈ~_«x â◊Ç~≤ KÍ~. (165-166)
''<Ë#∞ W„™®Ü∂Öò ã¨~`ŒuÇÍix f„= Ü«∂`Œ#ÅHí∞ Qõ∞iKտ㠄Ǩ[Å#∞ ÇÍiÃÑ·
„ǨàÜ
◊ µ« k#~ =O°H∂í ÃÑ`Œ#Î ~ K«ÖÏܵ~KÕÖÏ KÕ™®Î#∞—— Jx h „ǨÉ∞íè =Ù „ǨH>
í ~˜ KÍ_«∞.
h „ǨÉ∞íè =Ù (^°∞O®‡O°∞eæ fl) tH˜~∆ K«_~« Ö’ U=∂„`Œ~ PÅ㨺~ KÕܵ« _«∞. JÖÏQÕ PÜ«µ#
ã¨[#˚ ∞Å áåe@ Q˘Ç¨Ê Hí=∆ ∂je, Jq∞`Œ ^°Ü∂« ^ŒÜµ« ∞_«∞ Hí∂_Í. (167)
"Õ∞=Ú ÇÍix J<ËHí *Ï`Œ∞Å∞Qå peÛ „ǨǨ~K«~Ö’ K≥ÖÏ¡K≥^°∞O°∞Qå KÕâÍ~.
"åiÖ’ HÁ~^°O∞° ã¨[#˚ ∞Å∞~>Ë =∞iHÁ~^°O∞° "ÕOÇÕ ÍO°∞<®flO°∞. "åO°∞ =∞~z "≥Ñ· Ù¨ ‰õΩ
uiQ˘™®ÎO"Õ ∂≥ #x "Õ∞=Ú "åix =∞~z ã≤u÷ ^®fiO®, ^°∞ã≤u÷ ^®fiO® Hí∂_Í Ç¨sHíH∆ ∞í
Qõ∞iKÕâÍ=Ú. ѨÓO°fi`ŒO®Å∞ Qõu~z# `ŒO®fi`Œ J~`ŒH~í >Ë kQõ*Ïi# `ŒO®Å∞ "åiH˜
„áåux^躰 ~ =Ç≤Ï~KÍܵ. gO°∞ ^≥=· „Qõ~^ä®xH˜ "åO°ã∞¨ Öˇ· Hí∂_Í `Œ∞K«Û"ù ∞≥ #ÿ „áåǨ~zHí
„ǨÜ∂ˇ [<®Å "≥~>Ǩ_ͤO∞° .
"åO°∞ (K≥_«¤Ç¨x KÕã≤#ǨC_«ÖÏ¡) '"Õ∞=Ú Hí∆q∞~K«|_«`Í=∞x Ptã¨∞Î<®fl~—
J~>ÏO°∞. J~^°∞=Å¡<Ë ÇÍi =Ú~^°∞Hí∞ U^≥·<® SÇ≤ÏHíã¨~Ǩ^° =¿ãÎ KÍÅ∞, ^®x
g∞kH˜ Å~Ѷ∞≤ ™®ÎO∞° . ^Õ=Ùx¿ÑO°∞ g∞^° U~=∂>Ï¡_<ç ® ã¨`ºŒ ~, <®ºÜ«µ"Õ∞ =∂>Ï¡_ÍÅx
15. q=O®ÅHí∞ 2:65 㨥H˜,Î ^®x áå^°ã¥¨ zHí K«¥_«~_ç.
16. q=O®ÅHí∞ 8:25 㨥H˜,Î ^®x áå^°ã¥¨ zHí K«¥_«~_ç.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(7. P~åѶ)π

207

^≥=· „Qõ~^ä~° Qõ∞i~z "åi KÕ`Œ „Ѩ=∂}~ KÕܵ~K«_~« [O°QÖ
õ ^Ë ®? "åO°∞ „Qõ~^ä~° Ö’x
q+¨Ü∂« Å∞ K«kqL<®flO°∞. (Jܵ<® áåǨHßO®ºÅ∞ KÕ㥨 Î ^Õ=Ù_«∞ `Œ=∞#∞ Híq∆ ∞™®Î_x«
„Éè=í ∞Ǩ_∞« `Œ∞<®flO°∞. Hßx) ^Õ=ÙxH˜ ÉèÜ
í µ« Ǩ_∞« `Œ¥ ^°∞뮯O®ºÅHí∞ ^°¥O°~Qå =∞ã¨Å∞Hí∞<Ë
ÇÍiHı ǨOÖ
° ’Hí (ã¨fiO°)æ ^è®=∞~ â’aèã∞¨ ~Î k. P=∂„`Œ~ g∞O°∞ „QõÇÏ≤ ~K«ÖOË ®? ^≥=· „Qõ~^ä®xfl
áå>˜ã¨¥Î #=∂A (=º=ã¨÷) ™®÷Ç≤~KÕ ™®ufiHí∞Å „ǨuǶ¨ÖÏxfl "Õ∞=Ú Z#fl>˜H© =$^è®
KÕܵ« =Ú. (168-170)
"Õ∞=Ú HÁ~_« ÃÑHíe~z ÇÍiÃÑ· Q˘_«∞Qõ∞Qå ZuÎǨ>˜ì# ã¨~Ѷ¨∞@# ÇÍiH˜
Qõ∞O°∞~Î ^®, JǨC_«∞ "åO°∞ HÁ~_« `Œ=∞ÃÑ· =zÛ Ç¨_∞« `Œ∞~^Õ"∂≥ #x ÉèÜ
í µ« Ǩ_™« ®QåO°∞.
JÖÏ~>˜ ã≤÷uÖ’ ''"Õ∞=Ú „Ǩ™®k~z# „Qõ~^ä®xfl ^°$_è«~Qå Ǩ@∞ìH’~_ç. J~^°∞Ö’
„"åÜ«µ|_ç# q+¨Ü∂« Å∞ *Ï˝ÇH¨ ~í ÃÑ@∞ìH’~_ç, g∞O°∞ ^°∞뮯O®ºÅHí∞ ^Œ∂O°~Qå L~_«
QõÅO°∞—— Jx K≥áåÊ=Ú. (171)
h „ǨÉèí∞=Ù P^°~ ã¨~`Œu gѨÙÅ #∞~_ç ÇÍi ÉèÏq`ŒO®efl fã≤ „Ǩ=∂}~
KÕܵ~z# ã¨~^°Oƒ° ~ù . JǨC_«∞ "Õ∞=Ú ÇÍiH˜ ÇÍi<Ë ™®Hí∞∆ Å∞Qå ÃÑ_«∞`Œ¥ '<Ë#∞ g∞
„ǨÉ∞íè =Ùx Hß<®—Jx J_çQå=Ú. ^®xH˜ ÇÍO°∞ ''g∞OÕ =∂ „ǨÉ∞íè =Ù. J~^°∞Hí∞ "Õ∞"Õ∞
™®Hí∞∆ Å~—— J<®flO°∞.17
17. ã¨HíÅ K«O®K«O®ÅHí∞ ã¨$+≤ìHíO°Î, ^Õ=Ù_«∞ XHí_«∞<®fl_«x, PÜ«µ<Ë J~^°i „ǨÉèí∞=Ù,
áÈ+¨H∞í _«x „Ǩu =∂#=Ùx J~`ŒO®`Œ‡ „Ǩɒkèã∞¨ ~Î k. D ÉèÏ=# J`Œx P~`ŒOº° ~Ö’ ã¨ÇϨ [~Qå<Ë
Çıà¥◊ §#∞H˘x L~k. ^®xH߯O°}~ =∂#=Ù_çfl ã¨$+≤~ì KÕ ã¨=∞Ü«µ~Ö’<Ë ^Õ=Ù_«∞ „ǨàÜ
◊ µ« ~ =O°H∞í
ѨÙ@ìÉ’Ü˵ =∂#=ÙÅ~^°i P`Œ‡Å#∞ ã¨=∂"ÕâÇ◊ O¨ z
° , D q+¨Üµ« ~ Qõ∞i~z ÇÍiKÕ`Œ „Ǩ=∂}~
KÕܵ~K«_"« ∞Õ . Hí#∞Hí U =∂#=Ù_«∞ Hí∂_Í `Œ#Hí∞ UHí ^≥Ç· ÍO®^è#° #∞ Qõ∞i~z `ˇeÜ«µ^°x† `Œ#
`Í`Œ =Ú`ÍÎ`Å
Œ =∞`ÍKÍO®Å∞, `Œ# K«∞@¥ì L~_ç# Ǩiã≤`÷ ∞Œ Å∞, Ǩiã¨O®Å „ǨÉÏè =~ =Å¡ `Í#∞
^Õ=Ùx UHí`Ífixfl Qõ∞iÎ~K«ÖHË í áÈÜ«∂#x, J~^°∞=Å¡ `Œ# =∂O°„æ Éè+í `ì¨ HŒ ∞í `Í#∞ ÉÏ^è∞° º_çfl Hß#x,
^≥=· <®ºÜ«µ™®÷#~Ö’ K≥Çʨ ÖË_∞« . UHí^Ç·≥ ÍO®^è<° ®ÉèÏ=~ „Ǩu =∂#=Ùx J~`ŒóKÕ`#Œ Ö’ xH˜Ç∆ =Ψ ∞ܵ
L~k. ^ÒO°#˚ º~, J|^°~ú , =ºaèKÍO°~, áåǨHßO®ºÅ#fl ÉèÏ=# =∂#=Ùx <ˇ[· ~Ö’ ZÖÏ "ÕO∞° Q˘x
L~^À, |Ǩï^≥Ç· ÍO®^è#° Hí∂_Í áåǨHßO°º=∞#fl ÉèÏ=# J`Œx <ˇ[· ~Ö’ L~k. Ǩτ[`ü Lɡ· a<ü
HßÉò (O°l) ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) ^®fiO® `ˇÅ∞ã¨∞Hí∞#fl XHí q+¨Ü∂« xfl D q^è~° Qå ¿ÑO˘¯<®flO°∞:
''^Õ=Ù_«∞ J~^°sfl ã¨=∂"ÕâÇ◊ O¨ z
° XHÁ¯Hí¯ q^è®<®xH˜ ÖËHí XHÁ¯Hí¯ Ü«µ∞QåxH˜ K≥~k#
ÇÍix "ÕOfiÕ O°∞ =O®æÅ∞Qå KÕã,≤ ÇÍiH˜ O°¥Ñ¨O, =∂>Ï¡_Ë â◊HΘ „Ǩ™®k~KÍ_«∞. `Œ~∞° "å`Œ ÇÍiKÕ`Œ
„Ǩ=∂}~ KÕܵ~KÍ_«∞. ÇÍix ™®Hí∞∆ Å∞Qå KÕã≤ '<Ë#∞ g∞ „ǨÉ∞íè =Ù#∞ Hß<®?— J#_çQå_«∞. ^®xH˜
=∂#=ÙÅ∞ 'g∞O°∞ `ŒÇʨ Hí∞~_Í =∂ „ǨÉ∞íè "Õ— J<®flO°∞. JǨC_«∞ ^Õ=Ù_«∞ WÖÏ J<®fl_«∞:
''nxH˜ <Ë#∞ Éè¥í =∂ºHßâÍÅ#∞, g∞ `Œ~„_ç (P^°~)x ™®Hí∞∆ Å∞Qå KÕã∞¨ <Î ®fl#∞. OÕÑÙ¨ „ǨàÜ
◊ µ«
k<®# =∂H© ã¨~Qõu `ˇeÜ«µ^°x K≥Çʨ _ÍxH˜ g∞Hí∞ P™®¯O°~ ÖËH∞í ~_Í L~_Ë~^°∞Hı (g∞KÕ`Œ <Ëh
„Ǩ=∂}~ KÕܵã¨∞<Î ®fl#∞). ÉÏQå Qõ∞O°∞~Î K«∞H’~_ç. <Ë#∞ `ŒÇʨ =∞O’ PO®^è∞° º_«∞ ÖË_∞« † <Ë#∞ `ŒÇʨ
=∞O’ „ǨÉèí∞=Ù, áÈ+¨Hí∞_«∞ ÖË_«∞† Hí#∞Hí g∞O°∞ Z>˜ì Ǩiã≤÷uÖ’#¥ Z=ih <®Hí∞ ™®>˜HíeÊ~K«
Hí∂_«^∞° . g∞O°∞ <® =Ú~^°∞ KÕã#≤ D „Ǩ=∂}®xfl g∞Hí∞ *Ï˝ÇH¨ ~í KÕܵ« _ÍxH˜ <Ë#∞ g∞ ^°QOæõ H° ∞í
„Ǩ=HíÅ
Î #∞ Ǩ~Ç≤㥨 Î L~>Ï#∞. <Ë#∞ g∞ H’ã¨~ k=º„Qõ~^ä®Å#∞ Hí∂_Í J=`Œi~Ǩ*™Ë ®Î#∞.——

208

(7. P~åѶ)π

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

"Õ∞q∞ÖÏ KÕܵ« _ÍxH˜ HßO°}~, OÕÑÙ¨ „ǨàÜ
◊ µ« k<®# g∞O°∞ ''=∂H© q+¨Üµ« ~
`ˇeÜ«µ^°——x K≥Çʨ =K«∞Û. ÖË^® ''|Ǩï^≥Ç· ÍO®^è#° =∂Hí∞ ѨÓO°fi~ =∂ `Í`Œ=Ú`ÍÎ`Å
Œ ∞
„áåO°~aè~ KÍO°∞. "Õ∞=Ú P `ŒO∞° ÇÍ`Œ ÇÍi ã¨~`Œu #∞~_ç ѨÙ>Ïì=Ú. JÖÏ~@ǨC_«∞
^°∞O°˚#∞Å∞ KÕã≤# D `ŒÇ¨CHí∞ =∞=∞‡efl Ǩ@∞ìHí∞~>ÏO®?—— Jx K≥ǨÊ=K«∞Û. "åO°∞
ã¨<®‡O°æ~ "≥·Ñ¨Ù =∞O°Å∞`ÍO°#fl L^ÕÌâ◊º~`À "Õ∞q∞ÖÏ =∂ 㨥Hí∞ÎÅ∞ q_«=∞O°z
`ˇÅ∞ѨÙ`Œ∞<®fl=Ú. (172-174)
„Ǩ=HßÎ! Hßã¨Î D =∞x+≤ Qå^è° Hí∂_Í "åiH˜ qxÊ~K«∞: "Õ∞=∞`ŒxH˜ =∂ 㨥Hí∞Å
Î
*Ï˝#~ „Ǩ™®k~KÍ=Ú. Hßx J`Œ#∞ "å>˜x PK«i~K«H∞í ~_Í áåiáÈÜ«∂_«∞. Ã+·`Í<ü
J`Œx "≥~@Ǩ_ͤ_∞« . D q^è~° Qå J`Œ#∞ z=iH˜ ^®i`ŒÇÊ≤ #"åiÖ’ HíÅã≤áÈÜ«∂_«∞.
"Õ∞=Ú `ŒÅK«∞Hí∞~>Ë J`ŒxH˜ P 㨥Hí∞Å
Î ^®fiO® L#flux „Ǩ™®k~z L~_ËÇÍO°~.
Hßx J`Œ#∞ „ǨÇ~¨ K«"åºÇ‹ØǨÏ~ "≥Ñ· Ù¨ Hı "≥Úyæ =∞<ÀÇÍ~KèÅ
« Hí∞ ÉÏxã¨Üµ áÈÜ«∂_«∞.
Hí∞Hí¯#∞ HÁ>˜<ì ® HÁ@ìHáí Èܵ<® Jk `Œ# <®Å∞Hí#∞ KåzÃÑ>Ëì L~K«∞`Œ∞~k. WÖÏ
`ŒÜ«∂O°Üµ~k P =∞x+≤ Ǩiã≤÷u. =∂ 㨥Hí∞ÎÅ∞ uO°ã¨¯i~KÕ"åiH˜ Hí∂_Í D
^°$ë®ì~`Œ"∞Õ =iÎã∞¨ ~Î k. hg Qå^è° "åiH˜ qxÊ㨥ΠL~_«∞, (ã¨`ºŒ ~ Qõ∞i~z) PÖ’
z™®ÎO"Õ ∂≥ . (175-176)
=∂ 㨥Hí∞ÎÅ∞ uO°ã¨¯i~z P`Œ‡q<®âÍxH˜ áåÅÊ_ç#ÇÍi ^°$ë®ì~`Œ~ KÍÖÏ
¿ÇÏÜ«µ "≥∞ÿ#k. ^Õ=Ù_«∞ Z=iH˜ ã¨^°∞ƒkú „Ǩ™®k™®Î_À "åOÕ ã¨<®‡O°æ~ J=Å~a™®ÎO°∞.
^Õ=Ùx =∂O°æ ^°O≈° Hí`ÍfixH˜ <ÀK«∞H’xÇÍO°∞ ÃѶ∞ÏO°~Qå #+¨áì È`ÍO°∞. (177-178)
"Õ∞=Ú J<ËHí=∞~k =∂#=ÙÅ#∞, l#∞flÅ#∞ #O°Hí~ H’ã¨"Õ∞ ѨÙ>˜ì~KÍ=Ú.
ÇÍiH˜ ǨÏ$^°Ü«∂Å∞<®flܵQåx, ÇÍ>˜`À JO°÷~ KÕã¨∞H’O°∞† ÇÍiH˜ Híà◊∞§<®flܵQåx,
"å>˜`À K«∂_«O∞° † "åiH˜ K≥=ÙÅ∞<®flܵQåx, "å>˜`À q#O°∞. "åO°∞ Ǩâ∞◊ =ÙÖÏ¡~>˜ÇÍO°∞.
"åO°ã¨Å∞ J~`ŒHí~>Ë Hí∂_Í kQõ*ÏiáÈÜ«∂O°∞.18 "åO°∞ ѨÓiÎQå U=∞O°∞áå@∞Hí∞
Ö’#Ü«∂ºO°∞. (179)
=∂#=ÙÅ~`Í D=∂@ qx "Õ∞q∞~^°∞Hí∞ ™®Hí∞∆ Å~. g∞OÕ =∂„ǨÉ∞íè =Ù. g∞OÕ =∂ PO®^躰
^≥=· ~. g∞O°∞ `ŒÇʨ =∂Hí∞ =∞O’ „ǨÉ∞íè =ÙQåx, PO®^躰 ^≥=· ~Qåx Z=O°¥ ÖËO∞° — Jx J<®flO°∞——
18. ǨÏ$^°Üµ« =Ú~_ç PÖ’z~K«xÇÍO°∞, Híà∞◊ §~_ç K«¥_«xÇÍO°∞, K≥=ÙÅ∞~_ç q#xÇÍO°∞
Z=O°¥ L~_«O∞° . Hßx Y∞O∑P<£ WÖÏ PO’Ç≤ã∞¨ ~Î ^°~>Ë ^®xH߯O°}~, ÇÍO°∞ ǨOÖ
° ’Hí q+¨Üµ« ~Ö’
=∂„`Œ"∞Õ WÖÏ „Ǩ=iΙ®ÎO∞° . qâ◊fi=º=ã¨÷ "≥#∞Hí L#fl ã¨$+≤Hì Oí ΰ Ǩϙ®Îxfl Qõ∞i~z „ǨâÍ~`Œ~Qå
PÖ’z~K«O∞° . ã¨$+≤ì =º=ã¨Ö
÷ ’ PÜ«µ# UHí`Ífixfl, B#fl`ͺxfl KÍ@∞`Œ∞#fl Jã¨~MϺHí x^°O≈° <®
Å#∞ Qõ=∞x~K«O∞° . ^≥=· ~, ǨOÖ
° ’Hí~ Qõ∞i~z# ã¨`ºŒ ÇÍHí∞¯Å∞ gi K≥=ÙÅH≥H¯í =Ù.
D "≥Y· i HßO°}~Qå<Ë ÇÍO°∞ =∂#=™®÷ܵ #∞~z kQõ*Ïi Ǩâ∞◊ =ÙÅHí<®fl xHí$+¨∞Å
ª Ü«∂º
O°x Y∞O∑P<£ J~>’~k. WÖÏ~>˜ÇÍiH˜ „ǨÇ~¨ K«"∞Õ ã¨Ofi° ã¨fi~. ZÖÏÔQ<· ® gÖˇ#· xfl „áåǨ~zHí
ã¨∞MÏÅ∞ A„O°∞H’ÇÍÅ#fl^Õ gi ^èºÕ Ü«µ~. =∞~z K≥_∞« Å`À, ^èO° ®‡^èO° ®‡Å`À xq∞`Œ~Î ÖË^∞° . gi
^°$+≤Ö
ì ’ ^°Qå, "≥∂ã¨~, Jqhu, J<®ºÜ«µ~, Jhfl ^èO° ‡° ã¨=∞‡`Œ"∞Õ . h\˜|∞_»QÖ
Æ Ï~>˜ WÇ≤ÏHírq`Œ~
H’ã¨~ âÍâ◊fi`Œ ǨOÖ
° ’Hírq`Íxfl q㨇i~K«_~« Hí~>Ë q∞~z# P`Œ‡=~K«# =∞OÕ^<·≥ ® L~^®?

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(7. P~åѶ)π

209

^Õ=Ù_«∞ =∞~z¿ÑO°H¡ ı JO°∞›_«∞. PÜ«µxfl =∞~z ¿ÑO°`¡ À<Ë "Õ_∞« H’~_ç. ^Õ=ÙxH˜
¿ÑO°∞¡ „Ǩuáåk~K«_«~Ö’ `ŒÇ¨C_«∞ "≥·Yi J=Å~aOKÕ"åix =^°eÃÑ@ì~_ç. "åO°∞
KÕã∞¨ #Î fl^®xH˜ ǨOº° =™®#~ J#∞Éèqí ~z fO°∞`ÍO°∞. "Õ∞=Ú ã¨$+≤~ì z#"åiÖ’ XHí=O°~æ
(ZÅ¡ÇC¨ _«¥ „Ǩ[ÅHí∞) ã¨`ºŒ ~ "≥Ñ· Ù¨ Hı ^®i K«¥Ñ¨Ù`Œ∞~k† ã¨`ͺxH˜ J#∞Qõ∞}~Qå<Ë
xO°Ü
‚ ∂« Å∞ KÕã∞¨ ~Î k. =∂ 㨥Hí∞Å
Î ∞ uO°ã¯¨ i~z#"åix "Õ∞=Ú ÇÍO°∞ „QõÇÏ≤ ~K«ÖxË
suÖ’ „Hí=∞~Qå Ǩ`<Œ ®xH˜ KÕOı ∞° Û`Í=Ú. <Ë#∞ ÇÍix K«¥ã‘K¥« _«#@∞¡ =kÖËã∞¨ <Î ®fl#∞.
(<Ë#∞ `ŒÅK«∞Hí∞~>Ë =∂„`Œ~) <® Ǩ<®flQåxH˜ uO°∞QÕ L~_«^∞° . (180-183)
"åÔ~ǨC_≥<· ® („ǨâÍ~`Œ =∞#ã¨∞û`À) PÖ’z~KÍO®? "åi ã¨ÇϨ K«O∞° xH˜ ZÖÏ~>˜
Ç≤zÛ Ç¨@ìÖË^°∞. J`Œ#∞ (ǨO°Ö’Hí~Ö’ Z^°∞O°Ü˵º ^°∞+¨Êi}®=∂Å#∞ Qõ∞i~z)
ZÖÏ~>˜ JO°=∞iHíÅ∞ ÖËH∞í ~_Í ÃÇÏK«Ûiã¨∞#Î fl ^≥=· ã¨~^ÕâO◊ ∞° _«∞. (184)
"åO°∞ Éèí∂=∂ºHßâÍÅ =º=ã¨÷ Qõ∞i~z ZǨC_«¥ ܡ∂z~K«ÖË^®? ^Õ=Ù_«∞
ã¨$+≤~ì z# U=ã¨∞=Î Ùx Hí∂_Í Híà∞◊ §`ˇOz
° K«¥_«Ö^Ë ®?"åO°∞ `Œ=∞ rq`Œ=º=kè =Úy¿ã
ã¨=∞Ü«µ~ Pã¨#fl"≥∞~ÿ ^Õ"∂≥ #x Hí∂_Í PÖ’z~K«O®? (Wxfl x^°O≈° <®Å∞ "åi =Ú~^°∞
H˘zÛ<® ã¨`ͺxfl #=∞‡HíáÈ`Ë) WHí U q+¨Ü∂« xfl "åO°∞ #=Ú‡`ÍO°∞? (^Õ=Ù_«∞ ^®i
`ŒÇ≤Ê~K«^°ÅK«∞Hí∞#fl =ºH˜ÎH˜ Z=O°¥ ^®i K«¥Ç¨ÖËO°∞. JÖÏ~>˜ÇÍix ^Õ=Ù_«∞ ÇÍi
uO°™®¯O°~, `ŒÅaO°∞ã¨∞`Œ<®Ö’¡<Ë Ç¨_ç HÁ@∞ìH∞í áÈÜ˵ÖÏ =^°eÃÑ_ÍÎ_∞« . (185,186)
"åO°∞ x#∞fl „ǨàÜ
◊ µ« ~ ZǨC_«∞ ã¨~Éèqí ã¨∞~Î ^°x J_«∞Qõ∞`Œ∞<®flO°∞. "åiH˜ÖÏ K≥ÇC¨ :
''^®x ã¨~Qõu <®„ǨÉ∞íè =ÙHí∞ =∂„`Œ"∞Õ `ˇÅ∞ã¨∞. ^®xfl ^®x xs‚`Œ ã¨=∞Ü«∂xH˜ PÜ«µ<Ë
|Ç≤ÏO°`æ ~Œ KÕ™®Î_∞« . Jk Ü«∂=`Œ∞Î Éè¥í =∂ºHßâÍÖ’¡ (Qõ∞~_≥Å#∞ J^°OQ° ˘>Ë)ì ÉèÜ
í µ« ~HíO°
k#~. Jk g∞ÃÑ· ǨÏOî®`Œ∞QÎ å qO°∞K«∞Hí∞Ǩ_∞« `Œ∞~k.—— ^®xfl Qõ∞i~z hHı^À `ˇeÜ«µ
*ËÜ«µ|_ç#@∞¡ "åO°∞ x#∞fl Qõ∞zÛ Qõ∞zÛ J_«∞Qõ∞`Œ∞<®flO°∞. ''^®xfl Qõ∞i~z ^Õ=ÙxH˜
=∂„`Œ"∞Õ `ˇÅ∞ã¨∞. D ÇÍã¨=Î ~ KÍÖÏ=∞~kH˜ `ˇeÜ«µ^°∞—— Jx K≥ÇC¨ ÇÍiH˜. (187)
=ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨)! ÇÍiH˜ÖÏ ã¨Ê+¨~ì Qå K≥ÇC¨ : ''<Ë#∞ ã¨fiÜ«µ~Qå <®H’ã¨~ ZÖÏ~>˜
ÖÏÉèí~Qåx, #+¨ì~Qåx Híey~K«∞Hí∞<Ë â◊H˜Î ÖË^°∞ <®Ö’. U^≥·<® [O°QåÅ~>Ë ^Õ=Ù_«∞
`Œe¿ãÎ<Ë [O°∞Qõ∞`Œ∞~k. <®Hı Qõ#Qõ Jf~„kÜ«µ â◊Hí∞ÎÅ∞ L~>Ë <®Hí∞ HßÇÍeû#
„ǨÜ∂ˇ *<®Å#∞ ã¨=∞Hí∂O°∞ÛHí∞<ËÇÍ_çfl† <®Hí∞ Z#fl_«¥ ZÖÏ~>˜ #+¨~ì ÇÍ>˜Å^¡ ∞° . <Ë#∞
(ǨO°Ö’Hí ^°∞+¨Êi}® =∂Å#∞ Qõ∞i~z „Ǩ[Å#∞) ÃÇÏK«Ûi㨥Î, <® É’^è°#Å#∞
qâ◊fiã≤~KÕÇÍiH˜ (ã¨fiO°)æ â◊∞ÉèÇí ÍO°Î J~^°*¿Ë ã"å_çfl =∂„`Œ"∞Õ .—— (188)
^Õ=Ù_Ë q∞=∞‡efl UH≥H· í P`Œ‡ #∞~_ç ã¨$+≤~ì KÍ_«∞. J^Õ rq #∞~_ç ^®x [`Œ#∞
Hí∂_Í ã¨$+≤ì~KÍ_«∞, ^®x ^°QõæO° ™œYº~ á⁄~^°_ÍxH˜. ѨÙO°∞+¨∞_«∞ ¢ã‘Îx HíÇ≤Ê"Õã¨∞
Hí∞#flǨC_«∞ P"≥∞ XHí `ËeHíáå>˜ ÉèÏO°~ ^èi° ã¨∞~Î k. ^®xfl fã¨∞HÁx uO°∞Qõ∞`Œ∞~^®Ç‹∞.
Jk (HÁ~`Œ HßÖÏxH˜) =∞i~`Œ ÉèÏO°~Qå `ŒÜ«∂O°Üµ# `ŒO°∞ÇÍ`Œ "åO°∞ÉèíÜ«µ∞Å∞
''(^ÕÇÍ!) h=Ù Qõ#Hí =∂Hí∞ =∞~z Ç≤ÅÇ¡ Í_çfl J#∞„QõÇÏ≤ ¿ãÎ "Õ∞=Ú hǨ@¡ Hí$`ŒAÅ
˝ ܵ
L~>Ï=Ú—— Jx `Œ=∞ „ǨÉ∞íè =ܵ# ^Õ=Ù_çfl "Õ_∞« Hí∞~>ÏO°∞. (189)

210

(7. P~åѶ)π

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

Jܵ`Ë ^Õ=Ù_«∞ ZÖÏ~>˜ ֒Ǩ~ÖËx K«H¯í >˜ Ç≤ÅÇ¡ Í_çfl „Ǩ™®k~K«Qå<Ë ÇÍO°∞
(^Õ=Ù_çfl =∞O°z19áÈܵ) PÜ«µ# J#∞„QõÇÏ≤ ~z# D ÉèÏQõº~Ö’ W`ŒO∞° efl PÜ«µ#Hí∞
™®>˜Heí Ê™®ÎO∞° . "åi |Ǩï^≥Ç· ÍO®^è<° ® KÕ+Å
ì¨ Hí∞ ^Õ=Ù_«∞ Z~`À Jf`Œ∞_«∞, L#fl`Œ∞_«∞.
Z~`Œ =¸_è∞« Å∞ gO°∞, ZÖÏ~>˜ =ã¨∞=Î Ùx Hí∂_Í ã¨$l~K«ÖxË ÇÍ>˜x ^Õ=ÙxH˜ ™®>˜
HíeÊã¨∞<Î ®flO°∞! Jq ã¨fiÜ«µ~Qå ã¨$l~K«|_ͤܵ. J~`ËHß^°∞, Jq "åiH˜ Uq^è"° ∞≥ #ÿ
ã¨Ç¨Ü«µ~ KÕÜ«µÖË=Ù. Jã¨Åq `Œ=∞Hí∞`Í"Õ∞ ã¨Ç¨Ü«µ~ KÕã¨∞H’ÖË=Ù. g∞O°∞ ÇÍ>˜x
ã¨<®‡O°æ~ "≥·Ñ¨Ù#‰õΩ Ç≤e¿ãÎ Jq g∞ Ç≤Å∞ѨÙHí∞ ã¨Ê~k~K«ÖË=Ù. g∞O°∞ JizwÃÑ>˜ì<®
ÖËHí =∞∫#~QåL<®flã¨O,Õ Jq g∞ =∂@Å∞ 㨿ãq∞O® PÅH˜~K«Ö=Ë Ù. (190-193)
g∞O°∞ x[^Õ=Ù_çfl =^°e Z=ix „áåi÷ã¨∞Î<®flO’ Jq g∞ÖÏ~>˜ ^®ã¨∞ÖË. g∞
#q∞‡Hí x["≥∞`ÿ Ë "å>˜x "≥ÚO°ÃÑ@∞ìH’~_ç, Jq g∞"≥ÚO°Å∞ PÅH˜™®ÎÜµË "≥∂ K«¥^®Ì~.
#_«=_ÍxH˜ ÇÍ>˜H"ı ∞≥ <ÿ ® (ã¨ÇϨ [ã≤^"ú° ∞≥ #ÿ ) Hßà◊∞<¡ ®flÜ«∂? Ǩ@∞ìH’=_ÍxH˜ U"≥∞<ÿ ® KÕ`∞Œ
Å∞<®flÜ«∂? áÈx K«¥_«>ÏxˆH"≥∞ÿ<® Híà◊∞¡<®flÜ«∂? q#_ÍxˆH"≥∞ÿ<® K≥=ÙÅ∞<®flÜ«∂?
"åiH˜K≥ǨC: ''g∞O°∞ HíeÊ~K«∞Hí∞#fl ÉèÏQõ™®fi=ÚÅ~^°sfl Ç≤Å∞K«∞HÁx <®Hí∞
=ºuOÕH~í Qå U^≥<· ® Ǩ<®flQõ~ Ǩ#fl^°ÅK«∞Hí∞~>Ë Ç¨#fl~_ç. <®Hí∞ ZÖÏ~>˜ J=Hßâ◊~
W=fi#=ã¨O~° ÖË^∞° . ^Õ=Ù_Ë <®Hí∞ ã¨Ç¨ Ü«µ~ KÕ¿ã"å_«∞. PÜ«µ<Ë D„Qõ~^ä~° J=`Œi~Ǩ
*Ëã#≤ "å_«∞. ã¨[#˚ ∞ÅHí∞ „âıÜ∂ˇ aèÖÏ+≤ Hí∂_Í PÜ«µ<Ë. nxH˜ aè#fl~Qå g∞O°∞ ^Õ=Ù_çfl
=^°e „áåi÷ã∞¨ #Î fl q∞^论^≥Ç· ÍÅ∞ g∞Hí∞ U=∂„`Œ~ ã¨Ç¨ Ü«µÇ¨_Ö
« =Ë Ù. Jã¨Åq `Œ=∞Hí∞
`Í"Õ∞ ã¨Ç¨ÏÜ«µ~ KÕã¨∞H’ÖË=Ù. ÃÑ·Qå, g∞O°∞ ÇÍ>˜x ã¨<®‡O°æ~"≥·Ñ¨Ù Ç≤e¿ãÎ Jq g∞
19. WHí¯_« |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Å J*Ï˝# "≥Y· ix ZuÎ K«¥Ç≤ q=∞i≈~K«_~« [iy~k. P<®_«∞
JO°Éò |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Å∞ ã¨~`Í#~ H’ã¨~ ^Õ=Ù_Ëfl „áåi÷OKÕÇÍO°∞. Jܵ`Ë a_«¤ ѨÙ>˜#ì `ŒO∞° ÇÍ`Œ
ÇÍO°∞ ^Õ=Ùx J#∞„QõÇϨ ~Ö’ (q„QõÇϨ ) ^Õ=`ŒÅHí∞ ÉèÏQõ™®fi=∞º~ HíeÊ™®ÎO∞° .
Wn |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Å ^èÀO°}.˜ Wk Ѷ∞¨ ’~°"∞≥ ÿ áåǨO. Hßx UHıâfi◊ O’áåã¨H∞í Å~ Jx K≥ÇC¨
Hí∞<Ë <Ë>˜=Úã≤¡~ÖÖ’ HÁ~^°O°∞ P<®>˜JO°Éò |ǨÏ^≥·ÇÍO®^è°Hí∞ÅHí<®fl q∞~záÈÜ«∂O°∞. gO°∞
ã¨~`Í#~ H’ã¨~ ^≥"· `Õ OŒ ∞° Å<Ë (=bÅ#∞) "Õ_∞« Hí∞~@∞<®flO°∞. a_«Ñ¤ Ù¨ >˜#ì `ŒO®fi`Œ ÇÍi ã¨=∂^è∞° Å
^°Qiæõ H≥o§ "≥ÚHí∞¯|_«∞Å∞ fO°∞ÛHí∞~@∞<®flO°∞. Jܵ<® gi UHıâfi◊ O’áåã¨<® qâÍfi™®xH˜ U=∂„`Œ~
Éè~í Qõ~O®^°@! D "≥Y
· i<Ë „Ǩ=ÚY `Œ`fiŒ "Õ`ÎŒ =∞∫ÖÏ<® Ǩe WÖÏ ¿ÑO˘¯<®flO°∞:
q„QõÇϨ ѨÓ[ KÕ¿ãÎ JqâÍfiã¨~ - ^≥=· Ѩل`Œ qâÍfiã¨=¸ JqâÍfiã¨"∞Õ
Jyfl=Ú~^°∞ Ü«µ[˝~ ǨO=° ∞ JqâÍfiã¨~ - `ÍO®|Å #=∞‡Hí~ J~`ŒH<í ®fl ÃѶ∞ÏO°~
qâÍfiã¨=∞~>Ë Jã¨Å∞ qâÍfiã¨∞Å^Õ - ÇÍi qâÍfiã¨~ qâ◊fi=∞~`Œ ã¨∞qâÍÅ~
`ŒÅz# ÇÍiH≥ÖÏ¡ `ŒÅ=~K«_"« ∞Õ - `Í`ŒÅ #∞~_ç =ã¨∞#Î fl ã¨~„Ǩ^®Ü«µ~
„Ǩ=Hí#Î ∞ á⁄y_ç ǨO=° ∂`Œ‡`À HíÅ∞Ѩ٠- =∞Ǩ„Ǩ=Hí(Î ã¨) Hí<®fl =∞ǨÏhÜ«µ∞ÖË q∞#fl
ã¨=∂^è∞° Å g∞^Õ ã¨^® ™®ë®ì~QõÇ_¨ ∞« - J=∞O°gO°∞ÖË =∞#Hí∞ â◊O}
° ®Qõ`∞Œ Å∞
S<® UHí^Ç·≥ ÍO®^è#° Hí∞ O®^°∞ ֒Ǩ~ - qâ◊fi[h# W™®¡~ Hí^® =∞# ^≥#· ~k# qâÍfiã¨~
x`Œº r=#ã¨Oà° Ë ã¨`ºŒ =K«<®xH˜ ™®Híº∆ ~ - =∞K«ÛÖËxÇÍO°∞ Hí^® =Úã≤~¡ ã¨=Ú^®Ü«µ~!

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(7. P~åѶ)π

211

=∂@Å∞ PÅH˜~K«Ö=Ë Ù. Jq g∞"≥Ñ· Ù¨ K«¥ã¨∞#Î fl@∞¡ ÃÑ·H˜ HíxÊ™®Îܵ. x*ÏxH˜ Jq ^Õhfl
K«¥_«@~ ÖË^∞° .—— (194-198)
=ÚǨÏ=∞‡^£ (ã¨Å~¡ )! Hí=∆ ∞, =∞$^°∞ "≥Y
· O°∞Å`À =∞ã¨Å∞H’. „Ǩ[ÅHí∞ =∞~zx
Qõ∞i~z LǨ^Õt㨥ΠL~_«∞. =¸_è«∞Å *’eH˜ áÈHí∞. ZǨC_»~Ú<å Ã+·`Í<ü x#∞fl
(K≥_»∞ "≥·Ñ¨Ù#‰õΩ) Lã≤Q˘eÊ`Ë "≥~@<Ë ^Õ=Ùx â◊O°}∞"Õ_«∞H’.20 PÜ«µ# ã¨=∞ã¨~Î q<Ë
ÇÍ_«∞, ã¨Ofi° ~ `ˇeã≤#ÇÍ_«∞. ^≥=· cèuǨO∞° Å =∞kÖ’ ZǨC_»~Ú<® Ã+·`Í<ü „¿ÑO°} =Å¡
U^≥<· ® ^°∞O®Ö’K«# [x¿ãÎ "≥~@<Ë ÇÍO°∞ J„Ǩ=∞`Œ∞Å
Πܵ áÈ`ÍO°∞. P`Œ~åfi`Œ J#∞ã¨
i~KÍeû# q^è®#~ Uq∞>’ ÇÍiH˜ `ˇeã≤áÈ`Œ∞~k. Ã+·`Í<ü, "å_ç (^Œ∞+¨)ì ǨiÇÍO°~ `Œ=∞
(=∂#=) ™È^°O∞° efl (J#∞Hí}
∆ ~) =∂O°„æ Éè+í `ì¨ fiŒ ~ "≥Ñ· Ù¨ #‰õΩ ÖÏQõ∞`Œ∞~>ÏO°∞. D ǨxÖ’
"åO°∞ ZÖÏ~>˜ HÁO°`Í KÕܵ« O°∞. (199–202)
"åi =Ú~^°∞ h=Ù U =∞Ç≤Ï=∞#¥ „Ǩ^i° ≈~K«Háí È`Ë ''h=Ù hH’ã¨"∞≥ <ÿ ® U^≥<· ®
=∞Ç≤Ï=∞#∞ Z~^°∞Hí∞ O°ÇÊ≤ ~K«∞H’=Ù?—— Jx J_«∞Qõ∞`ÍO°∞. "åiH˜ÖÏ K≥ÇC¨ : ''<Ë#∞ <®
^°QõæiH˜ <®„ǨÉèí∞=٠Ǩ~Ç≤# kÇͺq+¨¯$u (=Ç‘Ï)x =∂„`Œ"Õ∞ J#∞ã¨i™®Î#∞. Wk
(Y∞O∑P<ü) g∞ „ǨÉ∞íè =Ù #∞~_ç =zÛ# k=º`Ë[~† ^®xfl ã‘fiHíi~KÕÇÍi áåe@ J^°∞ƒù`Œ
=∂O°^æ i° ≈x, Q˘Ç¨Ê HßO°∞}º„Ǩ^®Üµx.—— (Hí#∞Hí) g∞=Ú~^°∞ Y∞O∑P<ü Ǩiãî ∞¨ #Î flǨC_«∞
xâ◊≈|Ì~Qå L~_ç ^®xfl „â◊^Qú° å q#~_ç,21 g∞O°∞ HíO∞° }˜~K«|_«`ÍO°∞. (203,204)
=ÚǨÏ=∞‡^£ (ã¨)! h=Ù h „ǨÉ∞íè =Ù#∞ ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î `À, q#Ü«µ q#„=∞`ŒÅ`À
L^°Üµ« ~, ™®Ü«µ~„`Œ~ =∞#ã¨∞ûÖ’ 㨇i㨥ΠL~_«∞. <À\˜`À ‰õÄ_® "≥∞e¡QÍ ã¨‡iã¨∂Î
LO_»∞. h=Ù U=∞O°áå@∞Hí∞ Ö’<ˇ·#ÇÍiÖ’ KÕO°Hí∞. h „ǨÉèí∞=Ù =^°Ì Z~`À Q“O°=
„Ǩu+¨Å
ª ∞ Híey=Ù#fl ^≥=· ^Œ∂`ŒÅ∞ Ãã·`~Œ Z#fl_«¥ JǨÏ~HßO°~`À PÜ«µxfl PO®kè~K«
Hí∞~_Í =ÚY~ uǨCH’O°∞. "åO°ãÅ
¨ ∞ Z~`À Q“O°=ÉèÏ=~`À, ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î `À PÜ«µxfl

(ã¨^®) ã¨∞uΠ㨥ΠPÜ«µ# =ÚO^Œ∞ "≥∂HõiÅ∞¡`À LO\Ï~°∞. (205-206)
20. W™®¡g∞Ü«µ L^°º=∞™®O°kä ZÅ¡ÇC¨ _«¥ qâÍÅǨÏ$^°Üµ« ∞xQå, Hí=∆ ∂jeQå, x+¨ÊHíá∆ åuQå,
ã¨ÇϨ #jeQå, =∞$^°∞ÉèÏ+≤Qå L~_Íe. D q+¨Ü∂« <Ëfl ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) WÖÏ q=i~KÍO°∞:
''H’áÈ„^ÕHßÖ’¡ L<®fl, „ǨâÍ~`Œ~Qå L<®fl ZšǨC_«¥ <®ºÜ«µ"Õ∞ ǨÅHßÅx, <®Hí∞
^°¥O°"∞≥ áÿ Èܵ# ÇÍi`À <Ë#∞ ã¨xflÇ≤Ï`Œ=∞ÇÍfiÅx, <® ǨÏHí∞¯ Hß*Ëã#≤ ÇÍxH˜ <Õ#`Œx ǨÏHí∞¯ <ˇO°
"ÕO®ÛÅx, <®ÃÑ· ^ÒO°#˚ º~ KÕã#≤ ÇÍ_çfl <Ë#∞ Híq∆ ∞~KÍÅx <® „ǨÉ∞íè =Ù ##∞fl P^Õt~KÍ_«∞.——
21. W=∂~ J|¥Ç¨Ïhá¶å (O°Ç¨Ï‡), PÜ«µ# J#∞Ü«∂Ü«µ∞Å∞ D㨥H˜Îx „Ǩ=∂}~Qå
fã¨∞HÁx ™®=¸Ç≤ÏHí #=∂AÖ’ W=∂Çò√ Y∞O∑P<ü aQõOæ Q° å<≥<· ®, "≥∞e¡Qå<≥<· ® Ǩiãî ∞¨ #Î flǨC_«∞
=ÚYÎnÅ∞ =∞∫#~Qå L~_ÍÅx J<®flO°∞. W=∂"£∞ =∂eH±, JǨχ^ü (O°ÇϨ ‡)Å∞ =∂„`Œ~ W=∂Çò√
aQõOæ Q° å Ǩi~î KÕ #=∂AÖ’¡ =∂„`Œ"∞Õ =ÚYÎnÅ∞ =∞∫#~Qå L~_ÍÅ<®flO°∞. Jܵ`Ë W=∂Çò√
ë®Ç¶Ü
¨ µ (O°ÇϨ ‡), HÁxfl ǨÏnã¨∞Ö’¡ á¶åuǨ 㨥O® Ǩi~î K«x^Õ #=∂A <ˇO"° OÕ ^° x° L#fl~^°∞#,
''W=∂Çò√ Y∞O∑P<£ aQõOæ Q° å Ǩi~î z<®, "≥∞e¡Qå Ǩi~î z<® =ÚYÎnÅ∞ Hí∂_Í W=∂Çò√`À áå@∞
á¶êuǨ ã¨∂~å Ǩi~î KÍe—— Jx Jaè„áåÜ«µÇ¨_ͤO∞°

212
J=`ŒO}
° : =∞n<®

(8. J<£áê¶ Öò)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

8. ã¨=∞O°™⁄`Œ∞Î (J<åÊùÖò) 㨥Hí∞ÎÅ∞: 75

D J^论ܫ∂xfl ''J<®ÊùÖ—ò — (ã¨=∞O° ™⁄`Œ∞)Î J~>ÏO°∞. J~>Ë q[Ü«∂#~`ŒO~° Ü«µ∞^°ú
O°~Qõ~Ö’ â◊„`Œ∞=ÙÅ#∞~_ç Åaè~KÕ ™⁄`Œ∞Î Jx JO°~÷ . Wk Ç≤Ï„r O≥~_«= Ü˵@ |„^üܵ« ∞^°~ú `ŒO®fi`Œ
J=`Œi~z~k. W~^°∞Ö’ |„^ü Ü«µ∞^°~ú Qõ∞i~KÕ ã¨g∞H˜~∆ K«_~« [iy~k.
=Úã≤~¡ Å∞ =∞H߯ =^°e =∞n<®Hí∞ =Åã¨áÈܵ<® =∞H߯ |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Å∞ ÇÍix
qO’kè~K«_~« =∂#∞H’ÖË^∞° . nxH˜`À_«∞ =∞n<®Ö’x Bãπ, Y„[*ò `ˇQÅ
õ ∞ =∞H߯ #∞~z =zÛ#
=Úã≤~¡ ÅHí∞ P„â◊ܵ« ~ W=fi_«~`À ÇÍi P„QõÇ¨ xH˜ P[º~ áÈã≤#@¡Üµ~k. WÖÏ~>˜ Ǩiã≤u÷ Ö’
=∞n<® #∞~_ç ™®^ü a<ü =ÚP*ò (O°l) J<Ë F =Úã≤~¡ HßÉÏ ã¨~^°O≈° #~ H’ã¨~ =∞H߯ "≥o§
L=∞Ü«µº a<ü YÅѶπ W~>’¡ JukäQå |ã¨KâÕ ÍO°∞. PÜ«µ# HßÉÏQõ$ǨÏ~Ö’ „Ǩ"tÕ ã¨∞#Î flǨC_«∞
ã¨`ºŒ uO°™®¯i J|¥[ǨÏÖò HßÉÏ^®fiO°~ ^°QOæõ ° xÅ|_ç ''h=Ù Qõ#Hí L=∞Ü«∂ºHí∞ Jukä HßHí
áÈܵ=Ù~>Ë "Õ∞=Ú x#∞fl WHí¯_«∞fl~z „áå}®Å`À |Ü«µ@Ǩ_« xKÕÛÇÍO°~ Hß=Ú—— Jx ɡk
i~KÍ_«∞. JǨC_«∞ ™®^ü (O°) ''g∞O°∞ ##∞fl HßÉÏ^°O≈° #~ KÕܵ« hHí∞~_Í xO’kè¿ãÎ ã≤iÜ«∂ #∞~_ç
=∞n<® g∞^°∞Qå =KÕÛ g∞ =O°HÎ aí _ÍO®Å#∞ <Ë#∞ J_«∞H¤ ∞í ~>Ï#∞—— Jx ÃÇÏK«Ûi~KÍO°∞.
P `Œ~åfi`Œ =∞H߯ Y∞O≥+· Ü
‘ µ« ∞Å∞ z#fl z#fl ^°à®Å#∞ =∞n<® Ǩiã¨O° „áå~`ÍÅHí∞ Ǩ~Ç≤
=Úã≤~¡ Å#∞ Híqfi~K«_~« „áåO°~aè~KÍO°∞. XHí™®i ÇÍO°∞ =∞n<® "≥Å∞ǨŠǨâ∞◊ =ÙÅ HßǨOá° Ñ· ^®_ç
KÕã≤ ÇÍi Ǩâ∞◊ =Ùefl ^ÀK«∞Hí∞áÈÜ«∂O°∞. P O’AÖ’¡<Ë J|¥ã¨∞á¶êº<ü <®Ü«µHí`fiŒ ~Ö’ =∞H߯ÇÍi
=O°HÎ aí _ÍO°~ XHí>˜ ÃÑ^°ZÌ `Œ∞#Î ÇͺáåO° ™®=∞„y`À ã≤iÜ«∂ #∞~z |Ü«µÅ∞^Õi~k. J|¥ã¨∞á¶êº<ü
=O°HÎ aí _ÍO®xfl =Úã≤~¡ Å∞ J_«∞H¤ ∞í ~>ÏOÕ"∂≥ #x ÉèÜ
í µ« Ǩ_,ç ã¨Ç¨ Ü«µ~ H’ã¨~ XHí =∞x+≤x =∞H߯
Ǩ~áå_«∞. J`«#∞ =∞H߯ =zÛ a_ÍO°~ÃÑ· =Úã≤~¡ =ÚÅ∞ ^®_çKÜ
Õ µ« _ÍxH˜ =ã¨∞<Î ®flO°x, Ç‹~@<Ë
ã¨Ç¨ Ü«µ~ KÕܵ« _ÍxH˜ |Ü«µÅ∞^ÕO®Åx Y∞O≥+· π <®Ü«µHí∞efl Lã≤Q˘ÖÏÊ_«∞.
JǨC_«∞ J|¥[ǨÏÖò "Õܵ=∞~k Ãã·xHí∞Å`À =∞H߯ #∞~_ç |Ü«µÅ∞^ÕO®_«∞. D ã¨~Qõu
`ˇeã≤ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) Hí∂_Í 312 =∞~k ܡ∂^è∞° Å`À =∞n<® #∞~_ç |Ü«µÅ∞^ÕO®O°∞. J|¥
ã¨∞á¶êº<ü =Úã≤~¡ Å ^®_ç #∞~z `ŒÇÊ≤ ~K«∞H’=_ÍxH˜ =∞n<® ã¨g∞Ǩ~ #∞~_ç Ç‹à§Ë ™®^è®O°}
=∂O°~æ `ŒÇÊ≤ ~z "ÕO=Õ ∂O°~æ Qõ∞~_Í ã¨∞O°H`∆˜ ~Œ Qå =∞H߯ KÕO∞° Hí∞<®fl_«∞. =O°HÎ aí _ÍO°~ ã¨∞O°H`∆˜ ~Œ Qå
=∞H߯ KÕO∞° Hí∞#fl^°x, Hí#∞Hí Ãã·<®ºxflHí =∞H߯Hí∞ uÇ≤Ê fã≤Hà≥ §◊ =∞x J`Œ#∞ J|¥[ǨÏÖòH∞í Hí|∞O°∞
Ǩ~áå_«∞. Hßx J|¥[ǨÏÖò `Œ# Ãã·xHíã~¨ Yº#∞, PÜ«µ∞^èâ° H◊ xΘ K«¥ã¨∞HÁx q„O°gQõ∞`Œ¥ J`Œx
=∂@Å∞ MÏ`ŒO∞° KÕܵ« Hí∞~_Í =Ú~^°∞Hí∞™®Qå_«∞. =Úã≤~¡ Å∞ =∞H߯ÇÍi ÇͺáåO° a_ÍO®xfl
J_«∞H¤ ’=_ÍxH˜ áåÅÊ_«Háí Èܵ<®, =∞H߯Y∞O≥+· Ü
‘ µ« ∞Å∞ WÖÏ =Úã≤~¡ ÅÃÑ· ^®_çKãÕ ≤ W™®¡~#∞
âÍâ◊fi`Œ~Qå J~`Œ"Ú
≥ ~k~KÍÅ#fl ÅHíº∆ ~`À 1000 =∞~k Ãã·xHí∞Å`À =∞n<® kâ◊Qå |Ü«µÅ∞
^ÕO®O°∞. z=iH˜ D Ãã·#º~ |„^ü „áå~`Œ~Ö’ Ç≤Ï„r 2= ã¨~=`ŒûO°~ O°=∞*Ï<ü <ˇÅ 17= `Ën#
=Úã≤~¡ Ãã·<®ºxfl _èHô Áx z`Œ∞QÎ å F_çáÈܵ~k.
D J^论ܫµ~Ö’ =Úã≤~¡ Å |ÅÇ‘Ï#`ŒÅ#∞ ZuÎK¥« ѨÙ`Œ¥ ÇÍi <ˇu· Hí ã¨~㨯O°} H’ã¨~
P[˝Å∞ W=fi|_ͤܵ. Ü«µ∞^°~ú Ö’ „Ǩ`ºŒ O°∞Å
÷ Ãã·xHí, PÜ«µ∞^è,° ã¨~MϺ|Ö~ K«¥ã≤ ÉèÜ
í µ« Ǩ_«
Hí∞~_Í ^≥=· ã¨Ç¨ Ü«µ~ÃÑ· #=∞‡Hí=Ú~z áÈO®_ÍÅx É’kè~K«|_ç~k. =∞O’Ç‹Ñ· Ù¨ |Ǩï^≥Ç· ÍO®^è°
Hí∞Å, HíÇ@
¨ qâÍfiã¨∞Å, Ü«µ¥^°∞Å W™®¡~=ºuOÕHí ^èÀO°}x˜ xt`Œ~Qå q=∞i≈~K«_~« [iy~k.
"ÕO˘HíÇÑ·‹ Ù¨ Ü«µ∞^°Mú n·ˇ Å ã¨=∞㨺, ã¨=∞O°™⁄`Œ∞ΠǨ~Ç≤}© Qõ∞i~z `Œy# P^ÕâÍÅ∞ W=fi|_ͤܵ.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O
(8. J<£áê¶ Öò)
213
HíO∞° }®=∞Ü«µ∞_«∞, Hí$áå™®QõO∞° _«Üµ# ^Õ=Ùx ¿ÑO°∞`À „áåO°~Éè~í
1

=ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å¡~)! "åO°∞ x#∞fl ã¨=∞O° ™⁄`Œ∞Î Qõ∞i~z J_«∞Qõ∞`Œ∞<®flO°∞.
"åiH˜ K≥ÇC¨ : D ã¨=∞O°™⁄`Œ∞Î ^Õ=ÙxH˜, PÜ«µ# „Ǩ=HíHÎ ∞í =∂„`Œ"∞Õ K≥~^°∞`Œ∞~k. Hí#∞Hí
g∞O°∞ x["≥∞ÿ# qâÍfiã¨∞Öˇ·`Ë (Jxfl>˜Hí<®fl =Ú~^°∞) ^Õ=ÙxH˜ ÉèíÜ«µÇ¨_ç g∞ ǨO°ã¨ÊO°
ã¨~|~^è®Å∞ "≥∞O°∞Qõ∞ǨOK
° ∞« H’~_ç† ^Õ=ÙxH˜, PÜ«µ# „Ǩ=HíHÎ ∞í ѨÓiÎQå q^èÜ
Õ µ« ∞Ö~Ú
=∞ã¨Å∞H’~_ç. (1)
x["≥∞#ÿ qâÍfiã¨∞ŠǨÏ$^°Ü∂« Å∞ ^Õ=Ùx „Ǩ™®Î=# =¿ãÎ KÍÅ∞ Hí~Ç≤~záÈ`Íܵ.
"åi =Ú~^°∞ ^Õ=Ùx 㨥Hí∞Å
Î ∞ Ǩiãî ∞¨ ~Î >Ë "åi qâÍfiã¨~ kfiQõ∞}©H$í `Œ=∞=Ù`Œ∞~k. ÇÍO°∞
`Œ=∞ „ǨÉèí∞=Ù g∞^Õ ÉèÏO°~ "Õ™®ÎO°∞. W~Hß „áåO°÷<® (#=∂A) =º=ã¨÷#∞ ™®÷Ç≤™®ÎO°∞.
"Õ∞=Ú „Ǩ™®k~z# ã¨~Ǩ^° #∞~_ç (^≥=· =∂O°~æ Ö’ Hí∂_Í) YO°∞ÛÃÑ_«`ÍO°∞. JÖÏ~>˜
ÇÍOÕ =∂^°$+≤Ö
ì ’ x["≥∞#ÿ qâÍfiã¨∞Å∞Qå ǨiQõ}~˜ K«|_«`ÍO°∞. "åiH’ã¨~ "åi„ǨÉ∞íè =Ù
=^°Ì Ǩϟ^®, J~`Œã∞¨ Å
Î ∞ L<®flܵ† áåáåÅ =∞xfl~Ѩ٠L~k† J`Œº~`Œ „âı+=ª¨ ∞~Ú#
Láåkè Hí∂_Í L~k. (2-4)
h „ǨÉ∞íè =Ù x#∞fl W~>˜#∞~_ç (Ü«µ∞^®úxH˜) |Ü«µÅ∞^ÕOf° ã≤#ǨC_«∞, HÁ~^°O∞°
qâÍfi ã¨∞ÅHí∞ Wk #K«ÛÖË^°∞. ÇÍã¨Î=~ ã¨Ê+¨ì~Qå L<®fl "åO® q+¨Ü«µ~Ö’ h`À
ÇÍ^°#Hí∞ kQåO°∞. ÃÑ·Qå `Í"Õ∞^À =∞$`Œ∞º=ÚY~Ö’H˜ Ǩ~Ǩ|_«∞`Œ∞#fl@∞¡ P~^Àà◊#
K≥~^°™®QåO°∞. (5,6)
O≥~_«∞ =O®æÅÖ’2 XHí=O°æ~ g∞Hí∞ KÕlHí∞¯`Œ∞~^°x ^Õ=Ù_«∞ g∞Hí∞ ÇÍQåÌ#~
KÕâÍ_«∞. P ã¨~^°Oƒ° ~ù Qõ∞O°∞HÎ ∞í `ˇK∞« ÛH’~_ç. JǨC_«∞ g∞O°∞ (PÜ«µ∞^è®Å∞ ÖËx) |ÅÇ‘Ï#
("åºáåO°) =O°~æ g∞Hí∞ zH˜¯`Ë ÉÏQõ∞~@∞~^°x ÉèÏq~K«™®QåO°∞. Hßx ^Õ=Ù_«∞ `Œ#
P^ÕâÍÅ`À ã¨`ͺxfl ã¨`ºŒ ~Qå xO°¥Ç≤~K«^e° KÍ_«∞. J~`ËHßHí∞~_Í <ËOã° ∞¨ Å
÷ Hí∞ Z~`Œ
"≥Q@
õ ∞ JxÊ~z<® ã¨`ºŒ ~ ã¨`ºŒ ~Qå, Jã¨`ºŒ ~ Jã¨`ºŒ ~Qå O°∞A=ÙHß=_ÍxH˜ PÜ«µ#
JqâÍfiã¨∞efl ѨÓiÎQå `Œ∞_çzÃÑ>ÏìÅx Hí∂_Í ã¨~HíeÊ~K«∞Hí∞<®fl_«∞. (7-8)
g∞~°∞ g∞ „ǨÉèí∞=Ùx "Õ_«∞Hí∞O@∞#flǨÊ>˜ ã¨~^°O°ƒù~- ^®xH˜ ã¨=∂^è®#~Qå
PÜ«µ# ''<Ë#∞ g∞Hí∞ ã¨Ç¨ Ü«µ~Qå XHíi `ŒO∞° ÇÍ`Œ =∞O˘HíO∞° K˘Ç¨C# "Õܵ=∞~k
^≥=· ^°¥`Œefl Ǩ~Ç≤ã∞¨ <Î ®fl#∞—— Jx J<®fl_«∞.3 g∞ =∞#ã¨∞ûÅ∞ Hí∞^°∞@Ǩ_~Ë ^°∞Hí∞ ^Õ=Ù_«∞
1. Ü«µ∞^°~ú Ö’ â◊„`Œ∞=ÙÅ∞ F_çáÈܵKÍ=_«"∂≥ , áåiáÈ=_«"∂≥ [iy# `ŒO®fi`Œ ÇÍO°∞ =^°e
"≥o§# ™®=∞„yx q*Ë`ŒÅ∞ ǨÏã¨ÎQõ`Œ~ KÕã¨∞Hí∞~>ÏO°∞. n<Ëfl ã¨=∞O°™⁄`Œ∞Î (=∂Öˇ Qõh=∞`ü)
J~>ÏO°∞. WO^Œ∞Ö’ PÜ«µ∞^è®Å∞, PǨO° =ã¨∞=Î ÙÅ∞, ÇÍǨÏ<®Å∞, =¢™®ÎÅ∞ `Œk`ŒO° ™®=∞„y`À
áå@∞ Ü«µ∞^°ú Mˇn· Å∞ Hí∂_Í L~>ÏO°∞. W^°~`Í ã¨=∞O°™⁄`Œ∞QÎ å q*Ë`Œ =O®æxH˜ ^°H∞í ¯`Œ∞~k.
2. O≥~_«∞ =O®æÅ∞ J~>Ë- XHí>,˜ J|¥ã¨∞á¶åº<ü <Ë`$Œ `Œfi~Ö’ ã≤iÜ«∂ #∞~z ÇÍfiáåO°
™ê=∞„y`À =ã¨∞Î#fl =O°ÎHí a_ÍO°~. O≥~_Àk, J|¥[ǨÏÖò <®Ü«µHí`Œfi~Ö’ =Úã≤¡~ÖÃÑ· ^®_ç
KÕܵ« _ÍxH˜ =∞H߯ #∞~_ç =ã¨∞#Î fl Ãã·xHí ^°à~◊ .
3. q=O®ÅHí∞ 3:124,125 㨥Hí∞Å
Î ∞, ÇÍ>˜ áå^°ã¥¨ zHí K«¥_«~_ç.

214

(8. J<£áê¶ Öò)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

D q+¨Ü∂« xfl g∞Hí∞ â◊∞ÉèÇí ÍO°QÎ å `ˇeÜ«µ*ËâÍ_«∞. ã¨Ç¨ Ü«µ~ ZǨC_«∞ Åaè~z<®, U
O°¥Ç¨~Ö’ Åaè~z<® Jk ^Õ=Ùx ^°QõæO°∞fl~_Ë Åaèã¨∞Î~k. xã¨û~^ÕǨÏ~Qå ^Õ=Ù_«∞
J`Œº~`Œ â◊H=Θ ∞~`Œ∞_«∞, =∞Ǩ q"ÕH=í ~`Œ∞_«∞. (9-10)
g∞O°∞ xO°ƒÜ
ù µ« ~Qå, xtÛ~`ŒQå L~_Ë~^°∞Hí∞ ^Õ=Ù_«∞ g∞ÃÑ· XHíq^è"° ∞≥ #ÿ "≥∞Hÿ Oõ
P=Ç≤Ï~Ǩ *Ëã#≤ ǨÊ>˜ ã¨~^°Oƒ° ~ù : g∞ g∞^° Ã+·`Í<ü Ǩ_"« ãÕ #≤ =∂e#º~ `˘Åy~z
q∞=∞‡efl Ǩiâ◊∞^°ú ǨOK
° _« ÍxH˜, g∞Ö’ ^èO·≥ º° ™®Ç¨Ï™®Å∞ [x~Ǩ*ãË ≤ g∞ Hßà◊§Hí∞ ã≤O÷ `° fiŒ ~
Híey~K«_ÍxH˜ PÜ«µ# PHßâ◊~ #∞~_ç g∞ g∞^° =O°~¬ Hí∞iÇ≤~KÍ_«∞.4 (11)
h „ǨÉ∞íè =Ù `Œ# ^°¥`ŒÅHí∞ „Ǩ`ºË Hí 㨥K«#Å∞ WzÛ#ǨÊ>˜ ã¨~^°Oƒ° ~ù - JǨC_«∞
PÜ«µ# "åi`À ''<Ë#∞ g∞ "≥~> L~>Ï#∞. g∞O°∞ qâÍfiã¨∞efl (Ü«µ∞^°úO°~Qõ~Ö’)
ã≤O÷ ~° Qå L~K«~_ç. <Ë#∞ Hí∂_Í J@∞ JqâÍfiã¨∞Å Qõ∞~_≥Ö’¡ ɡ^∞° O°∞ ѨÙ>˜ãì ∞¨ ~Î >Ï#∞.
Hí#∞Hí g∞O°∞ "åi "≥∞_«ÅÃÑ·, H©à◊§ÃÑ· ¢"Õ@∞ "Õ㨥ΠL~_«~_ç—— Jx J<®fl_«∞. (12)
HßO°}~, "åO°∞ ^Õ=ÙxÃÑ·, PÜ«µ# „Ǩ=HíÎÃÑ· uO°Qõ|_ͤO°∞. ^Õ=ÙxÃÑ·, PÜ«µ#
„Ǩ=HíÎÃÑ· uO°Qõ|_ç#"åi Ǩ@¡ ^Õ=Ù_«∞ KÍÖÏ Híiî#~Qå =º=ǨÏi™®Î_«∞- ''W^Õ g∞Hí∞
(WǨÏÖ’Hí~Ö’) tHí.∆ WHí nxfl K«qK«¥_«~_ç. ã¨`ͺxfl uO°ã¯¨ i~KÕ"åiH˜ (ǨOÖ
° ’Hí~Ö’)
#O°Htí Hí∆ Ǩ_∞« `Œ∞~^°#fl ã¨~Qõu `ˇeã≤~^Õ.—— (13-14)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! g∞O°∞ Ü«µ∞^°Oú ~° Qõ~Ö’ JqâÍfiã¨∞efl Z^°∞O˘¯~@∞#flǨC_«∞ ÇÍiH˜
"≥#∞flEÇ≤ áåiáÈHí~_ç. JÖÏ áåiáÈÜ˵ÇÍ~°∞ ^≥Ç· Í„QõÇ¨ xH˜ QÆ∞~°=Ù`å~°∞. z=iH˜ ÇÍi
xÇÍã¨~ #O°Hí=∞=Ù`Œ∞~k. Jk KÍÖÏ K≥_«¤xÇÍã¨~. Jܵ`Ë Ü«µ∞^°ú`Œ~„`Œ~QåQåx,
=∞OÕ^≥·<® Ãã·xHí^°à®xfl KÕO°∞Hí∞<Ë L^ÕÌâ◊º~`ÀQåx JÖÏ KÕ¿ãÎ `ŒÇ¨C ÖË^°∞. (15,16)
"åã¨ÇÎ ÍxH˜ "åix =kè~z~k g∞O°∞ Hß^°∞† ^Õ=Ù_Ë "åix =kè~KÍ_«∞. JÖÏQÕ
"åiÃÑ· (Wã¨∞Hí =∞~„u~z) qã≤OãÕ ~≤ k h=Ù Hß^°∞† ^Õ=Ù_Ë qã≤OâÕ Í_«∞. qâÍfiã¨∞efl XHí
=∞~z ǨsHí∆ #∞~_ç q[Ü«µ=~`Œ~Qå Qõ>Hìˇ ¯˜ ~K«_ÍxˆH ^Õ=Ù_«∞ Dq^è~° Qå KÕâÍ_«∞.
xã¨û~^Õ Ç¨Ï~Qå ^Õ=Ù_«∞ ã¨=∞ã¨~Î q~@∞<®fl_«∞, ã¨Ofi° ~ Ziy#ÇÍ_«∞. (17)
Wk ^Õ=Ù_«∞ g∞Ǩ@¡ =º=ǨÏi~z# fO°∞. WHí JqâÍfiã¨∞ÅǨ@-¡ ^Õ=Ù_«∞ ÇÍi
Ǩ^ä°HßÅ#∞ ѨÓiÎQå ==Ú‡KÕâÍ_«∞. (ÇÍiH© ã¨~Qõu K≥ǨC:) ''g∞O°∞ (=∂)fO°∞Ê
H’O°∞`Œ∞~>Ë WkQÀ, fO°∞Ê g∞ =Ú~^°∞Hí∞ =zÛ~k. Hí#∞Hí WHí<<·ˇ ® uO°∞Qõ∞ÉÏ@∞
^èÀO°}˜ =∂#∞H’~_ç. J~^°∞Ö’<Ë g∞ „âıܵ« ã¨∞û L~k. ^®xH˜ |^°∞Å∞ g∞O°∞ J^Õ
4. |„^ü Ü«µ∞^°~ú „áåO°~Éè~í Hß=_ÍxH˜ XHí O’A =Ú~^°∞ O®„u"Õà◊ =O°~¬ Hí∞iã≤~k. D
=O°¬~ =Å¡ =Úã≤¡~ ܡ∂^è°∞ÅHí∞ =¸_«∞ „Ǩܡ∂[<®Å∞ KÕHí∂O®Üµ. XHí>˜, h>˜H˜ Hí@Hí@
ÖÏ_«∞`Œ∞~_ç# =Úã≤~¡ ÅHí∞ =O°~¬ =Å¡ KÍe#~`Œ hO°∞ Åaè~z~k. O≥~_«∞, Ü«µ∞^°"ú ∞≥ ^ÿ ®#~Ö’
ÇÍiH˜ ^˘iH˜# Wã¨∞Hí „Ç¨^âÕ ~◊ =O°~¬ Ǩ_@
« ~`À Qõ>Çì˜ _¨ ,ç ÇÍO°∞ J@∞ W@∞ ã¨∞ÅÉè~í Qå uO°Q_õ ÍxH˜,
ã≤O÷ ~° Qå xÅ|_ç Ü«µ∞^°~ú KÕܵ« _ÍxH˜ J#∞Hí∂Å~Qå =∂i~k. =¸_«∞, JqâÍfiã¨∞Å∞ =Ú~^°∞Qå
=zÛ P„Híq∞~K«∞Hí∞#fl "≥∞O°Hí =∞>˜ì „Ǩ^âÕ ~◊ =O°~¬ =Å¡ |∞O°^=° ∞Ü«µ=∞~Ú áÈܵ ÇÍi Hßà◊∞§
*ÏiǨ_Ö
Ë Ï `ŒÜ∂« O°Üµ~k.

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(8. J<£áê¶ Öò)

215

=¸O°`ö Ífixfl =∞m§ ¢Ñ¨^iŒ ≈¿ãÎ "Õ∞=Ú Hí∂_Í J^Õ tHí#∆ ∞ ѨÙ#O®=$`Œ~ KÕ™®Î=Ú. g∞
ã¨~MϺ|Å~ Z~`Œ JkèH~í Qå L<®fl Jk g∞Hı=∂„`Œ~ LǨÜ∂ˇ Qõ Ǩ_^« ∞° . ^Õ=Ù_«∞
qâÍfiã¨∞ŠǨH~∆í L<®fl_«∞.—— (18-19)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! ^Õ=ÙxH˜, PÜ«µ# „Ǩ=HíHÎ ∞í q^èÜ
Õ µ« ∞Åܵ L~_«~_ç. (ÇÍi) P[˝
q#fl `Œ~åfi`Œ ^®xH˜ q=ÚY∞Öˇ· áÈHí~_ç. =∞#㨥ÊùiQÎ å q#Hí∞~_Í '"Õ∞=Úq<®fl~— Jx
ǨeH˜#ÇÍiÖÏ g∞O°∞ `ŒÜ∂« O°=Hí~_ç. |∞kú#∞ǨÜ∂ˇ y~K«x |kèO∞° Å∞, =¸QõÅ∞ ^Õ=Ùx
^°$+≤Ö
ì ’ Ǩâ∞◊ =ÙÅHí<®fl xHí$+¨∞Å
ì ∞. "åiÖ’ Hßã¨Ü
Î µ<® =∞~z`«#=Ú~>Ë ^Õ=Ù_«∞ ÇÍiH˜
(ã¨`ͺxfl) JO°~÷ KÕã∞¨ Hí∞<Ë ã¨^∞° ƒkú `ŒÇʨ Hí∞~_Í „Ǩ™®k~KÕ"å_«∞. =∞~z`Œ#~ ÖË^∞°
Qõ#Hí<Ë =∞~zq+¨Üµ« ~ K≥ÑÊ≤ <å "åO°∞ xO°H¡ º∆í ~`À =ÚY~ uǨCHí∞~@∞<®flO°∞.(20-23)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! ¢Ñ¨=HõÎ g∞‰õΩ =∞Oz rq`«~ „Ǩ™®k~KÕ q+¨Üµ« ~ "≥Ñ· Ù¨ Ç≤ez
#ǨC_«∞ g∞O°`xŒ Ç≤Å∞ѨÙ#Hí∞ ã¨Ê~k~z ^Õ=ÙxH˜, PÜ«µ# „Ǩ=HíHÎ ∞í q^èÜ
Õ µ« ∞֡ᷠÈ~_ç.
q#~_ç, ^Õ=Ù_«∞ =∞x+≤H,˜ J`Œx ǨÏ$^°Ü∂« xH˜ =∞^躰 =Ù~_ç J`Œx J~`ŒO~° Qõ~Ö’
"≥∞kÖË q+¨Ü«∂efl Ãã·`Œ~ Ǩã≤Qõ_ÍÎ_«∞. z=iH˜ g∞O°∞ PÜ«µ# "≥·Ñ¨ÙˆH ã¨g∞Híi~K«
|_«`ÍO°∞. g∞Ö’ áåáåÅ∞ KÕã#≤ "åiˆH Ǩiq∞`Œ"∞≥ áÿ Èx LǨ„^°=~ #∞~_ç q∞=∞‡efl
g∞O°∞ Hßáå_«∞H’~_ç.5 ^Õ=Ù_«∞ Ju Híi#î ~Qå tH˜~∆ KÕÇÍ_«x `ˇÅ∞ã¨∞H’~_ç. (24-25)
g∞O°∞ KÍÖÏ JÅÊã¨~YºÖ’ L#flǨÊ>˜ Ǩiã≤÷ux F™®i QÆ∞~°∞ÎKÕã¨∞H’~_ç.
JǨC_«∞ g∞O°∞ ^Õâ~◊ Ö’ KÍÖÏ |ÅÇ‘Ï#∞Å∞Qå L~_ËÇÍO°∞. „Ǩ[Å∞ q∞=∞‡efl ѨÓiÎQå
J~`Œ"Ú
≥ ~k ™®ÎOÇÕ Ø‹ #x g∞O°∞ ÉèÜ
í µ« Ǩ_∞« `«∞~_ËÇÍO°∞. JÖÏ~>˜ ã≤u÷ Ö’ ^Õ=Ù_«∞ g∞Hí∞
=∞~z P„â◊Ü«µ~ HíeÊ~KÍ_«∞. PÜ«µ# `Œ# ã¨Ç¨Ü«µã¨Ç¨ÏHßO®Å`À g∞Hí∞ â◊H˜Î
„Ǩ™®k~KÍ_«∞. =∞~z Láåkè Hí∂_Í J#∞„QõÇÏ≤ ~KÍ_«∞. g∞O°∞ Hí$`ŒAÖ
˝ ·ˇ L~>ÏO°<Ë
PÜ«µ# W^°~`Í KÕâÍ_«∞. (26)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! ("åã¨=Î ~ `ˇeã≤H∂í _Í) g∞O°∞ ^Õ=ÙxH˜, PÜ«µ# „Ǩ=HíHÎ ∞í „^ÀǨÏ~
`ŒÅÃÑ@ìH~í _ç. g∞HíÇʨ y~K«|_Ë ÉÏ^躰 `ŒÅ q+¨Üµ« ~Ö’#∂ „^ÀǨÏ|∞kú`À =º=ǨÏi~K«
Hí~_ç. "åã¨ÇÎ ÍxH˜ g∞ ã¨~`Í#~, ã≤iã¨~Ǩ^Å
° ∞ g∞áåe@ ǨsH∆Í ™ê^è<Œ åÅx Qõ∞O°∞~Î K«∞
6
¨ ~ L~k. (27-28)
H’~_ç. g∞ H’ã¨~ ^Õ=Ùx ^°QOæõ ° W~`ŒH~í >Ë Z~`À Q˘Ç¨Ê „ǨuǶÅ
5. ^≥·=tHí∆Qå Ü«µ∞^°ú~, J~@∞Çͺè^èŒ∞Å∞, „ǨHí$u "≥·Ç¨s`ͺÅ∞ qO°∞K«∞Hí∞Ǩ_ç#ǨC_«∞
áåáå`Œ∞‡ÖËQåHí, ѨÙ}®º`Œ∞‡Å∞ Hí∂_Í ÇÍ>˜ ÇÍ`Œ# Ǩ_`« ÍO°∞. J~^°∞=Å¡ ã¨~Ѷ∞¨ ~Ö’ ^èO° ‡° O®Ç≤Ï`Œº~,
Jj¡Å~, Jqhu "≥Ú^ŒÖ#·ˇ K≥_∞« Å∞ „Ǩ|e#ǨC_«∞ ã¨~Ѷ∞¨ „âıÜ∂ˇ aèÖÏ+¨∞Å∞ ÇÍ>˜x ^°¥O°~ KÕܵ«
_ÍxH˜, ÇÍiÖ’ ^≥=· cèu, ǨOÖ
° ’HíÑÙ¨ [ÇÍ|∞^®sÉèÏ=# Híey~K«_ÍxH˜ „Ǩܵ« ufl~KÍe. JǨÊ>˜H©
P ã¨~Ѷ∞¨ ~Ö’ =∂O°∞Ê O®HíáÈ`Ë ÇÍO°∞ JHí¯_«∞fl~z K≥_∞« Å∞ÖËx "Õ~ˆ KÀ>˜H˜ `ŒOe° áÈÇÍe. JÖÏ
KÕܵ« Hí∞~_Í ^°∞O°#˚ ∞Å`À HíÅã≤"∞≥ Åã≤L~>Ë, ™®=¸Ç≤ÏHí LǨ„^°=O°¥Ç¨~Ö’ ^≥Ç· Í„QõÇ¨ xH˜ ^°∞O°#˚ ∞
Å`À áå@∞ ÇÍO°∞ Hí∂_Í Qõ∞~°=Ù`å~°∞. (W`ŒO° q=O®ÅHí∞ 7:164,165 㨥Hí∞Å
Î ∞ K«¥_«~_ç.)
6. q=O®ÅHí∞ 64:14,15 㨥Hí∞Å
Î ∞, ÇÍ>˜ áå^°ã¥¨ zHí K«¥_«~_ç.

216

(8. J<£áê¶ Öò)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

qâÍfiã¨∞ÖÏO®! g∞O°∞ Qõ#Hí ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î "≥Y· i J=Å~a¿ãÎ ^Õ=Ù_«∞ g∞Hí∞ =∞~p
K≥_∞« Å qK«H}
∆í ®*Ï˝#~ „Ǩ™®k™®Î_∞« † g∞Ö’ L#fl K≥_∞« Qõ∞Å∞ `˘Åy™®Î_∞« † g∞ `ŒÇC¨ Å∞
=∞xfl™®Î_∞« . ^Õ=Ù_«∞ JáåO° ^°Ü∂« =∞Ü«µ∞_«∞. (29)
=ÚǨÏ=∞‡^£ (ã¨Å~¡ )! ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞Å∞ hHí∞ =ºuOÕH~í Qå Hí∞„@ Ǩ#∞fl`Œ∞~_ç#
ã¨~^°Oƒ° ~ù Qõ∞O°∞HÎ ∞í `ˇK∞« ÛH’. "åO°∞ x#∞fl |~kè~z L~K«ÖÏ, ÖËHí ǨÏ`Œ=∂iÛ"ÕÜ∂« ÖÏ,
ÖËHí ^Õâ|◊ Ç≤Ï+¨¯O°} KÕÜ∂« ÖÏ Jx O°HOí H° ßÅ∞Qå PÖ’z㨥ΠǨ<®flQåÅ∞ Ǩ#fl™®QåO°∞.
P q^è~° Qå "åO°∞ Ǩ<®flQåÅ∞ Ǩ#∞fl`Œ∞~>Ë, ^Õ=Ù_«∞ Hí∂_Í (`Œ#^≥#· suÖ’) Ǩ<®flQåÅ∞
Ǩ#∞fl`Œ∞~_Ë ÇÍ_«∞. ^Õ=Ù_Ë J~^°iHí~>Ë Q˘Ç¨Ê Ǩ<®flQõ~ Ǩ<flË ÇÍ_«∞. (30)
"åiH˜ =∂ 㨥Hí∞Å
Î ∞ qxÊã¨∞#Î flǨC_«∞ ''P...q<®fl~ÖË. `ŒÅK«∞Hí∞~>Ë "Õ∞=Ú Hí∂_Í
WÖÏ~>˜ =∂@Å∞ ã¨$+≤~ì K«QÅ
õ ~. Wq ѨÓO°fi~ #∞~_ô [#~ K≥ÇC¨ Hí∞~@¥ =ã¨∞#Î fl
ѨÙH˜¯>˜ ѨÙO®}®ÖË Hí^®! D<®_«∞ HÁ`Ë=Î Ú~k?—— Jx ǨeHıÇÍO°∞. (31)
"åO°#fl =∞O’ =∂@ Hí∂_Í Qõ=∞<®O°›"≥∞#ÿ ^Õ, ''^ÕÇÍ! Wk x[~Qå ã¨`ºŒ ^èO° ‡° ~
Jܵ`Ë, h ^°QõæO° #∞~_Ë =zÛ#^≥·`Ë (=∂ uO°™®¯O° "≥·YiH˜) =∂ÃÑ· O®à◊§ =O°¬~
Hí∞iÇ≤~K«∞, ÖË^® =∞OÕ^<·≥ ® ÃѶ∞ÏO° LǨ„^°=~ `ˇzÛǨ_Ü
≥ µº—— Jx ÇÍO°∞ „áåi÷~KÍO°∞.
P ã¨=∞Ü«µ~Ö’ ^Õ=Ù_«∞ ÇÍiÃÑ· tHí∆ `ˇzÛ Ç¨_¿Ë ãÇÍ_Ë. Hßx h=Ù "åi =∞^躰 L<®fl=Ù.
JnQåHí HÁ~^°O∞° „Ǩ[Å∞ `Œ=∞ áåáåŠǨ@¡ ǨâÍÛ`ÍÎÇ~¨ K≥~k ^Õ=Ù_çfl Hí=∆ ∂Ǩ} "Õ_∞«
Hí∞~@∞<®flO°∞. JÖÏ~>˜"åix tH˜~∆ K«_~« ^Õ=Ùx Jaè=∞`Œ~ Hß^°∞. (32-33)
Jܵ`Ë (WǨC_«∞ Ǩiã≤u÷ =∂i~k). ÇÍO°∞ „Ǩu뮪ÅÜ«∂xH˜ <®ºÜ«µã¨=∞‡`Œ"∞≥ #ÿ
^èO° ‡° HíOÅ
ΰ ∞ Hß#ǨÊ>˜H© „Ǩ[efl JHí¯_«H∞í O®x=fiHí∞~_Í xO’kèã∞¨ <Î ®flO°∞. JÖÏ~>˜ÇÍix
WǨC_«∞ Z~^°∞Hí∞ tH˜~∆ K«H∂í _«^∞° ? „Ǩu뮪ÅÜ«∂xH˜ <®ºÜ«µã¨=∞‡`Œ"∞≥ #ÿ ^èO° ‡° HíOÅ
ΰ ∞
^≥=· cèuǨO®Ü«µ}∞ÖË J=Ù`ÍO°∞. Hßx KåÖÏ=∞~k D q+¨Ü∂« xfl ZO°QOõ ∞° . ^≥=· Qõ$ǨÏ~
Ö’ DÅÅ∞ "Õܵ« _«~, K«Çʨ @∞¡ HÁ@ì_~« q∞#Ǩ ÇÍO°∞ KÕ¿ã „áåO°#÷ =∞OÕ=Ú~k?
''Hí#∞Hí g∞ ã¨`ºŒ uO°™®¯O®xH˜ „ǨuǶÅ
¨ ~Qå (=∂) tHí7∆ K«qK«¥_«~_ç.—— (34-35)
ã¨`ͺxfl xO®Híi~z#ÇÍO°∞ ^≥·==∂O°æ~ #∞~_ç („Ǩ[Å#∞) xO’kè~KÕ HßO°º
HíÖÏáåÅ H’ã¨~ `Œ=∞ ^è<° ®xfl "≥zÛã¨∞<Î ®flO°∞. WHí=Ú~^°∞ Hí∂_Í =∞i~`Œ "≥zÛ™®ÎO∞° .
Jܵ`Ë z=iH˜ D(ÃÑ·âÍzHí) HßO°ºHíÖÏáåÖË "åi ǨâÍÛ`ÍÎáåxH˜ HßO°}=∞=Ù`Íܵ.
P `Œ~°∞"å`Œ ÇÍO°∞ (=∂Hí∞) ÖÁ~yáÈ`ÍO°∞. PÃÑ· D uO°™®¯O°∞Å∞ #O°Hí~ "≥·Ñ¨Ù
`ÀÅ|_«`ÍO°∞. Ǩiâ◊∞„Éèí`Œ #∞~_ç =∂e<®ºxfl "ÕO°∞KÕã≤, P =∂e<®ºÅxfl>˜x XHí
^®xÃÑ XHí>˜ Hí∞ǨÊQåáÈã≤, P Hí∞ǨÊ#∞ #O°Hí~Ö’ Ǩ_«"ÕÜ«µ_ÍxHı ^Õ=Ù_«∞ WÖÏ
KÕã∞¨ <Î ®fl_«∞. WÖÏ~>˜Ç͈~ #+¨áì ÈÜ˵ÇÍO°∞. (36-37)
=ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å~¡ )! ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞ÅHí∞ WÖÏ K≥ÃÑÊܵº: ''WǨÊ>˜H<·≥ ® g∞O°∞
(g∞ uO°∞Qõ∞ÉÏ@∞ ^èÀO°}˜) =∂#∞Hí∞~>Ë Qõ`Œ~Ö’ [iy# ^®xfl Hí∆q∞~K«_«~
7. Ü«µ∞^°~ú Ö’ F_ç ÃÑ^°ZÌ `Œ∞#Î ^è#° „áå} #ë®ìÅ∞ ÇÍ>˜Å_¡ ~« Hí~>Ë q∞~z# tHí∆ ÖË^∞° .

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(8. J<£áê¶ Öò)

217

[O°∞Qõ∞`Œ∞~k.—— XHí"Õà◊ ÇÍO°∞ `Œ=∞ ѨÓO°fi"≥·Yi<Ë Ñ¨Ù#O®=$`Œ~ KÕ¿ãÎ =∂„`Œ~, Qõ`Œ
*Ï`Œ∞ÅHí∞ Ǩ>#ì˜ ^°∞O°uæ J~^°iH© `ˇeã≤~^Õ. (JÖÏ~>˜ ^°∞O°`æ Ë ÇÍiH© Ǩ_∞« ~Î k). (38)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! JO®K«Hí~ ѨÓiÎQå ã¨=∞ã≤áÈܵ ã¨O°fi„`Í ^≥·=^è°O°‡~ <ˇÅHÁ<Õ
=O°H∞í JqâÍfiã¨∞Å`À áÈO®_«~_ç. "åO°∞ `Œ=∞"≥Y
· i =∂O°∞ÛHí∞~>Ë (WHí ÇÍi *’eH˜
áÈHí~_ç.) ÇÍi =º=ǨO°~ ^Õ=Ù_Ë K«¥ã¨∞Hí∞~>Ï_«∞. XHí"Õà◊ =∂O°∞ÛH’HíáÈ`Ë g∞
ã¨~O°Hí∆Hí∞_«∞ ^Õ=Ù_Ë#x `ˇÅ∞ã¨∞H’~_ç. PÜ«µ# J~^°iHí~>Ë =∞~z ã¨~O°Hí∆Hí∞_«∞,
ã¨Ç¨ Ü«µHí∞_«∞. (39-40)
g∞Hí∞ Åaè~z# ã¨=∞O°™⁄`Œ∞ÎÖ’ Jܵ^À=~`Œ∞ ^Õ=ÙxH˜, PÜ«µ# „Ǩ=HíÎHí∞,
|~^è∞° =ÙÅHí∞, J<®^èÉ° ÏÅÅHí∞, xO°∞¿Ñ^°ÅHí∞, ÉÏ@™®O°∞ÅHí∞ K≥~k#^°x `ˇÅ∞ã¨∞
H’~_ç. g∞O°∞ ^Õ=Ù_çfl, (ã¨`ͺã¨`ͺÅ#∞) "ÕO°∞KÕã≤# O’A, J~>Ë O≥~_«∞Ãã·<®ºÅ∞
ǨO°ã¨ÊO°~ _èôHÁ#fl O’A "Õ∞=Ú =∂ ^®ã¨∞xÃÑ· J=`Œi~Ǩ*Ëã≤#^®xfl8 qâ◊fiã≤~z#
ÇÍÔ~`· Ë (D Jܵ^À=~`Œ∞ ã¨=∞O°™⁄`Œ∞Î ã¨~`À+¨~Qå WKÕÛÜ«µ~_ç). ^Õ=Ù_«∞ „Ǩu ^®xÃÑ·
JkèHßO°~QõÅ ã¨=∞O°∞_÷ ∞« . (41)
Ö’Ü«µHí∞ XHí"Ñ·≥ Ù¨ # g∞O°∞, O≥~_À"≥Ñ· Ù¨ # ÇÍO°∞, g∞ "≥#∞Hí"Ñ·≥ Ù¨ (fO°"∞≥ ^ÿ ®#~Ö’)
=O°HÎ aí _ÍO®Å∞ L#fl ã¨~^°Oƒ° ~ù *Ï˝ÇH¨ ~í KÕã∞¨ H’~_ç. g∞Hí∂ "åiH© =∞^躰 =Ú~^°∞Qå<Ë
K«O°ÛÅ∞ [iy=Ù~>Ë, g∞O°∞ xs‚`Œ ã¨÷ÖÏxH˜ KÕO°∞H’=_«~Ö’ `ŒÇ¨ÊHí∞~_Í `Í`ÍûO°~
KÕ¿ãÇÍO°∞. Jܵ`Ë [iy~^Õ^À ^Õ=Ù_«∞ fã¨∞Hí∞#fl xO°‚Ü«µ~ J=∞Ö’¡H˜ O®=_ÍxHı
[iy~k. P xO°‚Ü«µ~ „ǨHßO°~ =kè~K«|_«=Åã≤# ÇÍ_«∞ 㨿ÇÏ`Œ∞Hí~Qå ã¨Ê+¨ì"≥∞ÿ#
„Ǩ=∂}~`À =kè~K«|_ͤ_«∞. ã¨r=~Qå L~_«=Åã≤#ÇÍ_«∞ Hí∂_Í ã¨¿ÇÏ`Œ∞Hí~Qå,
ã¨Ê+¨ì=∞~Ú# „Ǩ=∂}~`À<Ë ã¨r=~Qå L<®fl_«∞. xã¨û~^ÕǨÏ~Qå ^Õ=Ù_«∞ ã¨=∞ã¨Î~
q~@∞<®fl_«∞, ã¨Ofi° ~ Ziy#ÇÍ_«∞. (42)
=ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å¡~)! ^Õ=Ù_«∞ "åix h HíÅÖ’ `ŒHí∞¯= ã¨~YºÖ’ L#fl@∞¡
K«¥Ç≤# ã¨~^°Oƒ° ~ù Qõ∞O°∞HÎ ∞í `ˇK∞« ÛH’. PÜ«µ# ÇÍix hHí∞ JkèHí ã¨~YºÖ’ Qõ#Hí K«¥Ç≤
L~>Ë g∞O°∞ `ŒÇʨ Hí∞~_Í ^èO·≥ º° ~ H’Ö’Êܵ Ü«µ∞^°ú =º=ǨO°~Ö’ ǨO㰠ʨ O°~ áÈ>Ï¡_∞«
Hí∞<ËÇÍO°∞. Hßx ^Õ=Ù_Ë q∞=∞‡efl P qÇÍ^°~ #∞~_ç Hßáå_Í_«∞. PÜ«µ# (=∂#=)
ǨÏ$^°Ü∂« Ö’¡ "≥∞kÖË O°ÇϨ 㨺 q+¨Ü∂« Å∞ Ãã·`~Œ Ziy#ÇÍ_«∞. (43)
^Õ=Ù_«∞ `ŒÅK«∞Hí∞#fl HßO°º~ <ˇO°"ÕO°=Åã≤ L#fl~^°∞# Ü«µ∞^°ú ã¨=∞Ü«µ~Ö’
Hí∂_Í PÜ«µ# g∞Híà◊§Hí∞ â◊„`Œ∞=Ùefl `ŒHí∞¯=ã¨~YºÖ’, ÇÍiHíà◊§Hí∞ g∞O°∞ `«Hí∞¯=
ã¨~YºÖ’ L#fl@∞¡ K«¥Ç≤~KÍ_«∞. ã¨=∞ã¨Î =º=ǨO®Å∞ z=iH˜ ^Õ=Ùx "≥Ñ· Ù¨ Hı KÕO∞°
H’=Åã≤L~k. (44)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! g∞OÕ^Ü
° µ<® =O®æxfl Z^°∞O’¯=Åã≤ =zÛ#ǨC_«∞ ã≤O÷ ~° Qå xÅ|_ç
^èO·≥ º° ~Qå áÈO®_«~_ç† ^Õ=Ù_çfl ZHí∞¯=Qå 㨇i㨥ΠL~_«~_ç† g∞Hí∞ q[Ü«µ~ ã≤kãú ∞¨ ~Î k.
8. =O®¬xfl, ^≥=· ^°¥`ŒÅ#∞, =∞<Àã≤q÷ ∞`Íxfl „Ǩ™®k~z ^Õ=Ù_«∞ KÕã#≤ ã¨Ç¨ Ü«µ~.

218

(8. J<£áê¶ Öò)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

^Õ=ÙxH˜, PÜ«µ# „Ǩ=HíÎHí∞ q^èÕÜ«µ∞Åܵ L~_«~_ç. ǨO°ã¨ÊO°~ HíÅÇ≤Ï~K«∞H’Hí~_ç.
JÖÏKÕ¿ãÎ g∞Ö’ ^è≥·O°º~ ã¨#flye¡ g∞ â◊H˜Î xsfiO°º=∞ܵ áÈ`Œ∞~k.9 ã¨Ç¨Ï#~,
ã¨~Ü«µ=∞<®Å`À =º=ǨÏi~K«~_ç. ã¨Ç¨Ï#~ =Ç≤Ï~KÕ"åiH˜ ^Õ=Ù_«∞ `ŒÇ¨ÊHí∞~_Í
`À_«∞Qå L~>Ï_«∞. (45-46)
HÁ~^°O∞° JǨÏ~HßO°~`À q„O°gQõ∞`Œ¥, Ǩ>Ï>’Ǩ~ „Ǩ^i° 㨥Π`Œ=∞ W~_«¡ #∞~_ç
(Ü«µ∞^®úxH˜) |Ü«µÅ∞^ÕO∞° `ÍO°∞. JÖÏ~>˜ (JqâÍfiã¨∞Å)"≥Y· i g∞O°∞ Z#fl>˜H© J=Å~
a~K«H~í _ç. "åO°∞ („Ǩ[Å#∞) ^≥=· =∂O°~æ #∞~_ç xO’kèã∞¨ ~Î >ÏO°∞. "åi HßO°ºHíÖÏáå
Å#∞ ^Õ=Ù_«∞ F Hí~@ Qõ=∞x㨥<Î Ë L<®fl_«∞. (47)
"åi KÕ+eì¨ fl Ã+·`Í<ü "åi Híà§◊ Hí∞ J^°∞ƒù`"Œ ∞≥ #ÿ Ǩ#∞Å∞Qå KÕã≤ K«¥Ç≤# ã¨~^°Oƒ° ~ù
Hí∂_Í Qõ∞O°∞HÎ ∞í `ˇK∞« ÛH’. JǨC_«∞ Ã+·`Í<ü "åi`À ''DO’A g∞ÃÑ· Z=O°¥ q[Ü«µ~
™®kè~K«ÖOË ∞° . <Ë#∞ g∞Hí∞ `À_«∞<®fl#∞—— J<®fl_«∞. Jܵ`Ë O≥~_«∞=O®æÅ∞ Z^°∞O≥^∞° O°∞Qå
=zÛ#ǨC_«∞ "å_«∞ Qõ∞~_≥Å∞ ÉÏ^°∞Hí∞~@¥ Ç≤H¯í |Å~HÁnÌ áåiáÈÜ«∂_«∞. JÖÏ áåi
áÈ`Œ¥ ''g∞`À <åÔHÖÏO\˜ ã¨O|O^èOŒ ÖË^∞Œ . g∞O°∞ K«¥_«ÖxË ÇÍ>˜x <Ë#∞ K«¥ã¨∞<Î ®fl#∞.
^Õ=Ù_«~>Ë <®Hí∞ KåÖÏ ÉèíÜ«µ~Qå L~k. PÜ«µ#tHí∆ KÍÖÏ f„=~Qå, Híiî#~Qå
L~@∞~k—— J<®fl_«∞. (48)
HíǨ@∞Å∞, ǨÏ$^°Ü«∂Ö’¡ (Jqâßfiã¨) *Ï_»º=Ú#flÇÍO°∞ (qâÍfiã¨∞efl QÆ∞iOz)
''ÇÍi ^èO° ‡° ~ ÇÍix QõOfi° áÈ`Œ∞Å∞Qå KÕã~≤ ^Œ——x J~@∞<®flO°∞. ^Õ=Ùx g∞^° ÉèÏO°~ "Õ¿ã
"åO°∞ ^Õ=Ù_«∞ ZO`À â◊H=Θ ∞~`Œ∞_«∞, J™®=∂#º q"ÕH=í ~`Œ∞_«x `ˇÅ∞ã¨∞H’ÇÍe. ^≥=·
^°¥`ŒÅ∞ JqâÍfiã¨∞Å „áå}®Å∞ fã¨∞#Î flǨÊ>˜ ã≤u÷ h=Ù K«¥¿ãÎ ÉÏQõ∞~_«∞! ÇÍO°ÇC¨ _«∞
JqâÍfiã¨∞Å =ÚMÏÅÃÑ·, Ç≤O∞° ^°∞ÅÃÑ· HÁ_«∞`Œ¥ ''WHí ^°ÇϨ # Ü«∂`Œ# K«qK«¥_«~_ç.10
9. J~`ŒifiÉè^ı ®Å =Å¡ J<ˇH· ºí `Œ, Ç≤iH˜`<Œ ®Å∞ ã¨ÇϨ [~Qå<Ë KÀ@∞KÕã∞¨ Hí∞~>Ïܵ. ÇÍ>˜
=Å¡ „Ǩ`ŒºO°∞÷efl Z^°∞O’¯=_«~ ™®^è°º~ Hß^°∞. J~^°∞=Å¡ ^Õ=ÙxH˜, PÜ«µ# „Ǩ=HíÎ (ã¨Å¡~)Hí∞
ZÅ¡ÇC¨ _«¥ q^èÜ
Õ µ« ∞Åܵ L~_ÍÅx D 㨥H˜Î =Úã≤~¡ ÅHí∞ `ˇeÜ«µ*Ë™ÈÎ~k. J~>Ë ÇÍO°∞ „Ǩu
=º=ǨO°~Ö’#¥ ^≥=· „Qõ~^ä~° , „Ǩ=HíÎ ã¨~„Ǩ^®Ü«∂Å<Ë ^°$+≤Ö
ì ’ ÃÑ@∞ìHÁx =∞ã¨Å∞H’ÇÍÅ#fl=∂@.
P `ŒO∞° ÇÍ`Œ ZÖÏ~>˜ Híi#î Ǩiã≤`÷ ∞Œ Å∞ Z^°∞O≥<· ® ã¨OÕ ã¨ÇϨ #~, ã¨Ü
÷ µO®ºÅ#∞ „Ǩ^i° ≈~KÍÅx
Y∞O∑P<ü É’kè™ÈÎ~k. ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) XHí ǨÏnã¨∞Ö’ WÖÏ „Ǩ=z~KÍO°∞:
''„Ǩ[ÖÏO®! â◊„`Œ∞=Ù`À `ŒÅǨ_~Ë ^°∞Hí∞ Lqfià◊¥§O°H~í _ç. g∞O°∞ (ZÅ¡ÇC¨ _«¥) âÍ~u ™®=∞
O°™®ºÅ H’ã¨~ ^≥Ç· Íxfl „áåi÷㥨 Î L~_«~_ç. XHí"àÕ ◊ â◊„`Œ∞=Ù`À (`ŒÇʨ xã¨iQå) áÈO®_«=Åã≤#
Ǩiã≤u÷ =¿ãÎ =∞@∞Hí∞ ã¨ÇϨ #~ =Ç≤Ï~K«~_ç. (J~>Ë ã≤O÷ ~° Qå xÅ|_ç ^èO·≥ º° ~Qå áÈO®_«~_ç.) ã¨fiO°~æ
Y_«K
æ ÍÛùܵ« Å „H˜~^° L~@∞~^°<Ë q+¨Üµ« ~ ÉÏQå `ˇÅ∞ã¨∞H’~_ç.—— (|∞MÏi, =Úã≤~¡ )
(W`ŒO° q=O®ÅHí∞ 3:103, 49:10 㨥Hí∞Å
Î ∞, ÇÍ>˜ áå^°ã¥¨ zHíÅ∞ K«¥_«~_ç.)
10. ǨOÖ
° ’Hí tHí∆ J~>Ë „ǨàÜ
◊ µ« ~ O®ÇÍe, `Œ∞kk#~ fO°∞Ê [O°Qåe, P `ŒO∞° ÇÍ`Œ Hí^®
D tH∆ß J#∞Hí∞~>ÏO°∞ HÁ~^°O∞° . Hßx áåáå`Œ∞‡_«∞ #O°Hí tHí∆ K«qK«¥_«>ÏxH˜ =Ú~^°∞ Ü«µ=∞
H˜~HíO°∞Å`À #_ç¤ qO°Q˘æ>˜ì~K«∞HÁx fO°∞Êk#~ =O°Hí∞ ã¨=∂kèÖ’ ^°∞O°ƒùO° rq`Œ~ Qõ_«Ç¨=Åã≤
L~@∞~k. WÖÏ~>˜ Ǩiã≤u÷ <Ë ^≥=· uO°™®¯O°∞Å∞ =∞O°}®=ã¨Ö
÷ ’ Z^°∞O˘¯~>ÏO°x D 㨥Hí∞Å
Î ∞

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(8. J<£áê¶ Öò)

219

`ˇeÜ«µ*Ëã∞¨ <Î ®flܵ. =∞O°}®=ã¨÷ #∞~_ç „Ç¨àÜ
◊ µ« ~ =O°H∞í ~_Ë ã≤u÷ x ''|O°M˚ —ò — J~>ÏO°∞. áåáå`Œ∞‡Å∞
„ǨàÜ
◊ µ« ~ =O°H∞í |O°M˚ ò tHíÅ
∆ ∞ J#∞Éèqí ™®ÎO∞° .
ǨÏ`ͺ, ^ÀÇ≤à∞◊ § KÕã#≤ <ËOã° ∞¨ _÷ ∞« áÈbã¨∞ÅHí∞ Ǩ@∞ì|_ÍQå<Ë ''ÉÏÉ’Üòµ! ##∞fl =^°Å~_ç,
<ËxHí =Ú~^°∞ U <ËO°~ KÕÜ«µHí∞~_Í ™®^è®O°} áœO°rq`Œ~ Qõ_«∞ѨÙ`Í——#~>Ë áÈbã¨∞Å∞
^°Üµ« ^°Åz J`Œ_flç =^°eÃÑ_«`ÍO®? Z#fl>˜H© =^°eÃÑ@ìO∞° .
''z=iH˜ ÇÍiÖ’ Z=iH≥<· ® KÍ=Ù =¸_ç#ǨC_«∞ J`Œ#∞ (ǨâÍÛ`ÍÎÇ~¨ `À) '„Ǩɥíè ! <Ë#∞
=^°e=zÛ# „ǨÇ~¨ K«~Ö’H˜ ##∞fl =∞O’™®i Ǩ~Ç≤~K«∞. <ËxǨC_«∞ (<® „Ǩ=O°#Î =∂O°∞ÛHÁx)
ã¨`ͯO®ºÅ∞ KÕ™®Î#∞— J~>Ï_«∞. JÖÏ Z#fl>˜H© [O°Q^õ ∞° . J`Œ#∞ ǨxH˜=∂e# =∂@Å∞ =^°O∞°
`Œ∞<®fl_«∞. (K«xáÈܵ#) ÇÍO°~^°i "≥#∞Hí WǨC_˘Hí J_«∞`¤ Oˇ ° (|O°M˚ )ò UO°Ê_ç~k. ѨÙ#O°∞`Í÷#
k#~ =O°H∞í ÇÍO°∞ P ã≤u÷ Ö’<Ë L~>ÏO°∞.—— (Y∞O∑P<ü- 23:99,100)
|O°M˚ ò (Ç≤„`Œ∞Ö’Hí) rq`Œ~ HÀã¨O =∞x+≤H˜ ã¨=∂^èÕ L~_«#=ã¨O~° ÖË^∞° . Uq^è~° Qå Y##~
KÕã<≤ ® J`Œ#∞ KÕã∞¨ Hí∞#fl HíO‡° Å#∞ |>˜ì |O°M˚ ò rq`Œ~ J#∞Éèqí ~KÍeû L~@∞~k.
''(ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞Å∞) ^≥=· ^Œ∂`ŒÅHí∞ Ǩ@∞ì|_ç#ǨC_«∞ ÇÍO°∞ "≥~@<Ë (`Œ=∞ uO°™®¯O°~,
`ŒÅaO°∞ã¨∞`Œ<®Å∞ =^°e) ѨÓiÎQå ÖÁ~yáÈ`Œ¥ '"Õ∞=Ú U áåǨ~ ZO°Q~õ — J~>ÏO°∞. ^®xH˜ ^≥=·
^°¥`ŒÅ∞ 'Z~^°∞Hí∞ ZO°QOõ ∞° , g∞ KÕ+Å
ì¨ hfl ^Õ=ÙxH˜ `ˇÅ∞ã¨∞. g∞iǨC_«∞ #O°H~í Ö’H˜ áÈܵǨ_~« _ç.
JHí¯_Ë g∞iHí âÍâ◊fi`Œ~Qå L~_«=Åã≤ L~k— Jx ã¨=∂^è®#q∞™®ÎO∞° .—— (16:28,29)
''^≥=· cèuǨO∞° ŠǨq„`Í`Œ‡Å#∞ ^≥=· ^°¥`ŒÅ∞ ™®finè#~ KÕã∞¨ Hí∞~@¥ 'g∞Hí∞ âÍ~u HíÅ∞Å∞
QåHí! g∞O°∞ KÕã∞¨ Hí∞#fl (ã¨`)ü HíO‡° ÅHí∞ „ǨuǶÅ
¨ ~Qå ã¨fiO°~æ Ö’ „ǨÇtı ~K«~_ç— J~>ÏO°∞.—— (16:32)
^Õ=Ù_çfl qâ◊fiã≤~z PÜ«µ# P[˝efl ѨÓiÎQå áå>˜~K«x =Úã≤~¡ Å∞ Ãã·`~Œ Ç≤„`Œ∞Ö’Hí (|O°M˚ )ò
tHí∆ J#∞Éèíq~K«Hí `ŒÇ¨Ê^°∞. =∞Ǩ„Ǩ=HíÎ (ã¨Å¡~) =∞n<®#∞ ^®O°∞ÖòW™®¡~Qå „Ç¨Hí>˜~z
=Úã≤~¡ Å~`Í =∞n<®Hí∞ =Åã¨áÈÇÍÅx P^Õt~KÍO°∞. Hßx =∞H߯֒ HÁ~^°O∞° =Úã≤O¡ Å∞ Hı=Å~
SÇ≤ÏHí Hí+ì¨ #ë®ìÅHí∞ ÉèÜ
í µ« Ǩ_,ç ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞Å =∞^躰 ã¨ÇϨ r=#~ Qõ_∞« ѨÙ`Œ¥ ã¨fiã¨Å
÷ ~Ö’<Ë
L~_çáÈÜ«∂O°∞. JÖÏ~>˜ ÇÍix „Ǩ™®Îq㨥ΠY∞O∑P<ü WÖÏ ¿ÑO˘¯#flk:
''^≥=· ^Œ∂`ŒÅ∞ `Œ=∞Hí∞`Í=Ú J<®ºÜ«µ~ KÕã∞¨ Hí∞#flÇÍi „áå}®Å∞f㨥,Î g∞iǨC_«∞ U ã≤Ö
÷ ’
L<®flO°x „Ǩtfl™®ÎO∞° . ^®xH˜ ÇÍO°∞ '"Õ∞=Ú ^Õâ~◊ Ö’ KÍÖÏ |ÅÇ‘Ï#∞Å∞Qå, Ç‘_`ç ∞Œ Å∞Qå L~_Ë
"åà◊§~— J#~>ÏO°∞. JǨC_«∞ ^≥=· ^°¥`ŒÅ∞ '^Õ=ÙxÉè¥í q∞ qâÍÅ~Qå ÖË^®, g∞O°∞#fl KÀ@∞ #∞~z
=∞O’KÀ>˜H˜ =Åã¨áÈ=_ÍxH˜?— JO\ÏO°∞. JÖÏ~>˜ ÇÍiH˜ #O°H"í ∞Õ `Œy#tHí.∆ —— (4:97)
=∞ǨτǨ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) Ç≤„`Œ∞Ö’Hí~Ö’ ã¨~Éèqí ~KÕ Ç¨i}®=∂Å#∞ Qõ∞i~z WÖÏ J<®flO°∞:
g∞O°∞ ã¨=∂^è∞° ÅÖ’ ǨsH˜~∆ K«|_«`ÍO°∞. qâÍfiã≤x ã¨=∂kèÖ’ L~z#ǨC_«∞ J`Œx HõO‡° Å∞
(Éè“uHí O°¥Ç¨~Ö’ =zÛ) J`Œx K«∞@¥ì KÕO∞° `Íܵ. ǨsHí∆ (#O°H)í ^Œ∂`ŒÅ∞ Z@∞#∞~_ç O®=_ÍxH˜
„Ǩܵ« ufl~z<® P HíO‡° Å∞ ÇÍix xO’kè™®Îܵ. `ŒO∞° ÇÍ`Œ XHí ^≥=· ^°¥`Œ =zÛ, 'P =ºH˜Î Qõ∞i~z
h Jaè„áåÜ«µ~ Uq∞>©?— Jx J_«∞Qõ∞`Í_«∞. ^®xHß qâÍfiã≤ 'Z=ifl Qõ∞i~z?— Jx J_«∞Qõ∞`Í_«∞.
'=ÚǨÏ=∞‡^ü (ã¨Å~¡ )x Qõ∞i~z— J#~>Ï_«∞ ^≥=· ^°¥`Œ. JǨC_«∞ qâÍfiã≤ 'PÜ«µ# xã¨û~^ÕÇϨ ~Qå
^Õ=Ùx „Ǩ=HíÎx <Ë#∞ ™®Hí∆ºq∞ã¨∞Î<®fl#∞— J~>Ï_«∞. 'Jܵ`Ë PÜ«µ# ^Õ=Ùx „Ǩ=HíÎx hH≥ÖÏ
`ˇÅ∞ã¨∞?— Jx ^≥=· ^°¥`Œ =∞m§ „Ǩtfl™®Î_∞« . ^®xH˜ qâÍfiã≤ 'PÜ«µ# ^≥=· „Ǩ=HíxÎ <Ë#∞ ™®Híº∆
q∞ã¨∞<Î ®fl#∞— J#~>Ï_«∞. JǨC_«`xŒ H˜ ã¨fiO°æ â◊∞ÉèÇí ÍO°Î qxÊ~K«_~« [O°∞Qõ∞`Œ∞~k.

220

(8. J<£áê¶ Öò)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

Wk g∞O°∞ KÕ*Ë`Œ∞ÖÏ HÁx `ˇK«∞ÛHí∞#fl^®x ǨO°º=™®#"Õ∞. J~`ËQåx ^Õ=Ù_«∞ `Œ#
^®ã¨∞ÅHí∞ ZÖÏ~>˜ J<®ºÜ«µ~ KÕ¿ãÇÍ_«∞ Hß^°∞—— J~>ÏO°∞. (49-51)
ǶO≤ ÒhÜ«µ∞ÅHí∞, ÇÍiH˜ ѨÓO°fi~ Qõu~z# (^Œ∞~å‡~°Ñæ Ù¨ ) ¢Ñ¨[ʼnõΩ ZÖÏO\˜ QÆu
Ǩ>~ì˜ ^À (D<å_»∞) giH© J^Õ Qõu Ǩ_∞« ~Î k. ÇÍO°∞ ^Õ=Ùx 㨥Hí∞Å
Î ∞, (=∞Ç≤Ï=∞Å∞)
uO°ã¯¨ i~KÍO°∞. ^Õ=Ù_«∞ ÇÍix ÇÍiáåáåŠǶe¨ `Œ~Qå tH˜~∆ KÍ_«∞. ^Õ=Ù_«∞ J`Œº~`Œ
â◊H˜Î=∞~`Œ∞_«∞, Híiî#~Qå tH˜∆~KÕÇÍ_«∞.
U *Ïu Jܵ<® ã¨fiÜ«µ~Qå `Œ# PK«O}
° fO°∞ =∂O°∞ÛH’#~`Œ =O°H∂í ^Õ=Ù_«∞
P *ÏuH˜ „Ǩ™®k~z# =∞ǨÉèÏQåºxfl Z#fl>˜H© =∂iÛ "ÕÜ«µ_«∞. Wk ^Õ=Ùx
ã¨~„Ǩ^®Ü«µ~. ^Õ=Ù_«∞ ã¨=∞ã¨~Î q<ËÇÍ_«∞, ã¨Ofi° ~ Ziy#ÇÍ_«∞. (52-53)
ǶO≤ ÒhÜ«µ∞ÅHí∞, "åiH˜ ѨÓO°fi~ Qõu~z#ÇÍiH˜ UQõu Ǩ>~ì˜ ^À Jk D ã¨~„Ǩ^®
Ü«µ~ „ǨHßO°"Õ∞ Ǩ>˜ì~k. "åO°∞ `Œ=∞ „ǨÉèí∞=٠㨥Hí∞ÎÅ∞ xO®Híi~KÍO°∞. JǨC_«∞
"Õ∞=Ú ÇÍi áåáåÅHí∞ ǨOº° =™®#~Qå "åix `Œ∞^°=Ú>˜~ì KÍ=Ú. ǶO≤ ÒhÜ«µ∞Å#∞
"Õ∞=Ú (#_ç ã¨=Ú„^°~Ö’) =Ú~z"ÕâÍ=Ú. "åO°O`å ǨO=° ∞ ^°∞O®‡O°∞Å
æ ∞. (54)
^Õ=Ùx ^°$+≤ìÖ’ ã¨`ͺxfl xO®Híi~z WHí ^•xfl (Z#fl\˜H©) ã‘fiHíi~K«x
JqâÍfiã¨∞ÖË Ü«∂=`Œ∞Î ã¨$+≤Ö
ì ’ J`Œº~`Œ hK«∞Å∞. "åiÖ’ (=ÚYº~Qå) h`À (¿ãflǨÏ)
XǨÊ~^°~ KÕã∞¨ HÁx, ^≥=· cèu Hßã¨Ü
Î µ<® ÖËH∞í ~_Í ^®xfl =∂>˜=∂>˜H˜ LÅ¡~Ѷ∞≤ ~KÕ
ÇÍO°∞<®flO°∞. ÇÍO°∞ Qõ#Hí Ü«µ∞^°~ú Ö’ g∞ Z^°∞>˜H˜ =¿ãÎ, ÇÍi J_«∞Qõ∞*Ï_«Ö’¡ #_çKÕ
W`ŒO∞° Å∞ "åix K«¥ã≤ cè`Í=ǨïÅܵ áåiáÈÜ˵ÖÏ "åix Híi#î ~Qå tH˜~∆ K«~_ç.
WÖÏ (¿ãflǨÏ) XǨÊ~^°~ Ju„Híq∞~KÕÇÍi ǨOº° =™®#~ K«¥ã¨Üµ<® "åiH˜ Hí#∞qǨC
HíÅ∞Qõ∞`Œ∞~k. (55-57)
U *Ïu (ÖËHõ ^Õâ◊O) Jܵ<® g∞O°∞ KÕã¨∞Hí∞#fl XǨÊ~^°~ ZǨC_»~Ú<®
LÅ¡~Ѷ∞≤ ã¨∞~Î ^°x g∞O°∞ ÉèÜ
í µ« Ǩ_`ç Ë P XǨÊ~^®xfl ^®x =Ú~^°∞ qã¨iǨ_Ü
Ë µ« ~_ç.
#=∞‡Hí„^ÀǨÏ~ KÕã#≤ ÇÍix ^Õ=Ù_«∞ Z#fl>˜H© „¿Ñq∞~K«_∞« . ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞Å∞ (U^À
K«=∞`ͯO°~ KÕã)≤ `Í=Ú `ŒÇÊ≤ ~K«∞Hí∞<®fl=∞x ÉèÏq~K«O®^°∞. ÇÍO°∞ =∂ Ǩ@∞ì #∞~_ç
Z#fl>˜H© `ŒÇÊ≤ ~K«∞H’ÖËO∞° . (58,59)
Hßx ã¨`ºŒ uO°™®¯ix ã¨=∂kèÖ’ L~z#ǨC_«∞ J`Œ_flç ǨsHõ^∆ ¥° `ŒÅ #∞~_ç Hßáå_Ë U
ã¨`¯Œ O®‡ J`Œx^°QOæõ ° L~_«^∞° . ^≥=· ^°¥`Œ J_çy# „Ǩâfl◊ ÅHí∞ J`Œ#∞ ã¨O#·≥ ã¨=∂^è®<åÅ∞ W=fiÖË_∞« .
JǨC_«∞ `ŒÅÃÑ· JyflHí}~ L~_Ë XHí K«`∞Œ ë®Ê^°~ „Ǩ`ºŒ Hí=∆ ∞ܵ, J`Œ_flç HÁO°_Í`À HÁ@ì_~«
„áåO°~aèã∞¨ ~Î k. J`Œ#∞ Z~`Œ Jiz wÃÑ>˜<ì ® ^®xÃÑ· ZÖÏ~>˜ „ǨÉÏè =~ L~_«^∞° . (JǨχ^£)
Wk L^®Ç¨ÏO°}Hí∞ ¿ÑO’¯#|_ç# tHí∆ =∂„`Œ"∞Õ . W^ÕHßHí∞~_Í W~Hß J<ËHí O°HßÅ tHíÅ
∆ ∞
ã¨=∂kèÖ’ ^°∞O°#˚ ∞Å∞ J#∞Éèqí ™®ÎO∞° . ǨOÖ
° ’Hí „Ç¨Ü∂« }~Ö’x D`˘e =∞lb tHí∆ #∞~_ç `ŒÇÊ≤ ~K«∞
Hí∞#flÇÍ_Ë x*ÏxH˜ Hí$`ÍO°∞_÷ ∞« . ^®xH’ã¨~ ã¨<®flǨÅ∞ KÕã∞¨ H’ÇÍeû# KÀ@∞ WǨÏÖ’Hí"∞Õ . (n~`À
áå@∞ 7:40, 40:45-46 㨥Hí∞Å
Î ∞, ÇÍ>˜ áå^°ã¥¨ zHíÅ∞ Hí∂_Í K«¥_«~_ç.)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(8. J<£áê¶ Öò)

221

g∞O°∞ ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞Å`À áÈO®_Ë~^°∞Hí∞ Hí>"ì˜ ãÕ ≤ (ã≤^~ú° Qå L~z)# Qõ∞„O®Å`À
ã¨Ç¨ gÖ~Ú#~`Œ ZHí∞¯= (Ãã·xHí, PÜ«µ∞^è°) â◊H˜Îx ã¨=∞Hí∂O°∞ÛHÁx ã¨O°fiã¨#fl^°ú~Qå
L~_«~_ç. Pq^è~° Qå g∞O°∞ g∞Hí∞, ^Õ=ÙxH˜ L=∞‡_ç â◊„`Œ∞=ÙÖ~Ú#ÇÍi Qõ∞~_≥Ö’¡
Qõ∞|∞Å∞ ѨÙ>˜ì~K«~_ç. JÖÏQÕ g∞Hí∞ `ˇeÜ«µx W`ŒO°∞ŠǨÏ$^°Ü«∂Ö’¡ Hí∂_Í
ÉèÜ
í ∂ˇ `ÍÊ`Œ~ ã¨$+≤~ì K«~_ç. "åi ã¨~Qõu g∞Hí∞ `ˇeÜ«µHíáÈܵ<® ^Õ=ÙxH˜ `ˇÅ∞ã¨∞.
(QÆ∞~°∞OÎ K«∞HÀO_ç,) g∞O°∞ ^≥=· =∂O°~æ Ö’ (^è~Œ ‡° ã¨O™ê÷Ñ<¨ å Hõ$+≤ HÀã¨O) YO°∞ÛÃÑ>˜#ì ^®xH˜
ѨÓiÎ „ǨuǶÅ
¨ ~ (Ѩ~Ö
° ’HõOÖ’) g∞Hí∞ `ŒÇʨ Hí∞~_Í Åaèã∞¨ ~Î k. g∞Hí∞ U q^è=Œ ∞~Ú#
J<®ºÜ«µ~ [O°Q^õ ∞° . (60)
„Ǩ=HßÎ! â◊„`Œ∞=ÙÅ∞ ã¨~kè "≥Ñ· Ù¨ "≥Úyæ`Ë g∞O°∞ Hí∂_Í J~^°∞Hí∞ ã≤^Çú° _¨ ~« _ç. ^Õ=Ùx
g∞^° ÉèÏO°~ "ÕÜ«µ~_ç. PÜ«µ<Ë Jxfl q+¨Ü«∂Å∞ q<ËÇÍ_«∞, ã¨O°fi~ Ziy#ÇÍ_«∞.
XHí"àÕ ◊ ÇÍO°∞ „^ÀǨÏ|∞kú`À XǨÊ~^°~ LÅ¡~Ѷ∞≤ ¿ãÎ, g∞Hí∞ ^Õ=Ù_Ë KÍÅ∞. PÜ«µ<Ë `Œ#
ã¨Ç¨ Ü«µ ã¨ÇϨ HßO®Å ^®fiO®, qâÍfiã¨∞Å ^®fiO® x#∞fl ã¨=∞i÷~KÍ_«∞. (61-62)
=ÚYº~Qå PÜ«µ# qâÍfiã¨∞ŠǨÏ$^°Ü∂« Å#∞ ǨO㰠ʨ O°~ HíeÇ≤ hHí∞ HÁ~_«~`Œ
^èO·≥ ®ºxflKÍÛ_«∞. h=Ù „ǨÇ~¨ K«~Ö’x ã¨~Ǩ^° "≥Ú`Œ~Î YO°∞ÛÃÑ>˜<ì ® "åi ǨÏ$^°Ü∂« Å#∞
HíÅǨÖ=Ë Ù. "åi ǨÏ$^°Ü∂« Å#∞ Híe¿ÑÇÍ_«∞ ^Õ=Ù_«∞ =∂„`Œ"∞Õ . xã¨û~^ÕÇϨ ~Qå PÜ«µ#
JáåO° â◊H˜Îã¨~Ǩ#∞fl_«∞, J`Œº~`Œ q"ÕHí=~`Œ∞_«∞. „Ǩ=HßÎ! x#∞fl, h J#∞K«O°∞Öˇ·#
qâÍfiã¨∞efl P^°∞H’=_ÍxH˜ P XHí¯ ^Õ=Ù_Ë KÍÅ∞. (63-64)
„Ǩ=HßÎ! qâÍfiã¨∞efl Ü«µ∞^®úxH˜ „¿ÑOÕÇ~≤ K«∞. g∞Ö’ WO°"=·≥ ∞~k ã≤O÷ ~° Qå xÅ|_Ë
"åO°∞~>Ë "åO°∞ O≥~_˘~^°Å =∞~kx [ܵ~K«QÅ
õ O°∞. JÖÏ~>˜ ܡ∂^è∞° Å∞ =~^°=∞~k
L~>Ë "åO°∞ "Õܵ=∞~k ã¨`ŒºuO°™®¯O°∞efl [ܵ~K«QõÅO°∞. nxH߯O°}~ ã¨`Œº
uO°™®¯O°∞ÅHí∞ J=QåǨÏ<® â◊HΘ HÁO°=_«@"Õ∞. (65)
„Ǩã∞¨ `Î ~Œ ^Õ=Ù_«∞ g∞ÉèÏO®xfl `ËeHíQå KÕâÍ_«∞. g∞Ö’ W~Hß |ÅÇ‘Ï#`Œ L~^°x
PÜ«µ#Hí∞ `ˇÅ∞ã¨∞. Hí#∞Hí g∞Ö’ ã≤O÷ ~° Qå xÅ|_Ë"åO°∞ =~^°=∞~k L~>Ë ÇÍO°∞
O≥~_»∞=~^°Å =∞~kx, "Õܵ=∞~k L~>Ë O≥~_«∞"ÕÅ =∞~kx ^≥Ç· Í[˝`À [ܵ~K«
QõÅ∞QÆ∞`åO°∞. Jܵ`Ë (Ü«Ú^Œú~°OQÆOÖ’) ã≤÷O°~Qå xÅ|_ç ^è≥·O°º~Qå áÈO®_Ë"åiHı
^Õ=Ù_«∞ `À_«∞Qå L~>Ï_«∞. (66)
^Õâ~◊ Ö’ â◊„`Œ∞=Ùefl ѨÓiÎQå J}z"Õܵ« #~`Œ =O°H∞í Mˇn· Å#∞ `Œ# Jnè#~Ö’
L~K«∞H’=_«~ U ^≥·=„Ǩ=HíÎHí∂ â’aè~K«^°∞. g∞O°∞ „áåǨ~zHí „Ç¨Üˇ∂[<®Å∞
Ptã¨∞<Î ®flO°∞. Hßx ^Õ=Ùx ^°$+≤Ö
ì ’ ǨOÖ
° ’Hí „Ç¨Ü∂ˇ [<®ÖË Z~`À qÅ∞"≥#· q. PÜ«µ#
JáåO° â◊HãΘ ~¨ Ǩ#∞fl_«∞, J`Œº~`Œ q"ÕH=í ~`Œ∞_«∞.
^Õ=Ù_«∞ (g∞ J^°$+¨~ì Ö’) =Ú~^Õ O®ã≤ L~_«Háí È`Ë, g∞O°∞ (Mˇn· Å q_«∞^°Å
H’ã¨~) fã¨∞Hí∞#fl^®xH˜ (J~>Ë #+¨ìǨiǨO®xH˜) PÜ«µ# q∞=∞‡efl Híiî#~Qå
tH˜∆~KÕÇÍ_«∞. ã¨OÕ, g∞O°∞ á⁄~k# ^è°<®xfl (xã¨û~H’K«~Qå) J#∞Éèíq~K«~_ç. Jk

222

(8. J<£áê¶ Öò)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

^èO° ‡° ã¨=∞‡`Œ=∞~Ú#k, Ǩiâ◊∞^°=ú ∞~Ú#k. ^Õ=ÙxH˜ ÉèÜ
í µ« Ǩ_∞« `Œ¥ L~_«~_ç. ^Õ=Ù_«∞
Q˘Ç¨Ê Hí=∆ ∂je, Jq∞`Œ ^°Ü∂« =∞Ü«µ∞_«∞. (67-69)
„Ǩ=HßÎ! h Jnè#~Ö’ L#fl Mˇn· ÅHí∞ WÖÏ K≥ÇC¨ : ''g∞ ǨÏ$^°Ü∂« Ö’¡ =∞~z
J<Õk L~^°x `ˇe¿ãÎ ^Õ=Ù_«∞ g∞Hí∞ g∞ #∞~_ç fã¨∞H’|_ç# ^®xHí~>Ë Z<Àfl O≥@∞¡
(JkèHí~Qå) „Ǩ™®k™®Î_«∞. ÃÑ·Qå g∞ áåáåÅ∞ Hí∆q∞™®Î_«∞. ^Õ=Ù_«∞ Hí∆q∞~KÕÇÍ_«∞,
HíO∞° }˜~KÕÇÍ_«∞. XHí"àÕ ◊ "åO°∞ hHí∞ #=∞‡Hí„^ÀǨÏ~ `ŒÅÃÑ@ì Eã¨∞~Î >Ë, Wk=O°H∞í
Hí∂_Í "åO°∞ ^Õ=Ùx Ǩ@¡ #=∞‡Hí„^ÀǨÏ~`À =º=ǨÏi~KÍO°∞. Hí#∞Hí<Ë ^Õ=Ù_«∞ tHí∆Qå
ÇÍix h Jnè#~Ö’H˜ |~nÖˇ· =KÕÛÖÏ KÕâÍ_«∞. ^Õ=Ù_«∞ ã¨Ofi° ~ Ziy#ÇÍ_«∞, Z~`À
q"ÕH=í ~`Œ∞_«∞. (70,71)
ã¨`ͺxfl ã‘fiHíi~z (ã¨`º« OH’ã¨~) =Å㨠áÈ=_«~`À áå@∞ ^≥=· =∂O°~æ Ö’ ^è#°
„áå}®ÖÁ_ç¤ (^°∞+¨âì H◊ ∞í Å
Î `À) áÈO®_ËÇÍO°∞† =Å㨠=zÛ#ÇÍiH˜ P„â◊ܵ« q∞zÛ P^Œ∞‰õΩ#fl
ÇÍO°∞ XHíiHÁHíO∞° ¿ãflÇ≤Ï`Œ∞Å∞, ¢âıÜ∂≥ aèÖÏ+¨µÅ∞.
WHí ã¨`ͺxfl qâ◊fiã≤~z# `«~°∞"å`« =Åã¨áÈx"åO°∞ (W™®¡~ xÅÜ«µ"≥∞ÿ#
=∞n<®Hí∞) =Å㨠O®#~`Œ=O°Hí∞ "åi`À g∞Hí∞ ZÖÏ~>˜ ¿ãflǨÏã¨~|~^è°~ ÖË^°∞.
Jܵ`Ë ^è®i‡Hí =º=ǨO®Ö’¡ ã¨Ç¨ Ü«µ~ H’i`Ë g∞O°∞ "åiH˜ `«Ñʨ ‰õΩO_® ã¨Ç¨ Ü«µ~
KÕÜ∂« e. Hßx g∞`À XǨÊ~^°~ Hí∞ki# *ÏuH˜ =ºuOÕH~í Qå =∂„`Œ~ Hß^°∞.11 g∞O°∞
KÕã∞¨ #Î fl^°~`Í ^Õ=Ù_«∞ Qõ=∞x㨥<Î Ë L<®fl_«∞. (72)
ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞Å∞ XHíiHÁHíO∞° ã¨=∞i÷~K«∞HÁx ã¨ÇϨ Híi~K«∞Hí∞~@∞<®flO°∞. g∞O°∞
(qâÍfiã¨∞Öˇ· L~_ç Hí∂_Í) JÖÏ Ç¨O㰠ʨ O°~ ã¨ÇϨ Híi~K«∞H’HíáÈ`Ë Ö’Hí~Ö’ JO®K«H~í
UO°Ê_ç ÃÑ^°Ì JÅ¡HÖ
í ’¡Å~ K≥ÅOÕQ∞õ `Œ∞~k. (73)
ã¨`ͺxfl qâ◊fiã≤~z, ^≥=· =∂O°~æ Ö’ WÅ¥¡ "åH˜e =^°e áÈO®_ËÇÍO°∞, ("åiH˜)
P„â◊ܵ« O WzÛ ã¨Ç¨ Ü«µã¨Ç¨ HßO®Å∞ J~^°*ãË #≤ ÇÍO°∞ =∂„`Œ"∞Õ x["≥∞#ÿ qâÍfiã¨∞Å∞.
ÇÍi á⁄O°áå@∞¡ =∞xfl~K«|_«`Íܵ. "åiH˜ „âı+=ª¨ ∞~Ú# Láåkè Åaèã∞¨ ~Î k.
ã¨`ͺxfl P `Œ~∞° "å`« qâ◊fiã≤~z, WÅ¥¡ "åH˜e =^°e (=∞n<®Hí∞) =Å㨠=zÛ,
g∞`À HíÅã≤ (^èO° ‡° ã¨~™®÷Ç#¨ H≥)· áÈO®_ËÇÍO°∞ Hí∂_Í g∞ =O®æxHˆ K≥~^°∞`ÍO°∞. Jܵ`Ë
^≥=· „Qõ~^ä~° „ǨHßO°~ O°HãÎí ~¨ |~nèH∞í Å∞ =∂¢`«"∞Õ XHíiHÁHíO∞° ZHí∞¯= ǨÏHí∞¯^®O°∞Å∞.

xã¨û~^ÕÇϨ ~Qå ^Õ=Ù_«∞ „Ǩu q+¨Ü∂« hfl Ziy#ÇÍ_«∞. (74-75)
11. HÁ~^°O∞° =Úã≤~¡ Å∞ „Ǩ=Hí`Î À áå@∞ ^®O°∞ÖòW™®¡~ (=∞n<®)Hí∞ =Å㨠áÈHí∞~_Í =∞H߯
Ö’, ^®x K«∞@∞ì„ǨH¯í „áå~`ÍÖ’¡<Ë L~_çáÈÜ«∂O°∞. JÖÏ~>˜ÇÍi`À ã¨~|~^è®Å∞ ÃÑ@∞ìH’Hí∂_«
^°x, XHí"àÕ ◊ ÇÍiÃÑ· ^ÒO°#˚ º~ [iy`Ë `À>˜=Úã≤~¡ ™È^°O∞° Å∞Qå ÇÍix P^°∞H’ÇÍÅx P[˝Üµ~k.
Jܵ`Ë P „áå~`ÍÅ =Úã≤"¡ ∞Õ `ŒO∞° Å`À U^≥<· ® ¿ãflǨÏXǨÊ~^°~ KÕã∞¨ HÁx L~>Ë, P XǨÊ~^®xH˜
=ºuOÕH~í Qå =º=ǨÏi㨥ΠJHí¯_ç Ç‘_`ç Œ =Úã≤~¡ ÅHí∞ ã¨Ç¨ Ü«µ~ KÕܵ« Hí∂_«^∞° .

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O
J=`ŒO}
° : =∞n<®

(9. `ÒÉÏ)

9. ǨâÍÛ`ÍÎÇ~¨ (`ÒÉÏ)

223
㨥Hí∞ÎÅ∞: 129

D J^论ܫ∂xfl ''`“ÉÏ—— (ǨâÍÛ`ÍÎÇ~¨ ) J~>ÏO°∞. D J^论ܫµ~ „áåO°~Éè~í Ö’
'aã≤‡ÖÏ¡Ç≤Ï„O°Ç¨‡x„O°Ç‘Ï~— (HíO°∞}®=∞Ü«µ∞_«∞, Hí$áå™®QõO°∞_≥·# ^Õ=Ùx ¿ÑO°∞`À) J<Ë
Ǩ^®Å∞ ÖË=Ù. ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) nx „áåO°~Éè~í Ö’ D Ǩ^®Å#∞ ¿ÑO˘¯#Hí∞~_Í =^°e
ÃÑ>ÏìO°∞. W~^°∞Ö’ =¸_«∞ „Ǩã¨~QåÅ∞ L<®flܵ. Wk Ç≤Ï„râ◊Hí~ 9Ö’ =¸_«∞
ÉèÏQåÅ∞Qå J=`Œi~z~k. "≥Ú^°>˜ „Ǩã¨~Qõ~Ö’x 1 #∞~z 37 =O°Hí∞QõŠ㨥Hí∞ÎÅ∞
Ç≤Ï.â◊. 9Ö’ J=`Œi~KÍܵ. g>˜x Ǩτ[`ü J|¥|HíO∑ (O°l) ǨÏ*ò H’ã¨~ =∞H߯ "≥o§
JHí¯_ç |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í ÅHí∞ qxÊ~KÍO°∞. O≥~_«= „Ǩã~¨ Qõ~Ö’x 38 #∞~z 72 =O°H∞í
QõÅ ã¨∂Hí∞ÎÅ∞ Ç≤Ï.â◊. 9Ö’<Ë `Œ|¥H± ^°~_«Ü«∂„`ŒHí∞ ã¨<®flǨÅ∞ KÕã¨∞Î#flǨC_«∞ J=`Œ
i~KÍܵ. =¸_«= „Ǩã¨~Qõ~Ö’x 73 #∞~z z=i =O°Hí∞QõÅ ã¨∂Hí∞ÎÅ∞ `Œ|¥H±
#∞~z uiQ˘zÛ#ǨC_«∞ J=`Œi~KÍܵ.
=Úã≤¡~ÅHí∞ =∞H߯ |Ǩï^≥·ÇÍO®^è°Hí∞ÅHí∞ =∞^è°º (Ǩï^≥·aÜ«∂) âÍ~uXǨÊ~^°~
[iy# `ŒO°∞ÇÍ`Œ W™®¡~ Ju"ÕQõ~Qå qã¨Îi~K«™®y~k. ^®~`À =∞H߯ Y∞O≥·+‘Ü«µ∞Å∞
ɡ~ÉËÖˇuÎ áÈܵ Ǩï^≥·aÜ«∂ XǨÊ~^°~ Ju„Híq∞~KÍO°∞. =∞H߯֒ Y∞O≥·+‘Ü«µ∞Å
q∞„`ŒÇ¨Hí∆"≥∞ÿ# |#¥|HíO∑ `ˇQõ Y∞O≥·+‘Ü«µ∞Å ã¨Ç¨ÏHßO°~`À =Úã≤¡~Å q∞„`ŒÇ¨Hí∆"≥∞ÿ#
Y∞*ÏJ `ˇQõÃÑ· ^®_çKÕã≤ ÇÍix TK«H’`Œ H’ã≤~k. ^®~`À ^≥·=„Ǩ=HíÎ (ã¨) Ç≤Ï.â◊. 8Ö’
=∞H߯ÃÑ· ^®_çKÕã≤ Y∞O≥·+‘Ü«µ∞Å Ç‘K«~ J}z"ÕâÍO°∞. P `Œ~°∞"å`Œ Ü«∂=`Œ∞Î JO°Éò
`ˇQõÅ∞ UHí=∞ܵ ^≥·=„Ǩ=HíÎ (ã¨Å¡~) xO°fiÇ≤Ïã¨∞Î#fl ã¨=∂[ ã¨~㨯O°}’^°º=∂xfl
`Œ∞^°=Ú>˜~ì K«_ÍxH˜ z=i™®iQå „Ç¨Üµ« ufl~z (Ǩï<ˇ<· ü Ü«µ∞^°~ú Ö’) ÃѶ∞ÏO° ǨO®[Ü«µ~
K«qK«¥âÍܵ. D ã¨~Ѷ¨∞@# Qõ∞i~z "≥Ú^°>˜ „Ǩã¨~Qõ~ J=`Œi~z~k.
=∞H߯ Y∞O≥·+‘Ü«µ∞Å∞, W`ŒO° JO°Éò`ˇQõÅ Éˇ_«^° fi~^°#∞Hí∞~>Ë J@∞ O’=∞#∞¡
q[$~aè~KÍO°∞. "åO°∞ =∞n<®ÃÑ· ^®_ç KÕÜ«µ_ÍxH˜ Ü«µ∞^°ú ã¨<®flǨÅ∞ „áåO°~aè~KÍ
O°x `ˇeã≤ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) "åix Z^°∞O’¯=_ÍxH˜ |Ü«µÅ∞^ÕO®O°∞. P ã¨~^°Oƒ° ~ù Ö’
=Úã≤¡~Å#∞ Ü«µ∞^®úxH˜ „¿ÑOÕÇ≤~KÕ~^°∞Hí∞ O≥~_«= „Ǩã¨~Qõ~ J=`Œi~z~k.
=¸_«= „Ǩã¨~Qõ~Ö’ HíǨ@qâÍfiã¨∞Å PQõ_ÍÅ#∞ Y~_ç~K«_«~ [iy~k.
=∞H߯, Ǩï<ˇ·<ü Ü«µ∞^®úÅ `ŒO°∞ÇÍ`Œ Ü«∂=`Œ∞Î JOÕaÜ«∂Ö’ W™®¡~Hí∞ Z^°∞O°∞
ÖËHí∞~_Í áÈܵ~k. n~`À W™®¡"Õ∞ ã¨`Œº^è°O°‡=∞x „QõÇ≤Ï~z# JO°|∞ƒÅ∞ J<ËHí=∞~k
W™®¡~ ã‘fiHíi~z =Úã≤~¡ Åܵ áÈÜ«∂O°∞. Jܵ`Ë POÕaÜ«∂ =∂O°∞=¸Å „áå~`ÍÖ’¡
JHí¯_«Hí¯_« W~Hß q∞yeL#fl W™®¡~=ºuOÕHí â◊Hí∞ÎÅ∞ O’=∞#¡`À Hí∞=∞‡Hí¯Üµ =∞O’
™®i q[$~aè~KÍܵ.
=∞H߯q[Ü«µ~ `Œ~åfi`Œ ^≥·=„Ǩ=HíÎ (ã¨) qq^è° O®AÅHí∞ W™®¡~ "≥·Ñ¨Ù PǨfix㨥Î
ÖËYÅ∞ Ǩ~áåO°∞. ã≤iÜ«∂ ã¨iǨÏ^°∞Ì ^°QOæõ ° O’"£∞O®[º J#∞Hí∂Å „H≥ã· =Ψ `ˇQÅ
õ ^°QOæõ ‰° Ωõ
Hí∂_Í XHí ÖËY Ǩ~áêºO°∞. Jܵ`Ë ÇÍO°∞ ^Ò`Œºhux LÅ¡~Ѷ≤∞~z ÖËY fã≤H≥o§#
„Ǩuxkè=O®æxfl ^®O°∞}~Qå ǨÏ`Œ=∂O®ÛO°∞. „Ǩuxkè=O°~æ <®Ü«µHí∞_«∞ HßÉò a<ü L"≥∞Oÿ ∑
(O°l) =∂„`Œ"Õ∞ ZÖÏQÀ `ŒÇ≤Ê~K«∞HÁx=zÛ Dã¨OQÆu ^≥·=„Ǩ=HíÎ (ã¨)Hí∞ `ˇeÜ«µ*ËâÍO°∞.

224

(9. `ÒÉÏ)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

^≥·=„Ǩ=HíÎ (ã¨Å¡~) =∞O’ ÖËY Ǩτ[`ü Ǩiãπ a<ü L"≥∞ÿO∑ (~°l)‰õΩ WzÛ |„™®
O®*Ϻkè<`Ë Œ +¨∞s˚Öò a<ü J„"£∞ ^°QOæõ H° ∂í ¯_Í Ç¨~Ñ≤OKåO°∞. Jܵ`Ë J`Œ#∞ Hí∂_Í „Ǩ=HíÎ
O®Ü«µÉÏix J<®ºÜ«µ~Qå K«~¿ÑâÍ_«∞. JÖÏ~>˜ Ǩiã≤÷uÖ’ ^≥·=„Ǩ=HíÎ (ã¨Å¡~) Ç≤Ï.â◊.
8Ö’ =¸_«∞"ÕÅ =∞~k Ãã·#º~`À ã≤iÜ«∂ ã¨iǨÏ^°∞ÌÅHí∞ |Ü«µÅ∞^ÕO®O°∞. J@∞
#∞~z +¨∞s˚Öò ÅHí∆=∞~k Ãã·#º~`À =KÍÛ_«∞. "ÕO˘Hí "≥·Ñ¨Ù O’"£∞O®*Ϻkè<Ë`Œ Mˇ·ã¨O∑
K«„Hí=iÎ `Œ# ™È^°O°∞x <®Ü«µHí`Œfi~Ö’ =∞O’ ÅHí∆=∞~k Ãã·<®ºxflzÛ J`Œx ã¨Ç¨Ü«µ~
H’ã¨~ Ǩ~áå_«∞. Jܵ`Ë P Ãã·#º~ =zÛ KÕO°∞H’Hí =Ú~^Õ +¨∞s˚Öò Ãã·#º~ =¸`Í
=^°Ì =Úã≤¡~ Ãã·<®ºxfl _èôHÁx ÃѶ∞ÏO° ǨO®[Ü«µ~ áåÖˇ· áåiáÈܵ~k. D ã¨~Ѷ¨∞@#
`ŒO°∞ÇÍ`Œ Hí∂_Í J<ËHí `ˇQõÅ∞ W™®¡~ ã‘fiHíi~KÍܵ.
=∞O°∞ã¨>˜ ã¨~=`ŒûO°~ Mˇ·ã¨O∑ K«„Hí=iÎ =Úã≤¡~Å g∞^° „ǨfHßO°~ fO°∞ÛH’=_ÍxH˜
ã≤iÜ«∂ ã¨iǨÏ^°∞ÌÅÃÑ· ÃÑ^°ÌZ`Œ∞Î# Ãã·<®ºxfl "≥∂ǨÏi~Ǩ*Ëã≤ Ü«µ∞^®úxH˜ ã¨=∂Ü«µ`ŒÎ
=∞Ü«∂º_«∞. P<®_«∞ O’"£∞, DO®<£Å∞ Ü«∂=`Œ∞Î „ǨǨ~K«~Ö’ J„QõO®*ϺÅ∞Qå
L~_Ëq. JÖÏ~>˜ J„QõO®*ϺÅÖ’ XHí ^®~`À _èHô Á#_ÍxH˜ ^≥=· „Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) 30 "ÕÅ
Ãã·#º~`À |Ü«µÅ∞^ÕO®O°∞. Jk W™®¡~Hí∞ Z^°∞O≥·# J`Œº~`Œ H˜¡+¨ìǨiã≤÷u. #_ç Z~_Í
HßÅ~, KÍbKÍÅx =#O°∞Å∞. =∞O˘Hí "≥·Ñ¨Ù HíǨ@ qâÍfiã¨∞Å∞ O°HíO°HßÅ Hí∞„@Å`À
ǨH¯í Ö’ |Öˇ=¡ ∞ܵ Hí∂O°∞Û<®flO°∞. D ã≤u÷ Ö’ =Úã≤~¡ Å∞ O’Çò√ O®[º~`À `ŒÅǨ_>
« ÏxH˜
|Ü«µÅ∞^ÕO°_«~ J~>Ë ÇÍO°∞ =∞$`Œ∞º Hí∞ǨÏO°~Ö’H˜ "≥à◊∞Î#fl>Ë¡#x JqâÍfiã¨∞Å~`Í
ÉèÏq~KÍO°∞. Jܵ`Ë =Úã≤¡~ Ãã·#º~ `Œ|¥H± „áå~`ÍxH˜ KÕO°∞Hí∞<Ë@ǨÊ>˜H˜, O’Çò√
¿ã#Å∞ Ü«µ∞^°~ú =∂#∞HÁx ã≤iÜ«∂ ã¨iǨÏ^°∞Ì =^°e "≥#H˜¯"≥o§áÈܵ#@∞¡ `ˇeã≤~k.
^®~`À =Úã≤¡~Å∞ Hí∂_Í K«Å¡Qå TÇ≤i Ç‘Å∞ÛHÁx "≥#∞kiQåO°∞.
D q[Ü«µ~ `ŒO∞° ÇÍ`Œ W™®¡~ =∞i~`Œ |Å~ ѨÙ~AHí∞~k. ^Õâ~◊ #Å∞=¸ÅÅ
#∞~_ç „Ç¨[Å∞ `Œ~_ÀǨ`Œ~_«Å∞Qå =∞n<® =zÛ W™®¡~ ã‘fiHíi~K«™®QåO°∞. WÖÏ~>˜
ã≤u÷ Ö’ HßÉÏQõ$Ǩxfl |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Å #∞~_ç ѨÓiÎQå q=ÚHí~Î KÕܵ« _«~, áå`ŒHßÅ~
<®>˜ ^°∞O®KÍO®Å#∞ xO°¥‡e~K«_«~, =Úã≤¡~Å#∞ =∞i~`Œ L`ËÎ[ǨO°K«_«~, HíǨ@
qâÍfiã¨∞Å ^°∞O®Qõ`ÍÅ#∞ Z~_«Qõ@ì_«~ Z~`À J=ã¨O°=∞Ü«∂ºÜµ. g>˜x Qõ∞i~KÕ
D J^论ܫµ~Ö’ ZHí∞¯=Qå ¿ÑO˘¯#_«~ [iy~k.
{{{{{{{

g∞~°∞

X_«~|_çHí KÕã∞¨ Hí∞#fl |Ǩï^≥·"åO®^èH° ∞í ÅHí∞ ^Õ=Ùx `ŒOÑ° Ù¨¶ #, PÜ«µ#
„Ç=¨ HíÎ `ŒOÑ° Ù¨¶ # XǨÊ~^°~ #∞~_ç (WÖÏ) q=ÚH˜Î „ǨH@
í # (qxÊ~K«∞): ''g∞iHí ^Õâ~◊ Ö’
<®Å∞Qõ∞ <ˇÅÅ∞ =∂„`Œ"Õ∞ (g∞ Wë®ì#∞™®O°~) ã¨~K«i~K«QõÅO°∞. Qõ∞O°∞Î~K«∞H’~_ç,
g∞O°∞ ^Õ=Ùx Ǩ@∞ì #∞~_ç U=∂„`Œ~ `ŒÇ≤Ê~K«∞H’ÖËO°∞. ã¨`ŒºuO°™®¯O°∞efl ^Õ=Ù_«∞
`ŒÇ¨Êx ã¨iQå ǨO®Éèí=~ áåÖË˚™®Î_«∞.—— (1,2)
^Õ=Ùx "≥Ñ· Ù¨ #, PÜ«µ#„Ǩ=HíÎ "≥Ñ· Ù¨ # =∞ǨǨÏ*ò k<®# „Ǩ[Å~^°iH© F |Ç≤ÏO°~Qõ
ガH@
í #: ''^Õ=Ù_«∞, PÜ«µ#„Ǩ=HíÎ (ã¨Å~¡ ) |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í ŠǨ@¡ qã¨∞Q≥uÎ áÈÜ«∂O°∞.
WǨC_≥<· ® g∞O°∞ ǨâÍÛ`ÍÎÇǨ _¨ ç Hí=∆ ∂Ǩ} H’i`Ë g∞Hı =∞~zk. XHí"àÕ ◊ =ÚY~ uǨC
Hí∞~>Ë Qõ∞O°∞~Î K«∞H’~_ç, g∞O°∞ ^Õ=Ùx Ǩ@∞ì#∞~_ç U=∂„`Œ~ `ŒÇÊ≤ ~K«∞H’ÖËO∞° .——

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(9. `ÒÉÏ)

225

„Ǩ=HßÎ! ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞ÅHí∞ J`Œº~`Œ Híi#î tHí∆ Ǩ_∞« `Œ∞~^°x â◊∞ÉèÇí ÍO°Î qxÊ~K«∞!
Jܵ`Ë g∞`À X_«~|_çHí KÕã∞¨ HÁx ^®xfl áå>˜~K«_~« Ö’ ZÖÏ~>˜ HÁO°`Œ KÕܵ« Hí
áÈ=_«"∞Õ QåHí∞~_Í, g∞Hí∞ =ºuOÕH~í Qå =∞O≥=iH© ZÖÏ~>˜ ã¨Ç¨ Ü«µ~ KÕܵ« x |Ǩï
^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í ÅHí∞ D ÃÇÏK«ÛiHí =iÎ~K«^∞° . JÖÏ~>˜ÇÍi Ǩ@¡ g∞O°∞ Hí∂_Í XǨÊ~^°~
Qõ_«∞=Ù =Úy¿ã =~°‰õΩ x*ÏܵfQå =º=ǨÏi~K«~_ç. ^Õ=Ù_«∞ (x*Ïܵf`À
=∞ã¨Å∞Hí∞<Ë) ^≥=· cèuǨO®Ü«µ}∞Å<Ë „¿Ñq∞™®Î_∞« . (3-4)
Ǩq„`Œ=∂™®Å∞ (J~>Ë „ǨH@
í #Ö’ ¿ÑO˘¯#|_ç# <®Å∞Qõ∞ <ˇÅÅ Qõ_∞« =ÙHßÅ~)
=Úyã≤áÈQå<Ë |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Å#∞ (Ü«µ∞^°~ú Ö’) ZHí¯_« Z^°∞O≥`· Ë JHí¯_« =kè~K«~_ç.
"åix Ǩ@∞ìH’~_ç. K«∞@∞ì=Ú@ì~_ç. ÇÍiH’ã¨~ J#∞"≥·# „Ǩu KÀ>Ï =∂@∞"Õã≤
Hí∂O’Û~_ç. XHí"àÕ ◊ ÇÍO°∞ Hí=∆ ∂Ǩ} K≥ÑÙ¨ ÊHÁx #=∂*ò, [Hß`ü q^è∞° Å∞ áå>˜~K«_~«
„áåO°~aè¿ãÎ ÇÍix =^°eÃÑ@ì~_ç. ^Õ=Ù_«∞ Q˘Ç¨ÊHí∆=∂je, JáåO° ^°Ü«∂=∞Ü«µ∞_«∞.
|Ǩï^≥·ÇÍO®^è°Hí∞Ö’¡ Z=O≥·<® (^≥·=ÇÍ}˜ q<Ë~^°∞Hí∞) g∞ ^°QõæiH˜ O®^°ÅK«∞Hí∞~>Ë
^≥=· ÇÍ}˜ q<Ë=O°H∞í J`ŒxH˜ P„â◊ܵ« ~ W=fi~_ç. P `ŒO∞° ÇÍ`Œ J`Œ_flç J`Œx Éè„í ^°`Í
ã¨÷ÖÏxH˜ ã¨∞O°H˜∆`Œ~Qå KÕO°Û~_ç. ÇÍO°∞ (ã¨`Œº~ ZO°Qõx) *Ï˝#â◊¥#∞ºÅ∞. J~^°∞=Å¡
g∞iÖÏ KÕܵ« =Åã≤ L~@∞~k. (5-6)
D |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Å X_«~|_çHí ^Õ=Ùx ^°QOæõ ,° PÜ«µ#„Ǩ=HíÎ ^°QOæõ ° ZÖÏ xÅ∞
ã¨∞Î~k? Hßx g∞O°∞ „Ǩu뮪ÅÜ«µ~ (HßÉÏQõ$ǨÏ~) =^°Ì XǨÊ~^°~ KÕã¨∞Hí∞#fl
|Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Å ã¨~Qõu "ÕO∞° . "åO°∞ g∞Ǩ@¡ ã¨=º~Qå L#fl~`Œ=O°H∞í g∞O°∞ Hí∂_Í
ÇÍiǨ@¡ ã¨=º~Qå<Ë L~_«~_ç. ^Õ=Ù_«∞ (WÖÏ~>˜) ÉèÜ
í µ« ÉèHí ∞í Å
Î ∞ HíÅÇÍi<Ë „¿Ñq∞™®Î_∞« .
"åO°∞ `ŒÇʨ W`ŒO° |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Å`À XǨÊ~^°~ ZÖÏ ™®^躰 =∞=Ù`Œ∞~k? g∞g∞^°
"åO°∞ ÃÑ·KÕܵQå L~>Ë g∞ q+¨Ü«µ~Ö’ ZÖÏ~>˜ |~^è°∞`Ífihfl MÏ`ŒO°∞KÕÜ«µO°∞.
XǨÊ~^®xfl Hí∂_Í MÏ`Œ~∞° KÕܵ« O°∞. "åO°∞ Hˆ =Å~ =∂@Å`À q∞=∞‡efl `Œ$Ç≤ÇÎ O¨ K
° «
_ÍxH˜ „Ǩܵ« ufl™®ÎO∞° . ÇÍi ǨÏ$^°Ü∂« Å∞ =∂„`Œ~ "å>˜x xO®Híi™®Îܵ. "åiÖ’ KÍÖÏ
=∞~k ^°∞O°#˚ ∞ÖË L<®flO°∞. (7-8)
"åO°∞ ^Õ=Ùx 㨥Hí∞Å
Î ∞ ã¨fiÅÊ=¸ÖϺxH˜ J=Ú‡HÁx, „Ǩ[Å#∞ ^≥=· =∂O°~æ "≥Ñ· Ù¨
O®Hí∞~_Í xO’kè㥨 Î KÍÖÏ K≥_Ǥ« x¨ KÕã∞¨ <Î ®flO°∞. "åO°∞ qâÍfiã¨∞Å q+¨Üµ« ~Ö’ ZÖÏ~>˜
|~^è°∞`ÍfixflQåx, XǨÊ~^•xflQåx MÏ`ŒO°∞KÕÜ«µO°∞. J<®ºÜ«µ~, Ju„Hí=∞}Å∞
ZÅ¡ÇC¨ _«¥ ÇÍi"≥Ñ· Ù¨ #∞~_Ë "≥Ú^°Å=Ù`Íܵ. WǨÊ>˜H<·≥ ® ÇÍO°∞ ǨâÍÛ`ÍÎÇ~¨ K≥~k
#=∂*ò, [Hß`ü q^è∞° Å∞ áå>˜~K«_~« „áåO°~aè¿ãÎ ÇÍO°∞ g∞ ^è®i‡Hí ™È^°O∞° Å=Ù`ÍO°∞.
ÇÍã¨qÎ Hí`#Œ ∞ JO°~÷ KÕã∞¨ Hí∞<ËÇÍi H’ã¨~ "Õ∞=Ú =∂ P[˝efl q=iã¨∞<Î ®flO. (9-11)
XHí"Õà◊ ÇÍO°∞ (^≥·ÇÍ[˝Å áå>˜~Ѩ٠q+¨Ü«µ~Ö’) „Ǩ=∂}~ KÕã≤# `ŒO°∞ÇÍ`Œ,
`Œ=∞ „Ǩ=∂}®Å∞ Éè~í QõÇO¨ z
° g∞ ^èO° ‡° ~ÃÑ· ^®_çKÜ
Õ µ« _ÍxH˜ ѨÓ#∞Hí∞~>Ë, JÖÏ~>˜
J^è°O°‡ ^è°fi["åǨÏHí∞Å`À Ü«µ∞^°ú~ KÕÜ«µ~_ç. "åi „Ǩ=∂}®Å∞ WHí Z~`Œ=∂„`Œ~
#=∞‡^°y#q Hß=Ù. "åO°∞ |ǨïâÍ (Y_«æâ◊H˜Î ^®fiO®<Ë) ^®iH˜ =™®ÎO°∞. (12)

226

(9. `ÒÉÏ)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

=∞i g∞O°∞ „Ǩ=∂}®Å∞ Éè~í QõÇi¨ KÕ "åi`À áÈO®_«O®? ÇÍO°∞ ^≥=· „Ǩ=Hí#Î ∞ ^Õâ~◊
#∞~_ç `Œiq∞ "ÕâÍOÕ! J<®ºÜ«µ~, Ju„Hí=∞}Å∞ Hí∂_Í ÇÍOÕ "≥Ú^°@ „áåO°~aè~KÍO°∞
Hí^®! JÖÏ~>˜ "åiH˜ g∞O°∞ ÉèÜ
í µ« Ǩ_∞« `Œ∞<®flO®? g∞O°∞ x["≥∞#ÿ qâÍfiã¨∞Öˇ`· Ë ^Õ=ÙxH˜
=∂„`Œ"∞Õ ÉèÜ
í µ« Ǩ_Íe. J~^°∞Hí∞ PÜ«µ<Ë J~^°iHí<®fl ZHí∞¯= JO°∞›_«∞. Hõ#∞Hõ "åi`À
áÈ~å_»O_ç. ^Õ=Ù_«∞ g∞ KÕ`∞Œ Å`À "åix tH˜~∆ z J==∂#~, J„Ǩu+¨Å
ª áåÖË™˚ ®Î_∞« .
ÇÍiH˜ =ºuOÕHí~Qå g∞Hí∞ ã¨Ç¨Ü«µ~ KÕ™®Î_«∞. J~`ËHß^°∞, qâÍfiã¨∞Å Qõ∞~_≥ÅÖ’
=∞~_«∞`Œ∞#fl („ǨfHßO°) *ÏfiÅefl K«Å|¡ O°z "åi ǨÏ$^°Ü∂« ÅHí∞ âÍ~f ã¨~`Œ$ѨÙÅ
Î ∞
KÕHí∂O°∞Û`Í_«∞. W~Hß `Í#∞ `ŒÅz#ÇÍiH˜ ǨâÍÛ`ÍÎǨ~ K≥~^Õ ã¨^°∞ƒkú Hí∂_Í
„Ǩ™®k™®Î_∞« . ^Õ=Ù_«∞ ã¨Ofi° *Ï˝# ã¨~Ǩ#∞fl_«∞, =∞Ǩ q"ÕH=í ~`Œ∞_«∞. (13-15)
Uq∞>©, q∞=∞‡efl (ǨsH˜~∆ K«H∞í ~_Í) W>Ëì =k֡ܵ« º_«~ [O°∞Qõ∞`Œ∞~^°x ÉèÏqã¨∞Î
<®flO® g∞O°∞? g∞Ö’ (ã¨`ºŒ ~H’ã¨~) „áå}®ÖÁ_ç¤ áÈO®_Ë "åO≥=O’† ^Õ=Ù_çfl, ^≥=· „Ǩ=Hí#Î ∞,
qâÍfiã¨∞efl `ŒÇ¨Ê =∞Ô~=ih „áå}q∞¢`«∞Å∞Qå KÕã¨∞H’x "åO≥=O’ ^Õ=Ù_«∞ W~Hß
ǨsH˜~∆ K«<Ë ÖË^∞° . g∞O°∞ KÕ¿ã^°~`Í ^Õ=Ù_«∞ Qõ=∞x㨥<Î Ë L<®fl_«∞. (16)
JqâÍfiã¨∞Å∞ (`Œ=∞ KÕ+Å
ì¨ ^®fiO®) ã¨`ºŒ uO°™®¯O®xH˜ =ºuOÕH~í Qå `Œ=∞Hí∞ `Í"Õ∞
™®Hí∆º~ WK«∞ÛHí∞<®flO°∞. "åO°∞ (Qõ`Œ~Ö’) KÕã¨∞Hí∞#fl ã¨`ͯO®ºÅhfl =ºO°÷=∞ܵ
áÈÜ«∂ܵ. ÇÍiHí #O°H~í Ö’<Ë âÍâ◊fi`Œ~Qå Ѩ_L
ç ~\Ï~°∞. JÖÏ~>˜ÇÍO°∞ ^≥=· Qõ$ǨÅHí∞
^èO° ‡° HíOÅ
ΰ ܵ Hí∂O’Û=_«~ Z~`Œ=∂„`Œ~ `ŒQ^õ ∞° . ^Õ=Ù_çfl, ǨOÖ
° ’Hßxfl qâ◊fiã≤~z#ÇÍOÕ
^≥·=Qõ$ǨÅHí∞ ¿ã= KÕÜ«µ_ÍxH˜ J~°∞›Å=Ù`ÍO°∞. "åO°∞ #=∂*ò ™®÷Ç≤™®ÎO°∞† [Hß`ü
K≥e™¡ ®ÎO∞° † ^Õ=ÙxH˜ `ŒÇʨ =∞O≥=iH© ÉèÜ
í µ« Ǩ_O« ∞° . JÖÏ~>˜"åOÕ ã¨<å‡~°Oæ Ö’ #_«∞™®ÎOx°
Pâ◊ L~@∞~k. (17-18)
ǨÏ*ò Ü«∂„uHí∞ÅHí∞ hà◊∞§ ã¨OÇ° O¨¶ ® KÕã,≤ „Ǩu뮪ÅÜ«∂xH˜ ¿ã=KÕ¿ã =ºH©†Î ^Õ=Ù_çfl,
ǨO°Ö’Hßxfl qâ◊fiã≤~z ^≥·==∂O°æ~Ö’ „áå}®ÖÁ_ç¤ áÈO®_Ë =ºH©Î- go§^°ÌO°∞ XHí>Ë#x
g∞~°∞ ÉèÏqã¨∞Î<®flO®? ^Õ=Ùx ^°$+≤ìÖ’ ÇÍO°∞ÉèíÜ«µ∞Å∞ ã¨=∂#∞Å∞ HßO°∞. ^Õ=Ù_«∞
^°∞O®‡O°∞æÅHí∞ Z#fl>˜H© ã¨<®‡O°æ~ K«¥Ç¨_«∞. (19)
ã¨`ͺxfl qâ◊fiã≤~z ^≥=· =∂O°~æ Ö’ WÅ¥¡ÇÍH˜e =^°e, (ã¨`ºŒ ~ H’ã¨~) ^è#Œ „áå}®
ÖÁ_ç¤ áÈO®_Ë"åi ™®÷ܵ =∂„`Œ"Õ∞ ^Õ=Ùx ^°$+≤ìÖ’ qÅ∞=~Ú#k. JÖÏ~>˜ÇÍi
rq`Œ"∞Õ ™®O°H÷ =í ∞=Ù`Œ∞~k. "åi „ǨÉ∞íè =Ù "åiH˜ `Œ# HßO°∞}º~, „Ǩã#¨ fl`Í ÉèÏQåºÅ`À
áå@∞ âÍâ◊fi`Œ ™œMϺÅ`À Hí∂_ç# ã¨fiO°=æ <®Å∞ „Ǩ™®k™®Î_x« â◊∞ÉèÇí ÍO°Î qxÊã¨∞<Î ®fl_«∞.
P ã¨fiO°=æ <®Ö’¡<Ë ÇÍO°∞ HíÅHßÅ~ (ǨܵQå) L~>ÏO°∞. (ã¨<®‡O°Qæ å=ÚÅHí∞) „ǨuǶÅ
¨ ~
W=fi_ÍxH˜ ^Õ=Ùx ^°QOæõ ° JáåO° xHıá∆ åÅ∞ L<®flܵ. (20-22)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! g∞ `Œ~„_«∞Å∞, ™È^°O°∞Å∞ qâÍfi™®xH˜ |^°∞Å∞ JqâÍfi™®xˆH
„áå^è®#ºq∞¿ãÎ JÖÏ~>˜ÇÍix Hí∂_Í ¿ãflÇ≤Ï`Œ∞Å∞Qå (ã¨xflÇ≤Ï`Œ∞Å∞Qå) KÕã∞¨ H’Hí~_ç.
JÖÏ~>˜ "åix ¿ãflÇ≤Ï`Œ∞Å∞Qå KÕã∞¨ Hí∞#flÇÍOÕ ^°∞O®‡O°∞Å
æ ∞. (23)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

(9. `ÒÉÏ)

227

„Ǩ=HßÎ! ÇÍiH˜ÖÏ K≥ǨC: ''g∞ `Œ~„_«∞Å∞, HÁ_«∞Hí∞Å∞, ™È^°O°∞Å∞, ÉèÏO°ºÅ∞,
|~^è∞° q∞„`Œ∞ÖË QåHí g∞O°∞ Hí∂_«É@
ˇ ∞ìH∞í #fl Pã¨∞Å
Î ∞, (ã¨`ͺxfl qâ◊fiã≤¿ãÎ) =∞~^°y~z
áÈ`ÍÜ˵"≥∂#x g∞O°∞ ÉèíÜ«µÇ¨_«∞`Œ∞#fl g∞ "åºáåO®Å∞, g∞Hí∞ „Ç‘uHíO°"≥∞ÿ# g∞
W~_«∞-¡ W=hfl g∞Hí∞ ^Õ=Ùx Hí~>Ë, PÜ«µ# „Ǩ=HíÎ Hí~>Ë, PÜ«µ# =∂O°~æ Ö’ [i¿Ñ
áÈO®@~ Hí~>Ë ZHí∞¯= „Ç≤ܵ« Ç‹∞#· =ܵ`Ë g∞ q+¨Üµ« ~Ö’ ^Õ=Ùx xO°Ü
‚ µ« ~ =KÕÛ^®Hß
Z^°∞O°∞K«¥_«~_ç. (JÖÏ~>˜) ^°∞O°˚#∞ÅHí∞ ^Õ=Ù_«∞ Z#fl>˜H© ã¨<®‡O®æ=Å~|# |∞kú
„Ǩ™®k~K«_∞« .—— (24)
W~`ŒHí∞ѨÓO°fi~ ^Õ=Ù_«∞ g∞Hí∞ J<ËHí ã¨~^°O®ƒùÖ’¡ ã¨Ç¨Ü«µ~ KÕã≤=Ù<®fl_«∞. D
=∞^躰 <Ë [iy# Ǩï<ˇ<· ü Ü«µ∞^°~ú Ö’ Hí∂_Í KÕâÍ_«∞. PO’A g∞O°∞ g∞ ã¨~MϺ|Å~
K«¥ã¨∞HÁx q„O°gQåO°∞. Hßx g∞ ã¨~MϺ|Å~ g∞Hí∞ ZÖÏ~>˜ „ǨÜ∂ˇ [#~ KÕ‰Äõ ~°ÛÖËHí
áÈܵ~k. Z~`À qâÍÅ=∞~Ú#Éè¥í q∞ g∞Hí∞ WO°∞Hõ~Ú áÈܵ~k. g∞O°∞ "≥#∞flEÇ≤
áåiáÈ™®QåO°∞. (25)
JǨC_«∞ ^Õ=Ù_«∞ `Œ# „Ǩ=HíÎHí∞, qâÍfiã¨∞ÅHí∞ =∞<Àx|ƒO°~ „Ǩ™®k~KÍ_«∞.
=∞O’"≥Ñ· Ù¨ g∞Hí∞ HíxÊ~K«x (^≥=· ^°¥`ŒÅ) Ãã·<®ºxfl Hí∂_Í k~z ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞efl
tH˜~∆ KÍ_«∞. ã¨`ͺxfl uO°ã¯¨ i~KÕ"åiH˜ `Œy# âÍã≤Î J^Õ. D q^è~° Qå ã¨`ºŒ uO°™®¯O°∞efl
tH˜∆~z# `ŒO°∞ÇÍ`Œ ^Õ=Ù_«∞ `Í#∞ `ŒÅz#ÇÍiH˜ ǨâÍÛ`ÍÎ~K≥~^Õ ã¨^°∞ƒkú Hí∂_Í
„Ǩ™®k~KÍ_«∞. ^Õ=Ù_«∞ Q˘Ç¨Ê Hí=∆ ∂je, Jq∞`Œ ^°Ü∂« =∞Ü«µ∞_«∞. (26-27)
qâÍfiã¨∞ÖÏO®! |Ǩï^≥Ç· ÍO®^èH° ∞í Å∞ JǨq„`Œ∞Å∞ Qõ#Hí D ã¨~=`ŒûO°~ `«~åfi`«
"åix „Ǩu뮪ÅÜ«µ~(HßÉÏQõ$ǨÏ~) ^°i^®Ñ¨ÙÅHí∞ O®x=fiHí~_ç.1 XHí"àÕ ◊ (g∞ "åºáåO°~
=∞~^°y~z) g∞O°∞ ÖËq∞H˜ Qõ∞O°=Ù`ÍO°x ÉèÜ
í µ« Ǩ_`ç Ë (JÖÏ ÉèÜ
í µ« Ǩ_#« =ã¨O~° ÖË^∞° .)
^Õ=Ù_«∞ `Œe¿ãÎ `Œ# „Ǩ`˺Hí J#∞„QõǨÏ~`À q∞=∞‡efl ^è°xHí∞Å∞Qå KÕ™®Î_«∞. ^Õ=Ù_«∞
ã¨Ofi° *Ï˝x, =∞Ǩ q"ÕH=í ~`Œ∞_«∞. (28)
„Qõ~^䰄Ǩ[Ö’¡ Hí∂_Í ^Õ=Ù_çfl, J~u=∞k<®xfl qâ◊fiã≤~K«xÇÍi`À Ü«µ∞^°ú~
KÕÜ«µ~_ç. ^Õ=Ù_«∞, PÜ«µ#„Ǩ=HíÎ x¿+kè~z#"å>˜x "åO°∞ x¿+kè`ÍÅ∞Qå ǨiQõ
}˜~K«_~« ÖË^∞° . ã¨`ºŒ ^èO° ®‡xfl `Œ=∞ r=# ^èO° ‡° ~Qå KÕã∞¨ H’=_«~ ÖË^∞° . Hí#∞Hí ÇÍO°∞
g∞Hí∞ ѨÓiÎQå ÖÁ~yáÈܵ `Œ=∞ KÕ`Œ∞ÖÏO® l*Ϻ (Éèí„^°`ÍO°∞ã¨∞~)2 K≥e¡~K«#~`Œ
=O°H∂í ÇÍi`À áÈO®_«~_ç. (29)
1. WHí¯_« JǨq„`Œ∞Å~>Ë UˆHâ◊fi~°~å^è#Œ ‰õΩ =ºuOÕH"í ∞≥ #ÿ qâÍfiã¨~, PKÍO®Å∞, #_«=_çHÅ
í ∞
HíÅÇÍO°x JO°~÷ . HßÉÏQõ$ǨÏ~ Ü«∂=`Œ∞Î „ǨÇ~¨ K«~Ö’<Ë UHí ^≥=· O®^è<° ® Hı~„^°~ Qõ#Hí WHí #∞~z
JÖÏ~>˜ J~^èq° âÍfi™®Å∞, =¸_èÍKÍO®Å∞ WHí¯_« HÁ#™®Qõ_ÍxH˜ gÖË^¡ x° ^≥Ç· Í[˝ Jܵ~k.
2. l*Ϻ J~>Ë, W™®¡g∞Ü«µ O®[º~Ö’x =Úã≤"¡ ∞Õ `ŒO∞° Å∞ `Œ=∞ =∞`ÍKÍO®Å∞ áå>˜~K«
_ÍxH˜ á⁄~^Õ ¿ãfiKÍÛù™®fi`Œ~„`ͺÅHí∞, q^Õj â◊H∞í Å
Î ^®_«∞Å #∞~z „ǨÉ∞íè `Œfi~ HíeÊ~KÕ O°H}
∆í Hí∞
„ǨuǶÅ
¨ ~Qå W™®¡g∞Ü«µ „ǨÉ∞íè `ÍfixH˜ „ǨuÜ˵>Ï K≥e~¡ K«=Åã≤# ''Éè„í ^°`Í O°∞ã¨∞~—— J#fl=∂@.
W=∂~ J|¥ Ü«µ¥ã¨∞Ѷπ (O°ÇϨ ‡Öˇ)· „ǨHßO°~ =Úã≤"¡ ∞Õ `ŒO∞° Ö’¡ ™ÈÎ=∞`Œ Híey# ѨÙO°∞+¨∞Å∞ =∂„`Œ"∞Õ

228

(9. `ÒÉÏ)

Y∞~üP<£ ÉèÏ"å=∞$`«O

Ü«µ¥^°∞Å∞ L*ˇO· x∑ ^Õ=Ùx Hí∞=∂O°∞_«~>ÏO°∞. JÖÏQÕ „H≥ã· =Ψ ÙÅ∞ Hí∂_Í =∞ã‘ÇÏπ x
^Õ=Ùx Hí∞=∂O°∞_«~>ÏO°∞. W=hfl ÇÍO°∞ `Œ=∞ <À>˜HÁzÛ#@∞¡ ǨÅ∞Hí∞`Œ∞#fl xO®^è®O°
=∞~Ú# =∂@Å∞ =∂„`Œ"Õ∞. Qõ`Œ~Ö’ ã¨`ͺxfl uO°ã¨¯i~z#ÇÍO°∞ ZÖÏ~>˜
ǨÅ∞Hí∞Å∞ ǨeHıÇÍO’, gO°∞ Hí∂_Í ÇÍix (Qõ∞_çQ¤ å) J#∞Híi㨥ΠJÖÏ~>˜ xO®^è®O°
=∞~Ú# ǨÅ∞Hí∞ÖË Ç¨Å∞Hí∞`Œ∞<®flO°∞. ^Õ=Ù_«∞ "åix <®â◊#~ K≥Ü«µº, ZÖÏ "≥∂ã¨
áÈ`Œ∞<®flO°∞ "åO°∞! (30)
"åO°∞ x[^Õ=Ù_çfl =^°e `Œ=∞ ^èO° ‡° Çı`Å
ÎŒ ∞, ™®^è∞° =ÙÅ#∞ ^Õ=Ùà◊∞§Qå, „ǨÉ∞íè =ÙÅ∞Qå
KÕã∞¨ Hí∞<®flO°∞.3 JÖÏQÕ =∞O°º~ Hí∞=∂O°∞_«∞ =∞ã‘ÇÏπ x Hí∂_Í. Hßx UH≥H· í ^Õ=Ù_çfl `ŒÇʨ
l*Ϻ K≥e~¡ K«=Åã≤ L~@∞~k. ¢ã‘Å
Î ∞, Ç≤ÅÅ
¡ ∞, =$^°∞Å
ú ∞, J~^è∞° Å∞, ã¨<®ºã¨∞Å∞, ^ÕÇÍÅÜ«∂Ö’¡
ǨxKÕ¿ã L^ÀºQõ∞Å∞ l*Ϻ K≥e~¡ Ñ