You are on page 1of 17
M.oOVET RVVIT POLL petuenienc,Seijs orte nebuleadiungétur, fpirieusgs beftiani palu? fivié venenatos cum nebula mixtos in habitaorum corpora flatus fpargénefficient loci peftilenté. Icem fi feetidum mare erunt mee- nia,fpedabuntqsad meridiem,aucad occidenté,non erit falubria, wia per 2ftatem calum meridianum fole exoriente cale(cit, me- ridieardet deem qiiod fpettar ad occidentem, fole exorto tepetcit, meridie caler, vefpere feruet. Igiturmutationibus caloris & refti- gerationis,corpora que inijs locis funt,vitiantur. Hoc autem licet animaduertere etiam ex js, que non fantanimalia. Incellisenim vinarijstets,lumina nemo ¢apit’ meridie,nec ab occidente, fed 4feprentrione,quéd ca regio nullo tempore. murariones re fed eft firma perpetud, 8 immutabilis.Ldco etiam & granaria que ad folis curfam fpeSant, bonitarem cito mutant,obfoniags & po ma,quz non in ca celi parte ponuntur, que eftauerfaa folis curfa, non diu eruatur. Nam femper calor clim excoquit aéribus firmi. tatem eripit:& vaporibus feruidis exugendo naturales virtuces,d foluit eas, fernare molle(céres efficit imbecillas:ve etiam in ferto animaduertimiis quod quamuis natura fic durum,in fornacibusab ignis vapore percalefatti ita mollefeie , vei in omne genus forme faciliter fabricetur:& idem cim molle & cadens eft, fi refrigerctur rigida, redurelcie,& refticuitur in antiqua proprieraré. Li- Ofiderare hacia efleex co, quod aftate, né fohlim in pe- Miletibus locis,fed etiam in falubribus, omnia corpora calore fiant imbecilla:& penhyemé, etiam que fint pettiléciffime regiones, ef- ficiantur falubres,ideo quéd a refrigerationibus folidantur. Non minusctiam quéd que: frigidis regionibus corpora traducuntur in calidas non poffunc durare,(ed diffoluuntur-Que autem ex ca- lidis locis,fub feprentrionum regiones frigidas,non modo non la- borant immutatione loci valetudinibus, fed etiam confirmantur. Quare-cauendum efle videtur in meenibus collocandis ab ijs re- gionibus que caloribus,flatus ad corpora hominum poffunt {par- gere. Namque ex principijs, quz Greci soytia appellant , omnia CF mfprme > corpora funt compotita,id eft,ex calore, & humore, & terreno, & de ter 5 aére,& his mixtionibus nacurali temperatura figurantur omnium animalium in mrido generatim qualitates: Ergo in quibus corpo- ribus ciim exuperat ¢ principijs calor,tat interficitdilfoluirgy c reraferuore. Hac autem vitia efficie feruidum ab cercis partibus celum, cim infidiein apertas venas,plufquam patituré mixtioni- bus naturali temperatura corpus.lcem fi humor occupauit corpo: rum est coranam babenta, bus fegmentsrerit,eo- plus eredit man pE ARCHITEC: LIB. Th 57 rafuperndeguaextrutieolapidie genere fontinms fornices perinde at gener pn ir exudne mi 5s petlantinm: flux Mlecomentesprovinns valor namina’ forcalege inde fille agua tan= exprimicur,velab “perivace gua aroninm, ie aren Eft ei pro- Heres lps feabers Murari veronente deber» quod bvelece alibi Laps Fidinas,dicat nan > lapicadinas ‘tulianus PandeCarunslib-t.de verbfigni.diest. Prerque elias, quam qi lapidicinas nulla rartonc, aut non flici necefjared Ye me~ Dee, fovibuns , com a lapidibas cedends appellate fine» gua 34m “firpate se pcebale, Gracilatomviasy @laromes» gud lapdes ad adifiia eximant, pominent. Tn Vimbria,& Piceno,& Venetia, albus, qui ctiam ferradentata vtilignum fecarur.} Planins lox x x v weap-xx 14 1 Liguria q10g Vmbrisy Gevepetiaalbnelapsdencaraferrafecatur. Dentatann ferram diserunt, qua mle ares lapidesexfacantur,nam alia non Plinsme mensarazox Nqgfap-Srrétify tratlug, if focante. dentate fcantar marmars. Id quodexprifit inpratenu linea preméte arenas, Verjatide, git arena Yeats erin enim laciar = cine, opns igh fabriciapalicure re~ Tingastsmollor ante leuinsaztevitcer”elut I lure cccimmadat priming. Mad guoqueanimatucrn, inter fecandom afer folercaqnaarenam. vequare ian libre de ction marmorum C= plitarexplicabim. Quem lx rcs non inchoscunn fed feréafolucuns abemnsrn uo de lapidum erigine quai tam angeniosex varie multiplicig autora erinfque lingua leitione comléqui po- Ma airea: ercamicrises nine rmasasts fran dem dren gd bam fom fs ir nea ffi deer rennin quetiapine thet autereiyan pote, “ye rerum dliarure fic lapidum fine rerum nacurain= dita femina, qed ali exiStimancrunt. Praterea de corum coloribus no ofcttanter perfuatlorie (nif me ex cateres fle) diutani, ex raza corpufeulorum cere cass enfin capo efivenie fees vedcesinncain, eneai apt e ls pce en cx cxneprcredy imprefiene ciara pre atin navura in intinis terre recefibns[eebleter pulcherrimis ists (shisha nea ON cia Ss score flares eleibus dfntbs ght Son DctersieermaribneLyidbusirchoi ve ays ifilibuscompitcn byisal-re a Se pam cies ven cr macul dicarrentibusexprofife viderun an as Linum noi, cnusmarbafnlarin non onl dees he ee dam nemars,flaminar,pafers marini,lucyyperce,galgalincce, falamadea Fenimore sails ree sara Rea a osama Slam, pain Vira oes nih crime hace te im tactam Byrrb rege ctcharem, in ua nouer muff rma eof as 4m Apellinecicheram renence, raesioatericena stoi eer Few see D. itl trapbaPaeienan pe fe nrinopolsin Sophie, D.loannuc Bap tifa Ves pees Seprater alieram pedem non Be eres oe camel EE ey re mapper Sed © D.Pinginw Mae eee es 4 : pice Py © Poin emia: barbar, etriplicemia | °° 4 Simul to MV ITRVYVIT Porn « lumne fant futurz,vei firmiora fint inferiora: fuperiotibus, reobatz appellantur:nd excipiiit onera. Spirarui iedture procedant extra (o lidi. Item fupra,parietis ad eundé moda cra(gi. tude &ruanda eft,incerualla autem cOcameranda aut lolidanda§. feacationibus,vei diftineantur.Sin autem folidum non invent focus crit congeftitiusad imum, aue palufter, tuncislocusfo. diatur, exinaniaturg; , & palis alncis , aut oleagineis ,aut robufteis vitulatis configatur, fublices machinis adigancur quim creber. rime carbonibusd; expleatur interualla palorum,& tune ftrudturis Po folidifsimis fundaméra impleantur. Extruétisaurem fundamentis, ad Jlibramentum ftylobate funt collocandi. Supra ftylobatas co. Jomnz difponendz, quemadmodum fupra friptum eft, fiue in penoftylo , quemadmodum pycnoftyla: fiue fyftylo, ant ditty. saut euftylo, quemadmodum fopra (eripea {unt & conftitura, Inarzoftylis enim libercas eft, quantum cuique libet,conftiruen fed ita columnz in peripteris collocentur , vti quot intercolumnia fancin fronte, totidem bis incercolumnia Gat in lateribus.teaenim crit duplex longitudo operis ad latitudinem. Nangsqui rif duplicationes fecerunt, crrauiffe videneur,quéd vaum interco- Jumnium in longitudine plufquam oporeeat, procurrere videatur, | Gradus in fronte ita conftituendi func, vtifint femper impares. }} Nangscame dextro pede primus gradusafcédatur, ireminfommo— ~~ templo primuserit ponendus.CraGitudines aucem cord graduum 9 Lele podivita finiendas cenfeo,veneque crafsiores dextantesneque tenures yo tt. dodrante fine collocate : ficenim durus non ericafeenfus. Reta = Giones autem graduum ,neCminus quam lelquipedalesy eso ae quant bipedales faciendz videneur. Item fi circa adem gradus fie! 79) uri funt,ad eundem modem fri debét. Sin autem circazdemes fi tribus fareribus podium faci nium cfiead id conte aa dre,( Corbmr, ly fis.ad ipfum ftylobacam,qui erit fab co" Jumne Tpiris,conueniant.Stylobatam ita oporter exequaritti as beat per medium adiestionem per amillos.impares. $i enim | deov-Mbeljam dirigctur ,alucolacus oculovidebitur. Hoc aucem vi east millfad id conucnienter fant , item in exeremo libro forma Sede=]¥" ~{%% monftratio eric de(cripta. His perfedtis in fais locis cae Oana Jocentur yexiad fy mmetriam fic perficiantur, vetcrafit Joryag Plinsho fitcolumnz ex dimidia crafsitudine,proicétu — if ‘Granci fugopae vocitant, habeant quadrantem. ea tum lata 6 + "Goli} coe columnar crabitudinis vaius &-dimidi, Alricudo eins, fatto gc ie Ny sawonelowy s eawstty vy f fersy lee 4 DECARCHITEG L9B E1T. ny aa oribus locis opera , ant etiam ipfa coloficorera , certam ha: 7 $+ ee iedarn rationem. Epittylij latieado lin vai Minn bet capiculum erit,quanta crafsitudo fomme column {ub capicu- ere, tanta iat,fammum,quantum imus feapus. Cymatium epi- Aiylifeptima parte fux altitudinis eft taciendum , & in proiectura tantundé,reliqua pars pr.eter ¢ymatium,diuidéda eft in partesx1t. &earum trium prima faciaeftfacienda , fecunda quatuor, fummma quinquc. Item ZophorusTupra epilty i, quarta parce minus,quim epiftylium : fin autem figilla defignari oportuerit, quarta parte al tior, quimepiftylium, veiaioritatem habeane (ealpeure. Cymae tinm fuz altitudinis partis feprima,proietura cymatij ,quata cius cra(situdo. Supra Zophaiaes denticulus:eft ficiendustam aleus, goin epiftylij media falciaproiediira cius, quantum altitudo. In- — gle terledio, que Gree? may dicitur, fic eft diuidenda , vti denticue —fe a lusalticudinis faze dimidiam parecer habeacin fronee, Cauus au- tem inter(eétionis huius frontis ¢ rribus duas laticudinis partes ha- beat: huius cymaciijalcieudiniseius fextam partem. Corona cum | 4 49 fuo cymatio preter fimam , quantum media fafcia epittyliy. Proic- — U°* ond @iura coronz cum deferculo facienda eft, quantumeritaltiudoa — /°7 PF Zophoroad fummii coronz:cymatium:8¢ omnino omnes ecphore Ten vyenuftiorem’ habent (peciem, qu quantum altitudinis, cantun- = /ay dem habeat proieéture. Tympani autem,quod eft in fattigio,alci- 4 tudo fic eft facienda,vt fons corone ab extremis cymatijs tora di. metiaturin partes noucm, &ex cis vna parsin medio cacumine tympani conftituacur,dum contra epiftylia,columnarum4; hypo. Hachelia ad perpendiculum refpondeat. Coron, que fupri tym Panui funtzqualiter imis preter fimas fant collocandae. in (uper Coronas fimz,quas Greci snl Sndus dicunt, faciendze fantaltiores ‘oftaua parte coronarum altitudinis. Acroteria angularia tam alta, — uantum eff rympanum mediym. Mediaha altiora o@aua parte, P- juam angularia. Membra omnia, quz fupracapitula columnarum: 4“ int futura,id eft,epittylia,zo} hori,coronz,tympana,faftigiaacro- tetia,inelinada func in front Ee kemeiaifabaas ices Aubdiclim tererimus contra frontes,ab culo line duz fi extenfe sfne.& yna tetigerit ima operis parté,altera {emma precede onpee Reta uo lOgier vifuslinew in fuperioré partem peatam facit ius {peciem, Ciim autem (vei fupra prose, iptum eft) in ronte inciinata fuerine, cunc in a(p ai f 5 pect videbiicur eflcad perpendiculum & noimam. Columnarum ftriges faciende P fang 220 MoOVITRYVED Pot tionibus fonorum (canfiones. Icem imedio in ordinem ctefend ad extremos fepremtriones, fubalticudine cei nationum (pin, fonivibus gravioribus abnatura rerum expriniintur. la dene ‘mundi conceptio vora,propterinclinationem,confondtiSine pet folis temiperaturam ad harmoniam efle compofita. Igicur quem. tiones fant inter axis meridiani cardinem, 8 (eptéttionalis mediy polite,vtiin diagrammare mufico,mediane vocis habent onitum in fermone: quegsprogredientibus ad feptentcionem (antnatio. nes,quodalriores habent dittantias ad mondumtpititusyocisha- bences humore repletos ad hyparas:¢/proflambanomenon nats ra rerum (onitu grauiore coguntur :veieadem rationemediopo- gredicntibusad meridiem gentes, paranetartim acutilsimam nitu vocis perficiunt tenuicarem. Hocatitem verum efleex hun. dig nacurz locisy grauiora fieri, 8cex feruidis acutiors, letter périendo animaduertere. Calices duo'in vna fornace aque cof, zquoq ponderc,ad crepitumgs vno fonitu ymancur ,exhisms in aquam dimittatur,poftea ex aqua eximatur,tunc veriquetigane cur. Ciim enim ita fatum fuerie ,largiter inter eos fonitusdile- pabitequo(p ponderenon porerunt ele. ra ¢hominugeapes vno genere igurationis & va mundi coniunétione coneeptaa propter regionisardorem acutum (pititum aérisexprimunta, alia proprer humoris abundancia grauilsimas effundunt fone qualitates. Item propter renuitatem caliymeridiang nationes¢& cuto feruoreymente expeditius celerius4; mouenturad confiio, ‘rum cogitationes. Septentrionalesaucem gentes infule clint dine cali, propcer obftantiam aéris humore refiigersta,ftupentes frabent mentes. Hoc autemita efle a ferpentibus licer alpicers que per calorem cim exhauftam habent humoris relfigetion né mouentur : per brumalia aucemS hyberns reitanon gem , tune ace cempora mutatione cali reftigetatz,immote fame aporeia “eft mirandum {i acutiores efficie calidusaér homjaum mets frigeratus autem contra tardiores. Ciim fine aucei mente nationes animis acutiffimis, infinieag;(olertia conflionsme ad forticudinem ingrediuncur, ibi fuccumbunt,quéd haben @asab fole animorum virtutes. Qui verd refrigeratis of oe segionibus, ad armorum vehementiam paratiors fine ee viribus ruuot fine timore , ed cardieareanimi fine eet ireuenees; fine folertia, {uis confiliis refringuntur: ©% 8 fi ve omnes nati satura rerum hecita Gintin mundo collocata, VEomnes ia ge se- Biro #74 re joo MO VITRVVIT Pott runt aérem,ignem,aquam,terram, eorumé in : gutationeex generum difciminibus eficreqeahing a verd non flim nafcentia ex his ff procreaafed etamreromens fine eorum poreftatesneque crefcereynec tueti Nanquecopontert taredundantisnon poffunthabere vitam, nifidétinfuenseeeie gees feceritauStus & remitlionescontinenter. Caloris verb nonfat pore ua comparatio,non eit (pntu aninalissnequ ereGifimuety vires non potetunt habere concoctionis remperaturam. Itemfinontend firi cibo membra corporis alantut ,deficientur citaa err pasa mixtiong eruntdeferra, Animalia vero, fifuetin Ge bumoris exanguinata &exuéta 3 principiorum liquore, incerarcfeent. Igri | mens, ux proprié necelfariaeifent zentibus, non confiuiedifidliaten Fa,vei fant margariee aurum, argentean,cxteradj, qua nec compu geen cura defid fine quibus mortalium vita non pote ellewasyefi ad manum pataa peromnem mundam, Ieee cases corpore fpititus,ad refticuendum ace allignacus id preftar. Appartusante adausiliacalovisfolis impetas,8¢ignisinuentus,cutionem ect: ie terrenus fruétus e(Cardm praftans copias;fuperuacus defderationbualt Senutstanfinalia palcendocontinenter. Acqua vers ion Toldmpate fed infinity visi pradendo neceflitites gratas( quid eft geaica) peafaralc cacsExenmga aeedovagerant morbs Agypionm ee | mnes ese iquonts paretare con filterescaque elim hydra ea ad remplum xdemd Pita religionerefertur,tunc in tet Picaben mmanibes ad celum Jablatis inusntionibus gratias ag divine bnigitais IN M. VITRVVIVM POLLIO- NEM ANNOTATIONVM PHILANDRI LIBER OcTAVYS. 3 IN PROOEMIVM ANNOT: i i eft profit] ari ee Ee eemajnacincrmn tds sium principinm. Quod a Seneca ywaitronum Bath ibe Pn aliowrcy 4 lear Dire de plait Pi sl ela aphortseapaxt.¥nde perenda deprincipp a item. Than senaplet an Probe EE a G)Magorum facerdores: | 4g: aped 708 lig, vee avadit Suidus erent’ Philifipbi @ "io priteps ee Oe jap, tain ape, AN ee Ty Chaldees, nd: Gynanfophittar, Gall: Druid stati f ‘Garipldes auditor narcggorae, ke. | serie Diekiot SE wp M VITRVVIT PoLd io 4 Vifteriéns, “Ve auram & argentum abd fine guibme-Ver con nonporerat,e& quafi ad manumspefuir nce mazne parands. Cenillarne ef Phalerens,"veiannotanie.Achenaus libre fexte,e> ante eum Strabo quaerende fpecns cffedinnt, & non inuenta , ole > speram perdunt. Qi pale are (sicher ‘ie ene efi ps onifernne. Bua weinatond 6 dyn ceikaroy.Nevabat felcee,ques fla anaritn im Be peter thea lng yes ua vernon folium potus Be. ] De aque prafanria i efiasayeenen oli pons, Be.) eo mnsbus imperat, terram deuorant agua, Rammam necant, feandunt in fublime, calum quoque (ibi Vendicant , ae acbiee pleated spritum. adn que casa fulrvina elidseipfafeenm difeordante mundo. Quad effe mitabiia iequic in caloflancibns ? tril, ccu parum [iin tantam peruenirealitadinenpte prant eb ecnm piftinm examina , fape etiam lapides fubuebunt, porantesalina adem cadentes omninm terra nafeentium cai fut. Profis mingle vas Velit repucare, Ve fiuges gignantur,arboresfrnicesd onan cee reagins, anima, etiam herb Yitalens inde deferral, vk eee nell ee he ir tales, ae fonts, fal fuentes, Sanu flagnantesy so Ue Pcl? hGclr piedemnubiam ttre leas exiprimuntur,quas dcpareales O Cporricjas “vocant:qusddm fulminibustxcatae tar, ques sxpaaing deerme. Fontinny agus falubritatem ages crparibs fore sucoreft spud inlinm Frontinum C.Amaranns Apelinart. “Teague cuim hydlriam teguni.] 1 cerensonsaram genus cil adder, veda ad eqyptias inneElum, pefiquam de deorum praftantia inter gests of 2 srefferiptum apd Suidem,ciam Chaldas jem haberent day cisgued mn perniceret "num denn omar aaa ‘nrsum dij, quia ere, argente, ligno, lapide, cr ecufmedialiqns materi ran Oh oe race chad Cours acerdaom lentil, m Iydrispertufe agua plena foramina dato” innit coloriby eo frmnlacro (quod guberoatere Mawel ef fer - Nom ita multo po ae chaldaes venir, “ftlnr’ pf periculune nam pls CARIN iguara cera fonjime eff eas vine qua ignemetinits WA sram Canepas fecerdotisaftstia Chaldeoraum des vitler caperitah aly ec ie sur eo a Ruf ecclefisitica huftoria libr. x 1tap XXX» Bam (nsf fille) im graphics exprapit Apsein: libra “lime de afine ane emale (mgt ix bervinsé cauat, fod quant rarnnd,marisextrinfen:fimalaert Ay ime Fovara eins orgcinm non altanfeatelenatim » incanaem pare Gs pus har. Ese ald parte “Vero muleum recedens » fparea diana alas quam canterce nealeferedchat fp incr crac A more fablinos. eee De agua inuensionsbue. parancHIT Se: LIB NITE ‘ *V scergo sa Phylicis,c& Philolophis, ab fies. SAR) Yas iudicecur ex poreftateaque omnes res cH BAN ttre purauiquoni iu prioribus fepré voluminibus Ee eet digciord func expofitz, in hac oportere ee Re eeeisan Pi babeac in locorum 0 de inuentionibus aque,quasq; b SiO propric aT airaatesquibusjcationibus duca ‘ feos quemadaodum rehTea probecur,(cribere.Eenimmaxime ge — aeeefEiria,éead vitam,$: ad dele@ationes,S¢ad vfum quocidianum. 4 qaTEMTaENor erit,h fontes eruncaperti, Auentes. Sin autem jpypapuy non profluent,quarenda fb cerra font capita, & colligenda : qu fic etunt experiunda, vti procumbatur in dentes, ante quim fol xortusfuerit,in locis quibuserie querendum , & in terra mento Collocato &¢ fuldto, pro{piciancur cx regiones. Sic enim non err birexeelfius quinroparteat vilus,cim eric immorum mencum:(ed adlibraramaltitudinem in regionibus certa finitione defigaabit. Tuncin quibus|ocis videbuntur humotes (¢ concrifpantes & in aéra fargentes,ibifodiacur:non enim in ficco loco hoc fignum po- teftficri Item animaduercendum eft quarentibus aquam, quo g\ nere fintoca. Certaenima (unt, in quibus nafcitur. In creta,tenuis &exilis & non alta eft copiacacrit non optimo fapore. Item fabu- Tone foluto,tenuis: ed fiinferioribus locis inuenictur,ea eritlimo- f@& infuauis. In terraautem nigra fadores & fille exiles inueniun- tur:qu ex hybers stempefarbus collect in iis oliis locis fabfidant, ex habent optimum faporem. Glarea verd medioctes & noncerte venz reperiuntur ,ex quoque egregia funt fuauitate. Trem fabulong ma(culo,arenaij & carbunculo,certiores & Rtabilio- _ =