Xhevat GASHI

Rregul:lilste sigurise dhe tEi komunlkacionit rrugor

Doracak per perqatltjen e provimit per shofere

Per kateqorlte A, 8, Cl, C, 01, D

Bazuar ne Ligjin

PER SIGURINE NE KOMUNIKACIONIN RRUGOR Miratuar nga Kuvendi i Kosoves

www.bakiautomobile.com Tel.044/112 854; 044655 633

Baki@

A\lromobilu ~

-,

-.

Xhevat GASHI

"

Doracak per perqatitjen e provimit per shofere

per kateqorite

A, B, (1, c. D1, D

I.

Rregullat e slgurise dhe te komunikacionit rrugor

Autor:

Xhevat GASHI Bacelor i komunikacionit rrugor

Redaktor:

Baki ABDULLAHU

Recenzent:

Hasan IBRA inxh. i dipl. i komunikacionit

Ba,shkepunetore profesional:

Habib Hasani inxh. i dipl. i komunikacionit Qemajl Qalaj inxh. i komunikacionit B'i:ljram Jashari jurist

l.ibrin e sponzoroi:

Lektor:

Fadil B. Latifi profesor i qjuhes dhe letersise shqipe

Botues:

Xhevat GASH I

Fotografite:

Autori

Dizajnl:

Festim MATOSHl'psikolog

Shtypi:

"PROGRAF"

Ne realizimin e ketij doracaku ndihmuan:

SHPK - Njesia rajonale e trafikut Prishtine

Tirazhi: 3000 ekzernplare

Ndalohet ribotimi ose fotokopjimi i paautorizuar, pa lejen paraprake me shkrim te autorit

PillTHENIE

Doracaku "Rregullat e slqurise dhe te komunikacionit rrugor" me pernbajtjen e tij u dedikohet kandidateve per perqatitjen e provimit per patents shofere si dhe shofere - lnstruketoreve, dhe ne perqjithesi te gjithe atyre qe deshirojne te kene njohuri me te rnedha nga rregullate siqurise dhe te komunikacionit rrugor.

Doracaku eshte perqatitur me deshire qe kandidateve per patente shofere t'u behet e mundshme perqatitia e dhenjes se provimit nga pjesa teorike per kateqorite A,B,Cl,C,Dl dhe D. Duke pasur parasysh se rregullat e kesa] fushe paraqesin materie teper te nderlikuar, te perrnbledhur ne shume Jigje sk jane: Ligji i sigurise ~e komunikacionin rrugor, Ligji i transportit rrugor, Ligji i transportit te mallrave te rrezikshme (te rnlratuara nga Kuvendi i Kosoves) si dhe ADR, etika e komunikacionit dhe mjetet motorike, ashtu qe per kandidatet do te kishte veshtersi te medha qe nga te gjitha keto Jigje te veconin materien qe eshte parapare me program per dhenien e provimit per shofere.

Autori mori pergjegjesine te perqatit kete doracak me nje perkushtim dhe bindje te mad he se kjo do t'u sherbej pozitivisht perdoruesve te keti] doracaku me deshire qe neper rruqet tona te kemi nje siguri me te mad he. Gjate perqatltljes se doracakut, autori dhe bashkepunetoret e tij profesional shfrytezuan literature bashkekohore dhe pervojen e tyre shumevjecare ne lemine e komun ikacionit rrugor, qe ne rnenyre sa me te perrnbledhur e te qarte te paraqitet e tere materia e nevojshme,duke pasur kujdes qe te jepen sqarime precize te qarta dhe konkrete per cdo terne.

Kontribut te vecante ne perqatitjen e keti] doracaku ka dhene Sherbimi Policor i Kosoves, pa ndihrnen etyre doracaku nuk do te kishte origjinalitetin evet.

Paraprakisht i falenderojme te qjithe lexuesit e keti] doracaku per verejtjet qellirnmlra, per propozimet profesionale dhe per sygjerimet, te cilat do te na ndihrnojne ne punen tenere metutjeshrne.

Autori

E drejto per t'i drejtunr mjetet motorike

E DREJTA PER T'I DREJTUAR MJETET MOTORIKE

Mjetin me veprim motorik mund ta drejtoi person; i cili eshte psikikisht dhe fizikisht i afte per te drejtuar mjetin, qe ka mbushur rnoshen per drejtimin e kategorive perkatese, ka dhene provimin per shofere te kateqorise perkatese dhe me vendimin e organit kompetent nuk e kate ndaluardrejtimin e mjetit.

Patents shoferi leshohet per drejtimin e mjeteve me veprim motorik dhe mjeteve bashkanqjitese te cilat bejne pjese ne kateqorite: A1, A, B1, B, C1, C, 01, 0, B+E, C1 +E, C+E, 01 +E, D+E si dhe kategorive T,M,L.

Patents shoferi mund te leshohet edhe per mjetin me nderrues automatik te transmisionit dhe sherbert vetern per drejtimin e mjeteve te tilla.

Shoferi i cili posedon patents shoferin e vletshern te kategorive: A 1, A, B, C1, C, D1 dhe D ka te drejt te drejtoje mjetet e kategorive T, M, L.

Personit i cili e ka dhene provimin per shofer te kategorive M, A1, A, B dhe C1 nuk i lejohet brenda dy viteve nga data e leshirnit te patents shoferit qe ta drejtoi mjetin ne rruqe me shpejtesi me te madhe se 70km/h, ne rruge te rezervuara per komunikacion te mjeteve motorike me shpejtesi me Ie madhe se 80km/h, ne autostrade 110 km/h, ndersa per ciklornotor 40 km/h, ne keto mjete nuk lejohet terheqja e mjeteve bashkanqjitese si dhe transporti i organizuar i fernijeve, dhe nuk i lejohet drejtimie as ta filloj te drejtuarit e mjetit me veprim motorik nese ne orqanizern ka cfardo qofte sasie te alkoolit, ose shfaqen shenja te alkoolizimit.

Patents shoferi leshohet dhe vazhdohet ne afat vlefshrnerie prej 5 viteve, kurse personave te moshuar mbi 65 vjec ne cdo dy vite ne baze te certifikates mjekesore, Perjashtimisnt patents shoferi mund le leshohet ose vlefshrnerla e tij mund te kufizohet edhe ne afat me te shkurter ne baze te konstatimit te dhene ne certiflkaten mjekesore. Patents shoferi per kateqorine "B" jepet per periudhe te perhershrne.

Personi i cili posed on Patents shoferin e lsshuar nga nje shtet i Unionit Evropian mund te zevendesoi ate me patente shoferin e Kosoves. Personit i cili posedon patents shoferin e leshuar nga shteti [ashte Kosoves dhe Unionit Evropian, mund t'i leshohet patents shoferi i Kosoves, pasi qe te kalon testin teorik ne qofte se me rnarreveshie bilaterale nuk eshte percaktuar ndryshe.

Nese patents shoferi humbet, pronari obligohet qe brenda 30 diteve te intorrnoje organin kompetent ne kEitEi rast Ministrine e Puneve te Brendshme, qe patents shoferi apo ndonje dokument tjeter qe tregon mbi te drejten per ngasje te nje mjeti me veprim motorik, se eshte humbur, derntuar apo informatat qe i perrnban duhet te riperterihen.

Ministria e Puneve te Brendshme e leshon kopjen me kusht qe:

- personi eben nje deklarate me shkrim per humbjen e dokumentit

- personi e kthen dokumentin e derntuar

- personi e kthen dokumentin i cill duhet te rlperterihet

Shoferi duhet t'i nenshtrohet ne teresi provimit teorik dhe praktik nese brenda nje viti qe nga dita e skadimit te vlefshrnerlse se patents shoferit nuk aplikon ose nuk e ka vazhduarvlefshmerlne e patents shoferit.

Kur drejton mjetin shoferi duhet te kete me vete patents shoferin e vlefshem perkates dhe ta tregoj me kerkesen e personit te autorizuar.

E drejtn per t'i drejtunr mietet motorike

Kategoria

MJetet motorike dhe rimorkiot

A1 Motocikletat e lehta me vellirn punues qe nuk kalon 125 cm'dhe me fuqi e ella 16
~ nuk e kalon 11 kw. Pasi t'i mbush 18 vjet, pa ju nenshtruar provimit ka te drejte t'i viet
drejtol mjetet e kategorisilA
r
A Motocikleta deri nil 25 kw qe nuk tejkalon 0,16 kw/kg. Pasi t'i mbush 21vjet ose 18
~ dy vite pervoje, pa ju nenshtruar provimlt ka te d rejte t'i d rejtoi te gjitha Ilojet e vjet
rnotocikletave .
B1 • Tricikletat dhe cikletat me kater rrote me veprim motorik 18
viet
Mjetet motorike qe nuk tejkatojne rnasen 3500 kg, qe kane me se shumti tete
B ulose. pervec uleses se shoferit, me rimorkio e eila nuk tejkalon 750 kg. apo me 18
.<i?iQ;. rimorkio e eila tejkalon masen 750 kg me kusht qe masa maksimale e lejuar e viet
rimorkios nuk tejkalon rnasen e pangarkuar te mjetit. terheqes dhe masa
rnaksirnale e lejuar e kombinimit nuk tejkalon 3500 kg
-BE Kombinimet qe perbshen ngamjeti terheqes i kategorise S, me rimorkio e eila e 19 B
~ tejkalon masen 750 kg, qe e kalon masen e zbrazet te mjetit terheqes dhe viet S8 paku
- masa rnaksimale e grupit nuk kalon rnasen 3500 kg. 1 vit
Cl Mjetet motorike prej 3500 kg deri 7500 kg dhe me rimorkio e eila nuk tejkalon 18
--,
I . _ 750 kg . vjet
........... :
-(!)-e.'
&If . Mjetet motorike ne kategorine C1 me rimorkio me mase mbi 750 kg me kush! qe 19 C1
~'" )L", ~ ... masa e lejuar e rimorkios nuk tejkalon masen e pangarkuar te mjetit terheqes vjet se paku
dhe masa maksimale e lejuar e kombinimit nuk tejkalon 12000 kg 1 viI
C Mjetet motorike me mbi 3500 kg dhe me rimorkio e eila nuk tejkalon masen 750 19 B ose C1
~-! S8 paku
!it~,;-~ J;. kg vjet 1vit
CE Mjetet motorike me mbi 3500 kg me rimorkio e eila tejkalon rnasen e rimorkios 20 C
r r:~~.'; 750kg. vjet se paku
='e ,; 1 vit
D1 Minibuset Ie cuet pervec uleses se shoferil kane me snurne se 8 e deri ne 16 21 C
.~~~ ulese vjet se paku
1 vit
D1E Minibuset me rimorkio me mase me Ie madhe se 750 kg, me kusht qe masa
maksimale e lejuar e rirnorkios nuk tejkalon rnasen e pangarkuar Ie mjetil 21
-:".-~ terheqes dhe masa maksimale e lejuar e kombinimit nuk tejkalon 12000 kg. vjet 01
~·lIi00 0 Rimorkioja nuk duhette snfrytezohet per bartjen e udhetareve.
D Autobusst me me shurne se 8 ulese, pervec uleses se shoferit, me rimorkio e 21 C
~"Q eila nuk tejkalon rnasen 750 kg vjet se paku
2 vite
DE Autobuset me me shurne se 8 ulese, pervec uleses sa shoferi!, me rimorkio e 21 0
-'~ eila tejkalon masen 750 kg vjet
-O;Q~ f.iie e e
_.-' 16
;'" <'
T ~.".. Traktori me rimorkio viet
0'e
4-" 14
M Motokultivalori, ciklomotori, mopedal viet
L • Mjetet e punes 16
vjet
" Nocionet

PERKUFIZIMI I NOCIONEVE NE KOMUNlKACIONIN RRUGOR

Me Ligjin per siqurine e komunikaeionit rrugor, ne rruqet e vendit tone jane definuar kuptimet e noeioneve themelore, njohja e ketyre kuptimeve dhe noeioneve eshte e nevojshme per ta kuptuar sa me mire komunikaeionin dhe per aplikimin ne praktlks te interpretimit unik dhe krijimin e siqurise juridike per te gjitha subjektet me te eilat ne praktike kane te bejne rregullat e komunikaeionit.

Perkufizimi i nocioneve per disa prej kuptimeve ne komunikacionin rrugor kane

te bejne me: ,

rrugi:!t dhe siperfaqet e tyre,

mjetet ne komunikacionin rrugor, pjesemarr-esit be komunikaeionio rrugor elj.

RRUGE eshte cdo rruqe dhe rruqe e pakategorizuar ne te ellen zhvillohet komunikaeion.

RRUGE PUBLIKE eshte slperfaqia me rendesl te perqjithshme per komunikaeion, ne te ellen mund te levize cdo kush me kushte te eaktuara me Jigj dhe te ellen organi kompetent e ka shpall

rruqe publike. .

~------------------------------------~

AUTOSTRAD~ eshte Huge publike e

ndertuar posacerisht dhe e destinuar vetern per levizjen e mjeteve motorike, e eila si autostrade eshte e shenuar me shenje te posacrne komunikacioni qe ka dy shirita rrugor te ndare fizikisht, (brezin e gjelber,' rrethojen rnbrojtese etj.) per levizje nga drejtlme te kunderta me gjeresi se paku 3,5

metra, varesisht nga konfiguraeioni i

terrenit - nga nje shirit per ndalje emergjente me gjeresi

se paku 2,5 metra, pa u kryqezuar me rruqet terthore me vijat hekurudhore ose tramvajit ne nivel, ne te ellen rnunde te dilet vetern me rruqet lidhese publike perkatese dhe te ndertuar posacerisht ne shiritin perkates te siperfaqes rrugore te autostrades, dhe rnundesohet rryma e sigurt e komunikacionit me shpejtesi prej se paku 80 km/h, dhe si e tille eshte e shenuar me shenje te komunikacionit.

~ .. I----

'6 RrugNeet:~:~~~~!r dp~~

komunikaeionin e mjeteve motorike ndalohet levizja:

RRUGE E REZERVUAR PER KOMUNIKACIONIN E MJETEVE MOTORIKE eshte rruga publike me se paku dy shirita komunikacioni te nje gjeresie prej se paku 3,25 metra, ku rn un d e s o h e t rryma e sigurt e komunikaeionit te mjeteve me shpejtesi prej se paku 60

km/h neperte cilin mund te levizin vetern mjetet motorike te eilat mund te zhvillojne shpejtesi me te madhe se 60 km/h dhe si e tille eshte e shenuar me shenjen e parapare te komunikaeionit.

Nocionet

RRUGE E SHPEJTE eshte rruga publike e destinuar per komunikacion te mjeteve motorike, me nje ose me dy shirita rrugor te ndara, te gjitha kryqezirnet i ka mbi dy ose me teper nivele me rruqetterthore dhe binaret e trenit ose te tramvajit, me rregull nuk ka shirit te ndaljes emergjente dhe si e tille eshte e shenuar me shenje te komunikacionit.

RRUGE NDERKOMBETARE eshte rruga publike qe me akt '_+"1 nderkornbetar, eshte klasifikuar ne rrjetin e rruqeve nderkornbetare.

f1M-241

RRUGE MAGJISTRALE eshte rruga publike zyrtarisht e kategorizuar si nje rruqe magjistrale, qe lidh dye me teper qytete te medha dhe te eilat mund te sherbejne si lidhje me shtetetfqinje.

RRUGE REGJIONALE eshte rruga publike zyrtarisht e kategorizuar si nje rruge regjionale, qe lidhe dy e me teper qytete te medha.

'[ R-38 I

RRUGE LOKALE eshte rruga publike zyrtarisht e kategorizuar si nje rruqe lokale, qe lidh hapesirat e banueshme brenda vendbanimeve te nje komune.

RRUGE E PAKLASIFIKUAR eshte cdo rruqe qe nuk eshte rruqe publike, pronari i 5e ciles eshte nje qytetar apo grup qytetaresh, dhe nuk eshte nen pergjegjesin e Mlnistrise, por e eila jo zyrtarisht e shfrytezuar nga kembesoret, automjetet dhe mjeteve tjera levizese qe levizin anash ne hapesiren e pashenuar.

RRUGE E PA SHTRUAR eshte rruga pa sipertaqe te ndertuar rrugore dhe pa shtrese rruge madje edhe ne piken e lidhjes me rruqen publike ka siperfaqe te ndertuar rruge.

RRUG~ AUTOMOBILISTIKE eshte pjesa e siperfaqes rrugore, e destinuar ne rend te pare per levizjen e mjeteve rrugore.

SHIRIT RRUGOR eshte pjesa gjatesore e rruqes automobilistike, e destinuar per levizjen e mjeteve rrugore ne nje kahje, me nje apo me me shl.!.me shirita te komunikacionit.

Nocionet

SHIRIT I KOMUNIKACIONIT eshte pjesa qjatesore e shenuar apo e pashenuar e rruqes automobilistike, gjeresia e se cites eshte e mjaftueshme per zhvillimin e komunikacionit normal te nje rendi mjetesh rrugore.

TROTUAR eshte siperfaqe e rregulluar posacerisht per levizjen e kernbesoreve, e eila nuk eshte ne nivel me rruqen automobilistike ose eshte e ndare ne rnenyre tieter nga rruga.

VENDKALIMI SHENUAR I KEMBESOREVE eshte pjese e slperfaqes se rruqes automobilistike e destinuar per kalimin e kembesoreve neper shtresen ne fjale e shenuar me shenja perkatese.

ISHULL I KEMBESOREVE eshte siperfaqe e ngritur ose e shenuar ne nje menyre tleter, e ella gjendet ne rruqen automobilistike dhe e cila eshte eaktuar per qendrirn te perkohshern te kernbesoreve, te cilet kalojne neper rruqen per hyrjen ose daljen nga mjeti i cili kryen transportin publik.

Nocionet

SHIRIT I KOMUNIKACIONIT PER MJETE TE NGADALSHME eshte pjesa gjatesore e rruqes e shenuar e destinuar per mjetet e renda dhe mjetet tjera, te cilat me levizjen e ngadalshme zvoqelojne rrjedhen (frekuencen) e komunikacionit.

SHIRIT I KOMUNIKACIONIT PER NDALJE EMERGJENTE (TE DETYRUESHME) eshte pjesa gjatesore e shenuar e rruqes ne autostrada dhe ne vende te caktuara ne rruqet e nje rangu me te larte si dhe ne tunele, galeri apo te ngjashme.

SHrRIT I KOMUNIKACIONrT PER NXITIM (SHPEJTIM) eshte pjesa e rruqes automobilistike e destinuar per kyc;je te mjeteve ne rrjedhen e komunikacionit nga rruga dytesore, perkatesisht nga rruqet e tjera hyrese nga objektet per gjate rruqes (pi kat e karburanteve, vendet e caktuara per parkim, motelet etj.) prane rruqes.

SHrRrT I KOMUNrKACIONIT PER NGADALESIM eshte pjesa e rruqes automobilistike e destinuar per shkyc]e te mjeteve nga rrjedha e komunikacionit ne rruqe.

SHIRIT I BICIKLlSTEVE eshte pjesa e rruqss, e destinuar per levizjen e bicikletave dhe ciklornotorve, qe shtrihet perqjate rruqes automobilistike dhe qe eshte e shenuar me vijen gjatesore ne rruqen automobilistike.

SHTEG J BICIKLlSTEVE e shte siperfaq]e e komunikacionit e ndertuar dhe e destinuar per Ievizjen e bicikletave e ciklomotorve, qe shtrihet perqjate rruqes automobilistike dhe esnte e ndare nga ajo dhe e shenuar me shenjen e caktuar te komunikacionit.

ZONE E KEMBESOREVE eshte siperfaqe e ndertuar e komunikacionit ne rend te pare e destinuar per levizjen e kernbesoreve, ne te ellen ju ndalohet levizja e mjeteve motorike, pervec atyre me leje te vecante.

ZONE E TMK-se eshte siperfaqia apo gjatesia e rruqes afer kazermave te TMK-se, ku ndalohet ndalja e mjeteve me targa civile dhe mjeteve me targa tjera qofte te regjistruara ne Kosove apo edhe ne ndonje vend tieter, pa leje speciale apo autorizim te vecante.

Nocionet

ZONE E BANUAR (VENDBANIM) eshte hapesira ne te ellen rreshtat ose bashkesits e ndertesave gjenden ne nje ane apo ne te dy anet e rruqes, duke dhene pamjen e nje rruge dhe kufijte e se ciles jane te shenuar me shenja te komunikaeionit te shenirnit te vendeve te banuara.

ZONE E KOMUNIKACIONITTE QETE eshte zona e nje qendre te banuar, e shenuar me shenje perkatese te komunikaeionit, ne te ellen mjetet nuk duhet te levizin me shpejtesi me te madhe se sa levizja e kembesorit dhe ne te cilen lojerat per femije jane te lejuara ne tere zonen.

KRYQEZIM eshte siperfaqe ne te ellen kryqezohen ose lid hen (bashkohen) dy a me shurne rruqe sidhe siperfaqia e gjere e komunikaeionit (sheshet etj), e cila krijohet ne kryqezimin, perkatesisht me lidhjen e rruqeve.

VENDNDALIM I AUTOBUSIT eshte pjesa e nje slperfaqeje te rruqes, e destinuar per ndaljen e tramvajeve, perkatesisht autobuseve per te hyre dhe per te dale udhetaret dhe qe eshte e shenuar me shenje perkatese te komunikacionit.

MJET I ZJARRFIKESVE eshte mjeti motorik dhe bashkanqjites i destinuar per fikjen e zjarrit.

MJET eshte cdo mjet transporti i destinuar per te levizur neper rruqe, pervec karroeave levizese pa motor per persona me aftssi te kufizuara dhe te mjeteve transportuese te femiieve.

MJET SPECIAL eshte mjeti me veprim motorik ose riljeti bashkanqjites i nje destinimi te vecante transportimi i ngarkesave speciale apo bartja speciale e nierezve qe per nga vecortte dhe karakteristikat, ben pjese ne njeren prej kategorive ose Ilojeve te mjeteve me leviz]e motorike te eilat perdoren per polici, siguri e zjarrfikesve, TMK e te ngjashme (kombinim i veturave ose mjeteve bashkanqjitese),

MAKINE PUNE eshte mjeti me veprim motorik ose mjeti bashkanqjites ne ta ellen jane instaluar veglat dhe pajisjet per kryerjen e punimeve dhe me te cilen masa me e madhe e lejuar eshte e barabarte me rnasen e mjetit (p.sh. vinci etj.), kurse per nga vecorite dhe karaktertstikat ben pjese ne njeren prej kategorive ose Ilojeve te mjeteve me levizje motorike ose mjeteve bashkangjitese.

Nocionet

MJET ME VEPRIM MOTORIK eshte 9dO mjet qe leviz me fuqine e motorit te vet, pervec mjeteve qe levizin neper blnare dhe mjeteve per levizjen e te hendikepuarve.

MJET MOTORIK (AUTOMJET) eshte mjeti me veprim motorik, destinim themelor i te cilit eshte bartja e person ave dhe e sendeve ose terheqja e mjeteve bashkanqjitese, te destinuara per bartjen e personave dhe sendeve, pervec ciklomotoreve, traktoreve, motokultivatoreve dhe mjeteve te punes.

MJET PUNE eshte mjeti me veprim motorik (kombajna, cilindri, kositesja, buldozheri, pirunari, qermuesja etj.), destinim themelor i te cilit eshte ushtrimi i punimeve te caktuara me veglari dhe pajisje te veta.

MOTOKULTIVATOR eshte mjeti me veprim motorik i cili ka vetem nje bosht i konstruktuar per terheqje, shtyrje, ose bartjen e veglave te ndsrrueshme per punet e ndryshme bujqesore, perkatesisht te sherbeje per venien ne Ievizje te atyre veglave apo terheqjen e rimorkios.

TRAKTOR eshte mjeti me veprim motorik, i konstruktuar per terheqje, shtyrje apo bartje veglash te ndryshme, perkatesisht per te sherbyer per levizje te atyre veglave ose per terheqje e rimorkiove.

SHTOJCE TRAKTORI eshte nje veqleri e zevsndesueshrne per ushtrimin e puneve bujqesore e te tjera qe terheq, shtyn ose barte traktori.

<;::IKLOMOTOR eshte mjeti me veprim motorik, me dy a tri rrote, kapaciteti i punes se motorit i te cilit nuk eshte me i madh se 50 ern" dhe qe ne rruqe te rrafshet, nuk mund te zhvllloje shpejtesi me te madhe se 50 km/h.

MOTO<;::IKLETE eshte mjeti motorik me dy rrote, me ose pa rimorkio anesore si dhe automjeti me tri rrote ne qofte se masa e tij nuk eshte me e mad he se 400 kg.

Nocionet

VETURE eshte mjeti motorik, i destinuar per bartjen e nierezve qe, pervec uleses se shoferit, ka me se shumti tete ulese.

AUTOBUS eshte mjeti motorik i destinuar per bartjen e personave qe pervec uleses se shoferit, ka me shume se tete ulese.

TRAMVAJ eshte mjeti i cili levlz neper binar, i destinuar per transpo
per furnizim te motorit me energji elektrike eshte i lidhur me percuesin

MJET TRANSPORTI eshte cdo mjet motorik qe eshte i destinua
transportimin e nqarkeses (mallit).

MJET I KOMBINUAR eshts mjeti motorik i destinuar per bartj
sendeve, masa me e mad he e lejuar e te eilit nuk i kalon 3.500 kg.

BI<;IKLETE eshte mjeti rrugor qe ka se paku dy rrote dhe qe levi
shoferit.

MJET BASHKANGJITES eshte mjeti rrugor i destinuar qe te te
veprim motorik i konstruktuar si rimorkio apo gjysme-rimorkio.

RIMORKIO eshte mjeti rrugor bashkanqiites i konstruktuar ne at
rnenyre qe masen e teresishme neperrnjet akseve te veta, ta bart
mbi rruqen automobilistike.

GJYSME-RIMORKIO eshte mjeti bashkanqjites pa boshtin e perp
ne ate rnenyre qe pjesa e rnases se teresishrne qe bartet ne mjetin
pjeses se vet te perparrne me te ellen rnbeshtetet ne mjetin
terheqes, TROLEJBUS eshte mjeti i destinuar per bartjen e personave qe pervec uleses se shoferit, ka me shume se tete ulese dhe per furnizim te motorit me energji elektrike eshts i lidhur me percuesin elektrik.

rt publik te personave elektrik.

r per

en e personave dhe

z vetern me fuqlne e

rhiqet nga mjeti me

e e

'l ------------------ .

~ ~ _;~

=--~

arme, i konstruktuar terheqes, nepermjet me veprim motorik

Nocionet

RIMORKIO E LEHTE eshte mjeti bashkanqjltes masa me e madhe e lejuar e te cilit nuk eshte me e madhe se 750 kg.

BASHKESIA E MJETEVE perbehet prej mjeteve me veprim motorik dhe mjetet e bashkangjitura te cilat ne komunikacion rrugor marrin piese si teres!

QERRE eshte mjeti rrugor i destinuar per terheqie nga kafshet.

BART JA eshte mas a e lejuar deri ne te cilin mjeti rrugor lejohet te ngarkohet slpas deklarates se prodhuesit te mjetit rrugor.

MASA E MJETIT eshte masa e mjetit te zbrazet me rezervar te plote te karburantit si dhe me vegla e pajimet e obliguara per mjetin.

MASA E PERGJITHSHME eshte masa e mjetit rrugor se bashku me rnasen e nqarkeses qe transportohet me mjet, duke perfshire edhe rnasen e personave qe gjenden ne mjet. si dhe rnasen e mjetit te bashkangjitur me nqarkese, ne qofte se ai i eshte shtuar mjetit terheqes.

MASA ME E MADHE E LEJUAR eshte masa e mjetit se bashku me bartjen e mjetit.

NGARKIM BOSHTOR eshte pjesa e rnases se perqiithsherne me te cilin boshti i mjetit e ngarkon siperfaqen e rruqes, kur mjeti rrugor ndodhet ne gjendje te palevlzshme.

PJESEMARRES NE KOMUNIKACION eshte personi qe ne cfaredo rnenyre merr pjese ne komunikacionin rrugor.

SHOFER eshte personi i cili e drejton mjetin ne rruqe.

+

11!~

Ji~1

..

+

~

..

Nodonet

KEMBESOR eshte pjesernarresi ne komunikacion, qe nuk

drejton mjetin rrugor e as qe bartet ne mjetin rrugor apo mbi mjet, personi i cili me fuqine e vete shtyn apo terheq karroce dore, qerre kafshesh apo mjetin me levizje me veprim motorik, mjetin transportues te femijeve, c;ikleten apo karrocen levizese per njerez te paafte.personi me karrige levizese, i cili e leviz ate me fuqine e vet ose me fuqine e motorit, po qe se me ate rast leviz me shpejtesine e njeriut qe ece, dhe personi i cili rreshqet me patina, me ski ose me saje apo udheton me rroteza, etj.

PERBAllEKALIM eshte kalimi me mjetin rrugor prane mjetit tieter i cili leviz neper te njejten rruge nga kahja e kundert,

TEJKALIM eshte kalimi me mjet prane mjetit tieter rrugor, qe leviz ne te njejtin kahje.

ANASHKALIM eshte kalimi me mjetin prane nje mjeti te ndalur ose te parkuar apo prane nje objekti tieter qe gjendet ne shiritin e komunikacionit neper te ellen leviz mjeti rrugor.

KOlONE E KEMBESOREVE eshte grupi i organizuar i kernbesoreve te udhehequr nga udheheqesi ose komanduesi i tyre.

RRJEDHE E KOMUNIKACIONIT eshte kolona e shurne mjeteve te cilat neper rruqs lsvizin ne te njejten kahje.

NDRRIM I SHIRITIT TE KOMUNIKACIONIT eshte kalimi me mjet prej nje shiriti ne shirit tjeter te komunikacionit per te levizur ne te njejtin drejtim per shkak rreshtimit ose levizjes me te shpejte.

PENGIM NE KOMUNIKACION eshte veprimii ne komunikacion mete cilin dikush ne kundershtim me rregulla e komunikacionit detyron te nderroj rnenyren e deritanishme te pjessrnarrjes ne komunikacion.

RREZIKIM NE KOMUNIKACION eshte rnenyra e tille e sjelljes ne komunikacion per shkak te ciles ka ardhur deri te rreziku i drejtperdrejt per te shkaktuar aksident te komunikacionit.

Nocionet

DUKSHMERI E KUFIZUAR eshte dukshmeria e kufizuar (zvoqeluar) ne perqjithesi prej muzgut deri ne agim si dhe gjate kushteve te veshtira atmosferike.

KUJDES I VECANTE ( SHTUAR) eshte kujdesi i shtuar ne pershtatien e sjelljes se pjesernarreslt ne komunikaeionin rrugor sipas kushteve dhe situatave ne rruqe.

MJET QE LEV!Z NGADAL eshte mjeti i pajisur me motor, dizajni i te eilit kufizon shpejtesine maksimale te saj deri ne 25 km/h. Kjo nuk perfshln traktorin.

MJET I PERDORUR PER QELLIME SPECIALE eshte mjeti i dizajnuar ne menyre te vecante per transportimln, e njerezve dhe mallrave, qe perdoren nga Sherbirni Polieor i Kosoves, Trupat Mbrojtese te Kosoves, brigadat e zjarrfikese, policia e burgut dhe te ngjashme.

GJYSME RIMORKIATORI eshte mjeti transportues i destinuar per terheqjen e gjysme-rimorkios.

MJET I VJETER bazuar ne rregullore te vecante, nenkupton mjetin i cili eshte i regjistruar si objekt muzeu ose eshte perfshire ne regjistrin qendror te materialeve kornbetare trasheqirnore.

AUTOBUS I SHKOLLES eshte autobusi i dizajnuar per transportimin e femijeve vajtje-ardhje ne shkolle, duhet te jete i ngjyrosur ne te portokallte dhe i shenuar para dhe prapa me ane te tabelave drejtkendore me tekst "autobus i shkollessipas rregullave te parapara.

NDALJE eshte cdo nderprerje e levizjes se mjetit ne rruqe ne

kohezqiatie deri tre minuta ,pas nderprerjes e cila behet per te vepruar sipas shenjes apo rrequlles me te eilat rregullohet komunikacioni.

PARKIM eshte cdo nderprerje e levizjes se mjetit ne rruge ne kohezqjalje me shurne se tre minuta, pas nderprerjes e eila behet per te vepruar sipas shenjes apo rrequlles me te ellen rregullohet komunikacioni.

-------------~~------------------------------------------------~

Nocionet

NDALJE EMERGJENTE eshte nderprerja e levizjes kur mjeti eshte i paperdorshern per shkak te avarise ose duhet te ndalet per ndonje arsye tjeter.

KTHIM GJYSME-RRETHOR eshte kthimi i mjetit per 180 srikalle nga kahja e deritashme e levizjes per arsye te futjes ne kahje te kundert te levizjes.

LESHIM I MJETIT eshte veprimi te cilin ne kushtet e caktuara shoferi eshte i obliguar qe te beje me ndaljen e mjetit, me zvoqelimin e shpejtesise se levizjes, ose me nderprerjen e veprimit te cilin e kryen me mjet, ne ate menyre qe nuk e detyron shoferin e mjetittjeter qe me vrull ta nderroje drejtimin.

KOLONE eshte rendi i se paku tri mjeteve qe jane te ndaluara ne rruqe apo qe levizin ne shiritin e njejte te komunikacion ne te njejten kahje, gjate se ciles shpejtesia e levizjes se mjeteve dhe veprimet e shofereve jane te kushtezuar ne mes vete dhe ne mes tyre nuk mundet te hyje ne rnenyre te papenguar mjeti tieter,

AKSIDENT I KOMUNIKACIONIT eshte aksidenti ne rruqe ne te cilin ka rnarre pjese me se paku nje mjet ne levizje ne te cilin nje apa me shurne persona kane vdekur ose jane lenduar ase eshte shkaktuar dern material. Nuk eshte aksident i komunikacionit ku makina e punes, motokulivatari, traktori ose qerrja te cilat levizin neper rruqet e pa kategorizuara ose gjate kryerjes se puneve ne levizje ka rreshqitur nga rruga e pa kategorizuar, ose eshte rrokullisur ose eshte ndeshur me ndonje pengese natyrore, gjate kesa] nuk merr pjese ndonje mjet tjeter ase kembesori dhe ne kete ngjarje persanit tieter nuk i eshte shkaktuar dem material.

OEM MATERIAL I VOGEL NE AKSIDENT TE KOMUNIKACIONIT eshte demi i shkaktuar ne objekte dhe ne mjete, pervec pjeseve vitale per drejtim ose frenim pa te cilat mjeti nuk mund te levlze ne rruqe.

PATENTE SHOFERI eshte dokumenti publik te cilin e leshon organi kompetent dhe i cili deshrnon te drejten per ta drejtuar mjetin per kategorine e caktuar.

~ ~ ... ~i':,.,. .... " ,:\":i.:'dI'-

" : .. ~":~ . . ilif i!;!!," %~ -

-'''''''J~,;fZ .,1.>

~ _.___ ~-~ .

.-:-:",,z::v. - -:;::s._

Nocionet

PATENTE SHOFERI NDERKOMBETAR eshte patents shoferi nderkombetar te cilin e leshon organi kompetent.

PATENTE SHOFERI I HUAJ eshte patents shoferi dhe patents shoferi
nderkornbetar te cilin e ka leshuar organi kompetent i atij shtetit.

LEJE E KOMUNIKACIONIT eshte dokumenti publik te cilin e leshon KS ,
I
organi kompetent dhe e cila deshrnon te drejten e nje mjeti qe psrcakton 1'wtJoO,I;"t(lIWJt,o~.
r··
tabelat e regjistrimit dhe pronesine e atyre tabelave, vetite teknike, vetit ~"
dhe karakteristikat tjera, gjendja teknike e rregullt per te rnarre pjese ne =~~.J
rnenyre te sigurt ne komunikacion si dhe vlefshrnerlne e tyre.


LlBREZE E MJETIT eshte dokumenti publik te cilin e leshon organi kompetent me te
ellen deshrnohet pronesia e nje mjetit te caktuar, vetit teknike, vetit dhe karakteristikat
tjera.

MJET BUJQESOR eshte mjeti qe perdoret per nevojat e bujqesise. I

LICENCE E SHOFER I NSTRUKTORIT eshte dokumenti ~.-.~"!:::;::~':"::-.~-.~
publik tecilen e leshon MTPT dhe i cili deshrnon te drejten per M=:':'.~~:=":":_
.. .. .. .. .. u(:~~«:i7iiCelCA"ilJCENCe
!'fr ....... r..._k>t(b~IDrio1 mllue .... 1 te aftesuar kandidattn per dhenien e provirnit per shofer nga lenda mesimore te drejtuarit e mjetit motorik (pjesa praktike).

~AIiKanJul!l

... - "'; ... -'=-"'::""';;1

MUZGU perfshin periudhen e kohes prej qjysrne ore para persndirnit te diellit, e deri te agimi i plote.

AGIMI perfshin periudhen e kohes gjysme ore mbas lindjes se diellit e deri ne muzg.

TAHOGRAFI eshte pajisje e cila se paku siguron regjistrimin e shpejtesise dhe rruqen e kaluar te mjetit.

EURO-TAHOGRAFI eshte pajisje e cila siguron dhe regjistron kohen e ngasjes se ekuipazhit te mjetit, kohen e kaluar ne kryerjen e aktiviteteve profesionale te cilat nuk bejne pjese ne drejtim te mjetit, kohen e pushimit, shpejtesine e levizjes dhe rruqen e kaluar.

Nocionet

FLETEZA E REGJISTRIMIT eshte pjese e tahografit ose euro - tahografit i cili duhet t'i kete lejen e tipit ne te ellen treguesi i tahografit ose euro - tahografit pa nderprere shkruan te dhenat te cilat duhen te mbesin te shkruar perhere.

PERSON I JURIDIK OSE FIZIK PER MIREMBAJT JEN E RRUGEVE nenkupton Kornpanlne e cila ka hyre ne rnarredhenie kontraktore per rnirernbajtjen e rruqeve me Ministrine e Transportit dhe Post- Telekomunikacionit ose Kuvendet Komunale.

PERSON eshte personi fizik dhe juridik.

18 Shenjat e komunikucionit

SINJALIZIMI RRUGOR

Sinjalizimi rrugor sherben qe pjesemarresit ne komunikacion t'i paralajmercje per rreziqet e caktura, kufizimet, ndalesat e detyrimet e caktuara dhe per t'i njoftuar lidhur me rruqen, vendin, larqesine e objekteve qe jane me rendesl per zhvillimin e papenquar dhe te sigurt te komunlkacionit rruqor. Per cdo pjesernarres ne komunikacion eshte me rendesi te vecante qartesia e informatave te ofruara. Andaj, eshte e nevojshme qe sinjalizimi rrugor t& jete i vendosur mire ne rnenyre qe me kohe te mund te verehet dhe te kuptohet informata e caktuar. Sinjalizimi rrugor duhet te jete: i pershtatshern, i qarte, i dukshern, uniform, universal, te kete dizajnin perkates dhe te jete i. vendosur ne vendin perkates.

Sinjalizimi rrugor ndahet ne: - sinjalizimin vertikal dhe

- sinjalizimin horizontal

SINJALIliMI VERTIKAL

Sinjalizimin vetrikal rrugor e perbejne: shenjat e komunikacionit, tabelat ptotesuese dhe shenjat ndricuese te komunikacionit.

Shenjat e Me Shenjat
komunikacionit. Tabela plotesuese ndricuese
SHENJAT E ~ A ~ ~ A
RREZIKUT
112 kmtl I 2 km_1
SHE.jAn e 8e j iSl
UR~HERESAvE • o .
TE PRERA ~
1 5 km 1 118-22hl SHENJAT E LAJMERIMIT

Shenint e komunikmionit 19

Shenjat e rrezikut kane forman e trekendeshit me nje ane ne pozite horizontale dhe majen e kundert te kthyer perpjete (prej tyre bejne perjashyirn shenjat: kryqi i andreut, afrimi i kalimit te rruqes pertej hekurudhes me mbrojtese ose qjysrnembrojtese, perkatesisht pa rnbrojtese ose gjysmembrojtese) ngjyra themelore e tyre eshte e bardhe, skajet e trkendeshlt jane me ngjyre te kuqe, simbolet me ngjyre te zeze.

Shenjat e rrezik.ut i paralajmerojne pjesernarreslt ne komunikacionin rrugor per rrezikun e mundshern ne vendin ose pjesen e caktuar te rruqes dhe i informojne per natyren e rrezikut. Ato i obliqojne shoferet qe te jene sa me te kuidesshem dhe ta pershtatin shpejtesine e levizjes se mjetit, ne menyre qe me kohe te ndermerren masat e nevojshme per t'[u shmangur rrezikut per te cilin jane paralajmeruar,

Ne rruqet [ashte vendbanimit vendosen ne larqesi prej 150m - 250m. Mund te vendosen ne larqesi me te vogel ose me te madhe, varesisht nga shlkueshmeria e pjeseve te caktuara te rruqeve ose nga arritja e shpejtesive me te rnedha te levizjes, kur se bashku me to jane vendosur edhe shenjat plotesuese qe treqojne larqesine nga vendi i rrezikut. Ne vendbanime mund te vendosen ne larqesi edhe me te vogel ose drejtperdrejt para venditte rrezikshern.

Nga kjo bejne perjashtlm shenjat:

- Kryqi i andreut vendoset ne larqesi prej 10m nga binari me i afert e nese paraqitet nevoja edhe me afer binarit por jo me ater se 3m.

- Punime ne rruge vendoset drejteperdrejt para vendit ku behen punimet.

- Komunikacioni ne te dy kahjet vendoset drejteperdrejt ne vendin nga filion te qarkullohet ne te dy kahjet.

~

A

A

20 Shenjof e komunikocionit

Shenjot e rrezikut

Shenojne afersine e ktheses

Kthese ne te djathte

Kthese ne te majte

Shenojne afersine e kthesave te dyfishta ose me shume kthesa te njepasnjeshme

Kthese e dyfishte

nga e cila e para djathtas

Kthese e dyfishte nga e cila e para majtas

Kthese e rrezikshme ' Sherron afersine e ktheses se rrezikshme

Shenjot e komunikucionit 21

Shenjot e rrezikut

Shenojne afersine

e teposhtzes - perpjetzez se rrezikshme

Teposhteze e rrezikshme

Perpjeteze e rrezikshme

Shenojne afersine e ngushtimit te rruges qe mund te paraqet rrezik.

Ngushtim rruge

Ngushtim rruge nga ana e majte

Ngushtim rruge nga ana e djathte

Afersi bregdeti Shenon afersine te vendi ku rruga del ne bregdet.

U re levizese Shenon aferesine te vendi

ku ne rruge gjendet ura levizese,

Shenjat e komunikacionit

22

Shenjot e rrezikut

Shenojne afersine e pjeses se rruges e cila nuk eshte e rrafshet,

Gunga e gropa

te rrezikshme ne rruge (rruge jo e rrafshet)

Gropa ne rruge

Rruge e rreshqitshme Shenon afersine e pjeses se rruges ku rruga ne kushte te caktuara atmosferike dhe rrethana te ngjajshme eshte e rreshqitshme.

Afersi e qafes se rrezikshme te rruges ose gunges se madhe

Gure te shkaperderdhur Shenon afersine e pjeses se rrezikshme te rruges ku mund te gjenden gure te

thyer ose te shkaperderdhur.

Shenojne afersine e pjeses se rruges ku egziston rreziku nga guret qe bien

ose gjenden ne rruge.

Shembje guresh nga ana e majte

Shembje guresh nga ana e djathte

Shenjat e komuniknrinnit 23

Shenjat e rrezikut

Vendkalimi i shenuar per kembesor Shenon afersine e vendit ne rruge ku gjendet vendkalimi i shenuar per kembesor,

Femij e ne rruge Shenon afersine e vendit ne Huge ku femijet levizin shpesh

dhe ne numer te madh.

Biciklistet ne rruge Shenon afersine e vendit ku biciklistet shpesh hyjne ne rruge nga rruget anesore ose shtegu i bicikletave.

Kafshe ne rruge Shenon vendin ku kafshet shtepiake kalojne pertej ose pergjate rruges nen mbikqyrje.

Egersira ne rruge Shenon vecanerisht vendet e rrezikshme ku egersirat shpesh kalojne pertej rruges,

Afersi e pistes se aeroplaneve Shenon pjesen e rruges mbi

te cilen aeroplanet fluturojne ulet me rastin e zbritjes ose ngritjes.

24 Shenjot e komunikocionit

Shenjot e rrezikut

Shenojne afersine e kryqezimit ku komunikacioni rregullohet me anen e shenjave ndricuese.

Arritje te shenjat e komunikacionit me drita

Shenojne afersine e pjeses se rruges ku shpeshhere fryn ere e forte anesore nga ana e majte ose e djathte.

Ere anesore

Nga ana e majte

Nga ana e djathte

Komunikacioni ne te dy kahjet Shenon vendin nga komunikacioni fillon te qarkulloje ne te dy kahjet.

Rrezik De rruge Shenon afersine e pjeses

se rruges ku pjesemarresve ne komunikacion u kercenohet ndonje rrezik per te cilin nuk eshte parapare shenje e vecante.

Shenjot e komunikocionit 25

Thneli Sherron afersine e tunelit ne rruge

Rruge tramvaji Shenon afersine e vendit ku rruga kaLon pertej rruges se tramvajit ne nivel.

Kryqezim rruge me rendesi te njejte Shenon afersine e kryqezimit te rrugeve prej te cilave asnjera nuk eshte rruge me perparesi kalimi.

Shenjot e rrezikut

Punime De rruge Shenon vendin ku zhvillohen punimet.

Kryqezirn me rrjedhe te rrumbullaket te komunikacionit Shenon afersine e kryqezimit

ku zhvillohet komunikacioni

ne rrjedhe te rrumbullaket,

Shenjat e komunikacionit

26

Shenjat e rrezikut

Kryqezim me rrugen e do res se dyte me kend te drejte

Kryqezim me rrugen e dores se dyte ne kend te ngushte nga ana

e majte

Kryqezim me rrugen e dores se dyte ne kend te ngushte nga ana

e djathte

Kryqezim me rrugen e dores se dyte nga ana e majte

Shenojne afersine e kryqezimit ku rruga me perparesi kalirni kryqezohet, perkatesisht lidhet me rrugen e dares

se dyte ne kende te ndryshme.

Kalimi i rruges pertej hekurudhes me mbrojtese ose gjysmembrojtese

Kryqezim me rruger e dores se dyte nga ana e djathte

Kalimi i rruges pertej hekurudhes pa mbrojtese ose gjysmembrojtese

Kryqi i Andreut Shenon vendin ku rruga kalon pertej hekurudhes ne nivel, pa mbrojtese ose gjysmembrojtese me nje pale binare,

Kryqi i Andreut Shenon vendin leu rruga kalon pertej hekurudhes ne nivel, pa mbrojtese ose gjysmembrojtese me dy ose me shume binare,

Shenjnt e komunikacionit

21

Shenint e rrezikut

Afrimi i kalimit te rruges pertej hekurudhes

me mbrojtese ose gjysmembrojtes

Afrimi i kalimit te rruges pertej hekurudhes

pa mbrojtese ose gjysmembrojtes

Cdo shirit i pjerrte shenon largesine nga hekurudha per 80m 2 shirita te pjerrte = 160m 3 shirita te pjerrte = 240m

28 Shenjat e komunikocionit

Shenjat e urdheresave te prera kane forme rrethi (prej tyre bejne perjashtirn shenjat: ndalja e obligueshme dhe kryqezim me rruqen me perparesi kalimi).

Ndahen ne:

Ngjyra themelore e shenjave te ndalimit perkatesisht te kufizimit eshte e bardhe. Skaji i rrethit, si dhe shiritat e pjerret ne shenja ku egzistojne kane ngjyre te kuqe. Simbolet e mbishkrimet i kane me nqjyre te zeze ( prej ketyre bejne perjashtim shenjat: ndalja e obligueshme, kryqezim me rruqen me perparesi kalimi, ndalimi i ndaljes e parkimit dhe ndalimi i ndaljes- parkimit te njepasnlshern).

Ngjyra themelore e shenjave te obligimit eshte e kaltert. Simbolet kane ngjyre te bardhe.

Te shenjat e urdheresave te prera, urdheresa behet e formes se prere prej vendit ne te cilin sshte vendosur shenja dhe vlene deri ne kryqezimln e pare ose deri te shenja qe e shfuqizon ate, pervec ne rastet:

***

Kur me tabelen plotesuese se bashku

me shenjen eshte caktuar se shenja e

urdherave te prera vlen ne larqesi tjeter.

***

Nese shenja e urdheresave te prera eshte vendosur ne hyrje te vendbanimit dhe kete ne te njejten shtylle ne te ellen eshte vendosur shenja per shenirnin e vendbanimit, ne kete rast urdheresa e theksuar me kete shenje vlen ne tere rrjetin rrugor te atij vendbanimi, po qe se ne rruqet ose pjeset e caktuara te rruqes nuk eshte caktuar ndryshe me shenjen e komunikacionit. Nekete rnenyre me se shpeshti vendoset shenja per kufizimin e shpejtesise se levizjes .

Shenjot e komunikocionit 29

~=-------------------------------~

Shenjot e ndolimit perkotesisht te kufizimit

N dalj e e obligueshme Shenon vendin para hyrjes ne kryqezim ku shoferi eshte i detyruar te ndale mjetin.

Kryqezim me rrugen me perparesi kalimi

Shenon vendin para hyrjes ne kryqezim ku shoferi duhet t'u jap perparesi kalimi te gjitha mjeteve qe levizin ne rruge.

Ndalim komunikacioni ne te dy kahjet Shenon rrugen - pjeses e rruges ku eshte i ndaluar komunikacioni i te gjitha mjeteve ne te dy kahjet.

Ndalim komunikacioni ne nje kahje

Shenon rrugen - pjesen e rruges ku eshte i ndaluar komunikacioni per te gjitha mjetet nga kjo kahje

Ndalim komunikacioni per te gjitha mjetet me fuqi motorike, perpos motucikletes pa rimorkio

Ndalim komunikacioni per autobus

30 Shenjot e komunikocionit

------------------------------~

Shenjat e ndalimit perkatesisht te kufizimit

Ndalim komunikacioni per kamione

eksploziv ose ndonje materje qe digjet lehte

Ndalim komunikacioni per mjetet qe transportojne permbi sasine e caktuar

Ndalim komunikacioni per mjetet me fuqi motorike qe terheqin

rimorkio perpos gjysmerimorklo

Ndalim komunikacioni per cisterna

materje te rrezikshme

rimorkio ose gjysmerimorkiq

Shenjot e komunikocionit 31

?-------------------------------~ ---~

Shenjat e ndalimit perkatesisht te kufizimit

dalim komunikacioni per traktore

Ndalim komunikaeioni per bicikleta

Ndalim komunikacioni per ciklomotor

Ndalim komunikacioni per karroca dore

Ndalim komunikacioni per motocikleta

Ndalim komunikacioni per qerre

Shenjat e ndalimit perkatesisht te kufizimit

32 Shenj()t e knmuniknrionit

--------~------------------------~

Ndalim komunikacioni per te gjitha mjetet me fuqi motorike

Ndalim komunikacioni per te gjitha mjetet me fuqi motorike dhe qerret

Ndalim komunikacioni per kembesor

Ndalim komunikacioni per mjetet gjersia e pergjithshme e te cilave kalon gjeresine e caktuar

Ndalim komunikacioni per mjetet lartesia e pergjithshme e te cilave kalon lartesine e caktuar

Ndalim komunikacioni per mjetet masa e pergjithshme e te cilave e kalon masen e caktuar

Shenjot e komunikmionit 33

~------------------------~--.__

Shenjat e ndalimit perkatesisht te kufizimit

Ndalim komunikacioni per mjetet qe. e kalojne shtypjen e caktuar boshtore

N dalim komunikacioni per mjetet qe e kalojne gjatesine e caktuar

Distanca me e vogel ndermjet mjeteve

N dalim kthimi gjysmerrethor

Ndalim dredhimi majtas

Ndalim dredhimi djathtas

34 Shenjot e kemunikccienit ,

,

Shenjat e ndalimit perkatesisht fe kufizimit

NdaJim tejkalimi i te gjitha mjeteve me fuqi motorike, perpos motocikletave pa rimorkio

Kufizim shpejtesie

N dalim kallmi pa u ndalur

Dogana

Ndalim tejkalimi per kamions

Ndalim i dhenjes se shenjave te zerit

Policia

Shenjnt e komunikodonit 35

~------------------------

Shenjat e ndalimit perkatesisht te kufizimit

N dalim kalimi pa u ndalur Taksa rrugore

Perparesi kalimi per mjetet e kahjes se kundert

Ndalim ndaljeje e parkimi

Ndalim parkimi

Parkim i njepasnjeshem (alternativ)

Shenon pjesen e rruges ne te cilen ndalimi i parkimit ka te

beje me ditet teke.

Shenon pjesen e rruges ne te cilen ndalimi i parkimit ka te

beje me ditet cifte

Shenjat e obligimit

Shpejtesia me e vogel e lejuar

Shteg per bicikleta

Zingjire per bore

Shteg per kembesor

Shteg per kalores

Shenon zonen ( shte gun) per kembesor dhe biciklista te ndertuar vecanarisht, nepEt te cilin kembesoret dhe biciklistat . duhet te levizin, kurse u ndalohet levizja pjesmarresve tjere.

Zone (shteg) per kembesor dhe biciklista

Shenjot e komunikocionit 37

Shenjat e obligimit

Shenojne kahjen neper te cilen mjetet duhet te levizin.

Kabje e obliguar

Kahj e e obliguar

Kahje e obliguar

Shenojne kahjen neper te cilen mjetet duhet te levizin.

Kahje e obliguar

Kahje e obliguar

Shenojne kahjet neper te cilat mjetet munde te Ievizin,

Kahje te lejuara

Kabje te Iejuara

Kahje te lejuara

38 Shenint e komunikocionit

------------------------------------~

Shenjat e obligimit

nga ana e majte use e djathte

Anashkalim i obliguar

nga ana e majte

Kryqezim me rrjedhe te rrumbullake te Romunikacionit

nga ana e djathte

Shenjot e komunikocionit 39

Shenjat e lejrnerirnit sherbejne qe pjesernarresit ne komunikacion, t'i lajrnerojne per rruqen neper te ellen levizin, per mbarimin e vlefshrnerise se shenjave te urdheresave te prera dhe t'ua japin informatat e tjera te dobishme qe jane me rendesi per nje levizje te sigurt dhe komode.

Format dhe ngjyr~t e shenjave te lajrnerimitjane te ndryshme !

Perparesi kalimi ne

raport me mjetet e kahjes se kundert

Rruge me komunikacion ne nje kahje

Rruge me komunikacion ne nje kahje

Rruge pa dalje (krye)

40 Shenjot e komunikocionit

Shenjat e lnjmerimit

Rruge me perparesi kalimi

Vendkalim i shenuar per kembesor Shenon vendin leu gjendet vendkalimi

i shenuar per kembesor,

Prishtine

_1.miml

Kryqezim

Mbarim rruge me perparesi kalimi

,

r

Zgjatje rruge me te drejte perparesie kalimi

Kalim per kembesor Kahje e levizjes se

nentokesor ose mbitokesor mjeteve qe kane per qellim te dredhojne majtas De kryqezim ku eshte i ndaluar dredhimi majtas

l

Peje

Gjakove

Rreshtim mjetesh me emra vendbanimesh

Rreshtim mjetesh

Shenjot e komunikacionit 41

Autostrada

Rruge e rezervuar per komunikacionin e mjeteve motorike

Numer rruge Kilometrazhe rruge

Rrugetregues

Prizren ....

t Prishtine

[~ .. Qender 1

Tabele rrugetreguese Shenon drejtimet e rruges per vendet e shenuara ne shenje.

1+ Rinas>

Rrugetregues per aeroport

.- .. 1

Rruge nderkombetare

Shenjat e lajmerimit

Mbarim autostrade

Mbarim i rruge se rezervuar per komunikacionin e mjeteve motorike

Mitrovice

Emer vendbanimi

Mbarim i vendbanimit

42 Shenjat e komunikocionit

Shenjut e lujmerimit

Mbarim ndalimi

i tejkalimit te te gjitha mjeteve motorike perpos motocikletes pa rimorkio

Mbarim i te gjitha ndalesave

Mbarim shtegu per kembesore

Mbarim ndalimi i tejkalimit per kamione

Mbarim i shpejtesise me te-vogel te lejuar

Mbarim shtegu per bicikhste

Mbarim kufizimi i shpejtesise

Mbarim obligimi i mbajtjes se zinxhireve per bore

Mbarim shtegu per kalores

Shenjot e komunikocionit 43

Zone ku eshte e kufizuar koha

e zgjatjes se parkimit

Vendparkim

Kufizim kohor i parkimit

H

Spitali 0

Spitali

Dalje nga zona

ku eshte e kufizuar koha e zgjatjes se parkimit

Stacioni i ndihmes se pare

Pike karburanti

II

Punetori per ndreqjen e mjetit

Shenjat e lajmerimit

Restorant

Kafene

Hotel ose motel

Telefon

44

Shenjat e komunikocionit

Shenjat e lajmerimit

Informata

Stacion tramvaji

Mjet ndihme De rruge

POLICIA t

Stacion Policie

Emertlm rruge

Teren per kampim

me cadra e me shtepiza levizese

Aeroport Shenon afersine e aeroportit ose vendin e aeroportit

Kalueshmerl rruge Shenon se kalimi i rruges pertej majes mal ore eshte i hapur ose i mbyllur

Shpejtesi qe rekomandohet

Port detar

Lumi

LLAP

Lumi

Numer kthese Shenon munrin e ktheses me Iartesine mbidetare,

Qafe malore Shenon qafen malore me lartesine mbidetare.

Shenjot e komunikocionit 45

Durres Tirane Prizren Prlshtlne

450km 330km 94km 30km

Vertetim drejtimi

Shenon vertetimin e drejtimit te levizjes, emertimin e drejtimit dhe largesine deri te vendi i shenuar,

Vushtrri 300m

t Prlshtlns

Pararrugetregues

/f

o a Ij e

Dalje oga autostrada

Femije De rruge

Shenjat e lajmerimit

'Iabele orientimi

Shenon vendin e ktheses se ngushte, majtas ose djathtas.

Rrugetregues perrnbi rruge ne portal

I[ Vushtrri "II

Rrugetregues permbi rruge ne portal Shenon drejtimin e levizjes,

ne autos trade dhe rruge me kryqezime ne shume nivele, deri te vendbanimet e shkruara me shenje,

Tirane Du r r s s +

Rrugetregues rreshtimi permbi shiritat rrugor-ne portal

46 Shenjnt e komunikocionit

Shenjat e lejmerimlt

I

18

I 0

: 0 0

I'

Shirit i komunikacionit per mjetet e transportit publik te udhetareve

Shirit komunikacioni per mjete te ngadalshme

Mbarim shiriti i komunikacionit per mjetet e transportit publik te udhetareve

Vendbanim 50 kmIh

Jashte vendbanimit 80 lan/h

Rruge e rezervuar per komunikacionin e mjeteve motorike 110 km/h

Autostrade 130 km/h

Kufizim i pergjithshern i shpejtesise me te madhe te lejuar ttl shtetit, sipas lloijt te rruges

Mbarim i shiritte komunikacionit per mjete te ngadalshme

Shenjat e komunikacionit 47

TABELAT PLOTESUESE

Tabelat plotesuese vendosen prane shenjave te komunikacianit, me qellirn qe te percaktojne me hollesisht dornethenien e shenjes konkrete. Ngjyra baze e tabeles plotesuese duhet te jete e njejte me nqjyren e shenies prane se ciles vendoset, kurse ngjyra e mbishkrimit'dhe e simbalit e njejte me nqjyren e mbishkrimit dhe te simbalit te shenjes prane se Giles vendoset. Gjeresia e taoeles plotesuese eshte e njejte me ate te shenjes,

Jane dhene disa shembuj per rnenyren e vendasjes se tabeles plotesuese

Ne situaten si ne fatografi, tabela plotesuese me shigjeta dhe nurner shenon gjatesine e pjeses se rruqes nga shenja ku ekziston kufizimi i shpejtesise se levizjes ne gjatesi prej 2km.

Ne situaten si ne fotografi ku eshte dhene vetern larqesia (100 m, pa shigjeta) do te thote se ne larqesi pas 100m nga shenja filion t8 vleje kufizimi i shpejtesise prej 50km/h.

48 Shenjat e komunikucicnit

Tubelut Plofdsuese

Ne situaten si ne fotografi, kur ne nje shtylle jane te vendosura dy shenja, tabela plotesuese ka te beje me shenjen nen te ellen eshte vendosor, ne rastin konkret ndalon komunikaeionin per autobus nderurban dukefilluar nga shenja.

Ne sltuaten si ne fotografi, tabela plotesuese sakteson periudhen kohore gjate se clles mjetet motorike perpos rnotocikletes duhet te kene paisje dimerore (pneurnatike M+S ose zinxhlre per bore).

Ne situaten e paraqitur me shenjs, tabela plotesuese sakteson kohen gjate se Giles vlen urdheresa e prere e ndalimit te komunikacionit ne te dy kahjet per te gjitha mjetet prej ores 20-24h ..

Ne situaten e paraqitur me shenje, tabela plotesuese sakteson kahjen ne te ellen duhet te levizin kamionet.

-
2 Shenjat e komunikocionit 49

l TABELAT J Tabelat Plotesuese
PlDTESUESE Ne situaten e paraqitur me shenje, tabela plotesuese sakteson se ndalimi i ndaljes dhe parkimit vlen ne rruqen pas shenjes.

Ne situaten e paraqitur me shenje, tabela plotesuese sakteson se ndalimi i ndaljes dhe parkimit vi en deri te shenja.

Ne situaten e paraqitur me shenje, tabela plotesuese sakteson se ndalimi i ndaljes dhe parkimit vlen ne rruqen pas dhe deri te shenja.

Dhe situata tjera te ngjajshme ... ! o

SHENJAT NDRI~UESE TE KOMUNIKACIONIT

50 Shenjot e komunikocionit

Shenjat ndricuese te komunikacionitjane:

- shenjat ndri9uese per rregullimin e komunikacionit te mjeteve

- shenjat ndncuese per rregullimin e kornunlkeeienit te kembesoreve

- shenjat ndricuese per rregullimin e komuniKacionit te biclklisteve

- shenjat ndricuese per trarnva]

- shenjat ndrlcuese per shenimin e vendkalimeve te rruqeve mbi hekurudhe ne nivel

- shenjat ndricuese per shenimin e punimeve ne rruqe dhe pengesave te tjera

Dritat te shenjat ndriquese jane: te panderprera ose vezulluese (te ndsrprera). Shoferet jane te detyrUar te veprojne sipas shenjave ndricuese te komunikacionit edhe atehere kur me veprimet e veta u shmangen shenjave te vendosura, perkatesisht rregullave te perqjithsnme.

Shenjat ndricuese per rregullimin e komunikacionit te mjeteve

Paisja (semafori) per dnenlen e shenjave ndricuese te komunikacionit me drita trenqjyreshe mund te perdoret per rregullimin e komunikacionit ne me shurne shirita te komunikacionit, njekohesisht ose per cdc shirit vee e vee. Dritat jane te vendosura ne pozits vertikale ne forme te rrethit. Ne kete rast shofereve u lejohet levizja ne te gjitha drejtimet, pervec nese me shenien e vendosur te komunikacionit (p.sh. kahje e obluguar ose ndalohet kthirni) nuk eshte caktuar ndryshe.

Shenjat ndricuese mund te vendosen edhe ne pozite horizontale (mbi siperfaqen rrugore, domethenja e tyre eshte e njejte. Mund te vendosen edhe mbi shirit te komunikacionit per rregulim te ndrysnueshern te levizjes se mjeteve.

Shoferit te cilit me shenje ndricuese i eshte lejuar hyrja ne kryqezirn (vlene per te gjithe sernaforet te vendosur vertikalisht dhe horizontalisht) nuk ben te hyje me mjetin e tij ne kryqezirn nese dendesla (ngecja) e komunikacionit rrugor eshte e tille sa qe patjeter do te duhej te ndalej ne kryqezirn dhe ne ate menyre qe me rastin e nderrirnit te dritave do te penqoje ose parnundesoje qarkullirnln e mjeteve qe vijne_ nga rruqet anesore.

2 Sheniut e komunikocionit 51

[ She.jat ~ 1 Shenjat ndri!uese
ndri~uese 0 Caktimi i dritave ne semafor nga larte poshte dhe domethenia e tyre:

DRITA E GJELBERT

Kalimi i lire

Drita e gjelber vezulluese paralajrneron shofaret se se shpejti do te pushoje kalimi i lire dhe do Ie ndizel drita e verdhe e panderprere, pas se cilss ndizel drita e kuqe.

DRITA E VERDHE E PANDERPRERE

Drita e verdhe e panderprore nenkupton ndalimin e kalimit per te gjitha mjetet, pervec per ate qe ne castin e ndezjes se drites se verdhs gjenden ne ate larqesi nga kryqezirni sa qe nuk rnund te ndalen ne rnenyre te sigurt, e te mos e kalojne kete shenje.

Drita e kuqe dhe e verdhe, e ndezur njekohi'lsisht i paralajmerojne pjesernarresit ne komunikacion se se shpejti

push on ndaJimi i kalimit dhe ndizet drita e gjelber, perqatitia per nisje.

Shenja plotesuese ne forme te sniqjetes se gjelbert lejon kalimin me kujdes, ne drejtim Ie shiqjetes edhe deri sa eshte e ndezur drita e kuqe, duke iu dhene perparesl kalimi Ie gjilha mjeteve dhe kembesoreve qe gjenden ne kryqezirn.

Drita e kuqe dhe e gjelbert nuk /ejohet te jene te ndezura !le te njejten koM.

DRITAE KUQE

Drita e verdhe vezulluese-Ievizja e lire por me kujdes te shtuar ka rendesi te vecants per pjesernarresit ne komunikacion qe te shtojne kujdesin ne kryqezirn, ne vendkalim dhe zbatimin e rregullave te tjera per kalimin nepsr kryqezirn (respektimi i shenjave Ie komunikacionil qe i jane shluar sematont, e nese ato nuk ekzistojne, Ie respeklohen rregullat e perqjithshrne), Kjo drite ka dornethenie tjster nga drita e verdhe e panderprere,

Ndalim kalimi

52

Shenjot e komunikncionit

Shenjat ndrisuese

Rregullimi i komunikacionit me shenja ndricuese te vendosur mbi shiritat rrugor, s h e rb e n per rregullimin e ndryshueshern te kahjes se levizjes se mjeteve. Drita e kuqe ne forme te "x"do te thote ndalim qarkullimi pergjate shiritit te komunikacionit permbi te cilit eshte vendosur, kurse drita e gjelbert ne forme ta shigjetas do te thote kalimi i lire pergjate shiritit te komunikacionit perrnbi te cilit eshte vendosur.

Shenjat ndricuese per rregullimin e komunikacionit ta kembesoreve

a) Sherbejne per rregullimin e komunikacionit te kernbesoreve, jepet me drita dynqjyreshe, nga te eilat njera eshte e kuqe (ndalim kalimi), kurse tjetra e gjelber (kalimi i lire).

b Drita e gjelbert mund te rregullohet edhe ashtu qe para se te fiket, te behet drite e gjelbert vezulluese (me nderprerje ), per t'i paralajmeruar kernbesoret se se shpejti do te ndizet drita e kuqe. Keta sernafore mund te jene te paisur edhe me shenja akustike (qe me se shumti u sherbejne personave te verber).

a

b

Shenjat ndricuese per rregullirnin e komunikacionit ta biclklisteve

Shenjat ndricuese te komunikacionit rrugor per bicikliste sherbejne per rregullimin e komunikacionit ne vendkalimet e shtegut te biciklisteve neper rruqe, Renditja e dritave dhe domethsnla e tyre sshte e njejte sikurse te shenjat norlcuese per rregullimin e komunikacionit per mjete tjera.

Shenjot e komunikocionit

Shenjat ndrkuese

Shenjat ndric;uese per rregullimin e kornunikacionitte tramvajit

Per rregullimin e komunikacionit te tramvajit mund te perdoren aparatet e vecanta per dhenjen e dritave njenqjyreshe dritave te bardha.Dritat e bardha rnund te jene ne forrnen e: vijes horizontale, vertikale dhe te terthorte.

-vija horizontale nenkupton ndalimin e qarkullimit te trarnvajlt

-vija vertikale dhe e terthorte kalim i lire per trarnvajin ne drejtimin perkates: drejt, majtas, djathtas.

Shenjat ndric;:uese per shenimln e vendkaJimeve te rruqeve mbi hekurudhe ne nivel

Shenja ndricuese e komunikacionit qe paralalrneron ardhjen e trenite detyron shoferin qe te ndale mjetine vet para vendkalimit hekurudhor.

Kjo shsnje ka forrnsne trekendeshlt me drita te kuqe te vendosura ne bazen e trekendeshit, te eilat ndizen dhe flken me nderprerje (njepasnjeshern) duke i informuar pjesernarresit ne komunikacion se kalimi eshte i mbyllur. Me kete shenje lajrnerohet edhe leshimi i m b r o j t e s v e ose gjysmembrojt8sve, apo mbrojteset ose gjysmembrojtesetjane te leshuar,

Kalimi mbi hekurudhe eshtei hapur kur dritat nuk jane te ndezura dhe barierat apo gjysmebarierat nukjane te leshuara.

Kujdesi e s h t e edhe me tutje i (I dcmesdoshem per shkak se ekziston ~ mundesia qe dritat te mos jenil nil rregull.

l#J

Shenjat e komunikntionit

54

Shenjat ndrlguese

Mbrojtesit dhe gjysmembrojtesitjane te shenuar me materie te kuqe reflektuese ose me vendosjen e drites vezulluese qe ndizen ne poziten e mbyllur te ketyre stabilimenteve dhe vendosen ne fund dhe ne mes Ie rnbrojtesit, mbi mesin e rruqes, kurse te qj y s m e m b r o j t e s i n e fund t e gjysmembrojtesit mbi mesin e rruqes.

Shenjat ndricuese ta komunikacionit per shenirnin e punimeve ne rruge, dhe pengesave te tjera

Per zhvillim normal te komunikacionit rrugor, pjesa e rruqes ne te ellen zhvillohen punimet, siperfaqja rrugore eshte derntuar ose paraqitet ndonje penqese tjeter, duhet te jete e shenuar me shenja ndricuese. Per te siguruar nje dukshrneri sa me te mire shenjat ndricuese me nderprerje vendosen ne rnbrojtese te ngjyrosura me ngjyre te kuqe dhe te bardhe te veshura me materie reflektuese ose me vendosjen e xhamave te kuq reflektues ose te dritave nqjyre portokalli.

Dritat vezulluese nqjyre portokalli ne rnbrojtese vendosen:

a) kur pengesa estlte nga njeri ska] i rruges drita vendoset nga mesi i rruqes

b) kur penqesa eshte ne mes te fFuges dhe rruga Mllte e lire nga te ely anet e rruqes, dritat vendoset ne te dy skajet e mbrojteses

c) kur me mbrojtese mbyllet komunikacioni neper tere §jersine e rruqes, ne mbrejtese

Qu.hette vendosen.tn C1rita. __ ~ __ ~ ~_

Ne rastet kur per shkak te rrethanave te eaktuara komunikaeioni i mjeteve duhet te zhvillohet vetem ne nje shirit te komunikaeionit, atehere ne pikat e skajshme te pjeseve te rruqes ne te ellen eshte pengesa, vendosen perkohesisht mjetet ndricuese (semafor) per rregullimin e komunikacionit.

Shenjot e kemunikncionit

SINJALIZIMI H

Sinjalizimi horizontal i komunikacionit rrugor eshte grup i shenjave posacerisht te forrnesuara dhe te koduara me destinim te shumefisht ne komunikacion. Me poziten e vet gjendet ne fushen qendrore te vemendies se shoferit dhe ofrojne numer te madh informatash te domosdoshme per pjesernarresit ne komunikacion.

Sinjalizimi horizontal i komunikacionit ka per qellirn:

Perdoret parnvaresisht ose si plotesirn i sinjalizimit vertikal, ne rnenyre qe domethenja e ketyre shenjave te theksohet me fort, te caktohet ose te shpjegohet me plotesisht,

Sinjalizimi horizontal sherbert per rregullimin e komunikacioniU rrugor, si dhe per informimin dhe udhezimin e pjesernarresve ne komunikacion.

Perbehen nga:

- shenjat gjatesore,

- shenjat e terthorta ane

- shenjat tjera te rruges dhe !'le objektet praneskaijt te rruges.

Shenjat (vijat) gjatesore

a) Vija e panderprere gjatesore sherben per ndarje te rruqes sipas kahjeve te levizjes. E shenon ndalimin e kalimit te mjeteve mbi kete vije ose ndalimin e levizjes mbi te, qofte per nderrirnln e kahjes, parklrn, parakalim ose me rastin e kycjes ne komunikacion.

b) Vija skajore sherben per te dalluar skajin e siperfaqes se rruqes per komunikacion ose per ndarjen e siperfaqes se rruqes me destinim te vecante.

Shenjot e komunikocionit

Sinjalizimi horozontal

Vija gjatesore e nderprers (vija ndarese] sherben per ndarjen e siperfaqes S8 rruqes ne shirita komunikacioni. Ne kushtet te caktuara lejohet kalimi mbi te per perdorim te perkohshern te shiritit per levlzjen e mjeteve qe vijne nga kahja e kundert.

Vija e dyfishte e panderprere sherben per ndarjen e slperfaqeve -dykaheshe te rruqes me me snurne shirita komunikacioni sipas drejtimeve te levizjes .. Shenojne ndalimin e kalirnit te mjetit mbi kete vije ose ndalimin e levizjes neper te, qofte per' nderrimin e drejtimit, parkim, parakalim ose me rastin e hyrjes ne komunikacion. Ka o o m e tb e n!e n , perkateslsht rendesine e vije s se pandsrprere.

Vija e dyfishte e kombiriuar sherben per ndarjen e shiritave rrugor ne vendet ku kushtet e shikueshrnerise lejojne parakalimin ose kthimin vetern ne nje kahje te levizjes. Mund ta kaloje shoferi ne anen e te cilit gjendet vija e nderprere ne kahjen e levizjes ..

Vija e dyfishte e nderprere sherben per ndarjen e shiritave te komunikadonit me kahje te ndryshueshme te levizjes ne te cllat komunikacioni eshte i rregulluar me mjetet per dhenien e shenjave ndricuese te komunikacionit rrugor.

Shenint e kemunikucienit

Sinjalizimi horozontal

Ne rruqen ne te ellen mjetet levizin ne te dy kahjet, e cila ka tre shirita per zhvillimin e komunikaeionit, keta shirita ndahen, sipas rregullit me vija gjatesore te nderprera, Ne kete rruqe shoferi nuk guxon qe me mjetin e vet te levize neper shiritin qe shtrihet perqjate skajit te rnajte te rruqes as me rastin e tejkalimit. Per tejkalim dhe kthim majtas sherben shiriti i rnesem.

Shenjat e terthorta ne rruge

Shenohen me vija te panderprera dhe te nderprera mund te vendosen ne rruge duke perfshire nje ose me shurne shirita te komunikacionit.

Vertdkalimi i shenuar per

kembesore shenon pjesen e siperfaqes rrugore te destinuar per kalimin e kembesoreve.

Vija e pandsrprere e ndalimit, nenkupton vendin ne te eilin shoferi eshte i detyruar te ndale mjetin e vet. Para vijes se ndalimit ne rruqe mund te shenohet edhe fjala "STOP".

Vija e nderprere e ndalimit, nenkupton vendin ne t~ cilin shoferi duhet te ndale mjetin nese eshte e nevojshme te lejohet qe te kalojne mjetet qe kane perparesi kalimi, mund te shenohet edhe me trekendesh me maje te kthyer drejt mjetit.

Shenjat e komunikacionit

Sinjalizimi horozontal

Ne siperfaqen rrugore ne afersi te shkolles mund te gjendet mbishkrimi "SHKOLLA". Shoferet qe i afrohen ketij mbishkrimi jane te detyruar te levizin me kujdes te vecante.

Shtegu i biciklisteve ne rruge eshte pjesa e siperfaqes se rruqes e ella ne rnenyre te terthort kalon perte] rruqes dhe eshte i destinuar vetern per levizjen e bicikl isteve.

Shenjat e tjera tii sinjalizimit horizontal

Shigjetat ne siperfaqen rrugore sherbejne per informimin e shofereve lidhur me destinimin e shiritit te komunikacionit rrugor.

Vendi i caktuar per vendndalim te autobuseve "BUS".

Fusha per orientimin e komunikacionit rrugor nenkupton siperfaqen ne te ci'en eshte i ndaluar komunikacioni si dhe ndalimi dhe parkimi i mjeteve.

Personat e nutorizuur

SHENJAT QE JAPIN PERSONAT E AUTORIZUAR

Urdherat dhe shenjat per pjesernarresit e komunikaciont mund te jepen nga:

- Polici

- Personi i autorlzuar nga Ministria e Transportit dhe Posts- Te.lekomunikacionit

- Personi i autorizuar nga Kuvendi Komunal ne kuader te kompetencave ligjore

- Ushtari i nlesise ushtarake, pjesetari i Trupave Mbrojtese te Kosoves pergjegjese per

rend, qe siguron levizjen e njesive ushtarake ne kernbe apo te motorizuar, ose ne rast te nje aksioni per shpetim te nderrnarr per te shpetuar jeten apo pronen e nje njeriu

- Personeli i Rojeve (Policise) Kufitare brenda kufijve te zones kufitare,

- Personeli i hekurudhave ne kryqezirnet hekurudhore,

- Punetori i autoritetit rrugor, ose personi tjeterqe punon ne rruqe ness, eshte lejuar apo

eshte punesuar ngaautoriteti rruqor,

- Personi qe rnblkeqyre kalimin e sigurt te rruqes nga femijet, ne vendin e rregulluar dhe shenuar per kalimin e tille.

Pjesernarresit ne komuinikacion duhet te veprojne sipas kfkkesave dhe urdheresave te personit te autorizuar, edhe atehers kur kjo nuk eshts ne pajtim me rregullat dhe dispozitat e komunikacionit. Personi i autorizuar eshte i detyruar qe me rastin e dhenies se shenjave te qendroje ne vendin nga i cili do ta verejne lehte dhe mjaftueshern pjesernarresit e komunikacionit te cileve u jepen keto shenja. Dornethenia e tyre per pjesernarresit ne komunikacion duhet te jete e qarte dhe e oadyshlrnte.

Nese komunikacionin e rrequllojne me shurne persona te autorizuar, shenjat qe ijapin duhet te jene reciprokisht te harmonizuara.

Shenjat qe japin personat e autorizuar pjesernarresve ne komunikacioninjane:

-shenjat me core dhe me poziten e trupit

- shenjat e zerit

- shenjat me drlte

Shenjat qe japin personat e autorizuar, me duardhe me poziten etrupitjane:

Dora e ngritur vertikalisht, me shuplaken e hapur, do te thote ndalim i detyrueshsrn per te gjithe pjesemarresit e komunikacionit, pervec per ata qe gjenden ne kryqezlm dhe te cilet nuk mund te neaten ne rnenyre te sigurt.

Personot e outorizuor

Trupi ne poziten normale te

qendrimit vertikal, ose me duar te zgjatura horizontalisht, per mjetet qe vijne nga drejtimet e gjoksit dhe shpines te person it te autorizuar, do te thote ndalim kalimi, kurse per mjetet qe vijne nga kahjet anesore, perkatesisht ne drejtim te duarve te zgjatura kalim i lire.

Dora e shtrire horizontalisht do te thote ndalim kalimi per te gjithe pjesemarresit ne komunikacion kahja e levizjes e te cileve e nderpret drejtimin ku eshte zgjatur dora.

Luhatja e lehts me core larte poshte me shuplake te kthyer teposht do te thote qe shoferet ne drejtim te te cileve jepet kjo shenje duhet te zvoqelojne shpejtesine e levizjes .

. t.eviz]a me dore ne berryl (nyje) nga e djathta ne te rnajte do te thote qe shoferet ne drejtim te te cileve jepet shenja duhet te shpejtojne levizjen e mjeteve.

IT]

Parsonut e nutorizuur

[]]

Dora ne pozits horizontale e zgjatur me shu plake te drejtuar ndaj mjetit te eaktuar do te thote obligim i ndaljes per shoferin e atij mjeti.

Per dhenien e shenjave me te eilat urdherohet ndalja, ndalim kalimi, zvoqelirni i shpejtesisedhe shpejtimi i levizjes se mjetit, personi i autorizuar mund te perdore edhe tabelen per rregullimin e komunikaeionit dhe urdherat mund t'i japi edhe nga mjeti.

Personi i autorizuar mund te perdore tabelen me rastin e rregullimit te kornunikacionitt rrugor: ne kryqezirn, ne rruqe te hapur, si dhe nga mjeti.

DometMnja e rregullave te perqjithshrne te komunikacionit, shenjave te komunikacionit dhe shenjave ndicuese nuk vlene nese komunikacionin e rregullon ersoni i autorizuar.

Shenjat e zirit

Shenjat e zeritjepen me bilbil kur personi i autorizuar gjendetjashte rnjetit, Shenjat e zerit me bilbil zbatohen vetern ne kombinim me shenjat qe jepen me dore, e keto jane:

Nje fershelllme e shkurter do te thote thirrje per pjesernarresit ne komunikacion qe te perqendrojne vernendjen te personi i autorizuar, i cili me anen e shenies perkatese do te shprehe nje kerkese te eaktuar.

Oisa fershellima te njepasnjeshme do te thote se ndonjeri prej pjesernarresve ne komunikacion ka vepruar ne kundershtirn me rregullat e komunikacionit rrugor ose me shenjat e vendosura ne komunikacion. Krahas dnenies se kesaj shenje personi i autorizuar do te treqoje se me ke ka te bejeshenja e dhene dhe cfare eshte i detyruar ai te beje.

Nje fershEHlimie e gjate do te thote ndalim i detyrueshern per te qjithe pjesemarrssit.

Shenja e zerit ne mjet qe jepet me aparat te vecante, perbehet prej-shurne zerave me fuqi te ndryshrne (zera fershellyese) dhe jepet vetern ne kombinim me shenjen e drites (drita rrotative).

Personat e autorizunr

Shenjat me drite

OJ

Person at e autorizuar me rastin e kontrollit dhe rregullimit te komunikacionit rrugor, mund te japin shenja me drite. Ato jepen me aparate te vecanta drite nga mjeti ose me mjetete cores (fanari, lIamba me bateri etj.).

Shenja me dnte qe jepet me mjete te dores ka ngjyre te kuqe te panderprers me te ellen personi i autorizuar sinjalizon drejt boshtit gjatesor te rruqes (Iart - poshte), do te thote ndalim i detyrueshem.

Shenjat me drite qe jepen nga mjeti me te drejten e perparesise se kalirnitjane:

NJe ose. dy drita vezulluese (rrotative) me nqjyre te kaltert, mjeti. me te drejte perparesie per kalim.

Dy drita vezulluese njera prej te cilave eshte e kalter nga ana e djathte, kurse tjetra e kuqe nga ana e majte ne mjetet qe e siqurojne perejelljen e mjeteve te tjera (personaliteteve ).

Shenja me drite"Stop-policia" gjendet ne anen e pasme te mjetit, ne aparatin per dhenjen e shenjave me drite. Kur personi i autorizuar e kyg shenjen "Stoppolicia" kjo do te thote se shaferi i mjetit qe gjendet drejtperdrejt mbrapa mjetit te personitte autorizuar duhet te ndalet

Rregullot e komunikocionit

RREGULLAT E PERGJITHSHME TE KOMUNIKACIONIT

Ligji i siqurise ne komunikacionin rrugor i obligon te gjithe pjesernarreslt ne komunikacion qe te veprojne ne perputhje me:

- rregullat e kornunikacionit

- shenjate komunikacionit dhe

- urdheresat e personave te autorizuar,

Nese nuk ka shenja komunikacioni, veprohet sipas rregullave te perqiithshrne, nese ka shenja te komunikacionit, veprohet sipas shenjave edhe nese me kete do te rnenjanoheshirn nga rregullat e perqjithshme te komunikacionit. Nese komunikacionin ne rruqe e rregullon personi i autorizuar, pjesemarresit e komunikacionit jane te detyruar te veprojne slpas urdhereses se tij edhe atehere kur rnenjanohen nga kerkesa qe eshte shprehur me shenje te komunikacionit.

Ne rruqe, trotuar dhe ne brezin mbrojtes te rruqes nuk lejohet lenia e mjeteve te demtuara, te paperdorura, te paregjistruara, te sendeve, materialit ose te gjerave te ngjashme si dhe hedhja e mbeturinave qe mund te pengojne ose rrezikojne komunikacionin.

Rruga publike dhe brezi i saj mbrojtes, perkatesisht rruga dhe trotuari, nuk lejohet te derntohen ose te shfrytezohen per qellirne te tjera (material ndertirnor, sendet, ose te ngjashme), pervec ne rast rrezikut ose ne raste tjera te parapara me ligj ose te autorizuara nga organi kompetent.

Kuvendet Komunale mund te lejojne shfrytezirnin e pieses se trotuarit (rrethoja, tavolina.ulese, kioska ose te ngjashme) me kusht qe nuk zvoqelohet dukshmeria e rruqes dhe qe levizja e kernbesoreve te jMe e papenguar dhe e sigurt duke ju lene hapesire te trotuarit me qjeresi prej se paku 1,5 metra. Per rruqet magjistrale dhe regjionale, leja ne fjale mund te jepet vetern me pelqimin paraprak te Mlnlstnse se Transportit dhe te Paste Telekomunikacionit.

Shoferi i mjetit eshte i detyruar t'i heqe nga siperfaqja e rruqes sendet qe bien ne rruge nga mjeti i tij dhe sendet qe i ka lene ne rruqe, kur e ka ndalur mjetin.

Shaferi do 1'i largaj sendet te cilat i has gjate ngasjes, nese ka rnundesi dhe pengohet siguria ne komunikacion, ose ne te kunderten per kiHe do te lajrneroj Sherbimin Policor te Kosoves,

Personat e verber, kur marrin vete pjese ne komunikacion, si shenje identifikimi duhet te mbajne shkopin e bardhe.

Rregullot e komunikocionit

Mjeti i cili eshte i pershtatur per t'u drejtuar nga personi me aftesi te kufizuara, me kerkesen e keti] personi, mund te shenohet me shenje te posacrne, Te drejtat te cilat dalin nga shenja e qasjes nuk mund t'i perdor personi i cili nuk eshte me aftesi te kufizuara.

Shenja e qasjes leshohet ne erner te personit me aftesi te kufizuara, gjegjesisht per mjetet e shoqates se personave me aftesi te kufizuara ne erner te shoqates, kurse pamja e shenjes, kushtet per marrjen e sal. menyren e shenjimit te vendeve per parking dhe te drejtat te cilat merren ne baze te tij, i rregullon Ministria e Transportit dhe Poste-Telekomunikacionit ne rnarrevesh]e me Ministrine e Shendetesise ..

VEPRIMET NE KOMUNIKACION

Shoferi i cili ne rruqe synon te beje ndonje veprim me mjetin (levizjen e mjetit ne anen e djathte ose te rnajte, te nderroje shiritin e komunikacionit, te tejkaloj ,anashkaloj, te ndale mjetin, kthimin ne anen e djathte ose ne te rnajte, kthimin qjysme-rrethore, levizjen me mjet mbrapa e te ngjashme) i lejohet te filloje nje manovrim te tills, vetem nese me pare eshte i bindur se mund te beje nje gje te title duke mos i rrezikuar apo penguar pjesemarresit tjere ne komunikacion ose pasunne, duke u kujdesur me kete rast per poziten e mjetit, per drejtimin dhe shpejtesine e levizjes.

Para se te ndermerr ndonje veprim ne komunikacion, shoferi i mjetit duhet qarte dhe me kohe te duhur t'i paralajmeroje pjesernarresit tiere ne komunikacion per qellimin e tij, duke dhene slnja] me ane te treguesve te drejtimit qjate gjithe kohes se kryerjes se manovrimit dhe te nderpret sinjalizimin menjehere pas perfundimit tii veprimit Nese ne mjet nuk ekzistojne treguesit e drejtimit duhet paralajrneruar veprimin duke dhene shenjen perkatese me dore ( nuk duhet te mbaje doren e shtrire gjate gjithii kohes se kryerjes se veprimit).

Shoferi i mjetit duhet gjithashtu pasi 18 kete kryer tejkalimin e mjetit tieter, te jape shenien kur synon te kthehet ne shiritin e komunikacionit ne te cilin ka levizur para se ta beje tejkalimin.

KYC;JANE KOMUNIKACION

Me rastin e kycjes ne komunikacionin rrugnr shoferi duhet te bindet se kjo kY9je mund te jete e sigurt, pastaj me treguesin e drejtimitose me drejtimin e dores ne drejtim te levizjes te paralajrnerohen pjesernarresit e tjere n-e komunikaci6n rrugor per qellimin e til. t'u jep perparesi mjeteve qe gjenden ne rruqe dhe vetem pastaj te hyje ne rruge, duke pasur parasysh qe me veprimin e vet te mos i detyroje pjesernarresit e tjere ne komunikacion qe te ndryshojme pernjehere drejtimin e levizjes ose tebejne veprimet te tjera.

Rregullat e komunikacionit

Me rastin e kycles ne rruqe nga oborri, garazhi, vendparkimi etj., shoferi i cili me mjet kalon neper trotuar, eshte i detyruar te pres te kalojne kernbesoret, si dhe te gjitha mjetet qe levizin rruqes ne te ellen ai mendon te hyje, pa rnarre parasysh kahjen ne te cilin ate levizin.

Me rastin ekycjes ne komunikacionin rruqor te mjetit te ndalur ne rruqe, shoferi eshte i detyruar t'u jep perparesi te gjitha mjeteve qe vijne pas tij, te kyc treguesin e drejtimit dhe vetern pastaj te hyje ne rruqe,

Nese shoferi me rastin e kyejes ne komunikacionin rrugor e ka te mbyllur pamjen, eshte i detyruar te caktoj nje personi cili do t'ia mundesoj kycjen e sigurt ne komunikacion.

Shoferi me rastin e kycjes ne kornunikaciohin rrugor nqa rruqa e pashtruar me shtrese asfalti duhet t'u jape perparesi kalimi te gjitha mjeteve qe levizin rruqes me shtrese asfalti ne te ellen ai mendon te hyje .

- - ----------~---------------------------------------------

Rregullat e komunikecicnit

Per kycjen ne autostrade duhet te perdornl shiritin per nxitim dhe pasi t'u jepni perparesi mjeteve motorike qe levizin neper autostrada ju do te kaloni ne shiritin e deshiruar.

Shoferi i eili me mjet kycet nga rruga e dheut ne rruqe me shtrese bashkekohore (asfalt) duhet te ndale mjetin dhe te heq baltin nga rrotat.

KYC;JA NE KOMUNIKACION E AUTOBUSIT DHE E MJETEVE TE T JERA TE TRANSPORTIT PUBLIK

Shoferi gjate afrimit te vend-ndaljes se autobusit te shenuar, brenda zones se banuar, obligohet qe te zvoqeloj shpejtesine dhe nese eshte e nevojshme te ndalet, ne menyre qe t'i rnundeso] shoferit te autobusit apo ndonje mjeti tjeter i eili kryen transportin pubfik te uchetareve, qe te kycet ne komunikaeion, nese shoferi i mjetit te tille sinjalizon me treguesin e drejtimit qeltirnm e tij qe te nderroj shiritin e komunikacionit ose te levize nga vend-ndalja e autobusit ne rruqe.

Kur mjeti i komunikaeionit urban per transportin e udhetareve kycet ne komunikaeion rrugor nga vendndalimi i ndertuar jashte shiritit rrugor (nga nishaj), shoferet e mjeteve te tjera qe levizin neper shiritin ne te eilin hyn autobusi, duhet te zvoqelojne shpejtesine dhe te ndalen per t'ia rnundesuar autobusit kalimin ne shiritin para mjetit te tyre.

Rregullot e komunikocionit

Kur mjeti i transportit publik urban kycet nga vendndalimi i cili gjendet ne shiritin rrugor, ai nuk guxon t'i penqoje mjetet qe e anashkalojne ne vendin ne te cilin anashkalimi eshte i lejuar.

Ku r mjeti per transportin e udhetareve kycet ne komunikacion, [ashte vendbanimit, nga vend-ndalimi i tij, shoferi i mjetit i cili leviz pas autobusit, ka perparesi kalimi, por me kujdes te shtuar duhet te vazhdoi levizjen duke mos i rrezikuar personat qe hipin ose zbresin nga autobusi (ne kete rast autobusi duhet t'i jape perparesi kalimi kornbit).

Nese vend-ndalimi i autobusit ose tramvajit eshte ne mes te rruqes dhe nese mjeti i transportit publik urban eshte ne vendndalim i cili gjendet ne mes te rruqes, shoferi duhet te ndale mjetin e vet pas mjetit te transportit publik urban kur udhetaret hipin dhe dalin nga ai mjet dhe duhet te kalojne neper shintat e rruqes (mbi shiritin e komunikacionit neper te cilin mjeti leviz) ..

Ne s e ne rru q e ne te ellen komunikacioni zhvillohet ne te dy kahjet (me nga nje shirit komunikacioni) ne shiritin e komunikacionit ne te ellen eshte ndalur mjeti i destinuar per transportin e femijeve i shenuar me shenisn per transportin e fernijeve, shoferet e mjeteve qe levizin pas dhe perballs ketij mjeti, jane te detyruar qe ta ndalin mjetin e tyre derisa H:j.mijet te hipin ose

te zbrssin. -

Shoferi i cili leviz pas mjetit te transportit publik urban te ndalur ne vendndalim duhet te I kete KUJDES te vecante per shkak te situates tejet te rrezikshme, e Gila krijohet me ~ rastin e zbritjes se udhetareve te cilet duan te kalojne rruqen para ose pas mjetit te ~transportit publik.

Rregullut e komunikucionit

Kur deshironi te ckyceni (dilni) nga komunikacioni rrugor se pari duhet te siguroheni se mund te dilni pa ndonjs rrezik (duke shikuar ne pasqyrat e shoferit dhe duke kthyer koken ne drejtim te daljes), pastaj e zvoqeloni shpejtesine me uljen e gazit ose edhe me nderrimin e shkalles se transmisionit (preferohet shkalla e dyte e transmisionit) dhe vetern atehere ktheheni nqadale dhe gradualisht duke i respektuar rregullat e komunikacionit dhe sinjalizimin e vendosur.

LEVIZJA E MJ ETEVE

Per zhvillimin e rregullt te komunikacionit rrugor dhe per nje siguri me te madhe te te gjithe pjesernarresve eshte e nevojshme qe pjesernarresit ne komunikacion per levizje t'i perdorin vetsrn ate sioerfaqe qe jane ndertuar dhe destinuar per levizjen e tyre, duke levizur ne anen e parashikuar te ketyre siperfaqeve.

Mjetet levizin ne anen e djathte te rruqes ne drejtimin e levizjes, sa me afer skajit te djathte te rruqes dhe ne ate larqesi nga ajo dhe mesi i rruqes qe varesisht nga s h p ej te s ia e l e vizj e s , kushtet e komunikscionit dhe gjendja e rruqes te mos i rrezikojne pjesemarresit e tjere ne komunikacion.

Nese ekzistojne dy e me shurne shirita te komunikacionit per levizje ne nje kahje, parirnisht, shoferi mund te shfrytezoje cilin do qofte shirit ne coftese me kete rast nuk i pengon mjetet tjera (prferohet te perdomt shiritin e djathte nese eshte i lire), pervec shofereve te mjeteve:

- mjeteve transportuese me peshe maksimale te lejuar mbi 3500 kg

- mjeteve qe ne rruge te rrafshet nuk zhvlllojne shpejtesi me te mad he se 40 km/h

- shoferin e ciklomotorit, traktorit, makines se punes, motokultjvatorit dhe

- mjeteve qe nuk konsiderohen mjete motorike

Keto mjete mund ta perdorin shiritin e rnajts te rruqes vetern drejtperdrejt para kryqezimit kur deshirojne te kthehen majtas.

Rregullot e komunikacionit

Ne rruqen per levizjen e mjeteve ne te dy kahjet e eila ka te pakten kater shirita te komunikaeionit, shoferit nuk i lejohet te kaloje me mjetin e vet ne shiritin rrugor te destinuar pef levizjen e mjeteve nga kahja e kundert.

Ne rruqen per levizjen e mjeteve ne te dy kahjet kur ekzistojne tre shirita te komunikaeionit, shiriti i rnesern shfrytezohet vareslsht prej sinjalizimit ( per tejkalim dhe. kthim majtas ). Shoferit te rnjetit nuk i lejohet te levize me mjetin e vete naper shiritin e komunikaeionit qe ndodhet prane skajit te rnajte te rruqes ne kahje te levizjes se mjetit.

Ne rruqe ne te ellen shiritat rrugor jane te ndare fizikisht njeri prej tjetrit, shoferit nuk i lejohet te levize me mjetin e vete neper shiritin rrugor te destinuar per levizjen e mjeteve nga kahja e kundert,

Ne rruqe per levizjen e mjeteve ne nje kahje, shoferit te mjetit nuk i lejohet levizja me mjetin e vets ne kahjen e kundert.

Ne rruqet ne nivel me binaret e tramvajit, mjeti mund te levize mbi binare ne qofts se nuk pengon levizjen e tramvajit, pervec nese me shenja te komunikacionit nuk eshte pereaktuar ndryshe.

Rregullat e komunikccionit

Shoferi i mjetit i eili tenton te levize mbrapa me mjetin e vet kete mund ta be] ne pjesen e snkurter te rruqes nese nuk i pengon ose rrezikon pjesernarresit tjere ne komunikaeion. Gjate kohes se levizjes mbrapa, ne mjet duhet te jene te ndezur te gjithe treguesit e drejtimit. Kur shoferi me mjet leviz mbrapa duhet te levize ne ate ane te rruqes ne te ellen ka levizur deri atenere (prane skajit te djathte). Gjate levizjes mbrapa, duhet t'i jap perparesi mjeteve te cilat vijne mbrapa mjetit te tij.

SHPEJTESIA.E LEVIZJES

Shoferi duhet te nqase mjetin, me shpejtesi adekuate dhe sjellje e Gila i lejon shoferit qe te kontrolloj mjetin, ne kushte ekzistuese te komunikaeionit, posacerisht duke pasur parasysh pamjen, kushtet dhe dukshmerine e rruqes, kushtet dhe nqarkesen e mjetit, kushtet atmosferike dhe dendesine e komunikacionit ne menyre qe mjetin e vetta ndal para cdc pengese.

Shoferit nuk i lejohet qe pa shkaqe te arsyeshme te levize aq nqadale me mjet duke shkaktuar me kete penqese ose rrezik per pjesemarresit e tjere ne komunikaeion.

Kur shpejtesia e levizjes se mjetit eshte per gjysme me e vogel se sa shpejtesia e lejuar per ate rruqe ose ate pjese te rruqes, shoferi i atij mjeti duhet t'i ndez te gjithe treguesit e drejtimit, pervec nese e shfrytezon driten vezulluese rrotulluese.

Snpejtesla e levizjes se mjetit ne rruqe publike gjate kushteve normale tEi komunikaeionit nuk lejohet te kufizohet nen 40 km/lr (pervec nese kufizohet me shenje

tEi komunikaeionit). -

Mospershtatja e shpejtesise se levizjes eshte shkaktari me i shpeshte i aksidenteve tEi komunikaeionit me pasoja fatale!

Rregullut e komunikacicnit

Shoferi detyrohet:

- te ngas mjetin me shpejtesi qe nuk.penqon levizjen e mjeteve te tjera,

- te mbaj distance te nevojshmene mes mjetit psrpara qe eshte e nevojshme,

per t'iu shmangur goditjes se mjetit ness frenon apo ndalet,

- qe mos te rrise vrullshern shpejtesine, perkatesisht te niset nga vendi-duke arritur me te maksimunim e kufirit te lejueshem te numrit te rrotullirnit te motorit ose ne rnenyre te tille qe vjen deri te rreshqitja e rrotave,

- te mos beje gara shpejtesie,

- te mos frenoj vrultshern psrvec ne rast te rrezikut te drejtperdrejt dhe ate duke

i paralajmeruar me sinjalizimin e dritave te frenimit dhe me te gjithe treguesit e drejtimit ose duke dhene shenien perkatese me dore.

~I ShPejtesia"m. e e .. rnadhe e lej~ar.~ levizje~ se. mj~teve .?re~?a z~mave te banuara eshte h50 km/h, ne qofte se me shenja te komunikacionit nuk eshte e percaktuar ndryshe.

Ne rruqe jashte zonave te banuara shoferit nuk i lejohet me mjet te levize rne shpejtesi mete madhe se eshte.e caktuar me shenje te komunikacionit.

Kufizimi i psrqjithshem i shpejtesise se levizjes per rruqet eshte

- ne autostrada -130 km/h

- ne rruqe te rezervuar per komunikacion te mjeteve motorike -110 km/h

- ne rruqe te shpejte -1 00 km/h .

- ne rruqe te tjera - 80 km/h

Kufizimi i pergjithshem i shpejteslse se levizjes per mjetet eshte

- 80 km/h, p"Ek mjetet e transportit me masen me te rnadhe te lejuar deri 750.0 k~, per autobuse, Per autobuse me rim€lJki@ te l.ehte dhe per mjetet metorike te cilat terheqln

rimorkio per banim (kamp - shtepizerr): .

- 70 kmrh per autobuse.kur ~rynet transportiml i Qrgal'lizuar i fBmijeve , pEk autobuset nyjor, pa vend qefldrim ne kembe, per mjetet e transportit me masen maksimale le lejuar mbi 7500 k@, per mjete e transportit me mjete bashkan!!jjitese dhe per mjetet te cllat transportojne materie le rre?;ikshme;

- 50 km/h per autobus me rimorkio j:ler transp()rtimin e njerezve, per alJtoDuse urban, per autebuse teo dIet RerpGS wl~seve te montuara ka vende per qendrim ne Kempe dhe mjetet e transportit te'_Gllat kryejrfe transportin grulJor te njerezye.

- 40 km/h, per mjetin reili e terheq mjetin tjeter te pJrshur, per traktor dhe motogiklete e ciklornotor qe perdoren per transportirn te fernijeve deri ne moshsn 7 vje<;afe (perfs hire edhe rimorkion anesere),

- 30 km/h per mjetet me mekahizma te qitura perpara me shume se 1.5 m, e matur prej uleses se shoferit (me shpejtesi te levizjes deri ne 30 km/ore brenda zonave te banuara, per1<ate.sjsht den ne 60 km/ore jashte zonave te banuara).

Rregullot e komunikocionit

Kufizimi i shpstesise se levizjes per mjetet e caktuara (te poshteshenuara) ne autostrada, rruqe te rezervuar per komunikacion te mjeteve motorike dhe rruqe te shpejte eshte:

-100km/h per autobuse me rnasen mete madhe te lejuar rnbi 12000 kg, pervec autobuseve te cilet transportojne grupe te organLzuar femijesh

- 85 km/h per mjetet e transportit me masen me te madhe te lejuar mbi 12000 kg pervec mjeteve te cilat transportejne materie te rrezikshme

- 80 km/h per mjetet e transportit me mjetet bashkanqjitese

KTHIMI

Kthimi majtas, djathtas dhe gjysmerrethor ne komunikacionin rrugor behen ne vendet ku eshte e lejueshme me rregulla te komunikacionit dhe ne vendet ku me shenja sinjalizuese nukeshte e ndaluar. Para se te fillohet me secilin prej ketyre veprimeve shoferi eshte i detyruar:

- qe para ceo kryqezirni te rreshtohet me kohe ne drejtimin e deshiruar te levizjes neper kryqezim

- te sigurohet se a mund te beje me sukses veprimin e deshiruar (duke shikuar ne pasqyren e shoferit dhe duke e kthyer koken prapa per te shikuar ne kendin e vdekur)

- qe nga nje larqesi e mjaftueshme t'i paralajrneroje pjesemarresit ne komunikacionin rrugor per qellirnin e tij dhe

- te filloje veprimin

Shoferi i mjetit qe kthehet djathtas duhet te beje kthimin duke levizur neper shiritin e skajshem te komunikacionit qe shtrihet pergjate skajit te djathte te siperfaqes se rruqes pervec ne qofte se me shenjen e komunikacionit nuk eshte caktuar ndryshe. Me rastin e kthimit ne rruqen anesore, shoferi e shte i detyruar t'u japi perparesl kernbesoreve dhe biciklisteve, qe e kalojne rruqen, pa rnarre parasysh se a eshte shenuar apo jo vendkalimi i kernbesoreve.

l\Je qofte se paralelisht me mjetin leviz bicikleta, ciklornotori ose motocikleta qe kthehet djathtas, shoferi eshte i detyruar te levize pas tyre, ngase levizjaparalele eshte e

rezikshme. . ..

Rregullot e. komunikecionit

Shoferi i mjetit qe kthehet majtas duhet te beje kthimin neper shiritin e majte te skajshern te komunikacionil qe shtrihet prane vijes se mesit te rruqes dhe nsper harkun e paramenduar ose te shsnuar qe lidhe dy vijat e mesil te siperfaqeve te rruqes.

Ne rruqe me komunikacion ne nje kahje, kthimi majtas behet neper shiritin e komunikacionit qe shtrihet prane skajit te majte te rruqes. Ne qotese me shenje te komuni kacion it eshte caktuar ndryshe, shoferi eshte i detyruar te veproj sipas ksrkeses te shprehur me shenje.

Nga rruga me komunikacion ne te dy kahjet, ne rruqe me komunikacion ne nje kahje, kthimi majtas behet nga shiriti komunikacionit qe shtrihet prane vijes se mesit te rruqe s , nep er harkun e paramenduar, ne shiritin e majte te rrruqes me komunikacion ne nje kahje.

Kthimi qjysrnerrethor nenkupton kthimin e mjetit ne rruqe per te levizur ne kahje te kundert. Shoferi mund te filloje kthimin gjysmerrethor -vetern nese eshte siguruar se kete veprim mund ta beje pa i rrezikuar pjes emarres it e tje r e ne komunikacion, duke i kushtuar kujdes pozites se mjetit, kahjes dhe shpejtesise me te ellen leviz mjeti si dhe pamjes qe ofron kryqezlrni, apo rruga ne te cilen behet kthimi gjysmEirrethor.

Rregullat e komunikacionit

Vendet ne te cilat eshte i ndaluar kthimi gjysmerrethor jane:

- autostrada

- rruga e rezervuar per komunikacionin e mjeteve motorike

- tuneli, urat, mbikalimet, nenkallrnet, maja e qafemalit dhe e ktheses se padukshme

- rruga njekaheshe

- vendkalimi mbi hekurudhe dhe

- ne vendet ku kjo eshte ndaluar me shenjat e komunikacionit dhe aty ku do te pengohej dhe rrezikohej zhvillimi normal i komunikacionit rrugor

KOMUNIKACIONI NE KRYQEZIM

Kryqezlrni eshte slperfaqe ne te ellen kryqezohen ose lidhen (bashkohen) dy a me shume rruqe si dhe siperfaqja e gjere e komunikacionit (sheshet etj), e Gila krijohet ne kryqezimin, perkatesisht me lidhjen e rruqeve.

Shoferi i mjetit kur i ofrohet kryqezirnit duhet te levize me nje kujdes te shtuar qe t'u pershtatet kushteve te komunikacionit, te levtze me nje shpejtesi te tille qe te mund tEi ndalet dhe t'i lesho] pjesernarresit e komunikacionit te cilet kane perparesi kalimi dhe ne larg~si te mjaftueshme para kryqezirnit eshte i obliguar te rreshtohet ne ate shirit te komunikacionit neper te cilin duhet te levize, perkatssisht te lesho] kryqezirnin.

Rregullot e knmuniknrinnit

I ndalohet shoferit te mjetit te hyje ne kryqezim.edhe nese me shenje ndricuese i lejohet kalimi, nese nuk ka hapesire te mjaftueshme te lire, ne anen tjeter pas kryqezirnlt, per te vazhduar me levizjen e mjetit (n e vendin ku ka ngecur komunikacioni).

Shoferi i rnjetit gjate afrimit te kryqezimit te parregulluar me shenja komunikacioni, duhet te kete kujdes te vecante dhe t'i jep perparesl kalimi mjetit qs vjen nga krahu i tij i djathte.

Shoferi i mjetit i cili ne kryqezlrn kthehet ne te majte eshte i abliguar t'i jep perparesi mjetit, i. cili leviz nga kahja e kundert, leviz drejte ose kthehet ne te djathte, pervec ne qofte se me shenjat e komunikacionit nuk eshte percaktuar ndryshe.

Perjashtimisht rnjef qe_ leviz neper binare ka perparesl kalimi ne kryqezirn te pa rregulluar me shenja komunikacioni pa rnarre parasysh 5e nga ella ane vjen, dhe ne ellen kahje leviz.

Rregullot e komunikocionit

Shoferi i cili kycet me mjetin e vet ne rruqen e cila me shenjen e komunikacionit eshte e shenuar si rruge me perparesl kalimi, esnte i obliguar t'u jape perparesi kalimi te gjitha mjeteve qe levizin neper ate rruqe.

Shoferi i cili leviz me mjetin e vet ne rruge te shenuar me shenje te psrparesie se kalimit, ka perparesi kalimi ne raport me mjetet tjera.

Ne kete rest eshte i ob/iguar t'u jape perperesi ketim! te gjitha mjeteve me te drejte perparesie kafimi, (mjeteve me percie/lje, mjeteve te forcave ushtarake, poticise, TMK, ndihmes se shpejte) kur jane ne tntervenim.

Shoferi i cili me mjetin e vet levize neper kryqezim te rregulluar me shenja ndricuese te komunikacionit (semafor), eshte i obliguar te respektoi domethenjen e semaforit.

Nese ne semafor eshte shtuar shenja plotesuese ne forme shigJete me drite te gjelbert, shoferi mund te kaloj ne drejtim ti;\ shiqjetes edhe ne kohen kur eshte e ndezur drita e kuqe por me kusht qe t'ju jap perparesi kalimi kernbesoreve dhe te gjitha mjeteve qe levizin ne ate rruqe,

Rregullot e komunikocionit

Shoferi i eili me mjetin e vet leviz neper kryqezim te eilin e rregullon personi i autorizuar, eshte i obliguar te respektoi urdheresen e personit te autorizuar.

PERBALLEKALIMI

Shoferi obligohet q e gjate perballekallmit, te mbaj distance te mjaftueshme ne mes mjetit te tij dhe mjetit ose pjesernarresit ijeter ne komunikacion, qe eshte duke perballekaluar dhe ness eshte e nevojshrne te shmanget ne anen e djathte te rruqes ose te ndalet per te rnundesuar

perballekallrnin e sigurt. .

Kur perballekalimi i mjeteve eshte i parnundur si pasoje e punimeve ne rruqe, mjetit te ndaluar ose ndonje pengese tjeter ne rruqe, 'shofen i mjetit i cili penqesen e ka ne kahjen e tij te levizjes, duhet ndalet per t'i dhene perparesi kalimi mjetit qe vjen nga kahja e kundert,

Rregullot e komunikucionit

Perballekaumi mund te rregullohet edhe me shenja te komunikaeionit, me ane te te eilave njoftoheni per perparesine e kalimit ne ngushtim te rruqes. Perballekalirni mund te rregullohet me shenja ndriquese te komunikaeionit dhe nga personat e autorizuar.

Kur ne kryqezlrn mjetet vijne nga kahjet e kunderta dhe kthehen majtas, ato perballekalohen ne aternenyre qe e leshojne mjetin nga ana e vet e djathte.

Ne rruqe me pjerrtesi gjatesore, ne te ellen perballekallrni eshte i veshtiresuar ose i pamundurdhe njeri nga mjetetduhette levize mbrapa, kete duhetta bE:je:

- cdo mjet i eilitakohet me mjetin qe terheq mjetin bashkanqjites

'.------ - ----,

~. .:

I .~~:

L.... _. "" _.

- mjeti transportues i eili takohet me autobusin

- mjeti i kategorise me te ulet j eili takohet me mjetin e kateqorise me te larte

- ne qofte se mjetet jane te nje kategorie, mjeti i cili teviz ne teposhteze

Shoferi i mjetit i cHi leviz ne perpjeteze duhet te ndaJe mjetin e vet ne rast se para vetes , ka vend te pershtatsnem per ndalim, perta rnundesuar perbal'ekallrnin e sigurt.

Rrenullot.e komunikucionit

TEJKALIMI DHEANA$HKALIMI

Tejkalimi nenkupton kalimin me mjet prane mjetit tjeter qe leviz ne te njejten kahje. Tejkakalimi eshte nje veprim i nderlikuar dhe i rrezikshern me mjet ne komunikacionin rrugor dhe eshte i nderlidhur me nje sere rrethanash dhe situatash te rrezikshme, vecanerisht ne rruqet me dy shirita komunikacioni (komunikacioni ne te dy kahjet). Pasojat me te renda ne aksidentet rrugore shkaktohen nga gabimet me rastin e tejkalimit.

Shoferi, para fillimit te tejkalimit obligohet te sigurohet se:

- nuk e ka te ndaluar me shenje te komunikacionit

- ekziston dukshrneri adekuate dhe hapeslre e mjaftueshme qe te beje

veprimin e tejkalimit pa penguar dhe rrezikuar pjesernarresit tjere ne komunikacionin rrugor

- shoferi i mjetit qe leviz mbrapa tij, nuk e ka filluar veprimin e vets te tejkalimit

- shoferi perpara tij i cili leviz ne te njejtin shirit te komunikacionit nuk ka

sinjalizuar tendencen qe te tejkaloj ndonje mjet tieter, te ndryshoj drejtimin e levizjes apo shiritin e komunikacionit

- qe rruga te kete hapesire te mjaftueshme per realizimin e plote te tejkalirnit, duke pasur parasysh dlferencen nderrnjet shpejtesise se tij dhe te mjetit qe do te tejkalohet si dhe distancen dhe shpejtesine ndaj mjeteve qe vijne nga kahja e Kundert - vetit teknike te mjetit me te cilin ben tejkalimin jane ne gjendje te rregullt

- pas tejkalimit t'i shmanget manovrimeve te rrezikshme dhe te kthehet ne

shiritin e komunikacionit qe ka levizur para se te filloj tejkalimin sa me pare qe te jete e mundur pa e penguarose rrezikuar mjetin te cilin e tejkalon

~\I Tejkalimi dhe anashkalim. i sipas rregullave te pergjithshme te komunikacionit behet nga ana e ~ majte, pervec nese per;"ll<toh et ndryshe ~e I igj ose me shen jat e ko m u n i ka cion it.

Per tejkalim te sigurt duhet te berii vleresirnin e shpejtssise se mjetit q_e mendoni ta tejkaloni dhe mundssine e mjetit tuaj qe te zhvilloje nje shpejtesi te preferueshme prej 20 -30% me te madhe se mjeti qe mendoni ta tejkaloni, duke mos tejkaluar kufizimin e shpejtesiss per ate. pjese te rruqes.

Shoferi i mjetit qjate tejkalimit ose anashkalimit duhet te kete kujdes te vecante dhe te mbaj distance. te mjaftueshme ndaj mjetit qe e tejkalon ose ndaj pjesemarresve tjere ne komunikacion.

Shoferi i mjetit qe tejkalohet nga krahu i tij i rnajte duhet te larqoje mjetin e tij kah skaji i diathte i rruqes dhe nuk i lejohet ta rrise shpejtesine.qiate kohes gjersa tejkalohet, ne rast rreziku duhet te zvoqeloj shpejtesine e lsvizjes.

Rregullot e komunikocionit

Ne rast te tejkalimit te mjetit me dy rrota ose ketones se kembesoreve, distanca anesore e siqurise nuk duhet te jete me e vogel se 1 m.

Tejkalimi duhet te behet nga ana e djathte, po qe se mjeti para jush ka zene pozite te title dhe jep sinjalin per kthim ne anen e rnajte, dhe nga ana e ojathte e tij ka napsire te mjaftueshme per tejkalim te sigurt.

Mjeti i cili leviz neper binaret e vendosur ne mes te rruqes me komunikacion ne te dy kahjet nuk lejohet te tejkalohet nga ana e rnajte, mjeti mund te tejkalohet nga ana e djathte ne qofte se midis ketij mjeti dhe skajit te djathte te rruqes ekziston shiriti i kornunikaclonit (vetura vepron drejte), Nese rruga eshte njekaheshe tejkalimi i mjetit qe leviz neper binare lejohet te benet nga te dy anet

Shoferi i mjetit qe tejkalon mjetin ne te cilin behet aftesirni i kandidateve per shofere apo leviz pas tij, duhet te kete kujdes te shtuar, te mos i pengoj e as te mos shqetesoj kandidatet derisa kalon pran tyre.

Rregullot e kornunikncionit

Shoferi i mjetit qe leviz nqadale (me shpejtesi te vogel) duhet te terhiqet ne maksimum ne anen e djathte dhe nese eshte e nevojshme sa me shpejt qe te jete e mundur, te ndalet ne qofte se mbrapa tij formohet kolona me teper se 5 mjete, ne rnenyre qe te lehtesoj levizjen e mjeteve te shpejta, kur per nje gje te tille ka mundesi.

Ndalohet tejkalimi:

kur me shenja te komunikaeionit e

(sinjalizimi vertikal dhe horizontal) eshte ne ~ ~

rnsnyre te prere i ndaluar

drejtperdrejt para ose ne kryqezim i cili nuk eshte me rrethrrotullim te komunikacionit, pervec blcikletes, ciklomotorit dhe rnotocikletes pa rimarkio anesore

drejtperdre]t para dhe ne vendkalimin e kernbesorsve, me perjashtlm ne vendkalimin e kembesoreve ku kamunikacioni rregullohet nga sernaforet apo personat e autorizuar

leVA A~ 11

drejtpsrdrejt para dhe ne vendkalim te rruqes mbi binar hekurudhor ose binar te tramvajit ne nivel

i mjetit i cili eshte duke levizur ne drejtimin e njejte par ndalet ne rnenyre qe t'i jap psrparesi kernbssorlt

drejtperdrejte para dhe ne vendkalimin (shtegun) e biciklisteve

ndalohet tejkalimi i mjeteve me perparesi kalirni dhe nen percjellje kur jane ne kryerjen e detyres (interveriim)

me shume se dy mjete, te eilat nuk perbejne nje kolone ne kuptimin e ketij ligji

ne shiritin per nxitirn, nqadaleslm dhe ndalje emergjente

ketones se mjetevs

ndalohet tejkalimi:

~&A

Ndalahet tejkalimi perpara majes se qaJes se rruqes ose ne ktheses ku pamja eshte e pamjaftueshme, perpos nese ne ate vende egzistojne dy ase me shurne shirita te komunikaOionit per levizje ne nje kahje.

Rregullat e komunikocionit

D r ej t pe r dr ejt pa ra dhe n e kryqezim shoferit i lejohet te tejkaloi mjetin:

I cili leviz ne rruqe me perparesi kalimi, por te mos kaloi ne shiritn per leviz]e te mjeteve nga kahja e kundert.

Ne kryqezirn i cili rregullohet me semafor ose nga personi i autorizuar.

Ne kryqezirn me rreth rrotullim qarkullimi

Ne rruqe me vije te plote gjatesore lejohet tejkalimi nese nuk kalohet vija e plots dhe nuk rrezikohet mjeti i cili tejkalohet.

Rregullat e komunikocionit

Lejohet tejkalimi i mjeteve te cilat nuk mund te zhvillojne shpejtesi me te mad he se 30 km/h ne rruge te rrafshet dhe te rnjeteve te cilat nuk konsiderohen mjete motorike ne vije te plate qjatesore edhe ne rastet e ndaluara me shenje te komunikacionit me kusht qe nuk rrezikon dhe pengon pjesernarresit tjere ne komunikacion,

Anashkalimi Ky veprim nenkupton kalimin me mjet prane mjetit te ndalur dhe prane objekteve te tjera qe gjenden ne te njejtin shirit komunikacioni. Anashkalimi mund te kryhet vetern nese nuk rrezikohen pjesernarresit e tiere ne kornunikacion.

Ne qofte ne mes te rruqes ne te ellen komunikacioni zhvillohet ne te dy kahjet, ndodhet ishul1i i kernbesoreve, objekti apo ndonje pengese tieter, shoferi i rnjetit duhet te anashkaloj nga ana e djathte.

Ne qofte se ne mes te rruqes njekaheshe, ndodhet ishulli i kernbesoreve, abjekti apo ndonje pengese tjeter, shoferi i mjetit mund te anashkaloj nga ana e djathte ase e rnajte.

Rreguli[lt e ko m un ikncienit

Nuk lejohet anashkalimi i kolones se mjeteve te ndalura, nese me kete veprim do te pengoheshin mjetet qe vljne nga kahja e kundert, si dhe mjeti qe eshte ndalur per t'i dh e ne pe r p ar e s i mjetit tje t e r ose ksmbesoreve.

Anasahkalimi behet nga ana e rnajte nese ne rruge ka mjatte hapesire per kete manovrim. Shoferi nuk ben te kryeje anashkalimin nese ne kete menyre i rrezikon pjesemarresit e tjere te komunikacionit rrugor (duke pasur parasysh karakteristikat e rruqes dhe rrethanat ekzistuese ne rruge dhe vecorite teknike te mjetit qe e drejton).

SINJALET PARAlAJMRUESE TE DRITES DHE ZERIT

Shoferi i mjetit duhet te jap sinjale zerl apo drite kur kete e kerkon nevoja e slqurise se komunikacionit rrugor dhe eshte e domosdoshme per te paralajrneruar pjesernarresit tjere mbi rrezikun ne rruqe.

Sinjalet paralajmruese te drites dhe zerit duhet dhene:

- ne rruqejasnte zonave te banuara per te paralajrneruar pjesemarresin tjeter ne komunikacion, qe deshiron te tejkaloi ose anashkaloi, kur mosdhenia e keti] sinjali do te rrezikonte shkaktimin e aksidentit ne komunikacion,

- ne qofte se prane rruqes gjenden femijet te cilet nuk i kushtojne vemendjen komunikacionit te mjeteve,

- ne rruqe [ashte zonave te banuara, para hyrjes ne kthesa te padukshme dhe te ngushtuara ose para arritjes ne vendet, ne te cilat eshte veshtiresuar perballkalirni.

Prej muzgut te pare deri ne agimin e plote, shoferi lmjetit si rregull perdor ne vend tii sinjalit te zerit per paralajrnerim, sinjalin e paratajmerimit me drite. Kete sinjal shoferi i mjetit mund ta perdore edhe ne zonen e banuar gjate tejkalimit te mjetit tieter.

Sinjalin e paralajrnerirnit me drita shoferi i mjetit mund ta perdor edhe diten ne qofte se menyra e tille e paralejmerimit i pershtatet me mire rrethanave ne rruqe.

Sinjali i paralajmertmit me drite jepet duke ndezur ne intervale te shkurtra tii njepasnjeshme dritat e gjata, duke ndezur ne rnenyre te njepasnjeshrne dritat e

Rregullot e komunikocionit

shkurtera per ndricirnin e rruqes ose duke ndezur ne menyre alternative, ne intervale te shkurtera dritat e gjata dhe dritat e shkurtera.

Ndalohet:

- te keqperdoren sinjalet e zerit dhe drites,

- te jepen sinjale zeri brenda zones se banuar, pervec nEi rast rreziku tEi drejtperdrejt,

- Ie paralajrnerosh pjesemarresit e tjerEi te komunikacionit nen kushtet kur shoferet tiere do t'i ekspozohen drites verbuese.

NDALJA DHE PARKIMI

Shoferi nuk bene ta ndaloje ose parkoje mjetin e vet ne vend in ku ai do te mund ta rrezikonte siqurine e pjesernarresve te tjere ne komunikacion ose do le pengonte zhvillimin normal te komunikacionit rrugor.

Parkimi i mjetit eshte nderprerja e levizjes se mjetit me gjate se 3 minuta (pervec nese veprohet sipas shenjes ose rregullit me te cilin rregullohet komunikacioni rrugor).

NdalJe e mjetit eshte nderprerja e levizjes se mjetit deri ne 3 minuta, (pervec ness veprohet sipas shenjes ose rregullit me te cilin rregullohet komunikacioni rrugor).

Ne rruge publike jashte vendbanimi shoferi eshte i detyruar qe, gjithmone Ie ndaloje ose parkoje riijetin jashte rruqes ..

Shaferi i cili per shkak te defektit eshte i detyruar qe mjetin ta ndaloje ne rruqe, duhet 1'i nderrnerr tEi gjitha masat qe te mos i rrezikoje mjetet e tjera dhe qe sa me pare ta larqoje mjetinnga rruga. Shoferi i cili ndalet ose parkahet ne rruqe eshte i detyruar qe mjetin ta ndal?!e prane skajit te djathte te rruqes ne kahje tEi levizjes,

Nese prane skajit te. djathte gjenden binaret e tramvajit, shoferi duhet ta parkoje mjetin prane skajitte rnajte.te rruqes,

Rregullat e komunikocionit

Parkimi me kohe te kufizuar, aplikohet ne qytete te rnedha ku eshte i theksuar problemi i parkimit. Per kete arsye aplikohet sistemi zonal i parkimit, per parkim me kohe te kufizuar ne cdo zone, ne rnenyre qe parkimi i mjeteve 1'i mundesohet nje numri me te madh te qytetareve brenda ditss. Krahas shenjave mund te vendosen edhe parkornatet per paqese.

Ne rruqen njekaheshe lejohet ndalimi dhe parkimi prane dy skajeve te rruqes, por qe larqesla nderrniet dy mjeteve te parkuara 18 jete se paku 3m.

[\je mjetin e ndaluar ose te parkuar nuk bene te hapen dyert nese me kete rast do te pengohesh in pjesernarresit tjere te komunikacionit.

Para se te largohet nga mjeti, shoferi eshte i detyruar t'i nderrnerr te gjitha masat e nevojshme per ta penguar personin e paautorizuar qe mjetin ta veje ne levizje: t'i rnbylle dritaret, ta aktivizoje aparatin per sigurimin e mjetit nga vjedhja, t'i rnbylle dyert dhe celesat e mjetit ti marr me vete.

.Ne mjetin e parkuar ne teposhteze rrotat duhet te jene te kthyera djathtas kah skaji i rruqes, kurse shkalla e transmisionit duhet te jete ne poziten per levlzje mbrapa, dhe duhette aktivizohet freni i cores.

Ne mjetin e parkuar ne perpjeteze rrotat duhet te jene te kthyera majtas kah mesi i rruqes, kurse shkalla e transmisionit duhet te jete ne shkallen e e pare te transmisionit, dhe, duhet te aktivizohet freni i cores.

Rregullot e komunikndenit

Lejohet ndalja ose parkimi i mjetit ne trotuar, me dy rrotat anesore me mase te perqjithshrne deri 3.5 tona, me kusht qe gjeresia e trotuarit qe mbetet ne dispozicion te kernbesoreve eshte e tille qe nuk e pengon levizjen e kernbesoreve dhe nuk eshts me e vogel se 1.5 metra,

Ndalohet ndalja dhe parkimi:

- ne vendin ku me shenje te komunikacionit eshte e ndaluar ndalja dhe parkimi

- ne kthesa te padukshme dhe ne afersi te cafes se rrezikshme

A~

- ne tunel, nen ure, mbi ure, nenkallrne dhe mbikalime dhe ne distance me ~

te vogel se 15 metra ~

- ne rruqet kryesore jashte vendbanimit

- ne larqesi me te vogel se 5m nga kryqezimi, vendkalimi i kembesoreve dhe ne shtegun e biciklisteve

- ne pjesen e rruqes ne te cilen gjeresia e hapesires se lire eshte me e vogel se 3m

Rregullot e komunikodonit

.. .. .

- ne vendin ne te cilin mjeti e mbulon shenjen e komunikacionit ose semaforin, dhe ne distance me te vogel se 10 metra perpara shenjes nese shenjat do te mbuloheshin nga mjeti

- ne hekurudhe ( ne nivel ) neper te cilen qarkullon treni ~ osetramvaji ~

- ne vendet e rezervuara per parkim te mjetit per personat me invaliditet

- ne autostrade dhe ne rruqe te rezervuar per komunikacionin e n. . f!!lt mjeteve motorike W IIiiI:I

- ne trotuar nese siperfaqja per levizjen e kernbesoreve do te ishte me e vogel se 1.5m

- ne zonen e TMK-se ndalohet ndalja dhe parkimi i mjeteve pa autorizim te vecante.

Ndalohet parkimi:

-ne vendin ku me shenje eshte ndaluar parkimi

- ne vendin ku do t'i pa rnundesohej dalja mjetit te parkuar ose hyrja per t'u parkuar dhe ne vendin ku mjeti eshte parkuar ne rnenyre jo te rregullt qe pengon parkimin e mjeteve tjera

Rregullot e komunikocionit

- para hyrjes se mjetit ne ndertese ose garazh

- para vendkalimit mbi hekurudhe ne larqesi me te vogel se 15m nga vendkalimi

- ne vendndalimin e autobusave te cilet bejne transportin publik te udhetarve, dhe ne largesi me te vogel se 15m para dhe pas shenies me te ellen shenohet vendndalimi i autobuseve

- brenda zones se banuar, mjetit, bashkesise se mjeteve me rnase te perqjithshrne mbi 7.5 tona apo me gjatesi 12 metra, pervec vendit te shenuar per parkim te destinuar per keto mjete.

Kur e parkoni mjetin naten ne rruqet urbane me ndricirn rrugor, dhe ne vendparkimin e eaktuar, nuk duhet t'i ndezni dritat per shenlrnin e mjetiti te ndalur .. Ndersa kur e parkoni mjetin naten ne rruqe e cila nuk eshte e ndricuar duhet t'i ndezni dritat per shenimin e mjetit te ndalur (pozieionet).

Shenimi i mjetitte ndalur ne rruge (ne defekt)

Shoferi eshte i detyruar qe mjetin, ose mjetin bashkanqjites (pervec

rnotocikletes pa rimorkio anesore) qe eshte ndalur ne rruqe per shkak te defektit, ta shenoje:

- ne autostrade dhe rruge te rezervuar per komunikaeionin e mjeteve motorike, te vendos shenje te vecante me te ellen shenohet mjeti i ndalur ne rruqe (me trekendesh sigurie), 100 metra pas mjetiti te ndalur, te ndez te gjithe treguesit e drejtimit, nese mjeti nuk eshte i paisur me te gjithe treguesit e drejtimit duhet t'i ndez dritat per shenirnin e rnjetitte ndalur ne rrruqe.

- ne rruge tjera, ja~hte zones se banuar, te vendos shenjen te vecante me te ellen shenohet mjeti i ndalur ne rruqe (me trekendesh sigurie),30-50 metra pas mjetiti te ndalur, te ndez te gjithe treguesit e drejtimit, nese mjeti nuk eshte i paisur me te gjithe treguesit e drejtimit duhet t'i ndez dritat per shenirnin e mjetit te ndalur ne rrruqe.

- ne rruge brenda zones sa banuar te ndez te gjii,the trequesit e drejtimit, dhe te vendos trekendeshln e sig,uriise pas mjetlt ne distance,

." · ft h .. d ts ve het I ht··

te mJa:- nresnme qe rnuno te vera-at en e,~

dhe jo me I art se 1 m.

I

TEjRHEQJAE MJETEVE B,ASHKANGJ'ITESE DHE QERREVE

Mjetil motorik dhe mJeti tjeter mund te terheqe vetsrn mietin e bashkangiiturqe nuke, dobsson dukshern stabilftetln e tij.

Ne kornunlkaclonln rrugor publlk me psrjashtim ne autostrada dhe ne rru'ge te rezervuar per komunlkaclonln e mljeteve motorike, rnietlt mund t'l bashkenqliten [me se shumti:

d . t' b h k "t" .. t rt t .," kesi d h

- _ y mJe ~e~.as ·.angJlles,e per ranspo'" _ ,_e ngareses ...• , e

- nJe mjet bashkangjites pertransportin e personave

N,e autostrada dhe ne rrug'9 te rezervuar per qarkullimin e mjeteve motorike, nijeteve rnotorike mu nd t'i 'bash 'kaglj itet vetern nje mjet bashkanqiites.

Per levizien e mjete,ve' apa e bashkesive te mjete,ve' t~r~ t~ cilat mlasa, nqarkesa ne boshte apo dimenslonet me ape- pa nqarkese jane me te medha 8,9 sa lejohen me

I" • t II • t··

.19j1, rnerret lej8 'e vecame,

L " I"' h h t _6Ja I es-_o_-e:

"" f t t ,.,. kt

"" ne arat '8 pacaxnrar

... ' per nje periudhe te caktuar dhe

~ per nje pe-ri udhe te caktuar kohore dhe ne ltinerar ts caktuar

Rregullat e knmuniknriunit

Leja leshohet nga Ministria e Transportit dhe Peste Telekomunikacionit ne

bashkepunlm me Sherbimin Polieor te Kosoves.

Ne komunikaeionin rrugor traktori mund te terheq mjetin e qerres e eila eshte e rregulluar per t'u terhequr nga traktori. Qerrja e cil.a terhlqet nga traktori ne komunikaeionin rrugor duhet t'i kete gomat e fryra. Qerrja e eila terhiqet nga traktori ne komunikacionin rrugor duhet 18 jete e lidhur me ndihrnen e lidhjes nyjore ashtu qe gjate ngasjes siguron stabilitetin e dy mjeteve dhe pa mundeson shkeputjen e tyre.

Ne komunikaeionin rrugor makinat e punes lejohet te terheqin edhe mjete bashkanqjitese dhe veglat te eilat sherbejne per qellirnin e tyre.

Ne komunikacionin rrugor biciktetes dhe ciklomotorit i lejohet 18 terheq mjetin basbkanqjites me dy rrota te perforcuar ne ate rnenyre qe nuk e zvoqelon stabilitetin e mjetit. Mjeti bashkanqjites nuk lejohet te jete me i gjere se 80 em, ndersa masa e perqjlthsherne nuk lejohet te jete mbi 50 kg. Ne pjesen e pasme duhet t'i kete dy katadiopter te parapare per mjetin bashkanqjltes.

TERHEQJAE MJETITTE PRISHUR (DEFEKT)

Shoferi i mjetit mund te terheq mjetin tjeter pervec mjeteve bashkanqjitese, vetem nese ate nuk mund te levizin vet, per shkak te prishjes apo ne rnunqese te ndonje pjese.

Ne mjetin e terhequr si rezultat i prishjes ndalohettransporti i personave.

Me mjet nuk lejohet terheqja e rnotocikletes pa rimorkio anesore ose mjeteve tjera me dy rrota.

Mjeti qe terhiqet duhet Ie jete i ngjitur per mjetin qe terheq, ne ate rnenyre qe perjashtohet mundesia e shkeputies se tyre gjatelevizJes.

Gjate kohes se terheqejes se mjetit te dy mjetet duhet te jene te shenuara me shenje me te ellen shenohet ndalja e mjetit ne rruqe (trekendeshi i siqurise). Ne mjetin i eili tsrhjeke treksndeshi vendoset ne pjesen e perparme, ndersa ne mjetin e terhequr ne anen e pasme.

Ne te dy mjetet qjate terheqjes duhet Ie jene te ndezur te gjithe treguesit e drejtimit nese jane te instaluar ne mjet.

Rregullot e komunikocionit

Mjeti me veprim motorik ne rruge mund te terhiqet me:

-li.dhje fleksibile (litar)

-lidhje tEi ngurte dhe

-duke e mbeshtetur ose varur ne rnjetln terheqes

Ndalohet terheqja:

- Me anen e litarit per mjetin qe nuk e ka ne gjendje te rregullt sistemin per drejtim dhe ndalim, motori i te eilit nuk funksionon si dhe mjeti transportues dhe autobusi

- Me lidhje te nqurte per mjetin qs nuk e ka ne gjendje te rregullt sistemin per drejtim dhe mjeti qe eshte me i rende se mjeti terheqes, nese nuk e ka ne gjendje te rregullt frenin e cores

- Mjeti qe nuk e ka ne gjendje te rregullt sistemin per drejtimin e mjetit mund te terhiqet vetern me anen e "varjes" (rnbeshtetjes)

- E me shurne se nje mjeti, me perjashtirn te bashkesise se mjeteve

- Ne autostrade, me perjashtim nese prishja ka ndodhur gjate ngasjes neper autostrada dhe terheqja mund te behet vetern deri te dalja e pare nga autostrada.

Nese mjeti motorik terhiqet me ndlhrnen e lidhjes fleksibile ose lidhjes te forte shoferi i cili drejton mjetin te cilin e terheq duhet ta kete patents shoferin per drejtimin e asaj kategorie ose Iloj te mjetit te eilit i takon mjeti i cili terhiqet.

Naten dhe dlten kur dukshrneria eshte e zvoqeluar lejohet terheqja e mjetit, vetern nese i ka te ndezura mbrapa dritat e kuqe per shenimin e mjetit ose terheqjen e ben mjeti i eili e ka dhe gjate terheqjes e perdor driten e verdhe vezulluese.

Terheqia e mjetit te transportit ose bashkesia e mjeteve fe ngarkuara lejohet deri te vendi i pare i pershtatshern per ngarkim - - shkarkim, ndersa ne raste te jashtezakonshrne deri te vendi i pare ku mund te menjanohet defekti i mjetit.

Rregullot e komunikocionit

PEROORIMI I ORITAVE NE KOMUNIKACIONIN RRUGOR, LE~VIZJA NATEN OHE NE KUSHTET E OUKSHMERISE SE ZVOGELUAR

Gjate ngasjes naten si dhe ne kushte te dukshmerise se zvoqeluar shoferi gjendet ne pozite te veshtire. Madje edhe kur kushtet e pashmerise jane te mira, ngasja naten paraqet mundim per shqisat e shoferit, sepse eshte ne obligim qe njekoheslsht te kete kujdes per perdorirnln e dritave, shpejtesise se levizjes se mjetit dhe te zhvillimit te te gjitha veprimeve tjera me mjet.

Ngasja neper shi, bore, nqrice, mjegull njekohesisht kerkon nga shaferi njohjen e plots dhe zbatimin e te gjitha rregullave te komunikaeionit, koncentrim te shtuar dhe kujdes per pershtatjen e shpejtsise se levizjes me mjet, kujdes per gjendjen e rruqes, rrequllsise teknike te mjetit, barres ne mjet, dendesiss se komunikaeionit dhe gjendjes psikofizike te shoferit.

Dritat per ndricimin e rruqes kane ngjyren e bardhe.

Ne mjetet me veprim motorik pervec clklomotorlt dhe rnotocikletes pa rimorkio anesore, duhet te kene te pakten dy drita te bardha ne pjesen e perparrne dhe nurner clft i dritave te kuqe ne pjesen e pasme,

Ne blclklete nje drite e bardhe ne anen e perparrne dhe nje drite e kuqe ne anen e pasme te bicikletes, si dhe nje katadiopter me ngjyre te kuqe.

Ne ciklomotor dhe ne motoclklete pa rimarkio anesore se paku nje drite e bardhe ne anen e perparrne dhe se paku nje drite e kuqe n~ anen e pasme.

Grupi i kembesoreve, shoqeruesit e kafsheve (te ngjitura dhe per hipje) duhet te mbajne llamben e eila ne pjesen e perparrne ka driten e bard he, kurse mbrapa nje drite te kuqe.

Rregull(lt e komunikucionit

Ne mjetin qe e terheqin kafshet duhet jete se paku nje drite e bardhe ne anen e perparrne dhe se paku nje drite e kuqe ne anen e pasme, ose vetern nje llarnbe ne anen e rnajte te mjetit e eila ne anen e perparrne ka nje drite te bardhs , kurse ne anen e pasme driten e kuqe. Ky mjet duhet t'i kete edhe dy katadioptere me ngjyre te kuqe te vendosura ne anen e pasme te mjetit.

Dritat e gjata

Per ndricirnin e rruqes gjate ngasjes naten perdoren, sipas rregullit, dritat e shkurtera. Shoferit te mjetit motorik i lejohet perdorimi i dritave te gjata, pervec ne rastet:

- e perballekatirrut me mjetin tjeter ne distance qe pengohet (verbohet) nga dritat e gjata te mjetit nga kahja e kundert (e me se voni ne larqesi prej 200m)

- gjate kones se levizjes pas mjetit tieter

- gjate kohes derisa me mjetin motorik kalon prane kolones se organizuar te kernbesoreve,

- qjate kohes se levizjes prane hekurudhes ose prane rruqes lundruese, portit detar, psrballe me mjetin lundrues, perkatesisht me mjetin qe leviz mbi binare kurse vjen nga kahja e kundert.

Kalimi nga dritat e gjata ne ato te shkurtra per ndricimin e rruqes dhe anasjelltas behet njskohesisht dhe me te njejlen komande.

Kur ndizen dritat e qjatea ne llarnben kontrolluese ne tabelen e mjetit motorik ndizet edhe drita e panderprere me ngjyre te kaltert.

Dritat egjata duhette ndricoine rruqen ne larqesi se paku 100 m .

Dritat e shkurtera

Gjate ngasjes se mjetit rrtotorik dlten, shoferi ne mjetin e tij duhet t'i kete Ie ndezura

gjate gjithe kohes se ievizies dritat e shkurtera per ndrtcirnin e rruqes. .

Kur ndizen dritat e shkurtera ne llarnben kontrolluese ne tabelen e mjetit motorik ndizet edhe drita e panderprere me ngjyre te gjelber.

Dritat e shkurtera per ndricirnin e rruqes perdoren naten me rastin e perballekalirnit me mjetin tjeter dhe per ndricimin e rruqes ne tuneL_

Rregullot e komunikocionit

Me rastin e ndaljes per shkak te rrethanavemderprerja e levizjes per te respektuer rregullat e komunikacionit apo ndonje pengese tjeter ), nese ndalja zgjat me shurne se 1 (nje) minut shoferit i lejohet te ndale dritat e shkurtsra te mjetit nese para dhe pas tij, ne te njejtin shiritte komunikacionit ka mjete te tjera te ndalura.

Mjeti motorik mund t'i kete te montuara vetern dritat e shkurtra nese per shkak te vecorive konstruktive nuk mund te zhvillon shpejtesi me te madhe se 30 km/h.

Dritat e shkurtra noricojne rruge ne larpesi pre] 40m deri 80m

Dritat e mjequlles

Dritat e mjequlles se bashku me dritat e shkurtera mund te perdoren vetern kur ka mjegull ose ne rast te dukshrnerise se zvoqeluar, Oritat e rnjequlles ne anen e perparme te mjetit motorikjapin drlte te bardhe ose drite te verdhe dhe ndricojne rruqen me se largu deri ne gjatesi prej 35m.

Oritat e miequlles ne anen e pasme te mjetitjane me ngjyre te kuqe.

Gjate levlzjes se rnjetit motorik neper mjegull, nese mjeti nuk i ka II dritat e rnjequlles, i perdor dritat e shkurtera Oritat e mjequlles nuk ben te I ndizen se bashku me dritat e gjata Kur ndizen dritat e mjequlles, ne tabelen kontrolluese ndizet Ilamba e verdhe e kontrollit me drlte 18 panderprere.

Dritat per levizje mbrapa

Drita per shenimin e mjetit motorik (pozicionit)

Oritat per ndricirnin e rruqes 9jate levizjes mbrapa, kycen autornatikisht kur rnarreshi i shpejtesise vihet ne poziten per

levizje mbrapa. '

Oritat per ndric;:imin e tarqes se regjistrimitja_pin orite te bard he.

Oritat per shenirnln e mjetit motorik perdoren naten vetern per shenlrnin e mjetit te ndahif ose parkuar ne rruqe. Oritat per shenlrnm e mjetit motorik duhet te [ene Ie kycura cdo here kur ne mjetin motorik jane te kycura dritat e shkurtera, dritat e gjata per ndrlcirnln e rruqes dhe dritat e mjequlles,

------------

Rregullot e komunikocionit

Mjeti motorik, qjatesia e te cilit nuk eshte me e madhe se 8 m, kurse gjeresia me e madhe se 2m dhe te cilit nuk i eshte bashkangjitur ndonje mjet kur eshte i ndalur ose i parkuar ne rruge ne vendbanim, mund te kete te ndezur vetern nje drite e cila nga ana e perparrne eshte e bardhe dhe nga ana e pasme e kuqe, e cila eshte e vendosur kundrejt skajitte rruqes prane te cilit mjeti eshte ndalurose parkuar.

Perjashtirnisht ne mjetin motorik nuk duhet te [erie te ndezura dritat per shenirnin e mjetitkur:

- mjeti qe eshte ndalur ose parkuar ne pjesen e ndricuar te rruqes, ashtu qe dal'ehet qartazi nga nje larqesi e mjaftueshme

- mjeti qe eshte ndalur ase parkuar ne vendet e vecanta te caktuara ne rruge ose jashte saj apo ne rruget me nje intensitet te vogel te komunikacionit rrugor dhe

- biclkleta, ciklomotori ose motocikleta pa rimorkio anesore, qe nuk ka bateri, kur jane te ndalura ose te parkuara ne vendbanirn prane skajitte rruqes,

Dritat gabarite

Dritat gabarite jane te detyrueshme per mjetet motorike dhe mjetet e bashkangjitura qe e kane te mbyllur pjesen e epsrme, lartesia e te cilave eshte mbi 2,8m, vendosen ne pjesen e perparrne dy drita te bardha, kurse ne anen e pasme dy drita te kuqe.

DISTANCA NE MES TE MJETEVE

Shoferi i cili leviz pas mjeteve te tjera, duhet te rnbaje distance te mjaftueshme pas mjetit tjeter qe te mos e rrezikoje slqurine ne komunikacion.

Distanca qe duhet ta mbaie shoferi eshte e ndryshueshme dhe ne rend te pare yare! nga:

- shpejtesia e levizjes se mjetit

- gjendja e rruqes

- masa bartese e ngarkuar ne mjet si dhe

- nga rrethanat atmosferike (bore, shi, akulJi etj.)

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful