ANG PARUSA

ANG PARUSA

Noong unang panahon ay hindi lamang ang mga tao ang nakapagsasalita. Ang mga halaman, ang mga hayop at mga punongkahoy ay nakakapagsalita rin. Tulad ng mga tao at mga hayop ay nakapaglalakad din ang mga halaman. Nakapaglilibot sila sa paligid. Ang lahat ay Masaya sapagkat personal na nakikita ang kanilang mga kamag-anak at mga kaibigan sa anumang oras na naisin nila. Kung ang Haring Leon ang pinuno ng mga hayop, si Haring Molave naman ang pinuno ng mga punongkahoy at mga halaman. Nakatira siya sa tuktok ng kabundukan. Bumababa lang siya sa bundok kapag may mahalagang pakay. Matikas ang kanyang tindig at mayroon siyang natatanging lakas. Mabait si Haring Molave pero matapang at istrikto rin. Isang araw ay inutusan ng hari ang Acacia. ´Ipaalam mo sa lahat na nagpapatawag ako ng pulong. May importanteng bagay akong tatalakayin,µ ang sabi niya. ´Tiyakin mong makararating sa lahat mga puno at mga halaman ang aking pasabi.µ Hindi nag-aksaya ng panahon ang Acacia. Noon din ay isa-isa nitong pinuntahan ang mga puno at mga halaman para ipaalam ang pulong na ipinatawag ni Haring Molave. Sa araw nang pagpupulong, maaga pa sa takdang oras ay naghihintay na si Haring Molave sa designadong lugar. Ugali ng hari na mauna sa kanyang nasasakupan. Ibig rin niyang magsilbing huwaran sa mga ito sa pagdating sa takdang oras ng usapan. Ang isa kasi sa mga ugaling ayaw na ayaw niya ay ang maghintay at papaghintayin. Nakita ng hari kung paanong halos mag-unhan at magtakbuhan ang mga puno at mga halaman para makarating agad sa kanyang kinroroonan. Matalas ang mata ng hari at matalas din ang kanyang isip. Alam niya na may isang halaman na hindi dumating sa pulong. Ito ang buri. Nagdesisyon siya na huwag bumalik sa tuktok ng bundok hangga·t hindi nakikita ang buri. Nainip na ang hari ay hindi talaga dumating ang burin g araw na iyon. Ilang araw pa ang nakaraan bago humarap ang buri kay Haring Molave. Noon naman ay galit nag alit na ang hari sa pagwawalang bahala ng halaman sa kanyang pagpapatawag. ´Pasensiya nap o at naaliw ako sa aking paglalakbay,µ sabi ng buri sa hari. Pero galit nag alit na ang hari. ´Dahil binalewala mo ang aking utos at sinayang mo ang aking oras sa paghihintay ay parurusahan kita! Mula sa araw na ito, hindi mo na makikita kahit kalian ang iyong magiging mga anak at mga kamag-anak, dahil mamamatay ka kapag nagsimula nang tumubo ang iyong mga buto!µ Hindi nakahuma ang buri nang marinig ang parusa ni Haring Molave. Ibig man niyang magsisi sa pagbalewala s autos nito ay huli na ang lahat. Kahit maglumuhod siya sa harap nito ay hindi na maaaring bawiin ang ibinigay nitong sumpa. Mula noon, namamatay ang burin a hindi na nakikita pa ang kanilang mga supling.

Bumili siya ng dalawang kilong bigas at ilang piraso ng tuyo. Dumating ang pagsubok sa dalawa. Mahal na mahal nila ang isa·t isa. Mahusay ang kanilang pagsusunuran. Para sa kanila ang pagmamahal ng bawat isa ay sapat na. Umabot ng limampung piso ang mga barya. Ipinakita pa niya rito ang ilang butyl ng ginto na dinala niya. Sumunod siya sa tinig.ANG KAYAMANAN Sina Jose at Ana ay mag-asawa. Sa sobrang katuwaan ni Jose ay kung kani-kanino ipinamalita ang tungkol sa kayamanan. Kinuha niya iyon at binilang. Ang pagbubungkal ng lupa sa kanilang likod-bahay ay naatang na rink ay Ana. Marami silang tanim sa kapag inani ay ipinagbibili. Kahit nang gumaling ito ay nagging mahina na ang katawan. Agad siyang pumunta ng tindahan. ipinagtapat ni Ana kay Jose ang tungkol sa kayamanan. kahit na sa iyong asawa. Mabigat ang loob na napunta siya sa bukid para tanggalan ng damo ang mga tanim na halaman. Nagbakasakali siya na makapulot muli ng pera. Mula noon ay lagi na siyang nakapupulot ng pera sa bukid. Inilihim niya sa asawa kung saan nanggaling ang perang ipinambili sa pagkain. itinuro sa kanya ng boses na humukay sa isang bahagi ng bukid. Subalit hindi nagkatotoo ang pagyayabang ni Jose. Nakahukay ng isang munting baul ng ginto ang asawa ko! Mayaman na kami!µ pagmamalaki pa niya. Isang umaga ay problemado si Ana. Ang tangi nilang pinagkukunan ng kabuhayan ay isang maliit na lupain sa likod ng kanilang bahay. Sa kabilang ng kahirapan ay hindi sila naghahanap ng yaman. Kinabukasn ay muli siyang bumalik sa bukid. Naglalakad siya sa pagitan ng mga tanim nang makarinig ng tinig.µ ulit ng tinig kay Ana. Isang araw. Ang sumunod ay isang malaking sorpresa kay Ana. Bukod doon. Kumuha siyan ng ilang butyl at muling ibinaon ang munting baul. maging ang mga butyl ng ginto ay kinuha roon ni Ana ay tila bigla na lamang naglaho. . ´Maniwala kayo. Hindi na ito makapagtrabaho nang mabigat. Palibhasa ay mabuting asawa. ´Huwag na huwag mo itong ipaalam sa iba. Anang tinig ay bibigyan siya ng kayamanan sa kundisyon na hindi iyon ipagsasabi kahit kay Jose. Laking gulat niya nang mapansis ang isang tumpok na mga barya. Isang munting baul ang nakita niya. Nagkasakit si Jose. Nang hukayin kasi nila ang kinatagpuan ni Ana ng munting baul ay wala na ito roon. Nang buksan niya ay nakitang puno iyon ng mga butyl ng ginto. Wala na silang bigas at wala rin siyang perang pambili.

´Tama! Giyerahin natin ang mga alon!µ . ´Susunod kaya sila? Hindi ba at kinausap na nga sila n gating pinuno pero wala ring nangyari.µ Maraming suhestiyon ang lumabas sa pulong. ´Naku. Inis ang mga alimango dahil walang konsiderasyon ang mga alon sa kalagayan nila.µ Umuwing bigo ang pinuno ng mga alimango. ´Imposible ang hinihiling ninyo. Nagpatawag ito ng pulong para mag-ulat sa kapwa mga alimango tungkol sa resulta ng lakad niya. ´Maaaring may maisip kayo na mas epektibong paraan. ´Paano·y masyado silang malakas umawit. Naiistorbo ninyo kaming mga alimango. ´Ipinatawag ko kayo para ipaalam na ayaw pumayag ng mga alon na huminto sila sa pag-awit. Isa lang ang bagay na ikinaiinis ng mga alimango. ´Ang tagal na nating nagtitiis!µ sigaw ng isang galit nag alit. Maraming reklamo ang mga alimango tungkol sa mga alon. ´Kapag kasi narinig ng maliliit kong mga anak ang kanilang pagkanta ay nagigising sila at nagsisiiyak.µ ang wika ng pinuno. Pinuntahan nito ang mga alon at pinakiusapan. ´Ang pag-awit ay bahagi ng aming buhay. ´Kung maaari sana ay hinaan ninyo ang pag-awit. Iyon ay ang malakas na pag-awit ng mga alon.µ reklamo ng isang ginang na alimango. Natural na dumadaloy ang awit namin lalo at hinahampas kami ng hangin. hindi ako makapagtrabaho nang tuluy-tuloy dahil sa ingay nila. Madali namang umaksyon ang pinuno. Hindi ako makatulog kapag may naririnig akong ingay. ´Panahon na para labanan natin sila!µ pakli naman ng isa pa. May nagsabi na bawalan nila ang mga alon sa pag-iingay. ´Gusto kong kunin ang inyong mga suhestiyon kung paano natin mapatitigil ang mga alon sa pag-iingay.µ wika ng pinuno.µ sabay-sabay na sagot ng mga alon. Umugong ang mga galit na bulungan.µ ´Ako naman ay hindi makapagpahinga nang maayos. Maaga pa lang bago sumilay ang sikat ng araw ay nakahilera na ang mga alimango para magpainit at marelaks.ANG MAYABANG NA MGA ALIMANGO Sa isang malinis na dalampasigan nakatira ang mga alimango. Maaga pa kinabukasan ay halos mapuno ang lugar na pagdarausan ng pulong. Interesado ang lahat kung ano ang kinhinatnan ng pakikipag-usap ng pinuno sa mga alon.µ simula ng pinuno. ´Giyerahin natin ang mga alon!µ suhestiyon ng isa.µ ´Hindi rin ako makatulog sa gabi dahil ayaw nilang huminto sa pagkanta!µ reklamo ng isang maliit na alimango. Dahil sa rami ng mga reklamo ay ipinabatid nila iyon sa pinuno nila. Kaya sa halip makagawa pa ako ng mga gawaing bahay ay nauubos ang oras ko sa pagpapatahan sa kanila. Maputi ang pinong mga buhangin ng dalampasigan.µ reklamo ng isang matandang alimango.µ asar na sabi ng isang alimango.

Hindi ito naniniwala na makakayang gapiin ng mga alimango ang mga alon. ´Dahil kinakawawa ka nila! Tingnan mo. Noon nakita ng hipon ang parating na malaking alon. Sandali pa ay dumating na ang malaking alon at tinangay ang unang hanay ng mga babaing alimango at ang mga matatanda. Iyon ang panlaban ko. ´Mayroon akong sungot. ang mga alimango ay hindi makatira sa gat at hindi rin makakatira sa lupa. Inayos nila ang kanilang hanay. . ´Gigiyerahin naming ang mga alon!µ halos sabay-sabay nilang sinabi. Hindi ito nakita ng mga alimango dahil nakatingin ang mga ito sa buhanginan. Sa unang hanay ay ang mga lalaking alimango ang nakalinya. Tinanong sila nito kung saan patutungo. Tanging ang maliliit na mga alimango ang naiwan sa kanilang tirahan dahil wala pang kakayanang lumaban ng mga ito. Nasa magkabila itong bahagi ng mukha. Mula noon. baluktot na ang iyong katawan dahil sa kahahampas nila! Hindi ka na makalakad nang tuwid. Sa sumunod ay ang mga babae naman. Kasama ang hipon ay dumiretso na sila sa dalampasigan. Nagalit naman ang mga alimango. daan-daang maliliit na mga alimango ang dumarating sa dalampasigan. Sinipit nila ang hipon hanggang mangako ito na tutulungan sila. Isang malaking hipon ang nasalubong ng grupo nang papunta na sila sa giyera. Kaya kitang-kita ng hipon kung paanong pagdating ng mga alon ay patakbong babalik sa dalampasigan ang mga alimango. Ilang panahon pa. Naubos ang mayayabang na mga alimango.Nagkaisa ang mga alimango na aawayin nila ang mga alon dahil nakukulili na ang tenga nila sa ingay ng mga ito.µ mababa ang loob na sabi ni hipon. Anila ay paano ito makikipaglaban gayong may pagkaabnormal ang posisyon ng mga mata nito.!µ Sa halip mkisimpatiya ay natawa ang hipon sa narinig. Tinukso nila ito at pinagtawanan. ´Aawayin naming ang mga alon para sa iyo!µ anang isang lalaking alimango. Napansin ng mga alimango na kakaiba ang pagkakalagay ng mga mata ng hipon. Sa hulihan ng linya ay naroon ang mga matatanda. Lagi silang pinagmamasdan ng hipon habang tila pasugod nilang lalabanan ang mga alon. Napagkasunduan nila na noon din ay pupunta sila sa dalampasigan para ideklara ang giyera nila laban sa mga ito. Bawat isa kasi ay nais na magkaroon ng bahagi sa digmaang iyon.

Para tuloy itong itinulos sa kinatatayuan. Isa lang ang hindi humahanga sa gagamba.µ pagtataboy pa ng langaw. Wla akong bilib sa iyo at hindi ako nasisilaw kahit ikaw pa ang pinakamayamang insekto sa mundo. Lahat ay humahanga sa galling niya sa paghahabi. Matagumpay ang kanyang negosyo pero nananatili siyang mababang loob.µ ang sabi pa ng langaw. Natatakot siya na isang araw ay malaman na lamang na may iniibig nang iba ang langaw. Mahusay na negosyante ang gagamba. ´Kapag hindi ko ito ipinaalam kay Langaw na may pagtingin ako sa kanya ay lalo akong walang kalaban-laban. Nag-uunahan ang mga ito sa kanyang mga bagong disenyo. Hindi alam ng gagamba kung paano ipaaalam sa langaw ang damdamin sa iniibig na insekto. Nasaktan siya. Langaw!µ nakangiting bati ng gagamba nang pagbuksan ng pinto ng Langaw. ´Sige na. Isang gabi ay dinalaw niya ang langaw. Lingid sa kaalaman ng langaw ay lihim na umiibig dito ang gagamba. Masakit na masakit ang kibdib niya. Nalapnos ang katawan ng gagamba at hindi na tinubuan pa ng buhok. Nang makitang hindi pa rin ito tumitinag sa kinaroroonan ay kumuha ito ng timba ng kumukulong tubig. Ni hindi rin nito inabot ang mga regalo ng gagamba. Naiinis ang langaw dahil sa ipinakikitang sobrang paghanga ng mga insekto sa negosyanteng gagamba. Nilakasan ng gagamba ang kanyang loob. Minana niya sa mga ninuno ang katangian niyang ito. Binuhusan nito ang gagamba.µ Matigas ang bawat salita ng langaw na talaga naming tumusok sa puso ng gagamba.µ Labis na nainsulto ang gagamba sa narinig. Ito ay ang langaw. Respetado ang gagamba ng halos lahat ng mga insekto sa lugar na iyon. Walang araw at gabi na hindi ito laman ng isip. . ´Ano ang kailangan mo?µ pasupladang tanong ni Langaw. Umismid agad ang langaw nang Makita panauhin. Hindi mapakali ang gagamba. Ang mga mayayamang insekto ay sa kanya nagpapagawa ng mga damit at mga kurtina. ´Magandang gabi. Nagkakasya na lamang siya sa pgtingin dito tuwing makikita itong lumilipad malapit sa kanyang tindahan at patahian. Hindi agad siya nakapagsalita at hindi rin nakakilos. ´Kung aakyat ka ng ligaw ay wala kang aasahan. Makaaalis ka na. Kilalang-kilala ang gagamba lalo na sa sikulo ng mayayaman.ANG GAGAMBA AT ANG LANGAW Matagal na matagal na panahon na ang nakararaan. ´Naiistorbo mo ang aking pamamahinga. Hindi doon natapos ang pangmamaliit ng langaw sa gagamba. ´iyan ang bagay sa iyo.µ sabi ni Gagamba sa kanyang sarili. Mas mabuti pa ang mabigo na naipaalam kong mahal ko siya. Ang gagamba at ang langaw ay namumuhay sa isang malayong komunidad. Maraming dalang pasalubong ang gagamba bukod sa mga regaling tela na personal niyang hinabi.

´Mula sa araw na ito. Pero nagkatotoo ang sumpa ng gagamba. magiging magkaaway na an gating mga lahi. Sobrang pangyayapak na iyon sa kanyang pagkatao. Hanggang sa kahuli-hulihang miyembro ng akong angkan ay gaganti sa ginawa mong pang-iinsulto sa akin!µ Napangisi pa ang langaw nang umalis ang nasaktang gagamba na nagmamadali. Sa galit ng gagamba ay sumumpa ito. ang mga langaw ay umiwas na sa bahay ng gagamba. Kapag kasi nagkamali silang maligaw sa malapit sa bahay ng gagamba ay sasaputan sila nito hanggang sa mamatay.Hindi na nakaya ng gagamba ang pang-iinsulto sa kanya ng langaw. Dahil mula nga noo. .

ANG DALAWANG BABAE AT ANG DIWATA Isang lalaki ang nakapag-asawa ng isang babaing hindi kagandahan. Alam ng ikalawang babae na may asawa na ang lalaki pero binalewala nito ang katotohanang iyon. naghanap ito ng isang magandang babae na ipapalit sa asawa.µ sagot ng babae. Nakikita rin niya ito habang masayang naglalaba ng mga gamit ng lalaki. Nang nasa balon na ay bigla niyang naalala na kapag naliligo ang asawa ay siya ang tagakuha nito ng tubig. Pasalampak na umupo sa gilid ng balon. Humanga ang diwata sa kausap. Isang araw ay umalis ang lalaki at hindi na umuwi. Hindi naman ito nabigo. ´Gusto mo bang bumalik ang asawa mo?µ tanong ng diwata. naisip niya. ´Dahil iniwan ako ng akin asawa«µ garalgal ang tinig ng babae. ´Ang gusto ko po ay bumalik siya pero mas gusto ko ang maging maligaya siya kung magsasama kami. ´Dahil hindi ako maganda. Iniwan niya ako dahil nagsawa na siya sa mukha kong pangit. ´Ano ang dahilan at umiiyak ka. Dumaan ang panahon na naramdaman ng lalaki na nawawalan na siya ng interes sa babae. Mabait naman ang babae at walang mairerekalamo ang lalaki.µ tanong ng isang malamig na boses. Lahat ay ginagawa ng babae upang maibigay sa asawa ang lahat ng pagsisilbi na kailangan nito. ´Ang sabi ko. Sa kabila ng lahat ay hindi ang sarili ang unang inisip ng babae sa paghingi ng hiling. Pagkatapos ay umiyak na siya nang umiyak. Pakiramdam niya ay kalahati ng kanyang buhay ang nawala. Mahal na mahal niya ang kabiyak. Ang dahilan. bakit ka umiiyak?µ ulit ng diwata. Alam din ng diwata kung gaano ito nagdurusa dahil sa pag-iwan ng lalaki. ´Ipinagpalit niya ako sa iba. Ilang buwan lang ay nakakita na siya ng makakahalili ng asawa sa puso.µ ´Pero bakit? Mabait ka at mapagsilbi?µ Lumakas ang iyak ng babae. Ang kaligayahan ng lalaki ang una sa mga prayoridad nito. Ilang beses na tiong napadaan sa lugar na iyon. Parang may isang malaking baton a idinagan sa kanyang puso. ay iba na ang gumagawa noon para sa lalaki. Isa pala iyong diwata na napadaan sa balon. Paanoay maaaring ibigay ng lalaki ang kaginhawaan na hinahanap naman nito. Mahusay magluto at maasikaso rin ang babae sa bahay. Minsan ay kumuha ng tubig sa balon ang babae. Umangat ang mukha ng babae. Panay ang dasal niya na magbago ang isip ng lalaki at bumalik. Palibhasa ay napakaordinaryo ng anyo sa mukha nito. Alam niya na nagsasabi ito ng totoo. Hindi niya matanggap na imposible nang bumalik pa ang mahal na asawa sa kanyang piling. Hindi nakuntento ang lalaki sa pag-aaruga ng babae. Luhaan nitong tinitigan ang may-ari ng boses. Labis na nasaktan ang unang asawa ng lalaki. Madalas niyang nakikita na sumasalok ng tubig ang babae para ipampaligo ng asawa.µ Naawa ang diwata sa babae. Alam nito kung gaano kamahal ng babae ang asawa. . Araw at gai ay umiiyak ang mabait na babae. Ngayon. Nabitawan ng babae ang timba.

Isang aso rin ang nakasalubong niya. ´Ina . Namangha siya sa nakita. Nalaman niya sa kumalat na balita na isang diwat ang nagbigay ng kagandahan dito. ´Iniwan kasi ako ng aking asawa. Malungkot na umuwi ang babae. Nang makarating sa kanilang bahay ay patdang tinitigan siya ng sariling ina. Isang araw ay dumating ang diwata. Labis na nagalit ang pangalawang asawa ng lalaki. Inalam ng pangalawang asawa kung paano matatagpuan ang diwata. Bahag ang buntot at umiiyak na nagtatakbo rin palayo ang aso. lalaki at babae sa buong bayan at sa mga karatig na lugar. Hindo ito nakapaniwala kaya minabuti nito ang bumalik sa dating bahay. ´Bakit ka umiiyak? Ang tanong ng diwata. Nagtataka rin siya kung nasaan ang kanyang asawa. Nagtatakbo kasi itong palayo na tila takot na takot. Inabangan nito ang diwata sa pagdalaw sa balon. Naalala niya na hinipo iyon ng diwata. ako ito ang inyong anak!µ ang sabi ng babae. Nakita nila ito na walang kasingganda. ´k-katulad mo ang boses ng aking anak pero hindi ikaw ang anak ko! Wala kang kasimpangit!µ tila nandidiring sabi ng ina. Bigla kasi siyang tinhulan ng alagang aso. Lumapit lamang ito nang makarinig kanyang tinig. Babalik siya sa iyoµ anang diwata at hinipo ang mukha ng babae. Ipinamalita nila sa iba ang nasaksihan.µ ´Huwag kang mag-alala. ´Kapag iniwan mo ang babaing kanakasama mo ay tatanggapin kita. Hindi ito nabigo. Hindi nakahuma ang lalaki nang Makita ang napakagandang babae.µ Tumalima ang lalaki. Wla sa loob na hinawakan ng babe ang mukha. ´Kailangan ko nang umalis. Nakarating ang paglakad ng balita sa dating asawa ng babae. Takang-taka siya. Niligawan nito ang babae. Nang marinig ng babae ang sinabi ng diwata ay agad itong nagtakbo pauwi. Agad na umibig ang lalaki sa kagandahang nakita. Ibig niyang ang sariling mga mata ang maksaksi sa natanggap na balita.µ ang sabi ng diwata. Tiningnan niya ang mukha. Nginitian at saka nagpaalam. Nagkunwari sa pag-iyak ang babae ng makita ito. Ni hindi na ito nagpaalam sa diwata na basta iniwan sa balon. ´Sino ka? Ano ang kailangan mo?µ hintakot na sabi ng matanda. Ito ang sabi ng babae. Lumapit siya sa salamin na nakasingit sa dingding. Isang napakagandang babae ang rumehistro roon. Hindi siya makapaniwala na ang napakaordinaryo niyang mukha ay napalitan ng isang kagandahang tila sa isang prinsesa. Nagtaka siya nang makasalubong ang isang bata. May mga mangangahoy na nagawi sa bahay ng babae. Maraming mga tao. Sumama siya sa isang magandang babae. Lalo itong nagalit nang malaman na ang magandang babae ay ang dating asawa ng lalaki. Pagpasok pa lamang niya sa bakuran ay nagtaka na siya. .Hinipo ng diwata ang mukha ng babae. Nakipaghiwalay ito sa pangalawang asawa at umuwi sa dating bahay sa piling ng ngayon ay napakandang asawa. Gayunman ay hindi nawala sa isip niya ang pagtataka kung bakit may nakatirang magandang babae sa kanilang bahay.

Humaba rin ang kanyang ilong na may tungkil sa dulo. Bukul-bukol ang kanyang mukha at may tumubong itim na balahibong tila sa baboy-ramo. Hindi nga siya makilala ng sariling ina dahil siya mismo ay hindi nakilala ang sarili. maligayang nagsama ang magandang babae at ang kabiyak nito. Samantala. sa bahay ng unang asawa. . Maging siya ay natakot sa kanyang anyo. Nihindik siya sa nakita. Ang mga mata niya ay lumaki pero lumalim.Agad kumuha ng salamin ang babae.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful