You are on page 1of 45

Nota Ekonom i Asas

Jorizal.com

BAB 1: PENGENALAN KEPADA EKONOMI

1.1 Pengertian Ekonomi:

Ilmu yang mengkaji bagaimana manusia mengagihkan sumber-sumber ekonomi yang terhad untuk memenuhi
kehendak-kehendak manusia yang tidak terhad.

Kehendak individu:
Keinginan individu untuk memiliki sesuatu barang atau perkhidmatan.

Sumber Ekonomi:
Faktor-faktor pengeluaran diperlukan untuk mengeluarkan barang-barang
dan perkhidmatan.

a. Buruh: Tenaga manusia yang disumbangkan sama ada dari segi fizikal atau
mental.
Ganjaran yang diterima ialah upah.
b. Tanah: Anugerah daripada alam semula jadi dan penawarannya adalah terhad.
Sewa dibayar kepada pemilik tanah sebagai ganjaran.
c. Modal : Alat atau wang yang digunakan dalam proses pengeluaran. Contoh modal
ialah peralatan, jentera dan kilang. Faedah adalah ganjaran yang diberikan
kepada pemilik faktor modal.
d. Usahawan: Individu yang menggabung dan menyelaras faktor- faktor pengeluaran
yang lain untuk menghasilkan barang dan perkhidmatan. Usahawan akan dibayar keuntungan kerana
menanggung risiko pengeluaran.

Masalah Ekonomi:

1. Masalah Kekurangan : Keadaan apabila sumber terhad berbanding dgnkehendak yg tidak


terhad.
2. Masalah Pilihan: Terpaksa dibuat berdasarkan keutamaan.
3. Masalah Kos Lepas: Barang atau perkhidmatan kedua terbaik yang terpaksa dlepaskan
akibat
daripada pemilihan barangan terbaik.

Cara-cara unit-unit ekonomi mengatasi masalah ekonomi.

(i) Isi Rumah/individu/pengguna

- Isi rumah mengalami kekurangan wang atau kekurangan pendapatan.


- Oleh yang demikian, mereka tidak dapat memiliki semua barang dan perkhidmatan.
- Perlu membuat pilihan berdasarkan barang atau perkhidmatan yang memberi kepuasan maksimum.
- Maka wujudlah kos lepas, iaitu barang kedua terbaik dilepaskan.
- Contoh: Ahmad mempunyai wang RM100 beliau ingin membeli kasut atau baju yang masing-masing berharga
RM100. Oleh kerana wangnya terhad, maka beliau pilih membeli baju. Maka kos lepas untuk membeli baju ialah
kasut.

(ii) Firma/pengeluar

- Firma mengalami kekurangan modal atau faktor-faktor pengeluaran/input/sumber pengeluaran.


- Oleh yang demikian, firma tidak dapat mengeluarkan semua barang atau membuat semua projek.
- Perlu membuat pilihan berdasarkan keluaran atau projek yang memberi keuntungan maksimum dan kos minimum.
- Maka wujudlah kos lepas, iaitu keluaran atau projek kedua terbaik terpaksa dilepaskan.
- Contoh: Firma A mempunyai modal RM1 juta ingin membuka kilang sarung tangan dan kilang tayar yang masing-
masing dengan modal RM1 juta. Oleh kerana modalnya terhad, maka firma A pilih membuka kilang tayar. Maka kos
lepas untuk membuka kilang tayar ialah kilang sarung tangan.

(iii) Kerajaan.

- Kerajaan mengalami kekurangan sumber hasil/ pendapatan negara.


- Oleh yang demikian, kerajaan tidak dapat melaksanakan semua projek-projek pembangunan kepada rakyat.
- Perlu membuat pilihan berdasarkan projek yang memberi kebajikan yang lebih/ maksimum/kesejahteraan/faedah
kepada rakyat.
- Maka wujudlah kos lepas, iaitu projek kedua terbaik dilepaskan.
- Contoh: Kerajaan ingin membina hospital dan sekolah , oleh kerana kerajaan kekurangan sumber hasil maka
kerajaan memilih hospital. Kos lepas untuk membina hospital ialah sekolah.

Jenis Barang

1
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

Aspek Barang percuma Barang awam Barang ekonomi


Pengeluar Anugerah Tuhan Disediakan oleh kerajaan Disediakan oleh swasta
Penawaran Tidak terhad Terhad Terhad
Kos lepas Tiada Pengeluarannya melibatkan kos lepas Penggunaannya melibatkan kos lepas
Bayaran Tidak perlu membayar Percuma atau dikenakan sedikit bayaran Mesti membayar untuk penggunaannya
penggunaannya
Contoh Cahaya matahari dan air hujan Lampu lalu lintas, perkhidmatan bomba Rumah, alat elektirk

1.2 Masalah Asas Ekonomi

1. Apa yang hendak dikeluarkan. Berkaitan dengan penentuan jenis barangan yang hendak
dikeluarkan.

2. Berapa yang hendak dikeluarkan. Berkaitan dengan penentuan kuantiti barangan.

3. Bagaimana hendak dikeluarkan. Berkaitan dengan cara pengeluaran barangan.


a. Intensif modal. Kaedah pengeluaran yang menggunakan lebih banyak faktor modal daripada faktor buruh.
b. Intensif buruh. Kaedah pengeluaran yang menggunakan lebih banyak faktor buruh daripada faktor modal.

4. Untuk siapa dikeluarkan. Berkaitan dengan masalah penentuan corak agihan barangan.

Penyelesaian masalah asas ekonomi

(i) Apakah jenis barang yang hendak dikeluarkan.

- Masalah ini wujud kerana kekurangan sumber ekonomi seperti tanah, buruh dan modal tetapi kehendak manusia
tidak terhad.
- Masalah ini diselesaikan dengan cara mengeluarkan barang yang memberi kepuasan maksimum / mendapat
keuntungan maksimum.
- Barang yang dikeluarkan bergantung kepada kehendak masyarakat/ permintaan pasaran/ mekanisme pasaran.

(ii) Berapa banyak barang hendak dikeluarkan.

- Jumlah barang yang dikeluarkan bergantung kepada jumlah permintaan terhadapnya/ keperluan masyarakat.
- Jika permintaannya tinggi banyak kuantitinya akan dikeluarkan.

(iii) Bagaimana barang itu hendak dikeluarkan.

- Masalah ini diselesaikan dengan memilih kaedah/teknik pengeluaran yang paling cekap untuk menghasilkan
keluaran yang maksimum dengan menggunakan kos pengeluaran minimum.
- Pilih samada intensif buruh atau intensif modal. Jika intensif modal lebih cekap dan lebih murah ia akan digunakan.

(iv) Untuk siapa barang itu dikeluarkan.

- Masalah ini diselesaikan bergantung kepada agihan pendapatan /mengikut kemampuan/kuasa beli masyarakat.
- Orang yang berpendapatan tinggi memperoleh barang lebih banyak berbanding dengan orang yang berpendapatan
rendah.

1.3 Sistem Ekonomi dan Penyelesaian Masalah Asas Ekonomi

Sistem Ekonomi: Merupakan gabungan peraturan yang diamalkan oleh pihak pengeluar dan pengguna dalam
ekonomi.

A. Sistem Ekonomi Kapitalis:

1. Ciri-ciri:

2
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

Sumber dimiliki oleh


Sumber dimiliki oleh
swasta atau individu.
swasta atau individu.
Kerajaan tidak campur
Kerajaan tidak campur
tangan.
tangan.

Wujud kebebasan dalam Keputusan ditetapkan oleh


Wujud kebebasan dalam Keputusan ditetapkan oleh
memilih barangan dan pengguna dan pengeluar
memilih barangan dan pengguna dan pengeluar
pekerjaan.
pekerjaan.

CIRI-CIRI SISTEM EKONOMI


CIRI-CIRI SISTEM EKONOMI
KAPITALIS
KAPITALIS

Harga ditentukan melalui


Harga ditentukan melalui
Motif pengeluar mencapai mekanisma harga iaitu
Motif pengeluar mencapai mekanisma harga iaitu
keuntungan maksimum kuasa permintaan dan
keuntungan maksimum kuasa permintaan dan
penawaran
penawaran

Terdapat persaingan bebas


Terdapat persaingan bebas
antara pengeluar
antara pengeluar

2. Penyelesaian Masalah Asas Ekonomi:

Masalah asas ekonomi Penyelesaian


Apa yang hendak dikeluarkan Pengguna bebas memilih barang pengeluar mengeluarkan
berdasarkan permintaan yang tinggi.
Berapa yang hendak dikeluarkan. Melalui mekanisma pasaran.

Bagaimana hendak dikeluarkan. Teknik pengeluaran paling cekap.

Untuk siapa dikeluarkan. Corak agihan pendapatan dan kuasa beli yang tinggi.

B. Sistem Ekonomi Perancangan Pusat:

Tidak wujud persaingan


Tidak wujud persaingan

Memaksimumkan kebajikan
Memaksimumkan kebajikan Tidak wujud pilihan bagi
masyarakat dan taraf hidup Tidak wujud pilihan bagi
masyarakat dan taraf hidup pengguna
rakyat pengguna
rakyat
CIRI-CIRI
CIRI-CIRI
SISTEM
SISTEM
EKONOMI
EKONOMI
PERANCANGAN PUSAT
PERANCANGAN PUSAT

Harga ditentukan oleh kerajaan Keputusan ditetapkan oleh


Harga ditentukan oleh kerajaan Keputusan ditetapkan oleh
kerajaan
kerajaan

Sumber milikan mutlak kerajaan


Sumber milikan mutlak kerajaan

2. Penyelesaian Masalah Asas Ekonomi:

Masalah asas ekonomi Penyelesaian


Apa yang hendak dikeluarkan Ditentukan oleh kerajaan
Berapa yang hendak dikeluarkan. Ditentukan oleh kerajaan dan bancian
Bagaimana hendak dikeluarkan. Ditentukan oleh kerajaan
Untuk siapa dikeluarkan. Kerajaan menetapkan. Diagihkan secara adil.

C. Sistem Ekonomi Campuran

3
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

Pengeluaran barang swasta wujud


Pengeluaran barang swasta wujud
persaingan antara pengeluar .
persaingan antara pengeluar .
Pengeluaran barang awam,
Pengeluaran barang awam,
kerajaan pengeluar tunggal
kerajaan pengeluar tunggal
Pihak swasta memaksimumkan
Pihak swasta memaksimumkan Individu bebas membuat pilihan
keuntungan. Kerajaan Individu bebas membuat pilihan
keuntungan. Kerajaan walau bagaimana pun terdapat
Memaksimumkan kebajikan walau bagaimana pun terdapat
Memaksimumkan kebajikan kawalan dari kerajaan
masyarakat kawalan dari kerajaan
masyarakat
CIRI-CIRI
CIRI-CIRI
SISTEM
SISTEM
EKONOMI
EKONOMI
CAMPURAN
CAMPURAN
Harga barang ditentukan oleh
Harga barang ditentukan oleh Individu bebas memiliki
mekanisma harga. kerajaan Individu bebas memiliki
mekanisma harga. kerajaan sumber namun terdapat
mengawal untuk kebajikan sumber namun terdapat
mengawal untuk kebajikan sumber yang dimiliki kerajaan
masyarakat sumber yang dimiliki kerajaan
masyarakat
Pengguna dan pengeluar bebas
Pengguna dan pengeluar bebas
buat keputusan. Bagi barang
buat keputusan. Bagi barang
awam kerajaan buat keputusan
awam kerajaan buat keputusan

2. Penyelesaian Masalah Asas Ekonomi:

Masalah Swasta Kerajaan

Apa yang hendak Barang dan perkhidmatan dikeluarkan ditentukan oleh Keluarkan barang awam yang tidak dikeluarkan oleh swasta.
dikeluarkan permintaan/ kehendak masyarakat/ mekanisme harga/
mekanisme pasaran.

Berapa yang -Bergantung kepada permintaan dan penawaran/ -Mengeluarkan apa yang tidak mencukupi dikeluarkan oleh
hendak keperluan/mekanisme harga. swasta.
dikeluarkan - Permintaan tinggi banyak kuantiti barang -Adakala barang dikeluarkan bersama.
dikeluarkan. -Mengenakan cukai jika barang itu hendak dikurangkan.
-Memberi subsidi jika hendak menambah barang.

Bagaimana -Pilih teknik keluaran yang meminimumkan kos/ teknik -Memilih teknik keluaran tidak berdasarkan kos tetapi
hendak yang cekap. mementingkan kebajikan masyarakat.
dikeluarkan. -Tujuan untuk mendapatkan untung yang maksimum. -Mengetatkan undang-undang supaya tidak berlaku
-Guna intensif buruh/modal, mana yang lebih murah. pencemaran.
-Menentukan upah minimum, contoh:upah pekerja ladang.
Untuk siapa -Berdasarkan agihan pendapatan.
dikeluarkan. -Barang mahal untuk golongan berpendapatan tinggi -Menyediakan barang untuk semua golongan masyarakat.
dan barang murah untuk golongan berpendapatan -Menjaga kebajikan masyarakat.
rendah.

D. Sistem Ekonomi Islam

4
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

Sumber milik Allah


Sumber milik Allah
SWT. Individu
SWT. Individu
pemegang amanah.
pemegang amanah.
Barang awam dikeluarkan Sumber digunakan dengan
Barang awam dikeluarkan Sumber digunakan dengan
oleh kerajaan cekap
oleh kerajaan cekap

Motif kebahagian di dunia Harga ditentukan oleh


Motif kebahagian di dunia Harga ditentukan oleh
dan akhirat, iaitu al-Falah. CIRI- CIRI
kuasa pasaran.
dan akhirat, iaitu al-Falah. CIRI- CIRI
kuasa pasaran.
SISTEM
SISTEM
EKONOMI
EKONOMI
ISLAM
ISLAM
Keputusan oleh pengguna Kerajaan campur tangan
Keputusan oleh pengguna Kerajaan campur tangan
dan pengeluar. jika berlaku ketidakadilan.
dan pengeluar. jika berlaku ketidakadilan.

Persaingan pengeluar
Pilihan tidak bercanggah Persaingan pengeluar
Pilihan tidak bercanggah mengeluarkan barang
dengan prinsip Islam Keputusan berasaskan mengeluarkan barang
dengan prinsip Islam Keputusan berasaskan swasta halal
prinsip dan hukum Islam. swasta halal
prinsip dan hukum Islam.

2. Penyelesaian Masalah Asas Ekonomi:

Masalah asas Penyelesaian


ekonomi
Apa yang - Ditentukan oleh pengguna dan pengeluar berlandaskan prinsip dan hukum Islam.
hendak
dikeluarkan
Berapa yang - Diselesaikan melalui mekanisme harga / bergantung kepada kuasa permintaan atau penawaran /
hendak keseimbangan pasaran.
dikeluarkan. - Jika pengeluaran tidak mencukupi, pengeluaran perlu ditambah untuk menggelakkan aktiviti menyerok dan
menyeludup barangan.
- Kerajaan campur tangan bila berlaku ketidakadilan dalam ekonomi.

Bagaimana - Diselesaikan oleh mekanisme harga dalam pasaran faktor.


hendak - Memilih menggunakan intensif modal atau buruh
dikeluarkan. - Memilih kaedah yang lebih cekap / meminimumkan kos atau memaksimumkankeuntungan.
- Kerajaan campurtangan supaya pengeluar tidak mengabaikan keselamatan / keadilan sosial.

Untuk siapa - Diselesaikan melalui corak pengagihan pendapatan / kuasa beli.


dikeluarkan. - Keadilan / tanggungjawab bersama diutamakan.
- Pembayaran zakat membantu pengagihan pendapatan.
- Golongan miskin dijamin bekalan keperluan yang mencukupi.

E. Perbezaan Ciri-ciri antara Sistem Ekonomi Kapitalis dengan Perancangan Pusat:

Sistem ekonomi kapitalis Aspek Sistem ekonomi perancangan pusat


bebas dimiliki pihak swasta dan individu Pemilikan sumber milik mutlak kerajaan

ditentukan oleh pengguna dan pengeluar Pembuat keputusan ditentukan oleh kerajaan

wujud kebebasan pilih barang dan pekerjaan Pilihan tidak wujud kebebasan

ditentukan oleh mekanisma harga Penentu harga ditetapkan oleh kerajaan

wujud persaingan bebas antara pengeluar Persaingan tidak wujud persaingan

mencapai keuntungan maksimum . Motif mencapai kebajikan maksimum

Penyelesaian masalah asas ekonomi

Masalah swasta Kerajaan

Apa yang Barang dan perkhidmatan dikeluarkan ditentukan Keluarkan barang yang tidak dikeluarkan oleh swasta.
hendak oleh permintaan/ kehendak masyarakat/

5
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

dikeluarkan mekanisme harga/ mekanisme pasaran.

Berapa yang -Bergantung kepada permintaan dan penawaran/ -Mengeluarkan apa yang tidak mencukupi dikeluarkan
hendak keperluan/mekanisme harga. oleh swasta.
dikeluarkan - Permintaan tinggi banyak kuantiti barang -Adakala barang dikeluarkan bersama.
dikeluarkan. -Mengenakan cukai jika barang itu hendak dikurangkan.
-Memberi subsidi jika hendak menambah barang.

Bagaimana -Pilih teknik keluaran yang meminimumkan kos/ -Memilih teknik keluaran tidak berdasarkan kos tetapi
hendak teknik yang cekap. mementingkan kebajikan masyarakat.
dikeluarkan. -Tujuan untuk mendapatkan untung yang -Mengetatkan undang-undang supaya tidak berlaku
maksimum. pencemaran.
-Guna intensif buruh/modal, mana yang lebih -Menentukan upah minimum, contoh:upah pekerja
murah. ladang.
Untuk siapa
dikeluarkan. -Berdasarkan agihan pendapatan. -Menyediakan barang untuk semua golongan
-Barang mahal untuk golongan berpendapatan masyarakat.
tinggi dan barang murah untuk golongan -Menjaga kebajikan masyarakat.
berpendapatan rendah.

F. Perbandingan Penyelesaian Masalah Asas Ekonomi antara Sistem Ekonomi:

1. Persamaan sistem ekonomi kapitalis dengan campuran:

Masalah asas ekonomi Persamaan


Apa yang hendak dikeluarkan Pengguna dan pengeluar menentukan jenis barang hendak dikeluarkan
Berapa yang hendak dikeluarkan Ditentukan oleh mekanisma harga
Bagaimana hendak dikeluarkan. Memilih kaedah yang paling cekap
Untuk siapa dikeluarkan. Ditentukan oleh corak agihan pendapatan

2. Perbezaan sistem ekonomi kapitalis dengan campuran:

Masalah asas ekonomi Sistem ekonomi kapitalis Sistem ekonomi campuran


Apa yang hendak dikeluarkan ditentukan oleh pengguna dan barang awam ditetapkan oleh
pengeluar kerajaan
Berapa yang hendak dikeluarkan ditetapkan oleh mekanisma harga. barang awam ditetapkan kerajaan dari
bancian
Bagaimana hendak dikeluarkan. Teknik pengeluaran yang paling cekap/ teknik pengeluaran ditetapkan kerajaan
memaksimum untung/
Meminimumkan kos
Untuk siapa dikeluarkan. corak agihan pendapatan ditetapkan oleh kerajaan bagi barang
awam

3. Persamaan sistem ekonomi perancangan pusat dengan campuran:

Masalah asas ekonomi Persamaan


Apa yang hendak dikeluarkan Barang awam ditetapkan oleh kerajaan.

Berapa yang hendak dikeluarkan Barang awam ditentukan oleh kerajaan melalui bancian

Bagaimana hendak dikeluarkan. Kerajaan menetapkan harga faktor untuk barang awam

Untuk siapa dikeluarkan. Diagihkan kepada semua individu dan tidak boleh dikecualikan penggunaan

4. Perbezaan sistem ekonomi perancangan pusat dengan campuran:

Masalah asas ekonomi Sistem ekonomi perancangan Sistem ekonomi campuran


pusat
Apa yang hendak dikeluarkan ditetapkan oleh kerajaan ditentukan oleh kuasa pengguna dan
pengeluar
Berapa yang hendak dikeluarkan ditetapkan oleh kerajaan barang swasta melalui mekanisma harga

Bagaimana hendak dikeluarkan. ditetapkan oleh kerajaan teknik pengeluaran melalui mekanisma
pasaran
Untuk siapa dikeluarkan. untuk semua individu berdasarkan corak agihan pendapatan

6
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

BAB 2: PENDAPATAN DAN PENGGUNAAN PENDAPATAN INDIVIDU

2.1 Pemilihan Pekerjaan:

1. Sektor Utama/ Primer


- Kegiatan pengeluaran hasil alam semulajadi
- Contoh sektor iaitu pertanian, penternakan, perikanan, perhutanan,
- Aktiviti ini bergantung pada sumber yang boleh diperbaharui dan sumber yang tidak boleh diperbaharui
- Contoh jenis pekerjaan iaitu pelombong, petani, penternak

2. Sektor Kedua/Sekunder
- Pemprosesan hasil alam semulajadi untuk menghasilkan barang siap atau separa siap
- Contoh sektor iaitu perindustrian dan pembinaan
- Contoh jenis pekerjaan iaitu operator pengeluaran, penyelia pembinaan, buruh binaan.

3. Sektor Ketiga/Perkhidmatan
- Memberi sokongan kepada sektor utama dan sektor kedua
- Contoh sektor iaitu perkhidmatan pengangkutan, pergudangan, perhubungan, pemborongan, peruncitan .
- Contoh jenis pekerjaan iaitu perkhidmatan doktor, jururawat guru dan lain-lain

Faktor-Faktor Yang Mempengaruhi Pemilihan Pekerjaan:

1. Upah wang
- upah yang diterima dalam bentuk wang mengikut harga semasa pada tahun tertentu/ ganjaran yang diterima sebagai
bayaran perkhidmatannya dalam proses pengeluaran

7
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

- Semakin tinggi kadar upah, semakin banyak yang berminat untuk memohon pekerjaan tersebut.
- Kadar upah bergantung kepada jenis pekerjaan, kelayakan, pengalaman, peranan kesatuan sekerja/tanggungjawab.

2. Faedah sampingan
- ganjaran yang diberikan untuk menarik minat individu memilih sesuatu pekerjaan
- bonus, kemudahan perkhidmatan perubatan, kemudahan pinjaman, subsidi

3. Minat
- mendorong individu meningkatkan produktiviti dalam pekerjaan
- Contohnya individu yang berminat dalam bidang perubatan akan menceburkan diri dalam pekerjaan doktor

4. Suasana tempat kerja


- ciri-ciri tempat bekerja
- keadaan yang bersih, nyaman, selesa dan selamat

5. Kelayakan akademik dan kemahiran/pengalaman


- Memiliki Sijil SPM, Diploma, Ijazah pertama memberi prospek pekerjaan yang berbeza
- Kemahiran/pengalaman yang tinggi dalam sesuatu bidang pekerjaan membawa ganjaran yang lebih lumayan.

6. Jarak ke tempat kerja


- Merujuk kepada lokasi pekerjaan
- Individu cenderung memilih tempat kerja yang berdekatan dengan kediamannya

7. Prospek pekerjaan
- Merujuk kepada masa depan yang cerah dan berpotensi
- Peluang kenaikan pangkat dan peluang melanjutkan pelajaran adalah daya penarik

8. Keadaan ekonomi semasa


- Ekonomi meleset, pemilihan pekerjaan adalah terhad
- Ekonomi melambung, permintaan pekerjaan adalah tinggi

9. Waktu bekerja
- Waktu bekerja yang tetap . Contoh : bekerja di pejabat
- Waktu bekerja yang tidak tetap. Contohnya bekerja mengikut shift

10. Pengaruh keluarga


- Contoh abang, kakak, ayah, ibu dan lain-lain
- Jika ayahnya bekerja sebagai doktor, kemungkinan anaknya juga akan bekerja sebagai seorang doktor

11. Upah bukan wang


- ganjaran yang diterima dalam bentuk benda atau barang.
- Contoh : penuai padi atau nelayan akan menerima upah dalam bentuk padi /ikan

2.2 Pendapatan Individu:

1. Upah
- Ganjaran buruh menyumbang tenaga mental dan fizikal di dalam aktiviti pengeluaran/bekerja dengan orang lain
- Contoh : gaji bulanan, elaun dan bonus tahunan
- Upah juga dibayar mengikut tempoh masa bekerja dan bergantung jumlah keluaran yang dihasilkan

1.2 Upah Nominal


- Dinyatakan dalam wang semasa dan mengambil kira tingkat harga

1.1 Upah benar


- Kuasa beli upah wang/ kemampuan upah wang untuk membeli barang dan perkhidmatan
- Upah benar = Upah wang
Harga purata barang

Inflasi – Harga barang naik, upah benar turun


Deflasi – Harga barang jatuh, upah benar naik

2. Sewa
- Ganjaran kepada pemilik faktor pengeluaran tanah kerana penawarannya terhad/ ganjaran yang diterima oleh
pemilik harta fizikal yang menyewakan hak penggunaan harta fizikalnya kepada orang lain.

8
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

- Contoh : tanah, rumah, kedai yang disewakan

3. Faedah
- Ganjaran kepada pemilik modal wang
- Diperolehi ke atas simpanan di bank perdagangan, syarikat kewangan atau
BSN / menangguhkan penggunaannya pada masa kini
- Faedah = Jumlah simpanan X Kadar faedah X Tempoh simpanan

4. Dividen
- Ganjaran kepada pemilik faktor modal wang tetapi mengikut hukum Islam
- Tiada unsur riba
- Diperolehi ke atas simpanan diperbankan Islam
- Kadar dividen berdasarkan keuntungan perniagaan dan kadarnya tidak tetap
- Sebahagian daripada keuntungan syarikat yang diagihkan kepada pemegang syarikat.
- Ganjaran yang diterima oleh pemilik unit saham amanah

5. Untung
- Ganjaran kepada usahawan
- menanggung risiko aktiviti pengeluaran yang tidak dapat diinsuranskan
- Usahawan yang berinovasi menerima untung yang lebih tinggi
- Untung = Jumlah hasil – Jumlah kos
- Untung boleh bernilai positif atau negatif. Untung negatif bermaksud kerugian

6. Bayaran pindahan
- Tidak memberi sumbangan dalam aktiviti pengeluaran
- Contoh : Bayaran pencen, biasiswa, wang saku, subsidi, bantuan kebajikan

Sumber Pendapatan Individu:

a. Bekerja sendiri
- Contoh : berniaga/ broker
- Waktu bekerja tidak tetap
– ganjaran berbentuk untung

b. Bekerja dengan orang lain


- Contoh :Bekerja dalam sektor swasta atau sektor awam
- Waktu bekerja tetap
– ganjaran berbentuk upah/gaji

c. Cara-cara lain
- Harta tetap (rumah, tanah) – sewa
- Saham/ unit amanah – dividen
- Simpanan bank – faedah/ dividen
- Bayaran pindahan-contoh pesara -pencen
- Membuat pelaburan / melabur wang / membeli stok modal - untung

2.3 Pendapatan Boleh Guna:

Pendapatan boleh guna ialah baki pendapatan yang diterima setelah ditolak potongan wajib.
Pendapatan bersih yang boleh digunakan untuk membeli barang-barang atau perkhidmatan bagi memuaskan keperluan
dan kehendak dan tabungan

Potongan Wajib

(i) Caruman KWSP


(ii) Bayaran zakat
(iii) Cukai pendapatan perseorangan
(iv) PERKESO

Kumpulan Wang Simpanan Pekerja (KWSP)


- Badan berkanun yang ditubuhkan oleh kerajaan
- Tujuan menggalakkan tabungan dan menjamin hari tua pekerja
- Semua pekerja diwajibkan mencarum KWSP
- Kadar caruman terdiri daripada caruman pekerja dan majikan
- Pengeluaran semua caruman hanya dibenarkan apabila mencapai umur 55 tahun.
- Pengeluaran sebahagian caruman dibenarkan untuk membeli rumah, komputer tujuan pendidikan dan membayar kos
rawatan hospital

Bayaran Zakat
- dikenakan kepada orang yang beragama islam yang memenuhi syarat
- Tujuan menyucikan harta milikan orang Islam

9
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

- Terdapat zakat harta benda dan zakat fitrah


- Kadar bayaran zakat harta benda adalah 2.5%,
- Zakat dikecualikan daripada cukai pendapatan

Cukai Pendapatan Perseorangan


- Cukai langsung yang dikenakan terhadap pendapatan seseorang individu
- Pelepasan cukai merupakan sejumlah pendapatan individu yang dikecualikan daripada cukai pendapatan.
Contoh pelepasan cukai adalah diri ,isteri, anak, perubatan ibu bapa, caruman KWSP, insurans nyawa
- Pendapatan boleh cukai = Jumlah pendapatan – Pelepasan cukai

Pertubuhan Keselamatan Sosial (PERKESO)


- PERKESO mentadbir skim keselamatan sosial yg memberi perlindungan kpd para pekerja terhadap kejadian luar
jangka
- Caruman adalah 1.75% ( 1.25% majikan + 0.5% pekerja)

Pengiraan Pendapatan Boleh Guna

Pendapatan boleh guna = Jumlah pendapatan individu – Potongan wajib


[caruman KWSP – caruman PERKESO – Bayaran
zakat – cukai pendapatan perseorangan]

2.4 Penggunaan Pendapatan Boleh Guna

Pendapatan boleh guna digunakan untuk perbelanjaan penggunaan dan tabungan.


2.4.1 Penggunaan/ perbelanjaan
- membeli barang dan perkhidmatan / barang tahan lama / tidak tahan lama
- memenuhi kehendak / keperluan untuk mencapai kepuasan
2.4.2 Tabungan
- tujuan menabung – awasan/ beli barang tahan lama / pendidikan
- contoh: bank / beli emas

Keperluan dan Kehendak

Keperluan: Keinginan individu terhadap barang dan perkhidmatan bagi


membolehkan mereka menjalankan kehidupannya.
Dibahagikan kepada keperluan asas dan keperluan lain
Tiga keperluan asas iaitu pakaian, makanan dan tempat tinggal
Contoh keperluan lain ialah pendidikan, kesihatan dan
Keselamatan.

Kehendak: keinginan individu untuk memiliki barang dan perkhidmatan bagi


mencapai kehidupan yang lebih selesa.
Semua kehendak tidak dapat dipenuhi kerana sumber terhad.
Kehendak manusia adalah berbeza-beza dan berubah mnegikut
masa.

Perbezaan antara keperluan dengan kehendak

a. Definisi
Keperluan – untuk terus hidup
Kehendak – hidup lebih selesa

b. Jenis barang
Keperluan – barang perlu
Kehendak – barang tidak perlu

c. Harga barang
Keperluan – lebih stabil, dikawal oleh kerajaan
Kehendak – tidak stabil , diluar kawalan kerajaan

d. Barang pengganti
Keperluan – tidak ada pengganti
Kehendak – banyak pengganti

e. Bilangan barang
Keperluan – terhad kepada makanan, pakaian dan tempat tinggal
Kehendak – tidak terhad
f. Kepentingan
Keperluan – mustahak/penting, tanpanya manusia tidak dapat hidup
Kehendak – tidak mustahak, tanpanya manusia masih dapat hidup

10
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

Belanjawan Peribadi

Belanjawan peribadi ialah


anggaran perbelanjaan berdasarkan anggaran pendapatan dalam suatu tempoh masa tertentu.

Jenis Perbelanjaan Peribadi


a. Barang tahan lama – jangka hayat penggunaan melebihi satu tuhan
b. Barang tidak tahan lama – jangka hayat penggunaan kurang setahun
c. Perkhidmatan – perbelanjaan tetap

Kepentingan Belanjawan Peribadi


a. Merancang perbelanjaan mengikut pendapatan
-dapat menganggarkan pendapatan boleh guna dan anggaran perbelanjaannya
- supaya tidak menghadapi masalah beban hutang
b. Mendahulukan perbelanjaan penting / keperluan
- Perbelanjaan yang mengutamakan barang penting seperti dalam senarai
belanjawan dapat memberi kepuasan yang maksimum
- Meninggalkan barang yang tidak penting dapat mengelakkan pembaziran
c. Menabung
- Belanjawan yang baik seharusnya mempunyai baki atau belanjawan dapat
membantu individu mengurangkan perbelanjaan masa ini untuk tujuan tabungan
bagi mencapai objektif masa depan / kecemasan
d. Mengelakkan individu berhutang
e. Mengelakkan inflasi
f. Dapat memaksimumkan kepuasan / mengelakkan pembaziran

Penyediaan Belanjawan Peribadi


a. Mengenal pasti punca pendapatan dan potongan wajib
Mengenal pasti semua punca-punca pendapatan yang ada
b. Mencatatkan semua perbelanjaan yang diperlukan
- Senarai perbelanjaan tersebut hendaklah dihadkan bagi suatu tempoh
masa tertentu
c. Menyusun perbelanjaan mengikut keutamaan
- perlu memastikan barang yang penting dan kurang penting
- Barang disusun mengikut keutamaan
d. Mengimbangkan pendapatan boleh guna dengan perbelanjaan
e. Tabungan
f. Menyediakan penyata pendapatan dan perbelanjaan
- Penyata ini disediakan bagi memastikan perancangan berkesan
- Dapat menggambarkan secara jelas jumlah pendapatan dan perbelanjaan
individu bagi tempoh masa.

Tabungan
Tabungan ialah pendapatan boleh guna yang tidak dibelanjakan.
Tabungan = Pendapatan boleh guna – perbelanjaan penggunaan

Tujuan-tujuan Tabungan
a. Membiayai perbelanjaan kecemasan dan awasan
- kemalangan / kematian
b. Pembelian barang tahan lama
- untuk membeli kereta / rumah/ asset tetap
- Memiliki harta tanpa berhutang
c. Memenuhi cita-cita tertentu
- Memulakan atau membesarkan perniagaannya
- Perbelanjaan pendidikan
-Menunaikan haji di Mekah
- Menjamin kehidupan lebih selesa pada masa hadapan
d. Pulangan dalam bentuk faedah atau dividen

Cara-cara Menabung
a. Bank perdagangan – Simpanan tabungan, simpanan semasa dan simpanan tetap

11
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

b. Syarikat kewangan- Simpanan tabungan dan simpanan tetap


c. Bank Simpanan Nasional – Akaun Giro, Sijil Simpanan Premium
d. Lembaga Tabung Haji – Simpanan tabungan
e. Koperasi – membeli saham koperasi
f. Unit Amanah – ASN, ASB
g. Syarikat insurans nyawa- pembayaran premium

Pinjaman
Pinjaman ialah sejumlah wang diterima oleh individu daripada sumber tertentu yang perlu dibayar balik.

Tujuan-tujuan Pinjaman

Pengguna:
a. Menampung kekurangan wang semasa apabila menghadapi kecemasan/
perbelanjaan kecemasan
b. Membeli barang tahan lama/ menambah harta
c. Membeli barang harian
d. Melanjutkan pelajaran/ tujuan pendidikan

Pengeluar:
a. Memulakan perniagaan
b. Menambah modal dan meningkatkan produktiviti
c. Mengurangkan pembayaran cukai syarikat

Sumber-sumber Pinjaman:
a. Bank perdagangan – pinjaman peribadi dan overdraf
b. Syarikat kewangan – sewa beli
c. Bank Simpanan Nasional – skim pinjaman perumahan
d. Syarikat Kredit – syarikat kredit perumahan dan syarikat kredit kenderaan
e. Agensi kerajaan – MARA dan YAPEIM
f. Sumber pinjaman lain – Bank Pertanian Malaysia, Bank Islam, Koperasi.
badan kerajaan, syarikat insurans

Sebab-sebab Pemberi Pinjaman Dibayar Ganjaran Faedah:


a. Kesanggupan menangguhkan perbelanjaan semasa / sanggup berkorban
berpisah daripada kecairan
b. Menggantikan susut nilai wang
c. Risiko pinjaman tidak dibayar balik / pemilik modal rugi apabila peminjam
muflis
d. Menanggung kos lepas
f. Menutup kos pengurusan / pentadbiran memungut pinjaman

Pelaburan
Pelaburan ialah perbelanjaan terhadap barang-barang modal atau
penambahan stok modal.

Cara-cara Pelaburan/ Bentuk-bentuk pelaburan


a. Pembelian aset tetap – bangunan , tanah, rumah kediaman
- untuk dijual / disewakan/ beli pada harga yang rendah dan jual pada harga
yang tinggi
b. Pembelian dan menyimpan stok – bahan mentah/ barang niaga
- untuk melicinkan proses pengeluaran/ menambahkan keluaran dengan mudah
- beli pada harga rendah serta jual pada harga tinggi
c. Pembinaan kilang atau pembelian alat jentera baru / mesin
- menambahkan stok modal / produktiviti / keuntungan
c. Peningkatan sumber manusia/ modal manusia – pendidikan / kemahiran /
pengetahuan untuk meningkatkan produktiviti

Tujuan-tujuan Pelaburan
a. Mendapatkan pulangan
b. Menggantikan barang modal
c. Meningkatkan daya pengeluaran

Perbandingan Pulangan Daripada Pelaburan Dan Pulangan Daripada Tabungan

12
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

Pelaburan
- Kadar pulangan tidak tetap
- Risiko tinggi
- Bentuk ganjaran- keuntungan

Tabungan
- Kadar pulangan tetap
- Risiko rendah
- Bentuk ganjaran- faedah

BAB 3: ISI RUMAH SEBAGAI PENGGUNA

a)Pengertian Isi Rumah:

Isirumah ialah satu kumpulan individu yang tinggal di dalam sebuah rumah/bersama.
Bersama-sama membuat keputusan ekonomi.

b)Fungsi isi rumah:


i) Sebagai pembekal faktor pengeluaran.
Isirumah menyediakan buruh,tanah,modal dan usahawan kepada firma untuk mengeluarkan barangan/perkhidmatan.

ii) Sebagai pengguna.


Isirumah menerima pendapatan daripada firma dan akan membelanjakannya untuk mendapatkan barangan atau
perkhidmatan untuk memenuhi keperluan/kehendak isirumah.

c)Objektif Penggunaan Isi Rumah


- Untuk mencapai kepuasan maksimum / utiliti maksimum.
- Utiliti ialah kepuasan yang diterima daripada penggunaan satu jenis barang.

d)Konsep Permintaan
Permintaan ialah keinginan dan kesanggupan untuk membeli suatu barang pada suatu tingkat harga dalam suatu
tempoh masa tertentu dengan andaian ceteris paribus.

13
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

- Ceteris paribus bermaksud factor-faktor lain yang mempengaruhi permintaan adalah tetap.
- Permintaan Berkesan ialah permintaan yang disokong dengan wang iaitu permintaan tersebut mampu dibayar.

e)Ciri-ciri permintaan
a. Ada keinginan dan kesanggupan untuk membeli
b. Membeli pada tingkat harga tertentu
c. Membeli dalam jangka masa tertentu

f)Jadual dan Keluk Permintaan

Harga (RM) Kuantiti Barang X yang diminta


(unit)
6 300
5 500
4 800
3 1600
Harga D
6 P

5 Q

4 R

3 S
D
2

0 200 400 600 800 1000 1200 1400 1600 Kuantiti


g) Sifat-sifat keluk permintaan
- keluknya mencerun ke bawah dari kiri ke kanan
- ianya menunjukkan hubungan negatif antara harga dengan kuantiti diminta.

h) Hukum Permintaan
Semakin tinggi harga, semakin kurang kuantiti diminta dan semakin rendah harga, semakin banyak kuantiti diminta.
Harga
D

Po

P1

0 Qo Q1
Kuantiti Diminta

i) Apabila harga turun dari P0 ke P1 ,kuantiti diminta naik dari Q0 ke Q1.

14
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

ii) Harga naik dari P1 ke P0, kuantiti diminta turun dari P1 ke P0.
iii) Kesimpulan – hubungan antara harga dengan kuantiti diminta adalah berkadar songsang / iaitu hukum
permintaan.

i)Penentu Permintaan

Harga Barang itu


sendiri

Dasar Kerajaan Harga Barang Lain

PENENTU-
PENENTU
PERMINTAAN
Pendapatan
Musim Individu

Jangkaan Harga Cita rasa


Masa Hadapan Pengguna

a. Harga barang itu.


Apabila harga barang itu meningkat, kuantiti diminta menurun dan apabila harga barang itu menurun, kuantiti
diminta naik.
Pergerakan di sepanjang keluk permintaan.

b. Harga barang lain.


i. Barang pengganti: barang yang dapat menggantikan fungsi sesuatu barang yang lain.Hubungan yang positif
Contoh: Teh dan kopi
- Kenaikan harga barang pengganti, keluk permintaan beralih ke kanan.
- Kejatuhan harga barang pengganti, keluk permintaan beralih ke kiri.

ii. Barang penggenap: barang yang perlu digunakan bersama dengan barang lain.Hubungan yang negatif
Contoh: Kopi dan gula
Kenaikan harga barang penggenap, keluk permintaan beralih ke kiri.
Kejatuhan harga barang penggenap, keluk permintaan beralih ke kanan.

c. Pendapatan individu
Pendapatan individu meningkat, permintaan meningkat.
Pendapatan individu menurun, permintaan menurun.

d. Cita rasa Pengguna


- cita rasa suka, keluk permintaan beralih ke kanan
- cita rasa tak suka ,keluk permintaan beralih ke kiri

e. Jangkaan harga masa depan


Jika harga masa depan dijangka naik, kuantiti diminta meningkat dan
apabila harga masa depan dijangka jatuh, kuantiti diminta menurun.

f. Musim
Perubahan cuaca dan musim perayaan.

g. Dasar kerajaan
Penurunan cukai dan pemberian subsidi meningkatkan permintaan,
kenaikan cukai menurunkan permintaan.

j) Perbezaan antara perubahan dalam kuantiti diminta dan perubahan permintaan:

Harga
D
x
P0
y
P1

15
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

0 Q0 Q1 Kuantiti
i). Perubahan kuantiti diminta

- Perubahan dalam kuantiti diminta merupakan pergerakan atas keluk permintaan yang sama.
- Berlaku disebabkan oleh perubahan harga barang X iaitu bila harga meningkat, kuantiti diminta akan menurun / bila
harga menurun, kuantiti barang X diminta akan meningkat.
- Apabila harga jatuh dari P0 ke P1, kuantiti barang X diminta meningkat dari Q0 ke Q1 atau apabila harga naik dari P1 ke
P0, kuantiti barang X diminta menurun dari Q1 ke Q0
- Hubungan antara harga barang X dan kuantiti barang X yang diminta adalah secara songsang / negatif.
(Peringatan: mesti ada hubungan harga dengan kuantiti).

ii). Perubahan permintaan


Harga
D1

D0

P0

D1
D0

0 Q0 Q1 Kuantiti

- Disebabkan oleh perubahan faktor-faktor selain harga barang itu.


- Peralihan keluk permintaan akan berlaku sama ada ke kanan atau ke kiri.

Peralihan keluk permintaan ke kanan


- kenaikan harga barang pengganti
- penurunan harga barang penggenap
- kenaikan pendapatan pengguna
- cita rasa suka /gemar pengguna
- jangkaan harga akan meningkat masa depan
- perubahan musim
- penurunan kadar cukai pendapatan individu
- pemberian subsidi

Peralihan keluk permintaan ke kiri


- penurunan harga barang pengganti
- kenaikan harga barang penggenap
- penurunan pendapatan pengguna
- cita rasa tak suka pengguna
- jangkaan harga akan menurun masa depan
- perubahan musim
- kenaikan kadar cukai pendapatan individu

k) Keanjalan Harga Permintaan:

i). Pengertian
Keanjalan harga permintaan (Ed) ialah peratus perubahan dalam kuantiti
diminta suatu barang akibat daripada peratus perubahan harga barang itu.

ii). Pengiraan keanjalan permintaan.

Keanjalan harga permintaan = %perubahan dalam kuantiti diminta


(Ed) % perubahan harga

16
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

Iaitu

Ed = QB – QA X __PA___
QA PB - PA

iii). Jenis keanjalan harga permintaan.

1. Keanjalan harga permintaan Anjal


- % perubahan kuantiti diminta melebihi % perubahan harga
- Nilai pekali keanjalan lebih daripada satu
- keluk permintaan adalah landai

2. Keanjalan harga permintaan Tidak anjal


- % perubahan kuantiti diminta kurang daripada % perubahan harga
- Nilai pekali keanjalan kurang daripada satu
- keluk permintaan adalah curam

3. Keanjalan harga permintaan Anjal satu (uniti)


- % perubahan kuantiti diminta sama dengan % perubahan harga
- Nilai pekali keanjalan adalah sama dengan satu
- keluk permintaan berbentuk hiperbola segi empat tepat

l). Bagaimana pengeluar menggunakan konsep pekali keanjalan harga


permintaan untuk memaksimumkan keuntungan.

Jenis Keanjalan Strategi Pengeluar


Anjal Pengeluar akan menurunkan harga jualan

Tidak Anjal Pengeluar akan menaikkan harga jualan

Anjal Satu Pengeluar akan mengekalkan harga jualan

BAB 4: FIRMA SEBAGAI PENGELUAR

4.1 Firma dan Pengeluaran.

Firma
Unit ekonomi produktif sama ada organisasi atau unit pengeluaran yang menggunakan faktor-faktor pengeluaran
untuk menghasilkan barang dan perkhidmatan.

Pengeluaran
Proses menggabungkan faktor-faktor pengeluaran untuk menghasilkan barang atau perkhidmatan./ proses
mengubah bentuk input kepada output

Input
Faktor pengeluaran yang digunakan untuk menghasilkan barang atau perkhidmatan.
(a) Input tetap - faktor pengeluaran yang jumlah kuantitinya tetap pada sebarang tingkat output.
- contoh : mesin, bangunan dan tanah.
- wujud dalam jangka pendek sahaja
(b) Input berubah - faktor pengeluaran yang berubah kuantitinya mengikut tingkat output.
- contoh : buruh dan bahan mentah.
- wujud dalam jangka pendek dan jangka panjang
- apabila keluaran sifar, input berubah juga sifar

17
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

Jangka Masa Pengeluaran:

( i ) Jangka masa pendek


- jangkamasa dimana terdapat sekurang-kurangnya satu input tetap dan tingkat output dapat diubah
dengan megubah output berubahnya.
- wujud input tetap dan input berubah.

(ii ) Jangka masa panjang.


- jangkamasa dimana semua input merupakan input berubah.
- wujud input berubah sahaja.
- firma boleh memperbesar/ memperkecilkan keupayaan pengeluaran

Fungsi Pengeluaran Jangka Pendek:

(a) Definisi
menunjukkan hubungan antara input berubah yang ditambah atas input tetap pada setiap tingkat output.

a. Jumlah Keluaran ( Total Product – TP )


Jumlah output yang dikeluarkan pada tingkat input berubah tertentu.
Jumlah keluaran akan meningkat, mencapai maksimum dan menurun

Jumlah Keluaran (TP) = Keluaran Purata (AP) x Input Berubah (L)

b. Keluaran Purata ( Average Product – AP )


Jumlah keluaran per unit input berubah.
Keluaran purata meningkat sehingga mencapai maksimum pada buruh tertentu dan seterusnya menurun

Keluaran Purata (AP) = Jumlah Keluaran (TP)

Input Berubah (L)

c. Keluaran Sut ( Marginal Product – MP )


Perubahan jumlah keluaran akibat perubahan seunit input berubah.
Keluaran sut meningkat sehingga mencapai maksimum pada buruh tertentu dan seterusnya menurun
sehingga menjadi negatif

Keluaran Sut (MP) = Perubahan Dalam Jumlah Keluaran (∆TP)

Perubahan Dalam Input Berubah (∆L)

Hubungan antara Jumlah Keluaran, Keluaran Purata dan Keluaran Sut.

(a) Hubungan antara jumlah keluaran dengan keluaran sut.


- apabila jumlah keluaran meningkat, keluaran sut adalah positif.
- apabila jumlah keluaran mencapai maksimum, keluaran sut adalah sifar.
- apabila jumlah keluaran menurun, keluaran sut adalah negatif.

(b) Hubungan antara keluaran purata dengan keluaran sut.


- apabila keluaran purata meningkat, keluaran sut melebihi keluaran purata.
- apabila keluaran purata menurun, keluaran purata melebihi keluaran sut.
- apabila keluaran purata mencapai maksimum, keluaran sut = keluaran purata.

Kos Pengeluaran:

- jumlah perbelanjaan yang dibayar atau ditanggung oleh sesebuah firma untuk penggunaan sejumlah input atau
faktor pengeluaran dalam proses pengeluaran.
- Kos pengeluaran:
(i ) Kos pengeluaran jangka panjang – terdiri dari kos berubah.
(ii ) Kos pengeluaran jangka pendek – terdiri dari kos tetap dan kos berubah.

( a ) Kos Tetap (Fixed Cost – FC)


- kos yang tidak berubah pada setiap tingkat output.

Kos Tetap = Harga Input Tetap x Kuantiti Input Tetap.

(b) Kos Berubah (Variable Cost – VC)


- kos yang berubah pada setiap tingkat output

Kos Berubah = Harga Input Berubah x Kuantiti Input Berubah.

Kos Tetap:

18
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

- Bayaran kepada input tetap


- Wujud walaupun output sifar
- Tidak berubah apabila output meningkat
- wujud dalam jangka pendek
- Perubahan dalam kos tetap akibat daripada perubahan dalam unit output adalah sifar
- Contoh : sewa dan harga mesin

Kos Berubah:
- Bayaran kepada input berubah
- Tidak wujud apabila output sifar
- Meningkat apabila output meningkat
- wujud dalam jangka pendek dan jangka panjang
- Perubahan dalam kos berubah akibat daripada penambahan dalam satu unit output adalah kos sut
- Contoh : upah dan kos bahan mentah

(c) Jumlah Kos (Total Kos – TC)


- merupakan jumlah kos tetap ditambah kos berubah.
- Apabila output sifar, jumlah kos sama dengan kos tetap
- Semakin tinggi output semakin tinggi jumlah kos.
- Jumlah kos akan berubah sejajar dengan kos berubah.
- Perubahan jumlah kos adalah sama dengan perubahan kos berubah

Jumlah Kos (TC) = Kos Tetap (FC) + Kos Berubah (VC).

(d) Kos Purata (Average Cost – AC)


-merupakan kos per unit output.
- kos purata bersifat menurun pada tingkat awalnya, mencapai minimum dan
seterusnya meningkat.

Kos Purata (AC) = Jumlah Kos (TC)


Jumlah Output (Q)

(e) Kos Sut (Marginal Cost – MC)


-merupakan perubahan jumlah kos/ perubahan jumlah kos berubah kesan perubahan seunit output
- kos sut bersifat menurun pada tingkat awalnya, mencapai minimum dan seterusnya meningkat.
- kos sut mencapai minimum lebih awal daripada kos purata

Kos Sut (MC) = Perubahan Jumlah Kos (∆TC)

Perubahan Jumlah Output (∆Q)


Hubungan antara kos purata dan kos sut

1. Apabila kos purata menurun, kos sut berada di bawah kos purata
2. Apabila kos purata minimum, kos sut menyamai kos purata
3. Apabila kos purata meningkat, kos sut berada lebih daripada kos purata

4.2 Penawaran:

Konsep Penawaran
-merupakan keinginan dan kebolehan firma menawarkan sesuatu barang pada suatu tingkat harga tertentu dalam
jangka masa tertentu.
Hukum Penawaran
- semakin tinggi harga sesuatu barang, semakin banyak barang ditawarkan dan sebaliknya semakin rendah harga,
semakin kurang barang ditawarkan.
- hubungan harga (P) dengan kuantiti (Q) adalah terus / positif.

Jadual Dan Keluk Penawaran


- Jadual penawaran dan keluk penawaran menunjukkan hubungan antara tingkat harga barang dan kuantiti barang
yang ditawarkan
Sifat-sifat keluk penawaran
- mencerun ke atas dari kiri ke kanan.
- menunjukkan hubungan positif antara harga dengan kuantiti ditawarkan.

Penentu Penawaran:

(a) Harga barang itu

19
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

apabila harga sesuatu barang itu meningkat, semakin banyak kuantiti barang yang ditawarkan dan sebaliknya
semakin rendah harga, semakin kurang kuantiti barang ditawarkan dengan andaian ceteris paribus.

(b) Harga barang lain.

(i) Barang Pengganti.


apabila harga barang pengganti turun, penawaran barang tersebut meningkat dan sebaliknya
(ii) Barang Penggenap.
apabila harga barang penggenap naik, penawaran barang tersebut meningkat dan sebaliknya.

(c) Harga faktor-faktor pengeluaran.


perubahan kos atau harga faktor pengeluaran akan mempengaruhi penawaran. Apabila harga factor
meningkat, kos pengeluaran meningkat, penawaran barang tersebut berkurangan.

(d) Tingkat teknologi


-perubahan dalam tingkat teknologi akan mempengaruhi penawaran barang oleh firma.
Kemajuan teknologi seperti teknik pengeluaran yang lebih cekap akan membantu meningkatkan daya
pengeluaran faktor-faktor pengeluaran/ dapat mengurangkan kos pengeluaran firma/penawaran meningkat.

(e) Jangkaan harga masa depan.


apabila harga sesuatu barang diramal jatuh pada masa depan, output akan dikurangkan masa kini dan akan
mengurangkan penawaran barang tersebut masa kini dan sebaliknya.

(f) Cuaca./ musim


barang yang dipengaruhi cuaca ialah barang yang bergantung kepada unsur alam semulajadi. .
- Cuaca yang baik, membolehkan pengeluaran bertambah seperti sayuran dan ikan

(g) Matlamat pengeluar.


- memaksimumkan jualan/ untung / menguasai pasaran
- memperoleh keuntungan maksimum.
- keuntungan mendorong peningkatan output
- apabila output meningkat, penawaran akan bertambah dan sebaliknya

(h) Dasar kerajaan.


- seperti polisi cukai, subsidi, galakan perintis dsb.
- Contoh dasar kerajaan memberikan subsidi. Ini dapat membantu merendahkan kos pengeluaran firma.
Oleh itu output dapat ditingkatkan dan penawaran bertambah.

Perbezaan antara perubahan kuantiti yang ditawarkan dengan perubahan penawaran:

(i) Perubahan kuantiti yang ditawarkan.


- merupakan pergerakkan atas keluk penawaran yang sama.
- disebabkan oleh faktor harga barang itu.

Harga S

P2 c
P a

P1 b
s

0 Q1 Q Q3 Kuantiti ditawarkan

20
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

(ii) Perubahan penawaran.


- disebabkan oleh perubahan faktor-faktor lain selain harga barang
itu sendiri.
- harga barang itu tidak berubah.
- keluk penawaran beralih ke kanan, menunjukkan peningkatan
dalam penawaran.
- keluk penawaran beralih ke kiri, menunjukkan pengurangan
dalam penawaran.

Harga
S1 S S2

0 Q1 Q Q2 Kuantiti yang ditawarkan

Peralihan keluk penawaran ke kiri Peralihan keluk penawaran ke kanan


Harga barang lain meningkat Harga barang lain menurun
Harga faktor meningkat Harga faktor menurun
Teknologi tradisional Tingkat teknologi bertambah baik
Jangkaan harga masa depan menurun Jangkaan harga masa depan meningkat
Cuaca yang tidak menggalakkan Cuaca yang menggalakkan
Matlamat pengeluar untuk memaksimumkan untung Matlamat pengeluar untuk memaksimumkan jualan
Kerajaan mengenakan cukai Kerajaan memberi subsidi

Konsep Keanjalan Harga Penawaran:

(a) Pengertian
mengukur peratus perubahan dalam kuantiti ditawarkan suatu barang akibat daripada peratus perubahan
harga barang itu.

(b) Pengiraan
rumus pengiraan seperti berikut;

Keanjalan harga penawaran = % perubahan dalam kuantiti ditawarkan

% perubahan harga.

= Kuantiti baru – kuantiti asal x 100%


kuantiti asal
______________________________

Harga baru - harga asal x 100%


Harga asal

= Kuantiti baru – kuantiti asal


Kuantiti asal
_______________________

Harga baru – harga asal


Harga asal

(c) Jenis jenis Keanjalan Harga Penawaran:

21
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

1. Keanjalan Harga Penawaran Anjal.


- mempunyai nilai keanjalan harga penawaran melebihi satu. (Es > 1)
- peratus perubahan dalam kuantiti ditawarkan melebihi peratus perubahan harga.( % ΔQs > % Δ P )
- contoh: barang perkilangan.
- Jenis keluk: landai

Harga(RM)

s
s

0 Kuantiti ditawarkan(unit)

2. Keanjalan Harga Penawaran Tidak Anjal.


- mempunyai nilai keanjalan harga penawaran kurang daripada satu.(Es < 1)
- peratus perubahan tindak balas kuantiti ditawarkan kurang daripada peratus perubahan harga.
(% ΔQs < % ΔP )
- contoh: barang pertanian.
- Jenis keluk: curam

Harga(RM)
S

0 Kuantiti ditawarkan(unit)

3. Keanjalan Harga Penawaran Anjal Satu ( Uniti )


- mempunyai nilai keanjalan harga penawaran sama dengan satu (Es = 1)
- peratus perubahan tindak balas kuntiti ditawarkan sama dengan peratus perubahan harga. ( %ΔQs = %ΔP )
- keluk mesti bermula di titik asalan (tidak kira landai atau curam)
- jenis keluk

Harga(RM)
s
S

s
s

0 Kuantiti ditawarkan (unit)

BAB 5: PASARAN

5.1 Konsep Pasaran

Pasaran
Suatu keadaan di mana pembeli dan penjual bertemu untuk menjalankan urusniaga secara langsung atau tidak langsung

Syarat-syarat pasaran
• Mempunyai barang-barang atau perkhidmatan yang dapat memberi kepuasan kepada pengguna
• Ada pembeli dan penjual
• Mempunyai tingkat harga tertentu

5.2 Pasaran Barangan

Suatu keadaan di mana pembeli dan penjual bertemu untuk menjalankan urusniaga barang atau perkhidmatan pada
suatu tingkat harga tertentu.

22
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

Permintaan Pasaran
Jumlah kuantiti sesuatu barang atau perkhidmatan yang diminta oleh semua individu dalam sesuatu pasaran pada suatu
tingkat harga tertentu dalam suatu jangka masa tertentu.

Jadual Permintaan Pasaran


Jadual yang menunjukkan jumlah kuantiti barang yang diminta oleh semua individu pada suatu tingkat harga tertentu.

Permintaan pasaran diperoleh dengan menambahkan kuantiti diminta bagi semua individu dalam pasaran pada suatu
tingkat harga tertentu.

Harga Kuantiti diminta


(RM) Individu A Individu B Pasaran
(Individu A+IndividuB)
1 3 6 9
2 2 4 6
3 1 2 3

Keluk Permintaan Pasaran


Keluk yang menunjukkan jumlah kuantiti barang yang diminta oleh semua individu pada suatu tingkat harga tertentu.

Keluk permintaan pasaran diperolehi dengan mencampurkan semua kuantiti barang-barang diminta oleh semua individu
dalam pasaran secara mendatar.

Keluk permintaan pasaran mencerun ke bawah dari kiri ke kanan menunjukkan hubungan antara harga dan kuantiti
diminta adalah songsang / negatif.

Harga Harga Harga


(RM) (RM) (RM)

D1 D2 D
c
3
b
2
a
1
D
D2
D1

0
1 2 3 Kuantiti 2 4 6 Kuantiti 3 6 9 Ktt

Keluk Permintaan Ind A Keluk Permintaan Ind B Keluk Permintaan Pasaran


Kkkkkkkkk

Penawaran Pasaran
Jumlah kuantiti sesuatu barang atau perkhidmatan yang ditawarkan oleh semua firma dalam suatu pasaran pada suatu
tingkat harga tertentu dalam suatu jangka masa tertentu.

Jadual Penawaran Pasaran


- Jadual yang menunjukkan jumlah kuantiti barang yang ditawarkan oleh semua
firma pada suatu tingkat harga tertentu.
- Penawaran pasaran diperoleh dengan menambahkan kuantiti ditawar bagi
semua firma dalam pasaran pada suatu tingkat harga tertentu.

Harga Kuantiti ditawar


(RM) Firma A Firma B Pasaran
(Firma A + Firma B)
1 3 6 9
2 2 4 6

23
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

3 1 2 3

Keluk Penawaran Pasaran

Harga Harga Harga


(RM) (RM) (RM)
S1
S
3 S2
c

b
2
a
1

S1 S2
S
0
1 2 3 Kuantiti 2 4 6 Kuantiti 3 6 9 Kuantiti
Keluk Penawaran Firma A Keluk Penawaran Firma B Keluk Penawaran Pasaran

- Keluk yang menunjukkan jumlah kuantiti barang yang ditawarkan oleh semua firma pada suatu tingkat harga tertentu.
- Keluk penawaran pasaran diperolehi dengan mencampurkan semua kuantiti barang barang ditawarkan oleh semua
firma dalam pasaran secara mendatar.
- Keluk penawaran pasaran mencerun ke atas dari kiri ke kanan menunjukkan hubungan antara harga dan kuantiti
ditawar adalah langsung / positif.

Keseimbangan Pasaran

- Keadaan apabila kuantiti ditawarkan sama dengan kuantiti diminta pada suatu
tingkat harga tertentu.
- Keseimbangan pasaran dicapai apabila keluk permintaan pasaran bersilang
dengan keluk penawaran Harga (RM)
pasaran.

S
D
Lebihan
16.5 penawaran
0
12.0 E Keseimbangan
0 pasaran

4.60 Lebihan
D
permintaan
S
4 6 18
0 100 150 Kuantiti 24
0 0 0
Keluk Keseimbangan Pasaran
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

Ketidakseimbangan pasaran
Merupakan keadaan apabila kuantiti diminta TIDAK SAMA dengan kuantiti yang ditawarkan pada suatu tingkat harga
tertentu.

Lebihan Permintaan
Lebihan permintaan berlaku apabila kuantiti yang diminta LEBIH daripada kuantiti yang ditawar

Implikasi Lebihan Permintaan


• Harga akan naik
• Kuantiti diminta akan turun
• Kuantiti ditawarkan akan naik

Lebihan Penawaran
Lebihan penawaran berlaku apabila kuantiti yang diminta KURANG daripada kuantiti yang ditawarkan.

Implikasi Lebihan Penawaran


• Harga akan turun
• Kuantiti diminta akan naik
• Kuantiti ditawarkan akan turun

5.3Pasaran Faktor:.

Suatu keadaan pembeli dan penjual faktor bertemu secara langsung atau tidak langsung untuk berurusniaga pada suatu
harga tertentu.

Pasaran buruh.
Ialah tempat firma memperoleh faktor buruh dan isirumah menawarkan buruh.

Permintaan buruh.
Merupakan bilangan buruh yang mampu diambil bekerja oleh sektor firma pada satu tingkat upah tertentu dalam suatu
tempoh masa tertentu.

Hukum Permintaan buruh.


• Jika upah naik, kuantiti buruh diminta berkurangan
• Jika upah turun, kuantiti buruh diminta bertambah

Ciri-ciri keluk permintaan


• Mencerun ke bawah dari kiri ke kanan
• Menunjukkan hubungan negatif antara tingkat upah dengan kuantiti buruh yang diminta.

Penawaran buruh.
Jumlah buruh yang sanggup bekerja pada suatu tingkat upah tertentu dalam satu tempoh masa tertentu.

Hukum penawaran buruh


• Jika upah naik, kuantiti buruh ditawarkan akan bertambah
• Jika upah turun, kuantiti buruh ditawarkan akan berkurangan
• Hubungan antara upah dengan kuantiti buruh ditawarkan adalah positif.

Ciri-ciri keluk penawaran


• Mencerun ke atas dari kiri ke kanan
• Menunjukkan hubungan positif antara tingkat upah dengan kuantiti buruh yang ditawarkan.

Keseimbangan pasaran buruh


• Keseimbangan dicapai apabila kuantiti buruh diminta sama dengan kuantiti buruh ditawarkan pada suatu tingkat
upah tertentu.
• Keluk permintaan buruh bersilang dengan keluk penawaran buruh pada suatu tingkat upah tertentu

25
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

Ketidakseimbangan pasaran buruh


Keadaan apabila kuantiti buruh diminta tidak sama dengan kuantiti buruh ditawarkan pada suatu tingkat upah tertentu.

Lebihan permintaan buruh


Berlaku apabila kuantiti buruh diminta melebihi kuantiti buruh ditawarkan

Lebihan penawaran buruh


Berlaku apabila kuantiti buruh ditawarkan melebihi kuantiti buruh diminta

Implikasi Lebihan Permintaan


• Upah akan naik
• Kuantiti buruh diminta akan turun
• Kuantiti buruh ditawarkan akan naik

Implikasi Lebihan Penawaran


• Upah akan jatuh
• Kuantiti buruh ditawarkan akan turun
• Kuantiti buruh diminta akan naik

Pasaran Modal
• Pasaran yang menjalankan urusniaga modal kewangan.
• Faedah merupakan kos kepada permintaan modal dan ganjaran ke atas penawaran modal

Pasaran Tanah.
Pasaran dimana urusniaga tanah dijalankan.

Faktor-faktor yang mempengaruhi permintaan tanah


• Daya pengeluaran tanah
• Lokasi tanah
• Kegunaan tanah pada masa depan
• Kesuburan tanah

Sewa tanah hanya ditentukan oleh permintaan tanah kerana penawaran tanah adalah terhad.

5.4 ALIRAN PUSINGAN PENDAPATAN DALAM EKONOMI DUA SEKTOR:

Komponen Ekonomi Dua Sektor

• Sektor Isi Rumah


o Pembekal input
o Pengguna output

• Sektor Firma
o Pembekal output
o Pengguna input

Aliran Pusingan Pendapatan Dalam Ekonomi Dua Sektor

• Aliran Fizikal
o Barang dan perkhidmatan (barangan)
o Input (faktor-faktor pengeluaran)

• Aliran Wang
o Upah, sewa, faedah dan untung
o Perbelanjaan isirumah

Perbezaan antara Aliran Fizikal (AF) dengan Aliran Wang (AW)

1. Pengertian
AF : Melibatkan barang dan perkhidmatan serta faktor pengeluaran
AW : Melibatkan ganjaran ganjaran faktor pengeluaran dan perbelanjaan isi
rumah.

2. Faktor Pengeluaran (Pasaran Faktor)


AF : Isi rumah membekalkan faktor pengeluaran kepada firma.

26
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

AW : Firma membayar ganjaran faktor pengeluaran kepada isi rumah.

3. Barang dan Perkhidmatan (Pasaran Barang)


AF : Firma menawarkan barang dan perkhidmatan kepada isi rumah.
AW : Isi rumah membuat perbelanjaan penggunaan kepada firma.

Aliran fizikal

- Isi rumah membekalkan faktor pengeluaran (modal, tanah, buruh, usahawan) kepada firma melalui
pasaran faktor

- Firma menggunakan faktor pengeluaran untuk menghasilkan barangan dan perkhidmatan kepada isi
rumah melalui pasaran barang

Aliran wang

- Firma membayar sewa/faedah/upah/untung kepada isi rumah melalui pasaran faktor

- Isi rumah menggunakan pendapatan/ganjaran daripada faktor


pengeluaran untuk membeli barang-barang dan perkhidmatan melalui
pasaran barang

(Aliran fizikal)

PASARAN BARANG

Perbelanjaan isi rumah


(Aliran wang)

ISI RUMAH FIRMA

Ganjaran faktor pengeluaran


(Aliran wang)

BAB 1

PASARAN FAKTOR
WANG DAN INSTITUSI KEWANGAN

1.1 WANG
(Aliran fizikal)
PENGERTIAN WANG
Sebarang benda / komoditi yang boleh diterima umum sebagai alat perantaraan pertukaran barang dan perkhidmatan.
Contoh: wang kertas, wang syiling

Ciri-Ciri Wang

1. Diterima umum
Benda yang diterima oleh orang ramai dan dapat memberi keyakinan bahawa benda itu dapat digunakan untuk
ditukar dengan barangan dan menjelaskan hutang

2. Penawaran terhad
Mempunyai penawaran yang terhad supaya nilainya stabil dan menjamin keyakinan orang ramai terhadap
penggunaannya.
Wang yang beredar dalam pasaran dikawal oleh bank pusat dan tidak mudah dicetak sewenang-wenangnya.

3. Kestabilan nilai

27
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

Mesti mempunyai nilai yang stabil atau tidak mudah berubah mengikut masa.

4. Tahan lama
Tidak mudah rosak supaya dapat menyimpan nilai.

5. Mudah dibawa
Ringan dan kecil supaya mudah dibawa ke mana-mana dan mudah berpindah tangan antara individu

6. Boleh dibahagikan kepada unit yang lebih kecil


Untuk memudahkan bayaran bagi barangan yang pelbagai nilainya sama ada besar atau kecil.

7. Mudah dikenali
Mudah dibezakan dengan benda yang bukan wang dan sukar dipalsukan

8. Keseragaman
Mempunyai kualiti yang setara bagi wang yang sama nilainya.

Jenis-Jenis Wang

1. Duit syiling dan wang kertas


• Wang tanda bermaksud wang yang nilai mukanya (nominal) lebih tinggi daripada nilai kandungan bahan
yang dijadikan wang.
• Wang sah adalah wang yang diiktiraf oleh kerajaan supaya diterima oleh semua pihak apabila bayaran
dibuat terhadap barang dan perkhidmatan.
• Contoh duit syiling 50 sen, 20 sen, 10 sen dan 1 sen
• Contoh wang kertas RM1, RM5. RM10, RM50 , RM100

2. Deposit semasa
- Simpanan dalam akaun semasa
- Bayaran dalam bentuk cek
- Bukan wang sah
- Boleh ditukarkan dalam bentuk wang tunai atau harta tetap

Fungsi Wang

1. Alat perantaraan pertukaran


Benda yang diterima umum dalam pertukaran barang yang akan memudahkan urusniaga. Ia dapat menyelesaikan
masalah dua kehendak serentak.

2. Alat ukuran nilai


Penggunaan wang membolehkan nilai sesuatu barang dan perkhidmatan dinyatakan dalam bentuk harga. Ia
berfungsi bagi membolehkan perbandingan dibuat antara pelbagai jenis barang dan perkhidmatan. Ukuran seragam
untuk menilai barang dan
perkhidmatan.

3. Alat simpanan nilai


Kestabilan nilai pada jangka masa panjang membolehkan wang digunakan pada bila-bila masa sama ada untuk
penggunaan semasa atau penggunaan masa depan. Sifat wang yang tahan lama dan tidak mudah rosak dalam
jangka panjang

4. Alat bayaran tertunda


Wang membolehkan individu membeli barangan sekarang dan membayar pada masa hadapan. Pembelian barang
boleh dibuat secara sewa beli atau kredit ansuran.

Kebaikan Sistem Wang (SW) Berbanding Dengan Sistem Barter (SB)

2. Alat perantaraan pertukaran


SW : Kehendak serentak tidak diperlukan. Pertukaran banyak hala boleh dilakukan
SB : Kehendak serentak amat diperlukan .Pertukaran antara dua individu sahaja

3. Alat ukuran nilai


SW : Mempunyai ukuran nilai. Dinilai dalam bentuk harga dan dapat dibahagikan kepada unit lebih kecil
SB : Tiada ukuran nilai. Sukar dibahagikan kepada unit yang kecil

4. Alat simpanan nilai


SW : Nilai yang stabil. Simpanan nilai yang baik
SB : Tidak tahan lama. Tidak mempunyai simpanan nilai yang baik
5. Alat bayaran tertunda
SW : Dapat berfungsi sebagai alat bayaran tertunda. Urus niaga secara kredit kerana nilai yang stabil
SB :Tidak dapat berfungsi sebagai alat bayaran tertunda. Urus niaga secara kredit tidak dijalankan kerana
nilai tidak stabil

28
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

Sistem Barter
Satu sistem pertukaran barang-barang dan perkhidmatan tanpa melibatkan mata wang

Kelemahan sistem barter

1. Sukar untuk memenuhi keperluan serentak


Sukar untuk melakukan pertukaran kerana memerlukan persetujuan di antara dua pihak yang memiliki barang yang
saling diingini dan pada masa yang sama untuk ditukarkan.

2. Kesukaran membahagikan kepada unit yang lebih kecil.


Sukar untuk membahagikan sesuatu barang yang lebih besar untuk mendapatkan barang yang lebih kecil kerana nilai
barang yang dibahagikan itu akan rosak atau hilang dan tidak lagi memberi kepuasan kepada pengguna

3. Tidak mempunyai unit akaun / ukuran nilai.


Sukar untuk mengukur nilai sesuatu barang apabila berlaku pertukaran antara barang dan masalah menjadi bertambah
rumit kerana terdapat banyak barang di pasaran.

4. Tidak boleh menyimpan nilai.


Sebahagian besar barang yang dikeluarkan dalam ekonomi tidak tahan lama dan mudah rosak. Oleh itu susah untuk
disimpan bagi kegunaan masa hadapan.

1.2 BANK

JENIS-JENIS BANK

1. Bank Perdagangan
Institusi kewangan yang dimiliki oleh pihak swasta dan bermotifkan keuntungan. Menjalankan dua jenis skim
perbankan samada skim perbankan konvensional atau skim perbankan Islam.
Menawarkan dua perkhidmatan iaitu perkhidmatan deposit dan perkhidmatan pembiayaan.
Contoh: Maybank,Public Bank, EON Bank

2. Syarikat Kewangan
Institusi kewangan yang bermotifkan keuntungan yang dimiliki oleh pihak swasta dengan aktiviti penerimaan deposit,
pelaburan dan pinjaman, membiayai sewa beli dan menyediakan perkhidmatan lain
Contoh: Maybank Finance, Public Bank Finance

3. Bank Saudagar
Institusi kewangan yang memberikan perkhidmatan kepada syarikat korporat, pertubuhan dan perbadanan.
Menjalankan perkhidmatan menyediakan khidmat nasihat korporat, menanggung
Jaminan terbitan syer baru syarikat, mengurus pinjaman bersindiket, menyediakan
khidmat pengurusan berportfolio.
Contoh : Affin Merchant Bank, Am Merchant Bhd.

4. Bank Pusat
Bank induk di sesebuah negara yang mengawasi dan mengawal system kewangan dan perlaksanaan dasar serta
peraturan kewangan yang telah ditetapkan.
Contoh : Bank Negara Malaysia.

FUNGSI BANK PERDAGANGAN

1. Menerima simpanan / Deposit

i) Deposit Tetap/akaun pelaburan.


Pelanggan yang membuka akaun deposit tetap akan menyimpan wangnya untuk suatu tempoh masa tertentu,seperti
1,3,6,9 atau 12 bulan.Kadar faedah dibayar bergantung kepada tempoh masa simpanan. Kadar faedah yang dibayar
lebih tinggi daripada kadar faedah dibayar bagi akaun tabungan

ii) Deposit semasa


Akaun semasa adalah kemudahan yang membenarkan pelanggan membuat pembayaran menggunakan cek dan
penerimaan atau pemindahan wang melalui cek.Kadar faedah tidak dibayar oleh bank.Pelanggan terpaksa membayar
sedikit bayaran untuk perkhidmatan bank.Penyata bank akan dihantar kepada pelanggan setiap bulan.

iii) Deposit Tabungan/Akaun Simpanan.


Akaun tabungan ini membolehkan orang ramai mengeluarkan wang pada bila-bila masa.Bank akan membayar kadar
faedah.Kadar faedahnya adalah lebih rendah daripada deposit tetap.

2. Memberi Pinjaman
a. Kemudahan overdraf
Kemudahan pinjaman yang diberikan kepada pemegang akaun semasa untuk mengeluarkan wangnya melebihi

29
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

jumlah baki simpanan

b. Pinjaman
i. Bercagar – pinjaman yang diberikan bagi suatu tempoh masa tertentu
ii. Persendirian – tidak memerlukan cagaran
iii. Kad Kredit – dikenakan yuran tahunan sebagai bayaran perkhidmatan

c. Mendiskaunkan Bil Pertukaran


Bank membeli bil pertukaran pada harga yang kurang daripada nilai muka sebelum tempoh matang

3. Membuat dan Menerima Bayaran


a. Sistem cek
i. Membuat bayaran
ii. Menerima bayaran

b. Arahan kepada bank


i) Draf bank.
Cara pembayaran wang di dalam atau keluar negara..Menjelaskan pembayaran kepada pihak ketiga lebih terjamin.Ia
dikeluarkan atas arahan pelanggan.

ii) Perintah sedia ada/Arahan kepada bank.


Pemegang akaun semasa atau akaun tabungan mengarahkan bank membuat bayaran tetap atau berulang pada tarikh
dan jumlah yang tetap kepada pihak ketiga.Seperti menjelaskan sewa beli atau premium insurans.

iii) Pindahan kredit.


Bayaran terus ke dalam akaun penerima di mana-mana bank oleh pemegang akaun semasa atau tabungan. Lazimnya
untuk pembayaran gaji pekerja.

iv) Kad kredit.


Pemegang kad ini boleh membuat pembayaran secara kredit tanpa membayar tunai.Bank akan membiayai terlebih
dahulu dan pemegang kad akan membayar kepada bank. Dikenakan bayaran tahunan dan kadar faedah atas baki kredit
yang tidak dijelaskan.

v) Debit langsung/debit terus


Pemegang akaun semasa atau tabungan.Mengarahkan bank membuat bayaran tidak tetap pada jumlah dan tarikh tidak
tetap.seperti bayaran bil-bil.

vi) Perkhidmatan Kad Juruwang Elektronik (Kad ATM), Teleperbankan dan Internet

vii) Cek kembara- kemudahan untuk pelancong, tidak perlu membawa wang tunai, hanya membawa cek dan
menukarnya kepada wang tunai di bank luar negara

4. Mengurus Pertukaran Asing


Membeli mata wang asing pada harga rendah dan menjualnya pada harga yang tinggi

5. Perkhidmatan-perkhidmatan Lain
a. Peti simpanan keselamatan
b. Nasihat dan perundingan
c. Pemegang amanah
d. Mengeluarkan cek kembara

KONSEP SKIM PERBANKAN ISLAM (SPI)

2. Wadiah (Pemegang Amanah)


Kontrak simpanan keselamatan antara pelanggan dengan bank.

3. Mudharabah ( Perkongsian Untung)


Kontrak perkongsian keuntungan antara bank dengan pendeposit

4. Murabahah (Harga Jualan Ditambah Margin Untung)


Penjualan barang pada harga yang lebih tinggi daripada harga belian

5. Musyarakah (Perkongsian Menjalankan Perniagaan)


Kontrak usaha sama antara bank dengan pemilik modal dalam pelaburan

6. Bai Bithaman Ajil (Jualan Secara Ansuran)


Jual beli secara ansuran bulanan termasuk keuntungan

7. Bai At Takjiri (Pindah Milik Harta Sewa)


Kontrak pindah milik harta yang disewa.

30
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

FUNGSI BANK PUSAT

1. Mengeluarkan Mata Wang


Duit syiling dan wang kertas

2. Mengawal Kestabilan Nilai Mata Wang


a. Mewujudkan sandaran minimum
b. Campur tangan dalam pasaran pertukaran asing
c. Mengawal inflasi
d. Menambah nilai Ringgit Malaysia

3. Jurubank kepada Kerajaan


a. Mentadbir akaun kerajaan
b. Mengurus hutang negara
c. Menyediakan wang pendahuluan
d. Mengurus perniagaan pertukaran asing
e. Memberi nasihat pelaburan kerajaan

4. Jurubank kepada Bank Perdagangan


a. Penjaga rizab berkanun
b. Penjaga rizab tunai
c. Operasi Rumah Penjelasan
d. Sumber pinjaman terakhir

CARA BANK PUSAT MENGAWAL INFLASI DAN KEMELESETAN EKONOMI

1. Rizab Tunai
Merupakan sejumlah wang tunai yang perlu disimpan oleh bank perdagangan berdasarkan jumlah deposit.

2. Rizab Berkanun
Simpanan wajib bank perdagangan di bank pusat berdasarkan jumlah deposit di bank perdagangan

3. Kadar Faedah
Harga atau kos pinjaman yang perla dibayar bagi sesuatu pinjaman

4. Jual Beli Surat Jaminan Kerajaan


Surat jaminan kerajaan ialah satu perjanjian bertulis antara kerajaan dengan peminjam yang terdiri daripada orang
ramai dan institusi kewangan

5. Kawalan Syarat Sewa Beli


Syarat sewa beli merupakan jumlah pinjaman maksimum dan tempoh bayaran balik pinjaman (tempoh kredit) yang
dibenarkan oleh institusi kewangan dengan kawalan Bank Negara

Inflasi Kemelesetan ekonomi

Menaikkan kadar rizab tunai Menurunkan kadar rizab tunai


-keupayaan ciptaan kredit bank perdagangan jatuh / turun -keupayaan ciptaan kredit bank perdagangan meningkat /
bertambah
-pinjaman jatuh
- pinjaman meningkat
-penawaran wang jatuh
- penawaran wang meningkat
- permintaan jatuh/kuasa beli jatuh
- permintaan/kuasa beli naik

Menaikkan kadar rizab berkanun Menurunkan kadar rizab berkanun


-kemampuan bank memberi pinjaman berkurang -kemampuan bank memberi pinjaman bertambah
-jumlah pinjaman berkurang - jumlah pinjaman bertambah
- penawaran wang jatuh - penawaran wang bertambah
-permintaan merosot/kuasa beli jatuh - permintaan meningkat/kuasa beli naik

31
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

Menaikkan kadar faedah Menurunkan kadar faedah


-kos pinjaman meningkat - kos pinjaman berkurangan
-jumlah pinjaman berkurangan - jumlah pinjaman bertambah
-penawaran wang jatuh - penawaran wang bertambah
-jumlah simpanan meningkat - jumlah simpanan berkurangan
-permintaan/kuasa beli jatuh - permintaan/kuasa beli meningkat

Jual surat jaminan kerajaan Beli surat jaminan kerajaan


- penawaran wang jatuh - penawaran wang bertambah
- permintaan/kuasa beli jatuh - permintaan/kuasa beli meningkat

Mengetatkan syarat sewa beli Melonggarkan syarat sewa beli


-pinjaman maksimum dikurangkan/ pendekkan tempoh - pinjaman maksimum ditambah/
bayar balik/ menaikkan kadar pendahuluan
panjangkan tempoh bayar balik /turunkan kadar
- pinjaman sewa beli berkurangan pendahuluan
- permintaan /kuasa beli merosot - pinjaman sewa beli bertambah
- permintaan/kuasa beli meningkat

1.3 INSTITUSI KEWANGAN BUKAN BANK

JENIS-JENIS INSTITUSI KEWANGAN BUKAN BANK

1. Syarikat Insurans
a. Syarikat insurans konvensional
b. Syarikat Takaful
2. Bank Simpanan Nasional (BSN)
3. Lembaga Tabung Haji (LTH)
4. Kumpulan Wang Simpanan Pekerja (KWSP)

FUNGSI INSTITUSI KEWANGAN BUKAN BANK

1. Menerima Deposit
Akaun tabungan dan akaun tetap
Premium insurans
Akaun Simpanan di LTH
Caruman Pekerja di KWSP

2. Menggalakkan Tabungan
a. Menyediakan perkhidmatan simpanan wang yang selamat
b. Menawarkan pulangan yang menguntungkan
c. Memudahkan pengeluaran dan pembayaran dibuat
d. Menyediakan bilangan cawangan yang banyak di seluruh negara
e. Memberikan perlindungan hayat dan harta benda

3. Menggalakkan Pelaburan
Menyediakan pinjaman kepada masyarakat
Melaksanakan pelbagai projek pelaburan
Menyalurkan tabungan untuk pelaburan

4. Sumber Kewangan kepada Pasaran Modal Negara


Sumber kewangan kepada kerajaan
Sumber kewangan kepada sektor swasta

Sumbangan Institusi Kewangan Bukan Bank Terhadap Ekonomi Negara Malaysia

1. Menggalakkan pelaburan
membiayai projek pelaburan / pembangunan

32
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

2. Menggembleng dan menggerakkan dana


membolehkan individu / firma/ kerajaan membuat pinjaman

3. Meningkatkan peluang pekerjaan/ guna tenaga


pembiayaan projek pembangunan mewujudkan banyak peluang pekerjaan /
meningkatkan taraf hidup / mengurangkan pengangguran

4. Mengurangkan pinjaman kerajaan dari luar negara


Digunakan sebagai sumber pinjaman dalam negara oleh swasta / kerajaan /
mengurangkan aliran wang keluar / menstabilkan nilai mata wang negara

5. Menstabilkan ekonomi / mengawal inflasi / kemelesetan ekonomi


Membeli dan mensual surat jaminan kerajaan

BAB 2

EKONOMI MALAYSIA

2.1 STRUKTUR EKONOMI NEGARA

PENGENALAN KEPADA STRUKTUR EKONOMI NEGARA

Struktur ekonomi merujuk kepada gabungan pelbagai sektor ekonomi yang menyumbang kepada pendapatan negara
dan gunatenaga.

Sektor ekonomi
a. Sektor Utama – perhutanan,pertanian,perikanan,penternakan,perlombongan .
Sektor Kedua – perkilangan dan pembinaan
Sektor Ketiga - perkhidmatan pengeluar,perkhidmatan awam dan lain-lain.

Sumbangan Sektor Ekonomi Kepada Pendapatan Negara (KDNK) Dan Guna Tenaga

a. Sumbangan kepada KDNK

33
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

1.Sektor Utama: Jumlah semakin meningkat dari tahun 1991 hingga 2001
tetapi peratus semakin menurun.
2. Sektor Kedua: Jumlah dan peratus semakin meningkat dari tahun 1991
hingga 1996 dan menurun 2001
3.Sektor Ketiga: Jumlah semakin meningkat dari tahun 1991 hingga
2001 tetapi peratus menurun pada tahun 1996 dan meningkat semula
pada tahun 2001.

b. Sumbangan kepada Guna Tenaga


1. Sektor Utama : Jumlah dan peratus semakin menurun dari tahun 1991 hingga tahun 2001.
2. Sektor Kedua : Jumlah dan peratus semakin meningkat dari tahun 1991 hingga 1996 dan menurun pada tahun
2001.
3. Sektor Ketiga : Jumlah semakin meningkat dari tahun1991 hingga tahun 2001. Peratus menurun pada tahun

1996 dan meningkat pada 2001.

Masalah Pergantungan Ekonomi Kepada Sektor Utama

Tidak wajar
bergantung kepada
sector utama kerana:

Kehausan dan
Ketidakstabilan Harga Peluang Pekerjaan Merugikan Imbangan
Kepupusan Sumber
Komoditi Terjejas Dagangan
Asli

i. Harga keluaran / komoditi utama tidak stabil


- menyebabkan pendapatan negara/ penduduk tidak stabil

ii. Peluang pekerjaan terjejas


- Wujudnya pengangguran yang tinggi di sektor utama

iii. Kehausan dan Kepupusan sumber sektor utama


- Keadaan ini tidak menjamin kelansungan ekonomi negara atau aliran
pendapatan negara . Contoh : bijih timah habis digunakan

iv. Merugikan Perdagangan Antarabangsa/ Imbangan Dagangan atau


Imbangan Pembayaran negatif
- Harga eksport kurang daripada Harga import

Kesan Pergantungan Ekonomi Kepada Sektor Utama Dari Segi Pendapatan Negara Dan Gunatenaga

1. Kesan Pergantungan Ekonomi kepada Sektor Utama dari segi Pendapatan Negara

a. Turun naik harga komoditi –bergantung kepada pasaran dunia -harga di pasaran dunia naik,pendapatan negara
naik- harga jatuh,pendapatan negara jatuh.
b.Daya pengeluaran yang rendah-saiz milikan tanah kecil dan tidak ekonomik
c.Persaingan daripada barang tiruan-barang tiruan lebih murah-banyak permintaannya,maka pendapatan negara
akan merosot.

2. Kesan Pergantungan ekonomi kepada Sektor Utama dari segi Guna Tenaga

a. Pelaburan yang berkurang- kerana harga komoditi tidak stabil.


b. Penghijrahan penduduk desa ke bandar-upah tidak tentu dan peluang kerja terhad di desa.
c. Peningkatan guna tenaga dalam sektor lain-kerana pelaburan tertumpu pada sektor lain.

PERUBAHAN STRUKTUR EKONOMI NEGARA

1. Corak Perubahan Struktur Ekonomi


a. Sebelum Merdeka- ekonomi tumpu sepenuhnya kepada sektor utama.

34
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

b. Tahun 1960-an - dasar mempelbagaikan ekonomi dan dasar penggantian import.


c. Tahun 1970-an - industri berorientasikan eksport
d. Tahun 1980-an - dasar perindustrian berat
e. Tahun 1990-an hingga 2020
- tumpuan kepada sektor kedua dan sektor ketiga,teknologi maklumat dan k-ekonomi.

2. Perubahan KDNK
a. Tahun 1960 hingga 1980 - sumbangan sektor utama tertinggi,diikuti sektor kedua dan ketiga.kemudiannya
sektor ketiga
-mula berkembang dan menjadi penyumbang terbesar KDNK pada tahun1980.
b. Tahun 1980-an -sektor ketiga menjadi penyumbang utama,sektor kedua makin meningkat dan
sektor utama semakin kurang.
c. Tahun 1990-an hingga 2020- sektor ketiga semakin meningkat,diikuti sektor kedua dan sektor utama.

3. Perubahan dalam Guna Tenaga


a. Tahun 1960 hingga 1980 - sektor utama paling banyak,diikuti sektor kedua dan ketiga
b. Tahun 1980-an - sektor ketiga tertinggi diikuti sektor utama dan kedua.
c. Tahun 1990-an hingga 2020 – sektor ketiga penyumbang terbesar,sektor utama merosot dan sektor kedua
semakin meningkat.

Faktor-Faktor Yang Mempengaruhi Perubahan Struktur Ekonomi Negara Malaysia

1. Langkah Mempelbagaikan Ekonomi-majukan sektor perkilangan, galakan industri berat.


2. Kehausan Sumber-sumber Asli Negara-pendapatan Negara terjejas teruk.
3. Galakan Industri Penggantian Import-untuk kurangkan import
4. Peningkatan dalam Pendapatan dan Taraf Hidup Penduduk-kuasa beli masyarakat bertambah.

Kesan Perubahan Struktur Ekonomi Negara Malaysia

1. Pelaburan Asing meningkat


2. Perkembangan Sektor Perkilangan
3. Perkembangan Sektor Perkhidmatan
4. Peluang Pekerjaan meningkat
5. Pendapatan Negara meningkat
6. Taraf Hidup meningkat

2.2 BELANJAWAN NEGARA

Maksud Belanjawan Negara


Satu Penyata anggaran kewangan tentang perbelanjaan dan hasil kerajaan untuk satu tahun kewangan yang akan
datang.

Sumber Hasil Kerajaan

1. Hasil Cukai

a. Cukai Langsung: Beban cukainya tidak boleh diagihkan kepada orang lain
i. Cukai pendapatan perseorangan
ii. Cukai pendapatan syarikat
iii. Cukai pendapatan petroleum
iv. Cukai pendapatan koperasi
v. Cukai tanah
vi. Cukai pintu
vii. Cukai keuntungan hartanah
viii. Duti setem

b. Cukai tidak langsung: Beban cukainya boleh diagihkan kepada orang lain.

35
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

i. Duti import
ii. Duti eksport
iii. Duti eksais
iv. Cukai jualan
v. Cukai perkhidmatan
vi. Cukai perjudian

2. Hasil Bukan Cukai


a. Bayaran lesen
b. Permit
c. Cukai jalan
d. Denda
e. Royalti dan dividen

PERBELANJAAN KERAJAAN

1. Perbelanjaan mengurus- membolehkan jentera pentadbiran kerajaan berfungsi contohnya :

Emolumen
Pencen dan ganjaran
Bayaran khidmat hutang
Pemberian dan serahan kepada kerajaan negeri
Bekalan dan perkhidmatan
Pemberian subsidi

2. Perbelanjaan pembangunan- membina projek-projek ekonomi dalam


bidang:

a. Sektor keselamatan
b. Sektor perkhidmatan sosial
c. Sektor perkhidmatan ekonomi
d. Pentadbiran am

Jenis Belanjawan Negara

1. Belanjawan lebihan (positif): Jumlah hasil kerajaan melebihi jumlah perbelanjaannya.

2. Belanjawan kurangan (negatif): Jumlah perbelanjaan kerajaan melebihi jumlah hasilnya

3. Belanjawan seimbang: Jumlah hasil kerajaan sama dengan jumlah perbelanjaannya

TUJUAN BELANJAWAN NEGARA

1. Belanjawan negara sebagai alat mengawal inflasi.


a. Peningkatan kadar cukai
b. Pengurangan perbelanjaan kerajaan

2. Belanjawan negara sebagai alat mengawal kemelesetan ekonomi


a. Penurunan kadar cukai
b. Peningkatan perbelanjaan kerajaan.

HUTANG NEGARA

Maksud Hutang Negara


Pinjaman kerajaan daripada sumber dalam negeri dan sumber luar negara.

Sumber Pinjaman Kerajaan

1. Sumber Pinjaman dalam negeri

(i) Bil-bil perbendaharaan.


- satu bentuk pinjaman jangka pendek/kurang setahun
- menjual bil perbendaharaan kepada orang ramai/bank/syarikat diskaun
- menjual pada harga kurang daripada harga muka
- membeli pada harga muka apabila telah matang

(ii) Surat jaminan kerajaan/bon


- bentuk pinjaman jangka panjang /lebih setahun
- dilanggani oleh KWSP/bank perdagangan/syarikat insurans/orang ramai
- kerajaan menjual surat jaminan pada nilai muka

36
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

- kerajaan membeli pada nilai muka berserta dengan faedah apabila


matang

(iii) Sijil pelaburan


- kerajaan menjual sijil pelaburan kepada institusi kewangan Islam
- pemegang sijil tidak dibayar faedah tetapi menerima dividen apabila
matang

2. Sumber Pinjaman luar negara

i. Pinjaman pasaran
Pinjaman yang diperoleh kerajaan melalui penjualan alat kewangan seperti bon dan nota terapung di pasaran
terbuka.

ii. Pinjaman projek


Bertujuan membiayai projek yang memerlukan perbelanjaan yang besar.

iii. Kredit pembekal


Pinjaman dalam bentuk barang yang bayarannya ditangguhkan untuk suatu masa tertentu.

Tujuan Pinjaman Kerajaan

1. Menampung belanjawan defisit/ kekurangan belanjawan negara.


- Negara terpaksa berbelanja melebihi pendapatan/ Negara berbelanja melebihi pendapatan.
- contoh: pinjaman untuk mengatasi masalah kemelesetan ekonomi / pengangguran.

2. Untuk membiayai atau melaksanakan projek pembangunan


-Pinjaman dibuat untuk untuk melaksanakan projek pembangunan untuk meningkatkan taraf hiduf rakyat.
- contoh: projek pembangunan seperti pembinaan jalan raya / projek – projek kerajaan.

3. Menampung perbelanjaan mengurus/ Membiayai kelewatan kutipan hasil cukai.


- Tujuan untuk melicinkan pentadbiran kerajaan.
- contoh: seperti pembayaran emolumen/ bayaran khidmat hutang.

4. Mengagihkan pendapatan melalui projek-projek tertentu.


- Kerajaan mengadakan projek tertentu di kawasan tertentu supaya agihan pendapatan lebih seimbang.
- contoh: membuat projek pertanian di luar bandar.
Kelebihan Pinjaman dalam negeri berbanding pinjaman luar negara

(i) Pinjaman dalam negeri tidak dipengaruhi oleh kadar pertukaran.


- pinjaman luar negeri terdedah kepada risiko perubahan kadar pertukaran mata wang di
pasaran mata wang yang boleh merugikan negara..

(ii) Pinjaman dalam negeri tidak melibatkan pengaliran keluar wang.


- Pinjaman sumber luar negeri menyebabkan pengaliran wang negara keluar semasa
bayaran balik hutang dilakukan.

(iii) Syarat-syarat pinjaman dalam negeri lebih mudah/fleksibel/bebas daripada tekanan pihak
luar.
- Pinjaman luar negeri tertakluk kepada pelbagai syarat yang ketat dan berat sebelah.

(iv) Pinjaman dalam negeri tidak mendatangkan tekanan inflasi.


- pinjaman dari sumber luar negeri mungkin menyebabkan kenaikan kos harga akibat
inflasi yang diimport dari luar negara.

(v) Pinjaman dalam negeri tidak mempengaruhi kedudukan imbangan pembayaran negara.
- pinjaman luar negara menyebabkan perpindahan modal/menjejaskan imbangan
pembayaran negara.

(vi) Kadar faedah yang lebih rendah


- Kerajaan akan mengenakan kadar cukai yang rendah kepada penduduk tempatan untuk
membiayai bayaran faedah dan bayaran pokok pinjaman berbanding pinjaman luar
negara.

37
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

BAB 3

HUBUNGAN EKONOMI ANTARABANGSA

3.1 PERDAGANGAN ANTARABANGSA (PAB)

PENGENALAN KEPADA PERDAGANGAN ANTARABANGSA

Maksud Perdagangan Antarabangsa


Perdagangan antarabangsa ialah urusan import dan eksport barang dan perkhidmatan antara satu negara dengan
negara lain.

Sebab Wujud Perdagangan Antarabangsa


a. Sumber semula jadi
- Negara yang kaya dengan sumber semulajadi akan mengeksport lebih sumber tersebut ke negara lain.

b. Iklim dan jenis tanah


- Malaysia iklim khatulistiwa sesuai untuk tanaman getah dan kelapa sawit, manakala Turki iklim Mediterranean
sesuai untuk buah-buahan sitrus,maka import dan eksport berlaku.

38
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

c. Budaya masyarakat
- Perbezaan kemahiran dan minat pekerja di sesebuah Negara mempengaruhi jenis barang dan perkhidmatan
yang dihasilkan.

d. Tingkat kecekapan pengeluaran


- Negara yang mengeluarkan sesuatu barang dan perkhidmatan dengan kos pengeluaran yang rendah berbanding
negara lain mendorong mewujudkan perdagangan antarabangsa.

e. Harga faktor
- Negara China mempunyai buruh yang banyak serta kadar upah yang rendah dapat mengkhusus dalam
pengeluaran tekstil dan pakaian , manakala Amerika Syarikat mempunyai modal yang banyak mengkhusus
dalam barang perkilangan.

f. Cita rasa pengguna


- Negara yang banyak mempunyai penduduk dan terdiri daripada pelbagai kaum perlu mengimport pelbagai jenis
barang untuk memenuhi pelbagai cita rasa pengguna.

Persamaan Perdagangan Dalam Negeri dan Perdagangan Antarabangsa


a. Mendapat keuntungan
b. Memenuhi keperluan dan kehendak pengguna
c. Memerlukan perkhidmatan sokongan yang sama
d. Penggunaan dokumen
e. Meningkatkan taraf hidup rakyat
f. Mengamalkan pengkhususan

Perbezaan antara Perdagangan Dalam Negeri dan Perdagangan Antarabangsa

Perdagangan Dalam Negeri Aspek Perbezaan Perdagangan Antarabangsa


Dalam lingkungan sempadan yang sama Sempadan perdagangan Melibatkan sekurang-kurangnya dua buah negara /
melibatkan sempadan antarabangsa

Mata wang yang sama Mata wang Mata wang yang berbeza

Menggunakan dokumen seperti nota debit / nota kredit Dokumen Menggunakan dokumen perniagaan seperti bil
muatan/ bil udara
Jarak lebih dekat dan kosnya lebih rendah Jarak dan kos Jarak lebih jauh dan kosnya lebih tinggi

Perdagangan bebas dijalankan dalam negeri Sekatan perdagangan Terdapat sekatan perdagangan seperti duti
import / duti eksport /kuota

Pasaran lebih kecil /terhad Pasaran Pasaran yang lebih luas kerana melibatkan negara
dan jumlah penduduk yang banyak
Bahasa yang sama/ menggunakan bahasa kebangsaan Bahasa Bahasa yang berbeza/terpaksa berkomunikasi
atau bahasa yang digunakan secara meluas oleh dalam bahasa yang difahami oleh kedua-dua belah
penduduk di kawasan berkenaan pihak
Sukatan dan timbangan yang sama Sukatan dan timbangan Sukatan dan timbangan yang tidak sama

Mobiliti faktor-faktor pengeluaran adalah bebas Mobiliti faktor pengeluaran Mobiliti faktor-faktor pengeluaran tertakluk kepada
undang-undang sesebuah negara

Cara hidup yang hampir sama Kebudayaan Cara hidup yang berbeza antara satu negara
dengan negara lain / pelbagai kebudayaan

Kebaikan Perdagangan Antarabangsa


a. Menikmati barangan yang tidak dihasilkan di dalam negara
-perbezaan sumber semula jadi /iklim / tanih

b. Memperoleh barangan dengan lebih murah


-kos pengeluaran lebih murah / pengkhususan

c. Memperluaskan pilihan pengguna


-memenuhi cita rasa / meningkatkan taraf hidup / boleh memilih barang tempatan / import

d. Menggalakkan penggunaan teknologi baru


-meningkatkan daya pengeluaran / mengurangkan kos pengeluaran

e. Memperluaskan pasaran
-keuntungan pengeluar meningkat

f. Meningkatkan kecekapan pengeluaran


-persaingan menggalakkan penghasilan barang bermutu / R&D

39
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

g. Meningkatkan persefahaman dan kerjasama antara negara


-kerjasama dalam aspek ekonomi / politik /sosial / teknologi

h. Menambahkan peluang pekerjaan


-mengurangkan pengangguran / meningkatkan taraf hidup

i. Menggalakkan pelaburan
- kemasukan pelaburan asing (FDI) / meningkatkan daya pengeluaran

Keburukan Perdagangan Antarabangsa

a. Terlalu bergantung kepada eksport atau import


-negara terdedah kepada faktor-faktor luaran seperti peperangan/ ketidakstabilan ekonomi negara

b. Mengamalkan pengkhususan yang berlebihan


-pasaran eksport akan mengalami masalah pengecutan pasaran apabila negara pesaingnya menjadi semakin cekap
dalam industri yang sama

c. Menyebarkan budaya yang tidak sihat


-nilai dan budaya yang tidak sihat dari negara lain akan mengancam nilai- nilai murni/agama masyarakat tempatan

d. Menimbulkan masalah lambakan


-menjejaskan industri tempatan /mewujudkan monopoli sesebuah Negara di pasaran dunia

e. Merugikan negara membangun


-negara membangun banyak mengeksport bahan mentah/keluaran utama yang harganya lebih rendah berbanding
barang yang di import

f. Kurang mobiliti sumber


-negara asing mengenakan pelbagai sekatan seperti permit /visa

g. Mengamalkan dasar perlindungan


-perlindungan yang diberikan kepada industri tempatan akibat persaingan dengan firma asing menyebabkan industri
tempatan yang berkaitan tidak cekap.

KOMPOSISI EKSPORT DAN IMPORT

Pengenalan

a. Eksport : Barangan yang dikeluarkan oleh sesebuah negara dan dijual ke luar negara.

b. Import : Barangan yang dibeli oleh sesebuah negara dari luar negara.

Komposisi Eksport

1. Eksport barang nampak


• Komoditi utama
• Barang perkilangan

2. Eksport barang tidak nampak


• Pengangkutan dan insurans
• Perjalanan
• urusniaga kerajaan
• Perkhidmatan lain

Komposisi Import

1. Import barang nampak


• Barang penggunaan
• Barang perantaraan
• Barang pelaburan (modal)
• Barang import untuk dieksport semula
• Barang import lain

2. Import barang tidak nampak


• Pengangkutan dan insurans
• Perjalanan
• Urusniaga kerajaan

40
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

• Perkhidmatan lain

Ramalan Corak Komposisi Eksport dan Import Negara Malaysia pada Masa Depan.

a. Ramalan corak komposisi eksport dan import barang Nampak


- ekonomi berasaskan pengeluaran (p-ekonomi) kepada ekonomi berasaskan pengetahuan (k-ekonomi)
b. Ramalan corak komposisi eksport dan import barang tidak nampak
- Penerimaan perjalanan dijangka menyumbangkan lebihan kerana usaha kerajaan menggalakkan Malaysia sebagai
destinasi pelancongan, pusat pendidikan serta kesihatan antarabangsa.
c. Ramalan Rakan Dagang utama Negara pada masa depan
- Blok perdagangan antarabangsa - EU, NAFTA, MERCOSUR, AFTA, APEC, WTO

IMBANGAN DAGANGAN (BARANGAN)

Maksud Imbangan Dagangan


Rekod yang menunjukkan semua jumlah eksport nampak dan import nampak sesebuah negara dalam tempoh satu
tahun.

Jenis-jenis Imbangan Dagangan

1. Imbangan Dagangan Lebihan / positif


Nilai eksport barang nampak melebihi nilai import barang nampak.

2. Imbangan Dagangan Seimbang


Nilai eksport barang nampak sama dengan nilai import barang nampak

3. Imbangan Dagangan Kurangan/ negatif


Nilai import barang nampak melebihi nilai eksport barang nampak.

Rumusan Imbangan Dagangan

Imbangan dagangan = Nilai eksport - Nilai import


barang nampak barang nampak

IMBANGAN PEMBAYARAN

Maksud Imbangan Pembayaran


Rekod semua jumlah pembayaran kewangan yang dibuat ke luar negara dan penerimaan kewangan yang diterima dari
luar negara dalam tempoh satu tahun.

Butir-butir /komponen/kandungan

1. Akaun Semasa
Merekodkan semua penerimaan kewangan dan pembayaran kewangan daripada urusniaga antarabangsa yang
melibatkan pertukaran barang dan perkhidmatan

Butir-butir

a. Akaun dagangan
Merekodkan jumlah nilai eksport dan nilai import barang nampak sesebuah negara dalam tempoh setahun.

b. Akaun perkhidmatan
Merekodkan nilai eksport dan nilai import barang tidak nampak untuk tempoh setahun.

c. Akaun pendapatan
Merekodkan semua penerimaan pendapatan dari luar negara dan pembayaran pendapatan ke luar negara
dalam tempoh setahun.

d. Akaun pindahan semasa


Merekodkan bayaran pindahan yang dilakukan dan diterima oleh pihak kerajaan dan pihak swasta sesebuah
negara dalam tempoh setahun.

2. Akaun Modal (akaun modal dan kewangan)


Merekodkan aliran masuk dan aliran keluar pergerakan modal antara sebuah negara dengan negara lain dalam
tempoh setahun.

Butir-butir

41
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

a. Akaun Pelaburan langsung


Mencatat aliran masuk dan aliran keluar dari satu negara ke negara lain

b. Akaun Pelaburan portfolio


Pelaburan dalam bentuk pembelian saham dan bon

c. Akaun Pelaburan lain


Terdiri dari modal rasmi dan modal swasta

3. Akaun Pergerakan kewangan


Merekodkan pergerakan aset rizab negara dalam tempoh setahun untuk mengimbangkan imbangan pembayaran

Butir-butir
a. Pertukaran asing
b. Simpanan / rizab emas
c. Hak pengeluaran istimewa
d. Hak pengeluaran Tabung Kewangan Antarabangsa (IMF)

Jenis-jenis Imbangan Pembayaran

a. Imbangan pembayaran lebihan/positif


• jika hasil tambah imbangan semasa dan akaun kewangan adalah positif
• jumlah penerimaan dari luar negara melebihi jumlah pembayaran ke luar negara

b. Imbangan pembayaran kurangan/negatif


• jika hasil tambah imbangan semasa dan akaun kewangan adalah negatif
• jumlah penerimaan dari luar negara kurang daripada jumlah pembayaran ke luar negara

c. Imbangan pembayaran seimbang


• jika hasil tambah imbangan semasa dan akaun kewangan adalah sifar
• Jumlah penerimaan dari luar negara sama dengan jumlah pembayaran ke luar negara

Rumusan

Imbangan = Imbangan Imbangan Imbangan Akaun


Akaun akaun + akaun + akaun + pindahan
Semasa dagangan perkhidmatan pendapatan semasa

Imbangan akaun = Nilai eksport - Nilai import


Dagangan barang nampak barang nampak

Imbangan akaun = Nilai eksport - Nilai import


Perkhidmatan perkhidmatan perkhidmatan

Imbangan akaun = penerimaan pendapatan - pembayaran pendapatan pelaburan dan


pendapatan
pampasan pekerja pelaburan dan
pampasan pekerja

SEKATAN PERDAGANGAN ANTARABANGSA

Bentuk Sekatan Perdagangan

a. Tarif / duti import


Cukai yang dikenakan ke atas barang import

b. Kuota
Jumlah barang yang boleh diimport dalam suatu jangka masa tertentu

c. Subsidi
• Bantuan kewangan oleh kerajaan kepada pengeluar tempatan

d. Kawalan pertukaran asing


• Bank Pusat menghadkan pembelian pertukaran asing

42
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

e. Embargo
• dasar pemulauan barangan dari negara tertentu

f. Sekatan bukan ekonomi


• berbentuk undang-undang, peraturan atau syarat tertentu

Sumber hasil kerajaan


Sumber hasil kerajaan
kerajaan mengenakan tarif
kerajaan mengenakan tarif
terhadap barang yang
terhadap barang yang
diimport
diimport
Melindungi industri muda
Melindungi industri muda
dan tempatan Anti lambakan
dan tempatan Anti lambakan
Kerjaan mengadakan sekatan Menyekat import supaya tidak
Kerjaan mengadakan sekatan Menyekat import supaya tidak
seperti tarif/kuota/kawalan menjejaskan industri tempatan
seperti tarif/kuota/kawalan Tujuan sekatan menjejaskan industri tempatan
pertukaran asing Tujuan sekatan
pertukaran asing Perdagangan
Perdagangan
Antarabangsa
Antarabangsa

Menghadapi persaingan Keselamatan


Menghadapi persaingan Keselamatan
Meningkatkan persaingan Melindungi industri penting
Meningkatkan persaingan Melindungi industri penting
antara barang keluaran seperti beras/mencegah
antara barang keluaran seperti beras/mencegah
tempatan dengan luar Negara kemasukan brg yg diharamkan
tempatan dengan luar Negara kemasukan brg yg diharamkan

Mengurangkan penawaran
Mengurangkan penawaran
barang import
barang import
Sekatan seperti tarif/
Sekatan seperti tarif/
duti import
Meningkatkan permintaan duti import Meningkatkan pendapatan
Meningkatkan permintaan Meningkatkan pendapatan
terhadap barang tempatan Negara
terhadap barang tempatan Negara
Harga barang import Peningkatan permintaan
Harga barang import Peningkatan permintaan
yang mahal Kebaikan eksport/ pengenaan tarif
yang mahal Kebaikan eksport/ pengenaan tarif
sekatan
sekatan
perdagangan
perdagangan
Mengurangkan pengangguran antarabangsa Memperbaiki imbangan
Mengurangkan pengangguran antarabangsa Memperbaiki imbangan
Wujud industri penggantian pembayaran
Wujud industri penggantian pembayaran
import ,peluang pekerjaan Pengurangan import dan
import ,peluang pekerjaan Pengurangan import dan
meningkat Melindungi industri muda pertambahan eksport
meningkat Melindungi industri muda pertambahan eksport
Memberi peluang kepada
Memberi peluang kepada
industri muda membangun
industri muda membangun
dan berdaya saing
dan berdaya saing

43
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

Salah pengagihan sumber


Salah pengagihan sumber
Banyak sumber beralih
Banyak sumber beralih
ke industri yang
ke industri yang
dilindungi oleh tarif
dilindungi oleh tarif Pengagihan pendapatan
Merugikan pengguna Pengagihan pendapatan
Merugikan pengguna yang tidak adil
Tarif menyebab harga yang tidak adil
Tarif menyebab harga Menjejaskan pendapatan
barang import meningkat Menjejaskan pendapatan
barang import meningkat negara pengeksport
negara pengeksport
Keburukan
Keburukan
sekatan perdagangan
sekatan perdagangan
antarabangsa
Mengurangkan eksport antarabangsa Mewujudkan monopoli
Mengurangkan eksport Mewujudkan monopoli
Akan mendapat tindakbalas Industri tempatan cenderung
Akan mendapat tindakbalas Industri tempatan cenderung
yang sama pada Negara asing bergabung dan mewujudkan
yang sama pada Negara asing bergabung dan mewujudkan
yang dikenakan tarif Ketidakcekapan dalam monopoli
yang dikenakan tarif Ketidakcekapan dalam monopoli
industri tempatan
industri tempatan
Pergantungan pada kerajaan
Pergantungan pada kerajaan
oleh industri tempatan untuk
oleh industri tempatan untuk
beroperasi
beroperasi

3.2 PERTUKARAN ASING

PENGENALAN PERTUKARAN ASING

Maksud Pertukaran Asing


Mata wang negara lain yang dimiliki oleh sesebuah negara.

Kepentingan Pertukaran Asing


a. Membiayai import
b. Membuat pelaburan di luar negara
c. Membayar balik pinjaman luar negara
d. Mempertahankan nilai mata wang

KADAR PERTUKARAN ASING

Maksud Kadar Pertukaran Asing


Harga atau nilai mata wang sesebuah negara dalam sebutan mata wang asing.

Pengiraan Kadar Pertukaran Asing

a. Menukarkan Dolar Amerika kepada Ringgit Malaysia


US$ 1.00 = RM3.80
US$ 15 000 = 15 000 X 3.8 = RM57 000

b. Menukarkan Ringgit Malaysia kepada Dolar Amerika


RM3.80 = US$ 1.00
RM1.00 = 1 ÷ 3.8 = US$ 0.263

KESAN PERUBAHAN KADAR PERTUKARAN ASING

Permintaan dan Penawaran Ringgit Malaysia (RM)

a. Permintaan terhadap Ringgit Malaysia


Permintaan terhadap pertukaran asing sesebuah negara berlaku apabila barang dan perkhidmatan yang dieksport
oleh negara tersebut dibeli oleh negara asing.

b. Penawaran terhadap Ringgit Malaysia


Penawaran terhadap pertukaran asing wujud apabila sesebuah negara mengimport barang dan perkhidmatan dari
negara lain.

44
Nota Ekonom i Asas
Jorizal.com

Kesan Perubahan Kadar Pertukaran Asing Terhadap Eksport dan Import Negara Malaysia

Kenaikan kadar pertukaran asing


Bermakna perubahan dalam kadar pertukaran yang membolehkan seunit mata wang sesebuah negara membeli lebih
banyak unit mata wang asing.

Kadar Pertukaran Asing bagi Ringgit Malaysia (RM) meningkat

i. Kesan ke atas eksport – nilai eksport berkurang


ii. Kesan ke atas import – nilai import meningkat
iii Imbangan dagangan – merosot / negatif

Kejatuhan kadar pertukaran asing


Bermakna perubahan dalam kadar pertukaran yang membolehkan seunit mata wang sesebuah negara untuk membeli
kurang unit mata wang asing.

Kadar Pertukaran Asing bagi Ringgit Malaysia (RM) jatuh


i. Kesan ke atas eksport – nilai eksport meningkat
ii. Kesan ke atas import – nilai import berkurang
iii. Imbangan dagangan – bertambah baik / positif

Kesan daripada Perubahan Eksport / Import Malaysia Kepada Kadar Pertukaran Asing

Eksport bertambah Eksport berkurang


Import berkurang Import bertambah

Kadar pertukaran asing RM Kadar pertukaran asing RM turun


meningkat Contoh :
Contoh : Asal : US$1.00 = RM3.50
Asal : US$1.00 = RM3.80 Kini : US$1.00 = RM3.80
Kini : US$1.00 = RM3.50

45