P. 1
THF1933_2part17

THF1933_2part17

|Views: 7|Likes:

More info:

Published by: Sundararajan Jeyaraman on Sep 03, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

09/02/2010

pdf

text

original

Fo muR

1933-2
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«
bjhFâ 17
bgÇah® âuhÉl® fHf«
29 ïjÊayhs® FoÆU¥ò
âUtŸSt® ef® - âUth‹Äô®
br‹id - 600 041
üš És¡f«
üÈ‹ bga® : Fo muR 1933-2
bghUŸ : bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«
bkhÊ : jÄœ
gâ¥ghs® : bfhs¤ö® jh.br.kÂ
gâ¥ò : 2008
cÇik : gâ¥ghsU¡F
jhŸ tif : ne¢Ruš nõ£
üš msî : 1 / 8 bl«Ä
vG¤J msî : 11 òŸË
g¡f§fŸ : 312
m£il totik¥ò : £uh£Þ» kUJ,
br«g£o ïuhrh
fÂÅah¡f« : mRu‹ Clf«, â©L¡fš
Éiy : cU. 200 / - cU. 200 / - cU. 200 / - cU. 200 / - cU. 200 / -
btËpL : bgÇah® âuhÉl® fHf« bgÇah® âuhÉl® fHf« bgÇah® âuhÉl® fHf« bgÇah® âuhÉl® fHf« bgÇah® âuhÉl® fHf«
29 ïjÊayhs® FoÆU¥ò
âUtŸSt® ef® - âUth‹Äô®
br‹id - 600 041
muR ml¡FKiw ghŒªjJ
‘Fo muR’ bghJîilik¡ bfhŸiffis ÔÉukhf gu¥ãa
fhyf£l«. fhªâahÇ‹ r£lkW¥ò ïa¡f«, r¤âah»uf nghuh£
l§fËdhš fh§»urh®, áiwgL¤j¥g£l ÃiyÆš, ïÅ nghuh£
l§fis el¤j¥ nghtâšiy v‹W muádÇl« rkhjhd« ngá,
bjh©l®fis fhªâ ÉLÉ¡f¢ brŒjj‹ _y« fhªâa« bgU«
ã‹dilit rªâ¤jJ. fhªâa«, fj®, njáa«, vªâu v⮥ò
ngh‹w òu£Lfis v⮤J«, nrhÉa¤ eh£o‹ mŒªjh©L
â£l« k‰W« bghJîilik fU¤Jfis tÈíW¤J« MHkhd
jiya§f§fis ‘Fo muR’ vGâaJ. ‘á¤âuò¤âu‹’ v‹w
òid¥bgaÇš bgÇah® vGâa vŸsš eil vG¤JfS«, ï¤
bjhFâÆš ml§» íŸsd.
f¤njhÈ¡f®fŸ el¤âa ‘f¤njhÈ¡f äl®’ M§»y
g¤âÇif ‘Fo muir’ xÊ¡f Ãâ âu£oaJ.
RakÇahij ïa¡f« bjhl§»a rkj®k f£áÆ‹ rh®ãš rk
j®ÄfŸ Íšyh ngh®L, jhY¡fh ngh®L KÅághÈ£ofËY«
gjÉfis¥ ão¤jd®. âUÉjh§TÇš g. áj«gu«, òJ¡nfh£il
Æš K¤JrhÄ tšy¤juR M»nah® r£lk‹w cW¥ãd®fshÆd®.
fh§ »u° jiyt®fshd #tf®yhš neU, g£nlš M»nahiuí«
‘Fo muR’ Ék®rd¤J¡F c£gL¤âaJ. ïisP®fËl« K‰
ngh¡F Kf¤ijí«, KânahÇl« ã‰ngh¡F Kf¤ijí« neU
fh£Ltij R£o¡fh£oa FomuR, gh®¥gd jhr® v‹W g£nliy
t®Â¤J, mtU¡F ‘Mš ïªâah r¤âa_®¤â’ v‹W bga®
N£oaJ.
nry« kht£l¤âš _‹¿š xU gFâia j§fŸ îthf¤
â‹ Ñœ it¤âUªj #Û‹jh®fis v⮤J, nry¤âš #Û‹jh®fŸ
mšyhjh® kheh£il el¤â, #Û‹jh® M£áKiwiana xÊ¡f
nt©L« v‹w Ô®khd¤ij K‹bkhʪjh® bgÇah®. uháòu«,
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
5
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 4
nfhit, átf§ifÆš RakÇahij ïa¡f¤â‹ kht£l khehLfŸ
elªj brŒâfS«, mt‰¿š bgÇahÇ‹ ciufS« ï¤ bjhF¥ãš
ml§»íŸsd. RakÇahij ïa¡f¤â‹ ãu¢rhu¤jhš eL§»a
kj¤ jiyt®fis¡ fh¥gh‰w kj¤ jiyt® ghJfh¥ò r£l¤ijí«
eh£o YŸs 562 Rnjr rk°jhd§fis¡ fh¥gh‰w rk°jhd
ghJfh¥ò r£l¤ijí« ãÇ£oZ muR bfh©L tªjnghJ, ‘Fo
muR’ fLikahf v⮤jJ. nythnjÉ Ru©liyí« bgÇah®
t‹ikahf rhodh®.
âUbešntÈÆš RakÇahij ïa¡f« el¤âa Ô©lhik
xÊ¥ò kheh£L¡F v°.nrhkRªju ghuâah®, rhto T¤j eÆdh®
ãŸis M»a fh§»urhiu jiyikna‰f bgÇah® miH¤â
Uªjh®. kheh£oš mt®fŸ jiyik ciuÆ‹nghJ, njhH®fŸ
éth dªj«, F¥jh, K¤JrhÄ tšy¤juR M»nah® FW¡»£L,
nfŸÉfŸ nf£lJ«, ã‹d® kheh£L ciuÆš éth mt®fis¡
fLikahf Ék®á¤jijí« bgÇah® V‰fÉšiy. fh§»u°
jiyt®fËl« neÇY«, ãwF ‘Fo muR’ tÊahfî«, jdJ tU¤
j¤ij¥ gâî brŒjh®. ïij¤ bjhl®ªJ ‘Fo muáš’ á§fhunty®
rkj®k v⮥ghs®fis òw¡f¡f nt©L« v‹W vGâdh®.
bgh‹d«gydh®, bghJîilik¡ bfhŸif¡F mâf K¡»a¤
Jt« jUtjhš, gh®¥gÅa v⮥ò FiwªJÉ£lJ v‹W vGâ
dh®. bgÇah® mj‰F mˤj bjËthd És¡f§fŸ - ï¤ bjhF¥
ãš ïl« bg‰ WŸsd. kh‰W¡ fU¤Jfisí«, gâî brŒa ‘Fo
muR’ jdJ g¡f§fis jhuhskhf xJ¡»aij, ï¢ r«gt§fŸ
cz®¤J»‹wd.
RakÇahij ïa¡f¤J¡F vâuhf gh®¥gd®fŸ Nœ¢áahš
‘jÄH‹g®fŸ khehL’ v‹w bgaÇš xU khehL T£oaij
fLikahf Ék®á¤jJ ‘Fo muR’. ‘jÄœ¥ g©oj®fŸ ò¤âia
kj¤J¡F¡ bfhL¤JÉ£L, kj¡ f©zhoahš jÄiH¥ gh®¡»w
t®fshfnt ïU¡»wh®fŸ’ v‹W bgÇah® vGâdh®.
gh®¥gdušyhjh® ïa¡f¤J¡F fL« vâÇahf brašg£l
m‹Åbgr‹£ jkJ 86 M« taâš KobtŒâdh®. ïu§fš ciu
vGâa ‘Fo muR’ m«ikahÇ‹ jiyik¥ g©ig, bg©Âa¥
gh®itÆš ghuh£oanjhL, Éóâ gh®¥gd®fS¡F Mjuthf
brašg£l m‹Åbgr‹L¡F vâuhf mŒa§fh® gh®¥gd®fŸ
ÔÉukhf brašg£lij m«gy¥gL¤âaJ.
bfh¢á‹ - âUth§T® gFâÆš thœªj 25 y£r« <Ht®fŸ,
njhH®fŸ nf. mŒa¥g‹ el¤âa RakÇahij ãu¢rhu¤jhš
<®¡f¥g£L, j§fis kjk‰wt®fŸ v‹W khehL el¤â giw
rh‰¿aij ‘Fo muR’ tunt‰W RakÇahij ïa¡f¡ bfhŸif¡F
»il¤j bt‰¿ v‹W F¿¥ã£lJ.
“ï‹iwa M£á V‹ xÊa nt©L«?” v‹W bgÇahuhš
vGj¥g£L, muá‹ ‘uh#Jntõ’ F‰w¢rh£L¡F cŸsh», bgÇah
U¡F áiw¤j©lidia bg‰W¤ jªj f£Liu ï¤bjhF¥ãš
ïl« bg‰WŸsJ. nfhit áiwÆš bgÇah® mil¡f¥g£lh®.
bgÇah® j§ifí« ‘Fo muR’ gâ¥ghsUkhd f©z«khS«
j©lid¡FŸsh¡f¥g£lh®. Fo muR¡F %.2000 #hÛ‹ bjhif
ia muR nf£lJ. ml¡FKiwahš ‘FomuR’ ÃW¤j¥g£lhY«,
bjhl®ªJ ‘òu£á’ thu VL et«g® 26 Kjš btËtu¤ bjhl§»
aJ. ‘Fo muir’ xÊ¡f¢ brŒj Ka‰áahš ‘òu£á’ njh‹w nt©
oajhƉW. c©ikÆnyna ghku k¡fË‹, mjhtJ bgU«
gh‹ik k¡fË‹ M£áah»a Fo muR¡F cy»š ïlÄšiy
ahdhš òu£á njh‹¿najh‹ Mf nt©L«” - v‹W “òu£á”Æ‹
Kjš jiya§ f« T¿aJ.
et«g® 11 M« njâÆÈUªJ or«g® ïWâ tiu ï¤ bjhF¥
ãš ïl« bg‰WŸsit mid¤J« ‘òu£á’ thu V£oš btË
tªjitna MF«.
- gâ¥ghs® - gâ¥ghs® - gâ¥ghs® - gâ¥ghs® - gâ¥ghs®
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
7
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 6
bghUsl¡f«
1. fj® 11
2. “Fo muir” xÊ¡f gz tNyh« 18
3. “CAPITAL” (“_yjd«”) 20
4. fhªÔa¤â‹ fâ 21
5. f¤njhÈ¡f kj°j®fŸ nah¡»aij 28
6. UÎahÉ‹ bt‰¿ 29
7. njhH®fns! ftiy¥glhÔ®fŸ 37
8. V‹ njh‰wh®? 42
9. njhH® fhªâ kWgoí« áiw¥g£lh® 46
10. RakÇahij¡fhuD¡F« òuhz
kÇahij¡fhuD¡F« r«ghõiz 52
11. aªâu¤â‹ bgUik 56
12. Ûu¤nf° m¥Õš Koî ghuh£l¤j¡fnj 62
13. bjhÊyhËfŸ bjh©L 65
14. njhH® ã. áj«gu« 68
15. nkhr«nghnd‹! <°tuh! 69
16. ehf® nfhÉÈš <.bt. ïuhkrhÄ 72
17. #Û‹jhušyhjh® kfheh£oš brh‰bghÊî 78
18. nry« kfhehLfŸ 84
19. “btoF©L” 90
20. kÅj‹ xU ét¥ãuhÂna 91
21. fglehlf¡ flîŸ 95
22. ïªâa Rnjr rk°jhd§fŸ 97
23. t«gD¡F« - f«gD¡F« r«ghõiz 105
24. fšahz¡ fZl« 110
25. bghJ clik 114
26. fl‹g£lt®fS¡F¢ áiwthr« 120
27. ïufáa fhuz§fŸ 122
28. u§fehj® yh£lÇ mo¡»wh® 125
29. “AÇ#d” ïa¡f ufáa« 127
30. °jy °jhgd my§nfhy« 129
31. thÈg® flik 132
32. ï‹Dkh fhªÔa«? 133
33. ghuh£L»nwh« 140
34. rkj®k bt‰¿ 142
35. g£nlš Phndhja« 143
36. nfus¤âš RakÇahij ïa¡f« 145
37. #tA®yhš - fhªâ 150
38. bgr©l«ikahÇ‹ Koî 154
39. xU v¢rÇ¡if 157
40. r§fuh¢rhÇ¡F mtkÇahijah? 158
41. bjhÊyhs® kfhehL 159
42. ekJ tU¤j« 167
43. kj¡»W¡F 173
44. Kjš kªâÇ ftÅ¥ghuh? 178
45. ÔghtË - K£lhŸjd« 179
46. fhªâ #aªâ 180
47. á.o. ehaf« 185
48. njhH®fŸ á§fhuntY¡F«
bgh‹d«gy¤J¡F« rkhjhd« 186
49. nfŸÉí« - gâY« 195
50. ï‹iwa Mø V‹ xÊa nt©L«? 196
51. g£nlš g£LÉ£lh® 200
52. f®¥g¤jil I 201
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
9
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 8
53. Û©L« gh®¥gd Nœ¢á 206
54. vJ Jntõ«? 208
55. m»y T£Lwths®fŸ âd« -
uZahÉ‹ T£Lwî thœ¡if Égu§fŸ 209
56. “bfLth‹ nfL Ãid¥gh‹” 218
57. <nuhL m®g‹ gh§F 223
58. Fo muR¡F ghz« 226
59. Fo muR¡F neh£O° 229
60. ehj®õh gLbfhiy 230
61. jÄœ m‹g® kfhehL 233
62. Jiwô® r¥ ÇÍ°ouh® mKš 239
63. òu£á 243
64. nfhit Íšyh RakÇahij kfhehL - bg©fŸkfhehL 247
65. byÅ‹ - ehf«khŸ cUt¥gl¤ âw¥òÉHh 255
66. nfhit Íšyh (<nuhL) kfhehL 257
67. ïuhkehjòu« Íšyh R.k.kfhehL 261
68. “jÄœ m‹g®”kfhehL 269
69. efu gÇghyd rig mik¥ò 271
70. M°âfdh? - eh°âfdh? 278
71. ïÅ¥ gÈ¡fhJ 280
72. #th®yhY« bghJ clikí« 281
73. V‹ RakÇahij ïa¡f¤âš nrunt©L«? 287
74. tleh£oš RakÇahij bt‰¿ 288
75. jÄœ m‹g® kfhehL 289
76. br‹idÆš fhªâ “É#a” my§nfhy« 290
77. fhªâ ãurhu« gh®¥gd N£ána 292
78. jÄH‹g® kfhehL 300
79. nfhit¢ áiwÆš njhH® uhkrhÄ 303
80. ehfßfbk‹whš v‹d? 305
81. mUŠbrhš bghUŸ 310
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
11
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 10
fj®
fjiu¥ g‰¿í«, mij muáaš ãiH¥ò¡fhu®fŸ v¥go
cgnah»¤J¡ bfh©L tU»wh®fŸ v‹gij¥ g‰¿í«, fj® òu£L
v‹»‹w jiy¥ã‹ Ñœ ïj‰F K‹ gy Éahr§fŸ vGâí«,
brh‰bghÊîfŸ Ãfœ¤âí« tªâU¡»‹nwh«. ïj‹ gadhŒ
muáaš thœî¡fhu®fS«, muáaÈš fyªJ bfhŸStj‹ _ykhŒ
k¡fis Vkh‰¿ gadila¡ fUJ« áy Ra ey¡fhu®fS«, jÉu
k‰w k¡fŸ ahtU« fjiu monahL gÏZfǤJ ïU¥gJ«
ahtU« m¿ªjnjahF«. Mdhš ï¥nghJ« mij¥ g‰¿ V‹
vGJ»nwh« v‹W áy® fUjyh«.
ïJ vGjnt©oaj‰F V‰g£l K¡»a fhuz« v‹dbt‹
whš, RakÇahij ïa¡f¤ij gÊ¡fî«, ö‰wî«, mj‹ ÛJ _l¥
ghku k¡fS¡F btW¥ò c©lh¡fîkhd, ïÊjif¥ ãurhu¤J¡F
mDTykhf áy fh§»u°fhu® v‹W brhšÈ¡bfh©L nrh«ngÇ
ahŒ ïUªJ tÆ®ts®¡F« åz®fŸ “RakÇahij¡fhu®fŸ fjiu
btW¡»wh®fŸ” v‹W« “ViH k¡fis¡ fh¥gh‰W« fjU¡F
ÉnuhjkhŒ ïUªJ ViHfS¡F Jnuhf« brŒ»wh®fŸ” v‹W«
bghJ¡T£l§fËš Éõk¥ ãurhuK«, â©iz¥ ãurhuK« brŒJ
tUtjhš fjÇ‹ t©lths¤ij ViH k¡fns m¿a£L« v‹»‹w
v©z¤â‹ ÛJ fj® v‹w jiy¥ã‹ Ñœ kWgoí« áy F¿¥òfŸ
vGj K‹tªnjh«.
fj® v‹gJ vJ v‹whš “gŠir ifÆdhš miu¤J,
ifÆdhš bfh£o, ifÆdhš ü‰W, ifÆdhš beŒj J¡F” fj®
v‹W bga®. ït‰WŸ ifahš gŠir miu¥gJ v‹gJ ï¥nghJ
rh¤âak‰w fhÇakhf¥ nghŒÉ£lJ. aªâu¤âdhš jh‹ (͋ŧ
brŒa) miu¡f Ko»‹wJ.
fjiu¥g‰¿ fjiu Mu«ã¤j-f©L ão¤j fj® f®¤jh¡fŸ
Mu«g¤âš fjU¡fhf brh‹d fhuz§fŸ ahtU« m¿ªjnjahF«.
mjhtJ,
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
13
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 12
j¡»ËÆnyh üš ü‰W njáa rig¡F üiyna rªjhthf¡ bfhL¡f
nt©L bk‹W« brhšy¥g£lJ.
ï›tsî« jÉu xU K¡»a Énrõ bk‹d bt‹whš ïªj
g¤J tUõ fhy¤âš ïªj fj® â£l¤â‰fhf fj® ïa¡f¤â‰F«
ãurhu¤J¡F« xU nfho¡F nk‰g£l %ghŒfŸ bghJ #d§fËl«
tNš brŒJ brytÊ¡f¥g£L tªâU¥gjhF«.
ï›tsî r¡âfisí«, y£áa§fisí«, j¤Jth®¤j§f
isí«, k»ikfisí«, ãurhu¢ bryití« bfh©l fj® ehsJtiu
bghUshjhu¤ânyh muáaÈnyh “M¤kh®¤j¤ânyh” bjhÊš Kiw
Ænyh ViH k¡fS¡F-ïªâa¥ bghUshjhu¤J¡F xU m«k‹ fhR
msî (m«k‹ fhR v‹gJ fhš mzhî¡F IªJbfh©l òJ¡
nfh£il ehza«) gydhtJ bfhL¤âU¡»wjh v‹gij nahá¤J¥
gh®¡f nt©oaJ m¿îilnahUilaî«, eL ÃiyiknahU
ilaî« flikahF«.
fjU¡F KjÈš Tw¥g£l fhuz§fsh»a aªâu« TlhJ
v‹gjhdJ ïÅ c¢rÇ¥gj‰nf Koahj fhÇakhŒ¥ nghŒÉ£lJ.
VbdÅš aªâu« v‹gJ m¿î ts®¢áíilaî«, K‰ngh¡F
Ka‰áÆDilaî« m¿F¿ahF«. m¿î ts®¢áí« K‰ngh¡F
Ka®¢áÆ‹ gaD« TlhJ v‹W brhšy ïªj ïUgjhtJ ü‰wh©
oš gƤâa¡fhu M°g¤âÇÆY« Tl kÅj‹ ïU¡f kh£lh‹.
m‹¿í« fj® f®¤jhth»a fhªâahnu üš ü‰gj‰F mjhtJ
Fiwªj neu¤âš mâfkhd üš c‰g¤â brŒa¤jFªj xU aªâu«
(uh£od«) f©L ão¤J¡ bfhL¥gtU¡F xU y£r« %ghŒ bfhL¥
gjhf És«gu« brŒJ ïu©L tUõfhykhŒ Ka‰á¤J tU»wh®.
mªj¥ go xU uh£od« xUtuhš f©L ão¡f¥g£lhš m¥nghJ
mij aªâu« v‹W brhšyhkš v‹d brhšy Koí«? xU rka«
“r¡uhíj«” v‹W fhªâah® bgaÇl¡TL«. (MÇa« (nf¥ig)
miu¡F« fšY¡F« aªâu« v‹W jh‹ bga®) Mfnt mªj¥ gU¥ò
ïÅ ntfhJ.
mj‰F mL¤j fhuz§fsh»a fj® 炙yhªij g£oÅ
ngh£L ÉL« v‹W brhšYtJ. xU jlit uhkh v‹whš rfy ght
K« nghŒÉL« v‹gJ ngh‹w r§fâ¡F¤jh‹ rkkhf¢ brhšy
nt©Lnk xÊa k‰wgo mâš ahbjhU c©ikí« ïU¡f ïl
Äšiy. k‰W« nkny Tw¥g£l k‰w fhuz§fS« mJnghynt
gÇfá¡f¤ j¡fjhf¤jh‹ M»ÉL«. Éf,
1. “aªâu«” v‹gJ ngÆ‹ ãuâ ã«g« Mjyhš aªâu
cyf¤ij mʤJ ifÆdhš ntiy brŒí« gHa fhy thœ¡
ifia òJ¥ã¡f nt©oaJ mtáakhdjhš všnyhU« if
uh£od¤âš üš ü‰f nt©oaJ v‹gij K¡»a fhuz
khfî«,
2. ïu©lhtjhf mtdtD¡F nt©oa rhjd§fis
mtd tnd c‰g¤â brŒJbfhŸS« j‹d«ã¡if j‹ik
ia milant©L« v‹»‹w j¤Jt¤âš Kjyhtjhf mtd
tD¡F nt©oa JÂia mtdtnd ü‰W mtdtnd
beŒJ bfhŸs nt©L« v‹W« brhšy¥g£lJ.
3. mj‹ ãwF _‹whtjhf ïªâahî¡F nt©oa JÂia
ïªâa k¡fns ü‰W beŒJ f£o¡ bfhŸth®fnsahdhš
炙yhªJ njr« tu£á milªJ jǤâu« bgh§» ïªâa®
fËl« ruzhfâ milªJ “Rauh{Ía«” bfhL¤J
ÉLth®fŸ v‹W« brhšy¥g£lJ.
4. eh‹fhtjhf ifuh£od¤jhš üš ü‰gjhdhš ïªâah
Éš ntiy ïšyhkš fZl¥gL»w ViH k¡fS¡F fj® xU
étndhghakhf ïU¡F« v‹W« mjdhš mndf ViH
fS¡F ntiy bfhL¡fyh« v‹W« brhšy¥g£lJ.
k‰W« fj® ntiy¤â£lkhdJ ïªâahî¡F Rauh{Ía«
»il¡F« tiujh‹ mKÈš ïU¡Fnk jÉu, Rauh{Ía« »il¤j
ãwF ViHfS¡F ntW bjhÊšfŸ V‰ghL brŒtj‹ _y« fj®
â£l« vL¤J Él¥gL« v‹W« brhšy¥g£lJ. ïitfŸ jÉu
ï‹D« v¤jidnah fhuz§fis fjU¡fhf rknaháj« nghš
MS¡F¤ jFªjgo m›t¥nghJ rkhjhdkhf¢ brhšy¥g£L«
tªjJ. ï›tsî« brh‹ditfŸ nghuhkš åu itzt®fŸ åu
irt®fŸ v‹gt®fŸ nghš åu fj®fhu®fŸ j§fSila mâ ÔÉu
fj® g¡âia¡ fh£Ltj‰F j¡»ËÆdhš üš ü‰W¡bfh©L
mjhtJ g¡j®fŸ á¿J xʪj neu« »il¤jhY« átát, uhk uhk,
v‹W« cU #ã¥gJ nghš xʪj neu« všyh« j¡fËÆdhš üš
ü‰W¡ bfh©nl ïU¥gâ‹ _y« brŒifÆš fh£otªjh®fŸ.
ï‹W« áy® m«khâÇ brŒJ« tU»wh®fŸ. k‰W« uh£od¤â‹
_ykhfnth, j¡»ËÆ‹ _ykhfnth üš ü‰gij njáa jtkhfî«,
mJ xU M¤kh®¤j j¤Jtkhfî« brhšy¥g£lJ.
ïitfŸ jÉu fj® f£lhjt®fŸ njáa rigÆš m§f¤âduh
ÆU¡f mUfij m‰wt® v‹W«, k‰W« uh£od¤ânyh,
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
15
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 14
fj® És¡f« fj® És¡f« fj® És¡f« fj® És¡f« fj® És¡f«
54, ïŠR mfyKŸs fj® J 10 f#« bfh©lJ 4
1
/
2
uh¤jš
ïil ïU¡F«. ïâš nrjhu«, fŠá, fd« nghdhš Ûâ 4 uh¤jš
gŠR¡F¤ jh‹ ü‰f¥g£l TÈ bfhL¡f¥ g£oU¡F«. mjhtJ
uh¤jš x‹W¡F 5 mzh TÈ åj« 4 uh¤jY¡F 1-4-0 TÈ bfhL¡f¥
g£oU¡F«.
Mdhš, ïªj 10 f#« fj® J v‹d Éiy¡F ɉf¥
gL»‹wJ v‹W gh®¤jhš ï‹W 5-10-0¡F ɉf¥gL»‹wJ. ïªj
54, ïŠR mfy« 10 f#« J ïªâa Äš üyhš beŒa¥g£l JÂ
ï‹W <nuhL g#hÇš ryit brŒjJ f#« x‹W¡F 0-3-6 åj« (10
f#¤J¡F) 2-3-0¡F jhuhskhŒ »il¡»‹wJ. ïJ fjiu Él
v›tsnth kl§F JÂ Äfî« ierhí«, KU¡fhí«, bf£oahí«
ïU¥gij ahU« gh®¡fyh«.
Mfnt 2-3-0î¡F »il¡F«goahd JÂiaÉl k£l
khdJ«, KU¡F«, bf£oí« ïšyhjJkhd Ku£L¤ JÂia fj®
v‹»‹w fhuz¤jhš 5-10-0 Éiy ngh£L th§Fj‹ _y« 4uh¤jš
J¡F 3-7-0 mâf Éiy bfhL¤J th§F»nwh«. ïªj 3-7-0
mâf« bfhL¡F« gz¤âÈUªJ jh‹ üš ü‰wt®fS¡F« 1-4-0
bfhL¡f¥ gL»‹wnj jÉu fjÇ‹-JÂÆ‹ bghUkhd¤âš ïUªJ
bfhL¡f¡ Toajšy v‹gij ò¤âÆš gâait¡f nt©L»nwh«.
fj® ü‰gjhš #d§fS¡F xU uh¤jš x‹W¡F ü‰gt®
fS¡F¡ bfhL¤j TÈ nghf nkšbfh©L 0-8-9 mzh åj« eZl
nk‰gL»wJ. ïJ jÉu 2 uh¤jš gŠáš ü‰f¥gl nt©oa
J¡F¥ gâyhf 4 uh¤jš gŠR bryth»‹wJ. ïJî« jÉu 6
khj¤â‰F tu¡Toa J 4 khj¤ânyna »ÊªJ ÉL»‹wJ. k‰W«
JÂ Kulhfî«, cgnahf¤J¡F mrîfÇakhfî« ïUªJ
tU»‹wJ.
ïâš jh‹ ViH¡ TÈfS¡F âd« 10 k ntiy brŒjhš
15 ig mjhtJ 0-1-3 TÈ »il¡»wJ v‹W brhšÈ Vkh‰W»‹
wh®fŸ. ïªj Vkh‰w¤ij m¿ªJ bfhŸshj _l®fŸ jh‹ fjuhš
ViHfS¡F yhg« v‹W brhšyyhnk jÉu bghUshjhu¡fz¡F«,
òŸË ÉguK« bjǪjt‹ fjuhš k¡fS¡F uh¤jš x‹W¡F 0-13-9
åj« bghJ #d§fŸ gz« ehrkh»‹wJ v‹W«, x‹W¡F ïu©lhf
gŠR åzh»‹wJ v‹W«jh‹ brhšÈ¤ Ôunt©L«. ïâÈUªJ
ek¡F njh‹Wt bj‹dbt‹whš ‘ViHk¡fis’ 10 k neu«
ciH¡f brŒJ ntiy th§»¡ bfh©L mt®fS¡F 0-1-3 mzh
k‰wgo mtdtD¡F nt©oaij všyh« mtdtnd
brŒJ bfhŸs¡Toa r¡âia x›bthUtD« mila nt©Lbk‹
gjhdJ MâÆš kÅj r_f« fhLfËY«, kiy¥bghªJfËY«
fh£L Äuh©ofshŒ, fh£LkÅj®fshŒ âǪjt®fS¡F¤jh‹ ïJ
rh¤âa¥g£oU¡f¡TL«. v¥gobaÅš xU kÅjDila njit
fhŒ, »s§F jÉu ntbwh‹W« ïšyhâUªâU¡F«. Mdhš ï¥
nghija fh£L Äuh©o¡F«, fh£L kÅjD¡F« Tl ïJ rh¤âa
khf¡ Toajšy v‹nw brhšYnth«.
nk‰f©l bfhŸif _lk¡fŸ fhJ¡F ïÅikahdjhfî«,
Phakhdjhfî« fhz¡TL«. fU¤J¡F ïijÉl K£lhŸ jdkhd
bfhŸif ntW x‹WÄšiy v‹Wjh‹ brhšynt©L«. VbdÅš
kÅj r_f« To thHnt©Lkhdhš T£Lwî« xUtU¡bfhUt®
nr®ªJ brŒJ bfhŸs nt©oa mtáaK« ïšyhkš ïU¡f
Koant KoahJ.
ViHfS¡F gyD©lh? ViHfS¡F gyD©lh? ViHfS¡F gyD©lh? ViHfS¡F gyD©lh? ViHfS¡F gyD©lh?
vdnt ï¥nghJ á¿J bršth¡F ïU¡F« xnu xU fhuz
kh»a "fj® ViHfS¡F¡ fŠá th®¡f¡ToaJ" v‹gâš VjhtJ
c©iknah, ehizankh ïU¡»‹wjh? v‹W gh®¥ngh«.
fjiu¥g‰¿a ekJ MuhŒ¢á mDgt¤âš üš ü‰gJ xU
bt£o ntiy v‹gnjhL, mJ ViHfis Vkh‰¿ ÃuªjukhŒ ViH
tF¥ò v‹W x‹W ïUªJ tUtj‰fhf¢ brŒa¥gL« N£á v‹nw
Kont‰g£oU¡»wJ.
V‹ bt£o ntiy? V‹ bt£o ntiy? V‹ bt£o ntiy? V‹ bt£o ntiy? V‹ bt£o ntiy?
V‹ uh£od¤âš üš ü‰gij bt£o ntiy v‹»nwh«
v‹whš uh£od¤jhš Mnzh, xU bg©nzh xU ehis¡F 10 kÂ
neu« üš ü‰gjhš xU mzh mšyJ x‹nw fhyzh TÈ
»il¡»‹wJ v‹gJ fj® Ãòz®fŸ fz¡F. ïªj¥go fj® üÈš
TÈ »il¥gâšiy v‹W«, üš ü‰gâ‹ _y« üš ü‰F«
TÈí« nghŒ ifÆÈUªJ« gz« bfhŠr« eZlkh»‹wbj‹W«
eh« brhšY»‹nwh«. v¥gobaÅš ïij r‰W thrf®fŸ ftd
khfî«. E£g m¿î bfh©L« ftŤJ¥ gh®¤jhš jh‹ És§»¡
bfhŸs¡TL«. ïšyhj gB« “gh®¥gh‹ tƉ¿š bfh£L«
g©l«” nkš nyhf¤âš MÉ %gkhŒ ïU¡»w “bg‰nwh®fS¡F¥
nghŒnrU»‹wJ” v‹»‹w khâÇÆš jh‹ “fj® ü‰whš xU mzh
TÈ »il¡»‹wJ” v‹»‹w bghŒ e«ã¡if c©lh»ÉL«.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
17
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 16
xUehS« Vœik¤ j‹ik Ú§»Élh bj‹W« cWâahŒ¢
brhšY»nwh«.
cjhuzkhf ïªj 10 tUõ fhykhŒ fj® üš ü‰wt®fS¡F
bfhL¤j TÈia¡ fz¡F¥ gh®¤jhš fj® ãurhu¤J¡F¢ brytÊ¡f¥
g£l gz¤ijÉl bfhŠrkhf¤ jh‹ ïU¡F«. Mdhš mt®fŸ
bgaiu¢ brhšÈ bghJ #d§fis Vkh‰¿ milªj gz« fj® ü‰w
“ViHfS¡F” bfhL¤jijÉl 3 kl§F mâfkhf ïU¡F« v‹W
ijÇakhŒ¢ brhšYnth«.
Mfnt ïÅnkyhtJ fj® g¡j®fŸ j§fSila Mntr¤
âš RakÇahij¡fhu®fis itahkY«, gÊRk¤jhkY« ntW
tÊÆš j§fŸ tƉW¥ ãiH¥ig¥ gh®¤J¡ bfh©L ïU¥gh®fŸ
v‹W e«ò»nwh«.
Fo muR - jiya§f« - 16.07.1933 Fo muR - jiya§f« - 16.07.1933 Fo muR - jiya§f« - 16.07.1933 Fo muR - jiya§f« - 16.07.1933 Fo muR - jiya§f« - 16.07.1933
TÈ bfhL¥gij Él mt®fis R«kh c£fhuit¤J rh¥ghL
nghLtjhdhš nkšf©lgo bghJ#d§fis Vkh‰¿ eZlkila¢
brŒí« gz¤âš ïUªJ ï‹d« ïu©L g§F #d§fS¡F rh¥ghL
nghlyh« v‹W ijÇakhŒ¢ brhšyyh« v‹gnjahF«.
m‹¿í« fj® ïyhfhÉnyh, Éahghu¤ânyh fyªâU¥g
t®fŸ ò©Âa nB¤âu§fËš ehk«, Éóâ, cU¤âuh£r«, Jsá
k ɉgâš j§fŸ g¡âia¡ fh£LtJ nghš fj® bjhÊÈš <L
g£L tÆW ts®¥gj‹ _yK« gz« r«ghâ¥gj‹ _yK« j§fŸ
g¡âia¡ fh£L»wh®fŸ. ïij¡ f©L ghku k¡fŸ VkhªJ ã‹
g‰¿ tU»wh®fŸ.
fhªâahÇ‹ j¤Jth®¤jK«, fh§»uR jaî«, 10 yB¡fz¡fhd
%. bryî bfh©l fh§»u° bjh©l®fŸ ãurhuK« ïšyhÉ£lhš
fj® ɉgidah» “ViHfS¡F¥ ga‹gLkh” v‹gij nahá¤J¥
ghU§fŸ. ïªj¥go xUt® jaÉš ãiH¥gJ jhdh “ViHfŸ”
ãiH¡F« tÊ v‹W« ïJ v¤jid ehis¡F el¡F« v‹W«
nf£»‹nwh«.
Mfnt ïªâa k¡fË‹ bghJ m¿ití« njáa Phd¤ij
í« kâ¡f ïªj¡ fj®g¡â x‹nw nghJkhdJ.
ïªâa njáa jiyt® v‹gt®fË‹ ehiza¤ijí«,
nah¡»a¥ bghU¥igí« ftÅ¡fî« ïªj fj® ãurhu« x‹nw
nghJkhdJ. ïªâa njr g¡j®fŸ, njÓa thâfŸ, njr¤bjh©l®fŸ
M»at®fË‹ gF¤j¿î¡F«, ÉLjiy Phd¤â‰F« ïªj¡ fj®
ãurhunk nghJkhdJ.
ïªâa ghkuk¡fË‹ kj r«kªjkhd m¿î¡F mt®fsJ
rl§F M¢rhu«, uhkhaz«, ghuj«, bgÇaòuhz«. âUÉisahlš
òuhz« M»a Éõa¤âš cŸs e«ã¡if KjÈait v¥go
msî fUÉahŒ ïU¡»‹wnjh mJ nghšjh‹ ïªâa k¡fsJ
bghUshjhu Phd¤J¡F«, muáaš Phd¤J¡F« ViHfŸ ÉL
jiy¡F« mt® fsJ fj® j¤Jtnk msî fUÉahŒ ïUªJ tU
»‹wJ.
filáahf ViH k¡fis fh¥gh‰WtJ v‹gJ xU kÅjÅ
l¤âš ïUªJ 3-7-0it Vkh‰¿¥ g¿¤J xU kÅjD¡F 1-4-0 it
bfhL¥gJ mšy v‹W«, ViHfŸ ah®? mt®fŸ V‹ ViHfshŒ
ïU¡»wh®fŸ? ViHfŸ v‹»‹w k¡fns ïšyhkš ïU¡f v‹d
brŒa nt©L«? v‹gij ftŤJ mj‰F V‰wgo el¥gJjh‹
ehizakhd fhÇakhFnk xÊa ïªjkhâÇahd ã¤jyh£l§fshš
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
19
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 18
“Fo muir” xÊ¡f gz tNyh«
“Fo muir” v⮤J¥ nghuhl f¤njhÈ¡f®fŸ Ãâ v‹w
bgÇa jiy¥ã‹ Ñœ “f¤njhÈ¡ äl®” v‹w M§»y g¤âÇifÆš
xU Kiw pL fhz¥gL»wJ.
f¤njhÈ¡f »¿°jt ghâÇfŸ R.k. ïa¡f¤â‹ ÛJ«, ‘Fo
muá‹’ ÛF«, M¤âu§bfh©L, mitfis mÊ¥gJ v‹»w Koî
bfh©L Ãâ tNš brŒJ tU»wh®fŸ. mt®fË‹ nt©LnfhË‹
ãufhunk ïJ tiuÆY« %. 250¡F nkš gz« nr®¤âU¥gjhfî«
ek¡F¤ bjÇa tU»wJ. rghZ! f¤njhÈ¡f®fns!! bk¢ándh«
ò¤ârhȤjd¤ij!!!
Fo muR - brŒâ¡ F¿¥ò - 16.07.1933 Fo muR - brŒâ¡ F¿¥ò - 16.07.1933 Fo muR - brŒâ¡ F¿¥ò - 16.07.1933 Fo muR - brŒâ¡ F¿¥ò - 16.07.1933 Fo muR - brŒâ¡ F¿¥ò - 16.07.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
21
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 20
fhªÔa¤â‹ fâ
njhH® fhªâat®fŸ muáaÈš jiyÆ£L jiyik °jh
d¤ij milªjj‰F K¡»a fhuz« xUòw« mt® ngh£L¡bfh©l
kj r«kªjkhd ntõK«, flîŸ r«kªjkhd ng¢R« k‰W« r¤â
a«, m»«ir, r¤âah¡»uf«, M¤k R¤j«, M¤k r¡â, gǤâahf«,
jt« KjÈa th®¤ijfS«, k‰bwhU òw« mtuJ áZa®fŸ muáa
È‹ nguhY«, njÓa¤â‹ nguhY«, j§fŸ thœehis¡ fÊ¡f V‰ghL
brŒJbfh©l bjh©l®fŸ, njÓa thâfŸ, g¤âuhâg®fŸ M»a
T£l¤jh®fŸ fhªâahiu¥g‰¿ mt® xU ÇÎ v‹W«, KÅt®
v‹W«, »¿°J v‹W«, eã v‹W« kfh¤kh v‹W« ÉZQÉ‹
mtjhubk‹W«, brhšÈ ãurhu« brŒjJ«, ïÅ xUòw« fhªâia¡
flîshfî«, ÉZQthfî« k‰W« gyÉjkhfî« á¤âu§fŸ vGâ
gl« ngh£L És«gu« brŒjJ«, k‰W« bysÑf¤âY«, itÔf¤
âY« És«gu« bgwî« RafhÇa á¤â bgwî« Mir¥g£l gz¡
fhu®fS«, go¤jt®fS« Kiwna yB¡fz¡fhf¤ âuÉa rfhaK«
ãurhuK« brŒJ tªjJkh»a fhÇa§fSkhf všyh« nr®ªJ
mtiu muáaš r®thâfhÇahf M¡»É£lJ.
ïjdhš ghku #d§fŸ j§fsJ gF¤j¿it á¿jhtJ
cgnahf¥gL¤â fhªÔa¤ij Mnyhá¤J¥ gh®¡f Tlhk‰ nghŒ
É£lJ. v¥gobaÅš flîŸ g¡â, kj g¡â M»aitfS¡F
v¥go xU kÅj‹ moik¥g£L ‘fl m‰òj« kj m‰òj«
M»a gyitfis¡ f© _o¤jdkhŒ e«ò»whndh mJ nghynt
fhªÔa¤J¡F« gF¤j¿î ãunahfnk á¿J Tl ïšyhkš brŒJ
É£lJ.
ïªâahÉ‹ fšÉa‰w j‹ikí«, ghku¤ j‹ikí«, kj¡
f‰gidí« vªj kÅjid nt©LkhdhY« flîŸ j‹ik
íilatdhfî« kÅj r¡â¡F Û¿d kfh¤khthfî« M¡Ftj‰F
Äf mDTykhfnt ïUªJ tU»‹wd. m‹¿í« vªj Éõa¤ij
nt©LkhdhY« vL¤J¡ bfh©L mj‰F bjŒåf¥ ó¢nrh, kj¥
“CAPITAL”
(“_yjd«”)
bghJ clik¡ bfhŸiffis¥ g‰¿a üšfËš všyh« jiy
áwªJ És§FtJ« mJ r«gªjkhd v›Éj rªnjf§fS¡F«
nfŸÉfS¡F« rkhjhd« fhz¡ ToaJkhd xU ò¤jf« vJ
v‹whš fhuš kh®¡° mt®fshš Rkh® 60, 70 tUõ§fS¡F K‹
vGj¥g£l (Capital) nf¥ã£lš v‹»‹w M§»y¥ bgaUila
ò¤jfnk ahF«.
ïªj¥ ò¤jf¤ij vGJtj‰F K‹ ïj‰F nt©oa
Éõa§fis¤ bjhF¡fî«, nkš Mjhu§fis¡ f©L ão¡fî«
njhH® fhuš kh®¡° mt®fŸ 1485 ò°jf§fis thá¤J¥ gh®¤J
Égu« bjǪJ bfh©l ãwF mªüiy vGâ ïU¡»wh®.
b#®kÅÆš bf‹á§l‹ v‹DÄl¤âYŸs xU f£ol¤â‹
xU miuÆš ïUªJ bfh©L ïªj ò¤jf« vGâ ïU¡»wh®.
bfhŠr fhy¤J¡F K‹ kh°nfhÉš fhuš kh®¡° ïwªj 51
tJ tUl¥ ó®¤âÉHh¡ bfh©lhL«nghJ nkšf©l f£ol miu
nghš kh°nfhÉš xU miu f£o mâš nk‰F¿¥ã£l 1485 ò¤jf§
fisí« it¤J mij xU ò¤jfrhiy khâÇ brŒJ ahtU« tªJ
go¥gj‰F mDTykhf¢ brŒJ it¤âU¡»wh®fŸ. ïªj¡ f£ol¤
J¡F “fhuš kh®¡° kid” (kh®¡° Aî°) v‹W bgaÇl¥g£oU¡
»wJ. ï‹W« ah® nt©LkhdhY« nghŒ gh®¡fyh«.
Fo muR - brŒâ És¡f¡F¿¥ò - 23.07.1933 Fo muR - brŒâ És¡f¡F¿¥ò - 23.07.1933 Fo muR - brŒâ És¡f¡F¿¥ò - 23.07.1933 Fo muR - brŒâ És¡f¡F¿¥ò - 23.07.1933 Fo muR - brŒâ És¡f¡F¿¥ò - 23.07.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
23
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 22
âahf¤â‰F«, mÏ«ir¡F«, flîŸ braY¡F« VjhtJ ga‹ c©
lhƉwh? v‹gdngh‹w fhÇa§fis¢ r‰W ftŤJ¥ gh®¥ngh«.
njhH® fhªâah® ahÇl« ïUªJ ga‹ bgWtj‰fhf r¤âakhŒ
elªJ r¤âah¡»uf« brŒjhnuh mt®fËlÄUªJ xU fhbjhoªj
Cáia bgWtj‰F¡Tl ïtuJ r¤âaK«, r¤âah¡»ufK« ga‹
glhkš nghdJ ï‹W ahtU¡F« bjǪj Éõa«. ïtuJ r¤âah¡
»uf¤â‹ ga‹ všyh« “cL«ò nt©lh« ifia É£lhšnghJ«”
v‹»‹w gHbkhÊ¥go r¤âah¡»uf¤â‹ gadhŒ áiwÆyil¡f¥
g£lt®fis ÉLÉ¥gj‰fhf r®¡fhnuhL uhÍngá ïÅnkš
r¤âah¡»uf« mšyJ r£l« kW¥ò brŒtâšiy v‹W brhšÈ
x¥gªj« ngá r¤âah¡»u»fis ÉLjiy brŒa nt©oÆUªjnj
ahF«. kWgoí« brŒj r¤âah¡»ufkhdJ ‘r¤âah¡»u» btË¥
gilahŒ Ãgªjida‰w k‹Å¥ò nf£L¡ bfhŸs nt©L«. ïšyh
É£lhš áiwÆ ÈU¡f nt©L«” v‹»‹w ÃiyÆš bfh©LtªJ
É£LÉ£lJ.
M¤k R¤â¡fhfî«, M¤k r¡â¡fhfî« brŒj fhÇabkšyh«
M¤k R¤âahdt®fisí«, M¤k r¡â cilat®fisí« f©Â
dhš gh®¥gj‰F« ng£o bfhL¥gj‰F« mt®fŸ v‹d brhšY
»wh®fŸ v‹W nf£gj‰F« Tl ɚȧl‹ ãuòthš mUfij
m‰wt®fshf¢ brŒJ Él¥g£lJ. ïitkh¤âukšyhkš e«ã¡if
m‰wt®fshî« th¡F¤ j¤j¥go elthjt®fshfî« e«ã¡if
Jnuhf« brŒjt®fshfî«, r®¡fh® brhšY« go brŒJÉ£lJ. ïÅ
v‹d brŒant©oaJ gh¡» ïU¡»wJ v‹gJ ek¡F òy¥gl
Éšiy.
Éf r¤âah¡»uf«, r£l kW¥ò Kjyh»a fhÇa§fŸ, mâš
<Lg£l k¡fis všyh« njhšÉaila¢ brŒJÉ£lbj‹W« ïÅ
m¤jifa Éõa§fis ifÉ£LÉ£L ntW kh®¡f« njlnt©L«
v‹W«, njÓa thâfS«, njÓa¥g¤âÇ¡iffSnk T¥ghL nghl
Mu«ã¤J É£ld.
nkY« r¤âah¡»uf¤âDilaî«, r£l« kW¥ãDilaî«,
cÆ®, filá _¢áš ïU¡»‹wbj‹W«, mJ v¥goahtJ fhªâah®
njhšÉ milaÉšiy ba‹W«, uhÍ brŒJ bfh©lhbu‹W«
bghJk¡fŸ Ãid¡F«go xU rªj®¥g« V‰g£lhš mJnt nghJ«
v‹»‹w xU nghÈ mãkhd¤â‰fhf¡ fh¤âU¡»wJ v‹W«,
m¥go¡ fh¤âU¥gJ RakÇahij¡F«, r¤âa¤J¡F« V‰wjšy
bt‹W«, r¤âah¡»uf« (njh‰WÉ£lJ) br¤J¥nghŒÉ£lJ
v‹gij ijÇakhí«, ehizakhí« x¥ò¡bfhŸsnt©L«
ó¢nrh á¿J bfhL¤J É£lhš Ryg¤âš ahiuí« e«ò«go brŒJ
Élyh«.
cjhuzkhf ïJtiu v¤jid rhJ¡fŸ, á¤j®fŸ, ÇÎfŸ,
kfh¤kh¡fŸ, JwÉfŸ, PhÅfŸ KjÈat®fŸ V‰g£L v›tsnth
mó®t fhÇa§fŸ brŒjjhfî«, gh®¤jjhfî« ï‹W« ïU¥gjhfî«
brhšy¥gL»‹wd v‹gij¡ ftŤjhš c©ik És§»ÉL«.
Mifahš ïªâa #d§fËÅilÆš fhªâah® muáaš jiyik
°jhd« bg‰wâš mârabkh‹W ÄU¡f PhaÄšiy.
njhH® bgr©l«ikahU« njhH® fhªâia¥ nghynt
gft¤Ñij¥ ãurhu¤jhY« flîŸfËl¤âY«, kfh¤kh¡fËl¤âY«
jh‹ âd« ngRtjhfî«, K‹ b#‹k«, ã‹ b#‹k« KjÈaitfŸ
všyh« jd¡F¤ bjÇ»‹wjhfî« brh‹djhY« k‰W« v‹bd‹
dnkh brhšÈ¡ bfh©ljhY«, mªj m«khS« muáaÈš
jiyik t»¡f¥bg‰W bfhŠrfhy« r®thâfhÇahf ïUªJ ïªâah
kh¤âukšyhkš xU fhy¤âš cyf KGtJnk És«gu« bg‰¿Uª
jij¥ gh®¤jhš fhªÔa¤â‰F«, bgr©Oa¤â‰F« x‰Wik ïU¥g
ij¡ fhzyh«. Mjyhš fhªâahU¡F ïUªj bršth¡F¡F«, kâ¥
ò¡F« mtiu ã‹g‰w M£fŸ ïUªJtªjj‰F«, ahU¡F« v›Éj
j¤Jth®¤jK«, jÅ¡fhuzK« brhšynt©oaâšiy.
Mdhš mJ ï‹W v‹d bfâÆš ïU¡»‹wJ v‹gJjh‹
ïªj¡ f£LiuÆ‹ K¡»a ghfkhF«.
bgr©Oa¤â‹ fâna fhªÔaK« milªJ tU»‹wJ. fhªâ
ah® cy»YŸs k‰w ïa¡f§fisí«, kj§fisí«, kj Mjhu§
fis í« xU j£ošit¤J jhD« gft¤Ñijí«, ïªJkjK« xU
j£oš ïUªJbfh©L Phd«ngá tªjj‰F«, mj‰F ïªâah ïl«
bfhL¤J tªjj‰F« fhuz« v‹dbt‹whš vL¤jj‰bfšyh«
r¤âa«, r¤âah¡»uf«, mÏ«ir, M¤kR¤j«, M¤kr¡â, gǤ r¤âa«, r¤âah¡»uf«, mÏ«ir, M¤kR¤j«, M¤kr¡â, gǤ r¤âa«, r¤âah¡»uf«, mÏ«ir, M¤kR¤j«, M¤kr¡â, gǤ r¤âa«, r¤âah¡»uf«, mÏ«ir, M¤kR¤j«, M¤kr¡â, gǤ r¤âa«, r¤âah¡»uf«, mÏ«ir, M¤kR¤j«, M¤kr¡â, gǤ
âahf«, flîŸ f£lis âahf«, flîŸ f£lis âahf«, flîŸ f£lis âahf«, flîŸ f£lis âahf«, flîŸ f£lis M»a m®¤jk‰w bkhÊfS«, j‹
ïZl¥go Éah¡»ahd« brŒtj‰F ïlKŸsJ«, jªâukhdJkhd
th®¤ijfis cgnahf¥ gL¤â tªjJkhF«.
ïJtiuÆš mitfŸ v¥go ïUªjnghâY«-ïUªjjhf¢
brhšy¥ g£lnghâY« ï‹W m¡fhªÔa¤â‹ Ãiy v¥go ïU¡»‹
wJ v‹W gh®¡f nt©oaJ m¿îŸs kÅjÅ‹ flikahF«.
njhH® fhªâahuJ r¤âa¤â‰F«, r¤âah¡»uf¤â‰F«, VjhtJ
nah¡»aij V‰g£ljh? mšyJ mtuJ M¤k R¤j¤â‰F«,
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
25
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 24
ïªÃiyÆš xU Éõa¤ij kh¤âu« eh« x¥ò¡ bfhŸs ã‹
th§fÉšiy. mbj‹dbt‹whš njhH® fhªâíilaî«, mtU
ila ãujk áZa®fSilaî« mªju§f v©z« xU msî¡F¡
ifTo tªâU¡»‹wJ v‹gjhF«.
v¥gobaÅš, njhH® fhªâÆ‹ Ka‰ábašyh« gh®¥gÜa
K«, gz¡fhu¤j‹ikí« ïªâahÉš Ãiy¤âU¡f nt©L«
v‹gnj ahF«. ïªj v©znk jh‹ mtUila gh®¥gd-gz¡fhu
“áZa® fŸ” (e©g®fŸ) cilaJ« MF«. ïªj v©z« mtÇl«
ïU¥g j‰F U#&î v‹dbt‹whš (gz¡fhu®fŸ ãiH¡f) ViH
fS¡F uh£od« f©Lão¤âU¥gJ« gh®¥gd®fŸ ãiH¡f gft¤
Ñij tUzh¢áuk«, #hâ Kiw, bjhÊš Kiw M»aitfis¡
fh¥gh‰Wtjhf Rauh{a¤â£l ãu#h cÇikÆš V‰ghL brŒâU¥
gJ«, t£l nki#Æš ïªâa rk°jhdhâgâfË‹ M£áfisí«
#hÛ‹jhu®fŸ KjÈat®fË‹ Ãiyikí« x¥ò¡bfh©lJnk
nghâa fhuz§fshF«. eh« brhštij e«òtj‰F ï›tsî«
thrf®fS¡F nghâa âU¥âia¡ bfhL¡fÉšiy v‹whš k‰W«
xU Mjhu« vL¤J¡ fh£L»nwh«. mbj‹dbt‹whš c¥ò
r¤âah¡»uf« Mu«ã¤j fhy¤âš njhH® fhªâ mt®fŸ jh‹ vj‰
fhf c¥ò r¤âah¡»uf« Mu«ã¤jh® v‹W fhuz« brhšY« nghJ,
“eh‹ ïªj ïa¡f¤ij Mu«ã¡fÉšiyahdhš njr¤âš bghJ
îlik¡ »s®¢á V‰g£L ÉL«” v‹W xU fhuz« fh£oÆU¡ »wh®.
(ïjdhš jh‹ gz¡fhu®fŸ fhªÔa¤â‰F jhuhskhŒ gz« cjt
K‹tu nt©oajhƉW)
m‹¿í« jhœ¤j¥g£lt®fË‹ jÅKiwia xʤJ AÇ#d
ïa¡f« v‹W x‹W Mu«ã¤J mj‰F« ã®yh ngh‹w KjyhË
T£l¤âš ïUªJ 10 yB¡fz¡fhd %ghŒ bg‰W bryî brŒJ
Ô©l¥glhjt®fŸ v‹gt®fËY« áyiu Éiy¡F th§» nfhÉš
ãuntr¡ »s®¢á, òuhz¥ãurhu« KjÈaitfŸ brŒjj‹ gydhŒ
ïªJ r_f« v‹gâš ãwU¡F ghLg£L ciH¥gj‰F v‹W xU
bgÇa T£l¤ij v‹W« Ãiy¡fit¡f nt©oa fhÇa§fŸ
brŒa¥g£lhŒ É£lJ. ïªj¡ fhuz§fshš jh‹ njhH® fhªâah
Ç‹ mªju§f v©z« xU Éj¤âš gȤJ É£lJ v‹W brh‹
ndh«. ïnj v©z« bfh©l mtuJ m¤âaªj e©g®fË‹
v©zK« xUthW gȤJ É£lJ.
k‰wgo njhH® fhªâat®fŸ vâ®gh®¥gjhf btË¥gilahŒ
brh‹d fhÇa§fŸ njhšÉna‰g£lJ v‹gij ahU« kW¡f
KoahJ.
v‹W«, njÓathâfS«, njÓa¥ g¤âÇiffSnk T¡Fuš ïl
Mu«ã¤JÉ£ld.
Mfnt ïâÈUªJ M¤k R¤âí«, r¤âah¡»uK«, r¤âaK«
ïJtiu ahbjhU gyidí« bfhL¡fhkš ïUªJ tªâU¥gij
ahU« m¿ayh«,
1921-« tUõ Kjš fŸS¡fil r¤âah¡»uf«, m‹Åa
#îË¡fil r¤âah¡»uf« gŸË¡Tl r¤âah¡»uf«, c¥ò¡ fh¢R«
r¤âah¡»uf«, nfhÉš r¤âah¡»uf«, KjÈa mndf r¤âah¡
»uf§fŸ brŒa¥g£L tªâU¡»‹wd. mÏ«irÆ‹ nguhš
mndf® mo, cij KjÈaitfŸ milªJ« tªjh®fŸ, M¤k
R¤â¡fhfî«, ïªJ K°ä« x‰Wik¡fhfî«, r¤âah¡»u»fS¡FŸ
“j¥ghd” fhÇa§fŸ elªJ É£lj‰fhfî«.
k‰W« gy fhÇa§fS¡fhfî« gy g£oÅ Éuj§fŸ ïUªJ
khŒ É£ld. ï›tsî« nghjhkš gy jlitfËš fhªâah®
flîËl« ngáíkhŒ É£lJ. mrßÇ _y« fhªâahU¡F¥ gy
f£lis ï£L« M»É£ld. ï›tsî« nghjhkš âd« ãuh®¤
jidfS«, #g§fS«, jgRfS«, bksd Éujãuh®¤jidfS«
Kiw jtuhkš elªJ« tU»‹wd. ïitfŸ všyh« vj‰fhf?
ahUila e‹ik¡ fhf btd¢ brŒa¥gL»‹wdnth, mt®fS¡F
v‹d e‹ik V‰g£lJ? mšyJ ahÇlÄUªJ bgWtj‰fhf,
ahU¡F ešy ò¤â tUtj‰ fhf¢ brŒa¥g£lnjh mt®fisahtJ
v‹d brŒJ É£lJ? v‹W gh®¤jhš x‹W« ïšiyba‹gnjhL
njhšÉiaí«, ïÊití« bfh©L tªJ É£lJ v‹W« brhšÈ¤
Ôunt©oaJ mtáakhÆU¡»wJ. ïj‰F fhªâahuhf£L«
k‰wt®fŸ jhdhf£L« v‹d fhuz« brhšy¡TL«? x‹W r¤âah¡
»uf¤J¡F« r¤âa¤J¡F« M¤k r¡â¡F« nfhÇa gyid¡ bfhL¡f
Toa r¡â ïšiy v‹W brhšynt©L«; mšyJ fhªâahÇ‹
r¤âa¤ânyh, r¤âah¡»uf¤ ânyh, M¤k r¡âÆnyh, âahf¤ânyh,
flîis¡f©lânyh c©ikÆšiy v‹whtJ brhšÈahf
nt©L«.
bghJ #d§fŸ ghku®fshÆU¥gjhY«, go¤jt®fŸ v‹W
brhšy¡Toat®fS«, gz¡fhu®fŸ v‹W brhšy¥gLt®fS«
njáa g¤âÇif ãiH¥ò¡fhu®fS« mnah¡»a®fshfî«, Raey¡
fhu®fshfî« bghW¥g‰wt®fshfî« ïU¥gjhš ï«khâÇ
ãu¢áidfS¡nf ïlÄšyhkš #d§fis Vkh‰¿ Él¡TL«
v‹whY« gF¤j¿î¡fhu®fS¡F ï›Éõa§fŸ bjÇahkš ïU¡
F«go brŒJÉl ïÅ ahuhY« KoahJ.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
27
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 26
ït‰WŸ xU ãugy njÓa g¤âÇifahdJ “fhªâah® j‹D
ila kÇahijia¡ fh¥gh‰Wtj‰fhf fh§»uá‹ kÇahijia ɉW
É£lh®” v‹W§Tl vGâÉ£lJ.
fhªâahiu¥g‰¿nah, r£l kW¥ig¥ g‰¿nah FiwTw ïÅ
brhšy nt©oa gh¡» x‹W« ïšyhkš všyh« brhšÈ MŒ
É£lJ. ek¡F ïitfŸ vJî« òJikahf njh‹wÉšiy.
VbdÅš ïbjšyh« eh« K‹ brh‹d khâÇ Mu«g¤ânyna
vâ®gh®¤j jhjyhš mâra bkh‹W« ïšiy. filáahf x‹W
nf£L É£L ïij Ko¤J ÉL»nwh«. fh§»uR¤ bjh©l®fŸ
v‹gt®fŸ ïªj msnthlhtJ xU ghl« f‰wjhf Koî brŒJ
bfh©L ïÅ m¥go¥ g£l N£á¡ fhÇa§fËY«, gad‰w
fhÇa§fËY« r«gªj¥glhkš njr«, #hâ, kj«, ViH, gz¡fhu‹,
v#kh‹ moik v‹gdth»a ɤâahrÄšyhj c©ikahd
rkj®k¤J¡F ciH¡f tUth®fsh? mšyJ br¤j gh«ig vL¤J
M£l¥nghF« fhªÔa¤ âUÉis ahlÈš kWgoí« nghŒ
nru¥ngh»‹wh®fsh? v‹gnj ahF«.
Fo muR - jiya§f« - 23.07.1933 Fo muR - jiya§f« - 23.07.1933 Fo muR - jiya§f« - 23.07.1933 Fo muR - jiya§f« - 23.07.1933 Fo muR - jiya§f« - 23.07.1933
e«ik¥ bghU¤j tiuÆš c¥ò r¤âah¡»uf ïa¡f« Mu«
ã¤j fhy¤ânyna ïâš ehiza« ïšiy v‹W«, ïJ filáÆš
bgh°b[‹WnghŒ ÉLbk‹W«, ïjdhš k¡fS¡F å© bjhš
iyna Éisíbk‹W« mnjhL mndf ešy fhÇa§fŸ brŒa¥
gLtijí« ïªj »s®¢á jL¤J ÉLbk‹W« gy jiya§f§fŸ
vGâ í«, gy ïl§fËš ngáí« tªâU¡»nwh«. ïj‰fhf njáa¥
ãiH¥ ò¡fhuÇl« trî«, gÊ¥ò« milªJ« tªâU¡»nwh«.
Mdhš KoÉš eh« v⮥gh®¤jj‰F nkyhfnt fhªÔa¤â‹ fâ
V‰g£L É£lJ.
ï¥nghJ fhªÔa¤â‹ ftiy bašyh« fhªÔa« njh‰W
É£lJ v‹gâš 100¡F 95 k¡fS¡F M£nrgid ïšiy. v‹whY«
mJ njh‰WÉ£lJ v‹W #d§fŸ brhšyhkš ïU¥gj‰F xU
kh®¡f« f©L ão¡f nt©L« v‹gJ« itáuhŒ uhÍ¡F tu
kh£nl‹ v‹»wh® v‹w bgaiu V‰gL¤â É£lhš r®¡fh® ÛJ #d§
fS¡F bfhŠr« btW¥ò V‰g£lhš mij cgnah»¤J VjhtJ
brŒayhkh v‹W nahá¥gJkhF«. ïij áy fhªâ g¡j®fŸ x¥ò¡
bfhŸs kh£lh®fŸ v‹dyh«. Mdhš mt®fis x‹W nf£
»‹nwh«. mjhtJ fhªÔa« njhšÉ milaÉšiy, MdhY«
njáa¥ g¤âÇ¡iffŸ vGJtJ nghš fhªÔakhdJ eh£o‰F ga‹
glhkš nghŒ É£lJ v‹gijahtJ x¥ò¡ bfhŸS»‹wh®fsh?
ïšiyah? v‹gnjahF«. mijí« xU rka« fhªâ g¡j®fŸ x¥ò¡
bfhŸs Éšiyahdhš mt®fis k‰bwhU nfŸÉ nf£»‹nwh«.
mbj‹d bt‹whš,
xU thâahdt‹ xU ãuâthâÆ‹ ÛJ jhth ngh£L
Érhuiz Koªj ãwF ãuâthâÆl« uhÍahŒ ngh»nw‹ v‹W
nf£f¥ nghdhš ïj‰F v‹d mU¤j«? thâ¡F ÉrhuizÆ‹
ngh¡»ÈUªJ j‹ nfR b#Æ¡fhJ v‹W«, njh‰WÉL« v‹W«
njh‹¿É£l fhuzkh? mšyJ thâÆ‹ f©ÂaK« bgUª
j‹ikí« fhuzkh? v‹W nf£»‹nwh«.
Éf, ï¥nghJ fh§»uR¡fhu®fËnyna mndf« ng® fhªÔa«
njh‰WÉ£l bj‹W«, r¤âah¡»ufK«, r£l kW¥ò« br¤J É£l
bj‹W«, Mjyhš ïÅ r£lrig¡F nghf nt©L« v‹W« jhuh
skhŒ brhšy K‹ tªJ É£lh®fŸ. všyh njÓa¥ g¤âÇ¡if
fS« m¥gona vGj¤ JªJ« É£ld. njhH®. fhªâ it°
uhia¥ gh®¡f mDkâ nf£gJ Tl ïªâa njÓa fh§»uR¡F
RakÇahija‰w j‹ikia c©lh¡» É£lbj‹W« vGâÉ£ld.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
29
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 28
UÎahÉ‹ bt‰¿
IªJ tUl â£l¤â‹ gy‹
UÎahÉš 1917š Ãfœªj òu£á¡F¥ ã‹d® mªehL cyf
k¡fË‹ ftd¤ij¥ bgÇJ« j‹ghš ïG¤J¡bfh©lJ. rkj®k
neh¡fKila M‹nwh®fS«, bghUshjhu beU¡foahš fZl¥
gL« ViH k¡fS« uZa rkj®k¤ â£l¤â‹ E©bghUis e‹
Fz®ªJ j¤j« ehLfËY« m¤â£l§fis¥ òF¤â ÄFªj ÔÉukhŒ
xU g¡f« ãurhŠ brŒJtu, Cuh® ciH¥ãš clš nehthJ©L
thG« nrh«ng¿¢ brštth‹fS« mt®fË‹ juf®fshd ònuh»j®
fS«, mt® j« g¤âÇiffS« KjyhˤJt murh§fK« rkj®k
cz®¢áia xÊ¡f¥ g‰gy Nœ¢á Kiwfisí«, ÄUf¤jdkhd
ga§fu M£á Kiwiaí« ifah©L tUtJ« UÎahit¥g‰¿¥
bghŒí« òGFkhd Éahr§fis cybk§F« gu¥ã mªj M£á
Kiwia gythW F‰wŠ brhšÈ m§F g£oÅí«, gŠrK« Ãiwª
âU¡»‹wdbt‹W T¿í« ntW gy Ôa Kiwfis¡ ifaho tU
»‹wd®. UÎahÉ‹ rkj®k¡ bfhŸif xU bghGJ« eil Kiw
Æš rh¤âakhfhJ v‹W òf‹w uh# jªâÇfS«, UÎahÉš jÅí
ilik bahʪJ bghJîilik ÄË®tjhš m§F k¡fË‹ Ka‰á
í«, m¿î« F‹¿ c‰g¤âfŸ FiwªJ nghŒÉL« v‹W j®¡f
ßâahŒ bkhʪj bghUŸ üyháÇa®fS« j§T‰W¤ jtbuh‹W
jhnd ï‹W x¤J¡bfhŸS«go brŒJ É£lnjhL Inuh¥ãa
tšyuRfbsšyh« uÎahit my£áa« brŒJ thH Koahj
îgªj¤â‰FŸ tªJ É£lbj‹gij vtU« kW¡f KoahJ.
uÎa rkj®k¤ â£lnkh ï‹D« K‰W¥ bgwÉšiy. cyf
bk§F« rkj®k M£áahŒ És§F§ fhy¤âny rkj®k M£áÆ‹
â£l« bt‰¿ bgWbk‹W Twyh«. ï¥bghGJ uÎah cyf¤âYŸs
KjyhˤJt¤njhL nghÇ£L¡ bfh©oU¡»wbj‹nw Twnt©L«.
m¥nghÇš jkJ vâÇfis î¤jhB©akhf¤ j©o¤J tUtij
f¤njhÈ¡f kj°j®fŸ nah¡»aij
mbkÇ¡f f¤njhÈ¡f âdrÇÆÈUªJ Ñœf©l brŒâia
Ãôah®¡ c©ik ehLnth® (Truth seeker) g¤âÇif ãuRǤâU¡»wJ.
mjhtJ á§á§ b#ÆÈš cŸs gy âw¥g£l kj§fis¢ rh®ªj
ifâfË‹ Égu« Ñœ tUkhW:-
f¤njhÈ¡f®fŸ 855
ãuh£l°l©£ 518
ôj®fŸ 177
»¿°jt ÉŠPhÅfŸ 20
kfkâa®fŸ 2
ò¤j®fŸ 1
kjk‰wt®fŸ 8
1,581
á§á§ ãunjr¤ij¢ nr®ªj k¡fËš fhšthᥠng®fns
f¤njhÈ¡f®fshf ïUªJ«, eh£oš F‰w« brŒJ áiw¡fhtÈš
milg£oU¡F« (m) nah¡»a®fË‹ fz¡F 100-¡F 50-¡F nkš
M»‹wJ. Mdhš kjk‰wt®fË‹ fz¡F 1/2 g®br©nlahF«.
kjbt¿¡F¤ jFªjh®nghš F‰wthËfË‹ v©Â¡if Égu«
fhz¥gLtij thrf®fŸ ftÅ¥gnjhL, kj« k¡fis nah¡»a¥
bghU¥g‰wt®fsh¡fnt ga‹gL¤J»wbj‹gijí« ïJrka«
Phgf¥ gL¤â¡ bfhŸsî« ÉiH»‹nwh«.
Fo muR - brŒâ És¡f« - 23.07.1933 Fo muR - brŒâ És¡f« - 23.07.1933 Fo muR - brŒâ És¡f« - 23.07.1933 Fo muR - brŒâ És¡f« - 23.07.1933 Fo muR - brŒâ És¡f« - 23.07.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
31
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 30
bghUŸfis¥ bgU¡Ftij¥ ãujhdkhf¡ bfh©ld®. IªJ tUl¤
â‰FŸ ï¤jid l‹ nfhJik, ï¤jid l‹ ghu« gU¤â, ï›tsî
aªâu§fŸ, ï›tsî MLkhLfŸ, ï›tsî bjhʉrhiyfŸ
c‰g¤âahf nt©L«, ï¤jid khzt®fS¡F go¥ò¢ brhšÈ¡
bfhL¡f nt©L bk‹W â£l« ngh£L ntiy Mu«ã¤jh®fŸ.
eh‹F tUl¤âny IªJ tUl¤ â£l¤â‰ f©l bgU«ghyhdit
fŸ ó®¤âah» É£l jhš â£l¤ij mâf¥gL¤â ntiy brŒjd®.
ïj‹ Égubkšyh« murh£áahuhš btËÆl¥g£oU¡F« nrhÉa¤
M£áÆ‹ bghUshjhu Ãiy v‹D« üÈš ÉÇthŒ¡ fhzyh«.
ï¤â£l¤â‹ bt‰¿ia¡ f©L ï¤jifa â£l§fis V‰gL¤â
jh§fS« ntiy brŒayh« v‹gJ g‰¿ g‰gy murh§f§fS«
nahá¤J tU»‹wd.
x›bthU ehL« ï¤jifa â£l« ngh£L ntiy Mu«
ã¤jhš cy»ny njit¡F mâfkhd bghUŸ c‰g¤âah», c‰g¤â
ahd bghUŸfŸ Éiyahfhkš gyÉj¤ bjhšiyfŸ V‰gLtJ
ãra«. ïijna uÎahî« vâ®gh®¡»‹wJ. njit¡F mâfkhd
bghUŸ c‰g¤â brŒa kÅjD¡F r¡â ïU¡Fkhdhš ghLg£L
ciH¡F« bjhÊyhË miu tƉ¿‰F« nrhW »ilahJ jÉ¥gj‹
fhuz bk‹d v‹gij ViHk¡fŸ Ãid¡f K‰gLt®. m¥bghGJ
jh‹ KjyhËfS«, KjyhˤJt murh§f§fS« j§fis v¥go
tŠá¤J ViHfŸ g£oÅÆdhš âa§F«go brŒ»wh®fŸ v‹gâ‹
c©ik btŸËil kiybad¤ Jy§F«.
UÎa rKjha mik¥ò. UÎa rKjha mik¥ò. UÎa rKjha mik¥ò. UÎa rKjha mik¥ò. UÎa rKjha mik¥ò.
cyf¤âny ï‹W ÃfœªJ tU« Kiwfbs‹d? nfho¡fz¡
fhd k¡fŸ âdrÇ 8 kÂneu«, 10 kÂneu« ntiybrŒJ tU»‹
wh®fŸ. ïj‹ gyid KjyhË t®¡f¤âd® mDgɤJ tU»‹wd®.
ïjdhš bgW« bghUis v‹d brŒtbj‹W KjyhËfŸ m¿ahJ
kÅjD¡F mtáaÄšyhj gy njitfis c©lh¡»¡bfh©L
tU»‹wh®fŸ. cjhuzkhf xU kÅj‹ V¿¢ bršy xU Fâiu
ó£oa t©o nghJkhdJ. j‹Ål¤âš Vuhskhd gzÄU¡»wJ
v‹w âÄ¿dhš mnj t©oÆš 2 Fâiu, 4 Fâiu, 6 Fâiu ó£o
nahL« goahd t©oia¢ brŒJ mj‰bf‹W gy kÅj®fis
Fiwªj r«gs¤âš ntiyahshf it¤J¡ bfhŸ»wh‹. c©ik
ahd czî¥ bghUis c©lh¡fnt©oa gy kÅj®fis jd¡fhf
cgnah»¤J¡ bfhŸ»wh‹. ït‹ j‹ mtáa¤â‰F nk‰g£l Fâiu
fis cgnah»¤J¡ bfhŸtjhš Fâiu Éiy mâfkhŒ ÉL»wJ.
ït‹ gz¡fhudhtj‰F ciH¤J ciH¤J j‹ cliy¡ bfL¤J,
Ãaha ò¤âíŸs vtU« jtbw‹W Tw¤ JÂah®. uÎahÉš
kÅjD¡F Rjªju« mâfÄšiyba‹W Tw¥gL»wJ. jÅkÅjD
ila Rjªâu¤â‰F¥ nghâa ïlÄU¥gjhf¡ Tw¥gL« eh£oYŸs
k¡fisÉl uZa k¡fS¡F mªeh£oš mâf RjªâuK« cÇikí
ÄU¥gnjhL #h® r¡fut®¤âÆ‹ bfhoa M£áÆš c©z czî«,
cL¡f cilí«, x©l ÃHY«, gL¡f¥ ghíÄ‹¿ nfhlhDnfho
k¡fŸ jɤJ MÆu¡fz¡fhŒ-ïšiy-y£r¡fz¡fhŒ g£oÅ
ahY« nehahY« koªj uÎah eh£ony g£oÅba‹whš ï‹d
bj‹gij vtUk¿ahjgo, nehŒ v‹whš ï‹dbj‹gij czuhj
goí« ehis¡F czɉF v‹brŒtJ, Éahâahš ïu©L ehŸ
gL¤J¡bfh©lhš ekJ Ãiyba‹d? ekJ FL«g¤â‹ fâba‹d?
v‹wftiyna m¿ahj k¡fshŒ thG«go brŒJ ehbl§F«
rhªâí« rkhjhdK« ÃiwªâU¡F«go ï¢ RU§»a fhy¤â‰FŸ
nrhÉa¤ M£á brŒJ cyf¤âYŸs všyh KjyhˤJt murh§f§
fS« âL¡»l¢ brŒJ É£lbj‹gij e‹F m¿ayh«.
IªJ M©L â£l« IªJ M©L â£l« IªJ M©L â£l« IªJ M©L â£l« IªJ M©L â£l«
gŠr¤jhY« bfhL§nfh‹ikÆdhY« bghUshjhu ÃiyƉ
Äf Äf¡ nftykhÆUªj uÎahit c‹dj Ãiy¡F¡ bfh©Ltu
nrhÉa¤ M£áÆd® 5 tUl¤â£lbkh‹W jahǤJ IªJ M©L
fS¡FŸ ï‹Å‹d ntiyfis¥ ó®¤â brŒJÉl nt©Lbk‹W
â£l«ngh£L¡ bfh©L ntiy Mu«ã¤jd®. ntiya‰W,
bfhŸisí« ÉgrhuK« òǪJ tªj k¡fbsšyh« bjhÊš KiwÆš
<Lg£L j§fË‹ J‰braiy xʤJ eh£o‹ eyid¡ nfhÇ ciH¡f
Mu« ã¤J É£ld®. bghUŸ c‰g¤â IªJ tUl¤ â£l¤âš vâ®
gh®¤jij Él mâf bt‰¿bg‰W É£lJ. j§fŸ M£á Kiwia¥
g‰¿ bgUikngá¡bfh©L f®t«bfh©l Inuh¥ghî«, mbkÇ¡fh
î« cyf t®¤jf¤âš uÎa¥ ngh£oia v⮤J nghuhl Koa
Éšiy. cyf¤J kh®¡f£obyšyh« uÎa¡ nfhJik nghŒ nkhâ
cyf bghUshjhu c‰g¤â °jhd§fisbašyh« âL»L¡F«go
brŒJ É£lJ.
‘gá tªâl¥ g¤J« guªJngh«’ v‹D« gHbkhÊia¥
nghš gáahš thL« k¡fËl« Rjªâu«, cÇik KjÈaitfis¥
g‰¿ fij TWtâš gabd‹d? g£oÅahš thG« k¡fS¡F
KjÈš bfhL¡f nt©oaJ tÆW Ãw«ò«go Mfhuª jh‹ bfhL¡f
nt©Lbk‹w c©ikia nrhÉa¤ murh£á m¿ªJ bfh©lnjhL
jÅ brh¤JÇikia xʤJ bghJ clikia nk‰bfh©l j§fŸ
M£á¡F ãw njr« czî¥ bghUis¡ bfhL¤J xU bghGJ«
cjÉ brŒahJ v‹gijí« e‹f¿ªJ 5 tUl¤ â£l¤âš czî¥
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
33
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 32
fU¤jhjÈ‹ uÎahÉš mt®fS¡F¤ jFªj j‰nghija muáaš
Kiwia ÃWÉíŸsh®fŸ.
KjyhËfbs‹ngh® ah®? KjyhËfbs‹ngh® ah®? KjyhËfbs‹ngh® ah®? KjyhËfbs‹ngh® ah®? KjyhËfbs‹ngh® ah®?
IªJ tUl¤âš bjhÊyhËfË‹ clš ey«, m¿î ÉU¤â
Kjyhd eyid¥ bgU¡f bgÇJ« â£l§fŸ V‰gL¤âd®.
m§FŸs c‰g¤â¥ bghUŸfis v›Éj¤ jl§fYÄ‹¿ r®¡fhnu
ãw ehLfËš bfh©L ɉgid brŒjd®. áy bjhÊÈš yhgK«,
áy bjhÊÈš eZlK« V‰g£lhY« r®¡fhnu KjyhËahf ïU¥g
jhš eZl¤ij yhg« tu¡Toa bghUËÈUªJ <L brŒJ bfhŸs
Ko»wJ. c‰g¤â bryîfis bašyh« fʤJ 100¡F 10 mšyJ 20
ghf« bjhÊyhË fË‹ mãÉU¤â¡fhf¢ brytʤJ tU»wh®fŸ.
x›bthU bjhʉrhiyfËY« bjhÊyhs®fS¡F ÉisahLÄl«,
thrfrhiy, FHªijfS¡F¥ghš bfhL¡fî«, jhyh£l miwfS«,
bjh£oY«, ï‹D« gy trâfS« brŒa¥g£oU¥gnjhL, Mfha
trÅ (nuonah) _y« nrhÉa¤ M£á Kiwia¥ g‰¿ ãur§f§fŸ
_y« m¿î ÉU¤â brŒa¥g£L tU»wJ.
nrhÉa¤ M£áÆd® vijí« MuhŒªnj brŒt®. MŒªJ
eybk‹W f©lhš ï‹dij ï›tsî fhy¤â‰FŸ brŒJ Ko¡f
nt©Lbk‹W â£l« ngh£L¡ bfhŸS»wh®fŸ. clnd mkY¡F¡
bfh©L tU»wh®fŸ. c‰g¤â mâf¥gL¤Jtbj‹whš mj‹
neh¡f¤ij bjhÊyhs®¡F És¡»¡ T¿ mt®fS¡F c‰rhf _£o
vËâš j§fŸ neh¡f¤âš bt‰¿ailªJ bfhŸ»wh®fŸ.
Étrha« Étrha« Étrha« Étrha« Étrha«
uÎahÉš všyh Ãiya§fisí« r®¡fh® Mâ¡f¤âš
it¤J¡bfh©L k¡fis X® ïaªâu« nghš ghɤJ tU»wh®fŸ
v‹gJ jtW. Étrha¤â‰F yha¡fhd óÄfËš áy ghf« r®¡fh®
g©izfŸ; áy ghf« gy Foahdt®fŸ T£Lwthf¥ gÆÇL«
g©izfŸ; k‰bwhU ghf« jÅ ÉtrhÆfŸ jÅahf¥ gÆÇL«
Ãy« vd¥ ãÇ¡f¥g£oU¡»wJ. ïaªâu¡fy¥igfis cgnah»¤
jhš jh‹ mâfkhd Éisit vâ®gh®¡f Koí«. áW áW Ãy§fshf
ïUªjhš ïaªâu¡ fy¥igahš cH KoahJ. vdnt jh‹ r®¡fh®
bghUsh jhu¤â‰F mtáakhd ïa‰if _y§fS« _yjdK«
bghJthf ïU¡fnt©Lbk‹W Éâ V‰gL¤âíŸsh®fŸ. Mfnt
jh‹ IªJ M©L¤ â£l« (1928-1933) V‰gL¤â mj‰FŸ Ãy¤âš
100¡F 20 ghf¤ij T£Lwî Étrhakh¡» áWáW tašfshf
V‰gL¤âÆUªj tu¥òfisbašyh« bt£o xnu rkkhd ghfkh¡»
x©l ïlÄ‹¿ bjUÉš TLjyhš fZl¥g£L¡bfh©L gL¤
Jw§F« bjhÊyhË Fâiu th§f¥ gzÄšyhJ khL nghš jdJ
ntiyfS¡F jdJ t©oia¤ jhnd ïG¡fnt©oaâU¡»wJ.
gz¡fhu‹ t©oÆš ó£oa njit¡F mâfkhd Fâiu x‹iw
ïªj t©oÆš ó£odhš bjhÊyhË¡F v›tsî cjÉahÆU¡F«.
ïj‹ E© bghUis MŒªJjh‹ uZa rkj®k« M£á mik¡f¥
g£oU¡»wJ.
bghJîlik¤ j¤Jt« bghJîlik¤ j¤Jt« bghJîlik¤ j¤Jt« bghJîlik¤ j¤Jt« bghJîlik¤ j¤Jt«
cy»nyna c‰g¤â brŒí« bršt¤âny c‰g¤â brŒJtU«
bjhÊyhË¡F rÇrkkhd g§F »il¤âUªjhš cy»ny ï‹W
fhz¡»l¡F« bghUshjhu beU¡foí« ntiyÆšyh¤ â©lh£l
K« c©lhÆuhbj‹gnj bghJ clik ïa¡f¤âdÇ‹ v©z«.
uÎa bghJ clik Kiw cy»YŸs Vida ehLfS«
ã‹g‰¿ bjhÊš c‰g¤âia mâf¥gL¤âdhš bjhÊyhËÆDila
c©ikahz Ãiy btË¥g£LÉL«. ciH¥gj‰bf‹W xU
tF¥ò« mj‹ gyid mDgÉ¥gt® v‹nw k‰bwhU tF¥òÄ‹¿
všnyhU« ciH¡f nt©Lbk‹W všyh murh£áahU« r£l«
brŒJ É£lhš x›bthU kÅjD« xU ehis¡F 1 k neu«
ciH¤J É£L cy»ny j‹ czɉF nt©oaij¢ r«ghâ¤J¡
bfh©L ï‹gkhŒ mikânahL thHKoí«.
bghJîlik v‹whš v‹d? bghJîlik v‹whš v‹d? bghJîlik v‹whš v‹d? bghJîlik v‹whš v‹d? bghJîlik v‹whš v‹d?
“všyh cÆ®¥ ãuhÂfS¡F« bghJthf îŸs ïªj czî¥
ãu¢áid Ô®ªJ É£lhš k¡fŸ j§fËlKŸs kÅêf¤ j‹ikia
ÉU¤â brŒJ bfhŸsKoí«. bghJîlikÆ‹ neh¡fK« ïJnt
ahF«. tUkhd¤ij ciH¥ghËfŸ rkkhf¥ g§»£L¡ bfhŸt
bj‹gnj ïj‹ bghUŸ. tƉW¥ gá¡F czînjL§ fhyK«
ö§F« neuK« jÉu ÛjKŸs neu« j‹ tƉW¡F« ãwU¡F«
f£L¥glhJ RjªâukhŒ thG§fhy«. mJ k¡fbsšnyhU¡F« rk
khf ïU¡f nt©Lbk‹gnj bghJîlikÆ‹ c©ikahd j¤J
t«” v‹W XÇl¤âš nguháÇa® bg®dh£õh bgÇJ« Éah¡»ahd«
brŒ JŸsh®.
ïªÃiy mila cy»YŸs všyh njr¤âdU« bghJ
îlik¡ bfhŸifia x¥ò¡bfh©L elªjhš jh‹ Koí«. ïªj¡
fU¤Jl‹ jh‹ ï‹iwa uÎa M£á elªJ tU»wJ. ïª e‹ndh¡
f« bt‰¿ bgw x›bthU eh£oY« vnj¢rhâfhuKŸs bjhÊyhË
Æ‹ ãuâ ÃâfËU¡f nt©Lbk‹gnj nrhÉa¤ Ãòz®fË‹
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
35
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 34
bfhL¤J th§»dhY«, ÉahghuŠ brŒjhY« »ÇÄdš F‰wkhf
uÎahÉš fUj¥gL»wJ.
v©bzŒ c‰g¤â brŒí« njr§fËš uÎah ïu©lhtJ
°jhd¤ijí« ïaªâu c‰g¤âÆš ïu©lhtJ ïl¤ijí« Étrha
ïaªâu¡ fUÉfËš Kjyhtjhfî« ïl«bg‰W És§F»‹wJ.
j§f c‰g¤âÆ‹ kâ¥ò mt®fŸ â£l¤â‰F x‹wiu kl§F
mâfkhf¡ »il¤J É£lJ.
fšÉ fšÉ fšÉ fšÉ fšÉ
1914 š 70,00,000 FHªijfŸ fšÉ gÆ‹wd®; 1928 š 1,50,00,000
go¡f nt©Lbk‹W« 1933š 1,70,00,000 go¡f nt©Lbk‹W â£l«
ngh£L ntiy brŒJ bt‰¿bg‰W É£ld®.
uÎahÉš Kânah®fS¡F« fšÉ f‰ã¡f¥gL»wJ. 1928 š
thrf rhiy 22,000 ïUªjd. 1933 š 34,000 M¡» É£lh®fŸ. C®
CuhŒ¡ bfh©LnghF« iygbuÇfŸ 40,000-V‰gL¤â É£ld®.
nuonahÉ‹ _y« gyÉl§fËš fšÉ f‰ã¡f¥gL»wJ. 1928 š
3,50,000 MfhatrÅfŸ (nuonah¡fŸ) ïUªjd. 8,250 áÅkh Ãiya§
fËUªjij ï¥bghGJ 50,000 khf mâf¥gL¤j¥ ngh»‹wh®fŸ.
uÎahÉ‹ ï¤jifa bt‰¿¡F K¡»a fhuz« jh§fŸ
brŒa¥ nghF« fhÇa¤ij KjÈš â£lÄ£L¡ bfh©L mâš
bjhÊyhsU¡F nghâa C¡fK« bfhL¡F«go j§fŸ neh¡f¤ij¡
T¿ mt®fS¡F c‰rhfkhŒ ÉLtjhš bjhÊyhËf£F v‹d fZl
eZl« nghâY« C¡f§ F‹whJ ntiyiana fU¤jhf¡ bfh©L
ntiy brŒJ tU»‹wd®.
ïªâa ehL ïªâa ehL ïªâa ehL ïªâa ehL ïªâa ehL
ãw ehLfŸ ï¤jifa neh¡f§fis ifah©L â£l¤ij¡
f©L bt‰¿ailªJ bfh©L nghF«bghGJ ïªâah thsh ÉU¡F
nkahdhš Ó¡»u¤âš bghUshjhu beU¡fo ba‹D« NHÈš g£L
mnjh fâahŒ ÉLbk‹gJ ãra«.
áy khj§fS¡F K‹ uÎah njhH® xUt® fÉ. uɪjueh¤
jhTU¡F ÃUg« x‹W vGâÆUªjhuh«. mâš nrhÉa¤ M£áÆš
bjhÊš K‹nd‰wkila¡ fhuz« v‹dbt‹W fUJ»Ö®fŸ?
c§fŸ njr« m¤jifa K‹nd‰w¤â‰F K£L¡f£ilahÆU¥
git vitfŸ? v‹W ÉdhÉÆUªjh®. mj‰F fÉ-jhT® “j§fŸ
ïaªâu Étrha¤â‰F V‰w Éjkh¡» Élnt©Lbk‹W â£l«
ngh£ld®. 4 M©LfS¡FŸ 100¡F 60 ghf« T£Lwî Étrha¤
J¡F K‹ tªJÉ£lJ. Étrha« ÉU¤âahf nt©L«, ÉU¤â
ahfnt©L« vd¡ Tî« å© bt‰Wiufis m§F fhzKoahJ.
ï‹d ÍšyhÉš ï›tsî nfhJikfis ÉisÉ¡f nt©L«
v‹W r®¡fh® â£l« nghLth®fŸ. clnd mij mKY¡F bfh©L
tu °jy nrhÉa¤J¡F c¤juî bfhL¡f¥gL«. mij clnd
mt®fŸ el¤j KidªJ ÉLth®fŸ. ïj‹ gadhf ï‹W m§F
100¡F 80g§F Étrha« r®¡fh® g©iz ahf ïaªâu§fË‹ _y«
eilbgU»wJ. 40,000 ïaªâu Étrha fy¥igfŸ m§F ntiy
brŒJ tU»‹wd.
uÎah, Étrha¤ij¥ nghš if¤bjhÊiyí« mãÉU¤â
brŒa KidªJ ntiybrŒJ ÉU¤â brŒJtU»wJ. mj‹ if¤
bjhÊš mãÉU¤âia Ñœf©l òŸËÉgu§fshš e‹f¿ayh«.
j©lths¤ây XL« fh®fŸ 12,000 v‹W â£l« ngh£lh®fŸ.
1931 ¡FŸshf 20,000 jahuh» É£ld. 1933 ¡FŸ 825 uÆš t©ofŸ
brŒa nt©Lbk‹W â£l« ngh£lh®fŸ. 1932 ¡FŸ 812 t©ofŸ
brŒa¥g£L É£ld. 1913 « tUl¤âš 170 y£r« n#hLfŸ jahuhÆd.
1931 š 768 y£r«. ïJ â£l¤âÈUªJ 167 y£r« mâf«. 1913š 94,000
l‹ nrh¥ c‰g¤â brŒJ É£ld®. 1931š 1,89,000 l‹ c‰g¤â brŒJ
É£ld®.
K‹nd‰w« K‹nd‰w« K‹nd‰w« K‹nd‰w« K‹nd‰w«
cyf¤âYŸs bgÇa ïU«ò¤ bjhʉrhiyfËš x‹W uÎah
ÉÈU¡»wJ. mj‹ ãujk mâfhÇahŒ xU ïªâanu ïUªJ
tU»wh®. 炙yhªâš ïU«ò c‰g¤â 40 y£r« l‹ÅÈUªJ 95
y£r« l‹ Mf 35 tUlkhƉW. mbkÇ¡fhÉš ï¤jifa
K‹nd‰w« mila 8 tUlkhƉW. b#®kÅÆš 10 tUl« br‹wJ.
Mdhš uÎah 1 tUl¤âš ïªj K‹nd‰w¤ij ailªJ É£lJ.
Ãy¡fÇÆš 530 y£r« l‹ c‰g¤âia brŒa¤ â£l« ngh£L ntiy
Mu«ã¤jJ. bt‰¿í« f©LÉ£lJ. uÎahÉš 1930« M©oš
òif uj§fŸ (nkh£lh®fŸ) brŒa¥glÉšiy. 8550 fh®fS¡F¤ jÅ
ghf§fŸ bghU¤â t©oahf¢ brŒa¥g£ld. ï¥bghGJ ehŸ
x‹¿‰F 65 nkh£lh®fŸ uÎahÉny c‰g¤â brŒa¥gL»wJ.
Étrha¤âny 100¡F 20 ghf« jÉu k‰witfŸ r®¡fhU¡nf
cÇaJ. r®¡fhiu¤ jÉu jÅ kÅj®fŸ xUtU¡bfhUt® fl‹
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
37
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 36
njhH®fns! ftiy¥glhÔ®fŸ
fh§»u° °jhgd§fŸ _l¥g£lJ g‰¿í«, fhªÔa« njh‰W¥
nghŒ É£lJ g‰¿í« gy® kfh Érd¥gLtjhf¤ bjÇa tU»wJ.
ï‹iwa tiuÆš fh§»uR«, fhªÔaK« e« k¡fS¡F v‹d Éj
khd gaid c©lh¡»‰W v‹gij¥g‰¿ eh« mâf« vGj
nt©oaâšiy.
fh§»u° V‰g£L Vw¡Fiwa I«gJ tUõ fhykh»‹wJ.
I«gJ tUõ fhy¤âš murh§f¤jhuhš fh§»u° nf£lgo (Ó®âU¤
j§fŸ v‹D« nguhš) v›tsnth mâfhu§fS«, gjÉfS«
ïªâa k¡fS¡F¡ bfhL¡f¥g£LÄU¡»‹wd. ïj‹ gadhŒ
eh£oš nfhO°tu®fŸ bgU»dh®fŸ. gâdhÆu¡fz¡fhd V¡fuh
óÄíila #Û‹jhu®fŸ, Äuh°jhu®fŸ mâfkhdh®fŸ. khj« 1 ¡F
gy MÆu¡fz¡fhd %ghŒ r«gs« th§F« bgU« gjÉahs®
fS«, c¤ânahf°j®fS« Vuhskhdh®fŸ. khj« 1000, 10000 %ghŒ
tU«go r«ghâ¡F« t¡ÑšfS«, lh¡l®fS« yB¡fz¡»š
bgU»dh®fŸ.
jÉu k‰bwhUòu« ghLglhkš njr¤â‹ bgaiu¢ brhšÈ¡
bfh©L nrh«ng¿ahŒ ïUªJ thG« k¡fŸ gy® bgU»dh®fŸ.
mjhtJ “itÔf¤âš” xU T£l k¡fŸ, v¥go FUkh®fbs‹W«,
ghâÇkh®fbs‹W«, r‹Åaháfbs‹W«, rhÄah®fbs‹W«
brhšÈ¡ bfh©L Cuh® ciH¥ãš thH Mir¥g£L ntõ«
ngh£L¤ âÇ»‹ wh®fnsh mJnghš, fh§»uá‹ nguhš xU T£l
k¡fŸ, njÓa¤ jiyt®fŸ, njr g¡j®fŸ, njÓathâfŸ, njrhã
khÅfŸ, njÓa¤ bjh©l®fŸ v‹gjhf¥ gy bga®fis it¤J¡
bfh©L ahbjhU ntiyí« ïšyhkš, v›Éj¥ bghU¥òÄšyhkš
gjÉ bgwî«, tÆW ts®¡fî« V‰g£lh®fŸ.
ïitfis¤ jÉu fh§»urhdJ ViH k¡fS¡F«-jhœ¤j¥
g£l k¡fS¡F«, k‰W« ehŸ 1¡F 14 k neu« 18 k neu«, kiH
ÆY«, btŒÆÈY«, fhLfËY«, fHÅfËY«, kiyÆY«, rK¤âu¤
eh£oš bršt¥ bgU¡if jÅ kÅj®fËlÄUªJ všyh¥ bghJ
k¡fSkl§»a rKjha¤â‰F ga‹gLkhW brŒâU¥gJjh‹ c§fŸ
uÎa eh£o‹ bt‰¿¡F fhuz« rKjha Éra§fËš Ka®¢áa‰W
všyh« ïiwt‹ braby‹¿U¥gnj v§fŸ K‹nd‰w¤â‰F
K£L¡f£ilahŒ ïU¡»wJ” v‹W gâš vGâÆUªjh®.
Fo muR - f£Liu - 23.07.1933 Fo muR - f£Liu - 23.07.1933 Fo muR - f£Liu - 23.07.1933 Fo muR - f£Liu - 23.07.1933 Fo muR - f£Liu - 23.07.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
39
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 38
ãŸis F£ofis rhjhuz ÃiyƉTl nghÎ¥gj‰F« Koahk
Y« 100 ¡F 75 FHªijfŸ j§fsJ 6 tJ 7 tJ taânyna j§fŸ
tƉW¡F¡ TÈ ntiy brŒJ Ôu nt©oa t®fshfî« ïUªJ
tU»wh®fŸ. kÅjD¡F nt©oa K¡»a fhÇa§fsh»a fšÉ,
Rfhjhu«, étd« Kjyh»a Éõa§fËš, xU áW khWjiy¡Tl
brŒa Koahj °jhgd§fŸ ïUªbj‹d? br¤ bj‹d? v‹gij
eLÃiyÆÈUªJ nahá¡F« vªj m¿thËí« fLfsîTl fh§»uR
br¤J¥ ngh»‹w bj‹W Érd¥ glkh£lh‹ v‹nw brhšYnth«.
fšÉ KjÈa nk‰f©l Éõa§fËš fh§»uádhš x‹W«
brŒa Koahkš nghdj‰F fh§»u° g¡j®fŸ r®¡fh® ngÇš Fiw
Twyh«. Mdhš mªj fh§»u° g¡j®fis x‹W nf£»‹nwh«.
mbj‹dbt‹whš gz¡fhu®fŸ, nkš #hâ¡fhu®fŸ v‹gt®fS
ila fšÉ, Rfhjhu«, étndhgha« KjÈa Éõa§fËY« k‰W«
bgU« bgU« r«gs«, mâfhu«, gjÉ bgWtj‰F¤ jFâahd fšÉ,
Rfhjhu étndhgha c¤ânahf Éõa¤âY«, ïªj 40, 50 tUõ§
fS¡FŸshf fh§»uádhš v›tsî Ó®âU¤j§fŸ, mDTy§fŸ
V‰g£L, m¡T£l¤jh®fŸ ga‹ milªJ tU»‹wh®fsh? ïš
iyah? cjhuzkhf, t¡Ñš, it¤âa«, fÂj«, ïŠáÜ®, I.á.v°.,
ã.á.v°. KjÈa go¥ò Éõa¤âš v›tsî K‰ngh¡F, v›tsî
r«gs ca®î, v›tsî c¤ânahf mâfÇ¥ò KjÈa fhÇa§fŸ
eil bgwÉšiyah? v‹W nf£»‹nwh«.
ïitfŸ všyh« v¥go V‰gl¢ brŒa KoªjJ v‹W gh®¤
jhš fh§»u° JnuhfK«, xG¡f <dK« e‹whŒ És§»ÉL«.
Mfnt xU eh£oš brštth‹fS¡F«, nkš #hâ¡fhu®
fS¡F« kh¤âu« mDTykhí«, ViHfS¡F«, ghLgL« k¡fS¡
F« ãuâTyK«, Jnuhf áªjidí« cŸsjhíKŸs xU °jhgd«
br¤J¥nghFnkahdhš #d§fŸ mj‰fhf k»œ¢á ailtJl‹
vªj¡ fhuz¤ij K‹Å£L« mJ kWgoí« jiy vL¡fhkš ïU¡
F«go MH¡ FÊ njh©o òij¤J mj‹ÛJ F¤J¡fšfis el
nt©oaJ rkj®k m¿P®fË‹ flikahF«.
fh§»uá‹ mnah¡»a¤ jd§fS«, Jnuhf§fS«, ghku #d§
fS¡F btËahf¡ Toa ešy xU rka¤âš, mij kiw¡f njhH®
fhªâahiu¥ ão¤J mtiu kfh¤khth¡» mt® _y« kj r«kªj
khd cz®¢áfis k¡fS¡FŸ òF¤j¢ brŒJ, fh§»u° ã¤jyh£
l§fS¡bfšyh« ntWÉj ghZa« T¿, tUzháukbk‹W«, gu«
giu¤ bjhÊš Kiw v‹W«, Vœik¤j‹ikiaí«, J‹g¤ijí«,
fZl¤ijí« mDgÉ¥gnj nkš v‹W« “j¤JtPhd« ngr¢
âY«, g£liufËY«, bjhʉrhiyfËY«, Éahghu °jy§fËY«
miyªJ ÄUf§fŸ nghš cis¤J nghâa MfhuÄšyhkš,
Rfhjhu«, it¤âa« KjÈa trâfŸ ïšyhkš, j§fŸ j§fŸ ãŸis
F£ofS¡F¥ go¥ò, cil KjÈaitfËšyhkš X£il¡ Foir
fËš tâªJ koí« kÅj ét‹fS¡F v‹d ga‹ V‰g£lJ v‹W
nf£»‹nwh«? mšyJ fh§»u° V‰g£lj‰F¥ ã‹ ït®fŸ
Éõa¤âš v‹d khWjš V‰g£lJ v‹W nf£»‹nwh«?
ïªj ÃiyÆš ï¥go¥g£l nah¡»aijíŸs fh§»urhdJ
_l¥gL»‹wnj, kiwªJ ngh»‹wnj, br¤J¥ngh»‹wnj v‹W
áy® Érd¥gLtij¥ gh®¤jhš ek¡F M¢rÇakhfnt njh‹W
»‹wJ.
ïªj 50 tUõ fhykhŒ fh§»uádhš eh£L¡F v‹d-v‹d
fhÇa§fŸ V‰g£lnjh-fh§»uádhš k¡fS¡F v‹bd‹d cz®¢á
fŸ V‰g£lnjh mitfis bašyh« ï‹W monahL mʤJ¤Ôu
nt©oa mtáa¤âš cyf« ïU¡F«nghJ, m¥go¥g£l fh§»u°
xʪJ nghtjdhš k¡fŸ k»œ¢áaila nt©oaâU¡f vj‰fhf
Érd¥gL»‹wh®fŸ v‹gJ ek¡F És§fÉšiy.
ïªâa njÓa¡ fh§»u° v‹gJ xU ÉgrhǤjd¤â‰bfh¥
ghd °jhgdkhŒ ïUªJtªjJ v‹W brh‹dhš, rkj®k Phd«
cŸs vtU« thŒ ngrhkš x¥ò¡bfh©lhf nt©L« v‹nw
brhšYnth«. VbdÅš ViH k¡fŸ bgaiuí«, ghku k¡fŸ
bgaiuí«, fZl¥ gL« k¡fŸ bgaiuí« brhšÈ¡bfh©L, mªj
ViH k¡fS¡F nk‰f©l fh§»u° °jhgd« brŒJ tªj m¡
»uk§fS¡F«, bfhLikfS¡F«, ã¤jyh£l§fS¡F«, VjhtJ
všiyf£l Koíkh v‹W nf£»‹nwh«?
k¡fS¡F, mt®fSila kÅj¤j‹ik¡F mo¥gil
ahdJ«, Äfî« K¡»akhdJkhd fšÉ Éõa¤ij vL¤J¡ bfh©
nlhnkahdhš-KjyhËfŸ FHªijfŸ, #Û‹jhu®fŸ FHªijfŸ,
c¤ânahf°j®fŸ FHªijfŸ, nkš #hâ¡fhu®fŸ FHªijfŸ
M»at®fŸ jÉu k‰wgo, eh£oš 100 ¡F 90 ng®fsh ÆU¡F«
rhjhuz k¡fË‹ FHªijfŸ go¥ãš ó{akhfnt ÆUªJ tU
»wh®fŸ. ifbaG¤J¥ nghl¡Tl¤ bjÇahjt®fŸ mâf« ng®fŸ
ïUªJ tU»‹wh®fŸ. Rfhjhu¤ij¥g‰¿ vL¤J¡ bfh©lhš
mJî« nkš F¿¥ã£l tF¥gh®fis¤ jÉu k‰wgo 100 ¡F 90
k¡fŸ Rfhjhu« m‰W, nehahËahfî« it¤âa trâ m‰wt®fshf
î« Ä¡f bkȪj t®fshfî« ïUªJ mfhy¤âš kuzkilªJ
tU»wh®fŸ. étndh gha Éõa¤âY« tÆwhu c©gj‰F« j§fŸ
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
41
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 40
fS« ïUªjh®fŸ” v‹W fij brhšY«goahd Ãiyik V‰g£L
É£lJ. Mjyhš mªj Ãiyik ïªâahÉš V‰gl¡Toa â‹
m¿F¿ahf ïUªj fh§»uR«, fhªÔaK« mÊtjhdhš eh« k»œ¢á
milant©Lnkašyhkš ahU« mj‰fhf ftiy¥gl nt©oa
âšiy v‹gij¤ bjÇɤJ¡bfhŸS»nwh«.
fhªÔaK«, fh§»uR« kiwglnt©oa nj‰g£lj‰F gz¡
fhu®fS«, gh®¥gd®fS«, go¤JÉ£L c¤ânahf¤J¡F fh¤âU¡
F« nrh«ngÇfS« jh‹ Érd¥glnt©Lnk jÉu k‰wgo kÅj
r_f¤ âÅl« m‹ò bfh©L rkneh¡Fl‹ k¡fS¡F nrit brŒa
nt©Lbk‹w MiríŸs k¡fS¡F ntiyÆšyhkš nghŒÉLnk
v‹W vtU« ga¥gl nt©oaâšiy.
m¥go¥g£l rkj®k neh¡fKŸs c©ik¤bjh©l®fis m¥go¥g£l rkj®k neh¡fKŸs c©ik¤bjh©l®fis m¥go¥g£l rkj®k neh¡fKŸs c©ik¤bjh©l®fis m¥go¥g£l rkj®k neh¡fKŸs c©ik¤bjh©l®fis m¥go¥g£l rkj®k neh¡fKŸs c©ik¤bjh©l®fis
ïu©L ifiaí« Ú£o k©oÆ£L tunt‰f rkj®k ïa¡f« ïu©L ifiaí« Ú£o k©oÆ£L tunt‰f rkj®k ïa¡f« ïu©L ifiaí« Ú£o k©oÆ£L tunt‰f rkj®k ïa¡f« ïu©L ifiaí« Ú£o k©oÆ£L tunt‰f rkj®k ïa¡f« ïu©L ifiaí« Ú£o k©oÆ£L tunt‰f rkj®k ïa¡f«
fh¤âU¡»wJ. fh¤âU¡»wJ. fh¤âU¡»wJ. fh¤âU¡»wJ. fh¤âU¡»wJ. mJ cyf k¡fŸ všnyhiuí« bghW¤j ïa¡f«
#hâ, kj«, tUz«, njr« v‹»‹w f‰gid Ãiyfis všyh«
jh©oa ïa¡f«. ãuhkz‹, B¤âÇa‹, itáa‹, N¤âu‹,
AÇ#d‹ v‹»‹w tUz§fis xʤJ všnyhU«, v¥bghGJ«
kÅjnu v‹W Tî« ïa¡f«. ViH v‹W«, gz¡fhu‹ v‹W«,
KjyhË v‹W«, bjhÊyhË v‹W«, v#kh‹ v‹W«, TÈ v‹W«,
#Û‹jhu‹ v‹W«, Foahdt‹ v‹W« cŸs rfy tF¥òfisí«,
ntWghLfisí« Ã®_ykh¡» jiuk£lkh¡F« ïa¡f«. k‰W« FU
v‹W«, áZa‹ v‹W«, ghâÇba‹W«, Kšyhbt‹W«, K‹#‹k«
ã‹ #‹kbk‹W«, f®k gy‹ v‹W«; moikiaí«, v#khd
idí«, nkš #hâ¡fhuidí«, Ñœ#hâ¡fhuidí«, KjyhËiaí«,
bjhÊyhËiaí«, ViHiaí«, gz¡fhuidí«, r¡fut®¤âiaí«,
Fofisí«, kfh¤khití«, rhjhuz M¤khití«, mtdt
Dila K‹#‹k f®k¤â‹go mšyJ <°gu‹ j« flhB¥go
c©lh¡»dh® v‹W« brhšy¥gL« mnah¡»a¤jdkhd Raey§
bfh©l nrh«ngÇfË‹ f‰gidfŸ všyh« bt£o¤jf®¤J rh«g
yh¡» všnyhU¡F« všyh« rk« všyh« bghJ v‹w Ãiyia
c©lh¡F« ïa¡f«. #hâ, rka njr¢ r©ila‰W cyf k¡fŸ
ahtU« njhH®fŸ v‹w rhªâí«, x‰Wikí« mË¡F« ïa¡f«.
ï‹W cybf§F« njh‹¿ jh©ltkhL« ïa¡f«. Mjyhš mâš
nr®ªJ ciH¡f thU§fŸ! thU§fŸ!! v‹W TÉ miH¡»‹nwh«.
Fo muR - jiya§f« - 30.07.1933 Fo muR - jiya§f« - 30.07.1933 Fo muR - jiya§f« - 30.07.1933 Fo muR - jiya§f« - 30.07.1933 Fo muR - jiya§f« - 30.07.1933
brŒJ k¡fis Vkh‰¿ kWgoí« fh§»u° gLFÊÆš ÉG«go
ahd fhÇa¤ij¢ brŒÉ¤J tªjh®fŸ”. “bf£o¡fhu‹ bghŒ v£L
ehis Æš bjǪJÉL«” v‹gJnghš fhªÔa¤â‹ nah¡»aij
ï¥nghJ ïªj¥ g¤J tUõ¤âš És§»É£ljhš ïu©L« nr®ªJ
k© åL rÇtJnghš fh§»uR«, fhªÔaK« ”c‹dhš eh‹ bf£
nl‹, v‹dhš Ú bf£lhŒ ” v‹W x‹iw bah‹W brhšÈ¡bfh©L
khs nt©oa Ãiyik¡F tªJ É£lJ.
ïªâa njÓa fh§»uR«, fhªÔaK«, mʪbjhʪJ nghtJ
v‹gJ ïªâa ViH k¡fS¡F kh¤âukšyhkš, cyf ViH k¡fŸ
ïa¡f¤â‰nf mjhtJ rkj®k cyf¤â‰nf rkj®k cyf¤â‰nf rkj®k cyf¤â‰nf rkj®k cyf¤â‰nf rkj®k cyf¤â‰nf bgÇa yhgfukhd
fhÇakhF«.
ïªâahÉš rkj®k¡bfhŸif v‹iw¡fhtJ xU ehŸ
V‰gL« v‹W Ãid¥nghnkahdhš mJ njÓa fh§»uR«, fhªÔa
K« xʪj ehshf¤ jh‹ ïU¡Fnk jÉu mit xÊahkš V‰glhJ
v‹gJ cWâ.
ïªâahitÉl gykl§F muáaš bfhLikí«, gz¡
fhu¡bfhLikí«, gh®¥gÜa (ghâǤj‹ik)¡bfhLikí« mehfÇ
f¡ bfhLikí«, moik¤ j‹ik¡bfhLikí« ïUªJ tªj uÎa
njr¤J¡F rkj®k cz®¢á v¥bghGJ V‰g£lJ v‹W gh®¥nghnk
ahdhš m§F« lhš°lhÆr« v‹D« itÔf¥ òL§fÈr«
(fhªÔa«) xʪj ãwF jh‹ V‰g£lnj xÊa nt¿šiy. uÎa
kfh¤khthd lhš°lhŒ v‹gtU«, njhH® fhªâahiu¥ nghynt
Vœik ntõK«, flîis¤ njL« bjhÊY«, flîŸ mUSl‹
fyªâU¡F« j‹ikiaí« bfh©ltuhf ïUªJtªjt®. mtU¡F
bršth¡F ïU¡F«tiu, uÎah k¡fS¡F ïªj cyf thœî
Éõa¤âš ftiy ïšyhkš “br¤jã‹ thG« nkš cyf thœ¡if
Ænyna ftiy c©lhF«goahd c©®¢ána tY¤âUªjJ. ViH
fSila fZl« ï‹dJ, bjhÊyhËfSila fZl« ï‹dJ
v‹W czuhkY«, mDgt PhdÄšyhkY«, Vœik¤j‹ik
iaí«, ciH¥igí« áyh»¤J¥ ngá k¡fS¡F¥ ãurhu« brŒJ
tªjtuhth®.
m¥go¥g£l lhš°lhÆr« xÊ¡f¥g£l ãwFjh‹ K‹
brh‹dgo k¡fS¡F rkj®k cz®¢á gut¤bjhl§» eh£ilí«,
òu£á¡F jahuh¡» Kjyhˤ j‹ikiaí«, ghâǤj‹ikiaí«,
Vfhâg¤âa¤j‹ikiaí« ïUªj ïl« bjÇahkš brŒJ ï‹iwa
uÎa¡ FHªijfS¡F “xU fhy¤âš rh® (r¡ut®¤â) v‹gt‹
ïUªjh‹ mtD¡F KjyhË v‹w moikfS«, ghâÇ v‹w juf®
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
43
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 42
ïªJ K°È« x‰Wik¥ ãu¢áidí« 21-ehŸ g£oÅ Éuj¤
ijí« flªJ, mJî« Ô©lhik xÊ¥ig¥ nghynt, Rauh{a«
bfhL¡f¥g£L É£lhš ïªJ K°È« x‰Wikí« jhdhf V‰g£L
ÉL« v‹W«, njhH® fhªâahuhnyna brhšy¥g£L É£lJ.
kJÉy¡F¥ ãu¢áidí« Rauh{a« »il¤jhbyhÊa kJit
Éy¡f KoahJ v‹W Koî f£l¥g£lJ.
uh£od ÉõaK« áy åLfËš kh¤âu« á¿J ehns R‰¿
É£L KoÉš fiuahD¡F« beU¥ò¡F« MshÆd.
uh£od j¤JtK« kh¿É£lJ. mjhtJ uh£od« btŸis¡
fhuDl‹ r©il nghl xU Míjbk‹W«, fj® xU njÓa cil
ba‹W«, njÓa á‹dbk‹W« brhšy¥g£L É£lJ.
Mfnt fhªâahÇ‹ Rauh{a ÃgªjidfŸ x‹WTl Ãiw
nt‰w¥ glhkš nghŒ É£ljhš fhªâah® th¡F¥ gona Rauh{a«
»il¡fhkš nghŒ É£lJ. ïjdhš fhªâah® njhšÉaila
nt©oaJ Ãahank MƉW.
nf :- nf :- nf :- nf :- nf :- ï¥bghGJ, fhªâah® v‹d brŒa¥ngh»wh®?
g :- g :- g :- g :- g :- b#ÆY¡F¥ nghf¥ ngh»wh®.
nf :- nf :- nf :- nf :- nf :- V‹ b#ÆY¡F¥ ngh»wh®?
g :- g :- g :- g :- g :- ɚȧl‹ ãuò ng£o mË¡f kW¤j ght¤â‰F ãuha¢
á¤j« brŒJ bfhŸStj‰fhf b#ÆY¡F¥ ngh»wh®. ïJ btË¥
gilahd m®¤j«. k‰bwhU j¤Jth®¤j« v‹dbt‹whš mt®
btËÆÈUªJ bfh©L v‹d ntiy brŒtJ v‹gJ xU bgÇa
gÇR¥ ãu¢áidahŒ É£lJ. ïu©lhtJ fhªâah® btËÆš ïUª
jhš njhšÉia x¥ò¡ bfh©ljhf M»ÉL«. Mjyhš b#ÆÈš
ïU¡F« tiu mtiu ïªj¡ nfŸÉ nf£f ahU¡F« rªj®¥g«
thŒ¡fhJ. m‹¿í« ngh® ï‹D« KoaÉšiy v‹»‹w mU¤j¤
ijí« bfhL¡F«. Mjyhš b#ÆÈš ïU¥gnj c¤jk« v‹W fUâ
É£lh®.
nf :- nf :- nf :- nf :- nf :- ɚȧl‹ ãuò fhªâahiu b#ÆÈš it¤J ÉLthuh?
g :- g :- g :- g :- g :- b#ÆÈš it¡fhÉ£lhš r®¡fh® njh‰W¥ nghŒ É£lh®
fŸ. v‹id b#ÆÈš it¡fÉUªj r®¡fhU¡F r¡âÆšiy v‹W
K‹ xUju« c¥ò r¤âah¡»uf¤â‹ nghJ fhªâah® r®¡fhiu
gÇfhr« brŒjJnghy ï¥nghJ« gÇfhr« brŒth®. m¥nghJ
V‹ njh‰wh®?
- á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹
nfŸÉ :- nfŸÉ :- nfŸÉ :- nfŸÉ :- nfŸÉ :- njhH® fhªâah® V‹ njhšÉ milªjh®?
gâš :- gâš :- gâš :- gâš :- gâš :- fhªâah® muáaÈš jiyÆ£lnghJ r_f Ó®âU¤
j¤ij¥g‰¿na ãujhdkhŒ¥ ngá ghku #d§fËl« bršth¡F¥
bg‰wh®. mjhtJ,
Ô©lhik xÊahkš Rauh{Ía« »il¡fhJ v‹W« ïªJ
K°ä« x‰Wik V‰glhkš Rauh{Ía« »il¡fhJ v‹W«,
kJghd« xÊahkš Rauh{Ía« »il¡fhJ v‹W« brh‹dh®.
x›bthU å£oY« uh£od« R‰w¥g£lhbyhÊa Rauh{Ía«
»il¡fhbj‹wh®.
ehshf ehshf Ô©lhikia xÊ¥gij xU g¡f« ngá¡
bfh©L k‰bwhUòu« tUzh¢áuk j®k¤ij MjǤjh®. #hâ¥ãÇî
Kiw #hâ¥go bjhÊš Kiw m¥gona ïU¡fnt©L«. Mdhš
#hâfËš nkš Ñœ ɤâahr« TlhJ v‹W brhšÈ¥ óá bkG
F»wh®.
ãuhkzdhŒ ãwªjhbyhÊa ãuhkzdhf KoahJ v‹W
brh‹dh®. m¥òu« Rauh{Ía« »il¤JÉ£lhš Ô©lhik jhnd
xʪJÉL« v‹W brhšy Mu«ã¤JÉ£lh®.
filáahf RakÇahij¡fhu®fŸ »s®¢áahš Ô©l¥glhj
t®fŸ v‹gt®fS¡F tF¥òthÇ¥ ãuâÃâ¤Jt« »il¤J É£l
ãwF mij xÊ¡f AÇ#d ïa¡f« v‹W nfhÉY¡FŸ Él
nt©L« v‹W x‹W Mu«ã¤J, mt®fis¡ »s®¢á brŒJ,
filáahf m¡»s®¢áiaí«, g£oÅÆš Mu«ã¤J r£lrigÆš
bfh©LnghŒ Él¥g£lhŒ É£lJ. ïjdhš, ïÅ r£l« V‰gL«
tiu nfhɉãuntr« KoahJ v‹W Ô®khdkhŒ É£lJ.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
45
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 44
RakÇahij¡fhu‹ gâš:- RakÇahij¡fhu‹ gâš:- RakÇahij¡fhu‹ gâš:- RakÇahij¡fhu‹ gâš:- RakÇahij¡fhu‹ gâš:- jÅ clik¡bfhŸifia xʤJ
bghJîlik¡ bfhŸifia V‰gL¤jhjjhš xUt‹ gz¡fhudh
fî«, xUt‹ ViHahfî« ïU¡f Ko»‹wJ.
Fo muR  - ciuahlš -  06.08.1933 Fo muR  - ciuahlš -  06.08.1933 Fo muR  - ciuahlš -  06.08.1933 Fo muR  - ciuahlš -  06.08.1933 Fo muR  - ciuahlš -  06.08.1933
ɚȧl‹ ãuò¡F nuhõ« tªJ clnd b#ÆÈš it¤JÉLh®.
(it¤J É£lh®: g-®)
“ahiuÉ£lJ fh© RakÇahij vtiuÉ£lJ fh©” v‹
»‹w gšyÉ¥go ï‹iwa fhªâ ɚȧl‹ r©il Rauh{a¤
ij¥ bghU¤jjšy, ã‹id v‹dbt‹whš mJ KG¢ RakÇahij
ia¥ bghU¤jnjahF«. v¥gobaÅš njh‰W¥nghdhY« guth
Æšiy. Cuh® áÇ¥gh®fns! v‹gJjh‹ ftiy v‹W xUt®
brh‹dJnghš nuhõ«jh‹ ghâ¡»‹wJ.
nf: - nf: - nf: - nf: - nf: - mbj‹d m¥go¢ brhšY»Ö® Rauh{a«
»il¡fÉšiyna v‹w ftiy k¡fS¡F ïU¡fhjh?
gâš:- gâš:- gâš:- gâš:- gâš:- Rauh{a« v‹whš v‹d v‹W vd¡F« bjÇahJ
ck¡F« bjÇahJ. fhªâahU« ïJtiu ÉtǤjJ« ïšiy;
x¤JiHahikÆ‹ nghJ xUt® fhªâahiu c«Kila rauh{a¤
J¡F m®¤jbk‹dbt‹W nf£lh®. mj‰F gâš fhªâah® mJ
ï¥nghJ brhšyKoahJ v‹W brhšÈÉ£lh®. filáahf fh§»u
áš Koî brŒa¥g£l ó®z Rna£ir fh§»uá‹ y£áa« v‹gJ
jh‹ r‰W És¡fkhf #d§fS¡F bjǪjJ. mbj‹dbt‹whš
M§»nya® ïªâahitÉ£L¥ nghŒÉl nt©oajhF«.
nfŸÉ:- nfŸÉ:- nfŸÉ:- nfŸÉ:- nfŸÉ:- m¥goahdhš mJ v¥bghGJ Koa¡ Toa
fhÇa«?
gâš:- gâš:- gâš:- gâš:- gâš:- mJ fhªâahÇ‹ k‰bwhU g£oÅ Éuj¤J¡F¥
ãwFjh‹ brhšyKoí«.
nfŸÉ:- nfŸÉ:- nfŸÉ:- nfŸÉ:- nfŸÉ:- mJtiu eh« v‹d brŒtJ?
gâš:- gâš:- gâš:- gâš:- gâš:- mÏ«ir, M¤kr¡â, r¤âa«, r¤âah¡»uf« v‹»‹w
flîŸ j‹ikfËš e«ã¡if ïšyhkš ifÆš tY¤jt‹ fhÇa«
v‹gâš e«ã¡if it¤J, #hâ kj« njr« v‹»‹w ɤâahr
Äšyhkš cy»š cŸs ViH k¡fŸ všnyhU« x‹W TL«goahd
kh®¡f¤ij brŒJ Vkh‰W»‹wt®fis xÊ¡f Ka‰á brŒJ
bfh©oU¡f nt©L«.
xnu xU nfŸÉ ! xnu xU nfŸÉ ! xnu xU nfŸÉ ! xnu xU nfŸÉ ! xnu xU nfŸÉ !
fh§»uR¡fhu‹ nfŸÉ:- fh§»uR¡fhu‹ nfŸÉ:- fh§»uR¡fhu‹ nfŸÉ:- fh§»uR¡fhu‹ nfŸÉ:- fh§»uR¡fhu‹ nfŸÉ:- flîŸ ïšiy v‹W brhšY»‹Ö®
fns m¥goahdhš xU kÅj‹ V‹ gz¡fhudhŒ ïU¡»‹wh‹?
xU kÅj‹ V‹ ViHahŒ ïU¡»wh‹.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
47
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 46
ï›tsî öu« f©o¤J vGJ« “ijÇa«” thŒªj g¤âÇiffŸ,
fhªâah® c¥ò r¤âah¡»uA« Mu«ã¤j fhy¤âš ï«khâÇ
ijÇa« bfh©L “fhªâahÇ‹ bfhŸiffŸ gad‰wJ. ahU« ã‹
g‰w¡ TlhJ” v‹W vGâ ãurhu« brŒJ tªâUªjhš mjdhš
v›tsnth ga‹ V‰g£o U¡F«. m¥go¡»šyhkš mªj¡ fhy¤
âš Tlnt nfhɪjh ngh£L¡ bfh©L fhªâahiu¥ g‰¿ Éfhu
khd KiwÆY«, mUbtW¡f¤j¡f KiwÆY« És«gu¥gL¤â¡
bfh©L«, xU rhjhuz kÅj‹Tl brŒtj‰F bt£f¥gL«goahd
khâÇÆš mtiu¥ òfœªJ bfh©L«, mtUila fhÇa§fis
x›bth‹iwí« #d§fŸ ã‹g‰W«goahd khâÇÆš ghku #d§
fis Vkh‰¿ c‰rhf¥ gL¤â¡ bfh©LÄUªJ É£L, ï‹iwaâd«
jhdhŒ bt£lbtËahd ãwF, jh§fS« MS¡F xU fšbyL¤J¥
nghl tªJÉ£lh®fbs‹whš ït®fË‹ ijÇa¤J¡F vij x¥ãL
tJ? ï›Éõa¤â‹ jkJ khfhz¤ njÓa g¤âÇ¡iffŸ v‹W
brhšÈ¡bfhŸgit kh¤âukšyhkš ïªâahÉYŸs mnef njáa¥
g¤âÇiffŸ v‹gitfS« ïnj khâÇahfnt K‹ elªJ É£L,
ï¥nghJ fhªâahiuí«, fh§»uá‹ nah¡»aijí« t‹ik ahf¡
f©o¤J vGJ»‹wd.
“bkhFL r¢ádjuth¤j K©lF ò¤â t¢ádâ” v‹W bjY§
»š xU gHbkhÊí©L. mj‰F òUõ‹ (fhªÔa«) ïwªjãwF
“K©il”¡F mjhtJ Éjit¡F (njÓa¥ g¤âÇiff£F) ò¤â
tªjJ v‹gJ mâ‹ mU¤j«. mJnghš fhÇa§fbsšyh« elªJ
É£l ãwF«, ïa‰ifÆnyna mj‹ nah¡»aijfŸ btËahd
ãwF«, mij¥g‰¿ vL¤J¢ brhšYtj‰F« mâf ijÇa« x‹W«
nt©oaâšiy. mjdhš Énrõ gy‹fS« V‰g£L Él¥nght
âšiy. Mdhš ïÅ nkyhtJ njáa g¤âÇiffŸ vGJtJjh‹
“ntjth¡F” v‹W Ãid¤J¡ bfh©oU¡»w _l¥ ghku k¡fS¡F
ï¥g¤âÇiffŸ v‹d tÊ fh£l¥ngh»‹wd? v‹gJ jh‹ mt®
fis¥ g‰¿a ãu¢áidfshF«. “jÄœ ehL g¤âÇif xU msî¡F
rkj®k¡ bfhŸiffis ga§fhË ghiõÆyhtJ vGâtUtJ g‰¿
ahtU« k»œth®fŸ.” “RnjrĤâu‹” g¤âÇifnah cyf« v¥go
ahdhY« rÇ, ah® v¡nfL bf£lhY« rÇ, °jy °jhgd§fŸ, r£l
rigfŸ KjÈaitfbsšyh« K‹nghš gh®¥gd®fns if¥g‰w
nt©L«. gh®¥gd Mâ¡fnk Ãiy¤âU¡fnt©L«. kÅj®fŸ
všyh« òuhz¡ F¥igfËny òu©L gh®¥gd®fË‹ fhiy¡
fGÉd #y¤ij¢ rh¥ãLtj‹ _ykhfnt “nkh£r¤â‰F¥ nghf
nt©L«” v‹»‹w ãu¢rhunk brŒJ tU»‹wnj jÉu fLfs
thtJ bghJ #d§fSila e‹ikia¥g‰¿d ftiyna ïšyh
kš elªJ bfh©L tU»‹wJ. jÄœ eh£L njáa¤ jiyt®fshd
njhH® fhªâ kWgoí« áiw¥g£lh®
njhH® fhªâat®fŸ jdJ 35-rfh¡fSl‹ Mkjhgh¤âš
it¤J áiw¥gL¤j¥g£L É£lh®. ïij¥g‰¿ RnjrĤâuD«,
jÄœ ehL« ϪJî« vGâ ïU¥gJnghš ïâš x‹W« mâra
Äšiy. Mdhš m¥ g¤âÇiffS¡F fh§»uá‹ F‰w¤ijí«,
fhªâah® F‰w¤ijí«, m›ÉUt®fSila gad‰w ntiyf
isí«, vL¤J¡ fh£l ï¥bghGjhtJ Xusî ijÇa¤Jl‹ btË
tªjJ xU bgÇa M¢rÇankahF«.
ïâš RnjrĤâu‹ g¤âÇ¡ifahdJ fhªâ mu°il¥ g‰¿
jdJ Mf°L 1-ª njâ jiya§f¤âš “kuz j©lid¡F cŸ
g£oU¡ifÆš #d§fË‹ kâ¥ò¡F gh¤âuuhd jiyt®fŸ fhÇa
rh¤âakhditfshî«, gy‹ ju¤j¡fitfshfîKŸs tÊfis
É£LÉ£L j§fSila bfhŸifÆ‹ Énrõ¤ij bkŒã¥gâ
nyna fU¤Jilat®fshf ïU¡»wh®fbs‹W«, fh§»uir ã‹g‰W
nthuhd rhkh‹a #d§fŸ v‹d brŒa nt©Lbk‹whš clnd -
ifâah» áiw bršYtij É£LÉ£L mDgt rh¤âakhd fhÇa§
fis ftÅ¡fnt©L«” v‹gjhfî« vGâÆU¡»wJ.
ïj‹ fU¤J v‹dbt‹gij eh« mâf« És¡f nt©oa
âšiy. fh§»uá‹ nguhš fhªâah® brŒJtªj fhÇa§fŸ rh¤âa¥
gl¡Toa fhÇaÄšiyba‹W«, mDgt¤âš v›Éj gyidí«
ju¤j¡fJ mšybt‹W«, fh§»u° kuzj©lid milªJÉ£l
bj‹W«, fhªâah® mij¡ ftÅ¡fhkš gad‰wJ«, rh¤âak‰wJ
khd j‹Dila bfhŸif¡F bgUik c©lh¡Ftj‰fhf nt©o
kWgoí« ghLgL»wh® v‹W« Mjyhš mijahU« ã‹g‰w¡Tlh
bj‹W« mj‰fhf xUtU« b#ÆY¡F nghf¡Tlhbj‹W« bjË
thŒ És¡» vGâÆU¡»wJ. jÄœ ehL g¤âÇifí«, fhªâ jtW
brŒJÉ£lh®. fh§»u° jtwhd tÊÆš nghŒÉ£lJ v‹W F¿¥ò¡
fh£o¡ bfh©L« tªâU¡»wJ. fh§»u° fiy¡f¥g£L, fhªâahÇ‹
bfhŸiffS¡F kâ¥ò«, bršth¡F« FiwªJnghd ãwF
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
49
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 48
Mdhš všyh njÓa¡ f£áí« ghku #d§fŸ e«ik¡fhfî«
ViH #d§fŸ e‹ik¡fhî« ghLgLtjhfnt brhšÈ¡bfh©L
ghku #d§fS¡F«, ViH #d§fS¡F KŸs Fiwfis vL¤J
t®Â¤J Vkh‰Wtijna ãurhukhŒ bfhŸtjhŒ ïU¡FkhdhY«,
fø b#ƤJ mâfhuK«, gjÉí« bg‰W É£lhš mt®fS¡fhf
v‹d brŒtJ v‹gj‰nf â£lÄšyhkš, mj‹ ga‹ KGtJ«
nkš ÃiyÆYŸst®fS«, jÅ¥g£l eg®fS« kh¤âu« ga‹
mDgÉ¥ gjhŒ ïUªJ tUtijnajh‹ eh« f©Tlhf¥ gh®¤J
tU»‹nwh«.
ïªâa njÓa fh§»uR«, fhªÔaK« ïªj¡ bfhŸifÆY«,
â£l¤âÈUªJ á¿J Éy»djšy v‹gnj ekJ Koò.
cjhuzkhf, fhªâahÇ‹ fj® â£l¤ij¥ g‰¿ eh« mâf«
És¡f nt©oaâšiy. VbdÅš ViHfis¡ fh¥gh‰w ïJ jh‹
tÊ v‹W mt® Koî brŒJ É£lh®. Mfnt mj‹ nah¡»aij
jhdhf És§F«. Ô©lhik Éy¡F v‹gâ‹ j¤Jt« všyh« fhªâ
ahU¡F ϪJ kj¤ij¡ fh¥gh‰w nt©L« v‹gijna ãujhd
khŒ¡ bfh©lJ v‹gJ ahU« m¿ªjnjbahÊa ïâš ufáa«
x‹WÄšiy.
kJÉy¡F v‹gJ ViH¡ TÈ #d§fË‹ bršth¡if¥
bgw¢ brŒa¥gL« Nœ¢ánaašyhkš, njhH® fhªâah® kJÉy¡F¡
fhf¡ ifahS« Kiwahš kJÉy¡F V‰glhJ v‹gJ«, kJit
monahL xʤJÉl KoahJ v‹gJ« mJÉõa¤âš mt® ïJ
tiu ifah©l KiwfŸ všyh« njhšÉna milªâU¡»wJ
v‹gJ«, mtnu e‹whŒ cz®ªjjhF«.
k‰w¥go m‹Åa¤ JÂ g»Zfhu« v‹gbjšyh« Miy
KjyhËfS¡F yhg« bfhL¤J tªâU¡»wJ v‹gij¤ jÉu,
mj‰F¥ gâyhf KjyhËfŸ, g»Zfhu¥ ãurhu¤J¡F VuhskhŒ
gz« cjÉ tU»wh®fŸ v‹gij¤ jÉu ntW xU gaD« f©L
ÉlÉšiy.
k‰W« ϪJ K°ä« x‰Wik¥ ãurhu¤â‹ j¤JtK«,
x›bthU kjK« j‹ j‹ Raey¤ijna ãujhdkhŒ¡ fUjî«
kjbt¿ia mâfkh¡fî« x‹W¡bfh‹W mte«ã¡if bfh©L
v‹W« x‰Wikahtj‰F kh®¡fÄšyhkš jŤ jÅna jiyÉǤ
jhl V‰g£ljšyhkš mâY« v›Éj gaD« V‰gLtj‰»šiy.
ïit xU òuÄU¡f rh¤jh‹ j‹ikbfh©l r®¡fhiu v⮤J
r¤âah¡»uf« brŒJ mijbahʤJ ÉLtJ v‹W brhšÈ¡
njhH® r¤âa_®¤â KjÈnah®fS«, fhªâahÇ‹ jtWjiy¥
g‰¿í«, fh§»uá‹ jtWjiy¥ g‰¿í« ngR«nghbjšyh« °jy
°jhgd§fisí«, r£lrigfisí«, if¥g‰w fhªâah® cjÉ òÇa
Éšiyna v‹»‹w xU fhuz¤ij¤jh‹ ãujhdkhf it¤J¥ ngR
»‹wh®fns jÉu nt¿šiy.
ï¥bghGJ rÛg¤âš njhH® r¤âa_®¤â mt®fŸ fhªâ
ahÇ‹ Mnyhrid¥go fh§»u° jiytuhd njhH® Mnd mt®fŸ
ãw¥ã¤j m¿¡ifia v⮤J ntiy brŒa¥nghtjhf xU
m¿¡if btËÆ£oU¡»wh®. r£lrig MtYŸst®fS« °jy
°jhgd MtYŸst®fS« ïªj m¿¡if¡F¢ rhjfkhf MjutË¥
gh®fŸ v‹gJ ek¡F¤ bjÇí«.
ekJ eh£il¥ bghW¤jtiuÆY«, njÓabk‹gj‹ m®¤j
bkšyh« murh§f¤ijí«, mâfhu¤âÈU¥gt®fisí« nah¡»a¥
bghW¥g‰w KiwÆš ittJ«, mj‹ _y« _l¥ ghku k¡fËl«
bršth¡F¥ bgWtJ«, mj‹ gadhŒ r£lrigfËY«, °jy
°jhgd§fËY« gjÉbgWtJ« m¥gjÉiana j§fsJ thœ¡
if¡F MjhukhŒ it¤J¡ bfhŸStJ« v‹gJ jh‹ ï‹W ekJ
eh£oš njáakhŒ És§» tU»wJ. ïj‰F cjhuz« nt©Lk
hdhš ïªâah bt§F« “khr‰w” njÓathâbad¥ ng® bg‰w njhH®
r¤âa _®¤âat®fË‹ thœ¡ifiaí«, “#hjf¤ijí«” vL¤J¡
bfh©L gh®¤jhny nknyf©lgo eh« brhšYtJ rÇah? j¥gh?
v‹gJ ahtU¡F« Ryg¤âš És§»ÉL«. ãuá¤â¥bg‰w ï¥bgÇa
njÓathâÆ‹ ngh¡nf ï¥goÆU¡F«nghJ k‰wgo F£o
njÓathâfshd khfhz, Íšyh, jhÿfh¡fËš kh¤âu« És«gu«
bg‰w njÓathâfis¥ g‰¿ eh« ÉtǤJ¡ Twnt©oaâšiy.
Éf, ïªâahÉYŸs ï‹iwa njÓa¤â‰F v‹d bfhŸif
ïU¡»‹wJ v‹W vtU¡F¤ â£lkhŒ¢ brhšy Koí«? v‹W
nahá¤J¥ gh®¤jhš k‰bwhU òu¤âš fh§»u° njÓa¤â‹
nah¡»aij v‹d v‹gJ« btËahF«. cyf« óuhîKŸs njÓa¤
âš v‹d ïU¡»wnjh mJ jh‹ ïªâahÉYŸs njáa¤âYÄUªJ
tU»wJ. mJ v‹dbt‹whš njÓa« ngá, ghku k¡fis Vkh‰¿
xU f£á mâfhu¤âÈU¥gJ« k‰bwhU f£á njh‹¿ njÓa« ngá
mâfhu¤âÈU¥gt®fis¤ jŸË É£L jh§fŸ nghŒ mâfhu¤
âÈU¡f Ka‰á¥gJ«, m¥go Ka‰á¡F« f£á x›bth‹W«
j§fis¤ njÓa¡ f£á v‹W brhšÈ¡ bfh©L mâfhu¤âY«
gjÉÆYÄU¥ gt®fis rjh itJ bfh©oU¥gJ« jh‹ njÓa¡
f£á v‹gj‹ â£l§fshÆUªJ tU»‹wd.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
51
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 50
k‰wgo xU fhbjhoªj Cá¡F« gaÅšyhkš fhªâahU¡F
cyf És«gu« r«ghâ¤J¡ bfhL¥gâY« nrh«ng¿fshŒ ïUªJ
xU áy® thH thœ¡if V‰gL¤â¡ bfhL¡F« njÓa¤J¡F M¡f«
njo¡ bfhL¥gâY« ViHk¡fS« rßu¤jhš ciH¤J ghLg£L¥
ãiH¡F« k¡fS« fyªJbfhŸStJ v‹gJ j‰bfhiyna MF«
v‹W bjÇɤJ¡ bfhŸS»nwh«.
Fo muR - jiya§f« - 06.08.1933 Fo muR - jiya§f« - 06.08.1933 Fo muR - jiya§f« - 06.08.1933 Fo muR - jiya§f« - 06.08.1933 Fo muR - jiya§f« - 06.08.1933
bfh©L, r¤âah¡»uf«, r£lkW¥ò KjÈa fhÇa§fbsšyh«
fhªâahiu¥ g‰¿a xU És«gu¤J¡F« ghku #d§fËilna
xUnghÈ - cÆu‰w »s®¢á V‰g£L na‰w¥g£L nrh®î«, mt
e«ã¡ifí« mila îªjh‹ ga‹g£lnj jÉu xU msî¡fhtJ
rh¤jh‹ murh§f¤ij mir¡fnth, mšyJ mJ ï¡»s®¢áfis
y£áa« brŒanth j¡f khâÇÆš ïJtiu ga‹glÉšiy. xU
rka« r®¡fh® VjhtJ jh§fŸ ïij y£áa« brŒjjhf fh£o¡
bfh©oU¥gh®fns ahdhš mJ nghȤjdkhŒ ghku k¡fŸ VkhW
»‹wj‰fhf fh£o¡bfh©oU¡f¡ ToajhŒ ïU¡Fnk jÉu
nt¿šiy. Vbd‹whš ïªj r¤âah¡ »uf¤jhš jh§fŸ Äfî«
gaªJÉ£ljhf¡ fh£o¡ bfh©lhš jh‹ fZl¥gL« k¡fŸ ntW
tÊÆš ãuntá¡fhkš ïªj¥ ig¤âa¡fhu¤ jd¤ânyna KG»
ïU¥gh®fŸ v‹»‹w v©z¤ij¡ bfh©L mt®fŸ gaªjt®fŸ
nghš eo¤âU¡fyh«. mšyJ j§fis MjǤJ ÉF« #d§fS¡F
xU nghȤ âU¥âia c©lh¡f bt©Â m¥go elªJ ïU¡f
yhnk xÊa xU ehS« r¤âah¡»uf¡ bfhŸifnah, njÓa¡ bfhŸ
ifnah vJî« ïJ tiuÆš r®¡fhiu y£áa« brŒí«go brŒant
Æšiy v‹W ijÇakhŒ¢ brhšY nth«. m‹¿í« ï«khâÇ xU
nghÈ ïa¡f« eh£oš ïUªJbfh©L #d§fË‹ cz®¢áfisí«,
C¡f¤ijí« ft®ªJ ghHh¡»¡bfh©L tUtâš r®¡fhU¡F«,
KjyhËkhU¡F« v›tsnth yhgfukhd fhÇa« v‹W brhšy
nt©L«. Mdhš, ïj‰fhf¡ fZl¥gLtJ«, eZl¥gLtJ« ghku
#d§fns xÊa k‰wgo KjyhËkh®fnsh c¤ânahf°j®fnsh
r®¡fhnuh á¿JTl ïšynt ïšiy.
ïªj¥ nghÈ¡ »s®¢áia ml¡f murh§f¤jh® vL¤J¡
bfhŸS« nghÈ Ka‰á¡F brytÊ¡f¥gL« fhÇa§fS¡F¢
brŒa¥ gL« bryîfS¡F Mf #d§fË‹ tÇ¥gznk brytÊ¡
f¥gL»‹wJ. ïªj tÇahš gz¡fhu®fS¡F v›Éj eZlK«
V‰g£L ÉLtâšiy. Mdhš òâa tÇfshY« #d§fS¡F¢
r®¡fh® brŒa nt©oa flikfis¡ Fiw¥gjhY« ViH #d§
fS« eL¤ju #d§fSnk fZl¥gL»wh®fŸ.
Mjyhš ghku #d§fŸ ïJ tiu jh§fŸ K£lhŸjdkhŒ
VkhªJ KjyhË Mâ¡f¤J¡F özhd njÓa¥ ã¤J¡bfh©L
miyªj K£lhŸ jd¤ij É£LÉ£L v¥go elªjhš KjyhË
j¤Jt« xÊ¡f¥gL« v‹W«, v¥go elªjhš KjyhË j¤Jt M£á
mÊ¡f¥gL« v‹gijí« ftŤJ¥ gh®¤J mj‰F V‰w bfhŸif
bfh©l ïa¡f¤J¡F¥ ghLgL«goí« mj‰F¤ j§fshš Toa r®t
âahf§fisí« brŒí« goí« tÈíW¤J»‹nwh«.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
53
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 52
R-k :- R-k :- R-k :- R-k :- R-k :- m¥goí« brhšy KoaÉšiyna. mt® kfid¡
T¥ã£L¡ nf£L¥gh®. mt‹ jh‹ go¡fnt©Lbk‹W v›tsnth
Mir¥g£L miyªJ âǪJ gh®¤jjhfî«, fhÇa« ifTlhkš
nghŒÉ£ljhfî« brhšY»whnd ïj‰bf‹d rkhjhd« brhšY
»whŒ?
ò-k :- ò-k :- ò-k :- ò-k :- ò-k :- m¥goahdhš mjhtJ kfD« ò¤ârhÈahÆUªJ,
jf¥gD¡F« j‹ kf‹ go¡fnt©L bk‹»‹w Mirí« ïUªJ
ãŸisí« go¡f MtYŸstdhŒ ïUªJ go¡fhjtdhÆU¡»wh‹
v‹whš xU rka« mt‹ jf¥gD¡F j‹ ãŸisia¥ go¡f
it¡f¥ gz« ïšyhkÈUªâU¡fyh«.
R-k :- R-k :- R-k :- R-k :- R-k :- ïJjh‹ rÇahd gâyhF«. m¥goahdhš mt‹
jf¥gD¡F V‹ gzÄšyhkš nghŒÉ£lJ?
ò-k :- ò-k :- ò-k :- ò-k :- ò-k :- ïJ xU nfŸÉahFkh? gz« v‹gJ mtdt‹
ghLg£L¢ r«ghâ¤âU¡f nt©oajhF«.
R-k:- R-k:- R-k:- R-k:- R-k:- rÇ v‹nw x¥ò¡bfhŸS»nw‹. ïªj kÅj‹
ghLglÉšiy v‹W Ú brhšY»whah? ïªj kÅj‹ fš cil¡»wh®,
ït® r«rhu« ÉwF bfh©L tªJ ɉ»wh®, btËÆš ntiy¡F¥
nghŒ tªj neu« nghf Ûâ neu¤âš bgÇa f£ilfis å£oš
ngh£L nfhlhÇ bfh©L ãsªJ áW áW Rikahf mHfhf¡ f£o
it¡»wh®. nghjh¡Fiw¡F ïtÇ‹ jhah® taJ br‹w T‹ ÉGªj
»HÉa«khŸ ò£L«, KU¡F« R£L å£L¡F K‹dhš ïUªJ
ɉW¡ bfh©nl ÆU¡»wh®fŸ. ïuÉš 4 k neu« khÄí«,
kUkfS« âd« uh£ od¤âš üš ü‰W¡bfh©nl ïU¡»wh®fŸ.
ï¥gobašyh« ïU¡f ït®fŸ ghLglÉšiy v‹W v¥go¢
brhšy Koí«?
ò-k:- ò-k:- ò-k:- ò-k:- ò-k:- ïbjšyh« rÇjh‹. v‹d ghLg£lhY« gz«
nrUtj‰F ãuh¥j« nt©lhkh? #‹khªâu f®k gy‹ mj‰F mD
ruizahf ïU¡f nt©lhkh? igaD¡F« mt‹ jiybaG¤J
gykhÆU¡f nt©lhkh? ï›tsî« ïUªjhY« gfthDila
mD¡»ufK« jhuhskhŒ ïU¡f nt©lhkh? ï›tsî r§fâfŸ
njit ïU¡F« nghJ “iga‹ bf£o¡fhu‹, ò¤ârhÈ,
jf¥gD¡F« go¥ã¡f MirÆUªjJ, FL«g¤âY« bg‰nwh®fŸ
MS¡bfhU fZl¥g£lh®fns, ï¥gobašyh« ïUªJ« iga‹
V‹ go¡f Éšiy” v‹whš ïJ v‹d nfŸÉ? ïit všyh« v‹d
e«Kila ï¢irah? m¥goahdhš eh‹ Mfha¤âš gw¡f
nt©Lbk‹whš gwªJÉl Koíkh? eh‹ uh#h
RakÇahij¡fhuD¡F«
òuhzkÇahij¡fhuD¡F« r«ghõiz
- á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹
R-k:- R-k:- R-k:- R-k:- R-k:- xU kÅj‹ ca®ju¥go¥ò mjhtJ ã.V., v«.V., I.á.v°
KjÈa go¥ò¥ go¤J g£ljhÇahÆU¥gj‰F« k‰W« bjhÊš
r«kªjkhd go¥ãš Ãòz¤Jt« bg‰W ïU¥gj‰F«, k‰bwhU
kÅj‹ mt‰iw milahkš j‹ ifbaG¤J¥ nghl¡Tl¤
jFâÆšyhkš ïU¥gj‰F« v‹d fhuz« brhšY»whŒ?
ò-k :- ò-k :- ò-k :- ò-k :- ò-k :- mtD¡F¥ nghâa m¿î ïšyhkš ïU¡fyh«.
Mjyhš mt‹ mt‰iw f‰f Koahkš nghÆU¡F«.
R-k :- R-k :- R-k :- R-k :- R-k :- m¥go¢ brhšy KoahJ. ïnjh gh® ïªj kÅjid,
mt‹ v›tsî RURU¥ghfî«, ò¤ârhȤjdkhŒ ngr¡Toa
tdhfî«, k©bt£LtâY«, ghu« Rk¥gâY«, nfhlhÇahš Éwif
bt£LtâY« v›tsî ò¤ârhȤjd¤ij¡ fh£L»wh‹. eh« eh‹F
ng® nr®ªjhš Tl brŒa Koahj ntiyia mt‹ xUtnd brŒ
tJ v›tsî M¢rÇakhÆU¡»wJ gh®. ï¥go¥g£ltid ò¤â
Æšyhjt‹ v‹W brhšÈÉl Koíkh? Mjyhš ïtD¡F m¿î
ïU¡»wnj ït‹ V‹ g£ljhÇahfÉšiy?
ò-k :- ò-k :- ò-k :- ò-k :- ò-k :- m¥goahdhš mt‹ jhŒ, jªija®fŸ ïtid¥
go¡f¥ nghâa ftiy vL¤J¡ bfhŸshkÈU¡fyh«.
R-k:- R-k:- R-k:- R-k:- R-k:- ïnjh, mt‹ jf¥gdh® tªJÉ£lh®. mtiu¡ nf£L¥
gh®. mt® j‹ kf‹ go¡f nt©Lbk‹w Miríl‹ v›tsnth
fZl¥g£L¥ gh®¤jjhf jhnd brhšY»wh®. m¥goÆUªJ« V‹
mt® Fkhu‹ go¡fÉšiy?
ò-k :- ò-k :- ò-k :- ò-k :- ò-k :- xU rka« mt® FkhuD¡F¥ go¡fnt©Lbk‹w
ftiyÆšyhkÈUªâU¡fyh«.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
55
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 54
k‰W« beh©o, Kl«, ntiy¡F yha¡f‰wJ, taJ br‹wJ
M»at®fis¥ nghΡf xU â£l« ngh£L mj‰F nt©oa
msî rhjd§fisí« jŤjÅahf vL¤J xJ¡» it¤J¡bfhŸS
nth«. ãwF ïªj¡ »uhk¤âš cŸs MÆu« ngU¡F« VjhtJ
mtru fhy§fËš vâÇfshš bjhšiy V‰g£lhš mij rkhË¡f
gƉá bfhL¤J mJ kwªJ nghfhkÈU¡F«go mo¡fo gßiB
brŒJ tUnth«. ïªj¡ »uhk¤âš cŸs 1000 ngU¡F« tá¥gj‰F
xnu msthd ïl« bfh©l åLfŸ x›bthUtU¡F« xJ¡»
ÉLnth«. ïªj »uhk¤J #d§fŸ óuhî« rªnjhõ« mDgÉ¡fî«
neu¥ ngh¡F c©lhfî«, Rfhjhu brs¡»aK«, cyht eªjtdK«
KjÈa nghfngh¡»a§fS¡F V‰g£l rhjd§fis ToatiuÆš
bghJÉnyna c‰g¤â brŒJ it¤J ïytrkhfnt mDgÉ¡f
cjînth«.
M© bg© nr®¡if¤ Jiz Éõa§fS¡F mtut®fS¡F
ïZl¥g£lt®fSl‹ kh¤âu«, ïZl« cŸs tiuÆš kh¤âu«
Jizt®fshÆU¡f V‰ghL brŒnth«. Mf, ïit KjÈa fhÇa§
fis xG§fhf ghugBÄšyhkš el¤â tUtjhÆUªjhš Ú nkny
brh‹d ãuh¥j«, b#‹khªâu fUk gy‹, jiybaG¤J, gfth ãuh¥j«, b#‹khªâu fUk gy‹, jiybaG¤J, gfth ãuh¥j«, b#‹khªâu fUk gy‹, jiybaG¤J, gfth ãuh¥j«, b#‹khªâu fUk gy‹, jiybaG¤J, gfth ãuh¥j«, b#‹khªâu fUk gy‹, jiybaG¤J, gfth
Dila mD¡»uf«, ek¡F všyh« nkyhf x‹W ïUªJ Dila mD¡»uf«, ek¡F všyh« nkyhf x‹W ïUªJ Dila mD¡»uf«, ek¡F všyh« nkyhf x‹W ïUªJ Dila mD¡»uf«, ek¡F všyh« nkyhf x‹W ïUªJ Dila mD¡»uf«, ek¡F všyh« nkyhf x‹W ïUªJ
bfh©L e«ik el¤J»wJ bfh©L e«ik el¤J»wJ bfh©L e«ik el¤J»wJ bfh©L e«ik el¤J»wJ bfh©L e«ik el¤J»wJ v‹»‹wjhd th®¤ijfS¡F«,
bfhŸiffS¡F«, v©z§fS¡F« ïlK©lh v‹W nahá¤J¥
gh®.
F¿¥ò:- ïªj r«ghõizahdJ jÅîlik¤ j¤Jt¤âš jh‹ flîŸ,
flîŸ braš KjÈaitfŸ c©L v‹W«, bghJ clik¤ j¤Jt¤âš
mitfS¡F ntiyÆšiy v‹W«, jÅîlik¤ j¤Jt¤ij Ãiy ÃW¤jnt
nkšf©l flîŸ, flîŸ braš KjÈa f‰gidfŸ V‰gL¤j¥ g£L mJ
Ãiy ÃW¤j¥g£L tU»‹wJ v‹gijí« F¿¥ãlnt v‰g£l jhF«. k‰wgo
muáaš r«kªjkhf k‰bwhU rka« vGJnth«.
Fo muR - ciuahlš - 13.08.1933 Fo muR - ciuahlš - 13.08.1933 Fo muR - ciuahlš - 13.08.1933 Fo muR - ciuahlš - 13.08.1933 Fo muR - ciuahlš - 13.08.1933
Mfnt©Lbk‹whš M»Él Koíkh? eh‹ kfh¤kh MfntQ«
v‹W Mir¥g£lhš M»Él Koíkh? ek¡bfšyh« nkyhf x‹W
ïUªJ bfh©L e«ik el¤J»‹wJ v‹»‹w M°âf Phd¤ij
cz®ªnjhnkahdhš ï¥go¥g£l eh°âf cz®¢á¡
nfŸÉ¡bfšyh« ïlnk ïU¡fhJ.
R-k:- R-k:- R-k:- R-k:- R-k:- m¥goah r§fâ, rÇ c‹ filia¡ f£L. eh‹ brhš
tij r‰W ftdkhŒ¡ nfŸ. ãwF c‹Dila M°âf Phd¤â‹
nah¡» aijia¥ gh®¥ngh«.
ò-k:- ò-k:- ò-k:- ò-k:- ò-k:-rÇ brhšY gh®¡fyh«.
R-k:- R-k:- R-k:- R-k:- R-k:- xU MÆu« V¡fuh óÄí«, 250 åLfS«, 1000
#d§fS« cŸs xU »uhk¤ij vL¤J¡bfhŸSnth«. mªj
óÄí«, mªj åLfS« m§FŸs k‰w bršt§fisí«, Éahghu§
fisí« mªj xU MÆu« #d§fS¡F« bghJth¡» ÉLnth«.
mªj MÆu« ng®fSila thœ¡if¡F«, mDgt§fS¡F«
nt©oa rhjd§fŸ v‹d v‹d v‹gjhf xU fz¡F¥ ngh£L¥
gh®¤J mitfis bašyh« m§nfna c‰g¤â brŒa xU â£l«
ngh£L¡ bfhŸSnth«. mj‰F V‰w bjhʉrhiyfis¡ f£o m¤
bjhʉrhiyÆš taJ tªj všyh k¡fisí« M©, bg© ml§f
Y« v›tsî neu« ntiy brŒjhš nghJnkh m›tsî neu«
ntiy brŒjhf nt©L« v‹W xU V‰ghL brŒJ bfhŸSnth«.
mt®fSila FHªijfis všyh« xU ïl¤âš bfh©L tªJ
nr®¤J mt®fŸ všnyhiuí« xnu khâÇahf Mfhu«, J KjÈa
itfŸ bfhL¤J xnu khâÇ nghΤJ všyh¡ FHªijfS¡F« xU
F¿¥ã£l taJtiu xnu khâÇahd fšÉia¡ bfhL¤J, flîŸ
braš, kj«, K‹ #‹k gy‹, jiyÉâ, jiybaG¤J KjÈa
th®¤ijfŸ mt®fŸ fhâš ÉHhkY«, m¥go¥g£l v©z§fŸ
mt® kdâš câ¡fhkY« ïU¡F«go #h¡»wijahŒ fhtš it¥
ngh«. ãwF mt®fS¡F 14 mšyJ 15 taJ Mdîl‹ mt®fS
ila ïa‰if Uá¡F«, kd¥ngh¡F¡F« V‰w bjhÊiyí«-ɤij
iaí« f‰W¡bfhL¥ngh«. mt‰¿š mt®fŸ 18, 19 taJtiu mD
nghf« bg‰w ãwF mtut®fS¡F V‰w ntiy brŒí«go bjhʉ
rhiyfS¡F mD¥ã¡ bfhL¥ngh«. ïj‹ gadhŒ c©lh F«
gaid mªj¡ »uhk¤âYŸs všyh #d§fS¡F« rÇ g§F »il¡
F«go¡F«, ïªj bfhŸifbfh©l mªj »uhk gŠrha¤J îthf«
el¡F«go¡F« V‰ghL brŒtnjhL x›bthU kÅjD« j‹ g§F¡
F¡ »il¡f¡ Toa rhjd¤ij mtdt‹ mDgɤnj Ôunt©Lnk
xÊa vtD« Ûâ it¡f¡Tlhbj‹W« â£l« brŒnth«.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
57
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 56
cyf¤âš ïªâahit¤ jÉu k‰w ehLfËš bgU«ghfkhd
ehLfŸ aªâu¥ bgU¡F V‰g£L aªâu¥bgU¡F ïšyhj eh£o‹
bršt§fis¡ ft®ªJ bršt« bgh§F« ehLfshfnt M»tU
»‹wd; v‹whY« m§bfšyh« Tl #d§fS¡F ntiyÆšyh¡
fZl« ïUªJ jh‹ tU»‹wJ v‹gij eh« x¥ò¡bfhŸS
»‹nwh«.
Mdhš nk‰F¿¥ã£l k‰w ehLfËYŸs k¡fŸ j§fS¡F
ntiyÆšyhkš nghdj‰fhf aªâu§fŸ fhuzbk‹W fUâ
mj‰fhf aªâu§fisbašyh« ngÆ‹ j‹ik v‹W brhšÈ
m¥ngia X£Ltj‰F uh£od¤ij cL¡ifahŒ¡ bfh©l xU
órhÇahš aªâu§fis cil¤J¡ F¥igÆš ngh£L É£L rßu¤jhš
(ifuh£od¤jhš) ghLgL«goahd tÊia ahU« ã‹g‰wÉšiy.
ã‹d® v‹d brŒ »wh®fŸ-brŒjh®fbs‹W gh®¤jhš aªâu§fË‹
bgUikfŸ e‹whŒ És§F«.
aªâu§fŸ V‰g£lâ‹ gadhŒ #d§fŸ fZl¥g£L ntiy
brŒí« ntiy¤ j‹ikia mJ xʤjnj jÉu gztUthŒ¤
j‹ikia mJ xʤJÉlÉšiy.
xU njr¤âš k¡fŸ fZl¥g£L éÉ¡fnt©oa mtáa«
ïšyhkš nghŒ ÉLnkahdhš mjdhš fZl¥g£L¡ bfh©oUªj
#d§fŸ fZl¥glhkš thHnt©oajh? mšyJ fZl« ïšyhj
jhš br¤J¥ nghfnt©oajh? v‹gij nahá¤jhš aªâu¤â‹
j‹ik ï‹dJ v‹gJ És§»ÉL«.
Mfnt aªâu¥bgU¡fhš bfhŠr neu¤âš mâf rhkh‹
c‰g¤â M»‹wbj‹whš mJ bjhÊY¡F V‰g£l xU yhgnk
Mdjhš mjdhš V‰gL« gaid bjhÊyhËna mila
nt©oaJ Ãaha« v‹gJ ahU¡F« òydhF«.
Mjyhš ntiyÆšyhjt®fS¡fhf¥ gÇjhg¥g£L kd«
ïw§»¤ J¡f¥gL« k¡fŸ, bjhÊyhËfSila cÇikia mt®
fS¡F th§»¡ bfhL¡f Kayhkš bjhÊyhËfË‹ cÇikia¡
bfhŸisbfh©L ngh»‹wt®fËl« fUizí« jaî« it¤J
mt®fis (KjyhËia) R«kh É£L É£L mªj KjyhËia
xÊ¥g j‰fhf g£oÅ »lªJ “Éuj¤Jl‹” Éu£o¡bfh©L nghF«
bjhÊyhËia¤ jL¤J mt‹ ifÆš uh£od¤ij¡ bfhL¤J c£fhu
it¥gbj‹whš ïJ bjhÊyhËfis tŠá¥gjhFkh? mšyJ mt®
fS¡F e‹ik brŒtjhFkh? v‹gij nahá¡f nt©L»nwh«.
Toa Ó¡»u¤âš ïªâahî¡F Étrha¤JiwÆY« aªâu§fns
bgUf¥ ngh»‹wJ v‹gJ ekJ e«ã¡ifahF«.
aªâu¤â‹ bgUik
aªâu§fis všyh« “ngÆ‹” m«r« v‹W T¿ tªj fhy«
x‹W ïUªjJ. mªj¡fhy« k¡fS¡F fh£LÄuh©o cz®¢áia¥
gu¥g¥g£l fhy« v‹nw brhšy nt©L«. mšyJ Kjyhˤ
j‹ikÆ‹ N£á¥ ãurhu fhy« v‹nw brhšy nt©L«. Rjªâu
m¿it cgnah»¤J T®ikahd MuhŒ¢á brŒjã‹, vtU¡F«
ghku¤ j‹ikahY« N£á¥ãurhu¤jhY« V‰g£l j‹ikfŸ kh¿
ÉL«.
cy»š x›bthU eh£oY« ï«khâÇahd ghku¤j‹ikí«
N£á Mâ¡fK« ïUªJ tªjbjÅD« mit m¿î¡F kâ¥ò¤
njh‹¿a ãwF kiwªJbfh©nl tU»wJ. bgU«ghf« kiwªJ«
É£lJ.
mJnghšjh‹ e« ïªâahÉY« ï‹D« áy Éõa¤âš
fh£LÄuh©o¤ j‹ikí«, ghku¤j‹ikí«; ò¤âiaí« mDgt
gy‹fisí«, cgnah»¤J¥ gh®¡fhj gy Éõa§fS« ïUªJtU
»‹wd. mt‰¿š x‹nw aªâu§fis¥ ngÆ‹ j¤Jtbk‹gJ«.
ïªj¤ j¤Jt« bgU«ghY« Ú§»É£lbj‹whY« N£á¥ ãurhu¤
â‹ gadhŒ á‰áy ïl§fËš ï‹D« á¿J ngr¥g£nl tU»‹wJ.
aªâu§fŸ ngÆ‹ j‹ik v‹W gy® brhšÈ ãurhu¤J¡F
MjhukhŒ vL¤J¡fh£l¥gL« m¤jh£á v‹dbt‹whš aªâukh
dJ Fiwªj neu¤âš mâfkhd rhkh‹fis c‰g¤â brŒJ ÉL
»‹wjhš ntiy brŒJ ãiH¤J¤ Ôunt©oa #d§fS¡F ntiy
ïšyhkš nghŒ ÉL»‹wJ v‹W« mjdhš gy ng® g£oÅ »l¡f
neÇL »‹wbj‹W« brhšy¥gLtjhF«.
ï¥go¥g£l bfhŸifia cilat®fŸ m›tsî ngU«
kÅjÇš xU rhuh® (bgU«ghnyh® flîŸ á¤j¤jhnyh mšyJ ntW
fhuz¤jhnyh) ö§fnt©oa neu« nghf k‰w thœehŸ m›tsî«
ghLg£nl  rßu¤jhš fZl¥g£nl éɤJ thH nt©oat®fŸ v‹
»‹w v©z¤ij¡ bfh©nl ngR»‹wt®fshÆU¡»‹wh®fns
xÊa nt¿šiy.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
59
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 58
ïJ r‰whtJ m¿îiliknah mšyJ nah¡»aKil
iknah M»a fhÇakhFkh? v‹W nfŸ»‹nwh«. Éf cy»š if¤
bjhÊštif¡F« Étrha¤bjhÊštif¡F« aªâu§fis c‰g¤â
brŒJ aªâu¤jhš bršt« bgU¡»a, njr§fËš Kj‹ikahd
njr« mbkÇ¡fhntahF«. m¥go¥g£l mbkÇ¡fhÉšjh‹
nfhO°tu®fshd M©fS«, bg©fS« gy® ïU¡»‹wh®fŸ.
k¡F MÆu¡ fz¡fhd %ghŒ tUkhdKŸst®fŸ m§F
gyU©L v‹W brhšy¡ nf£oU¡»nwh«. mªj¤ njrK« m‹Åa
M£á v‹gâÈUªJ ÉLg£L FofSila M£á v‹D« Fo muR
ehlhfnt És§» tU»‹wJ. ï¥gobašyh« ïUªJ« mªj¤
njr¤âš ï‹W 2 nfho ng®fS¡Fnkš ntiy ïšyhkš ïU¥g
jhf¥ g¤âÇ¡iffËš fhz¥g£lJ. ïªj 2-nfho ng®fËš åL
thrš ïšyhkš ïuÉš KÅ ágš Ç¥ng® FHhŒfËY« #yjhiu
o¢R tisîfËY« ö§»É£L gfÈš bjUÉš âÇ»‹w k¡fS«
c©L v‹W mbkÇ¡f® _ynk nf£L m¿ªnjh«. ï¥go všyh«
ïUªJ« mbkÇ¡f ntiyÆšyh¤ bjhÊyhËfnsh mšyJ mt®
fËl« mDjhgKŸst®fnsh xU ehS« aªâu§fis ngÆ‹
m«r« v‹W brhšÈ¡bfh©L uh£od cL¡ifÆ‹ _y« aªâu¥
ãrhRfis X£l Kaynt ïšiy.
ã‹d® v‹d brŒjh®fŸ v‹whš ntiyÆšyhj M£fS«
mt®fsJ mDjhãfS« KjyhËfŸ nkš ghŒªjh®fŸ. rkj®k¡
bfhŸifia ehLK‰W« ãurhu« g©Âdh®fŸ. KjyhËfis
JntΤjh®fŸ. fZl¥gL« k¡fS¡F aªâu§fŸ cjÉ brŒa
V‰g£L« mj‹ gaid fZl¥gL« k¡fŸ milahkš KjyhËfŸ
miltij e‹whŒ bjhÊyhËfŸ cz®ªjh®fŸ. x‹W« kh®¡f«
V‰glÉšiyahdhš bghJcilik¡ bfhŸif v‹»‹w xU
Míj« ïU¡»‹wJ v‹gij KjyhËfS¡F v¢rÇ¡ifahf¡
fh£odh®fŸ. ï¥nghJ aªâu¥ngŒfis X£lhkš aªâu§fis
mÊ¡fhkš aªâu§fis btW¡fhkš ntiya‰w bjhÊyhËfS¡F
ntiy »il¤JtU»‹wJ. bjhÊyhËfË‹ FiwfŸ uh£od«
R‰whkny gŠrhŒ gwªJtU»‹wJ. uh£od« R‰Wtâš M¤kr¡â
tsU»w bj‹W« mJ ÉZQr¡fubk‹W«, mJ R‰W«nghJ mâš
xU X§fhu r¡â òw¥gL»‹wbj‹W« mJ t‰whj rK¤âubk‹W«
brhšY«goahd ïªj mÉÉntf Mghr¡ f‰gidfŸ x‹W«
mt®fS¡F (mbkÇ¡f¤ bjhÊyhËfS¡F) f‰ã¡fhkny ntiy
Æšyh¤ â©lh£l« v‹D« “ngŒ” ‘eh‹ ãiH¤nj‹ v§fs¥g‹
ãiH¤jh‹’ v‹W brhšyhkš XokiwªJ tU»‹wJ. ïªj _‹W
khj¤âš 30 y£r« ngU¡F ntiy »il¤JÉ£lJ. ïªj tUõ
Étrha¤J¡F« aªâubk‹whš Étrha¤ij xU “if¤
bjhÊš” Kiw nghynt ghɤJ Étrha¤âš cŸs rfy ntiyf
S¡F«, mjhtJ cGjš, Éij¤jš, Ú®¥ghŒ¢Rjš, mU¥ò mW¤jš,
jh«ò mo¤J¤ jh‹akh¡» _£ilÆš ngh£L¤ ij¤jš M»a
fhÇa§fis aªâu§fŸ _ykhfnt brŒÉ¥gjhF«. cGtj‰F V¡f®
1 ¡F 2 khLfŸ, xU fy¥ig, xU MŸåj« ehŸ fz¡fhŒ ghLglh
kš, MÆu« V¡f®, IüW V¡f® bfh©l É°Ôuz¤J¡F xU Mis¡
bfh©l xU nkh£lh® fy¥ig (ouh¡l®) åj« yB¡fz¡fhd V¡f®
É°ÔuzKŸs óÄfis áy ehŸfËš btF áy M£fis¡
bfh©nl cHî«. mJnghynt mW¥ò mW¡fî«, jhÅakh¡fî«
MÆu¡fz¡fhd V¡f® É°ÔuzKŸs óÄ¡F xU nkh£lh®
(f«ô‹ v‹D«) mU¥ò aªâu¤ij¡bfh©L áy ehËš btFáy
M£fshš brŒí«goahfî« brŒJÉ£lhš KjÈš ntiy brŒJ
bfh©oUªj yB¡fz¡fhd M£fS¡F ntiy¡F v‹d kh®¡f«
v‹gijí«, mJnghynt yB¡fz¡fhd khLfS¡F v‹d
ntiy v‹gijí« g‰¿ aªâu¤ij¥ ãrhR m«rbk‹W brhšY
»‹w uh£od cL¡if bfh©L aªâu¥ãrhRfis X£L« órhÇ
fis¡ nf£»‹nwh«?
aªâu§fis¤ Jntá¡»‹w x›bthUtU«, KjyhË Mâ¡
f¤â‰F moikahfnth-mšyJ KjyhˤJt¤ij m¿ahj Phd
N‹a®fshfnth ïU¡»‹wt®fns jÉu á¿jhtJ bjhÊyhË
(rßu¤âdhš fZl¥g£L ciH¡F« k¡fË‹) Ãiyikia¡ f©L
ïw¡f¥gl¤ jFâíilat®fsšybt‹gnj ekJ gykhd
mã¥ãuha khF«.
VbdÅš aªâu¥ãrhir X£L« órhÇfŸ v‹gt®fŸ
kÅjD¡ FŸs fZl¤ij X£Ltj‰F¥ gâyhf mt‹
Rf¥gLtj‰F mjhtJ mtDila fZl¤ij mf‰Wtj‰F
V‰g£l rhjd¤ij X£l¥ gh®¡»wh®fns jÉu nt¿šiy.
aªâu« Tlhbj‹whš kÅjD¡F m¿î É®¤â TlhJ v‹
gJjh‹ mj‹ mU¤jkhF«. m¥goahdhš aªâu§fis¥ ngÆ‹
m«r« v‹W brhšYtijÉl aªâu§fis¡ f©Lão¤j Phdth‹
fis¥ nga®fŸ v‹W«, bfhLik¡fhu®fŸ v‹W« bfhiy¡fhu®fŸ
v‹W«, mnah¡»a®fŸ v‹W«, ghÉfŸ v‹W« brhšÈ mt®fis
všyh« njo¥ ão¤J xʤJÉLtnj eh« fZl¥g£L ciH¤J
thHnt©oa k¡fS¡F brŒí« mUªbjh©lhF« v‹W
fUâÉlyh«.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
61
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 60
bfhŸifnah jiyÉâ¡bfhŸifianah kW¥gânyh ãurhu«
brŒahÉ£lhY« “ã¢ir nghlhÉ£lhY«, ehia¥ ão¤J¡f£L”
v‹gJnghš ïaªâu§fŸ ãrhá‹ m«r« v‹»‹w Kjyhˤ
j‹ik¡F mDTykhd K£lhŸ ãurhu¤ijahtJ ïÅ¢brŒahkš
ïU¡F«go¡F« brŒa ïl« bfhL¡fhkš bjhÊyhËfis¥
gh®¤J¡bfhŸS« go¡F« v¢rÇ¡if brŒ»‹nwh«.
Fo muR - jiya§f« - 13.08.1933 Fo muR - jiya§f« - 13.08.1933 Fo muR - jiya§f« - 13.08.1933 Fo muR - jiya§f« - 13.08.1933 Fo muR - jiya§f« - 13.08.1933
KoɉFŸ gh¡» ngU¡F« ntiy »il¡Fkh«. ïj‹ fhuz«
v‹d v‹gij m¿P®fŸ nahá¡f nt©L bk‹gJjh‹ ekJ
neh¡fkhF«.
mjhtJ xnu xU fhÇa¤jhš jh‹ ï›tsî ntiyÆšyhj
ng®fS¡F« ntiy »il¤JÉ£lJ. mªj¡ fhÇa« v‹dbt‹whš
eh« ïªj eh‹F tUõfhykhŒ “Fo muáš” m›t¥nghJ
F¿¥ã£L tªj fhÇankahF«.
mJjh‹ bjhÊyhËfŸ brŒJtU« ntiy neu§fis
Fiw¡f V‰ghL brŒjnjahF«.
mbkÇ¡f FomuR jiytuhd ãuábl‹£ %°btš£lhdt®
j«njr¤âš mndfU¡F ntiy ïšyhj fhuz¤jhš bghJîlik¡
bfhŸif guÉÉL« v‹w fhuz¤ij¡ bfh©L bjhʉrhiyfËš
ï¥nghJ ntiy brŒJtU« neu¤âš âd« x‹W¡F MŸ x‹W¡F
Rkh® 1-k neu ntiyia Fiw¤jh®. mjhtJ xU kÅj‹ xU
thu¤â‰F (6-ehis¡F) Rkh® 45-k neu« ntiy brŒtij thu«
x‹W¡F 40 kÂneu«jh‹ ntiy brŒa nt©L« v‹gjhf c¤âuî
ngh£lh®. MŸ x‹W¡F thu« x‹W¡F 5-k neu« ntiy
brŒtij¡ Fiw¤jâ‹ _y« ïªj _‹W khj¤J¡FŸ
ntiyÆšyhj K¥gJ y£r« ngU¡F ntiy »il¤JÉL« v‹W«,
Vw¡Fiwa ïªj tUõ KoɉFŸ ntiyÆšyhj všnyhU¡F«
ntiy »il¤J ÉL« v‹W« m¿¡ifÉ£LÉ£lh®. ïj‰F
fhuz« bjhÊyhËf Sila »s®¢ánaahF«. mnjhL
bjhÊyhËfŸ ãwiu mjhtJ r£lrig¡F«, °jy °jhgd¤J¡F«
nghfnt©oat®fS«, kªâÇahf nt©oat®fS«,
bjhÊyhs®fis go¡f£LfshŒ cg nah»¤J¡ bfhŸSgt®fŸ
_y« j§fŸ »s®¢áfis¢ brŒahkY« bjhÊyhËfŸ mšyhj
nrh«ng¿ thœ¡if¡fhuiu j§fS¡F jiyt®fshfî«,
tÊfh£ofshfî« it¤J¡bfhŸshkš ghLg£L tªjjhYnk
mt®fŸ (mbkÇ¡f bjhÊyhËfŸ) bt‰¿bg‰wh®fŸ. e« eh£L
bjhÊyhËfS¡F KjyhËfŸ m¡»uk§fis vL¤J¡ fh£lh kš
flîË‹ bgUikiaí«, nkšcyf nkh£r thœ¡ifÆ‹ mUik
iaí« ãurhu« brŒJtu¥gL»wJ. Mdhš mbkÇ¡f bjhÊyhËfŸ
flîisí«, nkh£r thœ¡ifiaí«, JBbkd¡ fUâ všyh
k¡fS¡F«, všyh¥bghUS« všyh RfnghfK« rk« v‹»‹w
bghJîlik¤j¤Jt« nghâ¡f¥ g£L, mij mt®fŸ if¡bfh©L
bt‰¿bg‰wh®fŸ. ï¥bghGJ ekJ eh£L bjhÊyhËfS«, bjhÊ
yhs®fËl« mãkhdÄU¡F« j®k¥ ãuò¡fS« bghJîlik¡
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
63
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 62
mt®fS¡F j§fŸ ïZl¥g£l òUõid¢ nru cÇik ïšiy
v‹W« M©fS¡F j§fS¡F ïZl¥g£l bg©fis¢nru-
xUmsî tiuÆnyh mšyJ v›tsî ng® nt©LkhdhY«
m›tsî ngiuí« nru cÇik c©L v‹W« ãurhu«
brŒtijÉlî«, kÅj tF¥ãš 4 tUz« c©L v‹W«, x›bthU
tF¥ò¡F« xU bjhÊš c©L v‹W« mJ jiyKiw
jiyKiwahŒ¥ gh®¤J tunt©oa bjhÊš v‹W«, kÅj #hâÆš-
nkš Ñœ #hâ Ô©lhj #hâ KjÈaitfŸ c©L v‹W« ãurhu«
brŒtijÉlî«, bghJîlik¡bfhŸif ãurhukhdJ-mjhtJ
cy»YŸs bršt§fŸ, nghfngh¡»a§fŸ k¡fË‹ njit¡fhd
rhjd§fS¡fhf ciH¡f nt©oa ciH¥ò fŸ, k¡fŸ
všnyhU¡F« bghJ v‹W« rÇ rk¤Jt g§F c©L v‹W« ãurhu«
brŒtJ K£lhŸjdkhdbj‹nwh, bfhLikahd bj‹nwh,
mnah¡»a¤jdkhdbj‹nwh e«khš xU ehS« brhšy KoahJ
v‹gJl‹ vªj K£lhŸ murh§f¤jhY«, bfhL§nfh‹ik
murh§f¤jhY«Tl bghJîlik¡ bfhŸifia¡ F‰wkhdJ v‹W
brhšyî«, mj‰fhf¤ j©o¡fî« KoahJ v‹gJ« ekJ bf£o
ahd mã¥ãuhakhF«.
bghJîlik¡bfhŸif r£lÉnuhjkhdbj‹W«, Ãaha
Énuhjkhd bj‹W«, kj Énuhjkhd bj‹W«, flîŸ cz®¢á¡F
Énuhjkhd bj‹W«, T¥ghL nghL»‹wt®fŸ všyh« KjyhË¡
T£lK«, nrh«ng¿¡T£lK«, mt®fsJ TÈfSnk jÉu
k‰w¥go rkneh¡F«, Rjªâu cz®¢áí«, Úâ M£áí«, bfh©l
k¡fË‹ T¥ghLfŸ mšy v‹gnj ekJ mã¥ãuha«.
bghJîlik¡ bfhŸifia¥ ãurhu« brŒtjhš ahbjhU
“bfLâ” ínk monahL ne®ªJÉlhJ v‹gjhf eh« brhšytu
Éšiy. ahbjhU ghL«glhj nrh«ng¿fË‹ Mâ¡fK«, mt®
fsJ bršt¥bgU¡F« xÊayh«. nfhÆšfŸ, nrh«ng¿fis ts®¡
F« m‹dr¤âu§fŸ, nrh«ng¿fË‹ jiyt®fshd FU¡fŸ,
g©lhu§fŸ ghâÇfŸ M»at®fË‹ kl§fŸ ïoglyh«. KjyhË
t®¡f¤âd®fË‹ M£á¡F«, Vfhâg¤âa¤j‹ik¡F« Koîfhy«
»£lyh bk‹gJ cWâahF«. Mdhš, ïjdhbyšyh« bghJ #d§
fS¡F-mjhtJ rßu¤âdhš fZl¥g£L ciH¤J thG«
#d§fS¡F v‹d bfLâ c©lhf¡TL«. Mjyhš bghJîlik¥
ãurhu« brŒa¥gLtjhY« mij k¡fŸ if¡bfh©L mJ ga‹
bgWtj‰nf‰w Kiwfis¡ ifah©L ntiy brŒJ bt‰¿
miltâdhnyí« ahbjhU F‰wK« ïšiy vd¡fUâna
bghJîlik¥ ãurhu« brŒjjhfnth, mâš r«kªj¥g£ljhfnth
Ûu¤nf° m¥Õš Koî
ghuh£l¤j¡fnj
Ûu¤ râ tH¡F v‹gJ bghJîlik¡ bfhŸifia ãurhu«
brŒjj‰fhf V‰g£lbj‹gJ«, mâš bghJîlik¥ ãurhu« brŒj
jhf U#&¡fŸ Él¥g£oU¥gnjhL áy vâÇfŸ bghJîlik¡
bfhŸif j§fSila bfhŸif v‹gjhf x¥ò¡bfh©oU¥gJ«,
m› tH¡if á¿jhtJ ftŤjt®fS¡F e‹F És§F«.
vâÇfË‹ t¡ÑšfŸ áyÇ‹ thj§fËY« ïªj Éõa§fŸ
x¥ò¡bfhŸs¥ g£oU¥gjhŒ fhz¥gLtJ« És§F«. ï¥go
všyh« ïUªJ« gyU¡F ( bk#hÇ£oahU¡F)
ÉLjiyah»ÆU¥gJ«, k‰W« gyU¡F khj¡fz¡»Y«, x‹W
ïu©L tUõ¡fz¡»Y« j©l idia¡ Fiw¤J ïU¥gijí«
ftŤJ¥gh®¤jhš bghJîlik¡ bfhŸif Éõakhf ekJ k¡fŸ
gyU¡FŸs gaK«, eL¡fK« Ãt®¤âahf¤ j¡f m«r§fŸ gy
mâš ÄFªJ ïU¥gij czuyh«.
mbj‹dbt‹whš xU kÅj‹ bghJîlik¡ bfhŸ xU kÅj‹ bghJîlik¡ bfhŸ xU kÅj‹ bghJîlik¡ bfhŸ xU kÅj‹ bghJîlik¡ bfhŸ xU kÅj‹ bghJîlik¡ bfhŸ
ifia bfh©ltdhf ïU¥gJ« mij vL¤J ãwU¡F És§f ifia bfh©ltdhf ïU¥gJ« mij vL¤J ãwU¡F És§f ifia bfh©ltdhf ïU¥gJ« mij vL¤J ãwU¡F És§f ifia bfh©ltdhf ïU¥gJ« mij vL¤J ãwU¡F És§f ifia bfh©ltdhf ïU¥gJ« mij vL¤J ãwU¡F És§f
ciu¥gJ« k‰wt®fisí« bghJîlik¡ bfhŸifia V‰W¡ ciu¥gJ« k‰wt®fisí« bghJîlik¡ bfhŸifia V‰W¡ ciu¥gJ« k‰wt®fisí« bghJîlik¡ bfhŸifia V‰W¡ ciu¥gJ« k‰wt®fisí« bghJîlik¡ bfhŸifia V‰W¡ ciu¥gJ« k‰wt®fisí« bghJîlik¡ bfhŸifia V‰W¡
bfhŸS«go ãurhu« brŒtJ« v›Éj¤J« F‰wkhfhJ bfhŸS«go ãurhu« brŒtJ« v›Éj¤J« F‰wkhfhJ bfhŸS«go ãurhu« brŒtJ« v›Éj¤J« F‰wkhfhJ bfhŸS«go ãurhu« brŒtJ« v›Éj¤J« F‰wkhfhJ bfhŸS«go ãurhu« brŒtJ« v›Éj¤J« F‰wkhfhJ v‹gJ
És§F«.
m‹¿í«, bghJîlik¡ bfhŸif¥ ãurhukhdJ nkš Ñœ
nyhf« c©L v‹gij k¡fS¡F¥ ãurhu« brŒtij Élî«,
K‹ã‹ b#‹k§fŸ c©L v‹W ãurhu« brŒtijÉlî«, br¤j
ã‹ kÅj‹ kWgoí«, mnj rßu¤ijí«, mnj “cÆiu” í«
bfh©L vG¥g¥gLth‹ v‹W ãurhu« brŒtij Élî«,
kÅjD¡F K‹ b#‹k f®k gydhY«, flîŸ mUshY« bršt«
nrU»‹wJ« K‹ b#‹k f®kÉidahš jǤâudhŒ ïU¡»wh‹
v‹W ãurhu« brŒ tij Élî«, bg©fŸ M©fS¡F moik
v‹W« mt®fŸ ciu ngh£L _oit¡f nt©oat®fŸ v‹W«,
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
65
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 64
bjhÊyhËfŸ bjh©L
ïaªâu MiyfËš ntiy brŒí« bjhÊyhs®fS¡F
VjhtJ cjÉ brŒant©Lkhdhš ï‹iwa ÃiyÆš bjhÊyhË
fS¡F ntiy ÃW¤j« brŒí«go nghâ¥gânyna c©ikahd
mDTy« V‰g£LÉlhJ.
bjhÊyhËfS¡F, Äš V#©LfS«, îth»fS« mo¡F«
bfhŸisia¥g‰¿ És¡»¡ fh£lnt©L«. Vbd‹whš bjhʉ
rhiyfËš Kjš ngh£l KjyhËfŸ milí« yhg¤ijÉl
îth» fS«, c¤ânahf°j®fS« mo¡F« bfhŸisna mâf«.
îthf Vb#©LfS¡F bghU¥ò¡ »ilahJ. cjhuzkhf xUt®
J beŒí« Miyianah, xU üš ü‰F« Miyianah V‰
gL¤â É£lhnuahdhš mj‹ îthf Vb#©L v‹»‹w KiwÆš
jd¡F xUr«gs«, fÄõ‹ KjÈa yhg§fis V‰gL¤â¡ bfhŸ
S»wh®. ïtU¡F ïªj¢ r«gsK«, fÄõD« ÄšY¡F yhg« tªjh
Y« eZl« tªjhY« mij¥g‰¿ bghU¥ò ïšyhkš »il¤J
tU«go V‰ghL brŒJbfhŸS»wh®. ïJ jÉu Raeykhfî«,
e«ã¡if¤ Jnuhfkhfî« k‰w jdJ e©g®fS¡F mšyJ jd¡F¥
gyng®fËš nt©oat®fŸ v‹gt®fS¡F e‹ik brŒant©L«,
jhB©a« fh£l nt©L« v‹gj‰fhfî« elªJbfhŸS« Kiw
Æš Miy¡F V‰gL« eZl« mâfkhf V‰g£LÉL»‹wJ. Äš
È‹ V#©L bjhÊš mDnghf« ïUªjhY« ïšyhÉ£lhY«
bjhÊš gh®¥gâš jd¡F mâf bjhªâuî ïšyhkÈU¥gj‰fhf
ntW gy îthf°j® fis ÃaÄ¥gâš mâf r«gs« bfhL¤J Äš
Y¡F eZl« c©lh¡» ÉL»‹wh®. k‰W« khnd#®, ïŠáÜa®
v‹gt®fŸ ngh‹w c¤â nahf°j®fS¡F« mâf r«gs« bfhL¥
gâš ÄšY¡F eZl« c©lh¡» ÉL»‹wh®. Äš V#©£ mjhtJ
nkndͧ V#©L v‹gt® c¤âuthj« ïšyhj ÃiyÆš jd¡F
Vuhskhd tUthia c©lh¡»¡ bfh©oU¥gnjhL rhaªju« 4-
k¡F nkh£lh®fhÇš MÕR¡F tªJ 4, 5 foj§fËš ifbaG¤
ij¥ ngh£LÉ£L nenu m§»UªJ »s¥ò¡F¥ (club) nghŒÉLth®.
m§F bl‹Å°, Ó£L (NJ) M£l« C®bgÇajd c‰rhf¥ng¢R
fUâ gy vâÇfis ÉLjiy brŒâU¡»wh®fŸ.
KjyhˤJt M£áÆš ï›tsî ÃahakhtJ »il¤jj‰F
eh« Ãahahâgâfis ghuh£lhkš ïU¡fKoahJ.
xU rka« ït®fŸ-mjhtJ bghJîlik¥ ãurhu« brŒj
k¡fŸ ÉLjiy Mfhkš fLªj©lid j©o¡f¥g£lh®fŸ
v‹nwh, ö¡»Èl¥ g£lh®fŸ v‹nwh it¤J¡ bfhŸSnth«. 200
nfho k¡fŸ cŸs cyf¤âš mšyJ 35 nfho k¡fŸ cŸs ïªâah
Éš xU 27 ng®fisnah mšyJ 270 ng®fisnah mšyJ 2,700
ng®fisnah mšyJ 27,000 ng®fisnah mšyJ 2,70,000 ng®fis
nah ö¡» ÈLtjhš cyf« kiwªJ nghFkh? mšyJ xU nfhL
jhœªJ nghFkh? v‹W nahá¤J¥ghU§fŸ.
tUõ« x‹W¡F btŸs«, òašfh‰W, óf«g« M»ait
fshY«, fhyuh, ãns¡, itNÇ, Ba« KjÈa bjh¤J ÉahâfshY«
rh»‹w k¡fŸ v¤jidng®; JZlÄUf§fshY«, b#ªJ¡fshY«
rh»‹w k¡fŸ v¤jidng®; ït®fŸ ï¥go rhtjhš cyF¡nfh,
kÅj r_f¤J¡nfh v‹d e‹ik V‰gL»‹wJ v‹W áªâ¤J¥
ghU§fŸ. gad‰w fhÇa¤J¡F«, ntõ¤J¡F« j‰bgUik¡F«,
fZl¥g£L cÆ®ÉLtijÉl xU òâa cyf¤ijna áUZo¤J
it¤J kÅj ét®fË‹ kdntjidiaí«, rßu ntjidiaí«
Ú¡Ftj‰fhf cÆ®ÉL« ng‰iwÉl xU eh£L¡nfh, xU
kÅjD¡nfh ntW ngW ïšiy v‹nw brhšYnth«.
Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 13.08.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 13.08.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 13.08.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 13.08.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 13.08.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
67
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 66
bjhÊš f£á v‹»‹w muáaš f£áiaí«, onu£ ôÅa‹ v‹D«
bjhÊyhs® f£áiaí« KjÈš xÊ¡fnt©L« v‹W jh‹ ghL
gL»wh®fŸ. VbdÅš ï¥nghJ mâfhu¤âš ïU¡F« murh§f¤â‹
bfhLikí«, m¡»ukK«, bjhÊyhËfS¡F nenu bjÇ»‹wgoahš
mt®fS¡F mij¥g‰¿ vL¤J¢brhšÈ És§fit¡f nt©oa
fhÇa« x‹W« ïšiy.
Mdhš mj‰F vâ® f£áÆš ïUªJ mªj murh§f¤ij¤
j§fŸ tr¥gL¤â jh§fŸ Mâ¡f« brY¤j Nœ¢á brŒí« mnj
T£l¤jh®fË‹-mjhtJ ï¥bghGJ M£áÆš ïU¡F« T£l¤
ij¢ nr®ªjt®fSila Nœ¢áfsh»a “bjhÊyhs® ïa¡f«” “onu£
ôÅa‹ ïa¡f«” M»aitfË‹ Nœ¢áfshš bjhÊyhs®fŸ
VkhªJnghŒ ÉL»wh®fŸ. Mjyhš mt®fË‹ Nœ¢áia btË¥
gL¤j nt©oajh»‹wJ v‹gJ mt®fsJ (bghJîlik¡fhu®
fsJ) fU¤J. ïªj ntiyia¢ brŒtâš murh§f¤jhnuhL nenu
Énuh â¤J¡ bfh©lhf nt©L« v‹»‹w mtáaÄšiy. KjyhË
Mâ¡f§fŸ xÊí«nghJ mt‰WŸ xU cW¥gh»a KjyhË t®¡f
M£á xʪnj ÔU«. xU rka« murh§f¤ij nenu jh¡f nt©o
ïUªjhY« mJ KjyhˤJt« jL¤J¡bfh©oU¡»wJ v‹»‹w
fhuz¤J¡fhfî« Vfhâg¤âa j¤Jt¤ij¡ bfh©oU¡»‹wJ v‹
»‹w fhuz¤J¡fhfî«, mªj msî¡F jh¡fnt©oanj xÊa mJ
ï‹d njr¤J M£á, ï‹d #hâ M£á v‹gj‰fhf jh¡f nt©oa
mtáank ïšiy.
ïªj Égu§fŸ všyh« bjhÊyhs®fŸ m¿ªJ mt®fŸ
ntiy brŒjhbyhÊa bjhÊyhs® Jau« xUehS« Ô®ªJÉlhJ.
btŸisa® ifÆÈU¡F« M£áia¥ ãL§» fU¥g®fŸ
ifÆš bfhL¤JÉLtjhY« rh¤âa¥g£LÉlhJ. ïªj¡ bfhŸif
ahš btŸis KjyhË¡F gâyhf fU¥ò KjyhËjh‹ M£á
brŒa¡Toa Ãiyik tªJÉL«.
Kjyhˤ j‹ikÆš fU¥ò KjyhËiaÉl btŸis Kj
yhËna nkyhdt‹. mtD¡F m‰gò¤â »ilahJ. v¥go v‹whš
bjhÊyhË ãwÉÆš Ñœ#hâ v‹W fUjkh£lh‹. rkkhŒ ïU¡f
cÇik ïšiy v‹W brhšykh£lh‹. nkny ntZo nghl¡ TlhJ,
FHªijfS¡F Ñœ ntZo f£l¡TlhJ v‹gJngh‹w “ntj”
ÉâfŸ “j®k rh°âu” ÃgªjidfŸ btŸisaD¡F »ilahJ.
Mifahš bjhÊyhËfS¡F KjyhË Mâ¡f« xÊa
nt©L« v‹»‹w xU neh¡f«jh‹ ïU¡fnt©L«.
Fo muR - f£Liu - 13.08.1933 Fo muR - f£Liu - 13.08.1933 Fo muR - f£Liu - 13.08.1933 Fo muR - f£Liu - 13.08.1933 Fo muR - f£Liu - 13.08.1933
k‰W« áy fhÇa§fËš nfË¡if KjÈa cšyhr thœ¡ifÆš
mâf¡ ftiybfh©L thœªJtUth®.
Äš r«kªjkhf¤ jdJ rfy fhÇa§fis MjÇ¡fî«, jdJ
âwikia¥g‰¿ òfHî« j‹ ïZl¥go áy ilu¡l®fis bjǪ
bjL¤J mt®fËš áyU¡F« Vnjh á¿jsî Äš MiyÆ‹ r«kªj
khf jhB©a« fh£otunt©L«. ï›tsî m¡»uk¢ bryîfS«
bghU¥g‰w fhÇa§fS« îthf JZãunah#d§fS« jh©o
ÄšY¡F g§F ngh£l KjyhËkhU¡F¥ ngh£o ngh£L¡ bfh©L
yhg« g§»£L¡ bfhL¡fKay nt©L«. Mfnt ïitfS¡
bfšyh« ah® jiyÆyhtJ ifiait¤J¤ Ôunt©oajhŒ neÇL
»wJ v‹gij És¡»¡fh£o bjhÊyhs®fS¡F¥ nghâ¡f nt©L«.
bjhÊyhËfns neÇš r£lrig, °jy °jhgd§fŸ KjÈait
fS¡F¥ nghŒ mt®fsJ e‹ik¡F V‰w r£l§fisí«, brsf®
a§fisí« brŒJ bfhŸs¡ f‰ã¡f¥glnt©L«. KjyhËfS¡
F« -bjhÊyhËfS¡F« k¤âÆš ïU¡F« juf®fis xÊ¡F«go¡
F«, r®¡fhU¡F«-bjhÊyhËfS¡F« k¤âÆš ïU¡F« juf®fis
í« xÊ¡F«go¡F« bjhÊyhËfS¡F f‰W¡ bfhL¤jhšjh‹
mt®fŸ j§fS¡F«, j§fshš brŒa¥g£l ntiyÆ‹ gadhŒ
V‰g£l rhkh‹fis th§» mDÉ¥gt®fS¡F« ïilÆš cŸs
juf®fis xÊ¡fKoí«. bjhÊyhs® e‹ik, bjhÊyhs® ÉLjiy,
bjhÊyhs® Rjªâu« v‹gâ‹ ufáabkšyh« juf®fis xÊ¥gâY«
mÊ¥gâYª jh‹ ïU¡»‹wnj bahÊa ntW vâYÄšiy. ïªj
c©ikia m¿ªj bjhÊyhË jh‹ jdJ cyf¤ij MsKoí«.
m¥go¡ »šyhjtiuÆš “Rauh{a¤âš jh‹” mjhtJ njÓa
KjyhËfË‹ MøÆšjh‹ bjhÊyhËahŒ ïU¡f Koí«.
r_f¤bjh©L r_f¤bjh©L r_f¤bjh©L r_f¤bjh©L r_f¤bjh©L
eh« VjhtJ kÅj r_f¤J¡F bjh©L brŒant©Lkhdhš
itÔf®fSila bfhLikfisí«, gz¡fhu®fSila m¡»uk§f
isí«, bghJ #d§fS¡FŸ (K¡»akhŒ ViH¥ghku¡ TÈ #d§
fS¡FŸ) ãurhu« brŒa nt©L«.
ïj‰F r®¡fhiu JntΡfnt©oanjh, mšyJ r£l« Ûw
nt©oanjh ngh‹w mtáa« x‹W« ï‹W ïšiy.
F¿¥ò:- ïitfS¡F cjhuz« nt©Lkhdhš ÑnH jU
»nwh«.
炙yhªâš, bjhÊyhËfSila M£ána cyf M£áahŒ
ïU¡fnt©Lbk‹»‹w bghJîlik¡ f£áah® v‹gt®fŸ, m§F
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
69
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 68
nkhr«nghnd‹! <°tuh!
- xU bjhÊyhË - xU bjhÊyhË - xU bjhÊyhË - xU bjhÊyhË - xU bjhÊyhË
cy»š eilbg‰WtU« rfy fhÇa§fS« <°tudh»a
c‹dhnyna el¤j¥g£L tUtjhf eh‹ e«ã kânkhr« nghnd‹!
‘mtd‹¿ XuQîkirahJ’ v‹w nrh«ngÇ ntjhªj¤ij c©ik
ahf e«ã ïªj¡fâ¡F Mshnd‹. eh‹ ãwªjâÈUªJ ïJtiu
miu tƉW¡ fŠá¡F MyhŒ¥ gw¥gj‰F, eh‹ “K‹b#‹k” ¤âš
brŒj “ghtnk” fhuzbkd e«ã v‹id ehnd bfL¤J¡ bfh©
nl‹! xU áy MrhÄfŸ k£L« ef¤âš mG¡F¥glhkš v‹
ngh‹w ViH¤ bjhÊyhËfË‹ cjÉbfh©L ï‹g thœî elh¤â
tUtj‰F mt® fŸ “K‹#‹k¤âš” brŒj “ó#h” gynd fhuz«
vd e«ã eh‹ KG_ldhnd‹! “flîis e«ãdt® ifÉl¥glh®”
v‹wij bkŒbad e«ã vdJ j‰nghija ïʪj Ãiy¡F
Mshnd‹!
eh‹ Rfthœit milant©Lkhdhš-v‹ngh‹w ViH¤
bjhÊyhËfŸ ï‹g thœ¡ifia vŒj nt©Lkhdhš KjÈš
<°tu e«ã¡ifÆÈUªJ ÉLɤJ¡ bfhŸtj‹ _ynk mij
mila Koí« v‹w c©ikia ï¥nghnj czU« gh¡»a¤ij
ailªnj‹. Mfnt V! “<°tuh” ïÅ eh‹ kânkhr« nghf
kh£nl‹! c‹ bgaiu¡ T¿ mj‹ _y« Raey KjyhË¡ T£l§
fS«, k‹d® T£l§fS« ïÅ v‹id-vdJ bjhÊyhs® FGit-
xU¡fhY« Vkh‰wÉlkh£nl‹! ïJ âra«! ïJ cWâ!! ïJ
r¤âa«!!!
v‹ngh‹w ViH¤bjhÊyhs®fŸ Fo¡f¡ fhštƉW¡
fŠá¡F tÊÆ‹¿í«, tá¡f¡ FoirÆ‹¿í«, f£l¤ JÂ
íÄ‹¿í« fZl¥g£L tªâU¥gj‰F-tUtj‰F K¡»a fhuz«
Úna v‹gJ gË¢brd vd¡F òydh»É£lJ! vdnt v§fŸ fZl
eZl§fS¡F Mâ_ykhÆUªJ tU« c‹id xÊ¡f eh‹
K‹tªJ É£nl‹! c‹id Ãid¡f Ãid¡f v‹beŠR
njhH® ã. áj«gu«
ehf®nfhÉš ãugy tH¡f¿PU«, ekJ RakÇahij ïa¡f¤
â‰nfh® ö© ngh‹wtU«, ekJ kfhehLfŸ gyt‰¿š jiyik
t»¤J mÇa brh‰bghÊth‰¿atUkhd njhH® ã. áj«gu« ã.V.,
ã. vš. mt®fŸ âUÉjh§T® r£lrig¡F t®¤jf¤ bjhFâÆš
mng£rfuhf ËW ngh£oÆ‹¿¤ bjǪbjL¡f¥g£lj‰F Äfî«
k»œ¢áail»‹nwh«.
njhH® áj«gu« jÄÊY«, M§»y¤âY« òyikÄ¡Filah®,
rǤâu MuhŒ¢áÆš Ãòz¤JtKilah®, r£l MuhŒ¢áÆš
tšYe®, rka MuhŒ¢áÆš ngu¿P®. rkj®k¥ g‰Wilah®. ït®
r£lrig¡ F¤ nj®ªbjL¡f¥ bg‰wJ, ekJ RakÇahij
ïa¡f¤â‰F X® bgU« bt‰¿ba‹nw fUJ»nwh«. ït® nj®jyhš
âUÉjh§TÇš tUzh¢ áuk Mâ¡f« xʪJ v§F« rk¤JtK«,
RakÇahijí« bgh§»¥ bghȪJ k¡fbsšnyhU« rhªâí«,
rkhjhdKK‰W rkj®k be¿ia milth®fŸ v‹W bgÇJ«
vâ®gh®¡»‹nwh«.
Fo muR - brŒâ És¡f« - 13.08.1935 Fo muR - brŒâ És¡f« - 13.08.1935 Fo muR - brŒâ És¡f« - 13.08.1935 Fo muR - brŒâ És¡f« - 13.08.1935 Fo muR - brŒâ És¡f« - 13.08.1935
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
71
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 70
jahgu® v‹W v¥go e«gnth, V‰fnth TL«? ïªj v©z«
vd¡F c©lhfnt gy¤j FH¥gkhf ÉUªjJ. flîŸ ïU¡»wh®
v‹gJ c©ikjhdh? mt® ïUªjhš mt® jahgu® jhdh? m¥go
mt® étjahguuhfÉUªjhš všyhU« Rfkhf thG«go brŒahkš
xU áy®k£L« Rfkhf ïU¡fî« bgU«ghy® J¡f¡ flÈš Mœª
âU¡fî« mt® brŒthuh? v‹gij¥ ngh‹w nfŸÉfŸ vd¡FŸ
nsna vGªJ v‹id¢ Rna¢ir áªjh¡»uªjdh¡»‰W. Mfnt
flîshtJ k©zh§f£oahtJ v‹w c©ikia milí« ngW
bg‰nw‹!
xU áy Raey¡ T£l¤jh® jh§fŸ k£L« Rfkhf thHÉU«ã
mj‰fhf¡ f‰ã¡f¥g£l f‰gidna flîŸ v‹gJ e‹whf És§»
É£lJ. Mfnt mªj¡ flîŸ e«ã¡ifÆÈUªJ v‹W ÉLjiy
mil»nwhnkh m‹nw K¡fhš ÉLjiyia milªJÉ£ljhf¤
â£lkhf¡ Twyh«.
flîŸ, f®kgy‹, kWãwÉ v‹w bt‰W btofshš eh«
Vkh‰w¥g£L tªâU¡»nwh« ït‰iw eh« cj¿¤ jŸËÉ£L
nkny ÃÄ®ªJ gh®¡f nt©L«. eh« rjh <d ÃiyikÆš cHštj‹
fhuz§ fis¡ f©L mj‹ m°âthu¤âš ifit¡fnt©L«.
mJjh‹ flîŸ v‹w f‰gidna v‹gJ e‹F És§F«. e«ik¢
rjh ï¡ f£LfËY«, fZl§fËY«, ïÊ ÃiyikÆYÄU¡f¢ brŒJ
tUtJ mªj¡ “flîns” ahF«. mt® jahguuhfÉUªjhš e«ik
ï¥go¤ J‹òwî«, KjyhË¡T£l« v¥nghJ« ï‹òwî« brŒJ
tUkh? v‹gij e‹F nahá¤J¥ghU§fŸ! “K‹b#‹k¤jhš
mtut® brŒâU¡F« brašfS¡nf‰g ï¥nghJ el¡»‹wd”
v‹whš KjÈš všnyhiuí« gil¤jt® flîns v‹»w goahš,
m¥nghnj mjhtJ KjÈnyna V‹ všyhiuí« xnu khâÇahf¥
gil¤âU¡f¡TlhJ v‹gij nahá¤J¥ ghU§fŸ!
Mfnt ViHfis VÂfshf cgnah»¤J mj‹ _y« áy®
ef¤âš mG¡F¥glhkš thœªJ tu¢brŒJ it¤âU¡F« flîŸ
ngh‹w f£L¥ghLfis clnd cil¤bjÇí§fŸ. e«ik¡ f©
ÉÊ¡f¢ brŒJ tU« RakÇahij ïa¡f¤ij¥ ngh‰¿, ekJ
c©ikahd e‹¿iaaˤJ mªj ïa¡f¤âš ehK« ïu©lw¡
fyªJ e«ik¡bfL¤J tªâU¡F« flîŸ, kj«, KoauR v‹git
fis monahL xÊ¡f M©iknahL K‰gL§fŸ. M©lt‹
e«ã¡if monahL xÊf! òu£á X§Ff!! bghJîlik thœf!!!
Fo muR - f£Liu - 13.08.1933 Fo muR - f£Liu - 13.08.1933 Fo muR - f£Liu - 13.08.1933 Fo muR - f£Liu - 13.08.1933 Fo muR - f£Liu - 13.08.1933
gÑbu‹»wJ! X! gz¡fhu®fË‹ gªJnt! c‹ #«g« ïÅ v‹Ål¤
âš bršyhJ.
c‹dhnyna eh‹ ïªj ïÊ Ãiy¡F Mshnd‹ v‹gij
ï¥nghJ cz®ªJbfh©L É£nldhjyhš, eh‹ K¡fhšthá
ÉLjiyia milªJÉ£nlbd‹gJ ÄifahfhJ. M«! ïÅ
KjyhËfŸ, mur®fŸ v‹w Raey¡fhu®fËl¤âÈUªJ btF Ryg
khf eh‹ ÉLjiyailªJ ÉLnt‹! cdJ nguhnyna Raey¡
T£l¤jh® v§fis Vkh‰¿ tªâU¡»wh®f shjyhš ï¥nghJ cdJ
ng® v§fËl« bršYgoahf¥ nghtâšiyahjyhš ïÅ KjyhË
fŸ ghL mªju¤âš jh‹ bjh§f¥ngh»wJ. c‹idna eh§fŸ
r£il brŒahjnghJ KjyhË¡T£l¤jh®jh‹ v«kh¤âu«?
eh‹ vdJ I«gJ tUl mDgt¤âš elªâU¥gt‰¿š
ïu©blhU Éõa§fis¡ Tw Mir¥gL»nw‹. vdJ VHhtJ
taâš Õo¤ bjhʉrhiyÆš khj« xU %ghŒ r«gs¤âyk®ªnj‹.
vdJ bg‰nwh® gu«giu ViHfshjyhš eh‹ miutƉW fŠá¡F«
tÊÆ‹¿ thœªnj‹. gâidªJ taJtiuÆš Õo¤ bjhʉ
rhiyÆš VG %ghŒ r«gs« bg‰W tªnj‹. mj‹ã‹ gŠrhiy
Æš 11 %ghŒ ntiyÆš mk®ªnj‹. 25 taJtiuÆš mnj ntiy
ÆÈUªJ tªnj‹. vdJ bg‰nwh®fŸ ntiy brŒa¢ r¡âÆšyhj
t®fshf M»Élnt, FL«g¥ ghu« v‹ jiyÆnyna tªJ
ÉGªjJ. eh‹ g£l ghL xUehŒTl¥ g£ouhJ! gâbdhU %ghia
bfh©L v¥go éÉ¥gJ! eh‹ âdªnjhW« mGj f©Q« áªâa
_¡Fkhf ïUªJ tªjnghbjšyh« vdJ bg‰nwh® “Ú V‹ tUªJ
»whŒ! flîŸ ek¡F¡ bfhL¤J it¤jJ ï›tsîjh‹, ïij¡
bfh©L eh« âU¥âaila nt©oaJ jh‹! åzhf tU¤j¥
glhnj” v‹gh®fŸ. vd¡F ïªj¢ rkhjhd« KjÈš rÇahdJ
nghy¤njh‹¿tªjjhdhY« ehshf Mf mªj e«ã¡ifÆš
M£l§bfhL¡fyhƉW. flîŸ r®t jahgu® v‹»wh®fns všyh«
brŒa tšyt® v‹»wh®fns m¥goÆUªjhš v‹ ngh‹wt®fŸ rjh
J‹g¥gLtj‰F«, xU áy® k£L« nBkkhf thœªJtUtj‰F«
fhuzÄšiyna v‹w xU v©z« V‰gl yhƉW. ïj‰F mtut®
f®kgynd fhuz« vd¢ áy® T¿dh®fŸ. ïijí« v‹dhš
x¥ò¡bfhŸsKoaÉšiy, Vbd‹whš vªj xU kÅjiuí«
KjÈš gil¤jt® flîŸ v‹W xU T‰¿UªJ tUtjhš,
flîshnyna m¥go¢ brŒa¥g£L tUtjhf eh‹ cz®ªnj‹.
KjÈnyna flîŸ x›bthUtiuí« ešyt®fshf¥ gil¡fhkš
áyiu xUÉjkhfî«, ntW gyiu k‰bwhUÉjkhfî« gil¡»wh®
v‹W Ãid¡f ïl« V‰gL»w jšyth! m¥goahÆ‹ flîŸ r®t
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
73
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 72
go¥ãnyna ïU¡»wJ. m¥ go¥ò¡F¤ j¡f mã¥ãuha§fŸ
V‰g£L¡bfh©L jhÅU¡F«. ïªÃiyÆš njhH® átjhQ¥ãŸis
mt®fSila xU mã¥ãuha¤J¡F eh‹ khWg£oU¥gj‰F«
mt® k‹Å¥ghuhf. mjhtJ vdJ ÔÉukhd áy mã¥ãuha§fŸ
mã¥ãuha ngj¤J¡F ïlkhdbj‹W« mij¥g‰¿ ngr vtU¡F«
cÇik ïšiy v‹W« brh‹dh®. mij eh‹ jhœikíl‹ gykhŒ
kW¡»nw‹.
VbdÅš mJ vdJ bfhŸif¡F ÉnwhjkhdjhF«. xUt‹
v¥go¥g£l kÅjdhÆD« kÅj¤ j‹ik¡F nk‰g£lt‹ v‹W
brhšy¥gLgtdh»Y« mtdJ mã¥ãuha§fŸ v¥go¥g£l kÅ
jdhY« gÇnrhâ¡f¥glî«, j®¡»¡f¥glî« j¡fjhF« v‹gnj
vdjã¥ãuhakhF«. ahUila mã¥ãuha¤ijí«, vªj Éjkhd
mã¥ãuha¤ijí« M£nrã¡fî«, moíl‹ kW¤J v⮡fî«
ahU¡F« cÇikí©L v‹gJ« vdJ mã¥ãuha«. Mjyhš vdJ
mã¥ãuha§fis¥ g‰¿ FiwTwnth, j®¡»¡fnth, ahU« jFâí
ilat®fŸ mšy v‹W njhH® átjhQ¥ãŸis mt®fŸ brh‹
dij eh‹ V‰f Koahkš ïU¡»wJ.
xU Éõa¤ij nt©Lkhdhš eh‹ x¥ò¡bfhŸS»nw‹.
mjhtJ vªj kÅjD¡F« mtdJ mã¥ãuha« v‹D« nguhš
vijí« brhšy cÇikí©L. mij jL¥gJ v‹gJ nah¡»a k‰w
fhÇakhF«. ah® vij¢ brh‹dhY« brhšy mtfhrkˤj ãwFjh‹
mij kW¤J¥ngrnt©L« v‹W ngáÉ£L RakÇahij¡fhu®
r£lrigÆš brŒa¡Toa ntiy v‹gJ g‰¿ ngáajhtJ:-
R.k. î« r£lrigí« R.k. î« r£lrigí« R.k. î« r£lrigí« R.k. î« r£lrigí« R.k. î« r£lrigí«
RakÇahij¡fhu®fŸ r£l rig¡F nghf nt©Lbk‹gJ
RakÇahij rkj®k¡ f£á¤ â£lkhF«.
r£lrigÆš f£á¤â£l¤ij Ãiwnt‰¿it¡f Koíkh?
v‹W áy® nf£f¡TL«. všyh« brŒahÉ£lhY« bgU«gh‹ik
ahd Éõa§fis r£l rig _y« brŒÉ¡fyh« v‹»‹w e«ã¡if
c©L. m‹¿í« R.k.fhu®fŸ r£lrigia¡ if¥g‰w nt©L«
v‹W R.k. rkj®k¤â£l« tF¤âU¡»wJ. ïit ba¥goÆUªjhY«,
R.k. ïa¡f¤ij¥ bghU¤j tiuÆš mj‹ bfhŸiffis¥ ãurhu«
brŒa r£lrig KjÈa °jhgd§fis cgnah»¤J¡ bfhŸs
nt©oajhÆU¡»wJ. VbdÅš r£lrigÆš brŒant©oa
fhÇa« ï‹dJ v‹W ï¥nghija r£lrig bk«g®fS¡nf bjÇ
ahJ v‹W«, X£l® fS¡F« bjÇahbj‹W« eh‹ TWnt‹. m‹¿
ehf®nfhÉÈš <.bt. ïuhkrhÄ
Kfîiu Kfîiu Kfîiu Kfîiu Kfîiu
njhH®fns! njhH® ã. áj«gu« mt®fŸ v«.vš.V. °jhd«
bg‰wj‰fhf V‰g£l ghuh£L ÉHɉF¤ jiyik t»¥gJ v‹gJ
vd¡F Ä¡f k»œ¢áahntÆU¡»‹wJ. ïj‰fhfnt F‰why¤â
ÈUªJ njf mbrs¡»a¤ij ftÅ¡fhkš tªâU¡»‹nw‹.
njhH® áj«gu« mt®fŸ RakÇahij ïa¡f¤â‰F ö©
ngh‹wt® mtuJ vG¤J¡fS«, mã¥ãuha§fS« vd¡F
ÔÉukhŒ bršy gofŸ nghš cjÉd. ekJ eh£oš cŸs MuhŒ¢á
m¿P® fËš njhH® áj«gu« K¡»akhd xUtuht®. mt® ïªj 6,
7 tUõ fhykhŒ ïa¡f¤J¡F brŒJtªâU¡F« bjh©L Äfî«
ngh‰w¡ FÇajhF«. ïa¡f¤â‹ nguhš mt® ahbjhU gaidí«
milªj âšiy v‹gijí«, ïa¡f¤jhš mtU¡F gy fZl
eZl§fŸ V‰g£lJ« vd¡F¤ bjÇí«. ï¥ng®¥g£l xUtiu
RakÇahij¢ r§f« ghuh£l nt©oaJ flikahF«. Mjyhš jh‹
eh‹ ï¤ jiyik¥ gjÉia Ä¡f k»œ¢áíl‹ V‰ftªnj‹ Mdhš
ïªj rka¤âš vdJ gHa e©g® njhH® átjhQ¥ãŸis M.L.A.
mt®fŸ v‹id ï¤jiyik¥ gjÉ¡F ãunuã¡F« rl§if el¤J
ifÆš rl§FfËš brhšy¥gLtJ nghynt v‹id¥g‰¿
v‹bd‹dnkh òfœªJ T¿dh®. mitfŸ bgÇJ« vd¡F bghU¤j
k‰w jhjjhš vd¡F âU¥âia¡ bfhL¡fÉšiy v‹W brhšYtij
njhH® átjhQ¥ãŸis mt®fŸ k‹Å¥gh®fshf. Vnjh v‹
ò¤â¡F rÇba‹W g£ltifÆš eh‹ á¿J bjh©L brŒJ tU
»nw‹. mJ vdJ flik v‹W fU⢠brŒ»nw‹. mj‰F v›tsî
òfœ¢á nt©oa jtáaÄšiy. m‹W eh‹ bfh©l mndf
mã¥ãuha§ fS¡F ï‹W eh‹ khWg£l mã¥ãuhaKilatdhŒ
ïU¡»nw‹. ïÅ ehis v›Éj mã¥ãuha« V‰gL« v‹W vd¡nf
bjÇahJ. cyf« kh¿¡bfh©oU¥gJ. kÅjÅ‹ m¿î rjh neuK«
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
75
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 74
mJnghynt fšÉ Éõa¤âY« gŸË¡Tl« mâf« it¡f
nt©L« v‹gJ jh‹ k‰w bk«g®fSila fU¤njbahÊa v¥go¥
g£l go¥ò ahiu¡bfh©L go¥ã¥gJ v‹gJ g‰¿a PhdK« k‰w
bk«g®fS¡F¥ nghjhJ. Kjyhˤ j‹ik xÊí« goahd kh®¡f¥
go¥ò«, _le«ã¡if xÊí« goahd go¥ò« go¥ã¡f¢ brŒa¥
gL« v‹»‹w Éõa« mt®fS¡F¤ bjÇant bjÇahJ. ïit R.k.
bk«g®fshš jh‹ Koí«. mt®fS¡F¤jh‹ bjÇí«. Mifahš
ïJngh‹w mndf Éõa§fis c¤njá¤nj R.k. fhu®fŸ r£l
rig¡F¥nghf rkj®k¤â£l« tF¤âU¡»wh®fŸ. mªj¥go ï§F,
Kjš Kjyhf njhH® áj«gu« mt®fŸ bjǪbjL¤J mJî«
ngh£oÆ‹¿ bjǪbjL¡f¥g£lJ g‰¿ eh‹ k»œ¢á mil»nw‹.
Koîiu Koîiu Koîiu Koîiu Koîiu
njhH®fns! ï‹iwa bfh©lh£l« ïÅJ KoªjJ. Mdhš
jiyt® Koîiu v‹w Éõa« Ãfœ¢á¡ F¿¥ãš gh¡»ÆU¡»wJ.
Koîiuahf ïu©blhU th®¤ijfŸ brhšy Mir¥gL»nw‹. mJ
cg‹ahrf®fŸ ngáaij¥g‰¿na bgÇJ« ngR»nw‹.
KjyhtJ cg‹ahrf® njhH® uhikah mt®fŸ vy¡õ‹
fËš if¡TÈ (yŠr«) eilbgWtjhf¢ brh‹dh®. yŠr« v‹gJ
jUk« v‹gJ ngh‹w rhjhuz gH¡f¢ brhšyhŒ tH§F»wJ.
jUk¤bjhif fisÉl yŠr¤ bjhiffns mâfkhf ïUªJ
tU»wJ. yŠr« bfhL¡fš th§fšfis¥g‰¿ ngR»wt®fS«,
tU¤j¥gL»‹w t®fS« ï‹W mnefkhŒ yŠr« bfhL¤J ga‹
bgwhkš Vkhªj t®fS« yŠr« »il¡fhkš nghdt®fSkhŒ¤
jh‹ ïUªJ tU»wh®fŸ. eh£oš yŠr¤J¡F ïÊî Æšyhkš nghŒ
É£lJ. fhÇaá¤â¡F mijna K¡»a rhjdkhŒ bgU«gh‹ik
k¡fŸ fUâí« ga‹gL¤âí« tU»wh®fŸ. yŠr« nftykhdJ,
ïÊth dJ, ghtkhdJ v‹bwšyh« brhšÈ tªJ«, r£l«, rh°âu«,
ntj« M»aitfËY« f©oUªJ«, V‹ ï‹W btF jhuhskhŒ
eilbg‰W tU»‹wJ v‹»‹w fhuz« R.k. fhuD¡F¤ jh‹ bjÇí«.
k‰wtD¡F¤ bjÇahJ. k‰wtid¡ nf£lhš “fhy« bf£L¥ nghŒ
É£lJ, jUk« mʪJ É£lJ r®¡fh® yhŒ¡»šiy” v‹W ãj‰W
th®fŸ. vªj¡ fhy¤âš yŠr« ïšyhjij eh« gh®¤njh«. vªj
j®k¤âš yŠr« ïšiy? vªj murh§f¤âš yŠr« ïšyhkš nghŒ
ÉL«? v‹W eh‹ mt®fisna nf£»‹nw‹. ï‹iwa murh§f«
xʪJ #d§fŸ nfhU»w “óuz Rauh{a«” V‰g£lhyhtJ yŠr«
xʪJÉLkh? v‹W nf£»‹nw‹. yŠr« v‹gJ KjyhË Mâ¡
f¤â‹ (ïa‰if) j®kkhF«. gz« cŸst‹ gzÄšyhjtD¡F«,
í« mij btËÆš ãurhu« brŒaî« Tl áy T£l¤jh® ïl«
bfhL¡fhkš fhȤjd« brŒJ jL¤J tU»wh®fŸ. m¥go¥g£l
fhÈ¡T£l§fSl‹ nghuho¡bfh©L ãurhu« brŒJbfh©oU¥
gijÉl r£lrigÆš ãurhu« brŒtJ Äfî« gydË¡f¡ Toa
jhŒ ïU¡F«. r£lrig elto¡iffËš xU kÅj‹ jdJ mã¥ã
uha¤ij¤ jhuhskhŒ btËÆl ïlK©L. bghUikíl‹ nf£lhf
nt©L«. g¤âÇ¡if¡fhu®fŸ mijnah¡»akhd KiwÆš
(âǤJ¡ Twhkš) jh‹ btËÆ£lhf nt©L«. r£lrig elto¡if
Çfh®LfËš ehiza khŒ vGâ it¡f¥gL«. ïªj ÃiyíŸs
tiuÆš r£lrigfŸ, ãurhu¤J¡F V‰w ïlkhF«. Mjyhš mit
fËš R.k.fhu® mku nt©oaJ mtáakhd fhÇa« v‹W eh‹
fUJ»nw‹.
jÉu r£lrigÆš ngrnt©oa mnef Éõa§fŸ R.k
bfhŸiffhu®fS¡F¤ jh‹ bjÇí«. mt®fŸ jh‹ ijÇakhŒ¢
brhšy Koí« v‹W K‹ brh‹nd‹. cjhuzkhf ï‹iwa Éah
ghu¤ij vL¤J¡ bfhŸS§fŸ. Éahghu« v‹whš xUtif âU£L
v‹W« gy® bršt¤ijí«, ciH¥igí« áy® mDgÉ¥gJ v‹gJ
jh‹ R-k.fhuUila mU¤jkhF«.
ÉtrhÆfS¡F«, bghJ #d§fS¡F« ïilÆš xU juf®
ïU¡f¡ TlhJ. mJnghynt bjhÊyhËfS¡F«, bghJ#d§fS¡
F« ïilÆš juf® ïU¡f¡ TlhJ v‹gJ R.k. fhu®fË‹ Éahghu
r«kªjkhd bfhŸifahF«. ïijntW vªj bk«guhtJ ijÇakhŒ
brhšy Koíkh? R.k. bk«g®fŸ jh‹ brhšYth®fŸ.
mJnghynt tÇ Éõa§fËš brštth‹fis É£L É£L
ï¥nghJ ViH k¡fisna J‹òW¤J»nwh«.
cjhuzkhf Étrha¤ JiwÆš ï‹W cŸs tǤâ£lkhdJ
m¡»ukhd KiwÆš nghl¥g£L tU»wJ. mjhtJ xU V¡uh
fhuD¡F v‹d É»j« tÇnghL»‹nwhnkh mnj â£l« jh‹ 1000
V¡f®fhuD¡F« tÇnghl¥gL»‹wJ. ïij kh‰¿ahf nt©L«.
ï‹f«lh¡° (tUkhd tÇianghš) ï›tsî V¡f® óÄ¡F nkš
g£lt®fS¡F¤ jh‹ tÇ v‹W«, mJî« ï¤jid ï¤jid V¡f®
óÄ¡F nkš cŸstD¡F ï‹d ï‹d åj« tÇ v‹W« â£l«
brŒant©L«. m¥go¡»šyhjjhšjh‹ áW Étrha¡fhu®fŸ
ehS¡F ehŸ eáªJ bgU« bgU« Ãy¢Rth‹jhu®fŸ, #Û‹jhu®fŸ
bgU» tU»wh®fŸ. ïªj Phd« k‰w bk«g®fËl« ïšiy, ïUª
jhY« vL¤J¢brhšy ijÇa« ïšiy.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
77
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 76
bghUshjhu Ãiyik monahL kh‰¿ahfnt©L«. ïJ k‰w vªj
bk«g®fS¡F« bjÇahJ. R.k. fhuU¡F¤jh‹ bjÇí«.
r£lrig bk«g®fŸ murh§f« v‹gij #d r_f e‹ik¡F
V‰w xU °jhgdkhfî«, mJî« #dr_f c©ik ãuâÃâ¤Jt«
bfh©l gŠrha¤jh®fshf¤jh‹ fUj nt©Lnk xÊa mij xU
mâfhu °jhgdkhfnth, nah¡»a gjÉ t»¡F« °jhgdkhfnth
fUj¡TlhJ. e« eh£L murh§f§fË‹ Ãiyik v‹d v‹W
gh®¥nghkhdhš murD¡fhfî«, mâfhÇfS¡fhfî«jh‹ ãui#
fS«, ãui#fË‹ ciH¥òfS«, bršt§fS« ïU¥gjhŒ ïU¡
»‹wnj xÊa #d§fË‹ brs¡»a¤J¡F«, ftiya‰w j‹ik¡F«,
âU¥â¡F« murh§fK«, mâfhÇfS« ïU¥gjhŒ brhšynt
KoahJ. mur®fSilaî«, mâfhÇfSilaî« r«gs§fis xU
kÅjDila ruhrÇ tU«go¡F rkkhŒ bfh©L tu¥glhj mur
D«, mâfhuK« xU bfhŸis¡ T£l¤ jiytD¡F«; bfhŸis¡
T£l¤â‰Fnk x¥ãl¥gLth®fŸ.
“xU kÅjD¡F khj« 4000, 5000, 10000 %ghŒ åj« r«gs«
bfhL¡fhÉ£lhš mªj c¤ânahf¤ij mt‹ rÇahŒ gh®¡f
kh£lh‹ yŠr« th§fhkš ïU¡fkh£lh‹ ghug£rÄšyhkš ïU¡f
kh£lh‹” v‹W brhšy¥gL»wJ. ïjdhš mªj c¤ânahf§fŸ
gh®¥gt®fŸ guk mnah¡»a®fbs‹W«, mt®fis nah¡»a®fshf
ïU¡f¢ brŒtj‰F ïªj¥go yŠr« bfhL¡f¥gL»wJ v‹Wjhnd
bghUsh»‹wJ. Mfnt mªj mnah¡»a®fË‹ mnah¡»a¤jd«
5000, 10000 jh‹ bgU« v‹W« mj‰Fnkš bgwhbj‹W« eh« v¥go
îzÆ¡f Koí«. V‹, nkY« 5000, 10000 bgwhJ mt®fŸ V‹
Mir¥gl kh£lh®fŸ. mj‰F v‹d msî fUÉ ïU¡»‹wJ?
v‹W nahá¤J¥ghU§fŸ. Mfnt nah¡»akhd M£áÆdhš
#d§fË‹ M£áÆdhš r«gs§fË‹ bfhŸisiaí« yŠr¤
ijí« xÊ¡fnt©L«. ïitfisbašyh«jh‹ R.k. fhu®fŸ brŒ
th®fŸ v‹W e«ò»nw‹.
F¿¥ò: 13.08.1933 ïš ehf®nfhÉš Ädh«ãf ehlf k©lg¤âš
RakÇahij ïa¡f¤ jiytuhd njhH® ã.áj«gu« mt®fS¡F eilbg‰w
ghuh£L ÉHhÉš jiyikna‰W M‰¿a ciu.
Fo muR - brh‰bghÊî - 20.08.1933 Fo muR - brh‰bghÊî - 20.08.1933 Fo muR - brh‰bghÊî - 20.08.1933 Fo muR - brh‰bghÊî - 20.08.1933 Fo muR - brh‰bghÊî - 20.08.1933
gz¤jhir ão¤jtD¡F« bfhL¥gJ v‹gJ jh‹ yŠrkhf ïUªJ
tU»wJ.
vy¡õ‹fËš X£L nt©oat®fŸ X£L cilat®fËl¤
âÈUªJ th§Ftj‰F¡ bfhL¡F« Éiyia yŠr« v‹»‹nwh«,
ïJ ï‹W ï§F kh¤âu« jhdh eilbgW»‹wJ? ïªâahbt§F«
eilbgW»‹wJ. yŠr¤â‹ Ûnj jh‹ všyh¤ nj®jšfS«, nj®jš
ãurhu§fS«, k‰w ãurhu§fS« elªJ tU»‹wJ. gz« ïU¡»w
t‹ gz« ïšyhjtD¡F vªj¤ fhuz¤ij¡ bfh©L bfhL¤jhš
jh‹ v‹d? gz« ïšyhjt‹ gz« ïU¡»wtÅl« vªj¡
fhuz¤ij¡bfh©L nf£lhšjh‹ v‹d? gz« cŸstD« gz«
ïšyhjtD« cyf¤âš ïU¡F«tiu yŠr« ã¢ir KjyhditfŸ
xÊant xÊahJ. ïJjh‹ mj‹ ïa‰if j®kkhF«. ïa‰ifia
cz®ªjt®fŸ ï‹iwa ÃiyÆš yŠr¤ij¡ Fiw Twkh£lh®fŸ.
ek¡F¡ bfhL¡fî« th§fî« r¡âí« nah¡»aij ïšiyna v‹W
fUJgt®fŸ jh‹ yŠr¤ij¡ F‰w« brhšYth®fŸ. cy»š yŠr«
xÊant©Lkhdhš jÅ clik¤ j®k« mʪJ xʪJ bghJ
clik Ãiy V‰g£lhšjh‹ Koí«. mâšyhjgo yŠr¤ij xÊ¡f
nt©L« v‹W ngRtJ kDj®k« ngRtnjahF«.
r£lrig¡F ÉF« vtU« ngh£ona‰g£lhš yŠr«
bfhL¡fhkš 100¡F 99 nj®jšfËš KoantKoahJ. òu£L, ã¤j
yh£l«, mnah¡»a¤jd« brŒahkš Koant KoahJ. áy®
brhšYth®fŸ všnyhU¡F« X£L ïUªjhšjh‹ Koíkh ba‹W
nf£gh®fŸ. m¥nghJ«, yŠr« bfhL¤J¤jh‹ Mf nt©L«.
bfhŠr« X£L ïU¡F«nghJ brhªjKjÈš yŠr«bfhL¤jhš Ãu«g
X£L ïU¡F« nghJ r®¡fh® KjÈš yŠr« bfhL¡fnt©L«.
xU »uhk¤J¡F nfhÉš f£l bghUŸ bfhL¡fnt©L«. xU
»uhk¤J¡F rhto f£l bghUŸ bfhL¡fnt©L«. ï¥go¥
gyÉjkhŒ yŠr« nf£gh®fŸ. bfhL¤J¤jhdhŒ nt©otU«.
v§fŸ ÍšyhÉš xU vy¡õ‹ åu® c©L. mt® ÉtrhÆfËl«
br‹W tÇFiw¥gjhŒ r¤âa« brŒth®. cgh¤âaha® kÂa¡fhu®
fz¡F¥ ãŸis KjÈa c¤ânahf°j®fËl« br‹W r«gs«
ca®¤â¡ bfhL¥gjhŒ f‰óu¤ij miz¤J r¤âa«brŒth®. ïJ
x‹¿‰ bfh‹W Kuzhdjh ïšiyah? ghU§fŸ. r«gs«
Fiw¤jhšjh‹ tÇia¡ Fiw¡fKoí«. tÇia ca®¤âdhš jh‹
r«gs« ca®¤j Koí«. Mjyhš òu£L¥ ã¤jyh£l« ngá ïu©L
F‰w« brŒtij Él yŠr« bfhL¥gâ‹ _y« xU F‰w« brŒtJ
nkyhdjhF«. vdnt yŠr« xÊant©Lkhdhš ï‹iwa
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
79
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 78
kh£lh®fŸ. nkštF¥gh® ïšyhÉ£lhš ÑœtF¥gh® ïU¡fnt
kh£lh®fŸ. Mjyhš jh‹ ï«khâÇ mšyhjt®fŸ kfhehL T£l
nt©L bk‹»‹nwh«.
ï‹W V‹ Kj‹Kjyhf #Û‹jh® mšyhjh® kfhehL T£o
ndhbk‹whš ï‹iwa cyf Mâ¡f« mt®fŸ ifÆnyna ïUªJ
tU»‹wJ. ïj‰F K‹ ïªeh£L Mâ¡f« gh®¥gd®fŸ ifÆnyna
ïUªjJ.
mj‰fhfnt ekJ ïa¡f« gy gh®¥gd® mšyhjh® °jhgd§
fS«, kfhehLfS«, thÈgr§f§fS« òâa KiwÆš njh‰Wɤ
J« T£LɤJ« gh®¥gd¡ bfhLikfisí« nkhr§fisí« xU
thW ghku k¡fS¡F És¡Ftâš KidªJ ËW ntiybrŒjâ‹
gadhš xU msî¡F¥ gh®¥gd Mâ¡f¤ij xÊ¥gâš bt‰¿
bg‰nwh«. Mdhš mªj¥ gh®¥gd Mâ¡f« xʪjJ v‹»‹w
rªnjhõ¤ij miltj‰FŸ mj‰F¥gâyhf mJngh‹w bfhLik
í« nkhrKkhd #Û‹jh® Mâ¡f« jiyö¡» jh©ltkhl V‰g£L
É£lJ. K‹ãUªj bfLâí« bjhšiyínk gh®¥gd Mâ¡f«
v‹D« nguhš ïšyhkš #Û‹jh® Mâ¡f« v‹D« nguhš ïUªJ
tU»‹wd.
gh®¥gd®fis¥ nghynt #Û‹jh®fŸ ãwÉÆ‹ fhuz
khfnt gu«giu ca®îŸst®fŸ v‹W brhšÈ¡bfhŸs¥gL
gt®fŸ. gh®¥gd®fis¥ nghynt #Û‹jh®fŸ ï‹iwa M£á
Kiw¡F ö©fŸ nghyî« ïUªJtU»‹wt®fshth®fŸ. gh®¥gd®
fis¥ nghynt #Û‹jh®fŸ v‹gt®fŸ cyf¤J¡F nt©lhjt®
fS«, cyf k¡fŸ fZl§fS¡ bfšyh« fhuzkhÆU¥gt®fSkh
th®fŸ.
ïªj #Û‹jh®fŸ v¥go V‰g£lh®fŸ? v¥goÆUªJ tU
»‹wh®fŸ? ït®fsJ brštK«, nk‹ikí« vj‰F¥ ga‹gL»‹
wd? v‹gitfis nahá¤J¥gh®¤jhš ït®fŸ cyF¡F nt©lhj
t®fŸ v‹gJ«, xÊ¡f¥gl nt©oat®fŸ v‹gJ« e‹whŒ
És§F«.
ï‹iwa âd« rhjhuzkhŒ #Û‹jh®fŸ v‹whš v‹d? v‹W
gh®¥nghkhdhš xU É°ÔuzKŸs ãunjr¤ij brhªjkhf cila
t®fŸ v‹W«, mªj å°Ôuz¤âYŸs óÄfS¡F cŸs tÇ (»°â)
ïªj #Û‹jh®fS¡nf nr®ªjJ v‹W« mâš Vnjh xU ghf« r®¡fh
U¡F¢ brY¤â É£L gh¡»ia jh§fns mDgÉ¥gt®fŸ v‹W«
jh‹ mU¤jkhŒ ïUªJ tU»‹wJ.
#Û‹jhušyhjh® kfheh£oš
brh‰bghÊî
njhH®fns! bkh¤j É°Ôuz¤âš _‹¿byhU ghf gu¥ò¡F
nkš #Û‹ Kiw MøÆÈU¡F« ïªj nry« ÍšyhÉš Kjš
Kjyhf ï‹W ï§F #Û‹jhušyhjh® kfhehL x‹W T£l¥g£l
jhdJ vd¡F ÄFâí« k»œ¢áia¡ bfhL¥gjhF«.
eh« cyf bghJ#d§fS¡F¢ brŒant©oa ntiyfË‹
K¡»a¤Jt« všyh« ï«khâÇahf gy mšyhjh®fŸ kfhehLfŸ
T£o mt®fsJ Mâ¡f§fisí«, j‹ikfisí« xÊ¥gâš jh‹
bgÇJ« ml§»ÆU¡»‹wJ. ï‹D« ïJnghynt gy kfhehLfŸ
T£l nt©oÆU¡»wJ. RakÇahij kfhehLfŸ T£l¥gL« ïl§
fËš ï«khâÇ kfhehLfŸ mo¡fo T£l¥gLbk‹W vâ®gh®¡»
nw‹. cjhuzkhf nythnjÉ¡fh®fŸ mšyhjh® kfhehL, KjyhË
fŸ mšyhjh® khehL, bjhʉrhiy brhªj¡fhu®fŸ mšyhjh® kfh
ehL, åLfË‹ brhªj¡ fhu®fŸ mšyhjh® kfhehL, Ãy¢Rth‹jh®
mšyh jh® kfhehL, nkš#hâ¡fhu®fŸ mšyhjh® kfhehL, gz¡
fhu®fŸ mšyhjh® kfhehL v‹gJ ngh‹w gy kfhehLfŸ T£o
ït®fË‹ m¡»uk§fisí«, bfhLikfisí«, nkhr§fisí«
bghJ #d§fS¡F És¡»¡ fh£o mitfis xÊ¡f¢brŒa nt©
oaJ ekJ flikahF«.
cy»š vªj vªj °jhgd§fshš, vªj vªj j‹ikfshš, vªj
vªj kÅj¡ T£l§fshš kÅjr_f¤â‰F ïlŠršfS«, rk¤Jt¤
â‰F«, K‰ngh¡FfS¡F« jilfS«, rhªâ¡F« rkhjhd¤J¡F«
K£L¡f£ilfS« ïU¡»‹wdnth mitfbsšyh« mʪ
bjhʪJ v‹W« jiy ö¡fhkY«, ïšyhkY« nghF«go brŒa
nt©oaJ jh‹ RakÇahij ïa¡f¤â‹ K¡»a yøakhF«.
kÅj r_f¤J¡F cŸs jǤâu¤â‰F¡ fhuz« brštth‹
fnsahF«. brštth‹fŸ ïšyhÉ£lhš jǤâuth‹fns ïU¡f
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
81
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 80
VbdÅš tÇ bfhL¡f Koahj óÄfS«, tÇbfhL¡fî«,
bryî¡F« tU«go nghjhkš ïUªJtU« FoahdtDila
óÄfŸ KGtJ«, gz¡fhu®fshÆU¡»‹w, #Û‹jhu®fS¡F¤ jh‹
ehsh t£l¤âš nghŒ¢ nrU»‹wjhŒ ïU¡»wJ. ïªj¡ fhuz¤jhš
jh‹, x›bthU #Û‹jhu®fS¡F« yB¡fz¡fhd V¡f® óÄfŸ
ïUªJ tU»‹wd. ïJnghynt nj®jšfËY«, mJ v¥go¥g£l
nj®jyhŒ ïUªjhY«, #Û‹jhu®fŸ jhuhskhŒ 40000, 50000, xU
y£r« ïu©L y£r«, v‹»‹w fz¡»š %ghŒfis thÇ ïiw¤J
vy¡õ‹fËš bt‰¿ bg‰W«, k‰W« ntW ïl§fËš bt‰¿bg‰w
t®fS¡F 1000, 5000 v‹»‹w fz¡»š %ghŒfis bfhL¤J mt®
fis j§fŸ moikah¡»í«, rfy gjÉfisí«, mâfhu§fisí«
RthÔd¥ gL¤â¡ bfhŸsî« Ko»‹wJ. ïªj khâÇ Éiy bfhL¤J
j§fË‹ bršt¤â‹ gadhí« bršth¡»‹ gadhí« bg‰w gjÉ
í« mâfhuK« Mâ¡fK« vªj tÊÆš cgnahf¥gL¤âdhY«
nfŸÉ nf¥ghL ïšyhkš bryhthÂah» tU»‹wij¥ gh®¡
»‹nwh«.
#Û‹jhu®fË‹ elto¡iffis eh« brhšÈ¤ bjǪJ
bfhŸs nt©oa ÃiyÆš ï‹W ahU« ïšiy v‹nw Ãid¡
»‹nw‹. áy #Û‹jhu®fŸ mt®fŸ všiy¡FŸg£l É°Ôuz¤âš
vªj¥ bg© UJthdhY« mt®fns jh‹ KjÈš rhªâ KT®¤j«
brŒa nt©L« v‹»‹w (vGjhj) r£l« mKÈš ïUªJ tUtJ
vd¡F¤bjÇí«. ïâš x‹W« mâra« ïU¥gjhf ahU« Ãid¡f
nt©oaâšiy. ïªj¢ r£l« áy kjFU¡fŸkhU¡F« ïUªJ
tUtJ vd¡F¤bjÇí«. ïJ jÉu jdJ Fo#d§fËl« ïU¡F«
ešybg©, ešykhL, Fâiu KjÈaitfŸ #Û‹jhu®fS¡nf
brhªjkhdJ v‹»‹w Kiwí« áy ïl§fËš ïUªJtUtJ
vd¡F¤ bjÇí«.
k‰W« gy #Û‹jhu®fŸ RfthrK«, btËehL R‰W¥ ãuah
zK« 100, 200 fz¡fhd kidÉfS«, it¥gh£ofS«, MÆu«
ïu©lhÆu¡ fz¡fhd jháfŸ ÉgrhÇfŸ M»at®fŸ r«kªjK«
it¤J¡ bfh©oU¥gJl‹ 40, 50, 100, 200 FâiufS« 10, 20, 30
nkh£lh® fh®fS«, 10, 20 mŒa®fŸ v‹W bga®tH§F« khkh¡
fisí« cilat®fshf ïUªJbfh©L bešY, ku¤âš fhŒ¡
»‹wjh? bfhoÆš fhŒ¡»‹wjh? broÆš fhŒ¡»‹wjh? v‹WTl
bjÇahjt®fS« ntZofŸ broÆš fhŒ¡»‹wjh? mšyJ jÇÆš
beŒa¥gL»‹wjh? v‹W bjÇahjt®fS« VuhskhŒ ïU¡»wh®fŸ.
ït®fŸ thœ¡if Ãiyia mt®fsJ gŸË¡Tl thœÉš ïUªnj
ftŤjhš bgU«ghY« x›bthUt®fSila nah¡»aijí«
bghJthf óÄfS¡F¡ »°â mjhtJ ÃytÇbfhL¥gJ
v‹gJ vj‰fhf tH¡f¤âÈUªJ tU»‹wJ v‹whš gÆÇL«
k¡fË‹ e‹ik¡F« g¤âu¤â‰Fkhd fhÇa§fis¢ brŒant
gÆÇš xU g§F bfhL¡f¥ gLtjhF«. mJ nghynt r®¡fh®
th§F« Ãy tÇfS¡F« k‰wgoahd tÇfS¡F« rÇahfnth,
j¥ghfnth xU tuî bryî¤â£l« fh£o mj‹go go¥ò, Rfhjhu«,
Úâ, g¤âu«, ngh¡F tuî rhjd« KjÈa fhÇa§fS¡F¥ ga‹
gL¤â tUtjhŒ¢ brhšÈí«, fz¡F fh£oí« tU»wh®fŸ. Mdhš
ïªj #Û‹jh®fshš FofËlÄUªJ th§F« Ãy tÇ¡F«, thu¤J¡
F« ïJ nghš Fo #d§fS¡F v‹d ãuâ¥ãunah#d« ïUªJ
tU»‹wJ? v‹gij eh« K¡»akhŒ ftÅ¡fnt©L«. #Û‹jh®
fŸ j§fŸ tU«goÆš r®¡fhU¡F Vnjh xU áW ghf« bfhL¥g
jhŒ¢ brhšy¥gLtbjšyh« FofËlÄUªJ tÇia v¥goahtJ
tNÈ¥gj‰F«, #Û‹jh®fŸ v‹d m¡»uk« brŒjhY« Fofshš
#Û‹jhu®fS¡F Mg¤J ïšyhkš ïU¥gj‰F« TÈahfnt xÊa
k‰wgo #Û‹ Fo fSila e‹ik¡F v‹gjhf v©z§ bfh©
lšy v‹gnj vd jã¥ãuha«. ïªj #Û‹jhu®fS¡F ïªj¥ gjÉ
tªjj‰F¡ fhuz« všyh«, MâÆš m‹Åa r®¡fh® ï¤njr¤J¡F
tªj nghJ mt®fS¡F nt©oa brsfÇa« brŒJ bfhL¤J«,
ï§FŸs v⮥òfis ml¡» xL¡f cjÉ brŒjJkhd fh£o¡
bfhL¤j fhÇa§ fS¡F¤jh‹ 'r‹khdkhŒ' (yŠrkhŒ) bfhL¡f¥
g£lnjbahÊa nt¿šiy.
ï¥go¥g£l ïªj #Û‹jhu®fË‹ nah¡»aijia eh‹
c§fS¡F mâfkhŒ brhšÈ¡fh£l nt©oa mtáaÄšiy. mt®
fSila mU§ Fz§fËš všyh« Fo¥gJ«, T¤âkh®fŸ it¥
gJ«, gªja NJ MLtJ« jiy áwªj Fz§fshF«. nkY«
ï¥bgh GJ á¿J fhykhŒ mjhtJ gh®¥gd Mâ¡f« xL§f
Mu«ã¤j ã‹ò muáaš nj®jšfis gz¤â‹ _y« Éahghu
KiwÆš el¤â bt‰¿ bg‰W Mâ¡fkilªJ bgUik mil
tijí«, gz« r«ghâ¥gijí« k‰bwhU mU§FzkhŒ bfh©o
U¡»wh®fŸ.
k‰wgo ït®fËl« v‹d nah¡»aij ïU¡»wJ? ït®fshš
njr¤J¡nfh, kÅjr_f¤J¡nfh v‹d ga‹? v‹W gh®¤jhš x‹W«
ïšiy v‹gJ bj‰bwd És§F«. ï‹iwa #Û‹Kiw ehsilÉš
všyh óÄí« mt®fŸ if¡nf nghŒ¢ nrU«goahdjhfî«, všyh
mâfhuK«, gjÉí« mt®fŸ if¡nf nghŒ¢ nrU«goahd khâÇ
ÆY« jh‹ ïUªJ tU»‹wJ.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
83
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 82
Ãaha tÊÆY« RakÇahij ïa¡f« ghLglnt©Lbk‹W ï«
kfhehL Ô®khÅ¡»wJ.
ãnunuã¤jt®:- <.bt.uhkrhÄ
Mnkhâ¤jt®:-nf.É.mHf®rhÄ
F¿¥ò:- 20.08.1933 ïš ïuháòu¤âš eilbg‰w nry« Íšyh
#Û‹jhuhšyhjh® kheh£oš kheh£o‹ Kjš Ô®khd¤ij K‹bkhʪJ
m‰¿a ciu.
Fo muR - brh‰bghÊî - 27.08.1933 Fo muR - brh‰bghÊî - 27.08.1933 Fo muR - brh‰bghÊî - 27.08.1933 Fo muR - brh‰bghÊî - 27.08.1933 Fo muR - brh‰bghÊî - 27.08.1933
*#Û‹fŸ bga® #Û‹fŸ bga® #Û‹fŸ bga® #Û‹fŸ bga® #Û‹fŸ bga® #Û‹fŸ #Û‹fŸ #Û‹fŸ #Û‹fŸ #Û‹fŸ #Û‹fŸ #Û‹fŸ #Û‹fŸ #Û‹fŸ #Û‹fŸ
FofËlÄUªJ murh§f¤â‰F FofËlÄUªJ murh§f¤â‰F FofËlÄUªJ murh§f¤â‰F FofËlÄUªJ murh§f¤â‰F FofËlÄUªJ murh§f¤â‰F
tNÈ¡F« tUl tNÈ¡F« tUl tNÈ¡F« tUl tNÈ¡F« tUl tNÈ¡F« tUl brY¤J« brY¤J« brY¤J« brY¤J« brY¤J«
bkh¤j bkh¤j bkh¤j bkh¤j bkh¤j tÇ % tÇ % tÇ % tÇ % tÇ % tUl tÇ % tUl tÇ % tUl tÇ % tUl tÇ % tUl tÇ %
%.g®yh¡»Äo 498400 79787
É#aefu« 2016269 494816
bgh¥ãÈ (Kjš kªâÇ) 621313 83453
b#aó® 1202018 15988
ãjhòu« 597930 262782
njtnfh£lh 281170 79495
bt§fl»Ç 1168353 36873
fh®bt£ef® 571110 173842
fhyhAh°â 582550 172982
átf§if 676937 253451
uhkdhjòu« 1169705 292627
v£oahòu« 296256 77985
k‰w #Û‹fŸ 12630585 2636005
bkh¤j« %. 22312598 4991947
r®¡fh® tÇ nghf #Û‹jh®fŸ tUõh tUõ« j§fŸ brhªj¤âš
mDgÉ¡F« bjhif %. 17320641.
És§F«. rhjhuzkhf br‹id khfhz¤ij vL¤J¡ bfh©nlh
nkahdhš tUõbkh‹W¡F #Û‹jhu®fS¡F FofËlÄUªJ
Rkh® ïu©liu¡ nfho %ghŒ tiuÆš »°â (ÃytÇ) »il¡»‹wJ.
ïâš miu¡nfho %ghŒ kh¤âunk ït®fŸ r®¡fhU¡F brY¤â
É£L gh¡» ïu©Lnfho %ghŒfis ïªj #Û‹jhu®fŸ mDgɤJ
tU»‹wh®fŸ. ïªj ïu©L nfho %ghÆš 100 ¡F 90 ghf« %ghŒfŸ
eh‹ nkš F¿¥ã£l tÊÆnyna ghHh¡f¥gL»‹wd.*
ïªj ÃytÇahdJ br‹id murh§f¤jhU¡F khfhz« óuh
ÉY« »il¡F« ÃytÇ¡F 3-š xUg§F¡F nkyhd bj‹nw
brhšYnt‹. ïªj¥go ÉisÉ‹ gadhŒ c©lhd bršt« mJ
î« v¤jid ViH¡Foahdt‹, Étrha¡ TÈ¡fhu‹ M»at®fŸ
bg©L ãŸisfŸ r»j« j§fŸ rßu§fis âd« 8-k Kjš 15-
k tiuÆš Éa®it¥ ãʪJ brh£L brh£lhŒ nr®¤j u¤j¤â‰F
rkhdkhd bršt¤ij, xU fZlK«, xU ÉguK« m¿ahjt®fS«,
xU bghU¥ò« ïšyhjt®fSkhd #Û‹jh®fŸ r®¡fhÇš iybr‹R
bg‰w bfhŸis¡T£l¤jh®fŸ nghš ïUªJ bfh©L k¡fŸ
gju¥gju tÆW thŒ vÇa vÇa if¥g‰¿ ghHh¡Ftbj‹whš ï¥
go¥ g£l xU T£l« cy»š ïU¡fnt©Lkh? v‹W« ït® fË‹
j‹ikiaí«, Mâ¡f¤ijí« ï‹d« it¤J¡ bfh©oU¡F« xU
#d r_f« RakÇahijia cz®ªj-#dr_fkhFkh? v‹gij¥
g‰¿í« nahá¤J¥gh®¡F«go nt©o¡ bfhŸS»nw‹. rhjhuz
khf #Û‹ v‹»‹w nk‰f©l j‹ik, eh£oš mo nahL ïšyhkš
ïªj yhg§fisí« mjhtJ ïªj 2 nfho %ghŒ fisí« r®¡fhnu
neuhŒ miltjhŒ ïUªjhš mjdhš k¡fS¡F v›tsî ga‹
V‰gL¤jyh« v‹gijí« nahá¡f nt©L»nw‹.
Mjyhš nkš#hâ, Ñœ#hâ Kiw Tlhbj‹W«, FU¡fŸ Kiw
Tlhbj‹W« v¥go eh« gy JiwfËš ntiy brŒ»‹nwhnkh
mJ nghyntjh‹ #Û‹jhu‹-FofŸ v‹»‹w j‹ikí«, Kiwí«
Tlhbj‹W ntiybrŒa eh« f£L¥g£lt®fshŒ ïU¡»‹nwh«
v‹w ï¢áW th®¤ijfnshL ïªj¤Ô®khd¤ij eh‹ ãnunu
ã¡»nw‹.
Ô®khd§fŸ Ô®khd§fŸ Ô®khd§fŸ Ô®khd§fŸ Ô®khd§fŸ
1. cyf bršt¤ij xnug¡f« nr®¡F« Kiwia xÊ¥gj‰F«,
cyf¥ bghUsjhu, rk¤Jt¤J¡F« ghLgL»w k¡fŸ mj‹ gaid
rÇtu milant©L« v‹gj‰F«, #Û‹jh® KiwahdJ bgU¤j
bfLâahfî«, jilahfî« ïUªJtUtjhš #Û‹jh® j‹ikia
monahL xÊ¡f¥ gF¤j¿î¡F V‰wtÊÆY«, bghUshjhu rk¤Jt
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
85
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 84
tªâU¥gJl‹ mj‰F V‰w bfhŸiffisí«, â£l§fisí«
mik¤J¥ gu¥òtâš ÔÉukhŒ br‹W bfh©Ljh‹ ïU¡»‹wJ
v‹gJ cŸs§if bešÈ¡fÅ ahF«.
rhjhuzkhŒ xU yøa« ifTo‰W mšyJ bršth¡F«
bg‰W É£lJ v‹W brhšy¥gl nt©Lkhdhš mªj y£áa¤â‹
vâÇfshš brŒa¥gL« Nœ¢áfŸ v‹D« gy j¤Jt§fisí«
jil fisí« rkhˤJ¤ jh©oahf nt©L«.
mitahtd:-
1. xU yøa¤ij mj‹ vâÇfŸ xÊ¡f nt©Lkhdhš
m¥go x‹W ïU¡»‹wJ v‹gij jh§fŸ czuhjt®fŸ
nghyî«, czu ne®ªjhY« mij btF my£áakhŒ
fUJ»‹wt®fŸ nghyî« fh£o¡ bfhŸtj‹ _y« mij
xÊ¡f¥ gh®¥gJ.
2. mªj yøa« nk‰f©l my£áa Ãiyia jh©oÉL
khdhš ãwF mij btFfodkhŒ btW¥gJ nghš
fh£Ltj‹ _y« xÊ¡f¥ gh®¥gJ.
3. ãwF mij âǤJ¡T¿ Éõk¥ãurhu« brŒtj‹ _y«
xÊ¡f¥ gh®¥gJ.
4. ãwF fyf§fshY«, fytu§fshY« ãurhu¤ij jL¥gj‹
_y« xÊ¡f¥ gh®¥gJ.
5. ï›tsití« jh©o É£lhš ãwF m¡bfhŸiffS¡F
v⮥ãurhu« brŒtj‹ _y« mij xÊ¡f¥ gh®¥gJ.
ï¥goahf gy j¤Jt§fisí« (bjhšiyfisí« J‹g§
fisí«, v⮥òfisí«) jh©o É£lhšjh‹ Fiwªj msî xU
ïa¡f« brhšth¡F¥ bg‰W É£lJ v‹wh»Y« brhšyyh«.
Mfnt ekJ RakÇahij ïa¡f« ïªj j¤J¡fËš vâ‹
bjhšiyfS¡F« Mshfhkš ïUªJ j¥ã¤J¡ bfhŸshkš, x›
bth‹¿‰F« Msh» v›tsnth fZl§fŸ eZl§fŸ milªâU¥
gij ahU« kW¡f KoahJ. mit x›bth‹iwí« g‰¿ És¡f
Ka‰á¥gJ giHa F¥igfis¡ »sWtnjahF«.
vJ v¥go ïUªjnghâY« RakÇahij ïa¡f« njh‹w¡
fhuznk ViH k¡fSilaî«, ghku k¡fSilaî« jhœ¤j¥g£L,
bfhLik¥gL¤j¥g£L fZl¥gL« k¡fSilaî« bgÇJ« mt®
nry« kfhehLfŸ
nry« Íšyh ïu©lhtJ RakÇahij kfhehL ï«khj« 19,
20-njâfËš uháòu¤âš eilbg‰wâ‹ elto¡if Égu§fS«, kfh
eh£L¤ jiyt®, tunt‰ò¤ jiyt® KjÈat®fŸ cg‹ahr§fS«,
Ô®khd§fS« k‰bwhU g¡f¤âš fhzyh«.
br‹w tUõ« nry¤âš elªj KjyhtJ Íšyh RakÇahij
kfheh£oY«, Rkh® 3 tUõ§fS¡FK‹ uháòu¤âš elªj Kj
yhtJ jhÿ¡fh kfheh£oY« áyuhš c©lh¡f¥g£l ïu©blhU
mbrsfÇa§fS«, ïilôWfS« k‰W« v⮥ãurhu§fŸ KjÈa
itfS«, ïªj kfheh£oš á¿JTl jiyfh£Ltj‰»šyhkš
kiwªJ nghdJ« ï¢ ÍšyhtháfSila óuz x¤JiH¥igí«,
Mjuití« jhuhs khŒ¡ bfh©oUªjjšyhkš Rkh® 2000 ng®
fS¡F nk‰g£l ãuâ ÃâfŸ ÍšyhÉ‹ všyh¥ g¡f§fËÈUªJ«
É#a« brŒJ ÄFªj c‰rhf¤Jl‹ eilbg‰WJ« ï¢ ÍšyhÉš
ïªj ïu©L tUõ¤ â‰FŸ gF¤j¿î ts®¢áí«, rkj®k cz®¢áí«
Äf¤ jhuhskhŒ guÉÆU¥gj‰F¤ j¡fnjh® rh‹whF«. Éf, k‰
bwhU Énrõ« v‹d bt‹W gh®¥nghkhdhš #Û‹jhušyhjh® #Û‹jhušyhjh® #Û‹jhušyhjh® #Û‹jhušyhjh® #Û‹jhušyhjh®
kfhehL kfhehL kfhehL kfhehL kfhehL x‹W m§F T£l¥ g£lnjahF«. ï«kfhehL T£l¥g£l
J« mâš Ãiwnt‰w¥g£l Ô®khd§fS« RakÇahij ïa¡f¤â‹
K¡»a neh¡fbk‹d? mj‹ bfhŸif v‹d? mj‰fhf V‰gL¤â¡
bfh©oU¡F« â£l§fŸ v‹d? v‹gditfis És¡FtjhF«.
RakÇahij ïa¡f¤â‹ y£áa§fŸ, bfhŸiffŸ M»ait
fis¥ g‰¿, ah® gʤjnghâY«, ah® âǤJ¡T¿a nghâY«, ah®
mij öΤJ Éõk¥ ãurhu« brŒj nghâY«, ah® mij btËÆš
gutbth£lhkš jL¤j nghâY«, ah® mij btF áW-m‰g yøa«
v‹W T¿a nghâY«, ah® mij fhÇa¤âš brŒa Koahj xU
mrh¤âakhd yøa« v‹W brh‹d nghâY« mitfis
bašyh« xU á¿J« yøa« brŒahkš jdJ Kothd
yøa¤â‰F V‰wgo ehS¡F ehŸ K‹nd¿¡ bfh©nl
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
87
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 86
ïa§F« j‹ikÆš ïU¡F« nghJ m¤j‹ik¡F V‰w fhÇa§
fis¢ rh¤âa¥gl¡Toa msî, m›tsití« ãunah»¤J¢
brŒJÉLtJ v‹»‹w KoÉš ïU¡»wh®fŸ. Mjyhš mt®fS¡F
flikia¤jÉu ntbwh‹iwí« g‰¿a yøaK« ftiyí«
ïšiy. ïªÃiyÆšjh‹ kÅjr_f e‹ik¡F khwhd fhÇa§fis
mÊ¡fnt©L« v‹»‹w j¤Jt¤âš KjÈš #Û‹jh®fŸ j‹ik
í« Kiwí« xÊant©L« v‹gJ (K¡»akhditfËš)
x‹whF«.
kÅjr_f thœî¡F #Û‹jh®j‹ik xU Éõ #ªJ¡F
x¥ghdjhF«. kÅj®fŸ jǤâu«, gá KjÈa fZl§fS¡F Msh»
Rfthœî ïšyhkš moik ÃiyÆš ïU¥gj‰F ïªj #Û‹jh®fŸ
v‹D« Éõ b#ªJ¡fns fhuzkhF«.
ïªj #Û‹ KiwahdJ cyf thœ¡if¡F mšyhJ vªj
Éj¤âš mtáakhdJ v‹gJ ek¡F És§fÉšiy. ït®fshš
kÅj r_f¤â‰F v‹d e‹ik v‹gJ« És§fÉšiy. bgU«
bgU« gu¥òŸs óÄfis j§fSilaJ v‹W brŒJ bfhŸsî«
mt‰iw bgU« v©Â¡if bfh©l k¡fŸ ghLg£L cGJ
gÆ®brŒJ ghJfh¤J¤ jhÅakh¡», #Û‹jhu®fS¡F¡ bfhL¡fî«,
mt®fŸ “jaî brŒJ” “fUiz it¤J” ÉisÉš xU ghf¤ij
gÆÇ£l Foahdt®fS¡F¡ bfhL¥gJ«, mJ vªj Éjkhd
fhÇa¤J¡F« ãu⥠ãunah#dkhŒ ïšyhkš btŸshik¡F
mL¤j g£l« tU«tiu mªj¡ Foahdt‹ br¤J¥nghfhkš cÆ®
it¤J ïUªJ kWgoí« cGJ gÆ® brŒJ jhÅakh¡»¤ jdJ
FâÇš bfh©L tªJ bfh£Ltj‰fhf nt©okh¤âu« v›tsî
mtáankh mt®fS¡F¤ ‘jUk«’ brŒaîkhÆU¡»wh®fŸ.
k‰wgo ïªj¥goahf ït®fS¡F¡ »il¤j bršt¤âš
k‰bwhU áW ghf« r®¡fhU¡F “jUk«” brŒ»wh®fŸ. mjhtJ ïªj
bršt¤âš ghL g£L ciH¤j Foahdt®fŸ g§F nf£fhkš ïU¡f
î«, ïªj Foahdt®fŸ ïªj #Û‹jhu®fË‹ m¡»uk§fS¡F
v›Éj gÇfhuK« njlhkÈU¡fî« yŠr« v‹W brhšYtj‰F¥
gâyhf r®¡fh® »°J v‹w brhšÈ‹ nguhš xU msî bfhL¡»wh®
fŸ. k‰wgo x›bthU #Û‹jhu®fS¡F« ÛâahF« 10 yB« 20
yB¡fz¡fhd %ghŒfŸ v‹d fâ M»‹wd v‹W gh®¤jhš mj‹
c©ik e‹F És§F«.
k‰W« ïJnghynt ï‹D« ïu©blhU T£l« c©L-
mjhtJ nythnjÉ¡fhu®fŸ, Äš KjyhËfŸ Kjyh»at®f
shth®fŸ.
fSila e‹ik¡F«, rk¤Jt¤J¡F« v‹W ïUªjhY« ï¥nghJ
mJ všyh k¡fSila rk¤Jt¤J¡F« rhªâ¡F« âU¥â¡F«
ftiya‰w j‹ik¡Fnk ghLglnt©L« v‹»‹w yøa¤ij¡
bfh©oU¡»wJ.
ïªj yøa« cyf¤J¡F-kÅj r_f¤J¡F¡ nflhdjh
dhY«, m‰gkhdjhdhY« mrh¤âakhdjhdhY« mij g‰¿a
ftiy Æšyhkš RakÇahij ïa¡fkhdJ jdJ fU¤ânyna
ftiy bfh©oU¡»wJ.
xU kÅj‹ jh‹ xUfhÇa¤ij¢ rhâ¤JÉ£L¥ nghf
nt©L« v‹gj‰fhf cÆ®thHnt©L« v‹»‹w mtáa¤ij¢
RakÇahij ïa¡f« x¥ò¡bfhŸStâšiy. Mdhš k‰bw‹d
bt‹whš xU kÅj‹ cÆ® thœªâU¥gâdhš m›îÆ® cŸs
tiuÆš fhÇa« brŒant©oaJ flik v‹gj‰fhf xU fhÇa¤
ij¢ brŒa nt©L« v‹gJjh‹ RakÇahij ïa¡f¡fhu®fË‹
thœÉ‹ yøakhF«. mjhtJ:
RakÇahij¡fhu®fË‹ yøa« všyh« mt®fsJ thœî
xU ešyfhÇa¤âš <Lg£oU¡f nt©L«. mt®fsJ cÆ® (rßu«
ïa§F« j‹ik) xU mdhtáakhdJ«, m¿ahjJkhd xU
nehŒ¡nfh, (mgha) vâ®ghuhjJ r«gt¤J¡nfh Msh» Kot
ilªJÉlhkš xU ešy fhÇa¤ij¢ brŒtâš ga‹g£L Kot
ilªJÉlnt©L« v‹gij¤ jÉu nt¿šiy.
fhÇa« ešyjh? bf£ljh v‹gj‰F¢ RakÇahij¡fhu®fË‹
msî fUÉbašyh« mt®fsJ gF¤j¿ntašyhkš “M©lt‹”
f£lisnah, “bgÇnah® th¡nfh” “ÇÎfŸ kfh¤kh¡fŸ” v‹gt®
fŸ vGâit¤j ntj rh°âu òuhz Úâfnsh mšy v‹gJ« mt®
fsJ mã¥ãuha«.
Mjyhš RakÇahij¡fhu®fŸ thœî mt®fsJ m¿î¡F¢
rÇba‹W g£lfhÇa¤âš bryÉl¥gl nt©oaJ v‹gij¤ jÉu
nt¿šiy. RakÇahij¡fhu®fŸ kÅj‹ br¤JÉ£lhndahdhš
(rßu mirî òy‹ cz®¢á ml§» ÉLnkahdhš) ãwF mtD¡F
ntW v›Éj r«kªjK«, bjhl®ò« cy»nyh ntbw§»Ynkh
»ilah bj‹gjhf fUâ ïU¡»‹wt®fŸ. RU§f¡T¿š M¤kh
v‹nwh ét‹ v‹nwh x‹W ïU¥gjhfî« k‰W« rßu¤J¡F«, rßu¤
JŸs cU¥òfŸ cU¥òfË‹ mik¥òfŸ mik¥òfËdhš V‰
gL« brŒiffŸ M»at‰¿‰F m‹Åajhd xUt°J ïU¡»wJ
v‹gjhfî« mt®fŸ x¥ò¡bfhŸtâšiy. Mifahš rßu«
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
89
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 88
bjÇɤJ¡ bfhŸS»nwh«. k‰W« nry« Íšyh 2 tJ RakÇahij
kfheh£il el¤â¡bfhL¤j ntS¡FÇ¢á Ä£lhjh® njhH® nrhk
Rªâu« mt®fisí« njhH® fhntÇ mt®fisí«, njhH® v°. É.
ȧf« mt®fisí«, k‰W« nry«, uháòu« thÈg njhH®fisí«,
bgÇnah®fisí« ghuh£L»‹nwh«.
Fo muR - jiya§f« - 27.08.1933 Fo muR - jiya§f« - 27.08.1933 Fo muR - jiya§f« - 27.08.1933 Fo muR - jiya§f« - 27.08.1933 Fo muR - jiya§f« - 27.08.1933
nythnjÉ v‹gJ xU bfhLikahd bjhÊyhF«. mj‰F
ntWbga® brhšynt©Lkhdhš r£l¥go bfhLik¥gL¤â¡
bfhŸis ao¥gnjahF«. #Û‹ j‹ikÆ‹ gadhŒ v¥go cyf
Ãy§fŸ všyh« ehsht£l¤âš áyU¡nf brhªjkh»ÉL»‹wnjh
mnj nghš nythnjÉ ba‹gJ« cyf bršt§fisbašyh«
áyU¡nf brhªjkh¡F« N£ána ahF«. ït®fshY« cyf¤â‰F
ahbjhU gaD« »ilahJ. nfnl mâfkhF«.
k‰W« Äš (aªâurhiy) KjyhËfŸ v‹gt®fS« ghL¥g£L
ciH¡F« k¡fŸ gaid mDgɤJ¡bfh©L bgU«gh‹ik
k¡fis v‹W« ViHfshf-jhœ¤j¥g£lt®fshf it¤âU¥g
t®fŸ. ïªj¡T£l¤jhU« eh£L¡F mtáaÄšyhjt®fns
ahth®fŸ.
ïªj _‹W T£lK« xU eh£oš ïU¡Fkhdhš mªj
eh£L¡F v¥go¥g£l “Rauh{a«” “FoauR” “Fo M£á” »il¤j
nghâY« mJ xU Édho Tl #dehafkhf ïU¡f Koant
KoahJ. VbdÅš nkšf©l T£l« v¥bghGJ« bršt«
bgU¡»¡bfh©l T£lkhfî«, k‰w T£l« v‹W« ViH¡ T£l
khfî« jh‹ ïU¡F«. Mfnt brštth‹fŸ ViHfË‹ th¡if
(X£Lfis) Éiy¡F th§» jh§fns M£á¡fhu®fshŒ tªJ
Él¡TL«. ïj‰F cjhuz« nt©Lkhdhš br‹id murh§f
îthf¤ijí« br‹id khfhz °jy °jhgd îthf¤ijí« gh®¤
jhš e‹whŒ És§F«. br‹id khfhz Kjš kªâÇ xU #Û‹jh®,
br‹id (efu) °jy°jhgd rig¤ jiyt® xU nythnjÉ¡fhu®
v‹gJ« ãu¤âa£r c©ikahF«. btË Íšyh¡fËY« ïJ
nghyntjh‹ xU bgÇa KjyhËnah, mšyJ nythnjÉ¡fhunuh,
mšyJ #Û‹jhunuhjh‹ jiyt®fshŒ ïU¡»wh®fŸ. ït®fŸ
mªj¥ gjÉfis milªjj‰F fhuz« všyh« mt®fŸ gz
(¡bfhG¥ò) ÉnrõnkbahÊa ò¤â (¡bfhG¥ò) Énrõkšy v‹gJ
vªj kÅjD¡F« bjŸbsd És§F« nrâahF«.
Mjyhš ïªj¡ T£l§fŸjh‹ kÅjr_f Úâ¡F«, rk¤Jt¤
J¡F«, rnfhju¤Jt cÇik¡F« eiuah‹ ngh‹wt®fŸ Mth®fŸ.
ïªj c©ikfis bašyh« cz®ªj nry« Íšyh¡fhu®fŸ
RakÇahij kfhehLl‹ #Û‹jhušyhjh® kfhehL T£odJ
ghuh£l¤j¡fjhF«. ïÅ mL¤J TL« kfhehLfËš nythnjÉ¡
fhu® mšyhjh® kfhehL KjÈaitfS« T£o ï¡T£l¤jh®fis
bghJthœÉš jiyfh£lhkš brŒant©oaJ RakÇahij
ïa¡f¤jh®fË‹ K¡»a¡ flikfËš Kj‹ikahdbj‹W
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
91
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 90
kÅj‹ xU ét¥ãuhÂna
cU¥òfË‹ mik¥ò¡F¤ j¡fgona gF¤j¿î
- njhH® <.bt.uhkrhÄ - njhH® <.bt.uhkrhÄ - njhH® <.bt.uhkrhÄ - njhH® <.bt.uhkrhÄ - njhH® <.bt.uhkrhÄ
cy»š cŸs x›bthU étuháfS« j‹ j‹ rßu¤âš g‰W¡
bfh©litfshnt ïUªJtU»‹wd. mªj¢ rßu¥g‰W v‹gJ
rßukhdJ éɤâU¥gj‰F MjhukhdJ v‹»w j¤Jt¤âdhnyna
V‰g£ljhF«. j‹id¡ fh¥gh‰¿¡ bfhŸs Ka‰á¡fhj ét‹ »il
ant »ilahbjdyh«. Mdhš všyh étuháfS« v‹iw¡fhtJ
xU ehŸ éÉ¥g‰W br¤nj nghF« v‹gJ kh¤âu« mDgt
á¤jhªjkhF«.
cy»YŸs k‰w všyh étuháfis¥nghynt kÅjt®¡f«
v‹D« étuháí« x‹whF«. xU kÅjD« xU ahidí« xU
vW«ò« xUáW ngD« ój¡ f©zho_y« gh®¤jÇa¤ j¡f mâ
E£gkhd xU »UÄí« všyh« xnu j¤Jt¤ij¡ bfh©l ét
uháfshF«.
Mdhš mit njh‰w¤âY«-braÈY« ntWg£oU¡fyh«.
m¥goahdhš “kÅjD¡F« fGij¡F« ɤâahrÄšiyah?”
v‹W xUt® nf£fyh«. ét j¤Jt¤âš ɤâahrÄšiy v‹Wjh‹
gâš brhšYnt‹. VjhtJ ɤâahr« c©L v‹W brhšynt©L
khdhš, xU ehŒ étD¡F« xU fGij étD¡F« v‹dÉjkhd
ɤâ ahrnkh mªjÉjkhd ɤâahrªjh‹ c©L v‹W brhšyyh«.
Mdhš m›É¤âahr« msÉš (o¡»ÇÆš) #h°âahfnth, f«Ä
ahfnth ïU¡fyh« v‹W jh‹ bfhŸsnt©L«.
ï‹D« ngr¥nghdhš jhtut®¡f§fS« étt®¡f§fS§
Tl j¤Jt¤âš, mjhtJ c‰g¤â j¤Jt¤âY«, thœî j¤Jt¤âY«,
mÊî j¤Jt¤âY«, xnu j¤Jt¤ij MjhukhŒ¡ bfh©L ïUªJ
tU»‹wd v‹W jh‹ brhšy nt©oÆU¡»wJ.
“btoF©L”
RakÇahij ïa¡f¡ bfhŸifia MjǤJ kJiuÆš ‘bto
F©L’ v‹D« g¤âÇif njh‹¿ bjh©lh‰¿ tUtJ ahtU«
m¿ªjnjahF«. Éahghu Kiwia É£L«, rka¤â‰F jFªjgo
kh¿¡bfhŸtij É£L«, jd¡F v‹W VjhtJ xU bfhŸifí«
ïšyhkš “gÇR¤jkhŒ” ïU¡F« Ãiyia É£L« eilbgW«
g¤âÇ¡iffŸ ekJ eh£oš mjhtJ gF¤j¿t‰W ghku¤j‹ik
ó©L ïU¡F« #d§fŸ kȪjeh£oš, ftiya‰W eilbgWtJ
v‹gJ Äf Äf fZlkhd fhÇakhF«. ïªj¡ fhuz¤jhš ïJrka«
“btoF©L” g¤âÇif Ä¡f beU¡foÆš eilbgW»wJ v‹W eh«
nfŸÉ¥gLtâš mârabkh‹WÄšiy. ïUªjnghâY« kJiu
RakÇahij r§f¤J¡F ÄFâí« MjutˤJ tUgtU«, KÅágš
bfs‹áyU« bršth¡F«, brštK« bghUªâatUkhd njhH® M.
m. MWKf« mt®fsJ cjÉahY« MjuthY« xUthU el¤j¥
g£L tU»wJ v‹whY« rjh r®tfhyK« xU g¤âÇif xUtÇ‹
Mjuití«, cjÉiaí« nfh¿ Éfhkš j‹ fhÈny ijÇakhŒ
Éfnt©Lkhjyhš RakÇahij ïa¡f m‹g®fS«, mãkhÅ
fS«, mij MjÇ¥gJ kh¤âukšyhkš mJ »uhk§fŸ _iy
KL¡FfŸ njhW« bršY«goahd msî¡F cjÉbrŒa nt©L
khŒ nt©L»nwh«.
Fo muR - kâ¥òiu - 27.08.1933 Fo muR - kâ¥òiu - 27.08.1933 Fo muR - kâ¥òiu - 27.08.1933 Fo muR - kâ¥òiu - 27.08.1933 Fo muR - kâ¥òiu - 27.08.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
93
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 92
fhÇa§fS¡fhf bfhL¡f¥g£lJ v‹Wjhnd brhšynt©L«.
Mjyhš xU ahid¡F¤ J«ã¡if Énrõ cW¥ghfî« Ú©l
mtatkhfî« ïU¥gJ nghynt kÅjD¡F ‘gF¤j¿î’ ¡FŸs
eu«ò¡T£L« _isÆ‹ gÇkhz mjhtJ mâf áªjdh r¡â¡
FŸs cW¥òfŸ v‹git Énrõ cW¥ghfnth, Énrõ r¡â
ahfnth ïU¡»‹wbj‹gnjašyhkš mj‰F kh¤âu« xU jÅ
Énrõ¤Jt« ïšiy v‹gnj vdJ mã¥ãuha«.
cjhuzkhf ét¥ãuhÂfSila ïªâÇa§fË‹ Énr
õ¤ij vL¤J¡ bfhŸnthkhdhš xU vW«ò¡F ïU¡F« _¡F
nkh¥gr¡â xU kÅjD¡F¡ »ilahJ. cjhuzkhf r®¡fiunah,
ã°nfh¤njh xU bg£o¡FŸ ïU¡Fkhdhš mij kÅjdhš
nkh¥g¤â‹ _y« f©Lão¡f KoahJ. Mdhš xU áW vW«ò
f©Lão¤JÉL«. mJnghynt gøfË‹ (f©) gh®it r¡â xU
kÅjD¡F¡ »il ahJ. cjhuzkhf rÛg öu¤âš ïUªJ« kÅj
D¡F¤ bj‹glhj xU t°JthdJ óÄ¡Fnkš xU ikš ïu©L
ikš cau¤âš gw¡F« gøÆ‹ Äf¢á¿a f©fS¡F¤ bj‹g£L
m¥ gøahš mJ ö¡»¢ bršy¥gL»‹wJ. ÛD¡F ïU¡F« ÚªJ«
r¡â kÅjD¡F ïšiy. cL«ò¡F ïU¡F« ão¤J¡bfhŸS«
mitat r¡â kÅjD¡F ïšiy.
ïJnghyntjh‹ xU Éõa¤âš kÅjD¡FŸs _is
mita¤â‹ r¡â k‰w #ªJ¡fS¡F ïšiy v‹W brhšynt©L«.
ïªj ɤâahr§fbsšyh« mik¥ãš étD¡F ét‹ khWg£o
U¥gJngh‹w xU ɤâahrnk jÉu, kÅjD¡F kh¤âu« V‰g£l
xU jŤj¤Jt ca®Fz« v‹W brhšÈÉl KoahJ.
“gF¤j¿î v‹gJ kÅjD¡F kh¤âuªjh‹ c©L; mJ jÅ¡
fhÇa¤â‰fhf¡ flîshš bfhL¡f¥g£lJ” v‹W brhšy¥gLkh
dhš gF¤j¿î ïU¡»‹wJ v‹»w fhuz¤â‰fhf kÅj‹ vªj
Éj¤âš nkyhd ÃiyÆš cŸstdhŒ ïU¡»wh‹ v‹gij
nahá¤J¥ gh®¡f nt©L«. k‰w “gF¤j¿Éšyhj ” étD¡F cŸs
v‹d “FiwfŸ” gF¤j¿îŸs kÅjÅl« ïšyhkš ïU¡»wij¡
fh©»‹nwh«?
Mfhu«, äâiu, M© bg© nr®¡if M»a njitfËš
k‰w ét‹fËlKŸs njitfns kÅjÅlK« fhz¥gL»‹wd;
ï‹D« ngr¥nghdhš k‰w ét‹fisÉl mâfkhfî« fhz¥gL
»‹wd. Mir v‹»w xU “bf£l” Fz« k‰w ét‹fisÉl kÅj
étÅl« mâfkhfnt fhz¥gL»‹wJ. mâU¥â v‹»w “bf£l”
Fz« kÅjÅlnk mâfkhŒ ïU¡»‹wJ. ftiy v‹»‹w
ɤâ‹_y« v¥go ku« brofŸ òšó©LfŸ c‰g¤âah»‹
wdnth, mJnghy M©-bg© nr®¡ifÆš ɪJ _y« ét¥
ãuhÂfŸ c‰g¤âah»‹wd. ɤâšyhkš v¥go áy jhtu t®¡f§
fŸ c‰g¤âah»‹wdnth mJnghš jh‹ M© bg© nr®¡if
Æšyhkš gy ét t®¡f§fS« c‰g¤âah»‹wd.
jhtu t®¡f§fËš x‹W¡bfh‹W ɤâahrK«, khWg£l r¡â
í« ïU¥gJnghynt étt®¡f¤âÅlK« x‹W¡bfh‹W ɤâahr
K«, khWg£l r¡âí« ïUªJtU»‹wJ.
kÅj étt®¡f¤âÅlKŸs áy Fz§fŸ v¥go k‰w étuhá
fS¡F ïšiynah, mJngh‹nw k‰w étuháfS¡F cŸs áy
Fz§fŸ kÅj ét t®¡f¤â‰F ïšyhkš ïU¥gij eh« gh®¡
»‹nwh«.
xU fGij¡F«, xU Fu§F¡F« cŸs ɤâahr¤ij¡
fz¡F¥ gh®¤J, xU Fu§F¡F« xU kÅjD¡F« cŸs ɤâahr¤
Jl‹ x¥ã£L¥ gh®¥nghkhdhš ã‹f©l ɤâahr¤â‹ msî
mâfkhŒ¡ fhzKoahJ.
Mfnt kÅj ét‹ ét¥ãuhÂfËbyšyh« nkyhdbj‹W«
-jÅ¥g£lbj‹W« mj‰F kh¤âunk áy jÅ j¤Jt§fS©L
v‹W« fUk«, kj«, nkšnyhf thœî, flîŸ, flîŸ j©lid,
k‹Å¥ò, r‹khd« M»ait brhªjbk‹W« kÅjD¡nf áy
ca®ªj j¤Jt§fŸ-flikfŸ ãuh®¤jidfŸ, KjÈait c©
bl‹W« brhšYtâš VjhtJ m®¤jÄU¡f ïlK©lh? v‹W gh®¤
jhš ïitbtW« f‰gidfbs‹nw És§F«. k‰W« “flîS¡F«”
kÅjD¡F« ïU¡F« r«kªjK«, bghW¥ò« k‰w étuháfS¡F
ïšiy v‹W brhšyKoíkh? v‹gJ« És§F«. mJnghynt
“ghtK« ò©ÂaK« brh®¡fK« flîŸ gj¤ij” , mila¡Toa
j‹ikí« k‰w étuháfS¡F ïšiyba‹W brhšyKoíkh?
v‹gJ« És§F«.
xU ó¢áÆ‹ brŒif¡F ‘ght«’ ‘ò©Âa«’ c©lhdhš
jh‹ xU kÅjÅ‹ brŒif¡F« ght« ò©Âa« c©lhfKoí«.
kÅjD¡FŸs gF¤j¿î v‹gJ flîshš jÅ¥g£l fhÇa¤
J¡fhf¡ bfhL¡f¥g£lJ v‹whš, xU ahid¡FŸs J«ã¡if ia
í«, xU ehiu¡FŸs Ú©l _¡ifí«, xU KŸs«g‹¿¡»U¡F«
br⟠KŸSfisí«, njS¡FŸs bfhL¡ifí«, gh«ò¡FŸs
Éõ¤ijí« ngh‹witfisbašyh« flîshš jÅ¥g£l
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
95
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 94
fglehlf¡ flîŸ
- á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹
njhH® fhªâat®fŸ x›bthU Éõa¤ijí« flîŸ f£
lis¥go brŒtjhf¢ brhšÈ tUtJ ahtU« m¿ªjjhF«. gy®
mij c©ikba‹W e«ãí« tU»wh®fŸ. V‹ mªj¥go ïU¡f¡
TlhJ v‹W thjK« ngR»wh®fŸ. njhH® fhªâat®fŸ V®thlh
áiwÆš br‹wthu« ïUªjfhy¤âš AÇ#d§fS¡F ntiy brŒa
rfy brsf®a§fS« r®¡fh® jd¡F mË¡fhÉ£lhš g£oÅ»l¡f
nt©Lbk‹W flîŸ f£lis ï£ljhf¢ brhšÈ g£oÅ ïUªjh®.
r®¡fhiu vªjÉjkhd jÅ RjªâuK« flîŸ nf£f nt©lh«
v‹W brh‹dh® v‹W, nt©oaâšiy v‹wh®. ãwF AÇ#d nrit
brŒa flîŸ brhšY»‹wh® v‹W brhšÈ áy Rjªâu« nf£lh®.
r®¡fh® áy brsfÇa§fŸ bfhL¤âU¥gjhf¤ bjÇɤjîl‹
g£oÅia ÃW¤J« go flîŸ f£lisÆ£lâ‹ ãufhu« g£o
Åia ÃW¤âÉ£ljhf r®¡fhU¡F th¡F bfhL¤JÉ£lh®. ãwF
khiyÆš flîŸ mªj th¡if Ãiwnt‰wKoahkš kWgoí«
fhªâahiu¥ g£oÅ »l¡F«go brŒjJkh¤âukšyhkš fhªâ
ahiu k‹Å¥ò¡nf£F«goí« brŒJ É£lh®.
flîË‹ ïªjkhâÇahd th¡F¤jtUjyhdJ mdhtáakhŒ
fhªâah® jiyÆš gÊÉGªJ k‹Å¥ò« nf£L¡bfhŸs¢ brŒj
bj‹whš flîË‹ nah¡»a¥bghU¥g‰w j‹ik¡F ntW U#&
nt©Lkh? vJ v¥goahdhšjh‹ v‹d v›tsî th¡F¤ jtWjš
fŸ V‰g£lhšjh‹ v‹d ah® v›tsî k‹Å¥ò¡nf£L¡ bfh©
lhšjh‹ v‹d KoÉš fhÇa« ifTlnt©oaJ jhnd ò¤â
rhȤjdkhd y£áakhF«. Mjyhš flîŸ jdJ g¡jdh»a fhªâ
ahiu ÉLjiy brŒÉ¥gj‰fhf v‹d v‹d všyh« brŒa
nt©Lnkh mij¢ brŒant©oaJ jh‹ flikahF«. mâY«
“bf£l” FzK« kÅjD¡nf mâfkhŒ c©L. j‹ ïd¤ij
moik¥gL¤â mij¡ bfhLik¥gL¤âthG« ‘bf£l’ Fz«
kÅjétÅl¤â nyna mâfkhŒ ïUªJtU»‹wJ. k‰wét‹
fS¡F cŸsJ ngh‹w tŠrf« Vkh‰w« KjÈa Fz§fŸ kÅjÅ
l¤ânyna mâfkhŒ ïUªJtU»‹wd. jd¡F¤ bjÇahjijí«,
òÇahjijí« g‰¿ e«òjš, ngRjš, e«g¢brŒjš KjÈa _l¤
j‹ik¡Fz« kÅj étÅl¤ ânyna mâfkhŒ ïUªJtU»‹wJ.
e«ã¡if¡F«, elto¡if¡F« r«kªjÄšyhj Fz« kÅj étÅ
lnk ïUªJ tU »‹wJ. xnu Éõa¤ij ïu©LÉjkhŒ e«ò«
Raò¤âa‰w j‹ikí« kÅjÅlnk ïUªJ tU»‹wJ.
ïJngh‹w v¤jidnah bf£l Fz§fŸ kÅjét‹ jdJ
gF¤j¿É‹ gadhfnt cil¤jhÆU¡»‹wJ. Mifahš gF¤j¿
É‹ “nk‹ikahš” kÅj ét‹ áwªjJ v‹W v¥go brhšÈ¡
bfhŸsKoí« v‹gnj ekJ nfŸÉahF«. nkY«, nk‰f©l
fhuz§fshY«, k‰W« gy fhuz§fshY« kÅjét‹fËš bgU«
gh‹ik ahdit k‰w étuháfisÉl ïÊî¤j‹ikíilaJ
v‹gJ« ekJ mã¥ãuhakhF«. “#hâÆ‹” nguhš ca®î jhœî
“kj¤â‹” nguhš nt‰Wik cz®¢á, “njr¤â‹” nguhš Fnuhj¤
j‹ik Kjyhd ïÊFz§fŸ kÅjÅlnk mâfkhŒ fh©»nwh«.
k‰W« “flîË‹” nguhš nkšÑœÃiy Kjyh»a mnah¡»a¤
j‹ikfŸ kÅj étÅlnk c©L. gF¤j¿É‹ fhuzkhf kÅj
ét‹ ca®ªjJ v‹W brhšynt©Lkhdhš, nk‰f©l bf£l-Ôa-
ïÊthd mnah¡»a¤ jdkhd Fz§fŸ v‹gitfŸ všyh«
kÅjÅl« ïšyhkš ïU¡f nt©L«. m¥bghGJjh‹ k‰w
“gF¤j¿Éšyh” étuháfisÉl kÅjét‹ _is Énrõ«
KjÈa mtat¤ij e‹ik¡fhf¥ ãunah»¤J¡bfh©l ét‹
v‹W brhšy¥gL«. m~âšyhj ÃiyÆš v›Él¤âY« kÅjét‹
k‰w étãuhÂfis Él ca®ªjjšy v‹gnjhL gyÉj¤âY«
jhœªjJ v‹W«brhšy nt©oÆU¡»wJ.
(“efuöj‹”) (“efuöj‹”) (“efuöj‹”) (“efuöj‹”) (“efuöj‹”)
Fo muR - f£Liu - 03.09.1933 Fo muR - f£Liu - 03.09.1933 Fo muR - f£Liu - 03.09.1933 Fo muR - f£Liu - 03.09.1933 Fo muR - f£Liu - 03.09.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
97
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 96
ïªâa Rnjr rk°jhd§fŸ
ï›thu« á«yhÉš elªj ïªâa r£l rig¡T£l¤âš ïªâa
Rnjr rk°jhd§fË‹ ghJfh¥ò¡fhf v‹W “ïªâahÉš mur®
bgU khÅ‹ r®thâfhu¤J¡F cŸg£l rk°jhd§fË‹ ghJfh¥ò¢
r£l«” v‹gjhf xU òâa r£l« murh§f¤jhuhnyna bfh©Ltu¥
g£o¡ »wJ.
ïªj¢ r£l« ï¥nghJ bfh©LtUtj‰FŸs mtáa¤ij
ïªâa murh§f nAh«bk«g® vL¤J¢ brhšY«nghJ “ïªâahÉš
mur® bgUkhÅ‹ r®thâfhu¤âYŸs rk°jhd§fË‹ îthf¤
ij¡ fÉœ¡fnth, m¢rk°jhd§fŸ ÉõakhŒ ãw® Jntõ§
bfhŸS« go brŒanth brŒa¥gL« Ka‰áfis¤ jL¡f ï¢r£l«
brŒa¥gL»‹wJ” v‹W brhšÈÆU¡»wh®.
Rnjr rk°jhd§fŸ v‹gitfŸ ão£oZ murh§f«
ïªâahî¡F tªjfhy« Kjšbfh©nl ïUªJ tUgitahF«. áy
mj‰F K‹ò ïUªnj - ïUªJ tUtdîkhF«. m¥goÆU¡f
ï¤jid fhy« bghU¤J ï¥bghGJ mitfis¡ fh¥gh‰w v‹g
jhf òâar£l« x‹W V‹ brŒa¥glnt©L« v‹gij¡ ftŤjhš
mâš Vnjh xU ïufáa« ïU¡fnt©Lbk‹gJ És§fhkš
nghfhJ. ïJnghynt jh‹ Rkh® 5, 6 tUõ§fS¡F K‹dhš kj¤
jiyt®fis¡ fh¥gh‰w v‹W xU r£l« brŒa¥ g£lJ. kj§fS«,
kj¤ jiyt®fS« V‰g£L MÆu¡fz¡fhd tUõ§fŸ M»
ïU¡fyh«. m¥goÆU¡f 1927« tUõ¤âš nkšf©lgo “kj¤
jiyt®fŸ ÛJ Jntõ« c©lhF«gonah, xU kj¤ij¢ nr®ªjt®
fS¡F kdtU¤j« c©lhF«gonah brŒa¥gL« fhÇa§fis¤
jL¡f” v‹gjhf xU r£l« brŒJ bfh©lh®fŸ. ïJ rk°jhd
Mâ¡f§fis¡ fh¥gJ nghynt kj Mâ¡f¤ij¡ fh¥gh‰wnt
brŒa¥g£ljhF«. Mdhš m¡fhy¤ânyna ïij¥g‰¿ eh« kj¡
bfhŸiffŸ m¿î¡F«, kÅjDila Rna¢ir¡F« ÉnuhjkhŒ
ïU¡Fkhdhš mij MnBã¡fnth, f©o¡fnth vtU¡F«
“fgl ehlf N°jujhÇ ah»a fl v‹djh‹ V‹jh‹ brŒa
kh£lh®. “flîŸ braiy¥ g‰¿¥ ngr vtU¡F« nah¡»aijí«,
cÇikí« ïšiy” Mjyhš eh« ïJngáaJTl mâf¥ãur§»¤
jdbk‹W ï¥bghGJ fUJt jhš k‹Å¥ò nf£L¡bfhŸs
nt©oaJjh‹.
Fo muR - f£Liu - 03.09.1933 Fo muR - f£Liu - 03.09.1933 Fo muR - f£Liu - 03.09.1933 Fo muR - f£Liu - 03.09.1933 Fo muR - f£Liu - 03.09.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
99
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 98
v¥go M£áia el¤âdhY« ngrhkš r»¤J¡bfh©L ml§»
ïU¡f nt©L bk‹gJjh‹ mj‹ fU¤jhF«. mdhtáakhŒ
bghŒahŒ xUt®ÛJ JntõK©lhF«go xUt® elªJ bfh©
lhš mj‰F V‰fdnt r£lÄUªJ tU»‹wJ v‹gij nkny fh£o
ïU¡»‹nwh«. mJ nghuhJ v‹W ï¥nghJ jÅ¢r£l« brŒtjhdJ
nah¡»akhd Kiw ašyhkš ml¡F Kiw _y« k¡fis ml¡»
Ms brsfÇa« brŒJ bfhŸtnjašyhkš ïij Ãahabk‹nwh,
ešy murh£á Kiw ba‹nwh á¿J« brhšyKoahJ.
ïªâahÉš cŸs bgU«gh‹ikahd Rnjr rk°jhd§fË‹
nah¡»aijahdJ mndf Éõa§fËš ãÇ£oZ ïªâa
M£áia Él mndf kl§F nkhrkhdbj‹W ijÇakhŒ¢ brhšY
nth«. bjËthŒ¢ brhšynt©Lkhdhš mndf Rnjr rk°jhd§
fË‹ M£áahdJ bfhŸis¡ T£l¤jhÇ‹ fh£L uh#h§f M£á
nghš elªJ tU»‹wd.
FofS¡fhf FofË‹ e‹ik¡fhf eh« M£á brY¤J
»‹nwh« v‹»‹w cz®¢ánaÆšyhkY«, cz®¢á V‰gLtj‰nf
ïlÄšyhkY«, mndf rk°jhd§fŸ ïUªJtU»‹wd.
ïªâahÉš Vw¡Fiwa _‹¿byhU g§F É°Ôuz¤J¡F
nkyhfnt Rnjr rk°jhd M£áfË‹ Ñœ ïUªJ tU»‹wJ.
mjhtJ ïªâahÉ‹ bkh¤j¥gu¥ò (É°Ôuz«) 17,73000 gândG
y£r¤J vGg¤J_thÆu« rJuikyhF«. ïâš 675000 MWy£r¤J
vGg¤â #ahÆu« rJuikš É°ÔuzKŸsnjr« Rnjr rk°jhd§
fË‹ M£áÆ‹ Ñœ Ms¥g£L tU»‹wJ.
Rkh® 80000000 v£L nfho ïªâa #d§fŸ m›th£áÆš
ïUªJ tU»‹wd®.
nkšf©l 6
3
/
4
¾y£r« rJuikš É°Ôuz¤ijí«, 8nfho
#d¤bjhifiaí« bfh©ljhd gu¥òfŸ 562 uh{a§fshf¥ ãÇ¡f¥
g£L mit 562 Rnjr rk°jhd§fsh» 562 mur®fshš Ms¥g£L
tU»‹wd. ïªj uh{a§fËš všyh« bgÇaJ iAjuhgh¤ uh{Ía
khF«. ïj‰F É°Ôuz« 82700 rJuikš. ïj‹ #d¤bjhif 12500000.
ïj‹ bkh¤j ÇîÅô tUkhd« 65000000 Muiu¡nfho %ghŒ. ïâš
uh#hth»a iAjuhgh¤ eth¥ò j‹ brhªj bryɉF v‹W vL¤J¡
bfhŸS« bjhif 5000000 miu¡nfho %ghahF«. ïJjÉu mªj
eth¥ò¡F 400 nfho %ghíŸs brhªj brh¤âÈUªJ tU« tU«go
tUõ« x‹W¡F xUnfho %ghahF«. Mfnt tUõ« x‹W¡F
cÇik ïU¡f¡TlhJ v‹W r£l« brŒtjhdJ gF¤j¿it¤ jL¤J
_le«ã¡ifiaí«, moik¤jd¤ijí« tsu¢ brŒtjhFbk‹W
brhšÈ gykhf MnBã¤âUª njh«. mJrka« ïªâah KGt
âYnk e«ik¤jÉu ntWahU« ï›Éjkhd bfhL§nfh‹ik
ml¡FKiw¢ r£l¤ij MnBã¤jjhf¤ bjÇaÉšiy. ïªâa
r£lrigÆš cŸs všyh m§f¤âd®fS« m¢r£l¤ij MjǤ
jh®fŸ v‹whY« e« MnBgizÆ‹ gydhf Vnjh áy khWjšfŸ
kh¤âunk brŒa¥g£lJ.
xUtiubahUt® öΤjhš, xUt®nkš xUtU¡F¤
Jntõ« c©lhF«go elªJbfh©lhš mij¤ j©o¡f
V‰fdnt r£l« ïUªJtªJ« âObu‹W “kj¤jiyt® ghJfh¥ò”
r£l¤ij c©lh¡»É£lh®fŸ. mªj¥go xU r£l« brŒant©L
bk‹W mªj¡fhy¤âš r®¡fhU¡F Kj‹KjÈš nahrid brh‹d
t® xU br‹id khfhz¤J jÄœeh£L¥ gh®¥gdnuahF«. RakÇ
ahij ïa¡f¤â‹ ngh¡if¥g‰¿ mnef gh®¥gd®fŸ m¡ fhy¤âš
g¤âÇ¡ifÆš XyÄ£lij¥ gh®¤nj xU r£l Ãòz¥ gh®¥gd®
u§»yhuNš u§»yhuNš u§»yhuNš u§»yhuNš u§»yhuNš v‹w J©L¥ãuRu¤ij rh¡fhf it¤J ï« khâÇ
nahrid brh‹dîl‹ murh§f¤jh® ïnj rh¡bf‹W xU thu¤âš
r£l« bfh©LtªJ v›Éj v⮥òÄ‹¿ Ãiwnt‰¿¡ bfh©
lh®fŸ.
nghjh¡Fiw¡F ï¥bghGJ ïªâa Rnjr rk°jhd§fis¥
g‰¿ ahU« mªj rk°jhd§fŸ Ûnjh, rk°jhdhâgâfŸ Ûnjh
Jntõ« c©lhF«go ngrî«, vGjî«TlhJ v‹gjhf xU
r£l«bfh©L tªâU¡»wh®fŸ. ïij vªj njÓathâfS« v⮤J
rÇahf MnBã¥gjhf¤ bjÇaÉšiy.
xU njr¤ij, mšyJ xU r_f¤ij xUt® Mø òÇtJ
v‹gJ mªj njr¤Jk¡fË‹ e‹ik¡fhfnt xÊa Mø òÇnth
Ç‹ e‹ik¡fhf mšybt‹gJ všnyhuhY« x¥ò¡bfhŸs¥g£l
Ãaha khF«. m¥goÆU¡f xUtUila e‹ik¡fhf brŒa¥gL«
MøÆš cŸs Fiwfis¤ âU¤jnth, kh‰wnth xU njr k¡f
S¡nfh, xU r_f k¡fS¡nfh cÇik ïšiyba‹W brhštjhdhš
mªj Møia kÅj¤j‹ik bfh©l Mø v‹W v¥go¢
brhšÈ¡ bfhŸsKoí«? xU M£áÆ‹ Fiwfis, bfhLikfis
c©ikahŒ cŸsgo t‹ikahŒ vL¤J¢ brhšY«nghJ F‰w
ÄU¡»wt®fŸ ÛJ mjhtJ Fiw V‰gL«goahd M£á brY¤J
gt®fŸ ÛJ ahU¡F« m⮥ânah, btW¥ngh, Jntõnkh c©lh
tJ ïa‰ifnaahF«. m¥goÆU¡f xUt® ÛJ JntõK©
lhF«go xUt® ngádhš mJ F‰wbk‹whš ah® v‹d brŒjhY«,
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
101
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 100
vL¤J¡bfhŸsyh«. ï¤jid bg©lh£ofŸ f£o¡bfhŸsyh«
v‹gjhd îzank ïšyhjt®fshŒ ïU¡»wh®fŸ.
“ïªâah r¡»ut®¤âÆ‹ r®thâfhu¤J¡F cŸg£l rk°
jhd§fŸ! v‹WbtF bgUikahŒ ãÇ£oZ murh§f¤jh® brhšÈ¡
bfhŸS»‹wh®fns xÊa mªj r®thâfhu¤j‹ikia xU
á¿jhtJ ïªâa rk°jhd mur®fË‹ xG¡f¤J¡nfh, mt®fsJ
thœif ÃiyÆ‹ j‹ik¡nfh FofË‹ nBk¤ij¡ ftÅ¡f
nt©oa mtáa¤J¡nfh brytʤjjhf¢ brhšYtj‰F ïlnk
fhz Koahkš ïUªJtU»‹wJ. ïªâa rk°jhd mur®fËš
bgU«gh‹ikahdt®fSila elto¡ifí«, nah¡»aijí«
murhøKiwí« gh®¤j xUt‹ vªj Éj¤âš mt®fŸ Ãiyia
btËÆš vL¤J¢ brhšyhkš ïU¡fnth, mt®fis xÊ¡f Ka‰á
brŒahkÈU¡fnth Koíbk‹gJ ek¡F És§fÉšiy. 562 ng®
fËš ahnuh x‹W ïu©L rk°jhd mur®fŸ xUrka« “nah¡»a®
fshf” ïUªjhY« ïU¡fyh« mJî« “Tiuå£o‹ ÛJ ïUªJ
bfh©L bfhŸË¡ f£ilia vL¤J Éisaho¡bfh©oU¡»whnd
mtnd všnyhÇY« nah¡»a‹” v‹W brhšYtJ ngh‹w
nah¡»akhŒ ïUªjhY« ïU¡fyh«. ïj‰fhf mur®bgUkhÅ‹
r®tâfhu¤J¡F cŸg£l 562 “rk°jhd îthf¤ij¥ g‰¿ Jntõ§
bfhŸS«go ahU« brŒa¡ TlhJ” v‹W r£l«brŒtJ v‹whš
yh®£ÉšÈ§l‹Jiu kfdhÇ‹ ml¡FKiw¢ r£l« v‹gitfË
byšyh« ïJnt jiyáwªj c©ikahd ml¡FKiw¢ r£l«
v‹nw brhšynt©o ïU¡»wJ. ãÇ£oZ ïªâahÉ‹ tÇMŸ
x‹W¡F 6 %ghŒåj« M»‹wJ v‹whš mndf Rnjrrk°jhd§
fË‹ tÇ MŸ x‹W¡F 20%. åj« tNyh¡f¥gL»‹wJ. 1-MŸ
x‹W¡F 6-%ghŒ åj« tÇtNÈ¡F« ãÇ£oZ ïªâahÉš go¥ò¡
fhf eg® x‹W¡F 8 mzhåj« bry ÉÊ¡f¥gL»‹wJ v‹whš MŸ
x‹W¡F 20 %. åj« tÇ tNÈ¡f¥gL«. áy Rnjr rk°jhd§fŸ
go¥ò Éõa¤âš MŸ x‹W¡F 6-mzh åjK«, 3-mzh åjK«
jh‹ bryî brŒ»‹wd®. ït®fŸ bgaiu nt©L khdhY«
bghJey¤ij c¤njá¤J btËÆl ek¡F MnBgid Æšiy.
Mjyhš Kiwna e›ef®, f£¢R Kjyh»a rk°jhd§f shF«.
ïJnghš ï‹D« gy rk°jhd§fŸ ïUªJ tU»‹wd.
jÉu ïªâa Rnjr rk°jhd¤âš cŸs všyh uh#h¡fSnk
j§fŸ brhªj¢ bryî¡bf‹W vL¤J¡bfhŸS« bjhifahdJ
Inuh¥ãa mur®fS«, r¡»ut®¤âfS« vL¤J¡bfhŸS« É»jh¢
rhu¤ij Él 60 g§F 70, 100 g§F 200, 1000 g§F mâfkhf vL¤J¡
bfhŸS »wh®fŸ. cjhuzkhf Inuh¥gh f©l¤âš bl‹kh®¡
x‹wiu¡nfho %ghia tU«goahf cŸs xUbgÇa KjyhËahš
(óZththš) iAjuhgh¤ njr« Ms¥g£L tUtjhF«.
k‰w rk°jhd§fËš Rkh® 40 rk°jhd§fŸjh‹ tUõ«
1-¡F bkh¤j ÇÉÅô tUkhd« 10 y£r%ghŒ¡Fnk‰g£lit
fshF«. k‰witfŸ všyh« mijÉl Fiwªj tU«goíilait
fnsahF«. Rkh® 400 rk°jhd§fŸ tUõ« x‹W¡F ÇÉÅô
tUkhd« xU y£r %ghiaÉl Fiwªj tUkhdKilaitahF«.
ï‹D« És¡fkhf¢ brhšy nt©Lkhdhš ït‰WŸ 15 rk°
jhd§fŸ xU ikš É°Ôuz¤J¡F¡Tl Fiwªj gu¥òŸsitf
shF«. _‹W rk° jhd§fËš x›bth‹¿Y« 100 ãui#fisÉl¡
FiwthfÆU¡»‹wh®fŸ. IªJ rk°jhd§fS¡F x›bth‹¿‹
tUõtU«go %ghŒ 100 åj«Tl ïšyhkš ïU¡»wJ.
cjhuzkhf mth¢rh® (Avachar) v‹»‹w rk°jhd« 1-ikš
É°Ôuz« 32 ãui#fS« 72 %ghŒ tUõ ÇÉÅô tUkhd
Kila njrkhF«.
ï¥go¥g£l uh#h¡fŸ j§fŸ njr ÇÉÅô tU«goÆš 12š
xUghf« Kjš rÇgFâ tiuÆš j§fŸ brhªj bryîfS¡F
vL¤J¡ bfh©L Ûâiaí« j§fŸ ïZl¤â‰F V‰wgona ãui#
fS¡bf‹W brytʤJ¡bfh©L ïUªJ tU»wh®fŸ.
x›bthU Rnjr rk°jhd uh#h¡fË‹ nah¡»aijfis
mjhtJ ïªö®, MŸth®, Ä°l® “A” KjÈa uh#h¡fË‹ nah¡»a
ijia Ãid¤J¥ gh®¤njhnkahdhš mt®fsJ M£áÆ‹ Ñœ
k¡fŸ FofshŒ thœtijÉl khd«bf£l thœ¡if ntW x‹W«
ïšiy v‹nw njh‹W«. cy»š cŸs Tlh xG¡f§fŸ všyh«
XUUthŒ¤âu©L tªjJ ngh‹w mur®fŸ v¤jidnahng®fŸ
ekJ Rnjr rk°jhd§fËš ïUªJtU»wh®fŸ v‹gJ ahU«
m¿ahjjh?
ït®fËš áy mur®fŸ j§fŸ bg©#hâfS¡F bryÉL«
msÉš _‹¿š eh‹»š xUghf« bjhifTl jdJ ãui#fË‹
fšÉ¡F¢ bryîbrŒahjt®fS« j§fsJ nkh£lh®fh®fS¡fhf¢
bryî brŒí« bjhifÆš gFâ mšyJ 3-š xUghf«Tl jdJ
njr¥ãui#fË‹ Rfhjhu«, it¤âa« M»aitfS¡F¢ bryî
brŒahjt®fSkhŒ ïU¡»wh®fŸ v‹gj‰F jFªj Mjhu§fŸ
ïU¡»‹wd. Rnjr rk°jhd¥ãui#fS¡F mt®fŸ j§fŸ njr
tU«goÆš ï¤jidÆš xUghf«jh‹ j‹brhªj bryî¡F
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
103
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 102
ïªj uh#h¡fŸ v‹gt®fŸ xUÉj Rfnghf§fis mDgÉ¡
fnt njh‹¿at®fŸ v‹gJ mt®fsJ ãw¥ò« gjÉí« Vnjh
K‹b#‹k f®ktr¤jhš ò©Âa¤jhš ó#hgy¤jhš »il¤jJ
v‹gJ« jÉu k‰wgo mt®fS¡F M£áÆÈU¡F« bghW¥ò v‹d
j§fŸ elto¡iffŸ v¥goÆU¡fnt©L« v‹gdth»aitfŸ
bjÇant bjÇahJ. ïªj yBz¤âš ïªj Rnjr rk°jhdâgâf
shd uh#h¡fŸ bjŒt m«r« bghUªâat®fbs‹W«, ÉZQ
m«rnk cl»š murdhŒ mtjÇ¡»‹wJ v‹W« brhšy¥gLt
njhL x›bthU uh#h§fK« x›bthU flîS¡F¢ brhªjkhd
bj‹W«, m¡flîŸfË‹ ãuâÃâfshfnth, jhr®fshfnth ïUªJ
ïªj uh{a§fŸ murhs¥gL»‹wd v‹W« brhšÈ¡bfhŸsî«
gL»‹wd.
ïªj¥gobašyh« Cuh® ciH¥ãš tÆW ts®¡F« nrh«
ngÇ¡T£l gh®¥gd®fŸ f‰ã¤J ãwU¡F« mªj¥go ãurhuK«
brŒJ v¥go¥g£l bfhL§nfh‹ik M£áÆY« jh§fŸ kh¤âu«
nehfhkš rßu¤jhš v›ÉjghL« glhkš nrh«ngÇ thœ¡ifia
el¤â¡bfh©L m›tnah¡»a mur®fS¡F mL¤jgoÆš ïUªJ
Mâ¡f« brY¤â tU»wh®fŸ.
ekJ njr g¡j®fS¡nfh, njÓa thâfS¡nfh, njÓa jiyt®
fS¡nfh ïitfisbašyh«g‰¿ xU á¿JTl fitiyna »il
ahJ. mt®fSila ftiy všyh« “m‹Åa‹ V‹ ekJ njr¤ij
MS»wh‹, itáuhŒ¡F V‹ ï›tsî r«gs«, ï›tsî
mâfhunk‹” v‹»‹w gšyÉí« ng¢R«jh‹ bjÇínkbahÊa
ntW x‹iwí« g‰¿a ÉguK« bjÇahJ, ftiyna »ilahJ
v‹W jh‹ brhšy nt©L«.njáa g¤âÇiffnsh bgÇJ« ï«khâÇ
uh#h¡fËl« gz« th§»¡bfh©L mt®fisí« mt®fsJ
îthf¤ijí« òfœªJ vGJtJ«, gz« bfhL¡fhjtid ittJ«
jÉu ntbwhU ftiyíÄšiy.
nk‰f©l nah¡»aij bfh©l uh#h¡fŸ j§fŸ j§fŸ rk°
jhd§fis¥ ghHh¡» mªeh£L k¡fis ÄUf§fshf¥ ghɤJ
m¡»uk, mÅaha M£áòÇtJ cyf« m¿ªâUªJ« nghwh¡
Fiw¡F ïªj “j®k uh#h¡fis” ãÇ£oZ ïªâa M£áÆY«
bfh©LtªJ fy¡» mJî« v¥go v‹whš mt®fis¥g‰¿í«
mt®fŸ njr¤ij¥g‰¿í«, mt®fŸ îthf¤ij¥g‰¿í« ngr
ek¡F v›Éj mâfhuÄšyhkY«, e«k njrM£áÆ‹ jiyÆš
mt®fŸ tªJ c£fh®ªJ bfh©L Mâ¡f« brY¤J«goahfî«
bfhŸifbfh©l rkZ£o (ãluš) M£áia¡ fh§»uR«, mj‹ Vf
njr¤J murU¡F ïUg¤â_‹wiu¡nfho%ghŒ tÇ tUõtU
khd«. ekJã¡fhÅa® rk°jhd murU¡F tUõ« 60 yB« %ghŒ
tÇ tUkhd« Mdhš bl‹kh®¡Fnjrmur® tUõ« 7 yB«
%ghna jdJ brhªj bryî¡F vL¤J¡bfhŸS»wh®. ã¡fhÅa®
njr¤J mur® tUõ« gâ_‹wiu yB%ghŒ jdJ brhªjbryî¡F
vL¤J¡ bfhŸS»wh®. ïij É»jh¢rhu« gh®¤jhš bl‹kh®¡F
mur® jdJ njr tUkhd¤ âš 350š xUghf« vL¤J¡bfhŸS»wh®.
ã¡fhÅa® rk°jhd mur® jdJ njr tU«goÆš 4-š xUg§F
jdJ brhªj¢ bryî¡F vL¤J¡bfhŸS»whbu‹W brhšynt©o
ÆU¡»wJ.
bghJthf¥ gh®¡f¥nghdhš Inuh¥ãa mur®fŸ j§fŸ tU«
go¡F«, jh§fŸ, j§fŸ brhªj¢ bryî¡F« vL¤J¡bfhŸS«
bjhif¡F«, ïªâa rk°jhd mur®fŸ tU«go¡F« mt®fŸ
j§fŸ brhªj bryîfS¡F vL¤J¡bfhŸS« bjhif¡F« ɤâah
r¤ijí«, k‰w Éõa§fisí« fz¡F¥ gh®¤jhš ïªj rk°jhd§
fisí«, rk°jhdhâgâí« ghJfh¡f¢ r£l« nt©Lkh mšyJ
kh‰wnth, fÉœ¡fnth r£l« nt©Lkh v‹gJ e‹whŒ És§F«.
mj‰fhfnt áy òŸËÉgu§fŸ ÑnH jU»nwh«. ïJ r®¡fh®
fz¡nfahF«. mjhtJ:-
jdJ njr bkh¤jtU«goÆš 炙yhªJ njr #h®{ mur®
1600 š xUg§F«, bgšÍa« mur® 1000 š xUg§F«, eh®nt mur®
700š xUg§F«, ehj®ny©£ mur® 600š xUg§F«, ï£lhÈ mur®
500 š xUg§F«, #¥gh‹ r¡»ut®¤â 400 xUg§F« jh‹ j§fŸ
brhªj bryî¡F bgW»wh®fŸ.
Mdhš ïªâa rk°jhdhâgâfnsh v‹whš, j§fsJ bkh¤j
butÅô tU«goÆš âUth§T® kAhuh#h 17-š xUghfK«,
ikN® kfhuh#h 14š xU ghfK«, iAjuhgh¤ eth¥ 13š xUghfK«
gnuhlh kAhuh#h 12š xU ghfK«, fhZÛ® kAuh#h 5-š xU
ghfK«, ã¡fhÅa® kAhuh#h 4š xUghfK« ï‹D« áy® 3š xU
ghfK« áy® 2š xUghfK« j§fŸ brhªjbryî¡F vL¤J¡bfh©L
m¡»ukkhd nghfngh¡»a§fis mDgÉ¡»wh®fŸ. Mjyhš
ïªâa rk°jhdh âgâfË‹ M£áfbs‹git xU g¡fh Kjyhˤ
j‹ik M£á fbs‹gâš ahU¡Fnk M£nrgid ïU¡fhJ. ït®
fS¡F ViH k¡fŸ rßu¤jhš fZl¥g£LthG« bjhÊyhË k¡fŸ
M»at®fË‹ thœ¡ifia¥g‰¿nah mt®fsJ kÅj¤ j‹ik
ia¥ g‰¿nah xUá¿J PhgfkhtJ, ftiyahtJ ïU¡fnt
ïU¡fhJ. ïU¡f ïlKšiy.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
105
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 104
r«ghõiz
t«gD¡F« - f«gD¡F«
- á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹
t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- v‹d mŒah f«gnu! mdhtáakhf btŸis¡
fhu®fisbašyh« ïªj eh£ilÉ£L btËÆšngh§fŸ v‹W
brhšY»‹Önu! ïJ Ãahakh?
f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- brh‹dhš v‹d mŒah KG»¥nghŒÉ£lJ. mt®
fS¡F ï§F v‹d ntiy? mt®fŸ v‹d e«k kjkh? #hâah?
#dkh? ngh v‹whš nghfnt©oaJjhnd?
t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- m¥go¢ brhšÈÉlyhkh âObu‹W. mt®fS«
e«ik¥ nghš kÅj®fŸjhnd; ïªj eh£L¡F mt®fŸ tªJ Rkh®
400, 500 tUõ¤J¡F nkyh»‹wJ. mJkh¤âukšy ïªj eh£L
murh£á bg‰W Rkh® 200 tUõkh»‹wJ. m¥goÆU¡f Ú ngh
btËÆš v‹W brhšYtJ Ãahakh?
f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- 400, 500 tUõkhŒ É£ljhš xUtD¡F¥ gh¤âa«
tªJÉLkh? 200 tUõ« M©lhš mtD¡nf v‹iw¡F« Ãuªju
kh»ÉLkh? MÆu« tUõ« IªüW tUõ« ïUªj kuŠbrofis
bt£o¤jŸË fhLfis¤ âU¤Jtâšiyah? 4000 tUõ« 5000
tUõkhŒ ïU¡»w ghiw¡ fšYfisbašyh« ildhbk£L
it¤J cil¤J ösh¡» m¥òu¥gL¤Jtâšiyah? Mjyhš
nt©lh« v‹whš nghŒÉl nt©oaJjhnd.
t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- nt©lh« v‹whš nghf nt©oaJjhnd v‹whš
vd¡F¥ òÇaÉšiy. nt©lh« v‹gj‰F VjhtJ r£l¥go
Ãaha« brhšY»‹Ö®fsh? mšyJ if gy¤ij¥ bghW¤J Ãaha«
brhšY »‹Ö®fsh?
f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- r£lbk‹d? ifgybk‹d? ïªj ïu©L« ek¡F¡
»ilahJ. e« ïZl« jh‹.
jiytuhd “kfh¤kh”¡fS« x¥ò¡bfh©L mij¥g‰¿ MnBã¥
gâšiy v‹ »‹w ÃgªjidÆ‹ ÛJ t£lnki# kfh eh£oš
nghŒ fyªJ bfh©lh®fŸ v‹whš njÓa¤â‹ mnah¡»a¤jd¤J¡
F«, N£á¡F« ntW v‹d m¤jh£á nt©L« v‹gJ ek¡F
njh‹wÉšiy.
gHa gH¡f tH¡f§fisí«, kj¡bfhŸiffisí«, tUzh¢
áuk¤ijí« fh¥gh‰W« Éõa¤âš btŸis¡fhu mur®fŸ mrh®
rkhŒ ïUªJ ÉLth®fŸ v‹»‹w fU¤J¡bfh©nl fh§»uR¡
fhu®fŸ m«kfheh£L¡F¢br‹wh®fŸ v‹W«, ekJ eh£L¥ gh®¥
gd®fŸ ïªâa M£áÆš fU¥ò rk°jhdhâgâfisí« bfh©L
tªJ fy¡»dJkhd fhÇa§fŸ brŒjh®fŸ v‹W« ïªâa ViH
k¡fŸ, bjhÊyhË k¡fŸ M»at®fË‹ »s®¢áfŸ tY¤JÉLnk
ahdhš mij ml¡f mâf áuk¥g£L eh« V‹ bf£lngiu th§»¡
bfhŸs nt©L« v‹W fUâ fU¥ò rk°jhdhâgâfŸ _ynk
ml¡f¢ brŒayh« v‹»‹w Nœ¢á Ûnj ãÇ£oõhU« ïªj jªâu«
brŒâU¡»wh®fŸ v‹W«jh‹ eh« Ãid¡fnt©oÆU¡»wJ.
v¥goÆUªjnghâY« ãÇ£oZ Kjyhˤj‹ikM£áí«, mt®
fsJ Vfhâg¤âa MztK« xÊtj‰F K‹ ïªj ïªâa rk°jhd
Kjyhˤj‹ik M£áí«, mt®fsJ bghU¥g‰w bfhL§nfh‹ik
Tlh xG¡fM£áí« mʪJ kiwªJ xÊa nt©oaJ mtruK«
mtáaKkhd fhÇakhF« v‹gnj ekjã¥ãuha«. m¥go ïU¡f
ï¥nghJ mt®fisí« rk°jhd§fisí« fh¥gh‰w òâjhf xU
r£l« brŒtJ ÄfÄf¡ bfhLikahd fhÇa« v‹nw brhšY
tJl‹ ï¢r£l« m¢rk°jhdhâgâfis ï‹dK« v‹d nt©L
khdhY« brŒí§fŸ v‹W brhšÈ iybr‹R mDkâ¢Ó£L bfhL¤
jJ nghyî« M»wJ v‹gnj ekjã¥ãuha«.
Fo muR - jiya§f« - 03.09.1933 Fo muR - jiya§f« - 03.09.1933 Fo muR - jiya§f« - 03.09.1933 Fo muR - jiya§f« - 03.09.1933 Fo muR - jiya§f« - 03.09.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
107
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 106
y£r¡fz¡fhf¥nghŒ mªj njr§fis bfhŸisao¤J nfho¡
fz¡fhf %ghŒfŸ bfh©L tªJ ï§F v¤jidnah ng® y£rhâ
gâfshfî«, nfhO°tu®fshfî« ãiH¡»wh®fns! mJkh¤âukšy
ï‹D« btFng® mªj njr§fËš bfhŸis mo¤J¡ bfh©L
ïU¡»wh®fns! ïj‰F v‹d brŒ»‹wJ?
f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- brŒtJ v‹d? mªj C®¡fhu®fŸ gh®¤J¥ ngh
v‹W brh‹dhš nghŒÉlnt©oaJjh‹.
t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- m¥goahdhš irŒnfh‹ murh§f« ïªâa
“btŸis¡fhu®”fsh»a eh£L¡nfh£il br£oah®fS¡F neh£
O° bfhL¤JÉ£ljhnk. ïÅ mt®fŸ v‹d brŒa nt©L«.
f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- brŒtbj‹d ïªj ïu©L tUõ r§fuhªâ eh£L¡
nfh£il br£oah®fŸ nkš jh‹ tªâU¡»‹wJ. kÇahijahŒ
_£il f£o¡bfh©L ïªâahî¡F âU«gnt©oaJjh‹.
t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- m¥goahdhš ï¥bghGJ njÓathâfŸ cŸgl
všnyhU« nr®ªJ v‹dnkh Mg¤J tªJÉ£ljhf ïj‰F¡ T¢rš
nghL»wh®fns mJ V‹? ïj‰F ïªâa r£lrigÆš mtru¥
ãnunugiz vj‰fhf? “ngh v‹whš nghŒÉl nt©oaJjhnd”
“ït®fshš brŒnfhD¡F v‹d e‹ik” “brŒnfhid bfhŸis
mo¤J bghUŸ âu£o ïªâahî¡F bfh©L tUtJ Ãahakh?”
v‹W brŒnfh‹fhu®fŸ brhštâš v‹d j¥ò v‹w nahá¤J¥
ghU§fŸ.
f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- vj‰F« vj‰F« x¥ã£L¥ ngR»Ö®? ïJ ck¡F xU
btŸis¡fhu‹ brhšÈ¡ bfhL¤jJjhndh? âiuflnyhoí«
âuÉa« njL v‹W xsit gho ïU¡»whns âiuflš v‹whš
ïªâahî¡FŸ v‹Wjh‹ mU¤jnkh?
t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- rÇ m¥goahdhš všnyhU¡F« všyh njr¤jhU¡
F« ïªj cÇik c©lh? ïšiyah?
f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- v‹d ÃahkŒah Ú® ngR»wJ. btU«t«ò ngR»Önu
Ãaha« mÃaha« ïšiyah?
t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- rÇ m¥go thU§fŸ Ãaha« ngryh«. Ãaha«
v‹whš v‹d? f«g‹ brh‹djh? fhËjhr‹ brh‹djh? uhk‹
brh‹djh? »UZz‹ brh‹djh? tŸSt‹ brh‹djh? Òò¤j‹
brh‹djh? »¿°J brh‹djh? KA«kJ brh‹djh mšyJ fhªâ
brhštjh?
t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- m¥goahdhš mªj ïZl¤J¡fhtJ xU fhuz«
nt©lhkh?
f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- fhuz« v‹d? fhuz« mt®fshš ïªj 200 tUõ
khŒ ek¡F v‹d ãunah#d« v‹d rhâ¤jh®fŸ? ekJ eh£L¢
bršt¤ijbašyh« bfhŸis bfh©L ngh»‹wh®fŸ. mt®fËl¤
âš Ãaha« v‹gâšiy, fU¥gD¡F xU Úâ, btŸisaD¡F xU
Úâ, ïJ nghjhjh? mt®fŸ ïªj njr¤ij É£L¥ nghf nt©oa
j‰F¡ fhuz«?
t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- mt®fŸ x‹W« brŒaÉšiy v‹W brh‹ dhš
nghJkh? (1)ïªj 200 tUõfhy¤âš ïªâah v›tsî ehfßf«, fšÉ
m¿î bg‰¿U¡»wJ. mt®fŸ tUtj‰F K‹ 100¡F 99 j‰F¿
fshÆUªnjhnk. gh®¥gh‹ fhy¤ijÉl btŸis¡fhu‹ fhy«
nkhrkh? (2) gz« bfhŸis mo¡»wh®fŸ v‹whš ahUila
gz«? ghLgLgt®fŸ gz¤ij e«k gz¡fhuD« bfhŸis
mo¤jh‹, btŸis¡fhuD« bfhŸis mo¤jh‹, gz¡fhu‹
bfhŸis mo¡ F« gzK«, nkh£lh® bg£nuhš, uÆš, Ó¥ò, nrh¥ò,
ou°, ãuhªâ, c°», bg£o, ngiH KjÈa rhkh‹fŸ th§» všyh«
btË eh£L¡ F¤jh‹ mD¥ãÉL»wh‹. (3) Úâ Éõa¤âY«, ï§F«
gh®¥ghD¡F xU Úâ, giwaD¡F xU Úâ, ViH¡F xU Úâ, gz¡
fhuD¡F xU Úâ, nfhÉš, Fs«, åâ, gŸË¡Tl¤âY«, nkš #hâ¡F
xU Úâ, Ñœ #hâ¡F xU Úâ, r«gs¤âY« xUtD¡F khj« 6000
%ghí«, xUtD¡F khj« 6 %ghí«, xU #hâ ghLglnt©L«,
xU #hâ nrh«ngÇahŒ ïUªJ thH nt©L«. ï¥go mnef
ɤâahr§fŸ m¡»ukkhŒ ïU¡F«nghJ btŸis¡fhuid
kh¤âu« V‹ F‰w« brhšY»whŒ? mt‹nghŒÉ£lhš ïbjšyh«
âU¤J¥ghlh» ÉLkh?
f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- MFnjh ïšiynah mij¥g‰¿¡ ftiyÆšiy.
eh§fŸ v¥gonah v§fS¡FŸ monah cijnah ngh£L¡ bfhŸ
S»nwh«. btŸis¡fhu‹ kh¤âu« ïÅ miu ÃÄõK« nt©lh«.
m›tsîjh‹ e«k r§fâ.
t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- rÇ v¥gonah el¡f£L« všyhU¡F« x¤jJ
vd¡F« Mf£L«. ehD« ntQkhdhš c‹Dlndna nr®ªJ
bfhŸS»nw‹. Mdhš xU nrâ.
f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- v‹d nrâ?
t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- ïªâahÉÈUªJ bfhS«ò, á§f¥ó®, ãdh§F,
brŒnfh‹, bfh¢á‹, irdh KjÈa C®fS¡F e«k MSfŸ 10-
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
109
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 108
tÊfshš Vkh‰¿ mDgÉ¡»wt®fŸ xU tF¥ò Mf ïu©L
tF¥ghf¤ jh‹ ãÇ¡fyh«.
f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- rÇ m¥òw«.
t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- ïªj¥go Vkh‰¿thG« k¡fis¥ gh®¤J Úí« c‹
É»jh¢rhu« ciH¤J É»jh¢rhu« TÈ vL¤J¡bfhŸ v‹W brhšy
nt©L«.
f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- rÇ m¥òw«.
t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- mªj¥go eh« brhšYtij mt®fŸ nf£fh É£
lhš CiuÉ£L eh£ilÉ£L njr¤ijÉ£L btËÆš ngh»whah
ïšiyah? v‹W nf£fnt©L«.
f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- mt‹ nghfkh£nl‹ v‹whš v‹d brŒtJ.
t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- btŸis¡fhu‹ nghfkh£nl‹ v‹whš v‹dbrŒa
nt©Lbk‹»whnah mij¢brŒa nt©oaJjh‹.
f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- ïâš btŸis¡fhuD« nr®ªjt‹jhnd.
t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- mt®fŸ gh£l‹Tl nr®ªjtndahth‹.
f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- m¥goahdhš rÇ.
Fo muR - ciuahlš - 10.09.1933 Fo muR - ciuahlš - 10.09.1933 Fo muR - ciuahlš - 10.09.1933 Fo muR - ciuahlš - 10.09.1933 Fo muR - ciuahlš - 10.09.1933
r§fuh¢rhÇ brhštjh? r¤âa_®¤â brhštjh? k‰W«
ahuhnuh brhšYtjh? v‹gitfis Ãaha« v‹W it¤J¥
ngRtjh dhš cyf« cŸstiu Ãaha« ngᤠÔuhJ.
f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- ã‹id v‹djh‹ g©Â¤ bjhiy¡f¢ brhšY»Ö®.
t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- j§fS¡F¥ ò¤â ïU¡»‹wJ v‹W x¥ò¡ bfhŸS
»Ö®fsh?
f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- M« x¥ò¡ bfhŸS»nw‹.
t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- rÇ vd¡F ò¤âÆU¡»‹wJ v‹W x¥ò¡ bfhŸS
»‹Öuh?
f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- rÇ x¥ò¡bfhŸS»nw‹.
t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- m¥goahdhš eh« ïUtUnk e« ò¤âia-
m¿it¡ bfh©L ngRnth«. e« ïUt® ò¤â¡F£g£lij eh« rÇ
Ãaha« v‹W x¥ò¡bfhŸSnth«. ïâš x‹W« jil ïšiyna.
f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- jil ïšiy.
t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- KjyhtJ k¡fis kj¤â‹ngÇš ãÇ¡fyhkh?
njr¤â‹nguhš ãÇ¡fyhkh? #hâÆ‹nguhš ãÇ¡fyhkh? mšyJ
ghLg£L ciH¡F« k¡fŸ nrh«ng¿fshŒ ïUªJ ciH¥ghËfis
VŒ¤J thG»‹w k¡fŸ v‹W ïu©LÉj tF¥ghŒ ãÇ¡fyhkh?
v‹gij KjÈš Koî brŒnth«. Mfnt v¥go¥ ãÇ¡»‹wJ
brhšY§fŸ gh®¥ngh«.
f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- ï¥go¢ brh‹dhš vd¡F x‹W« òÇaÉšiyna.
t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- ïJ c§fS¡F¥ òÇahjš v‹d? r‰W ja§Ftjhf¤
bjÇ»‹wJ. Ãaha« v‹W njh‹Wtij¢ brhšynt©oaJjhnd.
f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- Ú®jh‹ brhšYnk.
t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- brhšY»nw‹ e‹whŒ nahá¤J¥ghU«. v‹d
bt‹whš kÅj®fis¥ ãÇ¡fnt©Lbk‹whš ïu©L tifahŒ¤
jh‹ ãÇ¡fyh«.
f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- f«g‹:- v¥go?
t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- t«g‹:- ghLg£L ciH¡F« k¡fŸ xU tF¥ò. m¥go¥
ghLg£L ciH¡F« k¡fË‹ ciH¥ã‹ gyid gy gyÉj
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
111
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 110
eh£L¡nfh£il r_f¤âY«, gh®¥gd r_f¤âY« fšahz
r«kªjkhd bryî«, bkd¡nfL« brhšÈ KoahJ. ïUr_fK«
rßu¤jhš á¿J« ciH¡fhkš ah® bršt¤ij m£ilnghš cUŠR
»‹wt®fshdjhš mt®fS¡F ïJrka« fZlÄšyhj fhÇakh
ÆU¡fyh«. Mdhš mt®fS« rÛg fhy¤âš fZl¥gl¥ ngh»‹
wh®fŸ v‹gâY« kdntjid mila¥ngh»‹wh®fŸ v‹gâY«
rªnjfÄšiy.
Éf, fšahz« v‹whš xU bg©Q«, xU MQ« nr®ªJ
thœ¡if el¤j¥ ngh»wh®fŸ v‹gijÉl ntW v›Éj¡ fU¤J«
mâš bghâªâU¡f mtáaÄšiy. ïj‰fhf bryî«, bkd¡nfL«,
fZlK« vj‰F v‹gJ ek¡F És§fÉšiy. á¡fd¡ fšahz«
v‹W«, Ó®âU¤j¡ fšahz« v‹W« áy® brŒ»wh®fshdhY« mJ
bgÇJ« xUÉj ehfßf¡ fšahzkhŒ jh‹ KoªJ ÉL»‹wnj jÉu,
á¡fdK« e‹ik c©lh¡f¤j¡f Ó®âU¤jK« mitfËš mâf
khŒ ïU¥gjhf¤ bjÇaÉšiy.
maÿÇÈUªJ gªJ¡fŸ, áne»j®fŸ, m¿Kfkhdt®fŸ
KjÈat®fis vj‰fhf tutiH¡f nt©L« v‹gJ ek¡F És§f
Éšiy. mj‰fhf xU ÉUªnjh, mšyJ miu ÉUªnjh jh‹
vj‰fhf el¤j nt©L« v‹gJ« ek¡F És§fÉšiy.
fšahz n#hoÆ‹ ã‰fhy thœ¡ifÆš áy r£l r«kªjkhd
MnBgizfŸ mnef fhÇa§fËš V‰gL« v‹gj‰fhf mâÈ
UªJ j¥g áy rl§Ffis rh£áah¡f brŒa¥gL»‹wd v‹W brhš
y¥gL»‹wJ. ïJ mdhtáakhd rkhjhdkhF«. VbdÅš fšah
z§fS¡fhf xU r£l« ïU¡»wJ. mjhtJ áÉš nknu{ M¡L
v‹g jhF«. mªj¥go fšahz« brŒtj‰F _‹W %ghŒ jh‹ bry
thF«. mjhtJ Íšyh ÇÍ°luh® K‹ÅiyÆš MQ« bg©Q«
br‹W ifbaG¤J¥ ngh£L É£L tUtnjahF«. ïj‰F ïu©L
rh£áfŸ j«gâfis¤ bjÇí« v‹gj‰fhf¡ ifbaG¤J¥ ngh£lhš
nghJ«. ïªj¡ fšahzkhdJ Äfî« bf£oahdJ« gªnjhg°
jhdJkhd fšahzkhF«. v¥gobaÅš rhjhuz tH¡f fšahz
khdJ v›tsî gz« bryî brŒJ v›tsî Ml«gukhf¢ brŒj
nghâY«, Éthf« tU«nghJ ïJ r£l¥go bršyhJ v‹nwh, fšah
znk brŒJ bfhŸsÉšiy v‹nwh, it¥gh£oahf it¤âUªnj‹
v‹nwh thjho rh£áÉ£lhš rhøfis¥ bghU¤J¤jh‹ Ô®¥gh
Fnk xÊa k‰wgo fšahz« v‹W brh‹djhnyna bršYgo
ahdjhf M» ÉlhJ. ï¥go¥g£l mnef fšahz§fŸ nkšf©l
fhuz§fŸ brhšÈ u¤J brŒJ bfhŸs¥g£L« Fiwªj ãuâ¥
ãunah#d¤njhL KotilªJ« ïU¡»wJ. Mdhš nkšF¿¥ã£l
fšahz¡ fZl«
ekJ eh£oš áw¥ghf ïªJ r_f« v‹gâš fšahz« v‹D«
Éõa« Äfî« fZlK«, eZlK« ju¤j¡f fhÇakhÆUªJ tU
»‹wJ. Mdhš fšahz« brŒ»‹wt®fnsh, brŒJ bfhŸS»‹w
t®fnsh ïªj fZl eZl§ fis¥ g‰¿ ftÅahjt®fŸ nghyî«,
ïJ v›tsî fZlkhdhY« eZlkhdhY« milªJjh‹
Ôunt©L« v‹W«, ïJ r_f thœ¡if¡F mtáakhŒ milªJÔu
nt©oa fZl eZlbk‹W« fUJ»wh®fŸ. ïJ kh¤âukšyhkš
ï›tsî fZl eZl§fS¡F cŸsh» eilbgW« fšahz§fŸ
el¡F« nghJ xUÉj rªnjhõ¤ijí«, bgUikiaí« Tl mil
»‹wh®fŸ. ïJ gH¡f¤âdhY« tH¡f¤âdhYnkahF«.
fšahz fhy§fËš fšahz¡fhuU¡F c©lhF« fZl
eZl§fis¥ nghynt fšahz¤J¡F tU« k¡fS¡F« fZl
eZl«, ntiy¡nfL KjÈa gy bjhšiyfS« Éis»‹wd.
100¡F 90 fšahz§fŸ j§fŸ Ãiyikia á¿J« y£áa«
brŒahkš bfsut¤ijí«, #«g¤ijínk ãujhdkhf¡ fUâ ãu¤â
ah® bgUikahŒ ngá¡bfhŸs nt©Lnk v‹»‹w fhÇa¤â‰
fhfnt, fl‹ th§»í«, ehiza¤ij¡ bfL¤J¡ bfh©L«, m‹Å
aU¡F fZl¤ij¡ bfhL¤J« fšahz¤ij el¤J»wh®fŸ. ÉUªJ,
eif, JÂkÂ, C®ty«, gªjš, Mlš, ghlš KjÈa mbrsfÇ
a§fŸ btW« bgUikiaí«, #«g¤ijí« F¿ahf¡ bfh©nl
el¤j¥gL»‹wd. v›tsî gz« bryî brŒjhY«, v›tsî
Ml«gukhŒ brŒjhY« mitbašyh« ïu©L-_‹W ehŸ jkh
õhf Ko»‹wnj jÉu mL¤j thu¤âš mij g‰¿a bgUik x‹W
nkÆšiy. Mdhš mªj¡ fšahz¢ brythdJ gy FL«g§fis
ehrkh¡»ÉL»‹wJl‹, gy ViH¡FL«g§fS¡F« bgU«ghukh»
btFehis¡F m¡fl‹ bjhšiy ÔUtnjÆšiy. e«eh£L¥ bg©
fS¡F fšÉ m¿ÉšyhjjhY« moik u¤j« CÇ¥nghÆU¡»w
goahY«, mt®fŸ á¿jhtJ fšahz¢ brythY« fl‹bjhšiy
ahY« V‰gL»‹w gyid y£áa« brŒtnj ïšiy.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
113
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 112
gz« bryî brŒth®fns xÊa, ãŸisia xG§fhŒ ts®¡f
brsfÇa« brŒa kh£lh®fŸ. Mjyhš nkšf©l bryîfis
bašyh« e‹whŒ RU¡» á¡fd« brŒJ jhâfŸ it¤J ãŸisfŸ
ts®¡F« Kiw¡F¢ bryÉlnt©L«. jhâfis¤ jah® brŒa xU
°jhgd« V‰gL¤â ü‰W¡fz¡fhd bg©fS¡F f‰W¡ bfhL¡f
nt©L«. mšyJ bghJthf¡ FHªijfŸ ts®¡F« ïl« V‰gL¤â
m§F FHªij fis¡ bfh©LnghŒÉ£L Rfhjhu xG§F Kiw¥
goí«, ešy gH¡f tH¡f« Fz§fŸ gHF« xG§F Kiw¥go¡F«
ts®¡f¢ brŒa nt©L«. ï¡fhÇa§fshš bg‰nwh®fS¡F
v›tsî yhgK«, rªnjhõK« brs¡»aK« ïU¡»‹wJ v‹gJ«,
FHªijfS¡F v›tsî brs¡aK« ešy gH¡ftH¡f§fS«
Fz§fS« V‰gL »‹wJ v‹gJ«, nahá¤J¥ gh®¥gt®fS¡F
És§fhkš nghfhJ. Mjyhš á¡fd Ó®âU¤j¡ fšahz« brŒ»‹w
t®fŸ ïÅnkš ï›Éõa§fis¥ g‰¿ ftd« brY¤Jth®fshf.
Fo muR - f£Liu - 10.09.1933 Fo muR - f£Liu - 10.09.1933 Fo muR - f£Liu - 10.09.1933 Fo muR - f£Liu - 10.09.1933 Fo muR - f£Liu - 10.09.1933
ÇÍ°l® fšahz« v‹gJ vªj Éj¤âY« kW¡f¡ToajhfhJ.
murh§f« cŸstiu Mjhu« ïUªJ tU«.
m‹¿í« rhjhuz fšahz¤ijÉl g¤âukhdJkhF«.
Ryg¤âš Mnzh, bg©nzh kWkz« brŒJ bfhŸsî« KoahJ.
Mjyhš ÇÍ°l® fšahz« v‹gJ Äf á¡fdkhdJ«, RU¡f
khdJ«, bf£oahdJ«, gªnjhg°jhdJkhF«. gªJ¡fS¡F«,
áne»j®fS¡F« Éõa« bjÇant©Lkhdhš g¤âÇiffËš
ãuRu« brŒJ É£L ÇÍ°l® MdJ« J©L És«gu« tH§»
É£lhš e‹whŒ btËah» ÉL«. Mjyhš á¡fz¡ fšahz«,
Ó®âU¤j¡fšahz« v‹gitfis el¤j ÉU«ònth® ÇÍ°l®
_y« brŒJ ÉLtnj áwªj fhÇakhF«.
vªj¡ fhuz¤ij¡ bfh©L« ÉUªJ nghLtJ«, òJ¤
JÂfŸ th§» ÉÅnah»¥gJ«, fšahz¤J¡F v‹W eiffŸ
brŒtJ« mdhtáaK«, bgU eZlKkhd fhÇa« v‹nw brhšY
nth«. bryî brŒa jFâ cŸs gz§fŸ fl‹ th§fhj brhªj¥
gzkhÆU¡F khdhš, ÇÍ°l® brŒtj‰F K‹ò bg©Â‹ nguhš
xU gh§»Æš ngh£L bgUf¢ brŒJ ã‹dhš ãŸisfis ts®¥
gj‰F« mj‹ fšÉ¡F« cgnah»¤jhš mJ bgU¤j mDTykhd
fhÇakhŒ Koí«.
ekJ eh£L¥ gz¡fhu®fŸ fšahz¤J¡F 1000, 10000 %ghŒfŸ
bryî brŒth®fns xÊa FHªij bg‰whš FHªijia Rfhjhu
Éâ¥goí«, bg‰w jhí¡F bjhªâuî ïšyhkY« ts®¡f tÊí«
bjÇahJ; ïZlK« ïU¥gâšiy.
ãŸis ts®¥ò ÉõakhŒ jhŒkh®fŸ fZl¥gLtij iA¡
nfh®L #£Í ntiyÆš ïU¡»wtD¡F¡Tl (ïªâaD¡F) bjÇt
âšiy. xU m‹òŸs òUõ‹ j‹ bg©#hâÆ‹ Rf¤âY«,
rªnjhõ¤âY« ftiyíŸstdhŒ ïU¡»wh‹ v‹whš mt‹
f®¥g¤ jil Kiwia ifahSgtdhŒ ïU¡f nt©L«. ïšyh
É£lhš FHªij ãurt Éõa¤âY« FHªijia ts®¡F«
Éõa¤âY« jhÆ¡F¤ bjhªâuî ïšyhkš ïU¡F«go brŒg
tdhŒ ïU¡f nt©L«. ïªj¡fhÇa« brŒa bfhŠr« gz«
brythF«. mjhtJ xU jhâia it¡f nt©L«. m¤ jhâ¡F µ 5
Kjš 10 %ghŒtiu bfhL¤jhšnghJ«. ïªj¡fhÇa« brŒa ekJ
gz¡fhu®fŸ vtU¡ Fnk njh‹Wtâšiy. Mdhš FHªijfS¡F
mdhtáakhd JÂ kÂfŸ eiffŸ KjÈaitfËš Vuhskhd
gz§fŸ bryî brŒ th®fŸ. k‰w rhjhuz FL«g¡fhuU« fšahz¤
J¡F« rhªâ KT®¤j¤J¡F« ãŸis¥ngU rl§F¡F« Vuhskhd
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
115
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 114
brh‹dh®fŸ v‹W«, mt®fŸ brh‹djhf V‰ghL brŒj VLfËY«,
ò¤jf¤âY« v‹d vGâÆU¡»dwJ v‹W« ftŤJ mitfS¡
bfšyh« moikah» ïU¡F« mJ Éõa¤âš RjªâuK«, Ra
m¿î« ïšyhj k¡fS¡F És§f¡ Toa fhÇa« mšy.
Mifahš m¿P®fŸ m›Éjk¡fË‹ T¥ghLfis y£áa«
brŒahkš ïUªJtUtJl‹ MuhŒ¢áiaí«, Raò¤âiaí« g‰¿
ãurhu« brŒJtU»wh®fŸ. Mjyhšjh‹ ï¥nghJ eh°âf« v‹D«
th®¤ijahdJ Äf¢ rhjhuz th®¤ijahfî«, ehfßf MuhŒ¢á
m㥠ãuhakhfî« bfhŸs¥g£L tU»‹wJ v‹W brh‹ndh«.
mJnghynt bghJclik v‹D« th®¤ijahdJ mJ
g‰¿a MuhŒ¢ána ïšyhj fhuz¤jhY« Raey¤â‹ fhuzkhŒ
m›th®¤ij¡F vâuhfnt ãurhu§fŸ eilbgWtjhY« bghJ
#d§fS¡F bghJ clik v‹whš btW¥ghí«, gakhí« j¥ãj
khí« njh‹wyh«. vªj¥ òâa bfhŸifí«, mã¥ãuha§fS«
Mu«gfhy¤âš ghku k¡fËil btW¥ghfî« fZlkhfî«jh‹
njh‹W«. ïj‰F eh« cjhuz§fŸ vL¤J¡fh£l nt©oaâšiy.
VbdÅš òâa mã¥ãuha§fisí«, bfhŸiffisí« bfh©L
tªJ òF¤âat®fŸ rǤâu§fŸ v‹gitfis¥ gh®¤jhš ïJ
jhdhfnt És§»ÉL«. Mjyhš bghJ clik v‹D« th®¤ij
í«, bfhŸifí« bghJ #d§fshš ghkuk¡fshš Raey§bfh©l
nrh«ng¿¡ T£l§fshš MjÇ¡f¥gL»‹wjh? tunt‰f¥gL
»‹wjh? btW¡f¥glhkš ïU¡»‹wjh? v‹gitfis¥g‰¿
ftÅ¡fhkš mJÉõakhŒ ek¡F¤ njh‹¿aij vGjyh« v‹nw
fUJ»nwh«.
bghJ clik v‹gJ xU FL«g¤âš cŸs brh¤J¡fŸ, tU«
gofŸ, bjhÊšfŸ, yhgeZl§fŸ, ï‹g J‹g§fŸ, nghfngh¡»a§
fŸ, bghU¥ò ftiyfŸ Kjyh»aitfŸ všyh« v¥go m¡FL«g
k¡fS¡F bghJnth mJnghš jh‹ xU »uhk¤ânyh, xU g£lz¤
ânyh, xU khfhz¤ânyh, xU njr¤ânyh, xU f©l¤ânyh, xU
cyf¤ânyh cŸs nk‰f©litfŸ všyh« M§fh§FŸs
m›tsî ngU¡F« bghJthdJ v‹gjhF«. RU¡fkhŒ¢ brhšy
nt©Lkhdhš bghJ clik¡ bfhŸifÆ‹ flá y£áa« cyf«
óuhî« xUFL«g«. cyf k¡fŸ všnyhU« rnfhju®fŸ. cyf¤âš
cŸs bršt« ï‹g« nghfngh¡»a« KjÈait všyh« m¡
FL«g brh¤J. FL«gk¡fŸ (cyfk¡fŸ) všnyhU¡F« m¡FL«g
brh¤âš (cyfbrh¤âš) rÇghf« v‹»‹w bfhŸifnaah«. Mfnt
bghJ clik v‹gJ xU fz¡F¥ ãu¢áid (Mathematic Problem)
MF«.
bghJ clik
bghJ clik v‹»‹w th®¤ijahdJ k¡fË‹ fhJfËš
gL«nghnj mJ xU ga§fu r¥j«nghš fUj¥gL»‹wJ. bfhŠr
fhy¤â‰FK‹ eh°âf« v‹»‹w th®¤ijí« ïªj¥gojh‹ k¡fŸ
fhJ¡F xU bgÇa mâU¥âahdJ«, btW¥ghdJkhd r¥jkhf¡
fUj¥g£LtªjJ. v‹whY« ï¥nghJ, mJ xU j®¡fthj¤J¡F
V‰wjhfî«, áy® mij xU ehfßfkhf¡ fUjî« áy® m›th®¤
ijÆ‹ fU¤ij, rhjhuz neh¡f¤njhL ftŤJ “mJ mtut®fŸ
mã¥ãuha«” v‹gjhfî«, áy® #dr_f thœ¡if¡ f£L¥gh£o‰F
“mªj¥go (flîŸ v‹gjhd) xU mã¥ãuha« ïUªjhš ešyJ”
v‹W« fUJ« goahfî« ïUªJtU»‹wJ. eh°âf Éõa¤âš
ï¥nghJ M¤âu§fh£Lgt®fŸ všyh« kj¥ãurhu¤âdhš thH
yh« v‹W fUJ»‹wt®fS«, kj¥ ãurhu¤ij j§fsJ thœ¡if¡F
MjhukhŒ¡ bfh©lt®fS« jÉu k‰wt®fS¡F mij¥g‰¿
á¿J« ftiyna ïšyhkš ïUªJ tU»‹wJ. bghJ #d§fËš
eh°âf¤ij¥g‰¿ vªj¡ T£l¤â‰fhtJ á¿J mâU¥â ïU¡F«
v‹W fUj nt©Lkhdhš mJ nghâa fšÉ m¿î bgwhj
r_fK«, Ku£L¡ f£L¥gh£L¡FŸ ïUªJtU« ãothj r_fK«,
j§fis¤ jÉu ntW Éj cyf mã¥ãuha« ïU¡»‹wJ v‹WTl
czuKoahkš it¤âU¡F« ghku¡T£l r_fK« M»at®fS¡
FŸshf ïUªJtuyh«. bghJthf 100¡F 10 mšyJ 12 ngnu go¤j
k¡fS«, 100¡F 80, 90 ng®fŸ j‰FÇfshfî« ïU¡F« xU njr¤J
kÅj r_f¤âš eh°âf¤ij btW¡F« #d§fŸ áyuhtJ ïU¡»wh®
fŸ v‹gâš mârabkh‹WÄšiy. VbdÅš eh°âf« v‹gJ
m¿î ts®¢áÆdhY«, MuhŒ¢á¤ âu¤âdhY«, Rjªâu cz®¢á
ahY« V‰gl nt©oa Éõank xÊa; flîŸ brh‹dh® v‹W
vGj¥g£l ò°jf§fËš v‹d brhšÈÆU¡»wJ v‹W«; j§f
is¡ flîŸ mtjhukhfnth, öj®fshfnth Fkhu®fshfnth
brhšÈ¡ bfh©lt®fŸ v‹d brh‹dh®fŸ v‹W«, bgÇnah®fŸ,
ÇÎfŸ, eãkh®fŸ, eha‹kh®fŸ, Ô®¡f¤jÇáfŸ, MŸth®fŸ,
á¤j®fŸ, PhÅfŸ, kfh¤kh¡fŸ v‹W brhšy¥g£lt®fŸ v‹d
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
117
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 116
rnfhju® v‹»‹w bfhŸifí«, všyh¥ bghUŸfS« ï‹gJ‹g§
fS«, všyh k¡fS¡F« rÇrkkhd bghJ v‹gijí« vªj M°â
f®fS« M£nrã¡fnth, v⮡fnth KoahJ v‹gJ És§F«.
nkY« kfh¤kh¡fŸ v‹gh®fS¡F«, bghJîlik¤ j¤Jt«
btW¥ghfnth, Énwhjkhfnth ïU¡f ÃahaÄšiy. VbdÅš
kfh¤kh j¤Jt« v‹gJ všyh ét®fisí« rÇrkkhŒ¥gh®¥gJ«,
všyh ét®fËl¤ânyí« xnu M¤kh gÇzÄ¡»‹wJ v‹gij
czU»‹w t®¡fkhF«. Mjyhš m¥go¥g£l j¤jtKila
t®fS¡F bghJîlik¤ j¤Jt« v‹gJ M£nrã¡f¤j¡fjhtj‰F
ïlÄšiy. ïitjÉu »UZz‹, ò¤j®, VR, kf«kJ, FUehd¡,
uh#huh« nkhf‹uhŒ, jahdªj ru°tâ v‹W brhšy¥gLgt®fshd
m§ÑfÇ¡f¥g£l kj¤ jiyt®fŸ, Ó®âU¤jthâfŸ v‹gt®fS
ila bfhŸiffS¡F«, y£áa§fS¡F«, všyh k¡fS«, rnfhj
u®fŸ, všyh brh¤J« bghJthdJ v‹D«goahd bfhŸif
bfh©l bghJîlik¤ j¤Jt« Énwhjkhfnth, M£nrã¡f¤j¡f
jhfnth ïU¡F« v‹W brhšYtj‰»šiy.
k‰W« njáa« v‹gj‰nfh, njÓathâfŸ v‹gt®fS¡nfh,
bghJîlik¤ j¤Jt« ÉnwhjkhdJ v‹W brhšYtj‰F«
ïlÄU¡ f¡fhuzÄšiy. VbdÅš njÓathâfSila bfhŸif
bašyh« j§fŸ njr¤J bršt¤ij k‰bwhU njr¤jh® bfhŸis
bfhŸs¡ TlhJ v‹gJ« j§fŸ njr M£áia k‰bwhU njr¤jh®
Ms¡ TlhJ v‹gJnk K¡»akhdjhF«. Mjyhš ïnj bfhŸif
bfh©l jhd mjhtJ xUtUila ciH¥ã‹ gaid k‰wt®fŸ
bfhŸis bfhŸs¡TlhJ v‹gJ«, xUt®ÛJ xUt® Mâ¡f«
bfhŸs¡TlhJ v‹gJ« všnyhU« rkkhŒ ciH¡f nt©L«.
všnyhU« rkkhŒ milant©L«. všnyhU¡fhf všnyhU«
M£ábrY¤jnt©L« v‹D« bfhŸif bfh©l bghJîlik
j¤Jt¤ij M£nrã¡f Ãahank ïšiy. k‰wgo r_f nrit¡
fhuU¡nfh, bghJ ey nrit¡ fhuU¡nfh, Úâ¡nfh, gF¤j¿É‰nfh,
bghJîlik¤ j¤Jt« khwhd bj‹nwh M£nrã¡f¤j¡fbj‹nwh
brhštj‰F vªjÉj¤âY« Mjhu« ïU¥gjhŒ bjÇaÉšiy.
Mdhš ahU¡F Énwhjkhfî«, M£nrã¡f¤j¡fjhfî«
bfLâ ju¤j¡fjhfî« ïU¡F« v‹W gh®¥nghnkahdhš Raey«
bfh©l k¡fsh»a r¡»ut®¤â, mur®, ghâÇ, FU, KjyhË, #Û‹
jhu‹, ÄuhRjhu‹, nkš#hâ¡fhu‹ (gh®¥gh‹) v‹W brhšy¥gL
gt®fS¡F« ït®fS¡F TÈfshŒ ïU¥gâdhnyna ca®thd
thœ¡if thœªJ bfh©oU¡»‹wt®fSkhd k¡fS¡F« M£nr
gidahŒ ïU¡fyh«. ït®fSila M£nrgidfis eh«
Mfnt ï¥go¥g£l fU¤J¡bfh©l bghJ clik¡ bfhŸ
ifia btW¡fnth, v⮡fnth Ãahakhd KiwÆš ahbjhU
fhuz K« ïU¥gjhŒ ek¡F¤ njh‹wÉšiy.
Mdhš rnfhjuDila g§if nkhr«brŒJ rnfhju Jnuhf¤
â‹_y« mâf¥ g§if Mir¥gL»w kd¥gh‹ik cŸstD«,
FL«g ntiyfËš jd¡FŸs rÇghf¥ bghU¥ig jh‹ V‰W¡
bfhŸshkš k‰w rnfhju®fisna mâfkhŒ ciH¡f¢ brŒJ jh‹
nrh«ngÇahŒ ïUªJ mâf¥g§if milªJ k‰wt®fS¡F nghJ
khd msî TÈ bfhL¡fhkš tŠá¤J Vkh‰w nt©L« v‹»‹w
jhd kd¥gh‹ik cŸstD«jh‹ bghJîlik¡ bfhŸifia
btW¡fî« v⮡fî« TL«.
Éf, k‰bwhU Éj¤âY« bghJîlik¤ j¤Jt« v‹gJ
všyh #d§fshY« kâ¡f¤j¡fJ v‹»‹wjhd ntjhªj j¤Jt«
v‹gJ« MF«. v¥gobaÅš všyh rßu¤âY« tá¡F« M¤kh
x‹nw v‹W«, v¥go xnu NÇa‹ gâdhÆu« Fl« j©ÙÇš
gâdhÆu« NÇadhf¡ fhz¥gL»‹wnjh mJnghš nfhlhDnfho
étuháfËDŸS« nfhlhdnfho M¤khthf¡ fhz¥gL»‹wJ
v‹W brhšy¥gL»‹wJ. Mjyhš, x›bthU rßu¤âY«, bt›ntW
M¤khthf ïU¡»‹w bj‹nwh x›bthU M¤khî¡F« bt›ntW
Éj irj‹Åa mjhtJ Phdnkh, nt‰Wik cz®¢ánah ïšiy
v‹»‹w j¤Jtnk ntjhªjkhF«. Mjyhš m¥go¥ g£l ntjhª
j¡ bfhŸif¡F bghJîlik¤ j¤Jt« v›Éj¤âY« Énwhj
khdjšy.
kj¡bfhŸiffS¡F«, bghJîlik¤ j¤Jt« Énwhj
khdjhf ïšiy. v¥gobaÅš všyh kjK« k¡fŸ ahtU« rnfh
ju®fbs‹W«, xUtU¡bfhUt® rnfhju cz®¢áílndna ïU¡f
nt©L« v‹W«, všnyhiuí« všnyhUnk rnfhju®fshf¥
ghÉ¡f nt©L« v‹W«, všnyhUnk xnuÉj ï‹g¤ijí«, xnu
Éj bršt¤ijí« milant©Lbk‹nw f‰ã¡»‹wjhf¢
brhšy¥gL»‹wJ. Mjyhš bghJîlik¤ j¤Jt« vªj kj¡
bfhŸif¡F« ÉnwhjkhdJ v‹W brhšÈÉlKoahJ.
k‰W« bghJîlik¤ j¤JtkhdJ M°¤âf« v‹gj‰F«
Énwhjkhdjšy. VbdÅš M°âfbk‹gJ flîŸ v‹gjhf x‹W
ïU¡»‹wbj‹W«, mJ ghug£rk‰wJ v‹W«, r®t r¡âí«, r®t
ÉahgfK« cilaJ v‹W« mJnt cyf¤ijí«, cyf¤âYŸs
t°¤J¡fisí«, ét®fisí« áUZo¤jhbu‹W«, cyfK« cyf
t°¤J¡fS« mªj ét®fS¡fhfnt áUZo¡f¥g£lit v‹W«
fUJtnjahF«. Mfnt m¥go¥g£l fU¤J¡F všyh k¡fS«
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
119
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 118
ghfK« kiwªJ nghF«. ï¥nghJ nk‰F¿¥ã£ljhd ftiy
m⮥â, Mir, bghwhik, J¡f« KjÈa Fz§fŸ jÅ kÅjÅš
Mf£L«, kÅj r_f¤âš Mf£L« vªj ÃiyikÆš ïU¡»‹w
t®fS¡F« ïUªJjh‹ tU»‹wJ.
murD¡nfh, brštthD¡nfh, FUî¡nfh, gh®¥ghD¡nfh,
k‰W« bgU« gjÉÆš ïU¡»‹wt‹ v‹gtD¡nfh ïšiy v‹W
brhšÈÉl KoahJ. ït®fS¡F cŸs bgUikbašyh« m‹Å
a®fŸ ït®fis¥ bgUikahŒ Ãid¡»wh®fŸ v‹gij¤ jÉu
j§fŸ j§fS¡F brhªj¤âš J¡fK«, ftiyí« ïšyhjt®fŸ
ïšynt ïšiy.
kj r«kªjkhd Mjhu§fËš fhz¥gL«, nkh£r¤â‰F«,
K¤â¡F« brhšy¥gL« fU¤bjšyh« ftiyí«, J¡fK« m‰w
j‹ik v‹W jh‹ brhšy¥gL»‹wnj xÊa k‰wgo ntW xU
nyhf¤ âš nghŒ btšbt£bk¤ijÆš rjh ö§»¡ bfh©oU¥gJ
v‹W brhšy¥glÉšiy. Mdhš ï¥go v§fhtJ x‹W ïu©L
ïl¤âš brhšy¥gLtjhŒ brhšy¥g£lhY« mJ ònuh»j®fS
ilaî«, Kšyh¡fSilaî«, ghâÇfSilaî« T£l¤jhÇ‹
tƉW¥ ãiH¥ò¡fhf¡ f‰ã¤J¡ bfh©l òuhz¥ãL§fš f‰gid
v‹gij všyh j¤Jt #d m¿P®fS« x¥ò¡ bfhŸS»‹wh®fŸ.
Mifahš gF¤j¿îŸs kÅj ét®fŸ thœ¡ifÆš ftiyí«
J¡fK« ïšyhj xU Ãiyia xUehS« btW¡fnth, kW¡fnth
Koant KoahJ.
Mfnt bghJ clik v‹gJ bghJ kÅj j®kbk‹W«
rnfhju¤ j‹ikí«, rk¤Jt¤ j‹ikí« bfh©lbj‹W« ntjhªj
j¤Jt¤J¡F«, M°âf¤j‹ik¡F« j¤Jt¤J¡F« V‰wJ v‹W«
kj¤ jiyt®fS¡F« njÓa¤J¡F«, Úâ¡F«, gF¤j¿î¡F«
x¤jbj‹W« mur®fS¡F« brštth‹fS¡F« ghâÇ¥ ònuh»j¡
T£l§fS¡F« e‹ik ga¡f¡Toabj‹W« bghJ clik¤ j¤Jt
nkjh‹ nkh£r Ãiy v‹gJ« K¤âÃiy v‹gJkhF« v‹W« xU
thW RU¡fkhŒ És¡»¡fh£oÆU¡»nwh«, ïÅ bghJ clik¤ j¤J
t« rh¤âakh v‹gJ«, v¥go V‰gL¤JtJ v‹gJ« vªj vªj ms
Éš ï‹W ekJ eh£oY« ïUªJ tU»‹wJ v‹gJ« Kjyh»a
Éõa§fis¥ g‰¿ k‰bwhU rka« rhtfhrkhŒ vGj v©ÂíŸ
nsh«. mšyJ ahuhtJ ï›Éõa¤âš MuhŒ¢áíŸs njhH®fŸ
Éahr%gkhf vGâdhY« bghU¤jkhdij k»œ¢áíl‹ ãuRÇ¡f¡
fh¤âU¡»nwh«.
Fo muR - jiya§f« - 10.09.1933 Fo muR - jiya§f« - 10.09.1933 Fo muR - jiya§f« - 10.09.1933 Fo muR - jiya§f« - 10.09.1933 Fo muR - jiya§f« - 10.09.1933
y£áa« brŒa nt©oaâšiy.
VbdÅš ït®fŸ nah¡»aijfis e‹whŒ cz®ªJ ït®
fshš k¡fS¡F V‰gL« fZl eZl§fisí«, ïÊîfisí«
m¿ªJ ït®fŸ j‹ikfis xÊ¡f nt©L« v‹W« kh‰wthtJ
nt©Lbk‹W« k¡fŸ btF ehshfnt ghLg£L tU»wh®fŸ.
cjhuzkhf Vfhâg¤âa¤ j‹ik Tlhbj‹W«, jÅ¥g£l eg®
fshd mur®fSila M£áfŸ Tlhbj‹W« »s®¢áfŸ btFfhy
khfnt elªJ tU»‹wd. ïj‹ gadhfnt áy Vfhâg¤âa§fŸ
xʪJ áy mur M£áfS« 圪J, bghJ #dM£á v‹W«,
FofSila M£á v‹W« brhšY«goahd M£áfŸ V‰g£L«
ïU¡»‹wd. ïÅí« V‰gL¤J« Ka‰áfS« elªJ tU»‹wd.
Mjyhšjh‹ mt‰iw¥g‰¿ eh« ftÅ¡f nt©oaâšiy
v‹nwh«. k‰wgo nkš #hâ¡ bfhLikiaí«, e‹whŒ cz®ªJ
mij xÊ¡f nt©L« v‹W« Ka‰á brŒjnjhL áy xʤJ«
tU»nwh«. k‰wgo #Û‹KjyhË KjÈat®fSila bfhLik
fisí« mÚâahd tÊÆš mt®fŸ bršt« bgU¡Ftijí«
e‹whŒ cz®ªJ mt®fsJ bfhLikfis xÊ¡fî«, mt®fsJ
mÚâfËš ïUªJ Ûsî« Ka‰áfŸ brŒJ bfh©Ljh‹ tU»nwh«.
filáahf FUkh®fŸ, ghâÇkh®fŸ v‹W brhšY»‹w T£l¤jh®
fË‹ nah¡»a ijfS« m¿P®fŸ cz®ªjnjahF«. v¥gobaÅš
FU, ghâÇ, Kšyh, ònuh»j®fŸ v‹»‹w T£l¤jh®fŸ mur®fŸ,
brštth‹fŸ, nrh«ngÇfŸ M»at®fSila iybr‹R bg‰w
TÈfnsahth®fŸ. ït®fSila ciH¥ã‹ ga‹ všyh« mur®
fS¡F«, brštth‹fS¡F«, nrh«ng¿ T£l¤jh®fshd kj¥
ghõh©ofS¡Fnk ga‹gl¤j¡fjhjyhš ït®fsJ mâU¥
âia¥ g‰¿nah, mGifia¥ g‰¿nah, eh« á¿J« ftiy¥gl
nt©oaâšiy. ïUªjnghâY« ïªj T£l¤jhU« rhtjhdkhŒ
ïUªJ ešy¿it¡ bfh©L nahá¤J¥ gh®¥gh®fshdhš bghJ
îlik¤ j¤Jt« v‹gJ j§fŸ T£l¤jhU¡F« bfLâ ïšiy
v‹gJ És§F«. v¥gobaÅš bghJîlik¤ j¤Jt¤âdhš kÅj
étD¡F V‰gl¥nghF« K¡»akhd khWjY«, mDTyK« v‹d
bt‹whš kÅjD¡F¡ ftiy v‹gJ 100-¡F 90 ghf¤J¡F
nkyhfnt FiwªJ nghF«. ïJjÉu m⮥â, bghwhik v‹W
brhšY«goahd ïa‰if Fz§fŸ v‹gitfŸ všyh« FiwªJ
ÉL«. ïitfËš VjhtJ xU msî«, bghJîlik¤ j¤Jt¤âY«
ïU¡F« v‹W j®¡f¤J¡fhf brhšytªjhY« mJî« bghJ
ey¤ij c¤njá¤J ïU¡Fnk xÊa Raey¤ij c¤njá¤J ïU¡f
Koant KoahJ. mJnghynt kÅjD¡F J¡f« v‹gJ« bgU«
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
121
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 120
bfhL¡f ïa‰ifÆnyna r¡âa‰¿U¡fyh« mšyJ ntiy
c©lhf¥ bgwhjt®fshŒ ïU¡fyh«. m¤jif ifahs
nt©Lnka‹¿, mt®fis¢ áiw¥gL¤Jtjhš ahU¡F«
e‹ikÆšiy”
v‹W F¿¥ã£oU¡»wJ. bfhiybrŒjt®fS¡F¡ bfhiy
j©liz Éâ¥gnj mdhfßfbk‹W«, mJ xÊ¡f¥glnt©L
bk‹W« gF¤j¿îŸs njr§fËš »s®¢á brŒa¥g£LtU»‹wJ.
m¥goÆU¡f fl‹th§»¤ âU¥ã¡ bfhL¡f¢ r¡âa‰wtid
b#ÆY¡F mD¥òtJ v‹gJ Kjyhˤj‹ikÆ‹ bfhLikna
ahF«. Kjyhˤj‹ik M£á xÊ¡f¥g£l ehLfËš ï¥go¥g£l
bfhLikfŸ jiyfh£l KoahJ.
Mjyhš ïªâa murh§f¤jh® Ó¡»u¤âš m¿îbg‰W flD¡
fhf k¡fis¢ áiw¥gL¤J« fh£LÄuh©o¤jdkhd tH¡f¤ij
clndbahʤJÉLth®fshf.
m‹¿í« fl‹ gh¡»¡fhf xU F¿¥ã£l tU«goia¤ jÉu
ntW brh¤njh tU«gonah ïšyhkÈU¡Fkhdhš mªj tU«go
mtDila FL«g¢ bryî¡F kh¤âu« nghJkhdjhŒ ïU¡Fkh
dhš m«khâÇ flid t#h it¤J ÉLtnjhL, o¡»Çia Ãiw
nt‰w mDkâaË¡fnt TlhJ v‹gijí« r£lkh¡» Él nt©
L«. ïªj¥go brŒjhšjh‹ fl‹ bfhL¥gt®fshš vªj¡ FL«gK«
bflhkš ïU¡fKoí« v‹gJ« ekJ mã¥ãuhakhF«.
Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 10.09.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 10.09.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 10.09.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 10.09.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 10.09.1933
fl‹g£lt®fS¡F¢ áiwthr«
fl‹g£lt®fŸ bfhL¡f r¡â m‰W¥nghtJ xU rhjhuz
r«gtnka‹¿ mJ xU F‰w (»ÇÄdš) elto¡ifahfhJ. fl‹
bfhL¤J th§FtJ v‹gJ xU NjhLtJ ngh‹w fhÇa«. mjhtJ
ãiu°Ó£L ngh£lt‹ jd¡F ãiu° (yhg«) vâ®gh®¥gJ ngh‹w
fhÇakhF«. v¥gobaÅš fl‹ bfhL¤J th§FtJ v‹gâš
v›Éj fUizí«, m‹ò«, jUk áªjidí«, cgfhuK« »il
ant »ilahJ. btU« yhg¤ij btË¥gilahŒ vâ®gh®¤J¡ fl‹
bfhL¥gJ jÉu nt¿šiy. ãiu° Ó£L nghLgtD«, yhg¤ij
vâ®gh®¤nj nghL»whnd xÊa nt¿šiy.
Mfnt xUtD¡F¥ ãiu° tuÉšiyahdhš ãiu°
nr®¤jtid b#ÆÈš it¡f Koíkh? mJnghš fl‹ bfhL¡f¥
g£lt‹ âU¥ã¡ bfhL¡f r¡âa‰W¥ nghdhš mij xU F‰wkhf¡
fUJtJ«, mij xU Fiwthf¡ fUJtJ« KjyhË Mâ¡f¤ j‹
ikahFnk xÊa mJ rkj®k ÚâahfhJ. m‹¿í« mJ bfhLik
ahdJ«, K£lhŸ jdkhdJkhd FzKkhF«.
fl‹ th§»dtÅl« brh¤J ïUªjhš mij vªj tifÆY«
tNȤJ¡ bfhŸtJjh‹ jFâahFnk xÊa áiw¥gL¤JtJ«, F‰w
thËahfî«, nah¡»aij¡ Fiwthí« fUJtJ v‹gJ Tlnt
TlhJ.
ïij¥g‰¿ Rkh® 4, 5 tUõ§fS¡FK‹ “Fo muR”¥
g¤âÇifÆš xU Éahr« vGj¥g£LÄU¡»wJ.
ïJ Éf rÛg¤âš y©lÅš btËahF« °bg¡nl£ v‹D«
g¤âÇif ïJ ÉõakhŒ vGâÆU¥gjhf “jÄœehL” g¤âÇifÆš
T¿ajhtJ:-
“fl‹g£nlhiu¢ áiw¡F mD¥òtbj‹gJ fh£L
Äuh©o¤ jdkhd f®ehlf¥ gH¡fkhF«. xUt® fl‹
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
123
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 122
gâš:- gâš:- gâš:- gâš:- gâš:- gu°gu òfœ¢á r§f« v‹gjhf °jhgdÄšyhj
gu«giu r§f« x‹W c©L. mj‹ bfhŸif xUtiu xUt®
òfœªJ bfhŸStâ‹ _y« k¡fËl¤âš kâ¥ò¥ bgUtJ
v‹gjhF«. fhªâahiu btW¡F« k¡fŸ rh°âÇahÇl¤âš kâ¥
òŸst®fshŒ ïU¥gh®fŸ. rh°âÇahiu btW¡F« k¡fŸ fhªâ
ahÇl« kâ¥òŸst®fshÆU¥gh®fŸ. mJ nghynt khsÉahit
btU¡F« k¡fŸ fhªâahÇl« kâ¥òŸst®fshŒ ïU¥gh®fŸ.
fhªâahiu btU¡F« k¡fŸ khsÉahÉl« kâ¥òŸst®fshŒ
ïU¥gh®fŸ. ï¥go¥g£lt®fbsšnyhU« všyh k¡fËlK« kâ¥
ò«, Mjuî« bgwnt©L khdhš j§fËš xUtiu xUt® F‰w«
brhšyhkš xUtU¡bfhUt® òfœkhiy No¡bfh©lhšjh‹
Koí«. Mfnt ïªj _t®fSila thœ¡ifí« bghJ #d§fŸ
nguhny V‰g£LÉ£ljhš gu°gu òfœ¢á r§f¤âš ï«_t®fS«
MíŸ m§f¤âd® Mfnt©oaJ mtáakh»É£lJ.
rh°âÇah® btŸis¡fhu®fËl¤âš kâ¥ò c©lh¡»¡
bfh©lt® Mjyhš mt® fhªâahiu¥ g‰¿ btŸis¡fhu® fËl¤
âš kâ¥ghŒ ngRth®. mj‰fhf fhªâah® rh°âÇahÇl« m‹ò«,
kâ¥ò« ïU¥gjhŒ fh£o mtiu gA&khÅ¡f nt©oajhƉW.
k‰wgo rh°âÇahuhš mt® th¤âahuhŒ ïUªj fhy« Kjš
mt® kfhfd« M» ehsJtiu ïªâa #dr_f¤J¡F VjhtJ xU
fLfsî cgnahf« V‰g£lbj‹W ahuhyhtJ brhšyKoíkh?
m‹¿í« 1920 tUõ¤âa x¤JiHahikÆ‹nghJ fhªâahiu
muh#f« v‹W« mtiu ifâah¡fnt©L« v‹W« murh§f¤
J¡F ágh®R brŒtJ nghš ngáaJ« mj‹ã‹ kfhfd« g£l«
»il¤J mDgɤJ tUtJ« ahU« m¿ahjjh? ïªj fhªâahnu
m¿ahjjh? m¥go ïU¡f fhªâah® V‹ rh°âÇahiu òfœ»‹wh®
rh°âÇahU¡F V‹ És«gu« bfhL¡»‹wh® v‹whš mj‰F ntW
v‹d fhuz« ïU¡fKoí«? mJnghynt khsÉah mt®fS«
fhªâahU¡F mndf Éõa§fËš ne®khwhd mã¥ãuha«
bfh©oUªJ« V‹ òfG»wh®? Mfnt ïªj¥go xUtiu xUt®
òfœªJ Ôunt©oaJ bghJ #d§fŸ nguhš thHnt©oat®
fS¡F mtáakhd fhÇakhF«.
nfŸÉ:- nfŸÉ:- nfŸÉ:- nfŸÉ:- nfŸÉ:- bghJ#d§fŸ nguhš thG»‹wt®fŸ všnyhU«
ï¥go¤jhdh?
gâš:- gâš:- gâš:- gâš:- gâš:- 100-¡F 90 ng®fŸ ï¥go¤jh‹.
nfŸÉ:- nfŸÉ:- nfŸÉ:- nfŸÉ:- nfŸÉ:- m¥goahdhš mij V‹ všnyhU« ã‹g‰w¡
TlhJ.
ïufáa fhuz§fŸ
gu°gu òfœ¢á r§f«
- á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹
nfŸÉ:- nfŸÉ:- nfŸÉ:- nfŸÉ:- nfŸÉ:- njhH® C.F. M©£%° mt®fŸ njhH® fhªâahÇ
l¤âš mâf m‹òfh£otUtj‹ fhuz« v‹d?
gâš:- gâš:- gâš:- gâš:- gâš:- njhH® fhªâahU¡F ïªâa¥ ghku k¡fËl« mâf
kâ¥ò ïU¡»wJ. Mjyhš btŸis¡fhu® fhªâahÇl« mâf m‹ò
ïU¥gjhŒ fh£o¡ bfh©lhš mªj btŸis¡fhuÇl« ïªâa®
fS¡F m‹ò V‰gLkšyth? ïj‰F cjhuz« nt©LkhdhY«
brhšY»nw‹. njhH® fhªâat®fis jd¡F rÇrkkhŒ ghɤJ
r®¡fhnuhL uhÍngáa njhuizÆš r«ghõiz el¤â x¥gªj«
brŒJ ïUt® ifbaG¤J« xU Mjhu¤âš ïU¡f¤j¡f khâÇahŒ
elªJ fhªâÆl« ÄFªj m‹ò« kÇahijí« ïU¥gJnghš
fh£o¡bfh©l ï®É‹ ãuò ïªâa®fË‹ m‹igí«, kâ¥igí«
bg‰W fhªâah® thÆnyna ï®É‹ ãuòit kfh¤kh v‹W brhšY«
goahf¡ Tl V‰g£L ÉlÉšiyah? Mjyhš fhªâahÇl« kÇah
ijí«, kâ¥ò«, g¡âí« ïU¥gjhf M©£%° Jiu ï®É‹ ãuò
ngh‹wt®fŸ mšyhkš xU rhjhuz ét‹-mjhtJ btU¥ghfî«,
nftykhfî« fUj¥gL« ét‹ elªJ bfh©lhY« mJ ïªâa
k¡fŸ kâ¡fî«, kÇahij brY¤jî«, òfœªJ cjîkhd
nah¡»aij ia milªJÉL«.
nfŸÉ:- nfŸÉ:- nfŸÉ:- nfŸÉ:- nfŸÉ:- njhH®fŸ ÓÅthr rh°âÇah® khsÉah ngh‹w
gh®¥gd®fŸ fhªâahÇ‹ bfhŸiffis x¥ò¡ bfhŸshÉ£lhY«
fhªâah® elto¡iffis MjÇ¡fhÉ£lhY« V‹ fhªâahiu
òfœ»‹wh®fŸ? m‹¿í« njhH® rh°âÇah® khsÉah M»at®fŸ
jdJ bfhŸifia x¥ò¡ bfhŸtâšiy v‹W«, brŒifia
MjÇ¥gâšiy ba‹W« bjǪJ« Tl fhªâah® V‹ ït®fŸ
ïUtÇlK« kÇahijí«, kâ¥ò« it¤J òfœ»‹wh®?
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
125
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 124
u§fehj® yh£lÇ mo¡»wh®
- á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹
$u§f« u§fdhj® FL«g¢ bryî¡F ïªjg¤J tUõfhykhŒ
yh£lÇ mo¤J¡ bfh©L tªâU¡»wh®. ïij¥ gh®¤J eh‹ xU
á¿J« tU¤jnkh-mârankh milaÉšiy, VbdÅš cy»š
nrh«ng¿fŸ fŠá¡nf yh£lÇ mo¡fnt©L« v‹gJjh‹ vdJ
Mir.
ïªj u§fdhj‹ v‹D« MrhÄ xU bg©lh£o¡F ïu©L
bg©lh£o f£o¡bfh©L nghjh¡Fiw¡F xU T¤âahiuí«
it¤J¡bfh©L ïU¡F« kÅj‹. ït‹ nrh¤J¡F yh£lÇ mo¡f
nt©oaJ rf#nkahF«. mâY« ïªj ghG« u§fdhj‹ ahbjhU
ntiyí« brŒahkš âd« IªJntis rh¥ã£LÉ£L v‹nduK«
É£l«nghš Ú£o ÃÄ®ªJ gL¤J¡ bfh©nlÆUªjhš ï¥go¥g£l
nrh«ng¿fŸ nrh¤J¡F yh£lÇ mo¡fnt©oaJ mtáa«jhnd.
ïâš mârabk‹d ïU¡»‹wJ? ekJ #d§fS¡F ò¤â ïU¡F
khdhš ïªj u§fdhjid ïªj ónyhf¤ijÉ£L itF©l¤â‰nf
mD¥ã ïU¥gh®fŸ. ekJ #d§fS¡nfh fLfsî ò¤âí«
»ilahJ. ãu¤âah® brhšiyí« nfœ¥gâšiy. Mifahš ïªj
u§fdhj‹ yh£lÇ mo¡»wJ kh¤âukšyhkš ïªj u§fdhjÅl«
g¡âbrY¤â tÊgL« k¡fS« nrh¤J¡F«, fŠá¡F« yh£lÇ
mo¢rhšjh‹ ek¡F¢ rªnjhõkhŒ ïU¡F«. V‹ v‹whš v¥go¥
g£l flîis tz§F»wh®fnsh m¥go¥g£l Fz«jh‹ tz§F
gt®fS¡F« c©lhF« v‹gJ xU M°âf¡ bfhŸifahF«; ïJ
c©ikahdhš ï¥go¤jhnd ïU¡fnt©L«. ïªj¡ flîŸfŸ
uZahnjr¤âš ïU¡Fkhdhš ïªj¥go nrh«ng¿ahŒ vªneu«
gh®¤jhY« gL¤J¡ bfh©nl Cuh® ciH¥ãš tÆW ts®¥gj‰F
J¥gh¡» FªjhÉdhš ïo¤J vG¥ã ntiy th§Fth®fŸ.
mªj¥go ntiy brŒah É£lhš nkšnyhf¤J¡F mD¥ãÉ£L
gâš:- gâš:- gâš:- gâš:- gâš:- bghJ#d§fŸ nguhš thœgt®fS¡F¤jh‹ ïJ
mtáakhF«. bghJ#d§fS¡fhf thœgt®fS¡F ïJ mtáa
k‰wjhF« v‹gnjhL ïJ Énuhjkhd gyidí« jU«. Mjyhš
jh‹ áy® mjhtJ bghJ#d§fS¡fhf thG»‹wt®fŸ j§fŸ
m㥠ãuha¤J¡F khWg£lt®fŸ ahuhŒ ïUªjhY« mt®fis
j§Fjil ï‹¿í«, jaî jh£r©aÄ‹¿í« f©o¤J¥ ngá bf£l
bgaiu r«ghâ¤J¡ bfhŸtJl‹ És«gu« bguhkY« ngh»‹wh®
fŸ. ïªj¥go bf£lng® th§fnt©oaJ« mšyJ bf£lng®
tUnk v‹W ga¥glhkš ïU¡fnt©oaJ« bghJ #d§fS¡fhf
ntiy brŒ»‹wt®fŸ flikahF«. bghJ#d§fshš bghJ¡
fhÇa§fŸ v‹gitfS¡fhf ghã v‹W ng® th§Fgt®fshnyna
bghJ #d§fS¡F mndf e‹ikahd fhÇa§fŸ elªâU¡»‹wd.
ï‹D« VjhtJ el¡fnt©Lbk‹whY« m¥go¥g£lt®fshš
jh‹ Koí«. ï‹iwaâdK« eh‹ ijÇakhŒ brhšYnt‹
v‹dbt‹whš go¤j t®fshY«, gh®¥gd®fshY«, ghâÇfshY«
“njÓa¥ g¤âÇif¡ fhu®fshY«, kj¥ g¤âÇif¡fhu®fshY« vt‹
vt‹ vâÇahŒ, ÉnuhâahŒ, ö‰w¥gLgtdhŒ, És«gu« ju¡ Tlhj
tdhŒ fUj¥ gL»‹whdnh” m¥go¥g£lt®fshšjh‹ kÅj
r_f¤â‰F e‹ik c©lhf¥ngh»‹wJ. c©lh»í« ïU¡»‹wJ.
Mjyhš bghJ #d§fS¡fhf thGgt®fŸ gu°gu òfœ¢á r§f¤âš
m§f¤â d®fshŒ ïU¡f kh£lh®fŸ.
xU kÅj‹ c©ikahfnt bghJ#d e‹ik¡F? (bghJ#d
e‹ikba‹whš fZl¥gL«, ïÊîgL« k¡fSila e‹ik¡F?)
mDTykhdtuhŒ ïU¡»‹wh‹ v‹W gh®¡fnt©Lkhdhš
mj‰F¥ gߣir v‹dbt‹whš, mªj kÅj‹ Rf¥gL« bgUik
milªâU¡F« k¡fS¡F ÉnuhjkhŒ ïU¡»whdh? mªj Rf¥gL«
k¡fshš ÉnuhâahŒ ghÉ¡f¥g£L ghku #d§fS¡FŸ ghã v‹W
gu¥g¥gL»whdh? v‹gij m¿ªJ ãwFjh‹ m¥go¥g£ltid
ViHk¡fË‹ jhœ¤j¥g£l k¡fË‹ e©g‹ v‹W v©z
nt©L«. m¥go¡F ïšyhkš vtbdt‹ nrh«ng¿¡ T£l¥ go¥
ghËfshY« N£á¡T£l gh®¥gd¥ ghâÇfshY« Vkh‰¿ tÆW
ts®¡F« njÓa¥ g¤âÇif¡fhu®fshY« òfH¥gL»whndh
És«gu¥gL¤j¥gL» whndh mtbdšyh« ViHk¡fË‹ jhœ¤j¥
g£l k¡fË‹ - ghLg£L ciH¡F« k¡fË‹ ÉnuhâfŸ v‹nw
fUjnt©L«. ïJjh‹ msî fUÉ.
Fo muR - f£Liu - 17.09.1933 Fo muR - f£Liu - 17.09.1933 Fo muR - f£Liu - 17.09.1933 Fo muR - f£Liu - 17.09.1933 Fo muR - f£Liu - 17.09.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
127
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 126
“AÇ#d” ïa¡f ufáa«
M¡uhÉš Toa “AÇ#d ” (Ô©l¥glhjh®) kfheh£oš
“AÇ#d§fS¡F bghUshjhu Éõa¤âY«, fšÉ Éõa¤âY«
K‹nd‰w« V‰ghL brŒtijÉl Mya¥ãuntr¤ij¥ g‰¿na
mâfkhf t‰òW¤JtJ x¥ò¡ bfhŸs¤j¡fjšy” v‹gjhf xU
Ô®khd« Ãiwnt‰w¥g£lJ. ïj‰F njhH® fhªâat®fŸ
“AÇ#d«” g¤âÇifÆš gâš brhšYifÆš,
“AÇ#d§fS¡F¥ bghUshjhu K‹nd‰wK«, fšÉ K‹
nd‰wK« #hâ ïªJ¡fŸ jh§fshfnt brŒant©oa fhÇakhF«.
bghUshjhu«, fšÉ M»a JiufËš AÇ#d§fŸ ca®¤j¥g£L
É£lhš kj¤JiuÆš mt®fŸ rk¤Jtkhdt®fsh» Élkh£lh®
fŸ. Mjyhš AÇ#d§fŸ Mya¥ãuntr¤ij ÉU«ãdhY«,
ÉU«ghÉ£lhY«, #hâ ïªJ¡fŸ j§fS¡F vªj ÃgªjidfŸ ÛJ
nfhÉšfŸ âw¡f¥g£oU¡»‹wdnth mnj ÃgªjidfË‹ ÛJ
AÇ#d§fS¡F nfhÉšfis âwªJÉlnt©L«” v‹gjhf
vGâÆU¡»wh®.
ïâÈUªJ AÇ#d ntiyÆ‹ ïufáa« v‹d v‹gij¥g‰¿
eh« ïj‰F K‹ vGâtªj Éõa« c©ik v‹gJ e‹whŒ ɧF«.
“AÇ” #d§fS¡F nt©oabjšyh« #hâ ïªJ¡fis¥ ngh‹w
fšÉí«, MfhuKkhF«. Mdhš fh§»uR«, fhªâahU«, AÇ#d§
fS¡F bfhL¥gJ Mya¥ãuntrkhF«. ïj‹ ïufáa« AÇ
#d§fŸ bghUshjhu¤ JiwÆY«, fšÉÆY«, K‹nd¿ É£lhš
#hâ ϪJ¡fS¡F moikfŸ ïšyhkš nghŒÉLth®fŸ.
m¥bghGJ tUzh¢áuk j®k« mʪJnghf neÇL«. Mjyhš
AÇ#d§fŸ bghUshjhu¡ »s®¢áí«, fšÉ¡ »s®¢áí« brŒtj‰
»šyhkš brŒtj‰F mt®fis nfhÉY¡FŸ bfh©LnghŒ¤
jŸËÉ£lhš flîŸÛJ g¡â V‰g£L j§fŸ ifÆYŸs fhirí«
rhÄ¡F mGJ É£L j§fS¡F fšÉí«, gzK« nt©Lbk‹W
g¡j®fS¡F “c§fSila flîŸ nrh«ng¿ahŒ ïUªjjhš
nkšnyhf¤J¡F mD¥g¥g£L É£lh®. nt©Lkhdhš Ú§fS«
Ó¡»u« nkšnyhf« br‹W mtiu¢ rªâ¤J¡ bfhŸS§fŸ” v‹W
foj« vGâÉLth®fŸ.
e«Kila ehL nrh«ng¿fŸ mâf« cŸs ehL Mdjhš
ïªj¡ flîŸfis ï‹d« it¤J¡ bfh©L ïªj¥go yh£lÇ
mo¡f¢ brŒa nt©oÆU¡»wJ.
X uZa¡ bfhŸifna! ïªj¡ flîŸfis xÊ¡fthtJ Ó¡»u«
ïªâahî¡F tukh£lhah? fZl¥g£L ciH¡F«k¡fŸ K¥gJ
nfhong®fŸ ïu©L ifiaí« T¥ã TÉ mGJ miH¡»‹
nwhnk cd¡F kd« ïsfÉšiyah?
Fo muR - f£Liu - 17.09.1933 Fo muR - f£Liu - 17.09.1933 Fo muR - f£Liu - 17.09.1933 Fo muR - f£Liu - 17.09.1933 Fo muR - f£Liu - 17.09.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
129
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 128
°jy °jhgd my§nfhy«
<nuhL jhÿfh ngh®L jiyt® nj®jš r«kªjkhŒ V‰g£l
tH¡FfŸ ehS¡FehŸ ts®ªJ bfh©nl ïU¡»wJ. ïJrka«
1. iAnfh®£oš ïu©L m¥ÕšfŸ °nl òuÓo§° M®l®
fSl‹ ïUªJ tU»‹wd.
2. <nuhL o°oÇ¡£ K‹Ó¥ nfh®£oš ï‹#§õDl‹ xU
N£ ïUªJ tU»wJ.
3. <nuhL °nlõdÇ r¥nkÍ°onu£ nfh®£oš gHa ãuá
bl©L ÛJ r£l¥go mâfhuÄšyhj fhy¤âš ãuábl©L
brŒant©oa ntiyfis brŒjjhf xU ãuhJ, Mf 3
ïl§fËš Étfhu§fŸ el¡»‹wd.
<nuhL jhÿfh ngh®L ãuábl©lhÆUªj njhH® giHa
nfh£il g£l¡fhu® mt®fŸ nfhaK¤ö® Íšyh ngh®L it°ãuá
bl©lhdîl‹ <.jh.ngh. ãuábl©L ntiyfhÈahdâdhš
mj‰F K‹ò <.jh.ngh. it°ãuábl©lhÆUªj njhH® É.v°.
uh#h¡ fî©lU«, njhH® v°.nf. br‹Åa¥g fî©lU«
mngBf®fshÆUªjâš njhH® É.v°.uh#h¡fî©l® bt‰¿bg‰
wh®. njhšÉ c‰wt® ïªj vy¡õid kh‰¿ j‹id bjǪbjL¤
jjhf¡ fUj nt©Lbk‹W MnBã¤J xU É©z¥g« bfhL¤j
jhš vy¡õ‹ (X£LfŸ btË¥gilahŒ brŒa¥g£oU¡»wgoahš)
bršyhJ v‹W« ntW vy¡õ‹ eilbgwnt©Lbk‹W«
Ô®khÅ¡f¥g£L É£lJ. ïªj Ô®khd¤ij x¥ò¡bfhŸshkš thâ,
ãuâthâfŸ ïUtU« j§fŸ j§fisna bjǪbjL¡f¥g£ljhf
Ô®khÅ¡f nt©Lbk‹W iAnfh®£oš m¥Õš brŒâU¡»wh®fŸ.
ïj‹ k¤âÆš ïªj ãuábl©L vy¡õ‹ MdãwF mtuJ
it°ãuábl©L ntiy fhÈM»É£ljhš it.ã.vy¡õ‹
Mdâš á¤njhL njhH® uhkrhÄ¡fî©l® it.ã. Mf nj®ªbjL¡
f¥g£lh®. Mdhš giHa it°ãuábl©L njhH® É.v°.uh#h¡
flîisna nf£L¡bfh©L gHagona _l®fshf ïU¡f¢
brŒJÉlyh« v‹ »‹w jªâunk xÊant¿šiy.
Mjyhš AÇ#d§fS¡F “Mya¥ãuntr«, Mya¥
ãuntr«” v‹W r¤j« nghLtbjšyh« mt®fsJ bghUshjhu
Ka‰á¡F«, fšÉ Ka‰á¡F« K£L¡f£il nghLtjhFnk jÉu
ntbwh‹W« mšy v‹gnj ekJ mã¥ãuha«. ïij AÇ#d§fŸ
v‹gt®fS« e‹whŒ bjǪJbfh©lj‰F eh« ÄFâí« k»œ¢á
mil»‹nwh«. Mdhš fh§»uáÅlÄUªJ gz« bg‰W tÆW
ts®¡F« AÇ#d§fS« fh§»uá‹ ã¢irÆdhš yŠr¤âdhš
mšyhkš ntWtÊÆš tÆW ts®¡fnth, És«gu« bgwnth,
nah¡»aij ïšyhj AÇ#d§fS« j§fŸ r_f¤ij Jnuhf« brŒJ
fh§»uá‹ Nœ¢á¡F ïl«bfhL¤J tUtâš ek¡F M¢rÇaÄšiy.
vªj¡ T£l¤âY« vªj ïa¡f¤âY« ï¥go¥g£l eg®fŸ 100-¡F
x‹W ïu©L ïUªJbfh©Ljh‹tU«. Mjyhš “AÇ”#d r_f¤
âY« ï¥go¥g£lt®fŸ ïU¥gJ ïa‰ifnaahF«. vdnt rk
j®k¡ bfhŸifÆš e«ã¡ifnah, mDjhgnkh cŸst®fŸ ïªj
Mya¥ãuntr¤â‹ jªâu¤ij cz®ªJ bghUshjhu rk¤Jt¤
â‰nf ciH¤J tUth®fshf.
Fo muR - brŒâ És¡f« - 17.09.1933 Fo muR - brŒâ És¡f« - 17.09.1933 Fo muR - brŒâ És¡f« - 17.09.1933 Fo muR - brŒâ És¡f« - 17.09.1933 Fo muR - brŒâ És¡f« - 17.09.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
131
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 130
jÉu ïâš x‹W« Fiwant ïšiy v‹W brhšyyh«.
mj‰F cjhuz« nt©Lkhdhš ïªj ïUgJ K¥gJ tUõ
fhykhŒ °jy Þjhgd§fS¡F ïUªJtªj mâfhu§fS«, e«ã¡
iffS« vLg£L¥nghŒÉ£lJ x‹nw nghJkhdJ. ïªj¡ fhuz§
fshnyna ï¥bghGJ KÅághÈ£ofS¡F îthf c¤ânah
f°j®fis r®¡fh® ÃaĤJÉ£lh®fŸ. mJnghynt Íšyh ngh®L
fS¡F«, jhÿfhngh®LfS¡F« ÃaÄ¡fnt©oaJ ÄfÄf mtru
khF«.
ïJjÉu Íšyhngh®ilí«, jhÿfh ngh®ilí« monahL
vL¤JÉ£L Íšyh ngh®L ntiyfis fby¡l®fis¡ bfh©L«,
jhÿfh ngh®L ntiyfis o¥o fby¡l®fis¡ bfh©L« gh®¤J
tU«go brŒjhš gz« rÇg§F ÛâahF«. #d§fS¡F« ïu©L
g§F e‹ik V‰gL«.
ïitfisbašyh«Él kÅj r_f« bfhŸis, âU£L,
òu£L, mnah¡»a¤jd«, bfhiy ghjf¤jd« M»a “mU§” Fz§
fis f‰W¡bfhŸtj‰F Mu«g¥ghl rhiyahf ïl§bfhL¤J tU«
xU j‹ikí« xʪJ kÅj®fis e‹dl¡ifíl‹ ïU¡f¢
brŒí«.
VbdÅš brštth‹fŸ v©z« v¥bghGJ« nkhr¤âY«
mnah¡»a¤ jd¤âYnk CU»wJ. mâY« »uhk§fËYŸs bršt
th‹fsJ v©z¤ij¥ g‰¿¡ nf£fntnt©lh«. mâY« °jy
°jhgd¥ gjÉfŸ v‹D« iybr‹irí« mt®fŸ ifÆš
bfhL¤JÉ£lhš mij¥g‰¿ ÉtÇ¡fî« nt©Lkh v‹W nf£
»‹nwh«.
ï«khâÇahd fhÇa§fŸ murh§f¤â‹ nah¡»aijiaí«
mt®fsJ elto¡ifiaí« jh‹ ãuâgÈ¡»‹wJ v‹W brhšy
nt©oÆU¡»wnj xÊa ntW x‹Wnk ïšiy. Mifahš nah¡»a
khd M£áÆšjh‹ nah¡»akhd elto¡iffis¡ fhzKoí
bk‹»‹w Koî¥go ï‹iwa M£á¤j‹ikfis x›bthU Jiw
ÆY« monahL kh‰¿ahf nt©oajhŒ ïU¡»‹wJ v‹gijí«
mj‰fhf btF ÔÉukhd òu£á Kiwfisí«, ifahs nt©oÆU¡
»wbj‹gijí« bjÇɤJ¡ bfhŸS»nwh«.
Fo muR - f£Liu - 17.09.1933 Fo muR - f£Liu - 17.09.1933 Fo muR - f£Liu - 17.09.1933 Fo muR - f£Liu - 17.09.1933 Fo muR - f£Liu - 17.09.1933
fî©lU¡F ãuábl©L vy¡õ‹ nf‹rš Mdîl‹ mt® jhnd
it°ãuábl©L v‹gjhf brhšÈ òâajhŒ vy¡õdhd it°
ãuábl©L uhkrhÄ fî©lU¡F rh®{ bfhL¡f kW¤JÉ£lh®.
ïjdhš it°ãuábl©L njhH® uhkrhÄ fî©l® o.K.nfh®£oš
j‹id it° ãuábl©lhf fUjnt©Lbk‹W brhšÈ xU jhth
ngh£L njhH® uh#h¡fî©l® it°ãuábl©£ ntiygh®¡f¡
TlhJ v‹W ï‹#§õ‹ th§» ï¥nghJ jhnd it° ãuábl©
lhŒ ïUªJ tUtJl‹ ãuábl©L ntiyfŸ ówhî« gh®¤J
tUtJl‹ ãuábl©L vy¡õD¡F (njhH® uh#h¡fî©l® jh‹
it° ãuábl©£ v‹W fUâ ï«khj« 1-« njâ F¿¥ã£oUªjij
kh‰¿ njhH® uhkrhÄ¡ fî©l® it° ãuábl©£ c¤ânahf«
V‰wîl‹) ï« khj« 15 njâ ngh£oUªjh®. njhH® uh#h¡fî©l®
ïij MnBã¤J iA¡nfh®£oš É©z¥g« nghl vy¡õ‹
eilbgw¡Tlhbj‹W °nl òuÓo§° M®l® bg‰W ïU¡»wh®.
ïj‹ k¤âÆš xU bk«guhd njhH® nf.v°.bgÇarhÄ¡
fî©luhš njhH® uh#h¡fî©l® jd¡F mâfhuÄšyhj fhy¤âš
j‹id it° ãuábl©L v‹W brhšÈ¡bfh©L ntiy gh®¤jJ
F‰w« v‹W <nuhL r¥ khÍ°onu£ nfh®£oš xU ãuhJ bfhL¤
âU¡»wh®.
ï¥goahf 3 nfh®£LfËš Étfhu§fŸ ïU¡»‹wd. ah®
b#ƤjhY« ah® njh‰whY« filáÆš ïªj bryîfS¡F« bkd¡
nfLfS¡F« gÇfhu« bt‰¿bg‰W gjÉ mDgÉ¥gt®fŸ. ïªj¥
gjÉÆ‹ _y« jh‹ gÇfhu« njo¡bfhŸs nt©otU«. VbdÅš
k‰w ngh®LfËš mndf« ï¥go¤jh‹ elªJ tU»‹wd.
ï‹iwaâd« °jy°jhgd§fËš el¡F« ehiza¡
Fiwthd fhÇa§fS«, nah¡»a¥bghW¥g‰w fhÇa§fS«, nghäá
Y« ïšiy, t¡ÑšfËlK« ïšiyba‹W jhuhskhŒ¢ brhšyyh«.
mªjªj ïl§fËš ïU¡F« bršth¡FŸs ÄuhRjhu®fŸ Fo
fis¤ J‹g¥gL¤j kÂa« ntiyia xU iybr‹rhŒ
cgnah»¤J tªjh®fŸ. Mdhš ï¥nghJ m¥go¥g£lt®fS¡F
ïªj °jy °jhgd§fË‹ gjÉfŸ murh§f¤âÅlK« bghJ
#d§fËlK« bg‰w bgÇa iybr‹rhf ïUªJtU»‹wd.
ï«khâÇ °jhgd§fS¡F jiyt®fisnah, m§f¤â
d®fisnah, murh§f¤jh® Ãakd« brŒj fhy¤âš ïšyhj F‰w§
fS«, m¡»uk§fS« ï¥nghJ #d§fŸ bjǪbjL¡F«nghJ
mâa khí« mndf Éõa§fŸ òâajhfî« ïUªJ tU»‹wdnt
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
133
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 132
ï‹Dkh fhªÔa«?
fhªÔa« gL¤JÉ£l bj‹W«, mjdhš ïJtiuÆš v›Éj
gaD« V‰glÉšiy v‹W«, mij ïÅí« gßø¥gjhš ahbjhU
gaD« V‰glhJ v‹gnjhL mJ K£lhŸ jdK«, j‰bfhiyí
khF« v‹W«, ïkakiy Kjš f‹ÅahFkÇ tiu ï‹W xnu mã¥
ãuhakhf ïUªJ tU»‹wJ. Mdhš njhH® fhªâat®fŸ kh¤âu«
jh‹ “ão¤j KaY¡F _‹nw fhš” v‹w gHbkhÊnghš j‹Dila
brhªj bfsut¤ij K‹Å£L ïij x¥ò¡bfhŸshkš ïU¥gjhf
fh£o¡bfh©L ïU¥gJ jh‹ njhšÉ milaÉšiy v‹W« jdJ
bfhŸif gad‰W (bt¤â nt£lhŒ ò°°b[‹W) nghfÉšiy
ba‹W«, ghku #d§fis¡ fUJ«go brŒant©L« v‹»w Jiw
Ænyna jdJ Ka‰áia všyh« brytʤJ btFÔÉukhŒ
ciH¤J tU»wh®. ïªj ciH¥ò¡F mtUila ãujk áZa®fŸ
áyU« fhªÔa¤jhy‹¿ thH Koahj áy fhªÔa r‹ÅaháfS«,
fhªâkl r‹ÅaháfS« j§fŸ j§fshš Toa msî cjÉ òǪJ
tU»‹wh®fŸ. v‹whY« fhªÔa¤jhš ãiH¤J tªj g¤âÇiffhu®
fŸ mnef® ïÅ ïij e«ãdhš ga‹glhJ v‹W fUâanjhL
ɚȧldh® ml¡FKiw¡F gaªJ« ntW tÊÆš âU«ã¡
bfh©ljhš ïÅ ah® v¥go¥g£l cjÉ brŒjhY« mJ kWgoí«
jiyö¡f Koahj fhÇakhŒ nghŒÉ£lJ.
njhH® fhªâahU¡F g¤âuhâg®fË‹ MjÇ¥ò FiwªJ
É£lJ v‹W njh‹¿aîl‹, ÄjthâfŸ v‹D« T£l¤ijahtJ
ão¤J VjhtJ gÇfhu« njo¡bfhŸsyhkh v‹W gh®¤jâš mt®
fS« ifÉl Mu«ã¤JÉ£lh®fŸ. VbdÅš ÄjthâfŸ v‹gt®
fŸ j§fŸ nj®jšfS¡F¥ g§f« V‰glhkš ïU¡fnt©oa
msî¡F kh¤âunk fhªâahÇ‹ bgaiu cgnah»¤J¡ bfh©o
Uªjt®fns xÊa mt®fS¡F fhªâahÇl¤âš fLfsî e«ã¡
ifnah mDjhgnkh xU ehS« ïUªjâšiy. Mfnt ïÅnkš
nj®jÈš É»‹wt®fŸ fhªâahÇ‹ bgaiu cgnah»¡fnt©oa
mtáaÄšiy v‹W mt®fŸ bjǪJ bfh©lîl‹ mt®fS«
fhªâahiu my£áa« brŒa Ô®khŤJ É£lh®fŸ.
thÈg® flik
bghJîlik¡F« Rauh{a¤J¡F«
r«kªjÄšiy
Rauh{a« v‹gJ muáaiy¥ bghU¤jJ. mJ vªj njr¤ij,
ah® MS»wJ v‹gijna K¡»akhŒ bfh©ljhF«. bghJîlik
v‹gJ bghUshjhu¤ijna K¡»akhŒ bfh©ljhF«. bghJîl
ik¡ bfhŸifia¥g‰¿a Éõa¤âš M£ábrŒgt®fŸ ah® v‹
gij¥ g‰¿nah, vªj njr« Mâ¡fKŸsjhŒ ïU¡f nt©L
bk‹W všiy f£Ltânyh ãuntá¡fnt©oa mtáank ïšiy.
bghJ clik v‹gJ nkš F¿¥ã£lgo btW« bghUshjhu¥ ãu¢á
idna MF«. mJbthU fz¡F¥ ãu¢áid v‹W« brhšyyh«.
cyf¤ij xU FL«gkh¡» cyf k¡fis xU FL«gk¡fsh¡» cyf
bršt¤ijí« Rf J¡fijí« m¡FL«g¤J¡F¥ bghJth¡»
m¡FL«g k¡fŸ všnyhU« m¡FL«g brh¤J¡fis rÇrkkhŒ
mDgÉ¡F«go brŒí«Kiwna bghJ clik¤ j¤JtkhF«.
ïjdhš ahU¡F« V‰w¤jhœnth #h°â f«Änah ïšyhkš
ïU¡F« v‹»‹w KoÉ‹ngÇY« cyfthœ¡ifÆš k¡fŸ ca®î
jhœî« #h°âf«Äí« mDgÉ¥gJ kÅj ïa‰if v‹W« ïªj¥
go ïU¡fnt kÅj‹ V‰g£lt‹ v‹W« ïªj¥goahd ɤâahr
thœî mik¥ò mtdt‹ K‹#‹k f®k¥goí« flîŸ á¤j¥go
í« V‰g£lbj‹W« brhšY« bfhŸifia monahL j¥ò v‹»‹w
KoÉ‹ngÇY« ï¥bghJîlik¡ bfhŸif f©Lão¡f¥g£L mJ
áy ïl§fËš mDgt¤âš ïUªJ tU»‹wJ.
Mifahš ï¡bfhŸifia t‰òW¤J»‹wt®fŸ ï‹dh®
Ms nt©L« v‹»‹w ãothj« ïšyhkš ï‹d bfhŸifÆ‹
ÛJ Ms¥glnt©L« v‹»‹w ãothj¤Jl‹ »s®¢ánah
òu£ánah brŒJ òu£á V‰gL¤jnt©oaJ thÈg® flikahF«.
Fo muR - f£Liu - 17.09.1933 Fo muR - f£Liu - 17.09.1933 Fo muR - f£Liu - 17.09.1933 Fo muR - f£Liu - 17.09.1933 Fo muR - f£Liu - 17.09.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
135
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 134
ntW xU kh®¡fK« jd¡F ïšiy” v‹W brh‹dJl‹ ïªj
r£lkW¥ò brŒJ áiwbršynt©oaâ‹ mtáa¤ij¥g‰¿
brhšY«nghJ«, “eh‹ btËÆštªJ #d§fSl‹ gHf ne®ªjâš
go¤jt®fS«, go¡fhjt®fS«, nkš#hâ¡fhuU«, Ñœ#hâ¡fhuU«,
gz¡fhu®fS«, ViHfS« Ó®FiyªâU¥gij¡ f©ljhfî«
mt®fŸ j§fŸ clik¡F«, Rjªâu¤â‰F« Mg¤J tUbk‹W
ga¥gLtjhfî« Mjyhš mÏ«irÆš e«ã¡ifíŸs eh‹
áiwòFtij¤ jÉu ntW tÊÆšiy” v‹W brhšÈ áiwòFªJ
ïU¡»wh®.
Mdhš ï¥nghJ btËtªj fhªâat®fŸ btËtªjJ Kjš
ï›tsî ehŸnahá¤J« njhH® #tA®yhš cl‹ ïu©L _‹W
ehŸ fyªJ ngáaãwF« btËÆ£L ïU¡F« m¿¡ifÆš TWtJ
v‹dbt‹whš “eh‹ ïÅ xUtUõ fhy« r£l kW¥ãÈw§»
áiwòFtâšiy v‹w Koî¡F tªJÉ£nl‹” v‹W« ïªj xU
tUõfhy¤J¡FŸ jh‹ r£l kW¥ò¢brŒJ áiw¡F¢bršYtJ
m‰g¤jd« v‹nw jd¡F gL»‹wJ v‹W« És¡fkhf¢ brhšÈ
É£lh®. á¿J ehis¡FK‹ jh‹ “njr« Ó®bf£l ÃiyÆš ïU¡F«
nghJ mÏ«irÆš e«ã¡ifíŸs r¤âah¡»u» áiwÆÈU¡f
nt©L«” v‹W brh‹dt® ï¥nghJ xU khj¤â‰FŸ “ïªj rka¤
âš b#ÆY¡F nghf¡TlhJ” v‹W« “b#ÆY¡F¥ nghtJ m‰g¤
jd«” v‹W«, brhšY«goahd Ãiyik v¥go V‰g£lbj‹gJ
ek¡F òÇaÉšiy. xU rka« njr« ÓuilªJÉ£ljhf fUâÉ£
lhnwh v‹gJ« És§fÉšiy.
mšyJ xUrka« ɚȧl‹ JiukfdhÇ‹ r©o¤jd«
fhªâahÇ‹ r©o¤jd¤ij b#ã¤J É£lnjh v‹dnkh v‹W«
Ãid¡fnt©oÆU¡»wJ.
fhªâahU¡F ɚȧldhÇl« nghŒ neÇš ngá uhÍ v‹w
nguhš VjhtJ xUtÊÆš jdJ Ãiyia¡ fh¥gh‰¿¡ bfhŸs
nt©oÆU¡»wJ v‹gâš ahU¡F« rªnjf« ïU¡fhJ, ɚȧl
dhnuh ïij m¿ªJbfh©L xnu ãothjkhŒ fšcË á¤j‹nghš
r©o¤jd« brŒ»wh®. mbj‹dbt‹whš r£lkW¥ig ÃW¤â
É£nl‹ v‹W brh‹dhš xÊa fhªâahÇ‹ Kf¤âšTl ÉÊ¡f
kh£nl‹ v‹W áW FHªijfŸnghš Al«rhâ¡»wh®. ïªj ÃiyÆš
fhªâah® kWgoí« áiw¡F¢ br‹W g£oÅ ïUªjhš ɚȧl‹
murh§f« v‹d brŒí« v‹gJ fhªâahU¡F e‹whŒ bjÇí«
Mjyhš ïu©L r©ofŸ j§fsJ r©o¤jd¤ij el¤â¡bfh©nl
nghdhš (ïu©L ne®nfhLfŸ v¥go x‹W nruhnjh mJnghš) xU
Éf, ï¥nghJ fhªâah® jdJ x›bthU th®¤ijÆY«, jh‹
vâ®ghuhkš áiwÆÈUªJ ÉLjiyah» É£ljhf¢ brhšÈ¡
bfh©nl tUtij thrf®fŸ ftŤJ ïUªjhš mâÈUªJ xU
Éõa¤ij czuyh«. mbj‹dbtÅš ï¥nghJ #d§fËš mâf«
ngU¡F fhªâah® mdhtáakhŒ g£oÅÆÈUªJ ÉLjiyahdh®
v‹W«, m¥g£oÅ¡F ÉLjiyahf nt©L« v‹»‹w fhuz«
mšyhkš k‰wgo ntW v›Éj Ãahakhd fhuzK« ïU¡f ïl
Äšiy v‹W« fUâ ïU¥gjhš ï¡fU¤ijkh‰wnt mt® “eh‹
vâ®ghuhkš ÉLjiy milªJÉ£nl‹” “vâ®ghuhkš ÉLjiy
milªJ É£nl‹” v‹W mo¡fo brhšÈ¡bfhŸs nt©oa
jh»É£lJ.
fhªâah® Kjš KjÈš ÉLjiy milªjJ« g£oÅÆ‹
fhuz¤âdhnyahF«. mjhtJ Ô©l¥glhj k¡fË‹ jŤ
bjhFâia xÊ¡f v‹W g£oÅ ïUªjjhF«.
mu°L brŒa¥g£L ÉLjiy milªjJ« g£oÅÆ‹
fhuz¤âdhnyahF«. mjhtJ jdJ rfh¡fŸ áy j¥ãj« brŒjj‰
fhf v‹W g£oÅ »lªJ ÉLjiy milªjjhF«.
ï¥nghJ ÉLjiy milªjJ« g£oÅÆ‹ fhuz¤âdh
nyahF«. mjhtJ áiwÆš AÇ#d ntiy brŒa r®¡fh® mâf
brsfÇa« mË¡fhjâdhš v‹W g£oÅ ïUªjjhF«.
ï¥gona x›bthU jlití« jh‹ g£oÅ »l¥gjhf¢
brhšÈ g£oÅ Mu«ã¤jîl‹ r®¡fh® ÉLjiy brŒJ bfh©nl
tªâU¡»wh®fŸ.
( ïªj¤jlit kh¤âu« r®¡fhuh® K‹nghš clnd ÉLjiy
brŒJÉlhkš gyh¤fhukhŒ Mfhu¤ij¢ brY¤j JÂî bfh©
lh®fŸ v‹whY« njhH® M©£%° KjÈat®fŸ ãuntr¤âdhš
ÉLjiy brŒJÉ£lh®fŸ.)
m¥go ïU¡f ïªj¤ jlití« jh‹ g£oÅ Mu«ã¤jhš
r®¡fh® j‹id ÉLjiy brŒJÉLth®fŸ v‹W njhH® fhªâ vâ®
gh®¡fhkš ïUªâU¡fKoíkh v‹gij thrf®fŸjh‹ KoîbrŒJ
bfhŸs nt©L«.
m‹¿í« ïªj ÉLjiy¡F njhH® M©£%rhš VjhtJ
x¥gªj« ÃfœªâUªjhY«, ÃfœªâU¡fyh« v‹W« áy® fUJ
»wh®fŸ. ïJ v¥go ïUªjhY« njhH® fhªâat®fŸ K‹ò ÉLjiy
milªjîl‹ v¥go “jÅ¥g£l r£l kW¥ò brŒant©oaJ jÉu
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
137
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 136
fhªâahÇl¤âY«, fhªÔa¤âÅl¤âY« rÈ¥ò«, btW¥ò«,
mte«ã¡ifí« bfh©l thÈg®fŸ gyU¡F njhH® #tA®
yhÈl¤âš xUÉj e«ã¡if ïUªJ tUtij eh« m¿»nwh«.
Mdhš ïªj e«ã¡iffŸ #tA®yhš mt®fË‹ Vnjh
ïu© blhU thŒ th®¤ijia¡ nf£L VkhªJ nghŒ¡ bfh©oU¥
gjhnyna xÊa mtUila brŒifia¡ bfh©nlh mšyJ
mtuJ cWâahd mã¥ãuha¤ij¡bfh©nlh v‹W brhšÈ ÉLt
j‰F¥ nghâa Mjhu« x‹iwí« e«khš fhzKoaÉšiy. mt
U¡F ïuzLÉj kd¥gh‹ik ïUªJtU»wJ v‹gnj ekjã¥
ãuha«.
mjhtJ thdj¤Jt Ãòz cgh¤âaha® xUt® gŸË¡
Tl¤J¥ ãŸisfS¡F »uAz¤ij¥g‰¿¥ nghâ¡F« nghJ
»uAz« v‹gâš c©ikia thdrh°âu¥go nghâ¤J É£L
mjhtJ óÄí« NÇaD« R‰Wtâdhš x‹¿‹ ÃHÈš x‹W
kiwgL«nghJ V‰gL« kiwî¡F »uAz« v‹W brhšy¥gL
»‹wJ v‹W brhšÈÉ£L mnj th¤âah® j‹å£L¡F¥ nghd
îl‹ NÇa rªâu®fS¡F V‰g£l rhgj©lidahf uhF, nfJ
v‹»‹w gh«òfŸ ÉG§F»‹wd v‹W fUâ °ehd«, #g«, Éuj«
KjÈaitfŸ brŒtJ nghš njhH® #tA®yhš mt®fŸ thÈgÇ
l« ngR«nghJ xU Éjkhfî« ãwF fhªâahÇl« ïU¡F«nghJ
xUÉjkhfî« elªJtU»wh®. ïit ïu©oš mtUila c©ik
ahd kd¥gh‹ik v‹d v‹W f©Lão¥gJ fZlkhfnt ïU¡
»wJ. Mdhš muáaš cy»š cŸs k‰w bgÇat®fŸ v‹W
brhšy¥gL»‹w mndfU¡F #tA®yhš mt®fËl« kâ¥ò
ïšiy v‹gJ«, #tA®yhš mt®fS¡F« k‰w bgÇah®fËš
fhªâahiu¤jÉu k‰wt®fËl« kâ¥ò ïšiyba‹gJ« ftŤJ¥
gh®¤jt®fS¡F e‹whŒ És§F«.
#tA®yhš mt®fË‹ bghJîlik¡ bfhŸifiaí«,
mtuJ óuz ÉLjiy bfhŸifiaí«, btË njr¤J bghJ
clik¡ bfhŸif¡fhu®fS« óuz ÉLjiy¡fhu®fS« e«ã
mtiu cyf Vfhâg¤âa kW¥ò r§f¤â‰F cgjiytuhf bjǪ
bjL¤J ïUªjh®fŸ. Mdhš njhH® #tA®yhš mt®fŸ fhªâ-
ï®É‹ uhÍia x¥ò¡ bfh©lîl‹ ïtiu nk‰go cgjiyt®
gjÉÆš ïUªJ Ú¡» É£lh®fŸ. ïj‰fhfnt©ona #tA®yhš
mt®fŸ fhªâ-ï®É‹ x¥gªj« xU ngh® ÃW¤j (mjhtJ j®¡fhy
rhªâahŒ ïis¥ghU tjhf brŒJ bfh©l) Ãgªjidfns jÉu
rkhjhd cl‹go¡if mšy v‹W gy jilt T¿dh®. ï¥nghJTl
Koî¡Ftu KoahjÃiy V‰g£LÉLkhjyhš VjhtJ xU r©o
(gy¡FiwíŸs r©o) tÊ¡FtªJ r‰W ïw§»tªjhšjh‹ Koí
bkd¡ fUâ fhªâahnu “bgU« j‹ikíl‹” ïw§»tªJ, rÇ
ɚȧ ldh® ïZl¥gojh‹ M»¤ bjhiya£Lnk vd¡ fUâ
ïÅnkš (xUtUõ fhy¤J¡F) r¤âah¡»uf«, r£lkW¥ò KjÈa
vªj¡ fhÇa¤ijí« brŒJ b#ÆY¡F¥ nghtâšiy v‹W th¡F¡
bfhL¡f nt©oa mtáa¤â‰F Mshf nt©oajhŒ nghŒ
É£lnjh v‹gJ« És§fÉšiy.
v¥go ïUªjhY« ïªj¡fhÇa« ï›tsî« fhªâah® j‹
ïZl¥go brŒahkš “e‹whŒ ãuh®¤jid brŒJ Mœªj áªjid
v‹D« nahf¤âš ïw§» gfthDila c¤âuî bg‰wã‹ng
mjhtJ gfthÅ‹ c¤âuî¥gona brŒJ tU»nw‹ v‹»wh®. Mj
yhš (flîŸ e«ã¡ifíŸs) ntW vtU¡F« ïâš F‰w« f©L
ão¡f ïlÄšiy”.
ïJjÉu njhH® fhªâah® k‰bwhU Éõa¤ijí« xË¡fhkš
brhšÈÉ£lh®. mbj‹dbt‹whš eh‹ bghJ¤bjh©oš ïw§»a
fhy« Kjš xU fhÇa« Vnjh xU tÊÆš Koîbg‰WÉ£lhš
mL¤jgoahf v‹d brŒant©Lbk‹gJ bjËthf K‹djhf
bjǪJÉL«. Mdhš (ïªj vâ®ghuj ÉLjiyÆdhš) ï¥nghJ
v‹id ïU£L (m¿ahkš) _o¡bfh©lJ. vdJ clik v‹d
v‹gJ vd¡F És§fÉšiy v‹W brhšY»wh®.
“x›bthU fhÇa¤ijí« flîŸ ãuh®¤jid brŒJ MœªJ
nahá¥gt®” nah¡»aij ï¥goÆU¡Fkhdhš ïÅk‰w rhjhuz
M¤kh¡fS¡F v‹d És§f¡ TLbk‹gij thrf®fŸjh‹ Koî
brŒa nt©L«. Mfnt fhªÔa¤â‹ Ãiy ï¥nghJ v¥go
ïU¡»‹wJ v‹gj‰F ïJ xU j¡f rªj®¥gkhF«.
ïÅ k‰bwhU åuÇ‹ Ãiyia¥g‰¿ á¿J nahá¥ngh«.
mjhtJ fhªâahU¡F¥ ã‹ ïªâa njáa¤ jiytuhf tunt©L«
v‹W thÈg®fshš vâ® gh®¡f¥gL« njhH® #tA®yhš mt®
fis¥ g‰¿naahF«.
ït® j‹id bghJîlik¡fhu® v‹W bghJ#d§fŸ fUJ«
goí« elªJ tªâU¡»wt®. Mdhš fhªâahÇ‹ mãkhd ò¤âu®
v‹W«, mªju§f áZa® v‹W« fh£o¡bfhŸtjhš »il¡F« ga
idí« É£LÉl r«kâ¡fhjt®. mšyJ fhªâahÇ‹ jhB©Âa¤
J¡F¡ f£L¥g£lt® v‹whtJ brhšÈahfnt©oa ÃiyÆÈU¥
gt®.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
139
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 138
ïilÆš gŠrha¤J juf®fŸ rnuh#ÅnjÉ ngh‹wt®fË‹
öâdhš ï‹D« bgÇa khWjšfŸ V‰g£lhY« V‰glyh«.
vJ v¥goahdhY« ï¥nghJ #d§fŸ brŒant©oa
ntiy v‹d v‹gJ ïJ tiuÆšbr¥gÅlKoaÉšiyba‹gJ«,
fhªÔa« filá _¢áš ïU¡»‹wJ v‹gJ« mJ monahL òij¡
f¥g£L gy njÓathâfŸ v‹gt®fshnyna “c¤âu¡»ÇiffŸ”
elªJtU»‹wJ v‹gJ« bjËthŒ És§F»‹wJ.
Mdhš ÔÉu cz®¢á cŸst®fŸ v‹W brhšÈ¡bfhŸS«
thÈg®fS¡F ïitfis x¥ò¡ bfhŸs bt£fkhÆU¥gJ«
JªJ tªJ fhªÔa¤â‰F vâuhd fhÇa§fis¢ brŒa ijÇa
Äšyhkš ïU¥gJ« gh®¡f ek¡F¥ gÇjhgkhf¤jh‹ ïU¡»‹wJ.
v‹whY« ïij¤jÉu ntW kh®¡fÄšiyba‹W« ï‹D« v¤jid
ehis¡F ï«khâÇ bt£f¥g£L« ijÇak‰W« »lªjhY«, j§fis
åu®fŸ v‹W fh£o¡bfhŸs ïÅí« v¤jid ju«jh‹ b#ÆY¡F¥
nghdhY« KoÉš R.k. bfhŸiffis¤jh‹ x¥ò¡bfh©L mj‹
go¡F¤jh‹ elªJ Mfnt©Lbk‹W« tz¡f¤Jl‹ bjÇɤJ¡
bfhŸS»nwh«.
Fo muR - jiya§f« - 17.09.1933 Fo muR - jiya§f« - 17.09.1933 Fo muR - jiya§f« - 17.09.1933 Fo muR - jiya§f« - 17.09.1933 Fo muR - jiya§f« - 17.09.1933
m¥gona brhšÈ tU»wh® v‹whY« ïtiu cgjiyt®
gjÉÆÈUªJ Ú¡»É£lJ kh‰w¥glÉšiy.
ït® ïªjkhâÇ fhªâ-ï®É‹ x¥gªj¤J¡F Éah¡»ahd«
brh‹dâdhnyna ɚȧl‹ ãuò “x¥gªj¥go fh§»uR¡fhu®fŸ
elªJbfhŸsÉšiy” v‹W brhšÈ uhÍia my£áa« brŒa
nt©oatuhdh®.
ï¥nghJ njhH® #tA®yhš mt®fŸ áiwÆÈUªJ fhªâ
ahiu¢ rªâ¤J¥ ngáaãwF btËÆ£oU¡F« m¿¡ifÆš fhªâ
ahÇ‹ ï‹iwa elto¡iffŸ všyh« mtUila (fhªâahUila)
brhªj Éõank xÊa njáa Éõakšybt‹W« MdhY« mj
dhš njÓa Éõa« ghâ¡f¥glyh« v‹W« brh‹dnjhL njÓa
Éõa« ntW v‹W« brhšÈ ïj‰F« mj‰F« r«kªjÄšiy
ba‹W #d§fŸ fUJ«go ãÇîgL¤â¡ T¿ïU¡»wh®.
ïJkh¤âukšyhkš r¤âah¡»uf« v‹gâš kjj¤Jt« ïU¡
»wJ v‹gij jh‹ e«òtâšiy v‹W« mJ xG¡fKŸsjh,
mDgt¤âš gy‹ ju¤j¡fjh v‹gij¥ bghU¤njjh‹ jh‹ r«kª
j¥ g£oUªjjhí« bjÇɤâU¡»wh®. ïâÈUªJ fhªâahUila
j¤Jt¤ij ït® njÓa bghJ¡fhÇa¤ij¢ nr®ªjJ v‹W fUj
Éšiy v‹gJ« všyht‰iwí« ït® m¥gona x¥ò¡bfhŸS
gt® mšy v‹gijí« fh£o¡bfhŸS»wh® v‹nw fUjnt©o
ïU¡»wJ.
Mdhš ïªj mã¥ãuha« ïtU¡F vJtiuÆš ïU¡F«
v‹W f©Lão¡f KoahJ. kWgoí« fhªâahU¡F beU¡foahd
rka« tU«nghJ kWgoí« ntjhs« KU§fku¤âš V¿É£lJ
v‹gJ nghy fhªâÆ‹¿¡ fâ ïšiy v‹»‹w moik kªâu¤ij
c¢rǤJ ÉLth® v‹W eh‹ ïtuJ gHa elto¡ifÆš ïUªJ
fUjnt©o ïU¡»wJ.
ï›tsî« jÉu ïªj ïu©L _‹W ehshŒ njhH®fŸ
fhªâí«, #tA®yhY« ngáa ng¢R¡fŸ btËÆl ijÇak‰wjhŒ
É£lJ« btË¥gilahdJ«, bjËthdJkhd xU m¿¡ifia
btËÆl Koahkš ïu©lU¤jKŸs th®¤ijfisí«, thrf§f
isí« bfh©nl ïUtU« m¿¡if btËÆ£oU¥gJ« ïÅí«
ïUtU¡FŸS« xU Koî V‰glhkš ïÅí« ïUtU« brŒJ
bfhŸS« foj¥ngh¡Ftu¤âdhnyna És¡f¡TL« v‹W Koî
brŒJ bfh©lJ« M»a fhÇa§fshš ïUtU¡F« gykhd mã¥
ãuha ngj« ïU¥gjhfî« czu¡»l¡»‹wJ. ïÅ ïUtU¡F«
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
141
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 140
ijí«, VbdÅš r®¡fh® r«gs¥ bg©lh¡liu vL¤JÉ£L
bfsut lh¡liu ÃaĤJ ïU¥gjhš mJ nghjhjjhš jÅna bghJ
#d nrtfuhf xUlh¡l® nt©oÆU¥gjhš jaîbrŒJ xU bg©
lh¡liu KÅághÈ£oah® j§fS¡F¢ brsfÇa¥g£l Ó¡»u¤âš
ÃaÄ¡f nt©L« v‹W K‹ bjÇɤJ¡bfh©lij ï¥nghJ
Phgf¥gL¤j ÉU«ò»nwh«.
mnjhL <nuhL fhiuthŒ¡fhš XilÆš nj§»Ã‰F« #y
jhiu¡ fRkhy¤ j©Ùuhš bfhR¡fŸ c‰g¤âah» mâf«ngU¡F
knyÇah fhŒ¢rš v‰gLtjhš mªj¤ nj¡f¤ij xÊ¡f xU V‰ghL
brŒant©Lbk‹W« nf£L¡bfhŸS»nwh«.
Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 17.09.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 17.09.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 17.09.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 17.09.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 17.09.1933
ghuh£L»nwh«
“F¢R¡fhÇ”fŸ bjhšiy xÊ¥ò
<nuh£oš F¢R¡fhÇfŸ bjhšiy v‹gjhfî«, ÉgrhÇfŸ
bjhšiy v‹W« jiya§f§fŸ bfh©l ïu©L Éahr§fŸ “Fo
muᔚ cgjiya§f§fshf vGâ mij¡ F¿¤J nghärhU«,
KÅághÈ£oahU« Ka‰ábaL¤J “Égrhu xÊ¥ò” r£l¤ij
<nuh£o‰F mKÈš tU«go brŒant©Lbk‹W nt©o¡
bfh©l Éõa« nea®fS¡F¤ bjÇíbk‹nw Ãid¡»nwh«.
mªj¥gona <nuhL KÅágš bfs‹áÈš bfs‹áy® njhH®
nfrtyhš mt®fshš xUÔ®khd« bfh©Ltu¥g£L njhH®
<.v°.nfhɪjrhÄ ehíL mt®fshš Mnkhâ¡f¥g£L k‰w všyh
bfs‹áy®fshY« VfkdjhŒ Mnkhâ¡f¥g£L nr®bk‹ mt®
fSila gykhd F¿¥ã‹nkš ft®‹bk©L¡F mD¥g¥g£l
âš ft®‹bk©lh® mij V‰W <nuh£oY«, nfhaK¤öÇY« ïªj¢
r£l« mKY¡FtU«go V‰ghL brŒa¥g£L mL¤j khj«
m¡nlhg® x‹wh« njâ Kjš mKY¡Ftu És«gu« brŒa¥
g£lhŒÉ£l Égu« ek¡F¤ bjÇÉ¡f¥g£oU¡»wJ.
ïJÉõakhŒ <nuhL KÅágš bfs‹áy®fisí«, ãu¤â
nafkhŒ njhH® nfrtyhiyí«, nr®bk‹ mt®fisí« ghuh£L
tJl‹ mt®fS¡F ekJ kdkh®ªj e‹¿a¿jiyí« bjÇɤJ¡
bfhŸS»nwh«.
m‹¿í« nghä° mâfhÇfŸ ïj‰F mDTykhŒ ïUªJ
tªjj‰fhf mt®fisí«, ft®‹bk©lhiuí« ghuh£L»nwh«.
ïªj¢ rka¤âš xUÉõa¤ij kWgoí« <nuhL KÅágš
bfs‹áy®fS¡F«, nr®bk‹ mt®fS¡F« bjÇɤJ bfhŸS»
nwh«. mjhtJ <nuh£L¡F xU bg©lh¡l® mtáakhŒ ïU¥g
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
143
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 142
g£nlš Phndhja«
njhH® g£nlš mt®fŸ xU bgÇa âah» v‹W«, njrg¡j®
v‹W«, njÓathâ v‹W« gy® fUâ¡bfh©oU¥gJ ek¡F¤
bjÇí«. Mdhš mtiu¥g‰¿a ekJ mã¥ãuhabkšyh« ekJ
bj‹dh£oš âah» v‹W«, njr g¡j® v‹W« njáathâ v‹W«,
bga® th§» ïU¡F« njhH® r¤âa_®¤â rh°âÇah® mt®fis¥
nghš, gnlš mt®fŸ xU Mš ïªâah r¤âa_®¤â v‹gnjahF«.
ïªj fU¤J eh« mtiu Kjš Kjš v¥nghJ rªâ¤njhnkh
m¥nghnj bfh©ljhF«. v‹whY« njhH® fhªâat®fŸ njhH®
gnlÈ‹ trî¡F«, v⮥ò¡F«, kh®ig¡fh£l ijÇaÄšyhkš
mtiu iftr¥gL¤j¡ fUâ xUfhy¤âš “g£nlÈ‹ bjhilÆ‹
ÛJ eh‹ jiyit¤J¥ gL¤J¡bfh©oU¡F« nghJ vdJ cÆ®
nghFkhdhš mij xU gh¡»akhf¡ fUJnt‹” v‹W brhšÈ
njhH® g£nliy j£o¡bfhL¤J j¥ã tªjh®. ïj‹ gadhf njhH®
g£nlš mt®fS« ÔÉu x¤JiHahik fhy¤âš ïªâa r£lrig¤
jiyt® gjÉbg‰W “bgÇa âah»” ah» VuhskhŒ gz« r«ghâ¤J,
cyf És«gu« KjÈa gy‹fis¥ bg‰wh®. mt® gh®¥gd®fS¡F
jhruhŒ ïUªj fhuz¤jhš, tF¥ò thÇ¥ãuâÃâ¤Jt¤ij v⮤j
jhš gh®¥gd¥ g¤âÇiffŸ mtiu njhH® r¤âa_®¤âia Él
bgÇa njrg¡juhfî«, âah»ahfî« M¡»É£ld.
kj¤âš v¥go gh®¥gd®fS«, gh®¥gd® vGâit¤j
ò°jf§fSnk gh®¥gdušyhjh®fS¡F FUthfî«, ntjkhfî«
ïUªJ tªjnjh mJ nghš muáaÈY« gh®¥gd®fns FUthfî«,
gh®¥gd¥ g¤âÇiffns ntjkhfî« ïUªjjhš gh®¥gdušyhj
thÈg®fŸ m¥gona e«ãÉ£lh®fŸ.
mJ v¥gonah ïU¡f£L« ï¥nghJ Ó®âU¤j« V‰g£L mJ
mKY¡F mL¤j tUõ¡filáÆš tu¡TL« v‹W bjǪjîl‹,
gHathil mo¡f Mu«ã¤Jòâa Phd« bg‰W ïªâa k¡fS¡F
òâa Phndhgnjr« brŒa tªJ ïU¡»wh®.
rkj®k bt‰¿
eh«, rkj®k ïa¡f¤â£l« mo nfhÈ, r£lrigfisí«,
°jy °jhgd§fisí« if¥g‰w nt©L« v‹WÔ®khŤjbghGJ
e« vâÇfŸ j« g¤âÇiffËš “ïªj eh°âf R.k.fhu®fË‹ ï¤
â£l¤â‹ go ekJ eh£oš xU áW °jhd¤ijí«, vªj °jy
°jhgd¤âY« milaKoahJ v‹gijí« m¥goaila Ka‰á¡
F«go eh« g»u§fkhŒ miw TÉ miH¡»‹nwh«” v‹W vGâd.
Mdhš mj‹ ã‹, ekJ njhH®fshš gy Íšyh ngh®L,
jhY¡fh¥ngh®L, KÅághšo KjÈaitfËš gy °jhd§fŸ
if¥g‰w¥g£lJl‹ br‹w khj« ekJ ïa¡f¥ ãuKf® njhH®
ã.áj«gu« âUÉjh§T® $_y« m[«ãË¡F ngh£oÆ‹¿¤
nj®ªbjL¡f¥g£lh®.
ï¥bghGJ ekJ ïa¡f¥ãuKf®fËš xUtU«òJ¡nfh£il
bgU« fyf¤â‰nf fhuz ójbu‹W áyfhy« njr¥ ãuZl«
brŒa¥g£ltU« ïisPnuWkhd njhH® m£tnf£ nf. K¤JrhÄ
tšyjuR ã.v.ã.vš. kWKiwí« òJ¡nfh£il r£lrig¡Fmng£r
fuhf ËW mâf¥goahd X£Lfshš ekJ kh‰wy® jiyfÉH
bt‰¿ bg‰wJ f©L eh« ml§fh k»œáailtnjhL eh£oš
rkj®k ïa¡f¤â‰»UªJ tU« bršth¡iff©L ekJ bfhŸifÆš
eh« nkY« nkY« mâf cUâíilatuh»‹nwh«.
njhH® tšy¤juR bt‰¿ bghJthŒ ekJ eh£L ViH¤ bjhÊ
yhs®fS¡F«, áw¥ghŒ òJ¡nfh£il rk°jhd ViH¤bjhÊyhs
k¡fS¡F« Énrõ gadˤJ òJ¡nfh£il rk°jhd« rkj®k
M£áahŒ És§F« v‹W bgÇJ« vâ®gh®¡»‹nwh«.
Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 17.09.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 17.09.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 17.09.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 17.09.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 17.09.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
145
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 144
nfus¤âš RakÇahij ïa¡f«
nfus« v‹gJ kiyahs eh£il¡ F¿¥ãLtjhF«.
kiyahs ehL v‹gJ âUth§T® uh{a¤ijí«, bfh¢á uh{a¤ij
ãÇ£oΚ kiyahs Íšyhití« nr®¤J F¿¥ãLtjhF«. ït‰
WŸ ekJ RakÇahij ïa¡fkhdJ v›tsî öu« guÉÆU¡»‹wJ
v‹gij És¡fnt ïij vGJ»‹nwh«.
bfh¢á, âUth§T® M»a ïU uh{a§fS« “Rnjr rk°
jhd§fŸ” MF«. ïªj ïUehL« Rnjr uh#h¡fŸ v‹gt®fshš
ïªJ kj r«ãujha§fis¥ ãujhdkhŒ fUâ M£áòÇa¥ gLtjh
F«. ϪJ kj¤ij mj‹ c©ik¤ j¤Jtkhd tUzh¢áuk jUk
Kiw¥go #hâ ɤâahr§fis¡ fLikahŒ mDZo¤J tªjâ‹
gadhfnt nkš #hâ¡ bfhLikfŸ jh§fhkš mªj ïU ehLfËY«
bkh¤j #d¤bjhifÆš »£l¤j£l rÇgFâ #d§fŸ ïªJ kj¤ij
É£L ïªJ¡fŸ mšyhjt®fshŒ É£lh®fŸ. mjhtJ, mt®fŸ
»¿°¤jt®fS«, ï°yhkhdt®fS«, ôj®fS«, ò¤j®fSkhŒ
ïUªJ tU»wh®fŸ. gh¡»íŸs gFâÆš miuna miu¡fhš
thá¥ng®fŸ ï‹W« jhœªj #hâ k¡fshŒ fUj¥g£L Ô©l¥gl¡
Tlhjt®fshŒ¡ fUj¥g£L tU»‹wh®fŸ. ïj‹ gadhŒ ïªj
Ô©l¥gl¡Tlhj k¡fŸ v‹gt®fËš ï¥nghJ RakÇahij
cz®¢á bg‰W rfy Éj f£L¥ghLfisí« cil¤bjÇa¤ JªJ
K‹dÂÆš Égt®fŸ <Ht r_f¤jh® v‹W brhšy¥gL« tF¥gh®
fnsahth®fŸ. ït®fË‹ v©Â¡if mªj ïu©L rk°
jhd§fËY« bkh¤j« Rkh® 15 yB« MF«. ãÇ£o΋ Ôa® r_f«
v‹D« <Ht®fisí« nr®¤jhš 25 y£r« MF«. ïªj 25 y£r«
<Ht¤ njhH®fS« it¡f« r¤âah¡»uf« Mu«ã¤j fhy« bjh£L
j§fis¡ f£L¥gL¤âíŸs x›bthU f£L¥ghLfisí« cil¤
bjÇa¡ fUâ gy Ka‰áfŸ brŒJ mt‰¿š bgÇJ« bt‰¿ bg‰W,
ï¥nghJ mt®fŸ m¤jid ngU« mjhtJ 25 y£r« ngU« xU
ĤJ xnu mã¥ãuhakhf j§fS¡F ïÅ “kjnk nt©oaâšiy”
v‹»‹w Koî¡F tªâU¡»wh®fŸ v‹whš, k‰wgo mªj uh{a
“mjhtJ 炙yhªJ ïUjak‰wbj‹gnj vdJ
mã¥ãuha«. ïªâahÉdhš 炙yhªJ knfh‹dj Ãiya
ilªJ É£lJ. 炙yhªJ ïªâahit cj¿¤jŸË Él
KoahJ. 炙yhª J¡F gytªj î¥gªj« V‰g£lh byhÊa
ïªâahitÉ£L ÉlhJ.
fhªâahÇ‹ cgnjr§fbsšyh« jtW, v‹W cz®»
nw‹. rkhjhd« brŒJbfhŸtj‰bfšyh« nghâa fhy§fŸ
fhªâahU¡F mË¡f¥g£L É£lJ. fhªâahU¡FŸs m›
tsî mâf mâfhu§fŸ ntW vªj jiytU¡F« ïªâahÉš
ïšiy. Mdhš mtuhš V‰g£l Kothd gy‹fbsšyh«
btW« ó{ankahF«, fhªÔa¤âdhš eh§fbsšyh«
bt‰¿na V‰glhbj‹»w Jªj Koî¡F tªJ É£nlh«.
eh§fŸ xU òâa ntiy¤â£l Kiwia xU òâa jiyt
Ç‹ Ñœ el¤j ÉU«ò»nwh«.”
v‹»‹w F¿¥òfis¡fh£o xU brŒâ btËÆ£oU¡»wh®
v‹whY«, ïªj brŒâ vJtiuÆš ïU¡F« v‹gJahtU«
rªnjf¥gl¡ToaJ jh‹. VbdÅš njhH® fhªâahU¡F VjhtJ
xU Éj¤âš kWgoí« bršth¡F tªJÉLkhdhš “fhªâÆ‹¿¡
fâ nkh£rÄšiy” v‹»‹w gšyÉia¥ghl Mu«ã¤JÉLth®
v‹gâš ahtU« rªnjf¥glnt©oaâšiy.
Fo muR - f£Liu - 24.09.1933 Fo muR - f£Liu - 24.09.1933 Fo muR - f£Liu - 24.09.1933 Fo muR - f£Liu - 24.09.1933 Fo muR - f£Liu - 24.09.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
147
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 146
khj¥ g¤âÇifahdJ kjkW¥igí«, flîŸ kW¥igí«, ãujhd
khŒ¡ bfh©L “í¡âthâ” v‹D« nguhš el¤j¥gL»‹wJ. ïªj
í¡âth⥠g¤âÇif¡F njhH® uhkt®kj«gh‹ KjÈa áy go¤j
nkjhÉahd ïªJ¡fŸ v‹gt®fS«, njhH®fŸ n#hr¥ ã.V., ã.vš.,
lh¡l® mªnjh v«.ã., ã.v°., KjÈa »¿°Jt®fS«, njhH®
v«.nf.ï¥uhÏ« ã.V., v«.všá., KjÈa Kfkâa®fS« cg g¤âuh
âg®fshfî«, Éõajhd« brŒgt®fshfî« ïUªJ tU»wh®fŸ.
njhH® mŒa¥g‹ mt®fS¡F kj cz®¢áia¥ g‰¿í«, flîŸ
cz®¢áia¥ g‰¿í« cŸs btW¥ghdJ Rkh® 10, 15 tUõfhy
khfnt ïUªJ tUtij¡ nfus k¡fŸ e‹whŒ cz®th®fŸ. <Ht
rKjha¤âš ï‹W cŸs flîŸ, kj btW¥òz®¢á¡F ɤJ C‹¿
at® ekJ njhH® mŒa¥g‹ mt®fns MF« v‹gjhf¤ jhuhs
khŒ¢ brhšyyh«. ï‹W nfus¤âš »¿°Jt rKjha« v‹gâY«
gy MÆu¡fz¡fhd ng®fis flîŸ g‰¿šyhjt®fshfî« kj¥
g‰¿šyhjt®fshfî« fhzyh«. m§F ghâÇkh®fŸ ViH¡ »¿°j
t®fis¤jh‹ kj kW¥ò¡fhf¤ j©o¡»wh®fŸ.
r‰W brštK«, bršth¡F« cŸst®fshŒ ïUªjhš bfŠr
î«, bg©fŸ _ykhf¢ bršth¡F¥ ão¤J¡ nf£L¡ bfhŸsîªjh‹
brŒ»wh®fŸ.
cjhuzkhf í¡âth⥠g¤âÇif¡F xU nyha®»nu£ cgh¤â
aha® xU Éahr« vGâaj‰fhf mtiu o°Ä° brŒJ kj¥ ãuZ
l« brŒJ É£lh®fŸ. mijÉl ntfkhd k‰bwhU Éahr¤ij xU
gz¡fhu¡ »¿°jt® vGâaj‰F mªj C® rhÄah® mªj¥ gz¡
fhu® å£L¡F¢ br‹W “ïÅnkš Ú§fŸ í¡âthâ¡F Éahr« vGJ
tjhŒ ïUªjhš jaîbrŒJ c§fŸ bgaiu¥ nghlhÔ®fŸ” v‹W
kh¤âu« bfŠá¡ T¤jho¡ nf£L¡ bfh©L tªjhuh«.
ïJnghynt Kf«kâa®fËY« njhH® M.K.ï¥uhÏ« B.A.,
M.L.C., mt®fis¥ ã‹g‰W« K°ä«thÈg®fŸ gyiu¡ fhzyh«.
mJnghynt všyh rka r_f¥ bg©k¡fisí« ekJ
bfhŸifÆš ÔÉukhŒ <Lgl¢ brŒjJ njhH® mŒa¥g‹ mt®
fË‹ JizÉ njhH® gh®tâ ã.V, vš.o., mt®fsht®. ïªj
khâÇahf¡ nfus eh£oš RakÇahij ïa¡f« všyh kj k¡fËl¤
âY«, všyh¢ r_f¤jhÇl¤âY« T¤jhL»‹wij ahU« gh®¡fyh«.
ïâš k‰bwhU Éõa« v‹dbt‹whš mªeh£L thÈg k¡fS¡
»ilÆš bghJ clik¡ bfhŸifahdJ åWbfh©L É»wJ
v‹gnjahF«. ïªj¥ bghJ clik¡ »s®¢á¡F, nfus¤âš gy
thÈg t¡ÑšfS«, 2, 3 jlit áiwbr‹W tªj gy eha® thÈg®
jhœ¤j¥g£l k¡fË‹ RakÇahij cz®¢á¡F ntW v‹d m¤
jh£á nt©L« v‹gJ ek¡F¥ òÇaÉšiy. v¥gobaÅš nfus
eh£L <Ht r_f§fŸ všyht‰¿‰F« bghJthdjhd rKjha
°jhgd« x‹W c©L. mj‹ bga® “$ ehuhazFU j®k gÇghyd
nahf«” v‹W brhšy¥gL«. ïJ mt®fsJ Ó®âU¤j¤ jiytuhd
$ehuhaz FU RthÄ nguhš V‰g£ljhF«. ït®fsJ x›bthU
tUlhªâu kfheh£oY« kj¤ij¥ g‰¿ th¡Fthj§fŸ elªJ tªJ,
ïªj tUõ¤ âš T£l¥g£l tUlhªju (S.N.D.P.) kfheh£oš
ïªj¥go¡F mjhtJ, <Ht r_f k¡fŸ kj¤âš e«ã¡if m‰wt®
fŸ v‹W«, mt®fS¡F kj« njitÆšiy v‹W«, vªj <HtU«
ïÅ j§fis ïªJ v‹nwh, mšyJ ntW vªj kj°j® v‹nwh,
brhšÈ¡ bfhŸs¡ Tlhbj‹W« Ô®khŤJ¡ bfh©lh®fŸ.
ïªj kfheh£L¡F br‹id r£lrig bk«gU«, ã.v.ã.vš -
Y«, bgÇa gh§Ñ¡fhuU«, “Äjthâ” v‹D« g¤âÇifÆ‹ MáÇaU
kh»a fŸË¡nfh£il njhH® á.»UZz‹ (ã.V. ã.vš, v«.vš.á.)
mt®fŸ jiyik t»¤J ïU¡»wh®. ïtuJ jiyikÆš gy MÆu¡
fz¡fhd ãuâÃâfŸ To bgU¤j funfhõ¤J¡F ïilÆš
msî¡F Û¿a c‰rhf¤JlD«, M®t¤JlDnk ï¤Ô®khd« Ãiw
nt‰w¥ g£oU¡»wJ. ïªj¤Ô®khdkhdJ KjÈš nfus ít® r§f¤
âš Ô®khÅ¡f¥g£L mªj ít®fshš »uhk« »uhkkhŒ¥ ãurhu«
brŒa¥ g£L ãwF ïªj r_f kfheh£oš Ãiwnt‰w¥g£oU¡»wJ.
Rkh® 4, 5 tUõ§fS¡F K‹ ïnj S.N.D.P. kfhehlhdJ
KJFs« v‹D« CÇš elªj bghGJ m§F <Ht®fŸ všnyhU«
ïªJ kj¤ij É£L ntW kj¤â‰F¥ nghŒÉLtJ v‹w Ô®khd«
bfh©L tu¥g£L bgU¤j fytu« elªJ mªj kfheh£oš MÇa
rkh#¡fhu®fŸ j§fŸ kj¤J¡F tU«go miH¤J«, »¿°jt®fŸ
j§fŸ kj¤J¡F tU«go miH¤J«, ò¤j®fŸ j§fŸ kj¤J¡F
tU«go miH¤J« filáahf xU Koî« V‰glhkš kj¤ij
btW¥gjhf kh¤âu« xU Ô®khd« Ãiwnt‰w¥g£lJ« Fo muáš
go¤âU¡fyh«. mJ òifªJ bfh©nl ïUªJ ï¥nghJ ijÇakhf
kjnk nt©oaâšiy v‹»‹w Koî¡F tªJ É£lh®fŸ.
ït‰¿‰bfšyh« K¡»a fhuz« nfus <Ht rKjha¤âyf«nghš
És§F« njhH® nf. mŒa¥g‹ ã.V. v«.vš.á. mt®fSila
RakÇahij ãurhu Ka‰áí«, mtuJ g¤âÇifah»a “rnfhju‹”
g¤âÇifÆ‹ ãurhuK«, fŸË¡nfh£il njhH® á.»UZz‹ ã.V.,
ã.vš. v«.vš,á., mt®fŸ ãurhuK«, mtuJ Äjthâ g¤âÇif
íkhF«. njhH® nf.mŒa¥g‹ mt®fshš k‰W« xU g¤âÇif
el¤j¥gL»‹wJ. mjhtJ ekJ Çnthš£ g¤âÇifia¥ nghš xU
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
149
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 148
nfuseh£L¥ bg©kÂfŸ mâÔÉukhf RakÇahij¡
bfhŸiffis nk‰bfh©L bjh©lh‰¿ tUtj‰F fhuzkhÆU¥
gt® njhH® mŒa¥g‹ ã.v., v«.vš.á (bfh¢á) mt®fË‹ mUik¤
JizÉah® njhH® gh®tâ ã.v.vš.o. mt®fshF« v‹W T¿ndh«.
mt®fshš bg©fŸ ÉLjiy¡bf‹W kiyahs¤âš “$” v‹W
X® g¤âÇifí« btËÆl¥g£L tU»wJ.
ï¥go¥g£l <Ht r_f« âUÉjh§T® uh{a muáaÈš
x¤JiHahikia mDZo¡f¡ Toa ijÇa¤JlD« gy¤JlD«
ï‹iwa âd« ïU¡»wh®fŸ.
mjhtJ âUth§T® rk°jhd ãui#fËš _‹¿š xU
g§F¡F nk‰g£l j§fŸ r_f¤â‰F muáaÈš tF¥ò thÇ¥
ãuâÃâ¤JtK«, nj®jšfËš jŤbjhFâ Kiwí« bfhL¡f
nt©L« v‹W« #d¤bjhif¡F¤ jFªj É»jh¢rhu« bfhL¡f¥gl
nt©L« v‹W« nf£L, mªj gh®¥gÜa murh§fkh»a âUth§T®
murh§f¤jhš ftÅ¡f¥glhjjhš ï›tUõ« elªj r£lrig nj®j
Èš x¤JiHahikia mDZo¤J Éy» Ë¿U¡»wh®fŸ. Vnjh
ïu©L _‹W bga®fŸ kh¤âu« j§fsJ Raey¤ij¡ fUâ murh§f
jaî¡F fUâ f£L¥g£L¥ nghŒ Ôunt©oajhŒ É£lJ v‹whY«,
rKjha¤ jiyt®fS« RygkhŒ nghf¡ Toat®fSkhd mndf®
mªj¥g¡f« âU«ã¥ gh®¡fnt ïšiy.
xU jhœ¤j¥g£l r_f« v‹gJ murh§f¤njhL x¤JiH
ahik brŒJ r£lrigia btW¥gbj‹whš m¢r_f¤J¡F v›t
sî öu« K‰ngh¡Fz®¢á V‰g£oU¡»wJ v‹gij czuyh«.
Mfnt ï‹W nfuskhdJ jdJ #d¤bjhifÆš »£l¤â£l
gFâia kj cz®¢áiaí«, flîŸ cz®¢áiaí« btW¡F«go
í«, bghJîlik¡ bfhŸifiana j§fŸ bfhŸifahŒ bfhŸS«
goí« r®¡fhnuhL x¤JiHahikí« brŒí«goahd Ãiyik¡F«
it¤J¡ bfh©oU¡»‹wJ v‹gij¡ nf£f ekJ RakÇahij¤
njhH®fŸ k»œ¢áailth®fŸ v‹nw fUJ»nw‹.
Fo muR - jiya§f« - 24.09.1933 Fo muR - jiya§f« - 24.09.1933 Fo muR - jiya§f« - 24.09.1933 Fo muR - jiya§f« - 24.09.1933 Fo muR - jiya§f« - 24.09.1933
fS« j§fŸ KG Mjuití« bfhL¤J tUtij¥ gh®¡»‹nwh«.
Mfnt nfus¤âš cŸs 25 - yB« <Gt¤ njhH®fS« kj
cz®¢áia É£L« flîŸ cz®¢áia É£L« bghJ clik¡
bfhŸifia if¡bfh©L« v›Éj âahf¤J¡F« jahuhŒ ïU¡
»wh®fŸ v‹gij ahuhY« kW¡f KoahJ.
ïj‹ gadhf ï‹W nfus <Ht®fŸ Ãiy ïªj¥ g¤J tUõ§
fS¡FK‹ ïUªjij ï¥nghJ xU bgÇa òu£áÆšiy v‹W
brhšY«goahd khâÇÆnyna jiy ÑHhf kh¿ ïU¡»‹wJ.
ïj‹ fhuz« v‹d v‹W gh®¥nghnkahdhš ïªj r_fkh
dJ nkš #hâah® v‹»‹w gh®¥gd®fshY«, mt®fSila ɪJ¡
F¥ ãŸisahŒ¥ ãw¥gnj nk‹ik v‹W fUâ¡ bfh©oUªj eha®
r_f¤jhY« ml¡», xL¡» it¤âUªj bfhLikna, ï‹W mªj
<Ht rnfhju®fis¡ f©ÉÊ¡f¢ brŒJ jaî jh£r©Âa k‹¿í«,
ek¡F jilÆ‹¿í« K‹ndWtj‰F ö©L»wJ. ïªj <Ht njhH®
fŸ njhH® fhªâÆ‹ bgaiu¡ nf£l kh¤âu¤âš Ó¿ ÉGth®fŸ.
fhJfis bgh¤â¡ bfhŸSth®fŸ. <Ht® mfuhâÆš fhªâba‹whš
gh®¥gd®fË‹ x‰w®, gz¡fhu®fË‹ iybr‹R bg‰w nrtf®
v‹nw F¿¤J it¤âU¡»wh®fŸ.
Mdhš ïªâa thÈg®fËš mnef® cŸs§fËš ïªj¥
goahd xU cz®¢á V‹ ïšiy v‹W nf£fyh«.
ïªâahÉš fh§»u° v‹D« xU ïa¡f« gz¡fhu®fS¡
fhfî«, gh®¥gd®fS¡fhfî« nfho¡fz¡fhd %ghŒ bryÉš
eilbgWtjhš m›Éa¡f« mndf thÈg®fË‹ cŸs¡»s®¢á
iaí«, C¡f¤ijí« âahf¤ijí« åu¤ijí« Éiy¡F th§»¡
bfhŸS »‹wJ.
Mjyhš jh‹ ïªâahÉš nfus¤ij¥ nghy fhzKoa
Éšiy. nfus¤âš gz¤âdhnyh, gz« it¤njh ïa¡f« el¤J
»‹wt®fSÄšiy.
<Ht rKjha bg©k¡fË‹ Ãiyikia eh« F¿¥ã£nlh
nkahdhš mij xU jÄœeh£L njhH® e«òtnj fZlkhŒ ïU¡
fyh«. všyh¤JiwÆY« bg©fŸ M©fS¡F¢ rkkhdt®fsh
ÆU¡»wh®fŸ. x›bthU bg©fŸ xU k neu«, ïu©L kÂneu«
ngR«nghJ« mt®fŸ kj¤ij kW¥gJ«, mt®fsJ th®¤ijfËš
flîŸ, flîŸ braš v‹gJ ngh‹w th®¤ijfis f©ld«
brŒtJ« jÉu ntW vitfisí« fhznt KoahjJkhF«.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
151
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 150
v‹gJ ahtU« m¿ªjnj. Mjyhš mitfŸ mtáakhf
xÊ¡f¥glnt©L« v‹W« T¿ÆU¡»wh®.
ïj‰F gâšÉL¤j njhH® fhªâahÇ‹ foj¤âš fuh¢á fh§»u
R¡F ãwF V‰g£l Ãfœ¢áÆ‹ mDgt¤âdhš jd¡F óuz
Rna£ir Ô®khd¤âY«, njhH® #tA®yhš brhšY« bghUshjhu¤
â£l¤âY«, e«ã¡if V‰g£LÉ£lJ v‹W«, óuz Rna£irna
Kothd y£áa« v‹W« Koth» â£lkh» É£lJ v‹W«,
bghUshjhu Éõa¤âš njhH® #tA®yhš mã¥ãuha¤âš jhD«
fyªJ bfhŸStjhfî«, MdhY« jh‹ m›tsî ÔÉu v©z
ÄšyhjtwhŒ ïU¥gjhfî«, k‰W« ïUªjnghâY« ïªâah
x‹WgL«tiu rk°jhdhâgâfŸ j§fŸ mâfhu¤âš bgU«
ghf¤ij É£L¡ bfhL¡f nt©L« v‹W« brhšÈ ïU¡»wh®.
ït‰WŸ njhH® #tA®yhš mt®fŸ T¿ÆU¡F« nfhÇ¡if
fŸ Äjthj ghiõÆš ïUªjhY« gaK«, jh£r©aK« mj‰FŸ
tʪâUªjhY«, mtuJ fU¤ijí«, cz®¢áiaí« eh« x¥ò¡
bfhŸS»‹nwh«. Mdhš ïªj msî¡F ï¥bghGJjh‹ nght
jhf¢ brhšY»wh®. ï¥bghGjhtJ ï›tsî öu« tªâU¥gj‰F
eh« k»œ¢á milant©oanjahF«.
njhH® fhªâat®fnsh jªâukhd th®¤ijfshš ït‰iw
btF Rygkhf fÉœ¡f¥ gh®¡»wh®. fhªâat®fË‹ th®¤ijfŸ
mt® všyh tF¥ghU¡F« v¥bghGJ« jhnd jiytuhŒ ïU¡f
nt©Lbk‹»‹w Miriaí«, všnyhU« v¥bghGJ« j‹id
ngh‰wnt©Lbk‹»‹w Miriaínk tËatËa Ãu¥ã¡ bfh©
oU¡»wJ. všnyhuhY« ngh‰w¥gl nt©L« v‹W fUâa vtuh
Y« cyF¡F ahbjhU gaD« xU ehS« V‰g£lâšiy. bghJ¥
gilahd th®¤ijfshY«, ïu©lU¤j« bfhL¡F« th®¤ij
fshY« k¡fis Vkh‰¿¥ bgUik r«ghâ¡f nt©L«, Raeyk
ila nt©L« v‹gnj jiyt®fŸ v‹gt®fSila Fz khfî«,
kfh‹fŸ v‹gt®fSila Fzkhfî« ïUªJ tU»‹wJ. ï¥go
ïUªJ tUtj‰F fhuz« k¡fË‹ kl¤jdK«, TÈfË‹ bjh©L
nkahF«.
ïÅtU« rfh¥j¤âyhtJ ïªj¡Fz« xʪJnghf nt©L«
v‹W Mir¥gL»‹nwh«. Mjyhš ïj‰F kUªJ ïÅ miuÉdho
neukhtJ ïªâa k¡fË‹ muáaš j¤Jt¤ânyD« bghUshjhu
j¤Jt¤ânyD«, kjr«gªjbk‹D« rKjha thœ¡if Kiw¤ j¤J
t¤ânyD«, fhªâahU¡F ahbjhU ntiyí« ïšyhkš brŒJ
ÉLtnjahF«.
#tA®yhš - fhªâ
njhH® #tA®yhš mt®fŸ fhªâahU¡F vGâafoj¤â‹
Mu«g¤âš, uhéa nfhÇ¡if v‹d v‹gâš thrf« bjËthÆšiy
v‹W«, k¡fis j¥ghd tÊÆš el¡F«goahd ãurhu« elªJ
tU»wbj‹W« Mjyhš mij bjËîgL¤j nt©L« v‹W«
brhšÈÉ£L uhéa nfhÇ¡iffis bjËîgL¤J« KiwÆš óuz
Rna£ir v‹W fh§»u° Ô®khŤâU¥gj‰F bghUŸ, uhQt«
m‹Åaeh£L r«kªj« gz« M»aitfËš óuz Mâ¡f«
ïU¡f nt©Lbk‹gnj v‹W« És¡» ïU¡»wh®. mj‹ãwF
j‹id¥ bghU¤jtiuÆš ï¥bghGJ mt® ï‹D« mâfkhf¥
nghfnt©o ïU¥gjhfî«, mªj Ãiyikiaí« bjËîgL¤Jt
jhfî« brhšÈ, nkšf©l mâf« v‹gâ‹ fU¤ij És¡FifÆš
ghkuk¡fSila thœ¡if Ãiyikia ca®¤jî«, mt®fS¡F
bghUshjhu brsfÇa« V‰gL¤jî«, mt®fŸ Rjªâu¤njhL thH
î«, nt©Lkhdhš ïªâahÉš mâfkhd cÇikfisí«, rYif
fisí«, mDgɤJ tU« T£l¤jh®fŸ mt‰iw É£L¡bfhL¤jh
byhÊa ntW v›tÊÆY« KoahJ v‹W« Énrõ jÅ cÇikia
í«, rYif iaí«, ghku #d§fS¡F mDTykhf âU¥gnt©L«
v‹W«, m¥bghGJjh‹ Rjªâu« v‹gJ V‰g£ljhf¢ brhšy
Koí« v‹W«, brhšÈÉ£L. jÅ¥g£l Énrõ cÇikí«, rYif
í« mDgɤJ tUgt®fËš Kiwna ãÇ£oZ murh§f¤jhU«,
ïªâa rk°jhdhâ gâfS«, ï‹D« gyUkhth®fŸ, v‹W«,
ït®fŸ všnyhUila jÅ cÇikfisí«, rYiffisí«,
xÊ¡F« Éõa¤âš ahiuí« ò©gL¤j ÉU«gÉšiy v‹W«,
MdhY« bghJ #d§fË‹-ghku k¡fË‹ ciH¥ãdhš xU
áy® bgUikíl‹ thG« Kiwia xʤJ¤ jh‹ Mfnt©L«
v‹W«, ïjdhš áyU¡F mšyJ xU tF¥ghU¡F eZl«
c©lhŒ¤jh‹ ÔU« v‹W«,
Mdhš ghku k¡fŸ Ãiy v›tsî nftykhŒ ïU¡»wJ
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
153
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 152
k‰W« jh‹ v‹d brŒtbj‹gnj jd¡F¤ bjÇahkš âif¥g
jhf¡ fUâ¡ bfh©oU¡»w xUt®, ïÅmL¤j xU tUõ¤J¡F
k¡fŸ brŒa nt©oa ntiy¤ â£l¤ij TWtj‰F K‹tUtJ
v›tsî K‹D¡F¥ ã‹ Ku© v‹gij nahá¤J¥ gh®¡F«go
nt©L»‹nwh«.
Mfnt ïªj ÃiyÆš ïÅ ïªâa k¡fË‹ J‹g¤ij¥
ngh¡», mt®fŸ ahtU« rÇrkkhf¤ jÅ¥g£l ftiya‰W thH
nt©L« v‹W Mir¥gL»‹wt®fŸ ï«khâÇahd tHtH, FHFH,
ngh‹w th®¤ijíilat®fisí« K‹D¡F¥ ã‹ rjhr®tfhyK«
KuzhŒ ngá¡bfh©L« elªJ bfh©L«, x›bth‹W¡F« flîŸ
nguhš j¤Jth®¤j« brhšÈ¡bfh©L ïU¥gt®fis vâ®ghuhkY«
ã‹g‰whkY« ïU¡fnt©L« v‹gnj ekJ mG¤jkhd mã¥ã
uhakhF«.
njhH® #tA®yhš mt®fŸ v›tsî Äjthj¥ ng¢R ngá
ÆUªjhY« ïªj msî¡fhtJ mªj mã¥ãuha§fis mKY¡F¡
bfh©Ltu¢ brŒa v‹d V‰ghL brŒa¥ ngh»wh® v‹gJ ek¡F
És§fÉšiy.
KjyhtJ fhªâahiu É£L¥ ãǪJ j‹ fhÈš el¡f¤
ijÇa« bfhŸSthuh? v‹gJ«, ïu©lhtJ ïtuJ ïªj bfhŸif
fis¡ “fh§»u°” V‰W¡bfhŸSkh? v‹gJ«, _‹whtJ
“fh§»u°” V‰W¡ bfhŸshÉ£lhš ït® jŤJ ËW xU °jhg
d¤ij V‰gL¤â mj‹ _y« ntiy brŒa¢ r¡âí« ijÇaK«
ïU¡»‹wjh? v‹gJ« K¡»a¥ ãu¢ridahF«.
ïj‹go el¡fhkš btW« m¿¡ifÆ‹ _y« mã¥ãuha§
fis btËÆ£L¡ bfh©nl ïÅí« ïU¥gjhdhš, ï¥nghJ
v¥gonah xUtÊÆš bghJ #d§fËš mndfU¡F F¿¥ghŒ
thÈg®fS¡F¤ njh‹¿ÆU¡F« xU c¤ntfkhd vG¢áiaí«
C¡f¤ijí« ghFgL¤â “bgUikia” mila KG nah¡»aij
cilatnuahth® v‹gJ ekJ mã¥ãuha«.
Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 24.09.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 24.09.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 24.09.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 24.09.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 24.09.1933
njhH® #tA®yhš mt®fŸ fhªâahU¡F vGâa foj¤â‹
Kjšth¡»a¤âš, mjhtJ tHtH¤j th®¤ij¥ ãunahfK«
k¡fis jtwhd tÊÆš el¤â¢ bršy¤j¡f ãu¢rhuK« elªjjhš
FHUgo V‰g£LÉ£lJ v‹W mG¤j« âU¤jkhf¡ T¿ÆU¥gJ,
KGtJ« njhH® fhªâahiu¡ F¿¥gJ« mtU¡nf Äf¢ rÇahŒ
bghUªj¡ ToaJkhF«. njhH® #tA®yhš ï›tsî brhšÈa
ã‹ò« njhH® fhªâ kWgoí« mnj khâÇna ngR»wh®.
mjhtJ óuz¢ Rna¢ir v‹gJjh‹ jdJ Kothd yøa«
v‹W Koî brŒJ bfh©ljhfî«, mj‰Fnkš njhH® #tA®yhš
nghd msî¡F nghf¤ j¡f msî ÔÉu v©zÄšiy v‹W«,
mur®fŸ bfhŠrfhy¤J¡fhtJ ïU¡f nt©L« v‹W«, Mdhš
mt®fŸ #d§fŸ ãuâÃâahŒ ïU¡f nt©Lbk‹W«, brhšY»wh®.
ïJ mur®fS¡F« KjyhËfS¡F« ghku k¡fS¡F« všnyh
U¡F« ešy ãŸisahf Mtj‰F« V‰w th®¤ijna jÉu ghku
#d§fË‹ fZl¤ij monahL ngh¡Ftj‰F V‰wth®¤ijna
ašy.
k‰W« njhH® fhªâahÇ‹ mš m¿¡ifÆš v›tsî Ku
zhd fU¤J¡fŸ ïU¡»‹wJ v‹gij¥ gh®¤jhš mtuJ jiyik
ïÅ eh£L¡F¥ ga‹gLkh v‹gJ« És§F«.
mjhtJ mL¤j Mf°L khj«tiu, jh‹ r£lkW¥ãš fyªJ
bfhŸs¥ nghtâšiyah«. Mdhš r£lkW¥ò¢ brŒ»‹wt®fS¡F
nahrid brhšYgtuhfî« tÊfh£oahfî« ïU¥ghuh«.
j‹id¢ R‰¿Y« ïUŸ NœªJ bfh©oU¡»wjh«. Mdhš
itáuhnahL xU rkhjhd« brŒJ bfhŸStâš rh¤âakhd všyh
tÊfshY« ftd« brY¤Jthuh«. mÇ#dntiyí« brŒthuh«.
ïit v›tsî K‹D¡F¥ ã‹ Ku© v‹gij thrf®fisna
nahá¤J¥ gh®¡f ÉU«ò»nwh«.
nkY« r£lkW¥ãš fyªJbfhŸs¢ Rjªâuk‰wt® v‹W
fUâ¡ bfhŸS« xUt® r£lkW¥ò¢ brŒgt®fS¡F nahrid
brhšyî« tÊfh£lî« kh¤âu« v¥go¢ RjªâuKilatuhth®
v‹gJ ek¡F És§fÉšiy.
j‹id¢ R‰¿Y« ïUŸ NœªJ bfh©oU¥gjhf¡ fUâ¡
bfhŸS« xUt®, xU bgÇa fhÇakh»a r®¡fhnuhL rkhjhd«
brŒJ bfhŸS« Éõa¤âY« mÇ#d nrit Éõa¤âY« v¥go¤
jFâíilatuhth® v‹gijí« thrf®fŸ jh‹ Koîf£l nt©L«.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
155
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 154
bršth¡F¥ bg‰W Éó⥠gh®¥gd®fS¡F m¢bršth¡if bgÇJ«
cjÉdh®. ïJf©L bghwhj br‹id ehk«nghL« mŒa§fh®
gh®¥gd®fŸ m«ikahU¡F gy bjhšiyfis Éisɤjh®fŸ.
mt‰iw rkhË¡f (K‹ gh®¥gd kj¥ãurhu« brŒjJ nghynt)
muáaÈš jiyÆ£L muáaš ãurhuK« brŒjh®fŸ. ïj‹
gadhí«, m«ikahÇ‹ mghu r¡âahY« ïªâah KGik¡F«
muáaš jiytuhí« És§»dh®.
fhyŠbr‹w njhH®fŸ jh[®, ghy®, neU KjÈat®fŸ
všyh« m«ikahU¡F áZa®fshf ïUªjh®fŸ. m«ikah® Xo
Mo¤âÇa r¡â cŸstiuÆš Ia§fh® T£l¤ij bghJ thœÉš
jiy vL¡f bth£lhkš brŒJ bfh©nl tªjh®. ïj‹ gadhfnt
(m«ik ahU¡F muáaÈY« kj¤âY« bršth¡F ïU¡F«tiu)
njhH® á.É#auhfth¢rhÇauh»a Ia§fh® fh§»u° ãuábl©lhf
Koahknyna nghŒÉ£lJ. ïªj¡ fhuz¤jhš br‹id Ia§fh®fŸ
muáaÈš “mÄjthâfŸ” M» njhH®fŸ á.v°.f°öÇ u§fŒa§
fh® á.É#auhfth¢rhÇah®, á.uh#nfhghyh¢rhÇah®, v°.ÓÅthrŒa§
fh®, KjÈa mŒa§fhu®fŸ x‹W nr®ªJ, kWgoí« m«ikahÇ‹
muáaš bršth¡if xÊ¡f nt©oat®fshdh®fŸ. ïj‰F¥
gh®¥gdušyhj njhH®fŸ ã.tujuh#Y, É.x.áj«gu« ãŸis, #h®{
n#hr¥, <.bt.uhkrhÄ KjÈat®fisí«, mŒa® gh®¥gdÇš njhH®
v°.r¤âa_®¤â mŒa® KjÈat®fisí«, ga‹gL¤â¡ bfh©L
m«ikahiu v⮤J m«ikahU¡F¥ gy bjhšiyfS« bfhL¤
jh®fŸ. m«ikahU¡F¢ rÇahd ngh£o¤ jiytuhf njhH® fhªâ
ahiu¥ ão¤J¡ bfh©LtªJ kfh¤khth¡»dh®fŸ.
ïj‹ gadhfî« m«ikahÇ‹ tnahâf¤â‹ gadhfî«
m«ikah® muáaÈš áWf¢áWf, É£L¡ bfhL¤J¡ bfh©nl
tªJÉ£lh®fŸ v‹whY« murh§f¤â‹ _y« jdJ Éóâ¥
gh®¥gd mŒa® áZa®fS¡F msîflªj cjÉ brŒJ bfh©nl
tªjh®. njhH® r®.á.ã. ngh‹wt®fŸ všyhU« ca®ªj mªj°â‰F
m«ikahuhny M¡f¥g£lt®fŸ Mth®fŸ. m«ikahÇ‹ mghu
r¡âia xU th®¤ijÆš brhšynt©Lkhdhš, m«ikah® ïªj
cyf« KGtJ« xU M£á¡F c£gL¤â mj‹ jiyik °jhd¤
ij¡ bfhL¤jhš mij xUifÆY«, mj‹ uhQt M£áia
k‰bwhU ifÆY« cyf kj (ngh¥) FUntiyia cgntiyahf
î«, gh®¡f¤ jFâí« M‰wY« cilat® v‹nw brhšYnth«.
Mfnt bg©fS¡F v›tsî Phd« v›tsî ijÇa« v›tsî
r¡â ïU¡»‹wJ v‹W fÂ¥gj‰F m«ikah® xU x¥g‰w rhjdkh
th®. m¥go¥g£l m«ikah® jdJ 86-tJ taâš KobtŒjJ
bgr©l«ikahÇ‹ Koî
njhH® m‹Åbgr©£ m«ikah® 20-9-33ª njâ khiy 4-
k¡F br‹id milah‰¿š KobtŒâ É£lh®fŸ. m«ik
ahÇ‹ thœî bg©kÂfS¡F xU go¥ãidahF«. M©fS¡
F« X® m¿îU¤jš MF«.
bg©fŸ “ghgb#‹k«” v‹W«, “ngjikba‹gJ khj®¡
fÂfy«” v‹W«, bg©fŸ M©fË‹ fhtY¡F£g£L ïU¡f
nt©oat®fŸ v‹W«, m¿ahikí«, mnah¡»a¤jdK«, K£lhŸ
jdK«, _®¡f¤jdK« bfh©l th¡»a§fis bghŒah¡» mt‰¿š
bghâªJŸs Nœ¢áfis btËah¡fbt‹nw njh‹¿at® v‹W
fUJ«goahdt® ekJ bgr©l«ikah®.
njhH® bgr©l«ikah® xU ghâÇahÇ‹ kidÉahth®.
ghâÇ fË‹ bfhLikí«, ã¤jyh£lK« m«ikahiu eh°âfkh¡»,
bjŒt« ïšiy v‹W ãurhu« brŒí«go brŒjJ. ãwF òUõid
É£L¥ ãǪjh®. ãwF f®¥g¤jilia ahtU¡F« ãurhu« brŒJ
tªjh®. f®¥g¤jilia r£l r«kªjkh¡»dh®. m¡fhy¤ânyna
murh§f¤ijí« v⮤J ãurhuK« brŒjh®.
ã‹d® jdJ 32-« taJ¡F nkš kWgoí« gŸË¡Tl¤âš
nr®ªJ go¤jh®. ãwF gy ò¤jf§fis vGâdh®. mj‹ ãwF ãu«k
Phd r§f¤âš nr®ªjh®. mj‹ ãwF ïªâahî¡F tªjh®. tªJ m¢
rigÆ‹ cyf jiytuhdh®.
ãwF br‹idia thr°jykhf¡ bfh©lh®. »¿°J kj¤ij
f©o¤J ïªJkj j¤Jt ãurhu« v‹D« gh®¥gd kj¥ãurhu«
brŒjh®.
ïjdhš br‹idÆš cŸs ÉóâóR« gh®¥gdÇl« Äf
bršth¡F milªjh®. iA nfh®£L #£#&fŸ cŸgl mndf bgÇa
gjÉahs®fis jd¡F áZauhf¡ bfh©lh®. murh§f¤âY«, Xusî
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
157
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 156
xU v¢rÇ¡if
jÄœeh£oš cŸs gh®¥gd¥ g¤âÇiffŸ všyht‰¿‰F«
ï‹W njhH® õ©Kf¤â‹ gjÉ Ä¡f tƉW¡ fL¥ghŒ ïUªJ
tU»‹wij eh« cz®ªJ tU»‹nwh«. ït‰WŸ xU Éfl¥
g¤âÇif Ä¡f¡ nftykhd KiwÆš elªJ bfh©oU¡»wij¥
g‰¿¥ gy njhH®fŸ ek¡F¥ gy Éahr§fŸ vGâ ïU¡»wh®fŸ.
mt‰iw ï¥nghJ eh« ãuRÇ¡fÉšiy. jaî brŒJ m¥g¤âÇif
m«khâÇ elªJ bfh©lj‰fhf tUªjhjtiu mªj Éahr§fis
eh« ãuRǤJ¤ Ôunt©oa ÃiyÆš ïU¡»nwh«.
Éfl¤J¡F« Éõk¤J¡F« Fnuhj¤ j‹ik¡F« ɤâahr«
f©Lão¡f¥gl kh£lhJ v‹W Ãid¥gJ Vkh‰w¤ij¤ jU« v‹
gij v¢rÇ¡if brŒnj, mªj¢ brŒifia¥ ã‹th§»¡ bfhŸS«
go nt©o¡ bfhŸS»nwh«.
Fo muR - brŒâ¡ F¿¥ò - 24.09.1933 Fo muR - brŒâ¡ F¿¥ò - 24.09.1933 Fo muR - brŒâ¡ F¿¥ò - 24.09.1933 Fo muR - brŒâ¡ F¿¥ò - 24.09.1933 Fo muR - brŒâ¡ F¿¥ò - 24.09.1933
g‰¿ ahU« tUªjnt©oanj ïšiy. VbdÅš ïÅ j‹dhš
ahbjhUfhÇaK« brŒaKoahkš nghŒÉ£lbj‹whš clnd Ko
btŒJÉl nt©oaJ jh‹ ešy¿É‹ F¿¥ghF«.
Mfnt m«ikahiu¤ “jhia¥nghyî« FUit¥nghyî«
bjŒt¤ij¥nghyî«” fUâ m«ikahiu¥ ngh‰¿ tªj mtuJ
áZa®fŸ bgÇJ« kÅjét ïa‰ifia cz®ªj Phdth‹fŸ
Mjyhš m¥go¥g£lt®fS¡F ãwuJ mDjhgnkh MWjnyh
mtáa« ïšiyba‹nw fUJ»nwh«.
Fo muR - ïu§fš brŒâ - 24.09.1933 Fo muR - ïu§fš brŒâ - 24.09.1933 Fo muR - ïu§fš brŒâ - 24.09.1933 Fo muR - ïu§fš brŒâ - 24.09.1933 Fo muR - ïu§fš brŒâ - 24.09.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
159
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 158
bfh¢á, âUth§T®, âUbešntÈ
bjhÊyhs® kfhehL
njhH®fns!
c§fSila kfheh£oš jiyik t»¡F« ng‰iw vd¡
fˤJ ïªj rªj®¥g¤âš vdJ mã¥ãuha¤ij¤ bjÇɤJ¡
bfhŸs trâ mˤjj‰F vdJ e‹¿a¿jiy KjÈš bjÇɤJ¡
bfhŸS»nw‹.
v‹id¥g‰¿¥ gy njhH®fŸ fÉuha®fŸ nghš òfœªJT¿a
j‰F eh‹ e‹¿ brY¤j¡ flik¥g£ltdh»Y« m¥òfœ¢á ciu
fS¡F eh‹ jFâíilatdšy v‹W«, m¥òfœ¢áfËš VjhtJ
xU ghf¤J¡fhtJ jFâíilatdhf v‹id M¡»¡ bfhŸtj‰F
mitfis cgnahf¥gL¤â¡ bfhŸS»nw‹ v‹W c§fS¡F¤
bjÇɤJ¡ bfhŸS»nw‹.
v‹id¥g‰¿¥ ngáa áy® it¡f« r¤âah¡»uf¤ij¥ g‰¿
ãu°jhã¤J mij el¤JɤjJ« mJ bt‰¿ahŒ Koî bg‰w
fhuzkhŒ ïUªjJ« ehndahnt‹ v‹W ngádh®fŸ. mijí«
x¥ò¡bfhŸs Koahik¡F eh‹ tUªJ»nw‹. it¡f« r¤âah¡
»uf¤âš bgausî¡F v‹ bga® mog£lhY« mj‹ c‰rhfkhd
el¥ò¡F«, bt‰¿¡F« thÈg njhH®fSila åu« bghUªâa
âahfK«, r»¥ò¤j‹ikí«, f£L¥ghLnk fhuzkhFbk‹W
bjÇɤ J¡ bfhŸS»nw‹.
Éf, njhH®fns! bjhÊyhs® ãu¢áid v‹gJ cyf k¡fŸ
r_f¤â‹ ãu¢áidnaahF«. VbdÅš cyf k¡fËš 100-¡F 90
ngU¡F nk«g£lt®fŸ bjhÊyhËfŸ v‹D« jiy¥ã‹ Ñœjh‹
tUth®fŸ. v¥gobaÅš bjhÊyhËfŸ v‹whny kÅj r_f¤âš
rßu¤âdhš ghLg£L ntiy brŒJ étd« brŒí« k¡fshth®fŸ.
r§fuh¢rhÇ¡F mtkÇahijah?
o¥o fiy¡l® j®gh®
br‹w 22-9-33 btŸË¡»Hik ïuî jŠirÆš KfhÄ£LŸs
r§fuh¢rhÇia¥ gh®¡f m›ñ® o¥o N¥bu©bl©lhd xU
ãuhkzušyhj fdth‹ FL«g rnkjuhŒ br‹¿Uªjh®. mJ rka«
r§fuh¢rhÇahÇ‹ KfhÄš ËW bfh©oUªj - jŠir oÉõ‹
bA£ Fth®£l® o¥o fiy¡l® mt®fŸ ³ahiu miH¤J
v›thW nkny õ®£ ngh£L¡bfh©L nghfyhbk‹W ÉdÉdh®.
mj‹ ngÇš ïUt®fS¡F« áy th¡F thj§fŸ ÃfœªjJ.
ïJÉõakhf jŠirÆš bgU¤j gugu¥ò V‰g£oU¡»wJ.
r§fuh¢rhÇÆ‹ K‹ò r£il ngh£L¡bfh©L nghf¡Tlhbj‹gJ
gH¡f¤âš ïU¥gjhfnt x¤J¡bfh©l nghâY«, mij mKš
el¤j (Enforce) o¥o fiy¡lU¡F v‹d r«kªjK‹bl‹gJ«,
mj‰F r§fuh¢rhÇ¡F MŸ khfhz« ïšiyah v‹W«, ³ o¥o
fiy¡l® mªj ntiyia¤jhnd t»¤J¡ bfh©L r§fuh¢rhÇah
Y« mt® á¥gªâfshY« brŒa rh¤âa¥glhjjhd fhÇa¤ij jh‹
j‹ mâfhu gjÉia bfh©L mKš el¤â, kj¤ij¡ fh¥gh‰w
brŒí« Nœ¢á ahba‹W« ek¡F És§fÉšiy.
vªj ãu¤ânaf mâfhu¤ij¡ bfh©L o¥o fiy¡l® elªJ
bfh©lh® v‹»w Éõa¤â‰F tšy¤â‰F É#akh»ÆU¡F«
Íšyh fiy¡lU¡F Ç¥ngh®£ brŒa¥ g£oU¥gjhfî« bjÇa
tU»wJ. ( xUÃ%g®) ( xUÃ%g®) ( xUÃ%g®) ( xUÃ%g®) ( xUÃ%g®)
Fo muR - brŒâ És¡f« - 01.10.1933 Fo muR - brŒâ És¡f« - 01.10.1933 Fo muR - brŒâ És¡f« - 01.10.1933 Fo muR - brŒâ És¡f« - 01.10.1933 Fo muR - brŒâ És¡f« - 01.10.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
161
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 160
v‹W brhšÈ ÉLtj‰F ïšyhkš, cyf« njh‹¿ajhf¢ brhšy¥
gL« fhyKjš ehsJ tiuÆY« v›Éjkhd khWjY« ïšyhkny
ïUªJ tU»wJ. kÅj r_f¤âš cŸs ï›Éjkhd fZl§fisí«,
bfhLikfisí« Fiwfisí« Ãt®¤â¥gj‰fhf bt‹W btFfhy
khfnt mjhtJ ek¡F rǤâu ó®tkhŒ És§F« gy MÆu¡ fz¡
fhd tUõ§fshfnt mnef kÅj®fŸ, flîŸ, flîŸ mtjhu«,
flîŸ Fkhu‹, flîŸ öj‹, flîŸ j‹ik bg‰wt® v‹D«
bga®fshY«, ÇÎfŸ, KÅt®fŸ, á¤j®fŸ, kfh¤kh¡fŸ, PhÅfŸ,
Mœth®fŸ, eha‹kh®fŸ v‹w bga®fshY« njh‹¿ v›tsnth
fhÇa§fŸ âU¤j¥ghLfŸ c©lh¡»ajhf vGâ it¡f¥g£L«
brhšy¥g£L« tU»‹wJ. nkšf©l x›bthUtUila njh‹Wj
Y¡F« fhuzkhf, bgÇJ« cyf¤âš j®k« F‹¿É£ljhfî«,
mj®k« mâfǤJÉ£ljhfî«, JZl®fshš rhJ¡fŸ fZl¥gL
tjhfî«, tÈnahuhš vËnah®fŸ J‹g¥gLtjhfî« mitfis
bašyh« ngh¡Ftj‰fhfbt‹nw njh‹¿ mj®k¤ij xʤJ
JZl®fis áø¤J rhJ¡fisí«, ViHfisí«, fZl¥gL«
k¡fisí« uø¥gj‰fhfnt njh‹¿dh®fbs‹W« brhšy¥g£L
tU»wJ.
k‰W« ïªj “bjŒth«r« bg‰wt®fŸ” v‹w T£l¤jt®fshš
kÅj r_f thœ¡ifÆ‹ xG§F¡bf‹W V‰gL¤j¥g£oU¡F«
ntj§fŸ, Úâ rh°âu§fŸ, k‰W« Úâia¥ nghâ¡F« rhjd§fŸ
v‹gitfS« v©Â¡if¡F«, všiy¡F« f£L¥glhj msî¡F
FɪJ »l¡»‹wd. ïitfË‹ gadhfbtšyh« mnef fhyKjš
ehsJ tiuÆš bgU«gh‹ikahd kÅj r_f¤â‰F á¿jhtJ
fZlnkh J‹gnkh, ftiynah, xʪâU¥gjhf¢ brhšyKoíkh?
v‹W nahá¤J¥ ghU§fŸ.
v¥go¥g£l flînsh, mtjhunkh, flîŸ j‹ik bg‰wt®
fnsh, PhÅfnsh, kfh‹fnsh njh‹¿a fhy§fËY« k‰W« mt®
fsJ Mâ¡f¤âY« MøÆY« cyf« ïUªJtªj fhy§fËY§
Tl #dr_f¤â‰F ï‹W ïU¡»w fZlnkjh‹ ïUªJtªâU¡
»‹wbj‹gij vªj rǤâu¤âY« fhzyh«.
“j®kuh{a«” “uhkuh{a«” “r¤âaÑ®¤â uh{a«” v‹W
brhšY«goahd fhy§fËš všyh«Tl ï‹W fhz¥gL« bfhL
ikí«, mj®kK«, fZlK«, jǤâuK«, moik¤ j‹ikí«
ïUªJ bfh©Ljh‹ tªâU¡»wJ v‹gJ rǤâu§fËY«, rh°âu§
fËY«, òuhz§fËY« jhuhskhŒ fhz¥gL»‹wd.
ïªj¥go étd« brŒtâY« m‹ÅaU¡fhf v‹W ghLg£L
m‹Åa® RfkhŒ nghf ngh¡»a¤Jl‹ rßu¤âdhš ghLglhkš
thH¡ Toa xU T£l¤â‰fhf v‹W ciH¤JÉ£L nkY« nkY«
ciH¥g j‰F«, jh§fŸ Ó¡»u« ïwªJ Élhkš ïU¥gj‰F«, j§fŸ
ét jir¡F¥ ãwF« m‹ÅaU¡F ciH¤J¥ nghLtj‰fhf
rªjâfis V‰gL¤â mt®fisí« m‹ÅaU¡F ciH¡fnt
j‰ã¤J brŒaî«, v›tsî nt©L« m›tsit kh¤âunk
miltj‰F jFâíila t®fshf j§fis M¡»¡ bfh©oU¡»w
t®fshth®fŸ.
Mfnt ï¥go¥g£l k¡fŸfŸ cyf k¡fŸ r_f¤âš 100-
¡F 90 ng®fS¡F nkyhdt®fshŒ ïU¥gjhš jh‹ ï¥go¥g£l
bjhÊ yhs®fSila ãu¢áidia cyf k¡fŸ ãu¢áid v‹W
brhšy tªnj‹. Mdhš ï¥go¥g£l bgU« r_f¥ãu¢áidia
xU jÅ¥ ãu¢áid v‹gjhf (bjhÊyhs® ãu¢áid v‹W) xJ¡»
it¤âU¥ gJ« Äf áWbjhif bfh©l jÅ¥g£l tF¥gh®fsJ
ãu¢áidia mjhtJ ghLglhkš m‹Åa® ciH¥ghš thG«
k¡fsh»a v# khd¤ j‹ik-Kjyhˤ j‹ik bfh©l 100 ¡F 10
ng®fshŒ cŸs k¡fË‹ ãu¢áidia bghJ¥ ãu¢áidahf
M¡» mij¥g‰¿na všyh k¡fS« ftÅ¡F«goahdjh ÆUªJ
tU« fhuz« v‹d v‹W c§fËš gy® fUjyh«. mj‰F¡ fhuz
bkšyh« cyf« ghLglhj nrh«ng¿¡ T£l¤jh®, Nœ¢á¡ T£l¤
jh® M»a Kjyhˤ j‹ik, ònuh»j¤j‹ik T£l¤jh® v‹gt®
fË‹ Mâ¡f¤âš ïU¥gjhš m¥go¥g£l mt®fSila ãu¢á
idia cyf¥ bghJ¥ãu¢áidahf M»É£lJ. K‹ F¿¥ã£l
bjhÊyhË¡ T£l¤jh® v©Â¡ifÆš bgU«gh‹ikahdt®
fshŒ ïUªJ«, Mâ¡fk‰wt®fshfî« moik¤jd¤â‹ ngÇ
nyna j§fsJ thœit îzƤJ¡ bfh©lt®fshfî« ïUªJ
bfh©L ïªj¤ j‹ikiana cyf ïa‰if v‹W fUâ¡ bfh©o
U¥gjhš (bjhÊyhs® ãu¢áid) 100-¡F 90 k¡fsJ ãu¢áid bghJ
ãu¢áidahf¡ fUj¥ gLtj‰»šyhkš nghŒ É£lJ.
Mfnt bjhÊyhË k¡fŸ ãu¢áid cyf k¡fŸ ãu¢áid
v‹»‹w fU¤â‹ Ûnj mJ r«kªjkhf vd¡F¥ g£l áy Éõa§
fis c§fS¡F vL¤J¢ brhšy Mir¥gL»nw‹.
njhH®fns! ï‹iwa cyf Ãiy mjhtJ kÅj r_f¤â‹
thœ¡if¤ j‹ikahdJ J¡f« ftiy m⮥â, rhªâa‰w j‹ik,
xUtU¡bfhUt® jhœªj j‹ik, xUtiu xUt® ml¡» MS«
j‹ik M»aitfS¡F Msh» mtâ¥g£L¡ bfh©L ïU¡f¤
j¡fjhfnt ïUªJ tU»wJ. ïªj ÃiyahdJ ï‹W ne‰W V‰g£lJ
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
163
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 162
Ka‰á¥gjhf¢ brhšÈ mªj¥ gona k¡fisí« e«g¢ brŒJÉ£L
nghŒÉ£lh®fŸ. ï¥bghGJ njh‹W»wt®fS« j§fis
“kfh‹fŸ” v‹W« “PhÅfŸ” v‹W« cyf¡ fZl¤ij xÊ¥gj‰F
flîŸ mUshš njh‹¿ flîŸ mU shš ïUªJ, flîŸ f£lis¥
go elªJ tUtjhfî« brhšY»w goahš mt®fŸ xU fhÇa¤
ijí« brŒa Koahkš ïU¥gnjhL«, fZl§fisí«, fZl¤â‰F
Mjhukhf ïU¥gitfisí« v‹W« Ãiy¤âU¡f¡Toajhfnt
brŒJtU»wh®fŸ.
ï›tsnthL kh¤âukšyhkš ï¤jid bgÇah®fŸ v‹gt®
fS« j§fŸ Ka‰áahš bt‰¿bgwhkš nghdj‰F¡ fhuz« v‹d
bt‹gij¡ f©Lão¡f r¡â ïšyhkš nghŒÉ£ljhš mt®fŸ
m¢r¡âa‰w j‹ikia¤ ijÇakhŒ x¥ò¡bfhŸs ïZl¥glhkš
“ï›Éj¡ fZl§fS«, J‹g§fS« Ñœnkš Ãiyí«, mâU¥â
í«, rhªjk‰w Ãiyí« kÅj r_f¤â‰F jɉf KoahjJ” v‹W«
“ïJnt cyf ïa‰if” v‹W« brhšÈÉ£L¥nghŒ ïU¡»wh®fŸ.
ïij¤jh‹ ï‹W rfy JiufËY« ml¡f¥g£L, jhœ¤j¥g£L,
fZl¥g£L¡ bfh©oU¡F« kÅjr_f« x£L« e«ã¡bfh©L
ïa‰ifianah, bjŒt¤â‹ mUisnah, vâ®gh®¤J¡ bfh©L
ïU¡»wh®fŸ.
ïj‹¿ ïÅ k‰bwhU fhuz« v‹dbt‹whš mjhtJ
ï‹iwa nkšf©l ÃiyfŸ kÅj r_f¤J¡F bgUªJ‹gkhŒ
ïUªJ« kÅjD¡F gF¤j¿î v‹gjhd xU Énrõ áªjdh r¡â
ïUªJ« m¤J‹g¤ij xʤJ¡ bfhŸs mJ ga‹glhkš nghd
j‰F k‰bwhU fhuz« v‹dbt‹whš kÅj thœ¡ifÆš kÅj‹
jh‹ ï‹W cÆUl‹ ïU¡F«nghJ mDgÉ¡F« fZl§fŸ,
J‹g§fŸ M»ait všyh« y£áa« brŒa¤j¡f jšybt‹W«
mjhtJ ïªj thœnt Ãiya‰wbj‹W« “kÅj‹ ïwªjãwF Ô®¥ò
ehËnyh, mšyJ k‰bwhU cyfkh»a nkšnyhf¤ânyh” mDg
É¡f¥nghF« Éõa§fns K¡»akhdbj‹W« mij¥ g‰¿na
kÅj‹ ftiy brY¤jnt©L« v‹W« kj§fŸ _y« f‰ã¡f¥
g£lJ« xU K¡»a fhuzkhF«. ï¤âahâ fhuz§fns-ïªj
Éjkhd f‰gidfns kÅj r_f¤â‹ J¡f§fŸ xÊ¡f¥gLtj‰F
ïilôuhŒ ïUªJ tªâU¡»‹wd.
m¥go¡»šyhkš ïU¡Fkhdhš cy»š cŸs étuháfËš
všyh« ÉnrõkhdJ v‹W« kÅj étD¡F ca®ªj PhdK«,
m¿î«, áªjdhr¡âí« ïUªJ tU»‹wJ v‹W« brhšy¥g£l xU
r_f« ï›Éj ÑœÃiyÆš gšyhÆu¡fz¡fhd tUõ§fshŒ
ïUªJ tªâU¡f Koíkh v‹gij nahá¤J¥ ghU§fŸ.
vdnt ït‰¿‰bfšyh« fhuzbk‹d? ï¥go¥g£l bgÇah®
fŸ v‹gt®fshš kÅj¢ r_f¤â‰FŸs fZl§fŸ, J‹g§fŸ V‹
xÊ¡f¥glÉšiy? ït®fshš všyh« Mfhj fhÇa« e«khš M»
ÉLkh? v‹gdngh‹w Éõa§fis nahá¤J xU Koî¡F tªj
ãwnfjh‹ eh« ï‹W v‹d brŒa nt©oat®fshŒ ïU¡»‹nwh«
v‹gij nahá¡f nt©oat®fshf ïU¡»‹nwh«.
m¥go¡bfšyh« ïšyhkš To¡To¥ ngá giHa ghl§
fisna go¤J fZl¥gLgt®fis¥ gh®¤J gÇjhg¥g£L mt®
fsJ fZl§fis ït® tªJ¥ngá f©Ù®É£L¥ nghtbj‹gJ
‘miu¤j khit miu¤jJnghY«, áiu¤j jiyia áiu¤jJ
nghY«’ MFnk bahÊa gy‹ ju¤j¡f fhÇa« vJînk e«khš
Koa¥nghtâšiy.
Mfnt V‹ ïªj giHa Ãiy khwÉšiyba‹W«, kh‰W
tj‰fhf njh‹¿a bgÇah®fŸ všyh« V‹ njhšÉ milªJÉ£
lh®fŸ v‹W« nahá¤J¥ gh®¥nghnkahdhš Kiwna mj‹
fhuzK« m¥go¥g£lt®fË‹ jtWjY« ek¡F e‹whŒ És§F«.
vd¡F¤ njh‹¿atiuÆY« “bgÇah®”fSila Ka‰á
fbsšyh« bt‰¿bgwhkš nghdj‰F¡ fhuz« m¥bgÇah®fŸ
fZlÃiy v‹gj‰F¡ fhuz« v‹d v‹gijna mt®fŸ rÇahŒ
czuÉšiy v‹Wjh‹ brhšYnt‹. m°âthu¤âš cŸs nfhshW
fis yøa« brŒahkš nkY« nkY« f£ol§fŸ f£oajhnyna
f£od f£ol§fbsšyh« ïoªJ ÉGªJ bfh©nl tªJÉ£ld.
ïjdhš ï‹W ïoªJ ÉGªj-gGJg£l rhkh‹fS«, thœî¡F
jth¡ F£o¢Rt®fSkhf¤jh‹ m«Ka‰áÆ‹ gy‹fŸ fhz¥gL
»‹wd. Mjyhš jh‹ ga‹glÉšiy.
xU Étfhu¤ij xÊ¡f (igrš brŒa) K‹tªj xUt‹
IªJ« + IªJ« =gÅbu©L (5+5=12) v‹W fUâ¡bfh©L Ét
fhu¤ij Ô®¡f K‰gLthndahdhš m¥go¥g£ltdhš Étfhu«
rÇahd Ô®¥ò mila Koíkh? mJnghynt cyf¡ fZl¤ij¥
ngh¡Ftj‰F¤ njh‹¿a mtjhu§fŸ (bgÇah®fŸ) všyh« kÅj
r_f¤â‹ fZl§ fS¡F fhuzkhÆU¥gJ kÅj r_f¤âYŸs
áyÇ‹ Nœ¢ába‹W« m¡»ukkhd el¤ijba‹W« fUjhkš
j§fshš Ã%ã¡f¢ rh¤âak‰wJ« j§fS¡nf òÇahjJkhd xU
t°Jit¡ f‰gid brŒJbfh©L mj‰nf rfy r¡âfisí«
bfhL¤J všyht‰¿‰F« mijna ãizah¡» mj‹ngÇnyna
všyh¥ gÊfisí«ngh£L mj‰F« j§fS¡F« r«gªj« ïU¥g
jhf¡ fh£o mj‹ jaÉdh nyna cyf¡ fZl§fis¥ ngh¡f
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
165
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 164
Mjyhš bjhÊyhËfsJ fZlK«, J‹gK«, moik¤jd
K«, ftiyí« Fiwí« Ú§fnt©Lkhdhš Kjyhˤj‹ik
v‹gJ ïšyhkš nghna Mfnt©L«. m¥go¡»šyhkš ntW
v¥go¥g£l fhÇa« brŒjhY« bjhÊyhË J‹gK«, ïÊî«, jǤâu
K« xUehS« xÊahJ kÅjD¡F ïU¡F« jǤâuK«, J‹gK«,
Fiwî v‹gbjšyh« k‰wtid Él eh« mâfkhŒ fZl¥gL»‹
nwhnk k‰wtiuÉl eh« jhœikahŒ thœ»‹nwhnk k‰wt‹
e«ik ml¡» MS»‹whnd v‹»‹w kd¥gh‹ikfnsahF«.
ïªj kd¥gh‹ik ïU¡fnt©Lkhdhš k‰wtD¡F« ek¡F«
ɤâahr« fhz¥glhj xU Ãiyia c©lh¡FtnjahF«.
cjhuzkhf 100 tUõ¤â‰F K‹ 50 tUõ¤â‰F K‹ kÅj®
fË‹ rhjhuz thœ¡if ïUªjijÉl ï‹iwa thœ¡if¤
â£l§fŸ mndf tÊfËš xU msî¡F ca®ªâU¡»‹wJ v‹gJ
ãu¤âa£r«. m¥goÆUªJ« mªj msî¡nf k‰w ÃiyÆš cŸs
t®fŸ â£lK« ca®ªJÉ£ljhš â£l« ca®ªjhY« Ãiyikí«
j‹ikí« K‹nghyntjh‹ ïU¡»‹wJ. bjhÊyhËfË‹ ftiy
bašyh« j§fS¡F v›tsî nt©L« v‹gjšy. j§fSila
Ãiyik k‰w ahUila Ãiyik¡F« jhœªjjhf ïU¡f¡TlhJ
v‹gnjahF«.
vªj¡ fhuz¤ij K‹Å£lhtJ ghLgL« k¡fŸ Ãiy jhœª
âU¡fî« ghLglhj k¡fŸ Ãiy ca®ªâU¡fî«, Mâ¡f« brY¤j
î« TlhJ v‹gJjh‹ bjhÊyhs®fŸ »s®¢áÆ‹ K¡»a
j¤JtkhŒ ïU¡fnt©L«.
m¥go¡»šyhkš Vnjh 2 mzh 4 mzh TÈ ca®¤j¥gL
tj‰fhf nghuhLtbj‹gJ gad‰wnjahF«. VbdÅš ekJ »s®¢á
Æš 2 mzh TÈ ca®¤â¤ jUthndahdhš bjhÊyhËfshš
brŒa¥gL« rhkh‹fË‹ngÇš KjyhËfŸ x‹Wnr®ªJ ehyzh
Éiy mâf¥gL¤â ÉLth®fŸ. mªj ca®ªj Éiyia¡ bfhL¤J
rhkh‹ th§fnt©oat®fŸ bjhÊyhËfnsahth®fŸ. Mfnt
KjyhËfŸ bjhÊyhËfS¡F tyJifÆš TÈ mâf« bfhL¤J
ïlJ ifÆš mij¤ j£o¥ ãL§»¡ bfhŸSth®fŸ. KjyhË
fSl‹ TȤ jfuh® v‹gJ KjyhËfS¡F« bjhÊyhËfS¡F«
ïilÆš cŸs òšYUÉ¡ T£lkhd juf®fSila N£ánaahF«.
4 mzh TÈ¡F ntiy brŒa k¡fŸ ï‹W 14 mzh TÈ bgUtJ
vd¡F¤ bjÇí«. ïj‹ gadhŒ mtDila Ãiy á¿JTl
ca®ªjjhf brhšy KoahJ. moik¤j‹ikí«, jǤâuK«
mtid¢ NœªJ bfh©nl ïU¡»‹wJ. 4 mzh TÈbfhL¤j
ïJ ï¥go ïU¡f bjhÊyhËfS¡F cŸs fZl§fis¥
g‰¿ á¿J MuhŒnth«.
njhH®fns! cyfkhdJ bjhÊyhs®fshnyna îkh¡f¥
g£L bjhÊyhs®fshnyna eilbg‰W tUtjhŒ ïUªjhY« cyf
thœ¡ifÆš cŸs rfyÉjkhd bjhšiyfS¡F«, J‹g§fS¡F«,
ftiyfS¡F« bjhÊyhËfns Msh»tU»‹wh®fŸ. rfy I°t®
a§fS«, Rfnghf¤J¡F nt©oa rfy rhjd§fS« bjhÊyhË
fshnyna c©lh¡f¥gLtjhŒ ïUªjhY« bjhÊyhËfS¡F¤
jh‹ tÆuhu c©z czÉšiy v‹»‹w Fiwí«, ïL¥ghu JÂ
ïšiy v‹»‹w Fiwí«, ïU¡f ïlÄšiy v‹»‹w Fiwí«,
ehis¡F v‹d brŒtJ v‹»‹w ftiyí« k‰W« fhayh tªjhš
it¤â a¤J¡F v‹d brŒtJ, bg©#hâ ãurt¤â‰F v‹d
brŒtJ, ãŸis go¥ò¡F v‹d brŒtJ, rhî, fšahz« M»ait
fS¡F v‹d brŒtJ v‹gJngh‹w mndf ftiyfŸ, FiwfŸ
ïUªJ tU»‹wd. bjhÊyhËfŸ mšyhj kÅjU¡nfh ï›Éj
ftiyfŸ VJÄšiy ït®fS¡FŸs ftiybašyh« bjhÊyhË
fË‹ ciH¥ghš rĤj bghUis v¥go¥ g¤âu¥gL¤JtJ, v¥go
nkY« nkY« bgU¡FtJ, v¥go mâfkhd Rfnghf§fis mDg
É¥gJ v‹gJ ngh‹w ftiyfnsahF«. ï‹D« VjhtJ ftiy
ïU¡Fkhdhš mJ ehnk cy»š bgÇa Ókhdhf v¥go MtJ eh«
br¤j ãwF« ekJ bgUikí«, òfG«, brštK« ekJ ãŸis
fS¡F«, ekJ ngu‹fS¡F« cyfKŸs msî« v¥go Ãiy¤
âU¥gJ v‹gJ ngh‹witfSnkahF«.
ïitfŸ jÉu KjyhËfŸ v‹gt®fŸ j§fŸ Ãiy v‹W«
Ãiy¤âU¡fî«, bjhÊyhËfŸ v‹D« nguhš cyf bgU«gh‹ik
ahd kÅj r_f« j§fis v⮡fhkY«, jh¡fhkY« ïU¥gj‰fhf
nt©oa gªnjhg°J¡fhf xU murh§f¤ij V‰gL¤â¡ bfhŸs
nt©oat®fSkh»‹wh®fŸ. ehsht£l¤âš mªj M£áÆ‹
Mâ¡f¤ijí« j§fŸ if¡FŸ bfh©LtªJÉlnt Ka‰á¥gt®
fshfîÄUªJ tU»wh®fŸ. ïjdhš KjyhËfË‹ thœî¡F«,
bršt« nr®¥ã¥gj‰F« kh¤âu« bjhÊyhËfŸ ghLgL»wh®fŸ
v‹gâšyh kš ïªj KjyhËfis fh¥gh‰wî« bjhÊyhËfis
ml¡fîkhd fhÇa¤â‹ bryî¡F« ïªj bjhÊyhËfns ghLg£L
ciH¡f nt©oat®fshf ïU¡»wh®fŸ. ï¤âahâ fhuz§fshš
rßu¤jhš ghLg£L ciH¡F« k¡fsh»a bjhÊyhËfSila Ãiy
ikia ehS¡FehŸ moik¤ jd¤âY«, jǤâu¤âYnk mÄœ¤j¥
gL»‹wJ.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
167
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 166
ekJ tU¤j«
- <.bt.uh - <.bt.uh - <.bt.uh - <.bt.uh - <.bt.uh
âUbešntÈÆš elªj Ô©lhik kfheh£o‰F¤ jiyik
t»¡f áj«gu« m©zhkiy¥ gšfiy¡fHf¤ jiyik¤ jÄHh
áÇa® njhH® v°.nrhkRªâughuâah® M.A., B.L., mt®fŸ nf£L¡
bfhŸs¥g£oUªjh®. m«kfheh£o‰F tunt‰ò fHf¤jiytuhf
ïU¡f âUbešntÈ njhH® rhto T¤jeÆdh® ãŸis mt®fŸ
nf£L¡ bfhŸs¥g£oUªjh®. ï›nt©LnfhS¡»z§f ïU njhH®
fS« j§fŸ flikfis M‰w kfheh£o‰F tªâUªjh®fŸ. ï§F
xU Éõa« F¿¥ãlnt©oajhF«.
mjhtJ mt®fŸ ïUtU« fh§»u° bfhŸifÆš g‰WŸs
t®fŸ, M°âf®fŸ, fh§»u° Ô©lhik Éy¡F (“AÇ#d K‹
nd‰w”) ntiy fÄ£oÆš m§f« t»¥gt®fŸ Mth®fŸ. ït‰iw
bašyh« RakÇahij kfheh£il¡ T£oa njhH®fŸ m¿ªnj
mt®fis jiyik t»¡f¡ nf£L¡ bfh©oU¡»wh®fŸ v‹gjhF«.
m‹¿í« kfheh£oš njhH® nrhkRªâughuâahiu¤
jiyik¥ gjÉ¡F eh‹ ãnunuã¡F« nghnj njhH® ghuâahU¡F«
ek¡F« Énrõ mã¥ãuha ngj§fŸ c©L v‹W«, m¥goÆUª
J« ï« kfheh£o‰F eh« mt®fis jiyik t»¡f miH¤âU¥g
J«, mt®fŸ ïz§» tªâU¥gJ«, M»a ïu©L fhÇa¤ijí«
gh®¥ nghnkahdhš eh« miH¤jijÉl mt® x¥ò¡bfh©L
tªâU¥gnj ngh‰w¡Toabj‹w«, ïJnt mtuJ cjhu¤ j‹ik
ia¡ fh£L »‹wbj‹W« brh‹dnjhL, ek¡F« mtU¡F« cŸs
K¡»a mã¥ãuhangjbk‹dbtÅš njhH® ghuâah® xU Ó®âU¤j
neh¡fKilat® v‹W«, mjhtJ vijí« mʤJÉlhkš
m¥gona it¤J¢ Ó®âU¤j« brŒtj‹ _y« kÅj r_f¤â‰F
ÉLjiy iaí«, nk‹ikiaí« c©lh¡f¡ fUâ ïU¡»wt®
v‹W«, eh« m¥go¡»šyhkš Ó®âU¤j¤âš e«ã¡if it¤J
mj‰F¡ bfhL¡f nt©oa rYifbašyh« bfhL¤J¥ gh®¤J
KjyhË m¥nghJ ïUªjijÉl ï¥nghJ 14 mzh bfhL¡F«
nghJ v¤jidnah g§Fnk‹ikahŒ nkh£lhÇY«, Mfha uj¤
âY« bršY»wh‹. rªâufhªj k©lg¤âš tá¡»wh‹. xU ehis¡F
4 mšyJ 5 ifbaG¤J¥ nghLtJl‹ mtdJ ntiy KotilªJ
ÉL »‹wJ. ïªj Ãiyia mt® ãŸisãŸis jiyKiw¡F¥
g¤âu¥ gL¤â¡ bfhŸS»wh‹. bjhÊyhË Ãiy ïªj msî¡F
ca®ªJ ïU¡»wjh ghU§fŸ. mt‹ ãŸisfŸ 3-tJ, 4-tJ
ghu«tiuÆš Tl go¡f KoaÉšiy. Xj« (<u«) ïšyhj ïl¤âš
gL¡f Koa Éšiy. ïL¥ò¡F¤ jÉu nkY¡F¤ JÂÆšiy. ïªj
ÃiyÆšjh‹ ïU¡»wh®fŸ.
(bjhlU«)
F¿¥ò : 05.09.1933 (bfh¢á) 10.09.1933 (My¥òiH) 23.09.1933
(âUbešntÈ) M»a ïl§fËš eilbg‰w bjhÊyhs®fŸ khehLfËš
jiyikna‰W M‰¿a brh‰bghÊî.
Fo muR - brh‰bghÊî - 01.10.1933 Fo muR - brh‰bghÊî - 01.10.1933 Fo muR - brh‰bghÊî - 01.10.1933 Fo muR - brh‰bghÊî - 01.10.1933 Fo muR - brh‰bghÊî - 01.10.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
169
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 168
bfhŸif¥gojh‹ elªjhbu‹W«, jdJ kidÉah® el¤ij ão¡fh
É£lhš mt® v‹d brŒtJ v‹W nahá¤J¤jhnd jdJ
kidÉia É£L Ú§»¡ bfh©lhnu xÊa jdJ kidÉia
Ú¡»ÉlÉšiy v‹W« brh‹dh®.
ïj‰F« gy® áǤjh®fŸ. áy® ifí« j£odh®fŸ. m¥nghJ
ghuâah® “gÇfhr« brŒgt®fŸ gÇfá¡f¥gLth®fŸ” v‹gjhf xU
gHbkhÊ c©L v‹gjhf¢ brhšÈÉ£L nkyhš ngR«nghJ
njhH®fŸ éthdªj«, F¥jh KjÈa 2, 3 ng®fŸ jiyt® ngR«nghJ
mo¡fo k¤âÆš ãuntá¤J jiytiu nfŸÉfŸ nf£f Mu«ã¤
jh®fŸ. ïªj rka¤âš eh‹ jiyt® mDkâÆ‹ ngÇš vGªJ ïªj
njhH®fis nf£L¡ bfh©L, jiyt®ngR«nghJ k¤âÆš k¤âÆš
ngRtJ mHfšy v‹W brh‹nd‹. mj‰F njhH® tšy¤juR mt®
fŸ rªnjf« V‰g£lhš v‹d brŒtJ v‹wh®. njhH® F¥jh mt®
fŸ v§fŸ cz®¢áia ï¥go xL¡f¡TlhJ v‹W« rªnjf§fis
nf£L¤jh‹ Mfnt©L« v‹W« brh‹dh®. njhH® éthdªj«
mt®fS« thÆš Vnjnjh r¤j« nf£fhkš ngá¡ bfh©oUªjh®.
ïªj rka¤âš jiyt® Ú§fŸ všnyhU« Vffhy¤âš cg‹ahr«
brŒtjhŒ ïUªjhš v‹ cg‹ahr¤ij ÃW¤â¡ bfhŸS »nw‹
v‹W brhšÈa ãwF mt®fŸ c£fh®ªjh®fŸ. ãwF jiyt®
ghuâah® mt®fŸ vGªJ kWgoí« ngR«nghJ jh‹ rka Mjhu§
fis¥g‰¿ ngRtjhdJ RakÇahij¡fhu®fis âU¥òtj‰fhf
mšybt‹W« Ô©lhik Éy¡F¡F rka« ïl« bfhL¡fÉšiy
v‹W fUâ ïU¡»wt®fS¡F«, rka¤âš e«ã¡if cŸst® fS¡
F«, Mfnt ïij ngáajhfî« ïÅ k‰w Éõa§fis¥g‰¿ ngR
tjhfî« brh‹dh®. ïªj¥go brhšÈ¡ bfh©oU¡F«nghJ njhH®
tšy¤junrh, mšyJ njhH® F¥jhnth m¥go¥g£lt®fŸ mjhtJ
rka e«ã¡if¡fhu®fŸ ï§F ahU« ïšiy v‹W brh‹dh®.
m¥bghGJ njhH® T¤jeadh® ãŸis mt®fŸ ehk«
ngh£l áyU« Éóâ óáa áyU« cU¤âuh£r« f£oa áyU«
tªâU¥gjhf¡ fh£odh®. ïªÃiyÆš jiyt® cgªahr« KoªjJ«
Kjš Ô®khd« v‹dhš ãnunuã¡f¥g£lJ. mâš mJ r«gªjkhd
gy Éõa§ fis¢ brhšÈ ãnunuã¤j ãwF mij Mnkhâ¡f
njhH® étheªj« mt®fŸ btF M¤âu¤Jl‹ vGªjh®. mJ rka«
eh‹ njhH® étheªj« mt®fis Ú§fŸ Mnkhâ¡f nt©lh«,
ntW ahuhtJ Mnkhâ¡f£L« v‹W gyÉj¤âY« tz¡fkhf¡
nf£L¡bfh©L«, vdJ nt©LnfhŸ ga‹glhkš mt® jh‹
Mnkhâ¤J¤jh‹ ÔU nt‹ v‹wâ‹ngÇš mt® mDkâ¡f¥g£L
vGªJ, jiytiuna R£o¢ R£o Ô®khd¤J¡F¢ r«gªjÄšyhj gy
mj‰fhf¡ fh¤âU¡f nt©oa fhybkšyh« fh¤J¥ gh®¤J mªj
mDgt¤â‹ ÛJ ï¥nghJ eh« gy Éõa§fËš jiyÑœ òu£á
ntiyÆY«, gy Éõa§fËš bgÇabjhU mÊî ntiyÆY«
<Lg£oU¡»wt®fŸ v‹W«, MdnghâY« mtut®fŸ mã¥ãuha¤
J¡F g§fÄšyhkš VjhtJ xU bghJ y£áa¤J¡F ïUtU« To
ciH¡f¡TLkhdhš mjdhš ga‹ c©L v‹W njh‹Wkhdhš
ahU« ã‹th§f nt©oaâšiy v‹W«, mjdhš fhÇa« bf£L
ÉLnkh v‹W ga¥glnt©oaâšiy v‹W«, ngá filáahf k‰w
itÔf®fŸ, irt®fŸ M»at®fis¥ nghš mjhtJ “RakÇahij¡
fhu®fis¥ gh®¥gnj bgÇa ght«” v‹W fUjhkš ekJ nt©L
nfhS¡F ïz§» ï§F tªâU¥gj‰F ghuh£Ltjhfî« brhšÈ
ãnunu ã¤nj‹. ïªj¥go brhšy nt©oaJ« ãnunugiz brŒa
nt©oaJ« kÇahijí« g¤jâí« ÃahaK« v‹nw eh‹ Ãid¤J
mªj¥go brŒnj‹.
njhH® ghuâat®fŸ jiyik t»¤J jiyik¥ ãur§f«
brŒí«nghJ KjÈš j‹id eh‹ Éy¡»¥ ngá ïU¡f nt©oa
âšiy v‹W« jh‹ ï«kfheh£L¡F tªjâš mârabkh‹WÄšiy
ba‹W«, kfheh£lh® j‹id¤ njo miH¤jnj bgÇbj‹W«, Ra
kÇahij¡fhu®fS¡F cŸs kÅj r_f¤â‰F ÉLjiy V‰gl
nt©L« v‹»w MirÆY« kÅj r_f« nk‹ikaila
nt©L« v‹»‹w MirÆY« jh‹ xU á¿J« Fiwªjtušy
bt‹W« brhšÈÉ£L Ô©lhikia¥ g‰¿ ngR«nghJ Ô©lhik
xÊa nt©Lbk‹gJ ahtU« x¥ò¡ bfhŸsnt©oa Éõa«
v‹W« mj‰F cy»š vªj rkaK« ÉnuhjkhŒ ïU¥gjhf ahU«
fUj nt©oaâšiy v‹W«, irt®fŸ j§fis irt®fŸ v‹W
brhšÈ¡ bfhŸs nt©Lkhdhš Ô©lhik ghuh£l¡ Tlhbj‹W«
brhšÈ mj‰F Mjhukhf ïu©blhU irt nk‰nfhŸfis vL¤J¡
fh£odh®. mJnghynt itzt®fS« Ô©lhikia ghuh£l
ÃahaÄšiy v‹W«, Ô©lhik ghuh£L»‹wt® itztuhf ïU¡f
Koahbj‹W« brhšÈ mj‰F Mjhukhf uhkhD#Uila
Éõa¤ij vL¤J¢ brh‹dh®. ïªj rªj®¥g¤âš njhH® K¤JrhÄ
tšy¤juR mt®fŸ vGªJ uhkhD#® jdJ bg©#hâia j‹
ïZl¥go elthjj‰fhf Éy¡» É£lhušyth v‹w xU nfŸÉ
nf£lh®. mªj rka« áy® áǤjh®fŸ. ïªj¡ nfŸÉ mªj¢ rka¤
J¡F mtáak‰wJ v‹gJ vdjã¥ãuha«. MdnghâY« mj‰F¤
jiyt® ï¥go¥g£l nfŸÉfis k‰bwhU rka«nf£lhš vd¡F¤
bjǪj gâiy eh‹ brhšy v¥bghGJ« jahuhŒ ïU¡»nw‹.
Mdhš ïJ rkakšy v‹gjhf brhšÈÉ£L, MdnghâY« ïªj¡
nfŸÉ¡F« gâš brhšYtjhf¢ brhšÈ uhkhD#® RakÇahij¡
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
171
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 170
ekJ brhªj Éõa¤âš xUt® elªJ bfh©lj‰fhf xUtiu
ïfœtJ«, ittJ«, bghJ¡ T£l§fËš ngRtbj‹gJ« á¿J«
xG§fhfhJ. ïªj¡ T£l elto¡ifia¥ gh®¤jãwF ïÅí« ek¡F
kfhehLfŸ nt©Lkh v‹W« kfhehLfŸ el¤j ek¡F¤ jFâ
c©lh v‹W« ga¥gL«goahf M»É£lJ. k¤âahd kfh
eh£L¡F tuyhkh tu¡Tlhjh v‹WTl nahá¡»nw‹. Vnjh v‹
r¡â mDrhu« vd¡FŸs C¡f¤ij¡ bfh©L v‹ mã¥ãuha¤ij
bjUÉš ËW ngá É£L¥ nghtnj nkš v‹WTl nahá¡»nw‹.
eh‹ V‹ ï›tsî tU¤jkhŒ ngR»nw‹ v‹whš j¥ghfnth
rÇahfnth ïj‹gÊí« bghW¥ò« v‹ jiyÛJ ïU¡»wJ v‹W
fUâí« k‰w njhH®fS¡F áWtaJ thÈg u¤j« v‹»‹w rh¡FfŸ
ïU¡»‹w khâÇ vd¡F rh¡F ïšiy v‹W« fUJtjhnynaahF«.
x›bthUtUila mã¥ãuhaK« cz®¢áí« jŤjÅna
jh©ltkhl nt©Lbk‹whš xG§FKiw v‹gj‰F m®¤jnk
ïšiy. jŤjÅ mã¥ãuha Rjªâu« v‹gJ mndf gߣir¡F«
mDgt¤â‰F« ãwF kh¿ ï¥nghJ xU jÅ mã¥ãuha¤â‹Ñœ
elªjhfnt©oajhŒ ïUªJtU»wJ. ï¥gobašyh« ïU¡f
x›bthUtU« vGªJ j§fŸ j§fŸ cz®¢á¥go rigÆš el¥gJ
v‹whš rig¡F¤ jiyt® vj‰F? Mfnt ï§F ïªj kfheh£L¤
jiytÇl« elªj khâÇ¡F« mtiu mdhtáakhŒ itj khâÇ¡
F« eh‹ ï‹W tUªjhkš ïU¡fKoaÉšiy v‹gnjhL, jiy
tiu tz¡f¤Jl‹ k‹Å¥ò«nf£L¡ bfhŸ»nw‹. K¡fhY«
k‹Å¥ò¡ nf£L¡ bfhŸ»nw‹. mnjhL ïªjkhâÇ njhH®fŸ k¤â
Æšjh‹ ïªj 7, 8 tUõ§fshf ïªj ãu¢rhuK« brŒJtU»nw‹.
ï‹D« gy njhH®fË‹ fij nf£lhš jiytut®fns mâra¥
gLth®fŸ. mijbašyh« ï§F ÉÇ¡f eh‹ Mir¥glÉšiy.
Mjyhš jiy tut®fŸ vdJ fZlkhd gÇjhgfukhd Ãiyia¡
f©lhtJ ï‹iwa r«gt§fis kwªJÉlntQkhŒ kWgoí«
kWgoí« tz¡f¤Jl‹ nf£L¡ bfhŸ»nw‹ v‹W brh‹nd‹.
K‰gfš kfhehL KoªjãwF ã‰gfš njhH®fŸ ghuâahut®fŸ
rhto T¤j eÆdh® ãŸis mt®fŸ #hif¡F¢ br‹W jÅ¥glî«
ïUtU¡ F« rkhjhd« brhšÈÉ£L ãwF ã‰gfš bjhÊyhs®
kfheh£L¡F« tªJ vdJ flikfis¢ brŒnj‹.
kfhehL KoªjãwF« filáahf njhH® tšy¤juR mt®fŸ
kWgoí« ngr vGªJ m¥bghGJ« xU Kiw áy fod gj§fis
cgnah»¤J É£L filáahf ï«khâÇ kfhehLfËš RakÇahij
ïa¡f¡fhu®fŸ mšyhjt®fis cŸns òfÉl¡Tlhbj‹W«, mt®
fis nr®¡fnt Tlhbj‹W«, nr®¤jjhšjh‹ ï¥go elªjbj‹W«
Éõa§fis¥ ngá Ô®khd¤ij MjǤjh®. ãwF njhH® tšy¤juR
mt®fŸ ngr nt©Lbk‹W vGªJ Ô®khd¤ij¥g‰¿ xU
th®¤ijí« ngrhkš flátiu jiytiuna gyÉj fodkhd
th®¤ijfshš f©lgo itJÉ£L c£fh®ªjh®. (mªj th®¤ijfŸ
vd¡F PhgfÄU¡»wJ. MdhY« ïJrka« btËÆl ÉU«g
Éšiy) ãwF ïu©blhU Ô®khd§fŸ Ãiwnt¿ jiyt® Koîiu
elªjãwF v‹id jiytU¡F e‹¿ brY¤J«go njhH® F‰why
ȧf« mt®fŸ f£lisÆ£lj‰»z§f eh‹ vGªJ elªj r«gt¤
â‰F tUªâ jiytU¡F tU¤j« bjÇɤJ¡ bfhŸS« KiwÆš
kfheh£oš xG¡fKiw jt¿ elªJ bfh©l njhH®fŸ brŒifia
f©o¤J ngRifÆš F¿¥ã£ljhtJ RakÇahij¡fhu®fis¥ g‰¿
gy® f©lgo gÊ T¿¤ âÇí« fhÇa§fis bkŒ¥ã¡f mDTy
khF« go ï‹W ï§F áy njhH®fŸ nt©Lbk‹nw xG§F Kiw
fis myøa«brŒJ elªJ fh£oÉ£lh®fŸ. jiytiu¥g‰¿ eh‹
ãnunuã¡F«nghnj všyh Égu§fisí« bjÇɤâU¡»‹nw‹.
ï«khâÇ kd¥gh‹ikíŸs njhH®fSl‹ ïÅ x¤JiH¥gâdhš
e‹ikiaÉl bfLâna mâfkhf V‰gL« v‹W njh‹W»wJ.
ïJtiu ekJ ïa¡f¤ njhH®fŸ gyÇ‹ el¤ijahš eh‹ mâf¡
fZlkilªâU¡»nw‹. vd¡F brhªj¤âš V‰g£l fZl§fŸ
gÊfŸ, eZl§fŸ M»aitfis¥g‰¿ eh‹ v¥nghJ« ftiy¥
glÉšiy. mij¥ngh¡»¡ bfhŸs eh‹ Ka‰á¡fî« ïšiy.
Mdhš ï«khâÇ elto¡iffshš ïa¡f¤â‹ nah¡»aij bf£L¥
ngh»‹wbj‹nw eh‹ tUªJ»nw‹. ï‹iwa khâÇia eh‹
t‹ikahŒ¡ f©o¡»nw‹. ïjdhš ï¥go¥g£l njhH®fŸ nfhã¤
J¡ bfh©LnghŒ, ïj‰FK‹ nfhã¤J¡bfh©L nghdt®fŸ brŒ
»‹w khâÇ v›tsî ïilôW brŒjhY« mj‰F¤ jiy bfhL¡f¤
jahuhÆU¡»nw‹. mij všyh« vâ®gh®¤nj eh‹ ï¥go ngR»
nw‹. ïj‰F K‹D« eh‹ ï¥go f©o¥gjhŒ ïUªjjhnyna
ïa¡f« Xusî¡fhtJ cÆUl‹ ïU¡»wJ.
ïJnghš mnefÇ‹ ïilôWfisí« bjhšiyfisí«
r»¤J¡ bfh©Ljh‹ ïa¡f¤ij xU msî¡F Ãiy ÃW¤â¡
bfh©L tªâU¡»nw‹. ïªj¤ njhH®fŸ j§fsJ ï¥go¥g£l kd¥
gh‹ikia kh‰¿¡ bfhŸshÉ£lhš ït®fSl‹ x¤J ciH¥gJ
rh¤âak‰wjh»ÉL«. #°o° f£áílD« áy gz¡fhu®fSlD«
eh‹ fyªâUªjJ th°jtnk. Mdhš mJ vdJ Raey¤J¡F
mšy. mt®fis ïa¡f¤J¡F v›tsî ga‹gL¤â¡ bfhŸs
Koínkh mªj msî¡F mt®fSl‹ fyªJ tªâU¡»nw‹.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
173
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 172
kj¡»W¡F
cy»š kj§fŸ V‰g£L gy MÆu¡fz¡fhd tUõ§fŸ
M» ïUªjhY« kj§fis V‰gL¤âdt®fŸ všyh«, mšyJ
kj§fË‹ _y òUõ®fŸ všyh« bjŒåf¢ r¡â bghUªâat®fsh
í«, bjŒt r«kªjKilat®fshí«, Ô®¡f¤ jÇrd PhdKŸs
kfh¤kh¡fshí« ïUªjh®fŸ v‹W brhšy¥g£L« všyh kj¡
f£lisfS« bjŒt§ fshnyna _y òUõ®fŸ _y« cyf¤â‰F
ïw¡f¥g£lJ v‹W brhšy¥g£L« ïUªjhY« rjh r®t fhyK«
mªj mªj kj¥ ãurhu« brŒa¥glhÉ£lhš kj« xʪJ nghŒ
ÉLnk v‹»‹w ga« všyh kj°j®fËlK« ïUªJjh‹ tU
»‹wJ. ïªj¡ fU¤âY«, fhÇa¤âY« cy»š ï‹dkj« ca®î,
ï‹dkj« jhœî v‹W brhšYtj‰»šiy.
rhjhuzkhf xU nfho %ghnah, mšyJ ïu©L nfho
%ghnah ifÆš it¤J¡ bfh©L MÆu« MSfnsh, mšyJ
ïu©lhÆu« MSfisnah ÃaĤJ 5, 6 ghiõfËš g¤âÇiff
isí« it¤J¡ bfh©L Vnjh xU jhœ¤j¥g£l ÄUf¤â‹ nguhš
xU kj¤ij¡ f‰ã¤J m«ÄUf¤J¡F áy “bjŒåf¤j‹ik”ia
f‰ã¤J mJ gy “m‰òj§fŸ” brŒjjhf¡ fijfŸ f£oÉ£L
ãurhu§fŸ brŒa Mu«ã¤JÉ£lhš f©o¥ghf áy tUõ¤â‰FŸ
yB¡fz¡fhd k¡fis m«kj¤ij¥ ã‹g‰Wgt®fshf¢ brŒJ
Élyh«. ãwF mªj kj¤ij vtdhtJ F‰w« brhšYthndahdhš
mt‹ j©o¡f¥ glnth, ita¥glnth, mo¡f¥glnth, bfhiy
brŒa¥glnth MshF«goí« brŒJÉlyh«.
Mjyhš kj§fS¡F étehoahŒ ïUªJtUtJ gzK«
ãurhuKnk mšyhkš mt‰¿‹ bjŒåf¤ j‹iknah, ca®ªj
Fznkh v‹W vijí« ahU« brhšÈÉlKoahJ.
“rÛgfhy¤âš xU »uhk¤âš xU bg©iz xU “ngŒ
ão¤J¡bfh©L” mªj bg©Q« jiyÉǤJ Ml¤bjhl§»dhŸ.
mj‰fhf xU ngnah£oia¡ T¥ã£L mªj¥ ngia X£l¢ brh‹d
Mjyhš jh‹ elªJbfh©lkhâÇ rÇ vd¥bghUŸglî« ngá
Ko¤jh®.
Mfnt ïªjkhâÇ elto¡ifahš vdJ kd« r‰W ò©g£L
É£lJl‹ vdJ e«ã¡ifí« r‰W M£l« bfhL¤JÉ£lJ. ïJ
xU òwÄU¡f ešy rka¤âš mjhtJ ekJ ïa¡f bfhŸiffŸ e«
vâÇfshY« k‰W« ïªâahÉš cŸs gšntW f£á¡fhu®fshY«
x¥ò¡bfhŸs¤j¡f rkakhfî« všyh ïªâa °jhgd« v‹D«
fh§»uR¡fhu®fshY« x¥ò¡ bfhŸs¡Toa rkakhŒ ïU¡F«
nghJ«, RakÇahij¡fhu®fŸ mšyhjt®fis cŸnsÉl¡ TlhJ
v‹W« cŸnsÉ£lhš ï¥go¤jh‹ el¡F« v‹»‹w bghUËY«
ngádhš ey« Éisíkh v‹gJ nahá¡f¤j¡fjhF«.
c©ikia¥ ngr¥nghdhš RakÇahij¡fhu®fŸ v‹W
brhšÈ, Tlnt mstshÉ¡ bfh©oU¡»wt®fisÉl fhÇa¤
âY« bfhŸifÆY« xG§»Y« v›tsnth rÇahŒ elªJ bfh©L
RakÇahij¡fhu®fŸ v‹gt®fËš áyUila el¤ij¡fhfî«
trî¡fhfî« gaªJ bfh©L fyªJbfhŸs Koahkš ïU¡»wt®
fŸ gy® ïU¡»wh®fŸ v‹gJ vd¡F¤ bjÇí«. Mjyhš Ra
kÇahij¡fhu®fŸ mšyhjt®fŸ cŸns tªjhš ï¥go¤jh‹
el¡F« v‹W eh« v¥go brhšyKoí«. ïJtiu elªj ekJ
kfhehLfËš ekJ r§f§fËš ekJ T£l§fËš v¤jidnah Éj
mã¥ãuhaKŸst®fis fy¡»¡bfh©Ljh‹ ïU¡»nwh«. mt®
fshš všyh« ïa¡f¤â‰F gy‹bg‰¿U¡»nwhnkbahÊa mt®f
shš mšyJ mt®fS¡fhf ekJ bfhŸiffŸ vijí« É£L¡
bfhL¤JÉlÉšiy. Mjyhš ïÅahtJ ïa¡f njhH®fŸ v‹g
t®fŸ j§fŸ brŒif rÇah j¥gh v‹W nahá¤J¥ gh®¤J j¡fgo
elªJ bfhŸ th®fŸ v‹»‹w e«ã¡ifÆ‹ ÛJ vGJ»nw‹.
njhH® ghuâahut®fisí« kfheh£oš bjÇɤJ¡ bfh©lJ
nghyî« jÅna bjÇɤJ¡bfh©lJ nghyî« g¤âÇif _yK«
nkšgo r«gt¤J¡F vdJ tU¤j¤ij bjÇɤJ k‰WbkhUKiw
ï¢r«gt¤ij kwªJÉL«goahf nt©o¡bfhŸS»nw‹.
Fo muR - jiya§f« - 01.10.1933 Fo muR - jiya§f« - 01.10.1933 Fo muR - jiya§f« - 01.10.1933 Fo muR - jiya§f« - 01.10.1933 Fo muR - jiya§f« - 01.10.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
175
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 174
yh« v‹W f‰ã¡f¥g£oU¡»wt®fŸ. ï¥go¥g£l ït®fËl¤âš
vJ brh‹dhš VuhJ? v‹d brh‹dhY« e«ò«r¡â vG¤J thrid
m¿ahj _l®fS¡nf mâf«. Mjyhš ï¥go¥g£l #d§fËl«
kj¥ ãurhu« brŒJ kjkh‰Wjš nt£il MLtJ v‹gJ ahtU¡
F« Rygkhd fhÇakhF«.
ïªâa k¡fË‹ fšÉ m¿î thrid m‰w j‹ikí«, ghku¤
j‹ikí«, moik¤ j‹ikí« všyh« nr®ªJ cyf¤âš ntW vªj
njr¤âY« ïšyhj m›tsî kj§fS«, kj nt‰WikfS«,
kjkh‰wK« jh©ltkhL»‹wd. ïªâahÉš ïªJ¡fŸ, »¿°J
t®fŸ, K°ä«fŸ, ò¤j®fŸ, ôj®fŸ, ghuÓf®fŸ, Ó¡»a®fŸ, MÇa
rkhÍfŸ, itzt®fŸ, irt®fŸ, °kh®¤j®fŸ KjÈa flîŸ khW
ghLŸst®fS«, kj¡f®¤jh¡fŸ khWghLŸst®fS«, kj¡nfh£
ghLfË‹ mU¤j khWghLŸst®fSkhf v¤jidnah ãÇÉd®fŸ
ïUªJbfh©L btFfhykhfnt kjkh‰w¥ ãurhu« brŒJ bfh©L
jh‹ tU»wh®fŸ.
Mdhš ïªj kj§fËš kÅj thœ¡if j¤Jt¤âš VjhtJ
x‹W¡bfh‹W ãukhj ɤâahr§fŸ ïU¡»‹wjh v‹W gh®¤jhš
x‹Wnk fhzKoahj ÃiyÆšjh‹ ïUªJtU»‹wd.
všyh kj¤J¡Fnk-xU flîŸ c©L.
nkšnyhfK©L.
nkh£r eufK©L.
M¤kh c©L.
br¤jãwF ïªj M¤Jkh mšyJ kÅj‹ mtdt‹ e‹ik
Ôik¡F V‰wÉj« nkh£r euf« mDgÉ¥gJ v‹»‹w bfhŸif
fis it¤J ɤâahrÄšyhkš elªJ tU»‹wJ.
ãu¤âa£r mDgt¤âš všyh kj¤âY« “mnah¡»a®fŸ”
“nah¡»a®fŸ” ïUªJ tU»wh®fŸ.
všyh kj¤âY« ViHfŸ, gz¡fhu®fŸ ïU¡»wh®fŸ. všyh
kj¤âY« v#kh‹, TÈahŸ ïU¡»wh®fŸ. všyh kj¤âY« c‰rt«,
g©oif ïU¡»‹wd. všyh kj¤âY« tz¡f«, bjhGif,
ãuh®¤jid, #g«, jg« ïU¡»‹wd. všyh kj¡ flîŸfS«
bjhGif, ãuh®¤jid, tz¡f«, óir M»aitfS¡F gy‹fŸ
bfhL¡»‹wd.
âš mªj¥ ngnah£o ïªj¥ bg©iz¥ ão¤âU¡F« ngŒ ah®
v‹W f©Lão¥gâš 2-ehŸ brytʤJ filáahf 5, 6 tUõ¤â‰F
K‹dhš m›ñ® »z‰¿š ÉGªJ br¤J¥nghd xU kuh£oa‹
mL¤j #‹k¤âš ehahŒ ãwªJ ïªj¥ bg© å£oš btF bršy
khŒ ts®ªJ ïªj¥ bg©ÂlK« Äf m‹ghŒ ïUªJ MW
khj¤â‰F K‹ mJî« »z‰¿š ÉGªJ br¤J nghdjhš mJ
ngah» mªj¥ bg©iz¥ ão¤J¡ bfh©lJ v‹W brh‹dh‹.
ïij mªj C®¡ fhu®fŸ e«ãdh®fŸ v‹w F¿ia ïªj¥ bg©
bjǪjîl‹ ngŒ ML«nghJ mo¡fo ehŒkhâÇ Fiy¥gJ«
á‰áy rªj®¥g§fËš kuh£o ng¢RkhâÇ ngRtJkhŒ ïUªjh®.
mJkh¤âukšyhkš j‹id¥ ão¤âU¡F« ãrhR ehŒ¥ãrhRjh‹
v‹gij¡ fh£Ltj‰fhf áy rka§fËš ky¤ij¢ rh¥ãlî« brŒ
thŸ. k‰W« ntW gy ehŒfS¡F« â‹g©l« ngh£L rjh 7, 8 ehŒ
fSl‹ fhkhJu Éisah£L« ÉisahLthŸ. ïij¥ gh®¤j
všnyhUnk á¿J Tl¢ rªnjfÄšyhkš ïªj¥ bg©iz¥ ão¤
âU¥gJ ehŒ¥ãrhRjh‹ v‹W Ô®khŤJ¡ bfh©lh®fŸ.”
kj§fS« ïJnghyntjh‹ j‹id xU kj¡fhu‹ v‹W
fh£o¡ bfhŸs nt©Lkhdhš kj¡ FU¡fŸ mšyJ kjf®¤j®fŸ
mšyJ kj¥ ãurhu¡fhu®fŸ v‹W brhšy¥gLgt®fŸ v‹d brhšY
»‹wh®fnsh, v¥go elªjhš kjg¡â cilat‹ v‹W brhšYth®
fnsh mªj¥go el¡f¤jh‹ x›bthU kjg¡jD« Mir¥
gL»wh‹.
kj« e«ã¡ifia mo¥gilahf¡ bfh©lbj‹W« ir‹
R¡F«, kj¤J¡F« r«kªj« gh®¡f¡ Tlhbj‹W« gF¤j¿î ntW,
kj¡ nfh£ghLfŸ ntW v‹W« ïªj¡ fhy« ntW mªj¡ fhy« ntW
v‹W« bgÇah®fŸ Ãakd§fS¡F¡ fhuzfhÇa§fŸ njl¡TlhJ
v‹W« ÇÎ_y«, eâ_y« gh®¡f¡TlhJ v‹W« všyh kj¡fhu®
fS« brhšÈ ÉLtjhš cy»š vªj _lD« vijí« brhšÈ¤
j¥ã¤J¡ bfhŸsyh« v‹»‹w ijÇa¤â‹Ûnj kj MghrK«, kj
mnah¡»a¤jd§fS« cy»š Ãiy¤J tU»‹wJ.
ïªj y£rz¤âš cŸs kj§fS¡F MŸ ão¡fnt©L«
v‹»‹w M®t¤â‹ ÛJ kjkh‰w¥ ãurhu§fS« elªJ tU»‹wd
v‹whš ïJ “òG¤jâ‹ ÛJ ehŒ É£ilÆ£lJ” v‹»w gH bkhÊ¥
go kÅj®fis nkY«, nkY« _l®fsh¡Ftjhfnt ïUªJ tU
»wJ. rhjhuzkhf ïªâa k¡fËš 100-¡F 92 ng®fŸ j‰F¿fŸ,
vGj¥go¡f¤ bjÇahj _l®fŸ, ït®fËY« 100-¡F 90 ng®fŸ ešy
étd¤J¡F kh®¡fÄšyhkš tƉW¥ãiH¥ò¡F vijí« brŒa
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
177
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 176
ãu¤ag£r mDgt§fŸ, v¤jidnah kȪJ »l¡»‹wd. ïit
fisbašyh« c¤njá¤jhtJ ïÅtU« RakÇahij m¿Éa¡f
rkj®k cyf M£áÆš kjÉõa¤ij¥g‰¿ MjǤJ vtuhtJ bjU
Éš ËW ngádhY«, bjUÉš ò°jf§fŸ it¤J ɉgid brŒ
jhY« g¤âÇiffËš vGâdhY« mt®fbsšyh« fLikahd
j©lid¡FŸshth®fŸ v‹W r£l« brŒa¥gLkhdhš, cyf
k¡fŸ ãÇÉida‰W, Fnuhjk‰W, klika‰W njhnHhL njhœ
òidªJ njhH®fŸ nghš thHKoí« v‹gnjhL kj j¤Jt§fË‹
gydhš ï‹W cyf k¡fŸ mDgÉ¡F« ca®î jhœî Ãiy xʪJ
rfy JiwfËY« rk¤Jt¤Jl‹ thH Koí« v‹W« t‰òW¤â¡
TW»nwh«. ïªj mã¥ãuhakhdJ kj§fŸ bjŒt¤âdhY« bjŒ
th«r« bg‰w t®fshY« c©lh¡f¥g£lJ v‹»‹w e«ã¡ifia
cWâahí« c©ikahí« cilat®fS¡F ÉnuhjkhŒ ïU¡fhJ
v‹W« fUJ»nwh«. VbdÅš m¥go¥g£l kj¥ãurhu« ïšyh
É£lhš kiwªJ nghF«-mʪJnghF« v‹W mt®fŸ (kjg¡j®
fŸ) ga¥gl kh£lh®fŸ.
Fo muR - jiya§f« - 08.10.1933 Fo muR - jiya§f« - 08.10.1933 Fo muR - jiya§f« - 08.10.1933 Fo muR - jiya§f« - 08.10.1933 Fo muR - jiya§f« - 08.10.1933
všyh kj¡ flîŸfS« f©fS¡F njh‹whjJ« kd¤â‰F
glhjJ«, Mâ, mªj«, %g«, Fz«, ãw¥ò, ïw¥ò KjÈaitfŸ
ïšyhjitfSkhfnt ïU¡»‹wd. všyh kj§fS«, f©fS¡F«
kdâ‰F« njh‹w¡ Toa vªj t°Jî¡F« xU f®¤jh ïU¡f
nt©L« v‹W«, Mdhš f©fS¡F«, kdâ‰F« v£lhj xU
t°Jth»a flîS¡F xU f®¤jh ïšiyba‹W« jh‹ brhšY
»‹wd. xU kjkhtJ v‹ flîŸ f©Q¡F¤ bjÇa¡ToaJ
v‹nwh, v‹ntjkhtJ jdJ nfh£ghLfŸ všyh«, k¡fŸ všnyh
U« V‰W el¡f¡ ToajhŒ ïU¡»‹wJ mšyJ el¡f¡ ToajhŒ
brŒa r¡â cŸs jhŒ ïU¡»‹wJ v‹nwh brhšy nah¡»aij
cilajhf ïšiy. všyh kj¡fhu®fS¡F« gá, jhf«, äâiu,
òz®¢á, ï‹g«, J‹g«, x‹W nghynt ïU¡»‹wd. všnyhUila
ntj« flîshY« flîŸ j‹ik cilat®fshY« jh‹ c©lh¡
f¥g£ljhŒ brhšy¥ gL»‹wd. všyh kj¡fhu®fS¡F« x›bthU
Éj milahs« ïU¡»‹wd. ïªj ÃiyÆš kj¥ãurhu¤jhš,
kjkh‰w¤jhš kÅj® fS¡F v‹d yhg« v‹gJ És§fÉšiy.
rhjhuzkhf ïªâa®fËš 8 nfho K°ä«fŸ ïU¡»wh®fŸ.
1 nfho »¿°jt®fŸ ïU¡»wh®fŸ. Rkh® 10 nfho itzt®fŸ ïU¡
»wh®fŸ, 5 nfho irt®fŸ ïU¡»wh®fŸ.
k‰W« fy¥ò kj« cŸst®fŸ kj¡ F¿¥ò ïšyhjt®fŸ
VuhskhŒ ïU¡»wh®fŸ v‹W c¤njrkhf¢ brhšy¡TLkhdhY«
ït®fŸ bgU«gh‹iknah® rÛg fhy§fËš mjhtJ Rkh® 1000,
2000 tUõ§fS¡FŸ kjkh‰wkilªjt®fŸ v‹W brhšyyhkh
dhY« ït®fË‹ thœ¡ifÆš ca®î jhœî v‹d? v‹gij
e‹whŒ gh®¥nghnkahdhš xUÉj nk‹ikí« vªj xU jÅ kj¡
fhuU¡F« ïšiy v‹W jh‹ brhšy nt©L«.
mjhtJ muáaÈyhf£L«, bghUËaÈyhf£L«, m¿ÉaÈ
yhf£L«, r_jha thœ¡ifÆyhf£L«, M© bg© j‹ikÆyh
f£L«, všnyhU« xU khâÇahfntjh‹ ïUªJ tU»‹wh®fŸ.
Mifahš ïªâahî¡nfh, mšyJ cyf¤J¡nfh ïÅ kj«
xÊ¥ò¥ ãurhu« nt©Lkh? mšyJ kj« kh‰W ãurhu« nt©Lkh?
v‹gij x›bthU m¿thËí« nahá¡f nt©oaJ K¡»a flik
ahF«. kj« kh‰Wjš kj¥ãurhu« M»a fhÇa§fshš rÛg fhy¤
â‰F K‹ò cy»Y«, F¿¥ghf ïªâahÉY«, áw¥ghf bj‹Åªâah
ÉY« elªj K£lhŸjdkhd-_‰f¤jdkhd gyh¤fhu¡ bfhLik¢
brašfS«, fyf§fS«, mojofS«, F¤J bt£LfS«, bfhiy
fS«, á¤âutijfS« v›tsî v‹gj‰F rǤâu§fŸ, òuhz§fŸ
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
179
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 178
ÔghtË - K£lhŸjd«
njhH®fns!
ÔghtË bfh©lhl¥ngh»Ö®fsh? mj‹ fij bjÇíkh?
gF¤j¿îŸs kÅjD¡F¥ ãwªjt®fshŒ ïUªjhš ï«khâÇ ïÊ
î«, gÊ¥ò«, K£lhŸ jdKkhd fhÇa¤ij¢ brŒå®fsh? Ôgh
tËia És«gu« brŒ»‹wt®fŸ ah®? nrh«ng¿í«, Jnuh»í«,
mnah¡» a®fSkhd fGF¡ T£lkšyth?
fj® f£odhš jh‹ rÇahd ÔghtË v‹W gy Raey Nø¡
fhu®fŸ brhšY»wh®fŸ. ïJ kfh kfh ã¤jyh£lkhF«. ïj‰F«
gh®¥gd mnah¡»a®fSl‹ muáaš mnah¡»a®fS« nr®ªJ
mDTykhÆUªJ k¡fis Vkh‰W»wh®fŸ v‹W jh‹ brhšy
nt©L«. brh‹dij všyh« nf£gJjhdh gh®¥gdušyhj
k¡fË‹ Ãiy? ky« rh¥ã£lhš nkhB« tU« Rauh{a« tU«
v‹whš f©iz _o¡bfh©L rh¥ãLtJjh‹ kjj®kkh? njÓa
j®kkh? kj¤J¡fhf kh£L ky« rh¥ãLtJ nghš muáaY¡fhf
gz¤ij åzh¡Ftjh? br‹idÆš ÔghtË¡F«, fjU¡F«
brŒa¥g£o U¡F« És«gu« F¢á¡fhu jhá És«gu¤ijí«
njh‰fo¤J ÉL« nghš fhz¥gL»‹wd. ïªj bryîfŸ ah®
jiyÆš Éoí« bjÇíkh? ò¤â ïUªjhš ãiH¤J¡bfhŸS§fŸ.
nfhã¥gjhš gaÅšiy.
F¿¥ò: x›bthU R.k.r§f¤âY« ehisna ÔghtËia¥ g‰¿
bghJ¡T£l« T£o k¡fS¡F ÔghtË¥ òu£ilí« fj® òu£ilí« vL¤J¢
brhšy¡ nfhU»nwh«.
Fo muR - m¿¡if - 15.10.1933 Fo muR - m¿¡if - 15.10.1933 Fo muR - m¿¡if - 15.10.1933 Fo muR - m¿¡if - 15.10.1933 Fo muR - m¿¡if - 15.10.1933
Kjš kªâÇ ftÅ¥ghuh?
rÛg¤âš elªj âU¥g¤ö® jhÿfh kfheh£L¡fhf thÂa«
gho¡F¢ br‹¿Uªjâš m§FŸs KÅágš îthf« Äf nkhrkhŒ
ïU¡f¡f©nlh«. KÅághÈ£oÆš v¥bghGJ« ïªJ K°ä«
cz®¢á jfuhW ïU¥gjhš m›Él¤âa mnef K¡»a fhÇa§
fis rÇahŒ ftÅ¡fKoahkš ngh»‹wjhŒ bjÇ»wJ. C® nuh£L
fŸ Äf Ó®nflhŒ ïU¡»wJ. Rfhjhu« eL¤bjUÉš #yjhiu (fR
khy¤ j©Ù®) XL»wJ. nuh£o‹ ïU kU§F« f¢Trhf cgnahf¥
gL¤j¥gL»‹wd. ntW gy cŸJiu¥ òfh®fŸ ïU¥gjhf¢ brhšy¥
gLtij¡ ftÅ¡fhÉ£lhY«, kj cz®¢á¤ jfuhWfŸ ïU¥gjhf¢
brhšy¥gLtij¡ ftÅ¡fhÉ£lhY« ïj‹ gadhfnt mšyJ
ntuhnyh ešy îthf« bf£oU¡»wJ v‹gJ ãu¤âa£r«.
ïJrka« m§F fhyuh gykhf ïU¡»wJ. 100 nfR¡F 80 nfR ïwªJ
ngh»‹wJ. ïªj¡ bfhoa bjh¤J Éahâ¡F v›Éj Ka‰á vL¤J¡
bfh©ljh fî« fhz¥glÉšiy. Rfhjhu mâfhÇfis¡ fhznt
KoaÉšiy. jhYfh Íšyh ngh®lhtJ ftŤjjhf¤ bjÇaÉšiy.
ïJjÉu ïªJ K°ä« #dr_f« v©Â¡ifÆš »£l¤j£l
rÇrkkhŒ ïUªJ« ÇÉÅô tU«goí« mJnghynt ïUªJ«
fî‹áy®fË‹ v©Â¡if K°ä«fËš gFâjh‹ ïU¥gjhf¤
bjÇ»‹wJ. bg©fS¡F °jhdnk xJ¡f¥glÉšiy. ïªj¡Fiw
fŸ ïªJ¡fŸ v‹gt®fŸ kdâš òifªJ bfh©oU¥gjhnyna
îthf¤âš f£ánah ïšyhÉ£lhš kd°jhgnkh ïUªJtu fhuz
khŒ ïU¡»wJ. kj ɤâahr« cŸstiu v§F« ï¥go¤jh‹
ïU¡FkhdhY« ï›Éj¡ f£á kd°jhg§fS« îthf Ó®nfL
fS« K⮪J bghJ#dr_f¤J¡F bgU§bfLâ¡F ïl« bfhlhkš
ïU¥gj‰fhf r®¡fh® ïij ftŤJ ïit c©ik v‹W cz®th®
fshdhš jaî brŒJ thÂa«gho KÅághÈ£o¡F clnd xU
îthf mâfhÇia ÃaÄ¡fnt©LkhŒ bjÇɤJ¡bfhŸS»nwh«.
njhH® fd« Kjš kªâÇ mt®fS« ïij ftÅ¥gh® v‹W vâ®
gh®¡»nwh«.
Fo muR - f£Liu -15.10.1933 Fo muR - f£Liu -15.10.1933 Fo muR - f£Liu -15.10.1933 Fo muR - f£Liu -15.10.1933 Fo muR - f£Liu -15.10.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
181
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 180
ï¥nghJ m¥go¥g£l fhªâahÇ‹ M£l gh£lbkšyh«
ml§» filáÆš “všyh« flîŸ braÈš” tªJ ËW “vd¡F
x‹W« òÇaÉšiyna” “v‹id ïUŸ NœªJ bfh©lnj”
“nkyhš v‹d brŒtJ v‹gJ vd¡F És§fÉšiyna” “flîŸ
xU tÊfh£l nt©oÆU¡»wnj” v‹»‹w gšyÉÆš tªJ
É£lh®.
ï›tsnthL kh¤âukšyhkš mtÇl« cŸs filá Míj¤
ijí« fh£l Mu«ã¤JÉ£lh®. mjhtJ bghJîlik¥ ó¢rh©o
ia¡ fh£LtJ. v¥gobaÅš j‹ thahš x‹W« brhšyhkš j‹ÛJ
v›Éj bghW¥ò« ngh£L¡bfhŸshkš njhH® #tf®yhš mt®fŸ
thÆdhš bghUshjhu¤ij¥ g‰¿¥ ngRtj‹ _y« bghJîl
ikia #hilfh£l¢ brŒJ Xusî¡F mij x¤J¡bfhŸStJ
nghš (ã‹dhš v¥go nt©LkhdhY« ngRtj‰F ïl« it¤J¡
bfh©L) ngá r®¡fhiu Äu£L»wh®.
mjhtJ j‹Dl‹ r®¡fh® uhÍ¡F tuÉšiyahdhš “bghJ
îlik¡ »s®¢á¡F ïl« bfhL¤J ÉLnt‹” v‹»‹w #hil.
ïij¥ g‰¿ k‰bwhU rka« ÉtÇ¥ngh«.
ïij V‹ mo¡fo brhšY»nwh« v‹whš njhH® fhªâah®
K‹ò g£oÅÆÅĤj« btË tªJ ódh kfhehL el¤â É£L kW
goí« jÅ¥g£l r¤âah¡»uf« brŒJ áiw bršY« nghJ r®¡fh
U¡F¡ bfhL¤j xU °nl£bk©oš ïnj khâÇ r®¡fhiu Äu£L
tj‰F¥ bghJîlik #hilia cgnah»¤J¡ bfh©lh®.
mjhtJ “#d§fËl« eh‹ fyªJ gh®¤jâš nkš #hâ¡
fhuU¡F«, Ñœ#hâ¡fhuU¡F«, gz¡fhuU¡F«, ViHfS¡F«, bg©
fS¡F«, M©fS¡F« ïilÆš Ó®bf£L ïU¡»wjhf m¿ªnj‹.
ïjdhš brh¤J¡F«, cÆU¡F« Mg¤J tªJ ÉLnkh v‹W mtu
t®fŸ ga¥gL»wh®fŸ. ïªj rka¤âš mÏ«rhthâahd eh‹
b#ÆÈš ïU¥gnj Kiw” v‹W brhšÈÆU¡»wh®. ïj‰F uh#
nfhghyh¢rhÇahU« x¤J¥gho ïU¡»wh®.
ï¥bghGJ b#ÆÈš ïUªJ tªj ãwF« K‹fh£oago
njhH® #tf®yhÈ‹ bghUshjhu¤ â£l¤ij x¥ò¡bfhŸSt
jhfî« Mdhš m›tsî öu« nghf Koahbj‹W« brhšY»wh®.
v›tsnth K¡»akhdJ« mtáakhdJ«, f£lha« elªJ Ôu
nt©oaJkhd xU bfhŸifia¡ fhÇa¤âš el¤JÉ¡»‹wj‰F
nt©oa V‰ghL brŒahkš mšyJ mJbrŒa KoahÉ£lhš
ngrhkš thia _o¡bfh©lhtJ ïU¡fhkš mij å©Äu£lY¡
fhªâ #aªâ
»UZz #aªâ xʪJ 8 ehŸTl MfÉšiy. mj‰FŸ fhªâ
#aªâ njh‹¿É£lJ. “j£o¥ngr MËšyhÉ£lhš j«ã r©l¥
ãur©l‹” v‹gJ nghš #d§fË‹ _l¤jd¤ij Míjkhf
it¤J¡ bfh©L mnef m¡»uk§fŸ eh£oš eilbgW»‹wd.
njhH® fhªâat®fŸ ïªâa muáaÈš jiyÆ£L ï‹iw¡F
Vw¡Fiwa 15 tUõ§fŸ M»‹wd. ïªj¥ gâidªJ tUõ
fhy§fËš mt® nfho¡fz¡fhd %ghŒfis tNȤJ bryî
brŒa¢ brŒjh®. gâdhÆu¡fz¡fhd eg®fis mo, cij, trî
KjÈaitfŸ gl¢brŒjh®. 40 MÆu« 50 MÆu¡fz¡fhd ng®fis
áiw bršy¢ brŒjh®. ïªâa muáaš cy»š ÄjthâfŸ, mÄj
thâfŸ, #°o°fhu®fŸ, ïªJ, K°ä«fŸ, Ó¡»a®fŸ KjÈa všyh¡
T£l¤jhÇlK« r®thâfhu¥ g£lK« bg‰wh®. nkš#hâ¡fhu®fŸ,
ViHfŸ, gz¡fhu®fŸ KjÈa všnyhU¡F« jhnk j®k f®¤jhthf
fUj¥g£lh®. fh§»u° °jhgd« v‹gij¤ jdJ fhš R©LÉuyhš
Äâ¤J ml¡»¤ jdJ ïZl« nghš M£oit¤jh® v‹»‹wjhd
bgUikfis všyh« bg‰wt® v‹gtuhth®.
m‹¿í« (M¤kh v‹gjhf x‹W c©lh? ïšiyah? v‹
»‹w thj« jiy ÃÄ®ªJ É»‹w fhy¤âšTl) bgU«gh‹ik k¡f
shš kfh¤kh v‹W bfh©lhl¥ gL«goahfî« brŒJbfh©lh®.
ï‹D« mnef fhÇa« brŒjh® v‹W« it¤J¡bfhŸsyh«.
ïitabašyh« rhjhuz (mjhtJ ruhrÇ) kÅjdhš brŒJbfhŸs
Koahj fhÇa« v‹W« x¥ò¡bfhŸSnth«. Mdhš ï›tsî
brŒJ« ï›tsî r¡âcilatuhŒ ïUªJ«, ï›tsî bgUik
bg‰W« ïtuhš kÅj r_f¤J¡F elªj fhÇa« v‹d? ïjdhš
všyh« V‰g£l gy‹ v‹d? v‹gnj m¿Éa¡f¡fhu®fŸ ftÅ¡f
nt©oa Éõa«. ïJxUòwÄU¡f,
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
183
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 182
jÉu, njhH® fhªâahU¡F b#aªâ bfh©lhL« Éõa¤âš
gh®¥gdušyhj k¡fS¡F fLfsî ò¤ânah RakÇahij
cz®¢ánah ïUªâU¡Fkhdhš gh®¥gdušyhjh® ïâš fyªJ
bfhŸsKoíkh? v‹gij thrf®fŸ jh‹ nahá¤J¥ gh®¡f
nt©L«. #hâ ghFghL (tUzh¢áuk«) Éõa¤âš njhH® fhªâa
t®fŸ gh®¥gdušyh jhU¡F Ãuªju ïÊit c©lh¡» ïU¡F«
ÉõaK«, AÇ#d ïa¡f« v‹D« nguhš brŒJtU« N£áí«
gh®¥gdušyhj k¡fŸ bjÇahJ v‹W brhšÈÉlKoahJ. tUzh¢
áuk j®k¤ij MjÇ¥g âdhY« cWâ¥gL¤JtâdhY« gh®¥gd
ušyhjh® Ãiy v‹dth »‹wJ?
m‹¿í« “AÇ#d K‹nd‰w” Éõa¤âš fhªâah® jdJ
th¡F _y¤âš F¿¤jJ v‹dbt‹whš,
“nfhÉš, Fs«, »zW, gŸË¡Tl« KjÈaitfËš
ãuhkzušyhjt®fS¡F V‰g£LŸs rYiffŸ mid¤J« Ô©l¥
glhj t®fS¡F V‰glnt©L«”.
“ïJtiu Ô©l¥glhjt®fshf¡ fUj¥gLgt®fŸ ïÅ
N¤âuuhf¡ fUj¥gLth®fŸ”
“Ô©lhik xʪjã‹ ãuhkz®fS¡F« Ô©lhjt®fS¡F«
v¥go¥g£l r«kªj« v¥goïU¡Fbk‹whš ãuhkz®fS¡F«,
ãuhkzušyhjh®fS¡F« ïUªJtU« r«kªj« nghÈU¥gh®fŸ”.
“tUzh¢áukj®k¤ij kj¤â‹ j¤Jt¡ bfhŸiffS¡F
V‰wgo Ó®âU¤j« brŒa¥glnt©L«”
v‹W brhšÈÆU¡»wh®.
ïJ “b#aghuâ” v‹D« g¤âÇifÆ‹ fhªâ b#aªâ ky®
9« g¡f¤âš fhªâahÇ‹ thœ¡if¢ r«gt Ãfœ¢á v‹w jiy¥ã‹
Ñœ vL¤J¡ fh£l¥g£oU¡»wJ.
ïij¥g‰¿ K‹ò xUjlit vGâí« ïU¡»nwh«. gh®¥gd
ušyhj njÓathâfŸ v‹W brhšÈ¡bfhŸS« ïu©blhUt®fŸ
ïlK« ïij¥g‰¿¥ ãu°jhã¤J« ïU¡»nwh«. Mdhš mt®fŸ
njr« bgÇanjbahÊa njr¤âš j‹Dila Ãiyik v¥go
ïUªjhY« ftiy ïšiy v‹w cz®¢á cŸst®fŸ nghynt
fh£o¡bfh©lh®fŸ.
F« jdJ Raey¤J¡F« cgnahf¥gL¤â “mâš gyh¤fhu« tªJ
ÉL« u¤j¡” fsÇ V‰g£LÉL« v‹bwšyh« ngá bfL¡f¢
brŒtJ v‹whš ah® jh‹ ï¢brŒifia bghU¡fKoí«?
m‹¿í« kÅj r_f¤âa ïa‰if r¡âfisbašyh«
ghHh¡» ïa‰ifahd tÊfisbašyh« mil¤J¢ brštth‹
fisí«, N£á¡fhu®fisí« (gh®¥gd®fisí«) RthÔd¥gL¤â¡
bfh©L fhÇa¤J¡F cjthj tÊfËš k¡fis¤ âU¥ã kÅj
r_f¤ij¥ ghHh¡» it¤j bgUikia v‹bw‹W« bfh©lhL
tj‰F m¿F¿ahŒ fhªâ #aªâ tUõh tUõ« bfh©lhLt
bj‹whš ïj‹ m¡ »uk¤â‰F v¥go¤jh‹ gÇfhu« brŒtJ v‹gJ
ek¡F És§f Éšiy. njhH® fhªâahU¡F ï‹W #aªâ bfh©lhL
tj‰F nt©oa nah¡»aij tªjj‰F¡ fhuz« (ïtuhš ïJtiu
k¡fS¡F ahbjhU gaD« V‰glÉšiy v‹whY«) gh®¥gd®
fS¡F mDTykhŒ ïUªJ tªj fhuznk #aªâ bfh©lhL«
nah¡»aijia r«ghâ¤J bfhL¤J É£lJ. ekJ eh£L¥ gh®¥gd®
fS¡F ïU¡F« mghu Nœ¢á¤ j‹ik¡F« m‰òj òu£L¤
j‹ik¡F« ïªj fhªâ #aªâ xU bgU« cjhuzkhF«. ï‹W
#aªâ bfh©lhl¤j¡f “bgÇah®fŸ” všyh« ïªj nah¡»aij
milªjt®fŸ jh‹ v‹gJ« És¡f ïJ xU cjhuzkhF«.
f«g uhkhaz¤âš Mu«g¤âš f«g‹ gh®¥gd®fS¡F¢
brh‹d fh¥ò ÉU¤j¤â‹gona njhH® fhªâahU« gh®¥gd®fis
ca®¤â mt®fS¡F mo gªJ tªjjhnyna ï‹W fhªâ #aªâ
elªJ tU»wJ. mjhtJ,
“cyf« ahití« jhKs M¡fY«,
Ãiy bgW¤jY« Ú§fY Ú§»yh,
my»yh Éisah£Lilah ut®,
jiyt® m‹dt®¡nf ru© eh§fns”
v‹w gh£L¥ghona öiz¤ JU«gh¡fî«, JU«ig¤
özh¡ fî« cŸs gh®¥gd r¡âÆš ï‹W v›tsnth fhÇa§fŸ
m°â thu« á¿JTl ïšyhkš elªJtU»wJ. mâš x‹Wjh‹
ïªj fhªâ#aªâ. ïJnghynt k‰bwhU Éõa« v‹dbt‹whš,
njhH® m‹Åbgr©l«ikah® br¤J g¤J ehŸTl Mf
Éšiy. MdhY« mªj«ikahÇ‹ NBk rßu« mj‰FŸ ónyhf
#d§fnshL ngr Mu«ã¤J É£lJ. ïªj m«ikahU¡F« ï›
tsî nah¡»aij V‰g£lâ‹ fhuz« mªj«khS« gh®¥gÜa jhr
uhŒ ïUªJ gh®¥gd¥ ãurhu« brŒJ tªJ br¤jnjbahÊa ntW
x‹WÄšiy.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
185
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 184
á.o. ehaf«
njhH® á.o.ehaf« mt®fŸ T£Lwî (nfhth¥gnu£o›) cjÉ
ÇÍ°£uhuhf ïUªJ mªj ïyh¡fhÉš cŸs gh®¥gd Mâ¡f¤ij
í« Møfisí« m¿ªJ Xusî¡fhtJ mitfis mf‰w
v›tsnth mt® Ka‰á¤J tªjJ ahtU¡F« bjǪj ÉõakhF«.
ïj‹ gadhŒ gh®¥gd®fshY« gh®¥gd¡ TÈfshY« mt®
v›tsnth bjhšiyfis¢ rkhË¡f nt©oÆUªjJ« ahtU¡F«
bjǪj ÉõakhF«.
m¥go¥g£l åuK«, ÔuUkhd ehaf« ï¥nghJ jdJ 55-
tJ taâš c¤ânahf¤ijÉ£L Ú§» bg‹õ‹bg‰W thœªJtU
»wh®. ïÅ ïtuJ thœehŸ bgU«ghY« bghJ#d thœÉnyna
fÊ¡f¥ gL« v‹gâš ahU¡F« MnBgidÆuhJ.
njhH® ehaf« mt®fS« mtuJ thœ¡if¤ JizahU«
k¡fS« RakÇahij ïa¡f Éõa¤âš kd¥ó®tkhŒ <Lg£L
ciH¤J tªjJ« ahtU« m¿t®.
Mjyhš njhH® ehaf« mt®fŸ c¤ânahf¤âÈUªJ Éy»
aJ RakÇahij ïa¡f¤J¡F xU bgU« Mjuî v‹gij¤ bjÇ
ɤJ¡ bfhŸS»nwh«.
Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 15.10.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 15.10.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 15.10.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 15.10.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 15.10.1933
khd¤ij ɉW kÅj¤j‹ikia ïHªJ thœªJ Ôunt©oa
msî nrh«ng¿fS«, nfhiHfSkhdt®fS¡F¤ “njr« bgÇJ”
v‹»‹w rh¡F xU c‰w njhHdhŒ ïUªJ tU»‹wJ, tªJ«
ïU¡»wJ v‹W fUâ¡bfh©L mªj r«ghõizia ÃW¤â¡
bfh©nlh«.
Mfnt ï¥go¥g£l ÃiyÆš gh®¥gdušyhjt®fis
ÃuªjukhŒ it¡f¥ ghLg£l xU “kfhÅ‹” b#aªâ¡F¥ gh®¥gd
ušyhjh® ToÆUªJ bfh©lhLtbj‹whš ïj‰F v‹dng®
it¥gJ v‹gJ ek¡F És§fÉšiy. Éõa« ï›tsnthL
KoaÉšiy. Vbd‹whš fhªâ #aªâia Él khdk‰wJ«, ïÊth
dJ« klik ahdJkhd xU fhÇakh»a ÔghtË v‹D« xU
g©oifiaí« ehis bfh©lhl¥nghF« RakÇahij m‰w
j‹ik, fhªâ #aªâ¡F xU cjhuzkhF«.
Fo muR - jiya§f« - 15.10.1933 Fo muR - jiya§f« - 15.10.1933 Fo muR - jiya§f« - 15.10.1933 Fo muR - jiya§f« - 15.10.1933 Fo muR - jiya§f« - 15.10.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
187
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 186
khfhz kfheh£oš C®¢áj¥gL¤j vâ®gh®¤J mJtiuÆš m¤
â£l§fŸ ãurhu j¤Jt¤âš ïU¡fnt©Lbk‹»‹w fU¤â‹ÛJ
ãurhu« brŒa¥g£L tU»‹wJ.
m‹¿í« ï¥go ïu©LÉjkhf mjhtJ yøa« xU
Éjkhfî«, â£l« xU Éjkhfî« ãǤJ V‰ghL brŒjj‰F¡
fhuzK« m¥nghnj vL¤J¢ brhšy¥g£oU¡»wJ.
mbj‹dbt‹whš, y£áa¤ij ï¥nghnj všnyhU« x¥ò¡
bfhŸSth®fŸ v‹W vâ®gh®¡f Koahbj‹W«, y£áa¤ij x¥ò¡
bfhŸshjt®fS« Tl e«Kl‹ ïUªJ ntiy brŒa¤j¡f khâÇ
ÆY« Toatiu ahU« MnBã¡f Koahj khâÇÆY« xU â£l«
tF¡fnt©L« v‹»‹w v©z¤â‹ÛJnk xU â£l« tF¤J
mj‰F rkj®k â£l« v‹W bga® bfhL¤âU¥gJ m¡ T£l¤âš
ïUªj ahtU¡F« bjǪj ÉõakhF«.
nk‰f©l â£l« ïu©ilí« RakÇahij ïa¡f¤âš ïUªj
- ïU¡»‹w njhH®fŸ všnyhU« x¥ò¡ bfh©lt®fŸ v‹nwh,
kW¡fhjt®fŸ v‹nwh, MnBã¤J v⮥ãurhu« brŒahjt®fŸ
v‹nwh, brhšÈÉl KoahJ.
ï‹W« RakÇahij ïa¡f¤ij¢ nr®ªjt®fŸ v‹W brhšÈ¡
bfh©oU¡»‹wt®fS¡FŸshfnt áy® MnBã¤J«, kW¤J«,
v⮥ãurhu« brŒJ bfh©L« mitfis xÊ¡f f£á nr®¡fî«
ïufáakhfî« btË¥gilahfî« Ka‰á brŒJ« tUtJ mnef
U¡F¤ bjǪj ÉõankahF«. ïªj¡fhÇa§fŸ brŒa mt®fS¡F
ï¥bghGJ cÇik ïU¡»‹wJ v‹W fUâ¤jh‹ m¥go¥g£l
t®fisí« ïa¡f¡fhu®fŸ v‹W fUâ tU»nwh«.
ïJ xUòwÄUªjhY«, rkj®k¤ â£l¤ij x¥ò¡bfh©lt®
fŸ ah®? x¥ò¡bfhŸshjt®fŸ ah®? v‹W f©Lão¡f e«Äl«
v‹dÉjkhd msî fUÉ ïU¡»wJ? e«Äl« v‹d Éjkhd
bk«g® È°£L ïU¡»‹wJ?
m‹¿í« xU njhH® M°âfwhÆUªJ É£ljhnyna mt®
R.k. ïa¡f rkj®k f£áÆš bk«guhf mUfija‰wtwhf M»ÉL
thwh? xU M°âfW« rkj®k â£l¤ij x¥ò¡ bfhŸshjtWkhd
xUt® e« kfheh£L¡F tªjjhnyh fyªJ bfh©ljhnyh, xU
T£l¤â‰F jiyik t»¤jjhnyh e« ïa¡f« xʪJ nghFkh?
mšyJ Mo¥nghFkh? m¥go¥g£lt®fŸ tªjhš RakÇahij¡
fhu®fŸ v‹W brhšÈ¡ bfhŸgt®fŸ fyfK«, T¢rY«, FH¥gK«
njhH®fŸ á§fhuntY¡F«
bgh‹d«gy¤J¡F« rkhjhd«
br‹w thu¤â‰F Kªâa thu« njhH® á§fhuntY mt®fshš
xU Éahr« vGj¥g£oUªjij nea®fŸ m¿ªâU¥gh®fŸ. mj‰F
eh« xU rkhjhd« vGâÆU¡fnt©L«. Mdhš ãwF gh®¤J¡
bfhŸSnth« v‹W r‰W mrâahf ïUªJÉ£nlh«. ïj‰FŸ
k‰bwhU Éahr« njhH® bgh‹d«gy« mt®fshš vGj¥g£L
ï›thu« k‰bwhU g¡f« ãuRÇ¡f¥g£oU¡»wJ.
Mfnt nk‰f©l ïu©L Éahr¤ij¥g‰¿í« ï›thu«
ekj ã¥ãuha¤ij vGjyh« v‹W fUâ ï¤jiya§f« vGJ»nwh«.
njhH® á§fhuntY¡F njhH® á§fhuntY¡F njhH® á§fhuntY¡F njhH® á§fhuntY¡F njhH® á§fhuntY¡F
njhH® á§fhuntY mt®fË‹ Éahr¤â‹ fU¤ij¢ RU¡f
khf¡ Twnt©Lkhdhš, “rkj®kthâ mšyhjt®fisí« rk
nahájkhŒ ngRgt®fisí«, nkš ó¢R¡F mDTykhŒ Kf«
Jil¡f¥ ngR»‹wt®fisí« e« ïa¡f¤njhL r«kªj« it¤J¡
bfhŸs ïl§bfhL¡f¡ TlhJ” v‹gnjahF«.
nkY«, “m¥go¥g£lt®fŸ e« kfhehLfËš jiyik
t»¡fÉ£L tU»‹wgoahš T£l¤âš FH¥gK«, kh¢rÇaK«,
ÉnwhjK« V‰gL»‹wd” v‹gJ« mtuJ Éahr¤â‹ fU¤jhF«.
ïªj¡ fU¤J¡fŸ r‰nwu¡Fiwa âUbešntÈ kfheh£L
Ãfœ¢áfis rÇ v‹W MjÇ¥gjhfnt ek¡F¤ njh‹W»‹wJ. Mj
yhš ïj‰F ekJ rkhjhd¤ij¡ Twnt©oaJ e« flikahF«.
RakÇahij ïa¡f¤J¡F áy â£l§fis y£áakhfî« áy
â£l§fis fhÇah«irÆš el¤jî« <nuhL ntiy¤â£l¡ T£l¤
âš Ô®khŤâU¥gJ ahtU« m¿ªjnj v‹whY« fhÇah«r â£l¤
â‰F RakÇahij rkj®k â£l« v‹gjhf¥ bga® bfhL¤J mij
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
189
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 188
FH¥gK« c©lh¡F« ïÊbjhÊšfis¢ brŒJ fiy¡f¥ gh®¥gJ
khd fhÇa§fŸ eilbgW»‹wij eh« gh®¤JtU»‹nwh«.
VbdÅš mt®fSila Ãiy mªjkhâÇ gyk‰wJ«
c©ika‰wJ«, NøÃiwªjJ«, m¿î¡F« MuhŒ¢á¡F« Éfhj
JkhŒ ïU¥gjhš mt®fŸ gaªJ kh¢rÇa§bfh©L JntΤJ
_®¡f¤jd khd fhÇa§fis¢ brŒa nt©oat®fsh»‹wh®fŸ.
ek¡F m¥go¥g£l mtáa« v‹d v‹gJ És§fÉšiy.
njhH® á§fhuntY mt®fŸ “ekJ yøa¤J¡F-bfhŸiffS¡F,
â£l¤J¡F Énuhjkhdt®fis¢ nr®¡f¡TlhJ” v‹W kh¤âu«
brhšÈÆUªjhY« mj‰F¢ rhjhuz rkhjhdnk nghJkhdjhÆU¡
fyh«. m¥go¡»šyhkš m¥go¥g£lt®fis ekJ ïa¡f¡
bfhŸiffis x¥ò¡ bfhŸshjt®fis¢ nr®¤jhš “FH¥gK«,
ÉnuhjK«, kh¢rÇaK« neÇL»‹wd” v‹W brhšÈÆU¥gjhdJ
á¿J« x¥ò¡ bfhŸs Koahj Éõa« v‹W tÈíW¤â¢ brhšy
nt©oÆU¥gj‰F tUªjnt©oajhŒ ïU¡»nwh«. ïJtiuÆš
elªâU¡F« kfhehLfS¡F«, ãurhu§fS¡F« bgU«ghfkhd
cjÉfS« ekJ bfhŸiffis x¥ò¡ bfhŸshjt®fËlÄUªJ
V‰g£oU¡»‹wbj‹gij ahU« kW¡fKoahJ.
mnjhL kh¤âukšyhkš m¥go¥g£lt®fis¢ nr®¤jjhY«,
jiyikt»¡f É£ljhY« m¥go¥g£lt®fŸ bgÇJ« kdkh‰w
kilªJ ekJ bfhŸiffŸ, â£l§fŸ všyht‰iwí« moíl‹
jGthÉ£lhY« bgU«ghf§fËš kd« âU«ãí«, áyt‰iw¤
jGÉí« ïU¡»wh®fns xÊa RakÇahij¡fhu®fŸ ahU« kd«
âU«ã ÉlÉšiy.
Éf ekJ rkj®k¤ â£l¤â‹go mL¤JtU« nj®jÈš
RakÇahij¡fhu®fŸ Éfnt©Lkhdhš eh°âf®fS« KjyhËfŸ
mšyhjt®fSkhfnt »il¤JÉLth®fsh? v‹W nahá¡F«go
ÉdakhŒ nt©L»‹nwh«.
KjyhËfshŒ ïUªjhY« rÇ, M°âf®fshŒ ïUªjhY« rÇ
mij¥g‰¿ ÉnrõkhŒ¡ ftÅ¡fhkš rkj®k¤â£l¤ij x¥ò¡
bfh©L ifbaG¤J¥ ngh£L r£lrig¡F ËW bt‰¿bg‰w ãwF
m¤â£l¤ij Ãiwnt‰w¤ jFªj r£l« brŒa ntiy brŒthuh
ïšiyah? v‹gij¤jh‹ eh« K¡»akhŒ¡ ftÅ¡fnt©L« v‹g
jhf¤jh‹ eh« fUâÆU¡»nwh«. ïªj¥go¡fhdhšjh‹ r£l rig¥
ãuntr« v‹gijí« r£l¤â‰F f£L¥g£L â£l§fis Ãiw
nt‰w Ka‰á¥gJ v‹gijí« ekJ ntiy¤ â£lkhf it¥gâš
mU¤j« c©L. m¥go¡F ïšiyahdhš rkj®k â£l¤ij btW«
V‰gL«go brŒJjh‹ Mfnt©Lkh? v‹W njhH® á§fhuntY
mt®fis gÂthŒ Édnwh«.
eh« gy jlitfËš bjÇɤJ ïU¥gJnghš r§fuh¢rhÇ
v‹gt® ekJ kfheh£o‰F jiyik t»¡f x¥ò¡bfh©lhY«
V‰W¡ bfhŸtâš ek¡F M£nrgid ïšiy v‹W ï¥nghJ«
brhšY »‹nwh«. VbdÅš mt® ekJ T£l¤â‰F tUtj‰F K‹
e« y£áa§fisí«, bfhŸiffisí«, â£l§fisí«, cz®ªJ
bfh©Ljh‹ tUth®. m¥go ïšyhÉ£lhY« Tl mtuJ cgnjr¤
jhnyh ãurhu¤jhnyh ekJ ïa¡f bfhŸiffŸ kiwªJÉL«
mšyJ kiw¡f¥g£LÉL« - mšyJ ekJ bfhŸif¡fhu®fŸ
r§fuh¢rhÇ ngh‹w - m¥go¥g£lt®fŸ ãur§f§fis¡ nf£L
kd« âU«ãÉL th®fŸ v‹W eh« ga¥glnt©oaâšiy.
ïªj v©z¤â‹ ÛJ«, JÂÉ‹ÛJ«jh‹ <nuhL kfheh£
o‰F ïªJ (kj) kfhrigÆ‹ jiytuhd njhH® b#afut®fis
jiytuhf¥ ngh£L el¤â ïU¡»‹nwh«. áy Íšyh kfhehLfËš
ò¤jkj jiytuh»a njhH® ã.byøÄeuR mt®fis jiytuhf¥
ngh£L elto¡iffŸ el¤âÆU¡»‹nwh«. k‰W« gy kfhehL
fËš gG¤j M°âf®fisí« ngh£L ïU¡»‹nwh«. mndf
T£l§fËš M°âf®fŸ, KjyhËfŸ M»at®fŸ jiyikÆš
fhÇa§fŸ el¤â ïU¡»‹nwh«.
ïJtiuÆš mDgt¤âš ekJ g¡f¤ij KGtJ« x¥ò¡
bfhŸshjt®fŸ jiyikÆš v¤jidnah kfhehLfS«, T£l§
fS« elªJ« mjdhš ekJ ïa¡f y£áa§fnsh, bfhŸiffnsh
â£l§fnsh kh¿É£ljhfnth, gy§FiwªJ É£ljhfnth,
áyuhtJ kdªâU«ãÉ£ljhfnth brhštj‰F ïšyhkš ïUªJ
tªâU¡»wJ v‹Wjh‹ fUJ»nwh«.
eh« ï‹W ãurhu ÃiyÆš ïU¡»‹nwh« v‹gijí«, ekJ
fhÇa¤â£l§fis všnyhÇlK« gu¥gnt©L« v‹»‹w ntiy
Æš ïU¡»‹nwh« v‹gijí« ntW xU fU¤JŸs njhHÇ‹
ãurhu¤jhš eh« VkhªJÉlkh£nlh« v‹gijí« rªnjfkw cz®ª
njhnkahdhš mj‰fhf ek¡FŸ gankh FH¥gnkh c©lhf á¿J«
ïlÄšiy.
áy M°âf °jhgd§fS« áy KjyhËfŸ °jhgd§fS«
ïªj ïU T£l¤jhÇ‹ Míjkhd fh§»uR«jh‹. RakÇahij¡fhu®
fis cŸnsÉ£lhš j§fS¡F Mg¤J tªJÉL« v‹W ga¥
gLtJ«, RakÇahij¡fhu®fŸ T£l¤âš fyfK«, T¢rY«,
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
191
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 190
nk‹ikahí« Mâ¡fkhí« ïUªJtu¤j¡fjhŒ ïU¡»‹wbj‹W«
fUâna mjDl‹ ngh® òǪJ tªnjh«. Mdhš m¥nghÇ‹ gy‹
v‹d MƉW v‹W gh®¥nghkhdhš gh®¥gd®fË‹ Mâ¡f« áy
Fiwîg£lJ. muáaš JiwÆš gh®¥gd Mâ¡f¤â‰F rhîkÂ
mo¡f¤j¡f Ãiyikí« Xusî¡F V‰g£lJ. Mdhš ïjdhš
V‰g£l ga‹ v‹d v‹W gh®¥nghkhdhš áy gh®¥gdušyhjh®
gh®¥gd®fË‹ °jhd¤J¡F tªjh®fŸ. gh®¥gd®fis¥ nghynt
elªjh®fŸ. ViHfisí«, jhœ¤j¥g£lt®fisí«, jiyö¡f
Élhkš ïU¡f gh®¥gd®fS¡F ifahshf ïUªJ ntiy brŒJ
tU»‹wh®fŸ v‹gJjh‹ btË¥gilahf¤ bjÇ»‹wJ.
njhH®fŸ Dr. R¥guha‹ K¤ijah KjÈah® M»at®fŸ
fhy¤âš gh®¥gdušyhjh®fS¡bf‹W«, jhœ¤j¥g£lt®fS¡bf‹
W« muáaÈš v‹d fhÇa§fŸ brŒa¥g£ldnth mj‰Fnkš
ehsJ tiu xU ï«ÄasthtJ K‰ngh¡F V‰g£lJ v‹W brhšy
Koahj ÃiyÆnyna ïUªJ tU»wJ.
cjhuzkhf brhšynt©Lkhdhš gh®¥gdušyhjh® bgaiu¢
brhšÈ¡ bfh©L bgÇa kÅjdh» kªâÇ gjÉiaí«, gh®¥gd
ušyhjh® ïa¡f¤jiyt® gjÉiaí« bg‰w njhH® KÅrhÄ ehíL
mt®fŸ gjÉ¡F tªjîl‹ gh®¥gd®fisí« nr®¤J¡bfhŸs
nt©L« v‹W« gh®¥gdušyhjh® e‹ik¡fhfnt njhH® K¤ijah
KjÈah® mt®fshš c¤ânahf§fŸ tF¥òthÇ ãuâÃâ¤Jt¥go
ÉÅnah»¡fnt©L« v‹W brŒa¥g£oUªj Éâia xÊ¡f
nt©L« v‹W« ghLg£lnjhL RakÇahij ïa¡f« v‹gjhf xU
ïa¡f« ïU¡»‹wjh v‹W m¿ahjt®nghY« gy jlitfËš
mij my£áakhŒ ngáí« elªJ«tªjh®. ïªj fhÇa« Ra
kÇahij ïa¡f« gh®¥gd Mâ¡f¤ij xÊ¡fghLg£lj‰F«
njhH® KÅrhÄ ehíL mt®fŸ jiytuhtj‰F«, Kjš kªâÇaht
j‰F« XusthtJ fhuzkhŒ ïUªjj‰F V‰g£l gydhF«.
ïJkh¤âukšy k‰w kªâÇfŸ Ãiyikia nahá¤jhš ïÅí«
bt£f¡nflhF«. xU kªâÇah® xU bghJ¡ T£l¤âš “RakÇ
ahij ïa¡f¤â‹ ÃHÈš jh‹ eh§fŸ ï‹W kÅj®fshŒ thG
»‹nwh«” v‹W nfhõ« brŒjh®. mt® f©fS¡F ï‹W %ghia¤
jÉu ntW t°Jnt cyf¤âš ïU¥gjhf¤ bjÇaÉšiy. gh®¥gd®
fŸ jh‹ mt®fS¡F kÅj®fshf fhz¥gL»‹wh®fŸ. k‰bwhU
kªâÇnah “RakÇahij ïa¡fnk jdJ _¢rhŒ ïUªJ tU»‹wJ”
v‹W eo¤jt®. Mdhš ï‹W mt® bfhL¡F« c¤ânahf« 100-¡F
97 gh®¥gdU¡F. mtuJ kªâÇfŸ všyh« gh®¥gd®fns. jhá
å£L¡F nghtjhdhY« gh®¥gd jháfŸ å£L¡nfjh‹ nghf
fh»j¤ â£l« v‹gjhf¤jh‹ brhšynt©oÆU¡F« v‹W ga¥
gL»‹nwh«.
murh§f r£l¤ij kâ¤J m¢r£l¤â‰F£g£l »s®¢á brŒJ
fhÇa¤ij rhâ¡f¡ fUâÆU¡F« eh«, M°âf®fisí«, KjyhË
fisí« cjÉ¡F mJî« ekJ bfhŸif¡F â£l¤â‰F ghjfÄš
yhkš mt®fshf r«kâ¤J tUgt®fis V‰W¡bfhŸtjhš ekJ
fhÇa« bf£L¥ nghFbk‹nwh, mj‰fhf T¢rY« FH¥gK« V‰gl
nt©oaJ »uk« v‹nwh fUâ ga¥glnt©Lkh? v‹W« m¿a
ÉU«ò»nwh«.
njhH® bgh‹d«gy« njhH® bgh‹d«gy« njhH® bgh‹d«gy« njhH® bgh‹d«gy« njhH® bgh‹d«gy«
Éf, njhH® bgh‹d«gydh® vGâÆU¡F« ï›thu¡
f£LiuÆš RakÇahij ïa¡f« Mu«g¤âš <Lg£oUªj gh®¥g
Üa¤ij xÊ¡F« Ka‰áÆY« gh®¥gd Mâ¡f¤ij mÊ¡F«
Ka‰á ÆY« ï‹dK« <Lg£oU¡fhkš mij É£L É£L ntW
tÊÆš mjhtJ rkj®k« bghJîlik v‹»‹w tÊÆš ãuntá¤
jJ j¥ò v‹W« mjdhš gHago gh®¥gÜa« JË®¤J tUtjhf
î«, gh®¥gd Mâ¡f« jiy ÉǤjhLtjhfî« F¿¥ã£LÉ£L eh«
Vnjh gh®¥gd khŒifÆš á¡» ïU¥gjhfî« bghUŸgl Ä¡f
M¤âu¤Jl‹ gy Éõa§fis¡ bfh£oÆU¡»wh®. mj‰F«
á¿jhtJ rkhjhd« Twnt©L« v‹nw fUJ»‹nwh«.
K‹nghš gh®¥gÜa¤â‹ bfhLikfis btËah¡F«
ntiyÆY« gh®¥gd Mâ¡f¤ij xL¡F« ntiyÆY« ekJ
Ka‰á KGtJ« ïšiy v‹gij eh« Xusî¡F x¥ò¡ bfhŸS
»‹nwh«. MÆD« RakÇahij ïa¡f¤â‹ y£áabkšyh«
mJntjh‹ v‹gij e«khš x¥ò¡bfhŸs KoaÉšiy. gh®¥gÜ
a¤J¡F« gh®¥gd Mâ¡f¤â‰F« fhuzkhÆU¥gJ kj« v‹gij
ekJ njhH® bgh‹d«gydh® mt®fŸ cz®ªâU¥gh®. m«kj¤ij
xÊ¥gâš eh« K‹idiaÉl ï¥nghJ gykl§F ÔÉukhŒ
ïU¡»‹nwh« v‹gijí« njhH® bgh‹d«gy« mt®fŸ m¿th®.
gh®¥gÜa¤ijí«, gh®¥gd Mâ¡f¤ijí« mÊ¡f nt©
oa mtáa« ek¡F vjdhš V‰g£lJ? gh®¥gÜa¤â‹ nguhnyh,
gh®¥gd® ngÇnyh, V‰g£lJ Jntõkh? btW¥gh? tŠrfkh? v‹
gij nahá¤J¥gh®¡f ÉU«ò»‹nwh«. xU ehSkšy k‰bw‹d
bt‹whš, gh®¥gÜaK« gh®¥gd Mâ¡fK« ViH k¡fis-
jhœ¤j¥ g£l k¡fis v‹bw‹W« jiy vL¡fbth£lhkš mG¤â
eR¡» tUtj‰F MjuthŒ ïU¡»‹wbj‹W«, jh§fns v‹bw‹W«
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
193
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 192
ïU¡fhJ. VbdÅš #°o° f£á¡fhuU¡FŸshfnt, mL¤jjlit
jiytuhtJ ah®? ah® ah® kªâÇahtbj‹w Éõa« ï‹dK«
Ô®khdÄšiy v‹gnjhL m¡f£á¤ jiyt®fŸ v‹gt®fns xU
tiu xUt® mG¤j ntiybrŒJtU»‹wh®fŸ. Mjyhš m›
ntiyÆ‹ gand njhH® r¤âa_®¤âÆ‹ “JÂî¡F« Mzt¤
â‰F«” fhuzbk‹gJ ekjã¥ãuha«.
jÉu áy g¤âÇif, njhH® õ©Kf¤âÅl« bghwhikfh£o
mtiu ïÊî¥gL¤âí« ïÊî¥gL¤Jtj‰fhf njhH® g£nlš
mt®fis ca®¤â¡fh£o õ©Kf¤ij¤ jhœ¤â¥ ngRtijí«g‰¿
njhH® bgh‹d«gydh® F¿¥ã£oU¡»wh®. mJî« gh®¥gd N£á
v‹gij eh« x¥ò¡ bfhŸ»nwh«. MdhY« bghJ #d§fŸ ïâš
VkhªJnghf kh£lh®fŸ. bghJ #d§fŸ K£lhŸfshŒ, _l®fshŒ
ïUªjhš mj‰F eh« v‹d brŒayh«.
njhH® g£nlš mt®fŸ “všyh ïªâa r¤âa_®¤â” v‹W
K‹dnk áyjlit vGâÆU¡»nwh«.
mt® fh§»u°fhu®fŸ r£lrig¡F¥ nghf¡TlhJ v‹W
Ô®khŤâUªj fhy¤âš fh§»u° bfhŸif¡F ÉnuhjkhŒ r£l
rigia xÊ¥gj‰bf‹W brhšÈ¡bfh©L, r£lrig¡F¥ nghŒ
m§F µ 4000 %ghŒ r«gsKŸs c¤ânahf¤ij milªJ r£l
rigia xÊ¥gj‰F¥ gâyhf mj‰F K£L¡f£il nghLtj‰F«
gâyhf jiyikt»¤J xG§fhŒ el¤â¡bfhL¤J r£l rigia
Ãiy¡f it¤JÉ£L¥ nghd åu®. “r£lrigia xG§fhŒ el¤Jt
j‰fhf ehŸ x‹W¡F g¤J¤jlit itáuhŒ ãuò å£o‰F¥
nghnt‹” v‹W brh‹d “K£L¡f£il åuuhth®”. m‹W« x¤J
iHahikia xÊ¡f¢ N£á brŒjt®. ï‹W« “fhªâ jiytuhŒ
ïU¡f nah¡»aij ïšiy” v‹W brhšÈ ntW jiytiu ÃaÄ¡f
nt©Lbk‹W brh‹dt®. vªj¡fhy¤âš vªjntiyÆš mt®
ehza°juhŒ, nah¡»auhŒ, åuuhŒ elªJbfh©lh® v‹gJ ek¡F
És§fÉšiy. njhH® r¤âa_®¤âia¥nghš thŒ¥ng¢áš åuuh
dt®. r®¡fhU¡F¤ bjhªâuÉšyhkš K£L¡f£il nghlKoahkš
r£lrigia mÊ¡fhkš ntfkhŒ, fodkhŒ ngáÉ£L Éšy® v‹w
ng®th§»dt®. mt® nghš njhH® õ©Kf« ïšiyba‹W brhš
tâš xUÉj m®¤j« c©Ljh‹. Mdhš gh®¥gd®fŸ mªj¡
fhÇa§fis cz®ªJ« õ©Kf¤â‹ ÛJŸs bghwhikahš Vnjh
csǤ Ôunt©oa KiwÆš Fiy¡»‹wh®fbs‹whš mj‰fhfnt
bfhŸifia kh‰¿¡ bfhŸsnt©L« v‹gJ ek¡F¥ gÇfhrkhŒ
njh‹W»‹wJ.
nt©Lbk‹w m›tsî gh®¥gd mãkhÅahÆUªJtU»wh®.
k‰W« ï¥nghJ gh®¥gd ušyhjh® jiyt® v‹W brhšÈ¡bfhŸS
»‹w gz¡fhu®fË‹ nah¡»aijí« K‹brh‹d kªâÇ nghyî«
gh®¥gd®fisna öjh£fshfî« j§fŸ gjÉ nt£il¡F x‰w®
fshfî« it¤J gh®¥gÜa Mâ¡f¤ij Él nkhrkhd Mâ¡f«
brY¤â tU»‹w t®fshth®fŸ.
njhH® bgh‹d«gy« mt®fŸ ÉU«òtJ nghš gh®¥gÜ
a¤ij xÊ¡fî« gh®¥gd Mâ¡f¤ij 圤jî« ï‹dK«
v›tsî jh‹ ghLg£lhY« ï‹iwa ÃiyÆš ïUªj gy‹ jh‹
V‰gLnk xÊa ntW x‹iwí« eh« fdî Tl fhzKoahj Ãiy
Æš jh‹ ïU¡»nwh«.
gh®¥ghid xʤJ gz¡fhu‹ ifÆš Mâ¡f¤ij th§»¡
bfhL¡f RakÇahij ïa¡f« ïU¡»‹wJ v‹W brhšYtjhdhš
fZl¥gL« kÅj r_f¤J¡F ï›Éa¡f¤âdhš v›Éj gyD«
V‰glhbj‹gnj ekjã¥ãuha«.
Mjyhš rkj®k¤ijí« bghJîlik¡ bfhŸifiaí« Él
gh®¥gÜa xÊ¥ò«, gh®¥gd Mâ¡f mÊ¥ò« ãujhd« v‹gij
x¥ò¡bfhŸs Koahik¡F tUªJ»nwh«.
njhH® r¤âa_®¤â mt®fŸ #°o° f£áia mÊ¡f jh«
r£lrig¡F¥nghfnt©L« v‹W brhšÈ¤ JªjJ r¤âa _®¤â
Æ‹ rhk®¤âaK« JÂî« v‹W eh« xUehS« x¥ò¡bfhŸs Ko
ahJ. mªj¥go mtiu¢ brhšy¢ brŒtJ gh®¥gdušyhj gz¡
fhuÇ‹ gzK« gh®¥gdušyhj gz¡fhuÇ‹ NœøínkahF«.
mtuJ ÃiyikahU« m¿ªjnj. mtuJ muáaš PhdK« Ka‰á
í« všyh« tƉW¥gh£o‰nf xÊa ntW xU ãukhj fhÇa¤â‰F
kšy. Mjyhš mtU¡F xU áW c¤ânahfnkh tƉW¥ gh£o‰F
xU tÊnah V‰g£LÉ£lhš mtuhš ahU¡F« v›Éj bjhšiy
í« ïšyhkš nghŒÉL«. njhH®fŸ lh¡l® R¥guha‹ mt®fŸ
kªâÇfhyK«, Fkhuuh#h mt®fŸ nka® fhyK« xU msî¡fhtJ
mikâahŒ eilbg‰W tªjj‰F¡ fhuz« njhH® r¤âa_®¤â
mt®fsJ mkÇ¡if¤ j‹iknaahF«. “m¥go¥g£l” r¤âa
_®¤â “ï¥go¥g£l” mkÇ¡ifahŒ ïU¥gJ R«kh KoªâU¡
Fkh?
Mjyhš mtuJ T¢riy¥g‰¿ eh« m›tsî ftÅ¡f
nt©oaâšiy. VbdÅš #°o° f£áÆ‹ cjÉÆš thœªJ
bfh©L #°o° f£áia ittbj‹whš mâš ïufáaÄšyhkš
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
195
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 194
nfŸÉí« - gâY«
- á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹
nfŸÉ:- nfŸÉ:- nfŸÉ:- nfŸÉ:- nfŸÉ:- bg©fS¡F òUõ®fŸ v‹iw¡F¢ Rjªâu«
bfhL¥gh®fŸ.
gâš:- gâš:- gâš:- gâš:- gâš:- f‰ò v‹»‹w th®¤ijí« Égrhunjhõ« v‹»‹w
th®¤ijí« v‹W xÊ¡f¥gL»‹wnjh m‹Wjh‹ bg©fŸ KG
ÉLjiyaila Koí«.
ï‹W bg©fËl« òUõ®fŸ KGÉLjiyí« bg‰¿U¥g
j‰F¡ fhuz« M©fŸ j§fS¡FŸ f‰ò v‹gijí«, Égrhu
njhõ« v‹gijí« monahL xʤJÉ£ljhnyna r£l¥go
KGÉLj iyí« bg‰W ïU¡»wh®fŸ.
Mjyhš bg©fŸ ÉLjiy bgwnt©Lkhdhš M©fis¥
nghš el¡fnt©L«. k‰wgo m¥go¡»šyhkš “òš v‹whY«
òUõ‹, fš v‹whY« fzt‹” v‹nwh, M©fŸ j§f¥gh¤âu«
mij ah® bjh£lhY« fGt¡Tlnt©oaâšiy Jil¤JÉ£lhš
nghJ«; bg©fŸ k©gh¤âu« ntWahuhtJ bjh£lhš, fGÉdhš
Tl Ô£L¥nghfhJ. mij cil¤J F¥ig¤bjh£oÆš v¿ªjhf
nt©L« v‹»‹w Kiw ïU¡»‹wtiu bg©fS¡F ÉLjiynah,
Rjªâunkh »ilahJ. Mjyhš bg©fS« j§fis k©r£o v‹W
v©zhkš jh§fŸ j§f¥gh¤âu« v‹W v©Â¡bfhŸs nt©L«.
Fo muR - Édh Éil - 29.10.1933 Fo muR - Édh Éil - 29.10.1933 Fo muR - Édh Éil - 29.10.1933 Fo muR - Édh Éil - 29.10.1933 Fo muR - Édh Éil - 29.10.1933
_‹whtjhf xU gh®¥gd¥ g¤âÇif thÂa«gho kfh
eh£il¥g‰¿ Éõk¥ ãurhu« brŒâU¥gij F¿¥ã£oU¡»wh®.
ehsJ tiu vªj¥ gh®¥gd¥ g¤âÇ¡ifahtJ RakÇahij ïa¡
f¤ij¥ g‰¿ Éõk¤jdkhí« mnah¡»a¤jdkhí« el¡fhâUªJ
ïªj g¤âÇif kh¤âu« elªâUªjhš mij xU ãukhjkhf¡
fUjyh«. gh«ò¡F ÉõÄU¥gij¥ g‰¿ nfhã¥gâš v‹d ò¤â
rhȤjdnkh mJjh‹ gh®¥gd g¤âÇif ekJ Éõa¤âš mnah¡
»a¤jdkhŒ elªJ bfhŸtij¥g‰¿ nfhã¥gjhF«. VbdÅš ekJ
ïa¡f« gh®¥gÜa¤ijí«, gh®¥gd Mâ¡f¤ijí«, xÊ¥gij xU
â£lkhf¡ bfh©lJ v‹¿U¡ifÆš gh®¥gd®fS« gh®¥gd¥
g¤âÇ¡iffS« e« Éõa¤âš nah¡»akhŒ-ehizakhŒ elªJ
bfhŸS« v‹W vâ®gh®¥gJ ekJ K£lhŸjdnkahF«. gh®¥gd
ušyhj k¡fŸ tƉW¥ ãiH¥ò¡fhf¤jh‹ m¥g¤âÇiffis
MjÇ¡»wh®fŸ. th§» ɉ»wh®fŸ. RnjrĤâu‹ ïªJ KjÈa
g¤âÇiffË‹ nah¡»aijfis m¿ªjt®fS¡F ïªj
“miuo¡f£” g¤âÇif, v‹gâ‹ nah¡»aij F‰wkhf¤ njh‹whJ.
ïªJ RnjrĤâu‹ g¤âÇiffS¡F eh£oš bršth¡F
ïU¡F«tiu, ïªâahî¡F btŸis¡fhu KjyhËfŸ M£á
nkyhdJ v‹gJjh‹ ekjã¥ãuhakhÆUªJ tU»wJ. VbdÅš
j§fis ïÊîgL¤â j§fŸ r_f¤ij moikah¡» thœªJtU«
°jhgd¤ij xU k¡fŸ MjÇ¡»‹wh®fŸ v‹whš, mªj k¡fŸ
“ÉLjiy” bgw nah¡»aij cilat®fŸ v‹W vªj _ldhtJ
x¥ò¡bfhŸs Koíkh? ït‰iwbašyh« gh®¤J¤jh‹ ïªj
eh£L¡F nt©oaJ rkj®kK«, bghJîlik¤ j¤JtK« v‹w
Koî¡F tªnjhnkbahÊa nt¿šiy. gh®¥gdušyhj k¡fŸ
m¿nthL, khd¤njhL elªJbfhŸs nah¡»aij cilat®fŸ
v‹whš, gh®¥gd Mâ¡f¤ij xʤJ gh®¥gdušyhjh® Mâ¡f¤ij
V‰gL¤j Ka‰á¥gâš mU¤jK©L; m¥go¡»šyhkš gh®¥g
Üa¤ij mʤJ gh®¥gd moik ifÆš Mâ¡f¤ij bfhL¥g
j‰F ghLgLtbj‹whš, mJ bfhŸË¡f£ilia vL¤J jiyia
brhǪJ bfhŸtnjahF«. v‹whY« všyh¡fhÇa¤ijí«, Vffhy¤
âš brŒ»‹w Ka‰áÆšjh‹ eh« ïU¡»‹nwhnkbahÊa mt‰iw
moíl‹ É£LÉlÉšiy v‹gij bjÇɤJ¡ bfhŸS»‹nwh«.
Fo muR - jiya§f« - 22.10.1933 Fo muR - jiya§f« - 22.10.1933 Fo muR - jiya§f« - 22.10.1933 Fo muR - jiya§f« - 22.10.1933 Fo muR - jiya§f« - 22.10.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
197
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 196
k‰w mnef JiwfËY« c¤ânahf¢ bryîfŸ ïJnghynt
ca®th» tU»‹wJ.
cjhuzkhf fšÉ¤Jiwia vL¤J¡bfh©lhš fšÉïyh¡fh
c¤ânahf¢ bryîfŸ ïJnghynt ts®ªâU¡»wJ. Mdhš fšÉ¥
bgU¡f¤âš kh¤âu« br‹w 10-tJ tUõ¤â‰FK‹ 100-¡F 7 nguh
ÆUªj fšÉth‹fŸ ï‹W 100-¡F 8 nguhf¤jh‹ M» ïU¡»wh®fŸ
v‹whš ïªj îthf« ViH k¡fS¡F«, bghJ k¡fS¡F«
mDTykhdJ v‹W v¥go¢ brhšyKoí«? %. x‹W¡F g£lz«
goahš 6 go 7 go áy ïl§fËš 8 go mÇáåjK« »il¡f¡Toa
ïªj¡ fhy¤âš- B.A.M.A. go¤j k¡fŸ khj« 15% 20%. r«gs« Tl
btËÆš »il¡fhkš â©lhL»‹w ïªj¡ fhy¤âš murh§f
îthf c¤ânahf§fËš Vuhskhd M£fis ÃaĤJ¡bfh©L
mt® fS¡F khj« 100, 200, 500, 1000, 5000 åj« r«gs§fis mŸË¡
bfhL¥gbj‹whš ï¥go¥g£l murh§fK«, murh§f îthf c¤â
nahf§fS« ïªâa ghku ViH Fo k¡fis¢ Ru©L« T£L¡
bfhŸis °jhgd« v‹W brhšynt©oajh? mšyth? v‹W
nf£»‹nwh«.
ï‹iwa M£áahdJ mÊ¡f¥glnt©oaJ v‹gj‰F ïªj
xU cjhuz« nghjhjh v‹W« nf£»‹nwh«. M£á îthf«
v‹gJ R¤j Éisah£L¤jdkhfî«, nah¡»a¥ bghU¥g‰w
jdkhfî« ïUªJ tU»‹wJ v‹gj‰F ïijÉl ntW v‹d
m¤jh£á nt©L«. br‹id khfhzkhdJ Rkh® 20 tUõ§fS¡F
K‹ò 2-kªâÇfshnyna îthf« brŒa¥g£L tªjJ ahtU«
m¿ªjjhF«. Mdhš ï¥bghGJ 7-kªâÇfshš îthf« brŒa¥
g£L tU»‹wJ. ïj‹ gadhŒ k¡fŸ milªj ga‹ v‹d v‹gij
ftŤnjhkh dhš nkny T¿ago 2-kªâÇfŸ ïU¡F«nghJ 100-
¡F 7-ng® go¤j t®fshŒ ïUªjJ ï¥nghJ fšÉ¡fhf v‹W xU
jÅ kªâÇ khj« 5000 %. r«gs¤âš V‰gL¤â mªj ïyh¡fhÉš
20-tUõ§fS¡F K‹ ïUªjijÉl 100-¡F 200-g§F gz«
mâf« brytʤJ« ï‹W« 100-¡F 8-ng® go¤jt®fshŒ ïU¡»wh®
fŸ v‹»‹w msÉš jh‹ mãÉU¤â fh£l¥gL»‹wJ. Mdhš
ïªj kªâÇ¥ gjÉfŸ ïªj¥go 100-¡F 350-g§F ts®ªjj‰F
fhuz« v‹d v‹W gh®¥nghkhdhš M£áKiwia xU âU£L
jd«nghyî« kªâÇ¥ gjÉ¡fhu®fŸ mªj âU£oš j§fS¡F xU
ghf« T£L bfhL¡fhÉ£lhš m¤âU£il¡ fh£o¡ bfhL¤J ÉL
nth« v‹W Äu£o g§F bg‰wJ nghyî«jh‹ M» ïU¡»‹wnj
jÉu ntW x‹Wnk ïšiy.
ï‹iwa Mø V‹ xÊa nt©L«?
ïªâahÉš ï‹iwa murh§fkhdJ M£á KiwÆš
v›tsî öu« ghku k¡fS¡F Énuhjkhfî«, gz¡fhu®fS¡F
mDTykhfî« ïU¡»‹wJ v‹»‹w Éõa« xUòwÄUªjhY«,
îthf KiwahdJ ViH¡Fo k¡fS¡F Äfî« bfhLik Éis
É¡f¡Toajhfnt ïUªJ tU»‹wJ.
muáaš îthf¤â‰bf‹W FofËl« ïUªJ tNÈ¡f¥gL«
bjhiffŸ 100¡F 75 ghf« m¡»ukkhd tÊfËnyna-bgÇJ«
brštth‹fS¡F¥ ga‹gL« khâÇÆnyna-áyiu brštth‹
fsh¡Ftj‰Fnk eilbgW»‹wd. ghku k¡fŸ-ViH k¡fŸ M»a
t®fË‹ ciH¥bgšyh« tÇahfnt r®¡fhU¡F nghŒ nr®ªJ ÉL
»‹wJ. mªj tÇfŸ bgÇJ« r«gskhfnt bryth» ÉL»‹wd.
ïj‹ gadhŒ xU ešy M£áÆdhš FofS¡F v‹d Éjkhd
gy‹fŸ V‰glnt©Lnkh m¥gy‹fËš 100¡F 5 ghf« Tl
V‰glhkš ïUªJ tU»‹wd.
ãÇ£oZ murh§f« ïªâahî¡F tªJ Rkh® 175 tUõ fhy
kh»a ãwF« ï‹W« fšÉ¤ JiwÆš 100¡F 8 ng®fnsjh‹ e«kt®
fŸ go¡f¤bjǪjt®fshf ïU¡»wh®fŸ v‹whš mJî«, bgÇJ«
gz¡fhu®fS«, nkš #hâ¡fhu®fSnk v‹whš ïªj îthf khdJ
ViHfS¡F¥ ga‹gL« KiwÆš jdJ tÇ¥ gz¤ij¢ bryî
brŒJ ïU¡»‹wJ v‹W brhšyKoíkh? v‹W nf£»‹nwh«.
Mdhš murh§f¤â‰F tÇ tUkhd§fŸ kh¤âu« ehS¡F
ehŸ Éõ« VWtJ nghš ca®ªJ bfh©nl tªâU¡»wJ.
ek¡F¤ bjÇant ïªâatUkhd«, tUõ« x‹W¡F 75 nfho
%ghahf ïUªjJ ï‹W tUõ« 1-¡F 175nfho %ghahf M» ÆU¡
»‹wJ.
ïuhQt¢ bryî¡F tUõ« 20 nfho %ghahf ïUªjJ
7 nfhoah», ï‹W 60 nfhoahf ïUªJ tU»‹wJ.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
199
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 198
bfh©L« ïU¡fnt©L« v‹gj‰fhf¤jh‹ gŸË¡ Tl¤âš
ãŸisfS¡F¡ flîŸbraš ãurhu¤ijí« uh# g¡â ãurhu¤ijí«
bfh©l ò°jfK« go¥ò« f‰ã¡f¥gL»‹wJ v‹W Ô®khÅ¡f
nt©oajhŒ ïU¡»wJ.
MÆu« rkhjhd« brh‹d nghâY« ï‹iwa Mø Kiw
í« Ã®thf Kiwí« Kjyhˤ j‹ik bfh©lJ v‹gâY«, ïit
ViHk¡fS¡F Éõ«ngh‹wJ v‹gâY«, f©o¥ghf ïit
mÊ¡f¥g£nl Mfnt©L« v‹gâY« ek¡F¢ á¿J« rªnjfnkh
janth jhB©ankh njh‹wÉšiy. Mdhš ï¥go¥g£l Nœ¢á
Mø¤ j‹ik¡F ïªâahÉš ï‹W ö©fŸ nghš ïUªJ tU
git Kjyhˤj‹ikí« ònuh»j¤j‹ikínk ãujhdkhF«.
mj‰nf‰w KiwÆnyna fh§»uR«-fhªÔaK« ntiy brŒJ
bfh©L tªâU¡»‹wJ v‹gJl‹ mâš ïUªjhš j§fS¡F¥
gjÉ »il¡fhJ vd¡fUâ btËtªJ mt‰nwhL ngh£o ngh£L¡
bfh©L ïU¡F« k‰w muáaš °jhgd§fSnk eL¤ö©fshŒ
ïUªJ tU»‹wd.
ïªj¡ fhuz¤jhš jh‹ eh« fh§»uir mʤjhfnt©L«
v‹W« fhªÔa¤ij xʤjhf nt©L« v‹W« mnj j¤Jt«
bfh©l, k‰w muáaš »s®¢áfisí« xÊ¡fnt©L« v‹W«
ònuh»j r«kªjkhd vªj cz®¢áiaí« monahL òij¤jhf
nt©L« v‹W« T¥ghL nghL»‹nwh«.
ï¡T¥gh£il¡ f©L KjyhËfS« KjyhËfË‹ TÈ
fS« c¤ânahf t®¡f§fS« cUKtâš ek¡F mârabkh‹W
Äšiy. Mdhš ViHk¡fŸ bjhÊyhËfŸ rßu¤jhš rjhfhyK«
ghLg£L J‹g¥gL« TÈk¡fŸ, KjyhËfS¡F« KjyhËfŸ TÈ
fS¡F« MjutË¥gJ« mt®fis m©LtJ« ek¡F mâra
khŒ ïU¡»‹wJ.
Mifahš tu¥nghF« nj®jšfËš ViH k¡fŸ bjhÊyhË
fŸ M»at®fŸ ït‰iw cz®ªJ VkhªJ nghfhkš elªJ bfhŸ
th®fshf.
Fo muR - jiya§f« - 29.10.1933 Fo muR - jiya§f« - 29.10.1933 Fo muR - jiya§f« - 29.10.1933 Fo muR - jiya§f« - 29.10.1933 Fo muR - jiya§f« - 29.10.1933
ï¥go 100-¡F 8-åjkhd fšÉ v‹gJ« brštth‹ å£L¥
ãŸisfS¡F kh¤âu« »il¡F«goahfntjh‹ fšÉÆ‹ j¤Jt
K«, fšÉ ïyh¡fhî« mik¡f¥g£oU¡»‹wJ.
cjhuzkhf xU iga‹ S.S.L.C., go¤J btËtu nt©Lkh
dhš khj« 1-¡F 5-4-0 %. r«gs« bfhL¡fnt©L«. mt‹ ò¤jf«
KjÈaitfS¡F khj« 2-% åj« bršY«. Mf khj« 7-4-0 %.
åj« xU khztDila go¥ò¡F nt©o ïU¡»wJ. ïªj bjhif
ahd khj« 7-4-0 %. Tl 4,5 ng®fis¡bfh©l xU FL«g¤â‰F
tU«go ïšyhj k¡fŸ e« eh£oš 100-¡F 60,70 ng®fŸ ïU¥gh®fŸ
v‹whš ït®fŸ å£L¥ãŸisfŸ všyh« v¥go go¡fKoí«
v‹gij nahá¤J¥ gh®¤jhš fšÉ j¤Jt¤â‹ òu£L«, mnah¡»a¤
jdK«, Ryg¤âš És§fhkšnghfhJ. nk‰f©l fšÉ¢ brythdJ
khj« 7-4-0 %. v‹gJ g£lz¤J¥ ãŸisfS¡F¤jhnd xÊa,
»uhkhªâu ãŸisfS¡F¥ g£od§fS¡F¢ br‹Wgo¡f khj« 17-
4-0 %. M»ÉLbk‹gij Ãid¤J¥gh®¤jhš 100-š 1 ãŸisahtJ
Fiwªj nah¡»ajh gB¥go¥ò v‹D« S.S.L.C., go¥ò go¡f Ko
íkh v‹W nf£»‹nwh«. k¡fŸ Ãiy ïªj¥go ïU¡F«nghJ
ïªj¥go¥ò brhšÈ¡bfhL¡F« cgh¤âaha®fS¡F khj« 75 Kjš
350 %. tiu r«gs« bfhL¥gJ v‹whš ïJ v›tsî bfhL§
nfh‹ikahd îthf« v‹gj‰F ntW v‹d m¤jh£á nt©L«.
khj« x‹W¡F 30-%. 35-%. r«gs¤âš ntiy¡F tUtj‰F 100 ¡
fz¡fhd ã.V., vš.o., fŸ ï‹W fh¤J¡bfh©oU¡»wh®fŸ.
mªj¥go gy® mk®ªJ«ïU¡»wh®fŸ. mJkh¤âukšyhkš ã.V.,
vš.o., go¥igí« gߣiriaí«, tŠrfÄšyhkš ï‹d« á¿J
jhuhskhŒ É£lhš khj« x‹W¡F 20 %ghÆY« 25 %ghÆY« »il¡
F«goahf MÆu¡ fz¡fhd ã.V.,vš.o., cgh¤âaha®fis¡ fhz
yh«. m¥go¡bfšyh« ïU¡f go¥ò¡fhf k¡fËl« ïUªJtNÈ¡
F« tÇiaí« mghukh¡» jÅ¥g£l KiwÆš go¥ò¡fhf bg‰
nwh®fŸ brŒant©oa bryití« mghukh¡» m›tsití«,
cgh¤âaha®fS¡F« go¥ò ïyhfh îthf c¤ânahf°j®fŸ v‹g
t®fS« åzhŒ bfh£o¡ bfhL¤J mªj¡ T£l¤ij¢ bršth‹
fshfî« uh#nghf¡fhuuhfî« M¡Ftjšyhkš mªj¥go¥ghš
k¡fS¡F gyD« ïšyhkš brŒJ bkh¤j #d¤bjhifÆš 100-¡F
92-ng®fis ifbaG¤J¡Tl¥ nghl¤ bjÇahkš j‰F¿fshŒ
it¡f¥g£oU¡»wbj‹whš ïªj m¡»uk§fis k¡fŸ v¥go¤
jh‹ r»¤J¡bfh©oU¥gJ v‹gJ ek¡F És§fÉšiy.
ï¥go¥g£l bfhLikfisí« mnah¡»a¤jd§fisí«
k¡fŸ v‹bw‹W« bjǪJbfhŸshkY«, bjǪjhY« r»¤J¡
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
201
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 200
f®¥g¤jil I
f®¥g¤jilia¥g‰¿ ïªeh£oš RakÇahij ïa¡fK«,
FomuR¥ g¤âÇifí« Rkh® 7,8 tUõ§fS¡F K‹ãUªnj
kfhehLfŸ T£o Ô®khd§fŸ _ykhfî«, ãur§f§fŸ _ykhfî«,
Éahr§fŸ, jiya§f§fŸ _ykhfî«, bghJ#d§fS¡F vL¤J¢
brhšÈ¥ ãurhu« brŒJ tªâU¡»‹wd.
nkšehLfËY« f®¥g¤jilia¥g‰¿ Rkh® 70, 80 tUõ
khf¥ ãurhu« brŒJtu¥gLtjhfî« bjÇatU»wJ.
njhH® bgr©l«ikah® Rkh® 50 tUõ§fS¡F K‹ghfnt
f®¥g¤jil¥ ãurhu¤âš fyªâUªJ ãurhu« òǪjjhfî«, k‰W«
f®¥g¤jil ãurhukhdJ, r£lÉnuhjkhdjšy v‹W thjho f®¥g¤
jil ãurhu¤J¡F murh§f¤ij mDkâ¡F«go brŒjjhfî«, m›
t«ikah® rǤâu¤âÈUªJ« És§F»‹wJ.
ïitfŸ kh¤âukšyhkš nkšehLfËš ï‹W« gy njr§
fËš jÅ¥g£l eg®fshY«, r§f§fshY« f®¥g¤jil ãurhu§
fS«, mJ r«kªjkhd g¤âÇiffS«, ò¤jf§fS« VuhskhŒ
ïUªJtU»‹wd. ïitfisbašyh«Él k‰bwhU K¡»akhd
Éõa« v‹dbt‹whš f®¥g¤jil¥ ãurhu« brŒa gy murh§
f§fŸ mj‰bfd xU ïyh¡fhit V‰gL¤â mj‹_y« ãurhu§fŸ
brŒJ« tU»‹wd. k‰W« mndf ïl§fËY« Éahghu °jy§
fËY« f®¥g¤jil¡F V‰w rhjd§fŸ ɉfî« gL»‹wd.
ïªj¥go cyf¤âš gšntW ïl§fËš gyÉj§fshf
f®¥g¤jil ãurhu§fŸ elªJ bgÇJ« mDgtrh¤âakh» gy®
mj‹ gaid jÅ¥g£l KiwÆš milªJ Rf¤ijí«,
nBk¤ijí« bg‰W thœªJ tU»‹wh®fŸ.
vdnt f®¥g¤jil¥ ãurhuK«, Kiwí« cyfbkšyh« guÉ
ÄFâí« bršth¡filªj ãwF ï¥nghJjh‹ ekJ eh£oš f®¥g¤
g£nlš g£LÉ£lh®
njhH® ɤjšghŒg£nlš mt®fŸ 22-10-33-ªnjâ ÍÅth
Éš fhykhŒÉ£lh® v‹w brŒâia¡nf£l ïªâak¡fŸ ÄFâí«
tU¤jkilth®fŸ.
g£nlš mt®fŸ muáaš cyf¤âš Ä¡f òfH¥bg‰wt®
th¡Ftšyt®, ahtU« ãuÄ¡f¤j¡fgo Éõa§fS¡F Éah¡»
ahd« brŒí« T®ikahd ò¤ârhJÇaKKŸst®. g«ghŒ efurig¤
jiytuhfî« ïªâa r£lrig¤ jiytuhfî« ïUªJ mt‰WŸ
Ä¡f »ahâ bg‰wt®. ïªâahÉš kh¤âukšyhkš, Inuh¥gh,
mbkÇ¡fh KjÈa ehLfËY« ïªâa muáaÈ‹ _y« òfœbg‰w
t®. v¥go¥g£l muáaš thâí« g£nliy v⮥gbj‹whš Äfî«
ga¥gLth®fŸ. njhH® fhªâahU¡F g£nlÈl« v¥bghGJ« á¿J
ga« c©L. xU fhy¤âš g£nlÈ‹ JilÆ‹ÛJ j‹ jiy ïU¡F«
nghJ jdJ cÆ® nghf neÇ£lhš mJnt jd¡F xU bgÇa gh¡»a
khF« v‹W njhH® fhªâ ngá g£nliy òfœªâU¡»wh®. c¥ò
r¤âah¡»uf«, r£lkW¥ò KjÈa fhÇa§fŸ g£nlY¡F ïZl
Äšyhj fhÇa§fshF«. mjdhnyna mt® filáfhy¤âš bgÇJ«
nkš eh£oš ïU¡fnt©oajhƉW v‹W brhšynt©L«.
filáahf mt® ïªâahî¡F mD¥ãa brŒâÆš njhH®
fhªâat®fË‹ muáaš jiyik¥gjÉ ïªâahî¡F á¿J«
ga‹glhbj‹W« ntW jiytiu¡bfh©L jh‹ ntWtÊÆš
»s®¢á brŒa¥glnt©Lbk‹W« brh‹dt®. mtuJ j®¡f§
fËY« k‰W« v›tsnth ftdkhd r«ghõizfËY« jkhZ
fyªnj ïU¡F«. ï¥go¥g£l bgÇah® 62 taâš fhykh»É£lh®
v‹gJ ïªâa muáaÈš fyªj k¡fS¡F bgÇJ« Érd¤ij¡
bfhL¡f¡Toa r«gtkhF« v‹gâš M£nrgizÆšiy.
Fo muR - ïu§fYiu - 29.10.1933 Fo muR - ïu§fYiu - 29.10.1933 Fo muR - ïu§fYiu - 29.10.1933 Fo muR - ïu§fYiu - 29.10.1933 Fo muR - ïu§fYiu - 29.10.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
203
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 202
m¥go¥g£l vâ® ãurhu§fËš nuhk‹ f¤njhÈ¡ »¿°jt®
fŸjh‹ Kj‹ikahdt®fS«, jilahdt®fSkhŒ ïU¡»wh®fŸ
v‹whš ahU« M¢rÇa¥glkh£lh®fŸ. VbdÅš
ïªj¡ T£l¤jhU¡F m¿it¥g‰¿nah, kÅj¤j‹ikia¥
g‰¿nah, ãu¤âaBãukhz§fis¥g‰¿nah á¿J« ftiy »il
ahJ. ït®fŸ kÅjr_f¤ij ÄUf§fŸ v‹W«, moikfŸ v‹W«
fUâ nftykhŒ el¤J« Ku£L _®¡f¡ bfhŸifia¡ ifahS
»‹wt®fŸ. RU§f¡TWtjhš nuhk‹ f¤njhÈ¡f®fŸ ãw kÅj®
fis¥ ghÉ¥gâY«, ãwkÅj®fËl« elªJbfhŸtâY«, ãw
kÅj®fis kâ¥gâY« ïªâa¤ bj‹dh£L¥ gh®¥gd®fisÉl
Äf Äfnkhrkhdt®fŸ v‹W« mt®fsJ kj¡bfhŸifí« bj‹
dh£L¥ gh®¥gd kj¤ijÉl ÄfÄf nkhrK« K£lhŸjdK«, Ra
eyK« bfh©litfŸ v‹W« brhšyyh«.
nkY« j§fŸ thœî¡F«, j§fŸ nk‹ik¡F« gh®¥gd®fŸ
bfhŠrfhy¤J¡F K‹ghf¡ Tl kÅjr_f¤ij v›tsî nfty
khf, N£áahf, K£lhŸjdkhf, bfhL§nfh‹ikahf el¤â tªâ
U¡»wh®fŸ v‹gj‰F mt®fsJ ntj§fS«, òuhz§fS«,
muáaš r£l§fS«, “j®k” rh°âu§fS« MjhukhŒ vL¤J¡
fh£lhŒ ïUªJ tU»‹wdnth, mJnghynt f¤njhÈ¡f®fË‹
rǤâuK« ïUªJ tªâU¡»‹wJ. ïUªJ« tU»‹wJ v‹W«
brhšynt©oÆU¡»‹wJ.
mt®fSila j‰fhynah¡»aijfis czunt©Lkhdhš
RakÇahij ïa¡f¤ij¥g‰¿ mt®fŸ elªJbfhŸS« khâÇÆš
ïUªnj xUthW czuyh«. Mjyhš jh‹ ï¥go¥g£l ït®fŸ
f®¥g¤jilia¥g‰¿ v⮥ãurhu« brŒa¥ òw¥g£oU¥gâš ahU¡
F« M¢rÇa« ïU¡f ÃahaÄšiy. nuhk‹ f¤njhÈ¡ »¿°jt®fŸ
f®¥g¤jilia v⮥gJ v‹gJ ï‹W ne‰wšy. btF fhykhfnt
v⮤JtªâU¡»wh®fŸ. mnj ò¤âia ïªâahÉY« fh£o
ÆU¡»wh®fŸ.
f®¥g¤jilia ït®fŸ v⮥gj‰F xU ïl¤âyhtJ
gF¤j¿î¡F¥ bghU¤jkhd Ãaha¤ijnah, kÅj r_f e‹ik¡F
V‰wjhd Ãaha¤ijnah vL¤J¢ brhšÈ bkŒã¡f ït®fshš ïJ
tiuÆY« Koahkny nghŒÉ£lJ. k‰wgo ït®fsJ v⮥ò¡F
cŸs Mjhu§fŸ všyh« kj¤ij mo¥gilahf¡ bfh©l
Mjhu§fns xÊa nt¿šiy.
jil v‹gij¥g‰¿ v©zî«, ngrî« áy® JªJ K‹tªâU¡
»wh®fŸ.
mJî« ïªâaeh£o‹ bghUshjhu«, Rfhjhu«, r_f
thœ¡if¢ Rjªâu« Mjhu«, clšTW Mjhu« KjÈaitfË‹
jhœªj Ãiyik¡F¥ gÇfhu« brŒa ntW v¤jidnah tÊfËš
gy Ãòz® fS«, jiyt®fS« btFfhykhf Ka‰á¤J« ga‹
glhkš nghd ãwnf ntW tÊÆšyhkš ïªj c©ikia¥ ã‹g‰w
nt©oat® fshdh®fŸ.
ïªj¡ f®¥g¤jil ãu¢áidÆš FHªijfns ïšyhj
t®fshd “twl®” fS« K£il ï£L¡ FŠRfŸ bghÇ¥gJ nghš
Vuhskhd mjhtJ 10-ãŸisfŸ, 20 ãŸisfŸ bg‰wt®fsh»a
“ò¤âugh¡»a«” cilat®fS«, r£l r«kªj Ãòz®fS«, kj
r«kªjkhd Ãòz®fS«, lh¡l®fS« jhuhskhŒ fyªâU¥gJ
f®¥g¤jil bt‰¿¡F m¿F¿ ba‹nw brhšynt©L«. Mdhš
f®¥g¤â‹ gadhš ntjidailªJ fZl¥g£L, bjhšiy¥g£L
moikfshf thG« bg© k¡fŸ nghâa msî btËtªJ ï¥
ãu¢áidÆš fyªJ MjutË¡fhjJ tUªj¡Toa ÉõakhdhY«
bg©fŸ j§fis¤ jh§fns ghg#‹k« v‹W«, ÑHhd ãwÉ v‹W«
ãwÉÆnyna ãu«kdhš ÉgrhÇfshŒ ãw¥ã¡f¥g£L É£ljhš
v‹bw‹W« òUõ®fS¡F moikahŒ ïUªJ mt®fsJ fhtÈ
nyna thœªJ Ôunt©oat®fŸ v‹W«, ngijfŸ v‹W« fUâ¡
bfh©oU¡»‹w ãwÉfshd bg©fŸ ï«khâÇahd fhÇa§fËš
fyªJbfhŸshjj‰F Mfî« ï¡ fZl§fËY«, bfhLikÆY«
bjhšiyÆY« ïUªJ ÉLjiyahtj‰F Ka‰á baL¤J¡ bfhŸsh
jj‰fhfî« ït®fŸ ÛJ FiwTWtJ ‘ïU£oš V‹ btË¢r
Äšiy’ v‹W nf£gijna bah¡F«.
MdnghâY« Vnjh ïu©blhU °âßfŸ fyªâU¥gijí«
RakÇahij ïa¡f¤âš kh¤âu« mndf °âßfŸ f®¥g¤ jil ãu
rhu« brŒJ tUtijí« gh®¡F«nghJ xU msî¡fhtJ k»œ¢á
mila nt©oaJ ÃahakhF«.
Éf ekJ ãurhu¤â‹ gydhfî«, k‰W« gy® Ka‰áahY«
ekJ br‹id khfhz¤âš murh§fkhdJ f®¥g¤jilÆ‹
mtáa¤ij cz®ªJ murh§f it¤âa °jhgd§fŸ _ykhf
f®¥g¤ jilãurhu« brŒJ gh®¡fyh« v‹»‹w v©z§ bfh©lî
l‹ kÅj r_f¥ bghU¥g‰w ã‰ngh¡FthâfŸ kj¤â‹nguhš
f®¥g¤jil bfhŸifiaí«, ãurhu¤ijí« f©o¡f¥ òw¥g£L
T¥ghL nghL»wh®fŸ v‹gij¡ nfœ¡f ahU« tUªJth®fŸ.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
205
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 204
brŒtJ K°ä« kj¤J¡F Énuhj« v‹gjhfngh£lT¢ršfŸTl
y£áa« brŒthu‰W F¥ig¤ bjh£o¡F¥nghŒ É£lJ.
Mfnt njtjhá xÊ¥ò, FHªij kz« xÊ¥ò, f®¥g¤jil
M»a Éõa§fS¡F v⮥òfŸ všyh« kj§fË‹ K£lhŸ
jd§f isí« mt‰¿‰FŸ ml§»¡»l¡F« nkhr§fisí«,
Nøfisí«, btË¥gL¤j xU j¡f rhjdkhŒ V‰g£oU¥gj‰F
eh« ÄFâí« k»œ¢á mil»‹nwh«. VbdÅš ït‰¿‹ _y«
kj§fŸ kÅjr_f e‹ikia Él- Rfhjhu¤ijÉl- clš T‰¿‹
j¤JtÃiyiaÉl- bghUshjhu ey¤ijÉl ntWg£ljhfî«
K¡»akhdjhfî« ghÉ¡f¥gL»‹wdbt‹gij cyf« m¿a¢
brŒJÉ£lJ. Mjyhš kj¤â‹nguhš tU« v⮥òfŸ všyh«
kj§fis xÊ¡f eh« vL¤J¡bfhŸS« Ka‰á¡F mDTy«v‹nw
fUâ tunt‰nghkhf.
Éf f®¥g¤jil Kiwia f¤njhÈ¡f® kj¤â‹ nguhš
v⮥gâš _‹W K¡»a fhuz§fŸ vL¤J¢brhšÈ tU»wh®fŸ.
1. flîS¡F Énwhjkh«.
2. ntj¤J¡F Énwhjkh«.
3. ïa‰if¡F Énwhjkh«.
ïªj _‹W fhuz§fS« K‰W« K£lhŸjdK«, nkhrK«
Ãiwªj f‰gid¡ fhuz§fŸ v‹gJl‹ K‹D¡F¥ã‹ Kuzhd
fhÇa§fŸ v‹gJkhF« v‹gnj ekjã¥ãuha«. ïij¥g‰¿
mL¤jthu« És¡Fnth«.
Fo muR - jiya§f« - 05.11.1933 Fo muR - jiya§f« - 05.11.1933 Fo muR - jiya§f« - 05.11.1933 Fo muR - jiya§f« - 05.11.1933 Fo muR - jiya§f« - 05.11.1933
gF¤j¿î MjhuK«, ÉŠPhd MjhuK« ãu¤âa£rmDgt
MjhuK« ïšyhj v›Éj v⮥òfËY«, jilfËY« bgU«
ghY« NøfS«, òu£LfS«, Raey§fS«, ã¤jyh£l§fSnk
jh‹ kiwªâU¡»‹wd v‹gnj ekjã¥ãuha«. mâY« ï«khâÇ
ahd v⮥òfŸ kj¤â‹nguhš V‰g£L e‹ikahd fhÇa§fS¡
bfšyh« K£L¡f£ilahÆU¡Fkhdhš mâš RaeyK«, N£áí«,
òu£L«, ã¤jyh£lK« kh¤âukšyhkY« bgU«ghY« mnah¡»a¤
jd§ fS¡F MjuînjL« j‹ikí« ïU¡Fbk‹gJ« ekjã¥ã
uhakhF«.
ïªj¡ fhuz§fshšjh‹ kÅjD¡F m¿î« ãu¤âaB
mDgtK«, gŠnrªâu cz®¢áÆ‹ gyhgyD« ïU¡F«nghJ
ïitfisbašyh« yøa« brŒahjJ« ïitfS¡F khWg£lJ
khd kj« v‹gJ vj‰fhf cy»š ïU¡fnt©Lbk‹gJ ekJ Kjš
nfŸÉahF«. mjdhny jh‹ ï¥go¥g£l kj§fŸ v‹gitfŸ
všyh« xÊant©L« v‹W KG_¢Rl‹ eh« nghuhotU»‹nwh«.
á¿Jfhy¤J¡F K‹flîŸ nguhš njtjháfŸ v‹»‹w xUKiw
ïU¡f¡TlhJ v‹W xUÉj»s®¢á V‰g£l fhy¤âš njhH® r¤âa
_®¤â mŒa® ngh‹w njrg¡j®fŸ gy® njtjháj‹ik xU nkyhd
j‹ikba‹W«, mJ flîŸ if§fÇabk‹W«, mjdhš ò©Âa
K©L v‹W« T¥ghL ngh£lJ mndfU¡F PhgfÄU¡F«.
mj‰F gâš mË¡F« KiwÆš eh« “m¥go¥g£l nkyhdJ«,
ánuZlkhdJ«, ò©ÂakhdJkhd fhÇa¤ij ò©Âa¤âš
e«ã¡ifíŸs tF¥gh®fŸ j§fŸ FL«g§fËš cŸs bg©
fS¡F¡bfhL¤J ï¥bghGJ njtjháfshŒ ïU¡»‹w bg©fis
FL«g¥ bg©fshf V‹ M¡»Él¡TlhJ”? v‹W nf£l ãwF
mªj rkhjhd¤ij É£LÉ£L “njtjháfŸ v‹»‹w tF¥ig
xʤJ ÉLtJ kj¤â‰F«, Mfk¤J¡F« ÉnuhjkhdJ” v‹W
brhšy tªjh®fŸ. ïj‰F« gâš FomuR brhšY« tifÆš “kÅj
j‹ik¡F«, RakÇahij¡F«, kjK«, MfK« ÉnuhjkhŒ ïUª
jhš vij xÊ¥gJ” v‹Wnf£lnghJ njhH® r¤âa_®¤â mŒa®
mt®fŸ “uhkrhÄí«, tujuh#&Yî« ï‹iw¡F¤ njtjháia
nt©lh bk‹W brhšYth®fŸ. ehis¡F nfhÉY¡F ói# brŒa
m®¢rfnu nt©lhbk‹W brhšYth®fŸ; Mjyhš kj¤J¡F«,
Mfk¤J¡F« á¿J« Énuhjkhd fhÇa« vJî« brŒa¡TlhJ”
v‹wh®. ïj‹ãwF jh‹ ïªJ kj¤â‹ nah¡»aij K‹idiaÉl
mâfkhf rªâ á¿¡f V‰g£L njtjháKiw xÊ¡f r£l« brŒa
Koªjîl‹, rhujh r£l« brŒaî« RygkhŒ KoªJ É£lJ. gh®¥
gd®fŸ ng¢ir¡nf£L áy K°ä«fŸ Tl FHªijfis fšahz«
brŒJ bfh©L fhÇahâ fis¢ brŒtij¤jL¡F«goahd r£l«
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
207
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 206
vdnt ïªj¥ òâa f£á¡F Mjuî bfhL¡fhkš, mj‰F
“f®¥g¤âny ïwªj FHªij”Æ‹ fâna neÇL«go brŒtJ
gh®¥gdušyhj k¡fË‹ flikahF« v‹W v¢rÇ¡if brŒ»nwh«.
Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 05.11.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 05.11.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 05.11.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 05.11.1933 Fo muR - Jiz¤ jiya§f« - 05.11.1933
Û©L« gh®¥gd Nœ¢á
njÓa¤â‹ nguhY«, fh§»uá‹ nguhY«, ïJfhW« br‹id
khfhz gh®¥gd muáaš thâfŸ brŒJ tªj Nœ¢áfisí« òu£L
fisí« eh« m¥nghij¡f¥nghJ btË¥gL¤â tªâU¡»nwh«.
ï¥bghGJ njhH® fhªâ KjÈat®fŸ fh§»uR¡F jfd¡»Çia
brŒJ gh®¥gd njÓa¥ òu£L¡F Mjuî ïšyhkš brŒJ É£ljhš.
xU òâa V‰ghL brŒant©oa mtáa« g£l« gjÉfis ehL«
fh§»u° muáaš thâfS¡F V‰g£L É£lJ. mj‰fhfnt
njhH®fŸ r¤âa_®¤â, á.v°. K¤Ju§f KjÈah®, v«.g¡jt¤ry«
M»nah®fshš “fh§»u° Rauhéa¡ f£á” v‹w ngUl‹ xU òâa
f£á gHago br‹idÆš °jhã¤âU¥gjhf¤ bjÇ»wJ. “mL¤j
nj®jÈny r£lrig °jhgd§fisí«, °jy °jhgd§fisí«
if¥g‰w Ka‰á brŒtJ«, btŸis m¿¡ifiaí«, r_f Ô®¥ig
í« v⮤J¥ ãurhu« brŒtJ«, Rauh{a¤J¡fhf¥ nghuhLtJ«
ïªj¡ f£áÆ‹ neh¡f” §fbs‹W btËÆl¥g£oU¡»wJ. ïij
C‹¿¡ ftÅ¡F« bghGJ ïJ k¡fS¡F ï¥bghGJ e‹whŒ
bjǪJ nghŒ É£oU¡»w, gHa gh®¥gÜa Nœ¢áÆ‹ òâa
ntõnka‹¿ ntwšy v‹gJ bj‰bwd És§F«. ïJtiuÆš
ï¥gh®¥gd fh§»u°thâfS«, mt®fSl‹ nr®ªJ “x¤J¡F
k¤js« nghL«” áy Kl¤bj§FfS« brŒJ tªj “njáa¥
ãurhu¤jhY«”, “Rauh{a¥ nghuh£l¤jhY«” ekJ khfhz¤âYŸs
bghJk¡fS¡F V‰g£LŸs fZl eZl§fŸ brhšYªjukšy.
m¥goÆU¡f, Û©L« ï›Éj Nœ¢á¡F ïl« bfhL¡fyhkh v‹W
nf£»nwh«. j§fSila brhªj¥ ãiH¥ò¡fhfî«, j§fŸ brhªj
tF¥ò ey¤J¡fhf mâfhu¤ijí«, murh§f gjÉfisí« if¥
g‰Wtj‰fhfî« gh®¥gd®fŸ x‹w‹ã‹ x‹whf ï›Éj òu£L
fisí« Nœ¢áfisí« brŒJ bfh©Ljh‹ ïU¥gh®fŸ. Mdhš
Raey K‹nd‰w¤ij¡ fUânah, mšyJ Vkhˤjd¤âdhnyh
k‰wt®fŸ ï›Éj nkhr Ka‰áfS¡F Mjuî brŒtij¥g‰¿¤
jh‹ kd« tUªJ»nwh«.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
209
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 208
m»y T£Lwths®fŸ âd«
uZahÉ‹ T£Lwî thœ¡if Égu§fŸ
uÎa¡ T£Lwî Kiw uÎa¡ T£Lwî Kiw uÎa¡ T£Lwî Kiw uÎa¡ T£Lwî Kiw uÎa¡ T£Lwî Kiw
jiytut®fns! njhH®fns!! vd¡F ï‹W ngr rªj®¥g«
bfhL¤J vdJ mã¥ãuha§fis vL¤J¢brhšy mDkâ bfhL¤j
njhH® fzgâ Ia® mt®fS¡F«, jiyt® mt®fS¡F« vdJ
e‹¿a¿jiy KjÈš bjÇɤJ¡bfhŸ»nw‹. eh‹ filáahf
ngrnt©oatdhf ïU¡Fbk‹W fUând‹. Mdhš eh‹ KjÈ
nyna ngr V‰g£LÉ£lJ. MdnghâY« vdJ mã¥ãuha§fis
brhšÈÉL»nw‹.
eh‹ (nfhth¥nuo›) T£Lwî r§f§fŸ v‹w Éõa¤âš
MâÆš bfhŠr« m¡fiu bfh©ltdhŒ ïUªjt‹. Kjš Kjyhf
e«Kila br‹id ÇÍ°£uh® njhH® uhk¢rªâuuhî«, mJrka«
o¥o fiy¡luhf ïUªj njhH® ehuhazrhÄ mt®fS« ï§F
nfhth¥nuo› °jhgd« V‰gL¤j Kjš Kjš v‹Ålnk tªjh®
fŸ. v§fŸ å£ošjh‹ T£l« T£l¥g£lJ. gh§F ò°jf¤ij¥
gh®¤jhY« eh‹jh‹ Kjš g§F¡fhudhf ïU¥gJ bjÇatU«.
mj‰fhf¥ bgÇJ« ehD« mªj¡ fhy§fËš ciH¤âU¡»nw‹.
v‹whY« ï‹iwa ÃiyikahdJ eh‹ nfhth¥nuo› brhir£o
fËÈUªJ á¿J Éy» myøa mã¥ãuhaKilatdhf ïU¡
»nw‹. VbdÅš v§F gh®¤jhY« føí« Raey¤J¡F °jhgd§
fis cgnah»¤J¡bfhŸtJ« mj‹ c¤njr§fS¡F Énwhjkhf
gz¡fhu®fŸ Mâ¡f« brY¤JtJkhŒ ïUªJtUtnjahF«.
njhH® fzgâ Ia® mt®fŸ á¿J neu¤â‰F K‹ò v‹Ål« ngá¡
bfh©oUªjbghGJ e«Kila ÃiyikahdJ ï¥go¤jh‹ ïU¡f
Koíbk‹W F¿¥ã£lh®. mJÄf c©iknajh‹. VbdÅš e«
eh£oš Ãiybg‰WŸs gšntWÉõa§fisí«, Kiwfisí« mo
nahL kh‰whkš e«Kila #dr_f¤â‰F e‹ikia¡ bfh©L
tªJÉLtJ v‹gJ bfhŠrK« Koahj fhÇakhF«.
vJ Jntõ«?
et«g® 1-11-33ªnjâ btËahd RnjrĤâu‹ g¤âÇifÆš
f®¥g¤jil MjÇ¥ò¡T£l elto¡if btËahÆU¥gâš
gh®¥gd®fŸ ngáaij ÉgukhŒ ãuRǤJÉ£L “tujuh#Y ehíL
jÄÊš ngádh®” v‹W xUtÇÆš Ko¤J É£lJ. M§»y¤âš
ngáa gh®¥gd®fË‹ ng¢ir jÄÊš bkhÊbga®¤J ÉÇthf¥
ãuRÇ¥gJ«, jÄÊš ngáa gh®¥gdušyhjh® ng¢ir xnu tÇÆš
jÄÊš ngádh® v‹W ãuRǤâU¥gijí« ftŤjhš ïªj
gh®¥gd g¤âÇifÆ‹ Jntõ kd¥gh‹ik e‹F És§F»wjš
yth? 炙äZ ng¢Rfisbašyh« bkhÊ bga®¤J ãuRǤj ïªj¥
g¤âÇif njhH® tujuh#YÉ‹ jÄœ ng¢ir óuhthf¥ nghlhj
j‰F¡ fhuz« v‹d? jÄœ bkhÊÛJŸs btW¥gh? mšyJ gh®¥
gdušyhjh® ÛJŸs gh®¥gd Jntõkh? v‹Wjh‹ nf£»nwh«.
gh®¥gd¥ g¤âÇiffis MjÇ¡F« jÄœ thrf®fŸ ïij¢ áªjid
brŒth®fshf.
Fo muR - brŒâ¡ F¿¥ò - 05.11.1933 Fo muR - brŒâ¡ F¿¥ò - 05.11.1933 Fo muR - brŒâ¡ F¿¥ò - 05.11.1933 Fo muR - brŒâ¡ F¿¥ò - 05.11.1933 Fo muR - brŒâ¡ F¿¥ò - 05.11.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
211
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 210
g‰¿a ftiyna ïšiy. ï‹iw cyf všyh thœ¡ifí« ï¥go¤
jh‹ ïU¡»wJ. btW« F‰w¤ijna ngRtjhš gaÅšiy. MdhY«
ïitfŸ j¡f go¥ãidahf ïU¡f cjt nt©L«. T£Lwî
thœ¡ifba‹whš ãwU¡F eh« v›thW rfha« brŒtJ v›thW
cjÉ brŒtJ v‹»w Éõa§fns ekJ thœ¡if Æ‹ K¡»a
yøakhŒ ïU¡fnt©L«. v‹gjhF«. ïitfËš jŤjÅ
kÅjid¥bghW¤j j¤Jt« v‹gnj TlhJ.
rhjhuzkhf eh« e«Äilna xUtiu òâjhf¡ f©lhš
mjhtJ rªâ¤jhš mtUila Ãiy v‹dbt‹W«, c¤ânahf«
v‹dbt‹W« ÉdtMir¥gL»nwh«. mt® xU bgÇa c¤âahf°
jdhfnth, gz¡fhudhfnth ïUªjhš xU jÅ kâ¥ò«, xU Fkh°
jhthf ïUªjhš, TÈahf ïUªjhš, xU jÅkâ¥ò« jh‹ bfhL¡
»‹nwh«. ïJ jh‹ e«Kila eh£oš xU kÅjid kâ¥gij¥
g‰¿a KiwahF«. Mdhš uZahÉnyh ï§FŸs ïJngh‹w
nfŸÉfis m§F ahU« nf£gâšiy. m§F xUtUila c¤â
nahf¤ij¥ g‰¿nah, bršt¤ij¥ g‰¿nah á¿J« nahá¥gnj
ïšiy; ÉrhÇ¥gJÄšiy. xUtid¡ f©lJ« mt‹ (Socialservice)
rKjhanrit v‹d brŒâU¡»wh‹ v‹W k£Lnkjh‹ ãujhdkhf
ftÅ¥gh®fŸ, mij¤jh‹ nf£gh®fŸ. xUt® ãwU¡F v‹d e‹ik
òÇa V‰W¡bfhŸS»wh® v‹gJ jh‹ kÅjid m¿a K¡»a j¤J
tkhF«. mJjh‹ m§F mtDila bgUikia¡ fh£LtjhF«.
m§F c¤ânahf¤ij¥ g‰¿a ng¢nrh, tUkhdnkh, nkšÑœ
tU«go v‹gJ ngh‹w ng¢nrh, v§F« v›Éj %g¤âY« »il
ahJ. m§F v§F« ahtU« rKjha ntiy brŒnthnuahth®.
eh‹ uZahÉš ïUªj fhy¤âš xU Ãaha°jy¤ij¥ gh®it
Æl miH¤J¢ bršy¥g£nl‹. m§F xU F‰wthËia ÉrhÇ¡f¡
f©nl‹. mt‹ xU Énrõ ehËš Fo¤J bt¿adh» fyf«
brŒjh‹ v‹gjhd F‰wthË. ïtid mªj Érhuid °jy¤âš
v‹d nfŸÉ nf£lh®fŸ v‹whš c‹Dila Social Service Work
(rKjha CÊa ntiy) v‹d v‹gnjahF«. mt‹ mj‰F vd¡F
Social Service rKjha ntiy ïšiyv‹wh‹. ïij¡ nf£lJ« Ãah
ahâ gâí« #]Çahd xUbg©Q« ‘cd¡FrKjha ntiyÆš
yhkš nghŒ É£lJ v‹»whna bt£fÄšiyah? v‹id cyF¡F
cg nahf¥gL¤â¡ bfhŸs tifa‰wtdhf ïU¡»nw‹ v‹W brhš
YtJ mtkhdfukhdjhf¤ njh‹wÉšiyah?” v‹W foªjh®.
mj‰F mt‹ všyh nrhÎaš r®åirí« áW ãŸisfsh»a
f«rkhš T£l¤jh® vL¤J¡bfhŸS»wh®fŸ, eh‹ v‹d brŒtJ
v‹wh‹. mªj«khŸ bt£f«, bt£f«, v‹whŸ. ïitfis¡ nf£l
uZah eh£o‹ T£Lwî Kiwfis¥g‰¿ ngRgt‹ v‹W
c§fS¡F jiyt® vL¤J¢brh‹dh®. r®t Éõa¤âY« I¡»a
ghtkhd T£Lwî KiwahdJ rh¤âa¥gLkh v‹W xUfhy¤âš
fUâ ïUªnj‹. Mdhš vdJ nkšeh£L mDgt§fËdhš
mâY« F¿¥ghf uZahÉ‹ T£Lwî Kiwfis¡ ftŤJ¥
gh®¤jâdhš, T£Lwî Kiwia¥ g‰¿a vdJ v©z« rh¤âa
khf¡ Toa bj‹gJ Ä¡f gykhf cWâ¥g£lJ.
v‹id¥bghU¤jtiuÆš v‹id¥g‰¿ ah® v‹d Ãid¤J¡
bfh©oUªjnghâY« vdJ Kothd yºa« mjhtJ vdJ
v©z« <nlWkhdhš mJ c¢r°jhd« bg‰w caÇa T£Lwî
thœ¡if Kiwahf¤jhÅU¡F« v‹gJjh‹ v‹ mã¥ãuha«.
T£Lwî v‹»w caÇa rÇahd ÃiyahdJ e«Kila eh£
oš V‰g£L¥nghdhš #dr_fkhdJ ftiya‰W-rŠryk‰W
ehis¡F v‹ brŒnth« v‹W V§»¤ j¤jˤJ¡ bfh©oU¡F«
Ãiyika‰W ëkâahf-rî¡»akhf FöFykhf thHtÊ V‰g£L
ÉL«.
e«Kila eh£oš VjhtJ xUr§f« V‰g£lhš mij¥g‰¿
e«Kila k¡fŸ v‹d fUJ»wh®fbs‹whš mâš j§fS¡F v›
tsî öu« yhgÄU¡»wbj‹W« mij¤ j§fŸ bgUik¡F«,
thœî¡F« v›tsî öu« (Raey¤â‰F) ãunah#d¥gL¤â¡ bfhŸ
syhbk‹W« jh‹ fUâ¡bfh©L mâš r«kªj« it¤J¡ bfhŸS
»wh®fns xÊa mjdhš cyf e‹ik¡F-#d r_f nk«gh£o‰F¥
ghLglnt©Lbk‹gij¥g‰¿a ftiyia mwnt É£L ÉL
»‹wh®fŸ.
mJnghynt e«Kila nfhthgnuo› °jhgd§fËY«
ïUªJtU»wJ. mªj °jhgd¤âYŸs k¡fS¡FŸshfnt
T£Lwî cz®¢á Tl »ilahbj‹nw cWâahf¢ brhšyyh«.
Mdhš Vnjh áy® mtut®fŸ j§fSila e‹ik¡fhfî« g£l«
gjÉfS¡fhfî« bfsut¤â‰fhfî« Vnjh r«gªj« it¤âU¥g
âdhš kh¤âu« v‹d gy‹ V‰g£LÉL«?
rhjhuzkhf ïªj C® T£Lwî °jhgd¤ij vL¤J¡bfhŸ
S§fŸ. mâš 2000, 3000 ng®fŸ tiu g§Fjhu bk«g®fshf ïU¡
»‹wh®fŸ. Mdhš ïªj °jhgd¤âdhš cU¥goahf bghJ k¡f
S¡F v‹d e‹ik V‰g£L ÉL»wJ? xUáy brh‰gng®fŸ, Vnjh
v¥go fl‹ bgwyhbk‹W bgU¤j ãuahir vL¤J¡bfhŸgt®fns
áy mDTy§fŸ mil»wh®fŸ. ït®fS¡F ·³ °jhgd¤ij¥
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
213
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 212
ngh£oU¡»wJ, r«rhu¤â‰F« clšnehî, eh‹ v‹dbrŒnt‹. 4
khjkhf ntiyÆšiyna fh¥gh‰Wth¿šiyna v‹W fj¿dh‹.
eh‹ mtU¡F 2 go òG§fš mÇá bfhL¡F«go å£o‰F Ó£L
bfhL¤nj‹. ïJngh‹w bfhLikfË‹ j‹ikia ï‹W v‹Dl‹
j§»ÆUªj e©gU« e‹f¿t®. v§F« ntiy ïšiy v‹w T¡Fuš
mâfǤJ É£lJ. V‹ ntiy ïšyhkš nghŒ É£lJ? ntiy
ïšyhik v¥go V‰gL«? v‹W nahá¤J¥gh®¤Ô®fsh? xU
ntiy¡fhu‹ fhiy 6 k Kjš ïuî 10 kÂtiu ntiy brŒ»‹
wh‹. xU ijašfhu‹ 3-Ä΋fis it¤J¡bfh©L xU ehis¡F
5%. 10%. r«ghâ¡»‹wh‹ v‹gJ c§fS¡F¤ bjÇíkh? xUt‹
mâf neu« ntiybrŒJ mâf¥gz« xUtnd r«ghâ¥gJ
vj‰F? ïit fisbašyh« fz¡F¥ngh£L xU xG§FKiw¥
gL¤â xU T£Lwî KiwÆš mik¤jhš mtdtD¡F njit
ahd msî¡F x›bthUtU¡F« f©o¥ghf nghâagy‹
»il¡F«.
e«Kila eh£oš mo¥gilahd khWjš brŒahÉ£lhš
Toa Ó¡»u¤âš eh« v‹d fâ¡F Mshfnt©otU« v‹gij
nahá¤J¥ ghU§fŸ.
eh« brytÊ¥gâš tifjifa‰w KiwÆš å©bryî
brŒJtU»‹nwh«. T£Lwî KiwÆš ekJ thœ¡ifia el¤â
dhš ï‹iwa ekJ bryÉš v£oš xUghf« jh‹ bryî V‰gL«
gh¡» ï‹D« 8-ngU¡F cjî«.
cjhuzkhf uZa®fË‹ rh¥gh£L Kiwia¡ ftÅí§fŸ.
m§F rh¥ghL« T£Lwî Kiwjh‹. m§F xU ïl¤âš ehŸ
x‹W¡F xUntis¡F eh‰gâdhÆu« ng®fŸ rh¥ãLÄl¤ij¡
f©Q‰nw‹. Mdhš ï§FŸs Ãiyik v‹d? xU å£oš rikaš
brŒtbj‹whš njit¡F nkš mâfkhŒ¤jh‹ ngh£L¢ rik¡»wh®
fŸ-4,5 ng®fŸ cŸs xU FL«g¤â‰F xU bg© f©o¥ghf
rikaY¡ bf‹W V‰gL¤â¡ bfh©oU¡»nwh«. x›bthU FL«g
rikaY¡F v‹W« xU jÅ miu. gh¡» trâfS¡bf‹W bfhŸis
bfhŸis ahd ïlK« xJ¡»it¤J¡bfh©L v‹d m¡»ukkhd
Ô§Ffis trâa‰w vËat®fS¡F c©lh¡»¡ bfh©oU¡»nwh«.
uZahÉYŸs nkš brh‹d bghJ rikaš rhiyÆš (Gen-
eral Kitchen) 970 ng®fŸ jh‹ ntiyÆäLg£oU¡»wh®fŸ v‹W eh‹
fz¡F¡nf£L¤ bjǪnj‹. e«Kila eh£oš 4-ng® fS¡F xU
bg©åj« rikaY¡F xJ¡» it¤J¡bfh©oU¡»w fz¡F¥go
40000 ng®fS¡F« v¤jid¥ bg©fis xJ¡»¤ jŸË bfhLik¡
ãwF jh‹ nrhÎaš r®É° (Social Service) v‹gitfis¥g‰¿ mâf«
m¿a Érhuiz brŒnj‹. r_f CÊa«brŒtJ jh‹ j§fŸ
thœ¡ifÆ‹ bfsut« v‹gij Kjyhfî« mL¤jgo T£Lwî
thœ¡ifna nkyhdjhfî« mt®fŸ fUâ el¡»wh®fŸ.
uZa®fSila thœ¡ifahdJ c‰rhfkhfî« rªnjhõ
khfî« ïU¥gj‰F¡ fhuz« mt®fŸ Social Service R« T£Lwî
thœ¡ifia el¤j KidªJ ÉgnjahF«. mt®fŸ thœ¡ifÆš
nk‰ngh£L¡bfhŸS« ïªj ntiyahdJ kÅjDila ftiy
J‹g«, kd¢nrh®î v‹gitfns ïšyhkš brŒJ ÉL»wJ. m§
FŸs r®t #d§fSila v©zbkšyh« ãwU¡F v›tsî öu«
e‹ikbrŒant©L«? v‹nw Fobfh©oU¡»wJ. ïªj neh¡f
Äšyhj kÅjid kÅjdšy v‹W t‹ikahf mt®fŸ cz®ª
âU¡»wh®fŸ.
e«Kila eh£oš c¤ânahf¤â‹ nguhY« k‰w gjÉfË‹
nguhY« 1000, 2000, 5000, 7000 %ghŒfŸ bfhŸis bfhŸtJ ngh‹w
bfhLikfŸ uZahÉš »ilahJ. m§F cŸst®fS¡F jd¡F
nt©oa msî¡F nkš tU«go-yŠr«-yhtz« v‹gd
ngh‹witfns monahL »ilahJ. m§F %ghŒ 10,20 Tl fl‹
bfhL¡F« Kiwnah,fl‹gL« Kiwnah »ilahJ. mJF‰wkhF«.
Mdhš mªjKiwfŸ všyh« e«Kila eh£o‹ ï‹iwa
Ãiyik¡F rh¤âaÄšiy v‹W brh‹dhY« e« eh£L Ãiyik
fis všyh« monahL kh‰¿ mik¤J¤jh‹ Mfnt©L«. ï¡
fU¤ij¤jh‹ eh‹ tÈíW¤â¡ TW»‹nw‹. ïJ á¿J á¿jhŒ
nfhth¥gnu£o› °jhgd§fË‹ _y«brŒayh«. e«Kila
eh£oš msî¡F Û¿a bršt¢ brU¡F bfh©lt®fisí«-fš
beŠr« gil¤j fz¤j KjyhËkh®fisí« xU g¡f¤âš btF
gªnjhg°jhŒ it¤J¡ bfh©oU¡»‹nwh«. k‰bwhU g¡f¤âš
ntiyÆšyh¤â©lh£l¡fhu®fisí« ã¢ir¡fhu®fisí« it¤
J¡ bfh©oU¡»nwh«. ïitfbsšyh« V‹ ï¥go ïU¡»wJ? ïJ
ngh‹w Ãiyik uZahÉš ïšiyna! Mâ¡f¡fhuD¡F«-Mâ¡
f¤â‰F« bfhŠrkhtJ ïlÄU¡»wtiuÆY« bjhšiy¥gL»wt®
fS«- bjhšiyí«, jǤâuK«, Vœikí« ïªj eh£oš ïU¡f¤jh‹
brŒí«.
ï‹W fhiy Kjš khiy tiuÆY« v‹Ål« tªJ 5, 6
ng®fŸ tiutªJ “ntiybfhL-ntiybfhL” v‹W tUªâdh®fŸ.
xUtU¡F fiy¡lU¡F ágh®R foj«, jhášjhU¡F ágh®R fojK«
vGâ¤ju nt©Lkh«. xUt® jdJ FHªijfS¡F m«ik
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
215
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 214
»ilahJ. mJ f¡T[h v‹W eh« rªnjf¥g£nl nghŒÉLnth«.
m›tsî R¤j« mâš v›Éjthilí« ïU¡fhJ mHFxG§fhd
Kiw všyh« nr®ªâU¡»wJ. ï§F xUå£L¡F 5 ngU¡F xU
f¢Trhf ïU¡»wJ. mj‰F v›tsî ïl«? m¥goÆUªJ« v‹d
r»¡f Koahj Rfhjhu¡Fiwî? ï§F 300ng®fS¡F xUnjh£oåj«
ïU¥ghbd‹W e«ò»nw‹. ïªj 30,000 ng®fŸ cŸs <nuh£oš
v¤jid njh£ofŸ? v¤jid åL, bjU¡T£L»wt®fŸ? v¤jid
ntiy¡fhu®fŸ? ï¥goÆUªJ« ï§F mR¤j« mR¤jªjhnd
v‹W« mâm¡»wkkhf ïU¡»wJ. m§F f¡TR¡F g¡fânyna
gL¡if miw ïU¡F« m§FŸs Kiw fZl¤â‰nf ïlÄšiy
tÊíÄšiy.
x›bthUT£Lg©izÆU¡F« ïl¤âY« x›bthU
bjhÊš rhiy¡F« xU ešy Park gh®¡ áÅkh, Éisah£L ïl«,
ouhkh Rfhjhu trârhiy všyh« mika¥g£oU¡»wJ.
x›bthU °jhgd¤âY« cŸs 5000 ngU¡F« 1000 T£L
wîngU¡F«Kiw¥go xG§FgL¤j¥g£Lr«gs« xnu msî jh‹
bfhL¡f¥g£L tU»wJ. nkšbf©l Ûâia m¡T£l bghJ#d§
fSila e‹ik¡F cgnahf¥gL¤J»wh®fŸ.
T£Lwî á¡fd« T£Lwî á¡fd« T£Lwî á¡fd« T£Lwî á¡fd« T£Lwî á¡fd«
ï§F xU kÅjD¡F xUt©oÆU¡»wJ v‹W it¤J¡
bfhŸS§fŸ. mâš mt‹ v¥bghGJ« nghŒ¡bfh©oU¡»whdh?
10k neu¤â‰F« åš ÔÅngh£L 8k neu¤â‰F« Fiw
thfnt ntiy th§F»wh‹. 3 kÂneu¤â‰F mDgÉ¥gâdhš
gh¡» 7 kÂneuTÈí« bryî« åzh»wJ. ï¥gonajh‹ jÅ¥
g£lt®fŸ j‹ikahš c©lhF« ehr§fŸ. mnef« e«Kila
eh£oš njr brÊ¥ò« mDgt¥bghUŸfS‰g¤âí« x‹W¡F
v£lhf És§F »wjh ïšiyah? Mdhš k¡fË‹ fZl¤â‰F¡
fhuz« v‹d? jŤjÅ v‹D«cz®¢á xÊa nt©Lkh-nt©
lhkh? ftiya‰W thœtJ jh‹ áwªjJ mj‰F T£Lwî Kiwna
jh‹ bgÇJ« njitahdJ.
ïªj <nuhL KÅághÈ£oia vL¤J¡bfhŸS§fŸ. mJ
x‹W nr®¡f¥g£L gyU¡F« thœ¡if trâfis ó®¤â brŒÉ¡»w
bj‹W it¤J¡bfhŸS§fŸ. mjdhš v›tsî ãunahrd¥gL«?
v›tsî bryî Ä¢rkhF«? v›tsî mDTy«? v›tsî yhg«?
všyht‰¿Y« e‹ikna jh‹ V‰gL«. m¥go¡»‹¿ jÅ¥g£l
t®fŸ e‹ik¡F kh¤âu« V‹ vJî« ïU¡fnt©L«.
fhsh¡FtJ? v‹Wjh‹ nahá¤J¥ gh®¡F«go nfhW»nw‹. e«
Kila rikaiy¥g‰¿ VjhtJ gªnjhg°J c©lh? rika
yiuiaí« rh¥gh£L¢ rhkh‹fisí« rik¤jãwF« m§F âd«
lh¡l® rÇahd gÇnrhjid brŒ»wh®. xU bgÇa v«.o.lh¡l®
mj‰bf‹nw x›bthU T£Lwî rkaY¡F c©L. ï§F eh« v‹d
brŒ»nwh«? ršärhd ru¡Ffis th§»¥ngh£L btªJ« ntfhkš
mɤJ¤ â‹W, rh¥gh£o‹ fhuzkhfnt bgU«ghY«nehŒ mil
»‹nwh«. nkš eh£o‹ thœ¡ifÆš v›tsî fZl¡Fiwî, mD
Ty«, Ä¢r«, Rfhjhu«, brs¡»a« M»aitfŸ ftÅ¡f¥ gL»w
bj‹gijnaháí§fŸ. m§F xU buh£o¡»l§»š (Bakery) ehŸ
x‹W¡F 250 l‹ buh£ofŸ xnurka¤âš brŒa¥gLtij¥ gh®¤
nj‹. T£Lwî KiwÆdhš xUehŸ x‹W¡F xU ïl¤âš ïUgâ
dhÆu« K¥gJMÆu« åj« õ®£LfŸ obusr®fŸ, #h¡f£LfŸ
jahÇ¡f¥gL»‹wd. m§F m¤jidngU« ntiyÆnyna <Lg£o
U¡»‹wd®. m§F Äf¡Fiwªj áyî jh‹.
ï§F eh« J th§»¡ bfhL¤jhš fhny miu¡fhš ghf«
âU£L« nrjkh»wbj‹W« brhšyyh«. m§F m¥goÆšiy.
JÂia m¥gona 200, 300 åj« ko¥ò ko¤J KjÈnyna á‹d
á‹d ntiy¡fhditfS¡F mjhtJgh¡bf£, fG¤J¥g£il
if¥g£il KjyhditfS¡F u«g¤âš mW¥gJ ngh‹w ÄÎÅš
mU¤J vL¤J¡bfh©L gh¡»ia m¥gona nrjhu« ïšyhkš
KGJ« cgnahf¥gL¤âÉL»wh®fŸ.
m§F uZahÉš 2,000-3,000 #d§fŸ rªnjhõkhf brs¡»
akhf nghâa Rfhjhu¤njhL xnu f£ol¤âš Ãw«ã thœtij¥
gh®¤nj‹. ï§F e«Kila xUå£il v‹d mdhtáakhf 3, 4
mL¡F bk¤ijfSl‹ f£L»nwh«. mâš gFâ ghf« eh«
cgnahf¥gL¤JtJTlïšiy. m¥go cgnahf¥gL¤J« ghf¤âš
R¤j« Rfhjhu« ïU¥gâšiy. e«Kila å£il Ãu¥òtJ xoªJ
nghd k¤J bf£L¥nghd eh‰fhÈ Ku« Til »ÊªJnghd ghí«
mɪJ nghd jhÅa F¥igfshšjh‹. ïªj K£lhŸ jd¤â‰
fhfth eh« bgU«åL it¤J¡bfh©LthG»nwh«? v‹W nahá¤
J¥ghU§fŸ.
m§F v¥go å£L trâ Kiw ïU¡»‹wbjd nf£fyh«.
r®thâfhÇahd °lhÈD¡F« rhjhuz bjhÊyhË¡F« Rkh® 10, 16
mo¡F« cŸs X® msî ïlªjh‹. m§F xnu khâÇrhâ¡fhŒ
f£oY«, nki#í« áw¥ghf ïU¡F«. m§F xU áW 4 - 4 cŸs
f¡TR ü‰W¡fz¡fhdt®fS¡F cgnahf¥gL»wJ. njh£ona
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
217
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 216
g¡Ft¥ gL¤â rÇ¥gL¤â it¤J¡bfh©L jahuhfnt ïU¡f
nt©L«. m¥bghGJ f©o¥ghf gy‹ V‰g£LÉL«. e«Kila
mã¥uhaªjh‹ #dr_f mã¥ãuha« v‹W j‹e«ã¡ifíl‹ eh«
ntiy brŒant©L«. ekJ clÈš giHa jŤjŤ j¤Jt
ïu¤j¤ij vL¤JÉ£L¡ T£Lwî¤ j‹ik v‹w ïu¤j¤ij¥ ghŒ¢r
(Injeet) brŒant©L«. ïJ e«khš Koíkh? v‹W ïU¡f¡TlhJ.
f©o¥ghŒ ïJKoahkš nghŒÉlhJ.
e«Kila k¡fŸ kl¤jd¤âš ïU¡»‹wh®fŸ. mjdhš
KoahJ v‹nwh m¿ahik mªjfhu« NœªâU¡»wJ. mjdhš
Koahbj‹W« brhšÈ ÉlKoahJ. 1914-18 tUõ¤âš elªj
bfhoa kfhí¤j¤ij¡Tl¡ nfŸÉ¥glhj uZa®fns ïU¡»wh®fŸ.
ï¥bghGJ« (Czar) #h® mur‹ ïUªJ murhS»‹wh‹ v‹nw fUâ¡
bfh©oU¡F« fh£LÄuh©ofS« m§F ïU¡f¤jh‹ brŒ»‹wh®
fŸ. ïjdhšvšyh« m§F r»¤J¡bfh©oUªj T£Lwî j‹ik
V‰glhkš nghŒÉ£ljh? v¥gofhŒªj ÔŒªj rU»š mâ ntfkhŒ
beU¥ò¤Ô g‰¿¡bfhŸS»wnjh m¥gonajh‹ m§F kj« xʪJ-
flîŸ khŒªJ-mur®fŸ k©zh§f£ofsh» brštth‹fŸ
gÅ¡f£ofsh» kiH bgŒjhY« btŒÆš mo¤jhY« bfLtJ
nghšbf£L 16 nfho#d§fS« T£Lwî thœ¡if¡fhuuh¡»É£lJ
v‹gij Ú§fŸ Phgf¤âš e‹F gâait¤J¡bfh©L ïªeh£L
bfhLik xÊ¥ò¡F ijÇa§bfh©L âl§bfh©L nghuho ciHí§
fŸ. c§fŸ cz®¢áfŸ ïitfS¡F v¥bghGJ« mDTykhfnt
ïU¡f£L«.
F¿¥ò:- 04.11.1933 ïš <nuhL kfh#d ca®Ãiy¥gŸË ruÞtâ
mu§»š m»y T£Lwths®fŸâd¡ bfh©lh£l Ãfœ¢áÆš uÎahÉš
cŸs T£Lwî Kiwia¥ g‰¿ M‰¿a ciu.
Fo muR - brh‰bghÊî - 12.11.1933 Fo muR - brh‰bghÊî - 12.11.1933 Fo muR - brh‰bghÊî - 12.11.1933 Fo muR - brh‰bghÊî - 12.11.1933 Fo muR - brh‰bghÊî - 12.11.1933
xU nAh£liy bghJthf gy FL«g§fS¡F nr®¤Jit¤J
el¤âdhš ïu©lzhî¡F« ÑHhfnt ešy rh¥ghLnghlyh«. mJ
r¤JŸsjhfî«, RfhjhuKiw¥goí« ïU¡F«. e«å£oš rikaš
v‹D« nguhš rÇghf rhkh‹ åzhŒngh»wJ. e«Kila eh£oš
v‹d bghJ¥ãÇa« ïU¡»wJ? bghJ mYtšfËš lh¡l® gßiB
brŒJ v‹d brs¡»akhf v¤jid fhÇa§fis¢ brŒayh«. ïJ
nghynt Éahghu¤âY« filÆš ngu« brŒí«nghJ »uhk¡
FoahdtÅl« 9 rh¡F¥ngh£L É£L 10 rh¡F v‹W ã¤jyh£l«
brŒtJ bjÇí«. x‹W¡F x‹uiuahŒ vL¤J¡bfhŸtJ bjÇí«.
ïJ ehD« brŒâU¡»nw‹. e«Äl« ÃiwªâU¥gJ bghŒ, ru¡nfh
fy¥gl«, cgnah»¥gnjh K¡fhš msîŸsgojh‹. ïitfËdh
byšyh« v›tsî eZl«? ïitfis všyh« T£Lwî KiwÆš
yøa«bfh©l #d¤ jiyt®fŸ v‹gt®fŸ V‹ Control brŒJ
ml¡»¤jL¡f¡ TlhJ? x›bthU jÅ¥g£ltidí« x‹WgL¤â
Úí« th všnyhU« xU fhÇa¤ij brŒnth«. všnyhU« yhg«
bgWnth«. mâf yhgK« mâf XŒî« vL¤J¡bfhŸS« v‹W V‹
T£Lwî¤j‹ikia ãuntá¡f¡TlhJ?
ï«KiwfŸ v‹iw¡fhtJ jiyö¡»jh‹ Mfnt©L«.
ïj‰fhf bghJîlik nt©Lkh? bghJîlik ng¢nr nt©oa
âšiy. Mdhš ï‹nw T£Lwî j‹ikia¡ if¥g‰W§fŸ, t£o
Éõa¤âY« gh§FfËš Vuhskhd %ghŒ ö§F»wJ. ï§F t£o
10¡F khj« fhš %ghŒ th§F»whnd? v‹d bfhLik? uZahÉš
nythnjÉí« brŒa¡TlhJ? xUtD¡F IªJ %ghŒ fl‹ bfhL¤
jhš mJ m§F âU£L M»ÉL»wJ. Mg¤âš cjîtbj‹whš-
fZl¤J¡fhfÆU¡Fbk‹whš-V‹ Mg¤J«, fZlKkhd Ãiyik
í« V‰gL« v‹gJ jh‹ m§F nf£f¥gL« nfŸÉahF«.
#dr_f« ftiya‰W thHxG§fhd Kiw T£Lwî¤ j¤Jt
thœ¡if KiwnaahF«. eh‹ mâfkhf¢ brhšytuÉšiy. ïit
fis¤jh‹ brhšy Ãid¤nj‹. ïj‰F k¡fŸ jahuh»Élnt©L«.
Raey¤ij xJ¡» it¤JÉlnt©L«-gyUila e‹ik¡F«
v‹W fUâ ïu§fnt©L«. ït‰iw¢ r®¡fh®brŒant©oajh?
bghJ #d§fŸ brŒant©oajh? v‹gJ M°âf®fŸ Éâ bgÇjh?
kâ bgÇjh? V‹W j®¡»¥gij x¤jjhF«. ï›Étfhu§fËš tY¤j
t‹, thŒ¥ng¢R¡fhu‹ jh‹ b#akilth‹. r®¡fh® jh‹ #d§fŸ;
#d§fŸ jh‹ r®¡fh® v‹gij czU§fŸ. ekJ rßu¤âš fZl«
V‰g£lhš ek¡bf‹dbt‹W eh« ïU¥nghkh? mJnghš ekJ
cz®¢áfŸ ïU¡fnt©L«. á¥ãahdJ âwªâU¡F« bghGJ kiH
#y« ÉG«nghJ jh‹ K¤jh»wJ. mJnghš jh‹ ekJ cz®¢áfŸ
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
219
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 218
ïªj bfLth‹ nfLÃid¥gh‹ v‹»‹w gHbkhÊia v¥go x¥ò¡
bfhŸS»‹wh®fŸ v‹whš, r_f thœÉš ãwU¡F¡ nfL brŒ»‹w
kÅjD« nfL Ãid¡»‹w kÅjD« ãwkÅj®fshš nfLbrŒa¥
gLtJ« k‰W« ïtdJ bf£l brŒifia¡ f©l nf£l ãwuhš
btW¡f¥gLtJ«, JntΡf¥gLtJ« bgÇJ« rf#khd r«gt§
fsšyth? Mfnt ãwU¡F¡ nfL brŒa Ãid¤J, ãwuhš btW¡f¥
glî« JntΡf¥glî« Md kÅj‹ nf£o‰F MshtJ«
rf#khF«.
“bgUikí« áWikí« jh‹ ju tUnk” v‹w ãu¤âaB
gHbkhÊ¥gona “e‹ikí« Ôikí« jh‹ ju tUnk” v‹gJ«
ahtuhY« x¥g Koªj ÉõakhF«.
Mdhš ïªj Éahr¤âš, ï¥gHbkhÊ¡F eh°âf r«ãujha
khdfU¤ij MjhukhŒ vL¤J bfhŸshkš M°âf r«ãujhakhd
fU¤ij M°âf®fŸ v‹gt®fns rÇahdgo V‰W¡bfhŸS
»‹wh®fsh v‹w ãu¢ridia K¡»akhŒ it¤J nto¡if Kiw
Æš, ïuhkhaz¤â‹ elto¡if v¥go¥g£lJ; mij¥ ãw® v¥go
kâ¡»wh®fŸ v‹»‹witfis vL¤J¡ fh£lî«, ïªj¥ gHbkhÊ
M°âf r«ãujha¥go gh®¥gtU¡F ïuhkhaz« v‹gJ xU
go¥ãidahF« v‹gij¡ fh£lî« vGj¥g£ljhF«.
“bfLth‹ nfL Ãid¥gh‹” “bfLth‹ nfL Ãid¥gh‹” “bfLth‹ nfL Ãid¥gh‹” “bfLth‹ nfL Ãid¥gh‹” “bfLth‹ nfL Ãid¥gh‹”
ïuhkhaz òuhz¤â‹ fij¥go “jrujD«, ïuhkD«,
gujD¡F¡ nfL Ãid¤jjhš bf£lh®fŸ” v‹gJ ï›Éahr¤â‹
fU¤jhF«.
ïuhkhaz¡ fij¥go¡F jrujD¡F eh‹F M©ãŸisfŸ.
ït‰WŸ uh{Ía¥ g£lkhdJ gujD¡F¢ brhªjkhdJ. v¥go vÅš
gujDila jhahuh»a ifnfÆia jruj‹ kz¡f Mir¥g£L,
nffa uh#Ål« br‹W mtdJ bg©zhd ifnfÆia jd¡F¤
jU«go nfœ¡f nffa k‹d‹, jrujÅ‹ nah¡»aijiaí« el¤
ijiaí« bjǪJ “cd¡F V‰fdnt gy MÆu¡fz¡fhd kidÉ
fŸ ïU¥gjhš eh‹ v‹ kfis cd¡F¡ bfhL¡fKoahJ” v‹W
kW¤JÉ£lh‹. ïj‰F¤ jruj‹, mªj¥bg©Â‹nkš cŸs Mir
ahš nffa k‹dÅl« tz§» “mŒah vd¡F v¤jiz kidÉ
fŸ ïUªjhY« cdJ kfisna eh‹ ãujhd kidÉahŒ¡ bfhŸ
nt‹. cdJ kfŸ tƉ¿š ãw¡F« ãŸis¡nf uh{Ía g£lhã
nõf« brŒnt‹” v‹W th¡F¤ j¤j« brŒJbfhL¤J ifnfÆia
kzªJbfh©lh‹.
“bfLth‹ nfL Ãid¥gh‹”
- njhH® <.bt.ïuhkrhÄ - njhH® <.bt.ïuhkrhÄ - njhH® <.bt.ïuhkrhÄ - njhH® <.bt.ïuhkrhÄ - njhH® <.bt.ïuhkrhÄ
bfLth‹ nfL Ãid¥gh‹ v‹gJ xU gHbkhÊahF«. ïJ
ïU føahU« x¥ò¡bfhŸs¡Toa gHbkhÊahF«.
vªbjªj ïU føah® v‹whš gŠnrªâÇa§fS¡F¥ òydh
tij¤jÉu ntW t°J »ilahJ v‹»‹w Koit¡bfh©l “bkO
ÇaÈ°L” (Materialist) v‹D« føahU«, gŠnrªâÇa§fS¡F«
v£lhj xU t°J ïU¡»wJ v‹»‹w Koit¡bfh©l “°ãÇ¢R
tÈ°£L” (Spiritualist) v‹D« føahU« M»a ïU fø¡fhu®
fS«, mjhtJ “eh°âf®fS«” “M°âf®fS«” M»a ïU fø¡
fhu®fS« x¥ò¡bfhŸs¡Toa gHbkhÊahF«.
ïªj¥ gHbkhÊÆ‹ fU¤J v‹dbt‹W bjǪâU¡»‹nwh
bk‹whš, m‹ÅaU¡F¡ nfLbrŒant©Lbk‹nwh, nfL c©lhf
nt©L«bk‹nwh Ãid¥gt‹ bf£L¥nghth‹ v‹gjhF«.
ïij M°âf®fŸ vªj KiwÆš x¥ò¡bfhŸS»‹wh®fŸ
v‹whš, kÅj®fËš x›bthUtUila elto¡iffisí«,
v©z§fisí« jŤjÅna ftŤJ mªjªj elto¡if¡F«,
v©z¤J¡F« jFªj gyid¡ bfhL¥gj‰F r®t r¡âí«, r®t
ÉahgfK« cŸs flîŸ v‹gjhf xU étndh xU r¡ânah c©L
v‹W«, mJ ãwU¡F¡ nfL brŒjtidí«, nfLÃid¤jtidí«
m¿ªJ m¥go¥g£ltD¡F¤ j©lidahf bfLâbrŒtjdhš
mt‹ bfLth‹, bf£L¥nghth‹ v‹W« fUJ»‹wh®fŸ.
eh°âf®fŸ mjhtJ r®t r¡âí«, r®t ÉahgfK« cŸs
flîŸ v‹gjhf xU étndh, mšyJ xUt°Jnth, xU MÉnah
ïUªJbfh©L kÅj r_f¤â‹ x›bthU kÅjÅ‹ elto¡if
fisí«, v©z§fisí« ftŤJ mj‰nf‰w gy‹fis mtut®
fS¡F¡ bfhL¤JtU»wh® v‹gij KGJ« e«ghjt®fË‹ t®¡f«
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
221
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 220
KGtJ« ifnfÆia êâ¡F«go brŒJ j‹ fhÇa¤ij¢ rhâ¤J¡
bfŸs Ka‰á¡»wh‹.
ï¢Nøí« ãothjK« všyh« ïuhk‹ m¿ªâUªJ«, g£lh
ãnõf¤ij x¤â it¡f¡Tl jf¥gD¡F nahrid brhšyhjjhš
filáahf, nfL Ãid¤jt®fŸ bflnt©oajhfnt ne®ªJ
É£lJ.
mjhtJ v›Éj« v‹whš jruj‹ jdJ Nø btË¥ g£L
É£ljhš ïÅ jh‹ murdhŒ ïUªJ Mø òÇtâš cyf« j‹id
kâ¡fhJ v‹W« ïfG« v‹W« fUâ j‰bfhiy brŒJ bfh©L
ïw¡fnt©oatndah»É£lh‹.
ïuhkDila nguhiriaí« Nøiaí« e‹whŒ m¿ªj
ifnfÆ ïuhkid uh{Ía¤â‰FŸ ïU¡f É£lhš gujD¡F Vjh
tJ nfLbrŒJÉLth‹ v‹W fUâ uh{Ía¤ij É£L btËnaW«
go brŒJÉ£lhŸ. Mdhš ïuhk‹ ïªj¥ gÊíl‹ ntW v§F«
nghŒ thœtj‰F Koahkš fh£o‰F¥nghf nt©oajhŒ KoªJ
É£lJ. fh£o‰F¥ nghdtD« m§F« R«kh ïuhkš, kWgoí«
v¥goahtJ, mnah¤â¡F tªJ murhs nt©L« v‹»‹w
Miria it¤J¡ bfh©L mj‰Fnt©oa Nøfis všyh«
brŒJ gujidí« nkhr« brŒJ jdJ brU¥ig¡ bfhL¤jD¥ã
mªj brU¥ig it¤J j‹ nguhš murhsnt©L« v‹W brhšÈ
uh{Ía Rjªâu¤ij jd¡F M¡»¡bfhŸs Ãid¤jjhš fh£oY«
ïuhkD¡F¥ gy bjhªâuîfŸ V‰g£lnjhL, ïuhkdhš ifnfÆ¡F
v›tsî bf£lng® V‰g£lnjh mijÉl mâf¡bf£lngU«
ïÊî« ïuhk‹ bg©#hâahd Óij¡F« V‰g£lJ.
Óijia ïuhtz‹ ö¡»bfh©LnghdJ«, ïuhk‹ ïuht
zid NœáahŒ¡ bfh‹wJ«, v¥goba‹dhš, ïuhtzid¡
bfh‹WÉ£lhš mªj¥ g£l« ïuhtz‹ j«ãah»a ÉÕõzD¡
F¡ bfhL¥gjhfî«, thÈia¡ bfh‹W mªj¥ g£l¤ij thÈÆ‹
j«ã R¡ßtD¡F¡ bfhL¥gjhfî« ï¥gobašyh« âšYkšY«
brŒJ b#ƤJ¤ j‹ bg©#hâia (Óijia) miH¤JtªjJ«,
mtis ïuhk‹ it¤J thHKoahkš ïuhkdhnyna Óij¡F
Égrhu njhõ« f‰ã¡f nt©oa Ãiy V‰g£L«, ãwF mij¡Tl
yøa« brŒahkš nr®¤J¡bfh©L«, m¥go nr®¤J¡bfh©lJ«
Égrhu njhõ¤ij¥ bghU£gL¤jhknyh, mšyJ Égrhu njhõ¤
J¡F Óij MshfÉšiy v‹w gÇR¤j v©z¤njhnlh mšyhkš,
jh‹ g£lhãnõf« brŒJ bfhŸS«nghJ bg©#hâ ïšyhkY«,
mšyJ bg©#hâia Égrhu njhõ¤â‰fhf btË¥gL¤âÉ£l
mªj¥go kzªJbfh©l jruj‹ ifnfÆiana ãujhd
eha»ahf mDgɤJ tªJ mtŸ _y« xU M© FHªijiaí«
(gujid) bg‰W, mJ ts®ªJ bgÇajh» g£l¤J¡F nah¡»akhd
îl‹ jruj‹ bf£l v©z§bfh©L, mjhtJ uh{Ía g£lhã
nõf¤ij¥ gujD¡F¡ bfhL¡fhkš ïuhkD¡F¡ bfhL¡fnt©L
bk‹W Ãid¤JÉ£lh‹.
ïªjÉjkhd bf£l v©z« jrujD¡F c©lhF« goahfnt
ïuhkD«, Ä¡f jªjukhf nah¡»a‹ nghyî«, jf¥gdhU¡F
Äfî« nt©oat‹ nghyî« elªJ tªjJl‹, jf¥gdhÇ‹
Mir¡F V‰w t©zkhfî« elªJ tªâU¡»wh‹.
ïUtÇ‹ bf£l v©zK« K⮪J, filáahf xUehŸ,
g£l¤J¡F (guj‹ th¡F¿â¥go) cÇatdh»a gujid mtdJ
gh£ldh® CU¡F mD¥ãÉ£L, mt‹ ïšyhj rka« gh®¤J
âObu‹W xnuehËš ïuhkD¡F g£lhãnõf« brŒtjhŒ V‰ghL
brŒJ mtru mtrukhŒ (âU£L¤jdkhŒ) g£lhãnõf fhÇa§fŸ
brŒa NøbrŒJÉ£lh‹.
uh{Ía g£lkhdJ gujD¡F btF fhy¤J¡F Kªâna j‹
jf¥gdhš th¡F¡bfhL¡f¥g£L É£lhŒ É£lJ v‹gJ
ïuhkD¡F bjǪâUªJ« mij¢ á¿jhtJ ïuhk‹ yøa« brŒJ
jf¥gÅl« kW¤J¡ TwhkY«, mJjh‹ nghf£Lbk‹whY«, rÇ
bah¤j rnfhjudhd guj‹ CÇš ïšyhj nghJ ï¥go¥ g£lbjhU
K¡»akhd fhÇa¤ij¢ brŒtJ nah¡»akhd fhÇakhfhJ v‹wh
tJ jf¥gD¡F ò¤âTwhkY«, jh‹ ò¤â T¿í« jf¥g‹ xU rka«
ïuhkÅ‹ nahridia x¥ò¡bfhŸskh£nl‹ v‹W brhšÈ
ïUªj nghâY« Tl “g£l¤J¡F cÇatD« vdJ m‹òŸstD
khd rnfhju‹ guj‹ ïšyhkš ï¥go¥g£l fhÇa¤â‰F eh‹
r«kâ¡f kh£nl‹” v‹W uhk‹ xU th®¤ijahtJ brhšyhkY«,
MËšyhj rka« gh®¤J âobu‹W jf¥g‹ brh‹dîl‹ jhD«
r«kâ¤J nguhiríl‹ g£l« f£o¡bfhŸs ïirªjh‹ v‹whš,
ï›ÉUtU«, mjhtJ jrujD« uhkD« gujD¡F¡ nfL Ãid¤jh®
fŸ v‹w KoÉ‹ ngÇš M°âf®fŸ bfhŸif¥ gona, nfL
Ãid¤jt®fŸ bflhkš ïU¡f KoahJ v‹gij M°âf®fŸ
všnyhU« x¥ò¡ bfh©L jh‹ Mfnt©L«.
m‹¿í« ïªj Nøia m¿ªj ifnfÆahdtŸ, mjhtJ
gujDila jhahuhdtŸ, j‹ òUõdhd jrujD¡F gy Éj¤âš
vL¤J¢ brhšÈí«, ãothj« brŒJ«, x‹W« nfœ¡fhkš jruj‹
ï›î©ikfis kiw¤J¡ ifnfÆia¡ bf£ltsh¡» cyf«
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
223
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 222
<nuhL m®g‹ gh§F
m¿¡if¥ g¤âu¡ F¿¥ò
<nuhL m®g‹ gh§»ahdJ Rkh® 20 tUõ¤J¡F K‹
ï›ñÇš °jhã¡f¥g£l bghGJ mj‰F bgÇJ« gh®¥gdušyhj
k¡fns ãua¤jd¡ fhuuhfî«, Mjuî¡fhu®fshfî« ïUªjhY«
mJ ehsht£l¤âš gh®¥gd®fŸ mâfhu¤J¡F« M£á¡F«,
Mâ¡f¤J¡F« cŸsh» gh§» á¥gªâfS«, îth»fS« gh®¥gd
m¡»ukkhfî« gh®¥gd e‹ik¡F xU nfh£ilahfî« tªJ
KoªjJl‹ k‰w C®¥ bghJ¡fhÇa§fËY« gh®¥gd Mâ¡f¤
ij¥ òF¤Jtj‰F gh§»Æ‹ bršth¡if cgnahf¥gL¤j¡ Toa
Ãiyik V‰g£L É£lJ. ïj‹ ãwnf rÛg fhy¤âš ïu©blhU
gh®¥gdušyhj ãuKf®fŸ ïija¿ªJ bghJ #d§fS¡F vL¤J¢
brhšÈtªjâ‹ gadhŒ áUf¢áUf gh®¥gd Mâ¡f« Fiwa¤
jiy¥g£L ï¥nghJ ïªj ïu©L tUõkhŒ m¥gh§»‹ îthf¤
ij¥ bghU¤jtiu monahL gh®¥gdušyhjh® if¡F tªâU¡
»‹wJ v‹nw brhšyyh«.
ïj‹ gadhŒ m¥gh§»‹ ešy îthf¤J¡F K£L¡f£il
ahŒ gh®¥gd®fŸ brŒj Nœ¢áfŸ msÉl‰ghyj‹W. gjÉ ïH¡f
neÇ£l gh®¥gd®fŸ gh®¥gdušyhj MSfisna ão¤J mt®
fS¡F ó¢R‰¿ É£L fyf« brŒa ÉLjš Kjyh»a fhÇa§fŸ
Kjš âd« xU trî neh£OÞ ãu¥ã¤jš tiu mnef Nœ¢áfŸ
brŒjJl‹ gh§»¡F ehza¡ Fiwití«, bf£lbgaiuí«
c©lh¡f v›tsnth Éõk¥ ãurhuK« brŒJtªjh®fŸ. Mdhš
gh®¥gd®fË‹ ï›tsî r¡âfisí«, Nøfisí« e‹whŒ
m¿ªjtU«, vj‰F« mŠrhj beŠiríilatU«, v›Éj eZl¤
J¡F«, gÊ¥ò¡F«, Äu£lY¡F« á¿J« ã‹th§fhjtuhd njhH®
v«. á¡ifah mt®fŸ JÂîl‹ gh§»‹ jiyik¥ gjÉia
na‰W fy§fhkš ïUªJ îthf« el¤âtªjâ‹ gadhfî« k‰W«
mtU¡F cjÉahf ïUªJ vj‰F« ga¥glhkš ïU¡F«go
ïuhk‹ v‹»‹w gÊíl‹ ïU¡fTlhJ v‹W« fU⤠jd¡F¥
g£lhãnõf« MF«tiu, Tl it¤âU¥gJnghš ghrh§F brŒJ,
g£lhãnõf« Mdã‹ ÓijÆdJ f®¥g¤ij¢ rªnjf¥g£L
jhdhŒ jŸËdjhŒ ïU¡fTlhJ v‹W fUâ mj‰F« xU Nœ¢á
brŒJ, mjhtJ ÓijÆ‹ f®¥g¤ij¥g‰¿ Vnjh X® t©zh‹
F‰w« brh‹djhf V‰ghLbrŒJ, Vbd‹whš mªj¥òu¤âš °âßfŸ
f®¥gtâahŒ ïU¡F« nrâ btËÆš KjšKjš t©zh®fS¡F¤
jh‹ bjÇíkhjyhš mªj t©zh‹jh‹ brh‹dh‹ v‹whš cy
nfhU« Óijí« e«òth®fŸ v‹W mt‹ ÛJ gÊngh£L, bg©
#hâia f®¥g¤Jl‹ fh£L¡F mD¥gnt©oajh», fh£oš mªj«
khŸ, (Óij) ïuhk‹ ïšyhknyna “x£il¡T¤j‹ gh£o‰F
ïu£il¤ jh¥ghŸ” v‹gJnghš k‰bwhU ãŸisí« bg‰W¡
bfhŸs ne®ªJ, mªj ïu©L ãŸisfshnyna ïuhk‹ í¤j¤âš
njhšÉ milªJ, filáahf ï›tsî ÉahTy§fSlD«, fZl§
fSlD«, gÊfSlD« ïuhk‹ rhfnt©oajhf V‰g£lJ.
ïuhk‹ v‹iwaâd« gujid VŒ¤J uh{Ía¥ g£lhã
nõf« bgw nt©Lbk‹W Ãid¤jhndh, m‹WKjš rhF«tiu
J¡f¤ijí«, mtkhd¤ijí«, fZl¤ijínk mâfkhŒ milª
jhbd‹Wjh‹ brhšynt©L«.
Mfnt “bfLth‹ nfLÃid¥gh‹;” v‹D« gHbkhÊia
M°âf j®k¥go e«ò»‹wt®fŸ, ïuhkhaz¡ fijia ï¥ gH
bkhÊ¡F xU cjhuzkhŒ¡bfhŸs x¥ò¡bfhŸsnt©L«. m¥go¡
»šyhÉ£lhš ï¡nfL Ãid¤j jruj‹, ïuhk‹ ïUt®fS« V‹
nfL milaÉšiy v‹gj‰F¢ rkhjhd« brhšynt©L«. jruj
D« ïuhkD« nfLÃid¡fÉšiyba‹whš, fijÆš cŸsgoahd
nfLfS«, J‹g§fS«, bjhšiyfS« mt®fS¡F V‹ V‰g£ld
bt‹gj‰fhtJ rkhjhd« brhšÈahfnt©L«.
Fo muR - f£Liu - 12.11.1933 Fo muR - f£Liu - 12.11.1933 Fo muR - f£Liu - 12.11.1933 Fo muR - f£Liu - 12.11.1933 Fo muR - f£Liu - 12.11.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
225
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 224
nk‹ikíw¢ brŒj áw¥ò îthf rigahU¡F«, Énrõkhf jiyt®
njhH® v«. á¡ifah mt®fS¡F« cÇaJ. jtiz flªj fl‹fŸ
Éõa¤âš gh§»‹ Ãiyik ïªj ÍšyhÉY«, ï‹D« ï«
khfhz¤âYŸs gy I¡»a gh§Ffis¡ fh£oY« nk‹ikajhf
ïU¡»wJ. 30-6-33š ³ fl‹fË‹ Jif bkh¤j¡ fl‹ ÃYitÆš
100¡F 16 ÉG¡fhL jh‹ V‰g£oUªjJ. ï›tsî t£o Fiwªj
fhy¤âY« tH¡f« nghš t£o bfhL¡f¥g£lJl‹ tH¡f«nghš
fh¥ò¤Jifí« xJ¡»it¡f KoªâU¡»wJ.
gh§»‹ ghJfh¥ò âuÉa« (Reserve Fund) ehsJ njâÆš
%.32,808¡F mâfǤâU¡»wJ. bk«g®fË‹ r§»iaí« mâfǤJ
j‰nghJ 1,882 bk«g®fŸ %.89,599 bršyhd gh§F¤ Jifí
lÅU¡»wh®fŸ. gh§»‹ KjäL (Working Capital) %ghŒ 4,41,413 ÈUªJ
%.5,15,477¡F mâfǤâU¡»wJ. ï›tsî Jif gh§F °jhã¡f¥
g£lJ Kj‰bfh©L ïUªjâšiy ba‹W« bjÇatU»wJ.
gh§»‹ òâa fl‹fŸ bfhL¡F« Éõa¤âš, j‰nghJŸs
Éahghukªj«, gzbeU¡fo ïitfis c¤njá¤J, fl‹ kD¡
fis C‹¿ gÇÓyidbrŒaV‰g£ljhš Jif á¿J Fiwa mj‹
fhuz khf yhgK« K‹ tUõ¤ij¡ fh£oY« r‰W Fiwa¡fhuz«
V‰g£lJ. ïªÃiyik všyh I¡»a gh§FfËY« ï‹D« ïju
gh§FfËYnk fhz¥gL»wJ. v‹wnghâY« K‹ tUõ§fis¥
nghynt bk«g®fS¡F¥ g§F¤bjhifÆ‹ ngÇš 100¡F 9åj« oÉ
bl©LbfhL¡f nghJkhd yhgÄUªjJ.
ekJ <nuhL m®g‹ gh§F gh®¥gdušyhjh® if¡F îthf«
tªjâ‹gadhŒ nkš F¿¥ã£lgo v¤jidnah N£á¡F«, bjhš
iy¡F«, Éõk¥ ãurhu¤J¡F« Mshf ne®ªjhY« njhH®
á¡ifah mt®fsJ Ka‰áahY«, k‰w ilu¡l®fsJ MjuthY«
gy JiufËY« v‹W« ïšyhj mãÉU¤âailªJ« ïªj Íšyh
ÉY«, ïªj khfhz¤âY« cŸs mnef gh§FfisÉl nk‹ik
ahí« ïUªJ tªâU¥gij m¿ªJ eh« k»œ¢áailtJl‹ ãuá
bl©ilí«, ilbu¡l®fisí« ghuh£L»‹nwh«.
Fo muR - F¿¥òiu - 12.11.1933 Fo muR - F¿¥òiu - 12.11.1933 Fo muR - F¿¥òiu - 12.11.1933 Fo muR - F¿¥òiu - 12.11.1933 Fo muR - F¿¥òiu - 12.11.1933
ijÇa_£o c‰rhf¤ij mˤJtªj ilbu¡l®fshd njhH®fŸ
É.É.á.É. bgÇarhÄ KjÈah®, rh.uhkrhÄ eha¡f®, É.É.á.M®. KU
nfr KjÈah®, v°.É.á.uhkȧf KjÈah®, nf.v«. ÓÅthr«ãŸis,
v‹.v«.õ©KfRªâu KjÈah®, <.v°.nfhɪjrhÄ ehíL, nf.fhj®
rhaò, <.xŒ.ck®eth°fh‹ rhaò, É.bt§flrhÄ uî¤ M»at®fsJ
cjÉahY« ï›tsî NøfS« fyf§fS« áÉš »ÇÄdš
Étfhu§fS« Éõk¥ãurhu J©L¥ ãuRu§fS« oghá£Lfhu®
fS¡F bghŒ jftšfis¡ bfhL¤J oghá£Lfis¤ âU¥ãth§»¡
bfhŸs¢ brŒjš KjÈa ášyiu Éõk§fS« M»aitfËš xU
á¿J« ga‹glhkš nghdJl‹ gh§»Æ‹ ÃiyikahdJ K‹id
Él x›bthU JiuÆY« mãÉU¤â milªâU¥gnjhL áy
mÆ£l§fËš v¥nghijí«Él nkyhd Ãiyia milªâU¡
»‹wJ.
v¥gobaÅš ï›tUõ« ek¡F¡ »il¤âU¡F« m¿¡if
ia¥ gh®¤jâš moÆš f©l F¿¥òfŸ fhz¡ »il¤jd.
mjhtJ:-
gh§»ahš th§f¥g£oU¡F« oghᣠJiffŸ j‰nghâa
îthf rigah® fhy¤âš mâfǤJ¡bfh©nl tªâU¡»wJ. ³
ah® îthf Mu«g¤âš gh§»š oghá£LfË‹ Jif %.3,23,000 Mf
ïUªjJ. Mdhš 30-6-33š %ghŒ 4,00,000¡F mâfǤâU¡»wJ.
gh§F Mu«gKjš v¥bghGjhtJ ï›tsî oghá£L Jif
ïUªjjhf ïªj gh§F m¿¡if °nl£bk©oÈUªJ fhznt
KoaÉšiy. ïj‹ fhuz« gh§F ÛJ kh¤âukšyhkš gh§if
ît»¥gt® ÛJ« ïªj gh§fhdJ bk«g®fS¡F«, bk«gušyhj
oghá£L¤jhu®fS¡F« cŸs e«ã¡if ba‹nw brhšynt©L«.
xU gh§F br›tnd eilbg‰W tUtj‰F cŸs K¡»a mÇF¿
jtizflªj fl‹fË‹ JifÆ‹ Fiwnt MF«. gh®¥gd
Mâ¡f¤âš mjhtJ j‰nghâa ilu¡l®fŸ bghW¥òit¡F«
K‹ò Rkh® %ghŒ 65000 tiu gy tUõ§fŸ jtiz flªj fl‹
Jif ïUªJtªjJ.
Mdhš br‹w tUõ ïWâÆš njhH® á¡ifah mt®fŸ
jiyikÆš bfh©l gh®¥gdušyhj ilbu¡l®fŸ îthf¡ fhy
kh»a (30-6-33) š %.36, 297 ¡F FiwªJ nghÆU¡»wJ. Rkh® 2
tUõ§ fS¡F K‹ò ïUªj Ãiyikia Él ³ fhy¤âš gz
beU¡fo mâfǤnj ïUªjJ v‹gJ ahtU« m¿ªjnj. m¥go
ïUªJ« áw¤ijíl‹ gh§F e‹ikia c¤njá¤J jh¢r©aÄ‹¿
rhk®¤â a¤Jl‹ mitfis tNȤJ gh§»‹ Ãiyikia
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
227
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 226
ïj‰fhf ï¡T£l§fË‹ nah¡»aijfis f©zhonghš
btË¥gL¤J« bjh©il ãujhdkhŒ¡ fUâ mij¢ brŒJ tªâU¡
»wJ v‹gijí« eh« kiw¡fÉšiy. ïÅí« mij¤jh‹ KjÈš
brŒa¡ fh¤âU¡»nwh« v‹gijí«, ijÇakhŒ bjÇɤJ¡ bfhŸ
»nwh«. ïªj¤ bjh©LfŸ brŒa ïlÄšiyahdhš Fo muR
g¤âÇif ïU¡fnt©oa mtáaKÄšiy.
á¿J fhy¤J¡F K‹ eh« bjÇɤJ¡bfh©lgo ïÅe«khš
ekJ flikia¢ brŒaKoahbj‹W bjǪjhš eh« ïU¥gijÉl
ïw¥gJ nkš v‹gJnghš “Fo muR” j‹ flikia M‰w Koa
Éšiyahdhš mJ vj‰fhf ïU¡f nt©L«? Mjyhš mJ
kiwªJ nghf neÇ£lhY« MáÇa‹ v‹»‹w KiwÆš ek¡F¡
ftiy Æšiy.
Mdhš gâ¥ghs® v‹»‹w KiwÆY«, ãuRuf®¤jh v‹»‹w
KiwÆY« mj‹ m¤âaªj e©g®fŸ v‹»‹w KiwÆY«
áyU¡F¡ “Fo muR” kiwtâš mâf¡ ftiyÆUªJ tU»‹wjhf
m¿»nwh«. #hÛ‹ Jif f£lî« Ka‰á¡»wh®fŸ. Éõa« v¥go
Koí« v‹W Koîf£lKoaÉšiy. ekJ clš Ãiy ïªj 5, 6
khjkhŒ mâfkhŒ Ó®bf£LÉ£lJ. ka¡fK«, kh®tÈí« mâf«,
fhšfËš Ú®V¿ å¡f« f©oU¡»wJ. fhJfS« rÇahŒ nf£g
âšiy. Mjyhš v¥go XŒbtL¥gJ v‹W v©ÂaJl‹ ïÅ
cÆ® thœtJ« cyF¡Fghu« v‹nw v©Ândh«. ïªj ÃiyÆš
“Fo muR” ËWnghf V‰g£lhš njhH® ehf«khŸ kiwî V‰g£lJ
nghynt k‰bwhUÉj¤âš ek¡F e‹ik v‹nw bfhŸsnt©oa
jhF«. Mdhš v‹d el¡»‹wdnth gh®¥ngh«.
Éf ïj‹ gadhŒ “Fo muᔋ bfhŸiffŸ kiwªJ
ÉLnkh v‹whtJ, mJ ï›tsî ehŸ brŒJtªj ntiyfŸ
bf£L¥ nghFnkh v‹whtJ ahU« ga¥glnt©oaâšiy.
ekJ bfhŸiffŸ v§F« nt%‹¿É£ld. ãurhu« v‹»‹w
bfho v§F«guÉÉ£lJ. “Fomunrh” RakÇahij¡fhunuhjh‹
ï¡ bfhŸiffis¥gu¥g ïU¡»wh®fŸ v‹gjhf ïÅfUjnt©oa
âšiy. “FomuR”« R.k. fhuU« brh‹dijna ehK« âU¥ã¢
brhšynt©oa fhy« tªJÉ£lnj; v‹W bt£f¥g£L¡ bfh©L
ntW ngh®it¡FŸ ïUªJ ntW ghiõÆš Fo muR¡ bfhŸif
ia¢ brhšyî« ãurhu« brŒaî«, btF “bjh©l®fS«” “jiyt®
fS«” ïªâahbt§F« fh¤J¡bfh©oU¡»wh®fŸ. Mjyhš
mt®fS¡F« ïJrka« xU rªj®¥g« bfhL¤jJnghyî« MF«.
Fo muR¡F ghz«
- <.bt.uh - <.bt.uh - <.bt.uh - <.bt.uh - <.bt.uh
Fo muR g¤âÇ¡if¡F ïªâa murh§f mtrur£l¥go
ghz« ngh£lhŒ É£lJ. mjhtJ et«g® khj« 20« njâ¡FŸ
njhH® v°.M®.f©z«khŸ c©ik És¡f« m¢R¡Tl brhªj¡
fhu® v‹»‹w KiwÆš 1000 MÆu« %ghí«, Fo muR g¤âÇ¡if
Æ‹ ãuRu f®¤jhthfî«, btËÆLnthuhfî« ïU¡»wh® v‹»‹w
KiwÆš 1000 MÆu« %ghí« Mf 2000 %ghŒ nfhaK¤ö® Íšyh
nkÍ°onu£ol« #hÛ‹ f£lnt©Lbk‹W neh£O° rh®î
brŒa¥g£lhŒÉ£lJ.
ïij¥g‰¿ eh« tU¤jkilaÉšiy. ft®‹bk©lh® ÛJ«
ÃZ^u¥glîÄšiy. ïJtiuÆY« ï¥go¢brŒahkš É£Lit¤
âUªjj‰F e‹¿ brY¤jî«, k»œ¢áailaînk f£L¥g£o
U¡»nwh«.
KjyhËt®¡f Møah»a ï‹iwa murh§f¤â‹ r£l¥go
FomuR Mu«ã¤jfhy« Kjš ïªj ÃÄõ«tiu Fo muá‹
x›bthU ïjÊY«, x›bthU th¡»a¤âY« f©l Éõa§fŸ Fo
muir¡ bfhšy¤j¡f ghz«Él¡Tl¤ jFâíilaitfns
v‹gâš ek¡F¢ á¿J« IaÄšiy. Mjyhš ïªj murh§f«
ïJtiu É£L it¤jJ mârankahF«.
“Fo muR” njh‹¿ ïªj 8
1
/
2
tUõfhykhf ehS¡F ehŸ
K‰ngh¡filªJ gz¡fhu Mâ¡f M£áia xʤJ rßu¤jhš
fZl¥ gL« ViH k¡fŸ M£áia c©lh¡fnt©L« v‹»‹w
ftiy bfh©oU¡»wJ v‹gâY« ï¡fhÇa« ifTLtj‰F gh®¥g
Üa«, ònuh»j«, ghâǤj‹ik KjÈaitfnshL ït‰¿‰F Mâ¡
f« bfhL¤JtU« všyh kj§fS« xÊant©L« v‹gâY«
ftiyíl‹ ciH¤J tªJŸsJ v‹gâš á¿J« M£nrgiz
Æšiy.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
229
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 228
Fo muR¡F neh£O°
(1931-« tUõ¤âa ïªâa g¤âÇ¡iffŸ (mtru mâfhu)
r£l¤â‹ 3-tJ ãÇÉDila (3-tJ) c£ãÇÉ‹go)
nfhaK¤ö® Íšyh <nuh£oÈUªJ ãuRÇ¡f¥gL»‹wJ«
1931« tUl¤âa ïªâag¤âÇiffŸ (mtru mâfhu) r£l¥ãÇî
fË‹go br¡ôÇ£o th§f¥glhjJkhd, “Fo muR” v‹w bga
UŸs g¤âÇ ifÆ‹ 1933 #&iy 30«njâ ïjÊny 1932« tUõ¤âa
»ÇÄdš r£l âU¤j¢r£l¤âdhš (XXFI of 1932) âU¤jbg‰w ³
r£l¤â‹ 4tJ br¡õ‹, (1) r¥br¡õÅ‹ (o) ãÇÉš ÉtÇ¡f¥g£l
j‹ikíŸs th®¤ijfŸ (mj‹ ï§äZ bkhÊbga®¥ò x‹W ï¤
Jl‹ mD¥g¥ g£oU¡»wJ) ãuRÇ¡f¥g£oU¥gjhf nyh¡fš
ft®‹bk©L¡F bjÇatU»wgoahš 1931« tUõ¤âa ïªâa
g¤âÇiffŸ (mtru mâfhu) r£l« (XXIII of 1931) 7-tJ br¡õÅš
(3) r¥br¡õÅ‹go , ³ g¤âÇifÆ‹ ãuRujhuuh»a v°.ïuhkrhÄ
eha¡f® kidÉ v°.M®. f©z«khŸ, 1933 et«g® 20-ª njâ
mšyJ mj‰F Kªâ %.1,000 (MÆu« %ghŒ) buh¡f gzkhf mšyJ
ïªâa ft®‹bk©L br¡ôÇ£o gh©Lfshf nfhaK¤ö® Íšyh
khÍ°onu£ol« br¡»ôÇ£o f£lnt©L« v‹W nyh¡fš
ft®‹bk©lh® ïjdhš m¿É¡»‹wd®.
(fî‹áÈ‹ ft®d® c¤âuî¥go) M¡o§ Ó¥ br¡u£lÇ.
“Fo muR” g¤âÇif m¢ro¡f¥gL»w “c©ikÉs¡f«”
m¢R¡Tl brhªj¡fhuuhd njhH® f©z«khS¡F ï›Éjkhf
%.1,000 #hÛ‹ nf£L xU neh£OR ãw¥ã¡f¥g£oU¡»wJ. Mf 2000
%ghŒ #hÛ‹ nf£f¥g£oU¡»wJ.
Fo muR - m¿¡if - 12.11.1933 Fo muR - m¿¡if - 12.11.1933 Fo muR - m¿¡if - 12.11.1933 Fo muR - m¿¡if - 12.11.1933 Fo muR - m¿¡if - 12.11.1933
k‰w Égu§fŸ gy njhH®fis¡ fyªjãwF btËah¡f¥ gL«.
Mjyhš nfhit Íšyh RakÇahij (<nuhL) kfheh£o‰F “Fo
muR” mãkhd¤ njhH®fŸ všnyhU« mtáa« É#aŠbrŒJ ïJ
ÉõakhŒ xU Koî f£L« Éõa¤âš fyªJbfhŸsnt©Lkhf
ãu¤ânafkhŒ nt©o¡bfhŸ»nwh«.
Fo muR - jiya§f« - 12.11.1933 Fo muR - jiya§f« - 12.11.1933 Fo muR - jiya§f« - 12.11.1933 Fo muR - jiya§f« - 12.11.1933 Fo muR - jiya§f« - 12.11.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
231
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 230
MÆD« M¥fhÅ°jhid nr®ªjtuhÆU¥gjhš mt® kuz«
vd¡F óuz rªnjhõ¤ij mË¡fKoahJ.
ehj®õh mtUila #d§fS¡F kh¤âukšy, M¥fhÅ°
jhD¡F g¡f¤âYŸs ehLfS¡F« ÄFªj Mg¤ij ÉisÉ¡f
Toatuhf ïUªjh® v‹W T¿dhuh«.
Fo muR - brŒâ És¡f« - 12.11.1933 Fo muR - brŒâ És¡f« - 12.11.1933 Fo muR - brŒâ És¡f« - 12.11.1933 Fo muR - brŒâ És¡f« - 12.11.1933 Fo muR - brŒâ És¡f« - 12.11.1933
ehj®õh gLbfhiy
njhH® mkhEšyh fU¤J
njhH® mkhEšyh M¥fhÅ°jh‹ muruhÆUªj fhy¤âš
mªeh£L k¡fËil ïUªJtªj _lgH¡ftH¡f§fis mf‰¿
eh£il K‹nd‰w Ka‹wh®. mJ Kšyh¡fS¡F« itÔf®fS¡F«
ãoahjjhš mt®fŸ râ brŒJ mtiu eh£ilÉ£L XL«go brŒ
jh®fŸ. mj‹ã‹ j©Ù®¡fhu‹kf‹ gh£rh rh¡nfh áyehŸ
muir¡ if¥g‰¿ m£lfhr« brŒjh‹. ãwF mtid bjhiy¤J
É£L Û©L« njhH® mkhEšyhit mÛ® M¡f¥nghtjhf¢
brhšÈ¡ bfh©L b#duš ehj®fh‹ gh£rh rh¡nfhÉ‹ ÛJgil
vL¤J br‹W bt‰¿ bg‰wJ«, mj‹ ã‹ khÍ mÛiu miHahkš
jhnk M¥fhÅ°jh‹ muruhf Ko No¡bfh©lJ« g¤âÇif
thrf®fŸ všyhU¡F« PhgfÄU¡fyh«.
m¥goÆU¡f br‹w 8-ª njâ khiy 2-45k¡F ehj®õh
jkJ mu©kid mªj¥òu¤âÈUªJ tªJ bfh©oU¡ifÆš xU
M¥f‹ khztuhš R£L¡bfhšy¥g£lh®.
ïªj¡ bfhiyia¥g‰¿ “uhŒ£lh” ãuâÃâ mkhEšyhit¡
f©L ngáaâš mt® T¿ajhtJ:-
v‹ Ó®âU¤j Kiwfis if¡bfh©L, eh‹ M¥fhÅ°
jhd¤J¡F âU«gnt©L« v‹W M¥f‹ #d§fŸ ÉU«ãdhš
eh‹ âU«ã¢ br‹W vdJ KGgy¤JlD« njr¤J¡F bjh©L
brŒa jahuhf ïU¡»nw‹.
M¥fhÅ°jhd¤âš ehj®õhÉ‹ M£á Äfî« f©o¡f¤
j¡fJ-mJ ga§fu M£áahÆUªjJ, mt® g‰gy r_f§fis¢
nr®ªj m¿thËfŸ gyiu gLbfhiy brŒâU¡»wh®. vdnt,
ehj®õh xʪjj‰fhf eh‹ á¿J rªnjhõkilahkÈU¡f KoahJ.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
233
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 232
jÄœ m‹g® kfhehL
jÄœ m‹g® kfhehL v‹gjhf gh®¥gd Mâ¡f¤â‰F Mjuî
njL« xU kfhehL br‹idÆš mL¤j khj« »U°Jk° thu¤âš
el¡f¥nghtjhf m¿¡iffŸ btËah»¡bfh©L tU »‹wd.
ï«kfheh£il¥ g‰¿ br‹wthu¤â‰F Kªâa thu ïjÊš
njhH® m. ïuhft‹ mt®fshš “jÄœ m‹g® kfhehL k‰bwhU
gh®¥gd Nøna” v‹D« jiy¥ã‹Ñœ xU Ú©l Éahr« vGj¥
g£lij “Fo muR” thrf®fŸ go¤âU¡fyh«. Mdhš m›
Éahr¤âš f©l ïu©blhU Éõa§fis kh¤âu« eh« MjÇ¡f
KoaÉšiy.
mt‰WŸ K¡»akhd xU Éõa« v‹dbt‹whš “ï¡
fÄ£o¡F foj« vGâ jÄH®fS¡fhfî«, jÄG¡fhfî«, ijÇakhf
mŠrhJ nghÇL« M‰wšÄ¡f njhH®fshd <.bt.uhkrhÄ, ehf®
nfhÉš ã.áj«gu«, lh¡l® tujuh#Y, fh. R¥ãukÂãŸis, rh¤ö®
fªjrhÄ KjÈah®, RthÄ ntjhry«, kJiu fh®nkf¡ nfhdh®
ngh‹w Rkh® 10 ng®fis nr®¡fnt©L«. ï‹nwš m«kfheh£oš
fyªJ bfhŸs kW¡fnt©L«” v‹W vGj¥g£oU¡F« thrf¤ij
eh« V‰W¡bfhŸs KoaÉšiy. VbdÅš nkšf©l ï¥gâ‹kiu
nr®¤J¡ bfh©ljhš kh¤âu« ï«kfhehL jÄH‹g®fŸ kfhehL
v‹gjhf njhH® m. uhft‹ fUJ« khâÇÆš M»ÉLkh v‹W
nfŸ¡»nwh«.
ï«kfheh£o‹ NøfËbyšyh« Kj‹ikahd Nø v‹d
bt‹whš, gh®¥gd®fŸ jÄH®fŸ v‹D« jiy¥ò¡FŸ òFªJ
bfh©L k¡fS¡FŸ ïUªJtU« gh®¥gd® gh®¥gdušyhjh® v‹
»‹w cz®¢áia eR¡», gHago gh®¥gd Mâ¡f« x‹W kh¤âunk
ïªeh£oš ïU¡F«go brŒant©L« v‹gJ« mj‰fhf áy
gh®¥gdušyhj brštth‹fisí«, vijí« É‰W j§fŸ Ra
ey¤ijna ehL« áy gh®¥gdušyhj k¡fisí« nr®¤J¡ bfh©L
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
235
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 234
cjhuzkhf kj¤ijí« kj nk‰nfhŸfisí« jŸËit¤J
É£L xU gâidªJ ÃÄõ« ngR§fŸ gh®¥ngh« v‹whš ngr¡
Toa jÄœ g©oj®fŸ v¤jid ng®fŸ e« eh£oš »il¥gh®fŸ
v‹W gh®¤jhš ï›î©ik És§»ÉL«. kj¤ij Ú¡»a-kj
r«kªj¥glhj jÄœ ò¤jf« ïy¡»a tot¤ânyh ïy¡fz tot¤
ânyh rǤâu tot¤ânyh ÉŠPhd MuhŒ¢á tot¤ânyh fh©g
bj‹gJ “Fâiu¡ bfh«ghf” ïU¡»wJ. ï¥go¥g£l üšfis¥
go¤j g©oj®fŸ gÇR¤j gF¤j¿îthâfshf ïU¥gh®fŸ v‹W
v¥go v©zKoí«? gF¤j¿î¡fhuU¡F gaªj áy g©oj®fŸ
j§fŸ thŒrhkh®¤âa¤jhš kj r«kªjkhd áy nfh£ghLfisí«
<uU¤j« cŸs áy th¡»a§fisí« ÉŠPhd Kiw¡F« gF¤j¿
î¡F« bghU¤j Ka‰á¡»wh®fŸ v‹whY« ÉŠPhd¤J¡F khW
g£lijí« gF¤j¿î¡F khWg£lijí« jŸË it¡f r«kâ¡
»wh®fsh v‹whš mt®fS¡F e«ik ita¤jh‹ mšyJ e« ÛJ
FiwTw¤jh‹ bjÇínk xÊa j§fŸ Ãiy¡F bt£f¥glnth
tUªjnth á¿J« bjÇant bjÇahJ. ïªj ÃiyÆš jÄœ¡ fšÉ
mikªJÉ£ljhš ïªj¥ go¥ò¥go¤j jÄœ g©oj®fis gh®¥
gd®fŸ j§fŸ ïZl¥ go¡F M£oit¤J j§fŸ fhÇa§fis¢
rhâ¤J¡ bfhŸs¤ J tâš mârabkh‹WÄšiy. ïªj ÃiyíŸs
jÄœ g©oj®fŸ “kÆiy¡f©l g¢nrhªâahdJ jhdhfnt tªJ
jdJ f©iz bfh¤â¡ bfhŸs trâ bfhL¡F«” v‹W brhšY«
thrf«nghš jÄœ g©oj®fŸ jh§fshfnt gh®¥gd®fS¡F
moikba‹W x¥ò¡ bfhŸStâY« mâraÄšiy.
jÄœ JiwÆš gh®¥gd®fŸ brŒí« m£^Êa§fis ïJtiu
vªj gh®¥gdušyhj g©oj®fshtJ vL¤J¢ brh‹dnj »ilahJ.
炙äZ ghiõÆš gh®¥gd®fS¡nf všyh Mâ¡fK« ïUªJ
tU»wJ. cgh¤âaha®fŸ gh®¥gd®fŸ, ò°jf« vGJ»wt®fŸ
gh®¥gd®fŸ, ïyh¡fh mâfhÇfŸ gh®¥gd®fŸ, gÇBf®fŸ gh®¥g
d®fŸ rk°»Uj ghiõÆnyh ïijÉl mâfkhd Mâ¡f« òâjhf
tªJ EiHªj xU mdhknja Ϫâ ghiõÆnyh ï‹D« mâf
khd Mâ¡f«. jÄœ ghiõÆš gh®¥gd®fŸ Mâ¡f¤Jl‹ gh®¥g
dušyhjt®fŸ Mâ¡fK« á¿J c©L v‹W brhšy¡ TLkhdhš
mªj á¿J« gh®¥gd®fË‹ moikfshd gh®¥gdušyhjh®fshŒ¤
jh‹ ïU¡f Koínk xÊa k‰wgo Rjªâu¥ gh®¥gdušyhjhiu
Ryg¤âš fhz KoahJ. ïªj¥goahd fšÉÆ‹ Mâ¡f« ghiõ
Æ‹ Mâ¡f«, ïyh¡fhÉ‹ Mâ¡f« mt®fŸ ifÆš ïUªJ tU
»‹wij ï‹D« mâfkhŒ gy¥gL¤â¡ bfhŸsnt ïªj N£á
kfhehL T£l¥gL»‹wJ v‹gnj e«Kilaî« mã¥ãuhakhF«.
gh®¥gdušyhj r_f« KGikínk Vkh‰¿Élyh« v‹gnjahF«.
ï¥go¥g£l N£á¡T£l¤âš nkš F¿¥ã£l xU 10 ngU¡F ïl
ÄUªJÉ£ljhš kh¤âunk m¡T£l¤â‹ fU¤ij Ãiwntwhkš
brŒJÉlKoí« v‹W e«khš Ãid¡fKoaÉšiy. m‹¿í« ï¥
g¤J¥ng®fŸ m¡T£l¤âš nr®¡f¥g£L ÉLth®fshdhš m«
kfheh£il¡ T£odt®fsJ fU¤J ÃiwntWtj‰F trâ mâf¥
g£lJ v‹W jh‹ brhšy nt©L«. m‹¿í« ïªj¥ g¤JngU¡F
rkhdkhd ntW gh®¥gdušyhjh®fŸ m¡T£l¤âš ïšiy v‹W«
brhšÈÉl KoahJ.
ekJ eh£oš jÄœ f‰w¿ªj gh®¥gdušyhj k¡fŸ bgU«
gh‹ikahdt®fS¡F gF¤j¿Éšiy v‹W eh« brhšYtj‰F
jÄœ g©oj®fŸ k‹Å¡fnt©Lbk‹W nfhW»nwh«. VbdÅš
jÄœ ghiõia¡f‰W g©oj®fshdt®fŸ 100-¡F 99 ng®fŸ kjthâ
fshfî« kj¤J¡fhf jÄiH¡ f‰wt®fshfî« jÄÊš kj¤ij¡
fh©»wt®fshfî« ïUªJtUtJl‹ j§fŸ ò¤âia kj¤J¡F g¿
bfhL¤J kj¡ f©zhš jÄiH¥ gh®¡»‹wt®fshfnt ïU¡»‹
wh®fŸ. jÄœ eh£oš m¿î¡F kÇahij bfhL¤j g©oj® xUtiu
ahtJ fh©gJ fZlkhfntÆU¡»‹wJ.
Mdhš gh®¥gd®fËš m¥go¡»šiy. gh®¥gh‹ v›tsî
jÄœ f‰¿UªjhY« j‹ Raey¤ijnah gF¤j¿itnah xUehS«
g¿bfhL¡f kh£lh‹. mt‹ v§fhtJ gF¤j¿it cgnah»¡fhj
t‹ nghy elªJ bfh©lhY« mJ j‹ Raey¤J¡fhf ãw¤âahiu
Vkh‰w m¥go¡ fh£o¡bfhŸthnd xÊa c©ikÆš K£lhshf
ïU¥gJ Ä¡f mUik.
nkšehLfËš g©oj®fŸ bgU«ghnyh®fŸ j§fŸ gh©o¤
âa¤âš á¿J« kj¤ij¡ fy¥gJÄšiy, kj e«ã¡ifia¥ ãu
nah»¥gJÄšiy.
ïj‰F xU fhuz« brhšyyh«. nkšeh£oš kj¤ij¥ go¡fh
kš g©ojuhfyh«. Ñœ eh£onyh kj¤ij¥ go¤jhšjh‹ g©oj
uhfyh«. Mjyhš ï§F g©oj® ntW, kj« ntW v‹W brhšY
tj‰F ïlnk ïšiy. ïjdhš jh‹ ekJ eh£oš gF¤j¿î v‹whš
g©oj® fS«, g©oijfS« eL§F»‹wh®fŸ. gF¤j¿î v‹w
th®¤ijna g©oj®fŸ fhJ¡F “ehuhrkhŒ” ïUªJtU»‹wJ.
ïªj¡T£l g©oj®fS¡F m¿î cy»š kâ¥ò V‰gl nt©L«
v‹W fUJtJ “NÇaid¡ ifÆš ão¡f nt©L«” v‹W
brhšYtijna x¡F«.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
237
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 236
ï›tUõ¥ gÇR ïtU¡F tH§f¥glhkš nghƉW. ïªj¥ bgUik
njhH® kfh knfhgh¤âaha® nt. rhÄehija® mt®fS¡nf nr®ª
jJ. gh®¥gdušyhjh® brŒí« j‰fh¥ò fhÇa§fŸ gh®¥gd Jntõ
khŒ nghŒÉL»wJ. gh®¥gd® brŒí« rfyÉj bfhLikfS«
mt®fis g£ljhÇfshfî« gjÉjhu®fshfî« M¡»ÉL»wJ.
ï« kfhehL To bt‰¿íl‹ eilbg‰whš (eilbgw¤jh‹
ng»wJ) gh®¥gd Mâ¡f« jÄœ ghiõia moik¥gL¤â ò°jf
bkGjš ɉgid KjÈaitfis¤ j§fŸ RthÔdkhf¢ brŒJ
ÉL« v‹gJ cWâ-cWâ-cWâ.
jÄœ m‹g® kfhehL m¿¡ifÆ‹ Kjš th¡»a¤âš fhz¥
gL« Égu«:
bj‹ ïªâa bkhÊfËny cŸs ïy¡»a§fŸ ts«bgW
tj‰F«, bghJ #d§fËilna fšÉ m¿î guîtj‰F« caÇa
V‰ghLfis¢ brŒtj‰fhf “ò¤jf MáÇa®fŸ, ãuRu f®¤jh¡fŸ, “ò¤jf MáÇa®fŸ, ãuRu f®¤jh¡fŸ, “ò¤jf MáÇa®fŸ, ãuRu f®¤jh¡fŸ, “ò¤jf MáÇa®fŸ, ãuRu f®¤jh¡fŸ, “ò¤jf MáÇa®fŸ, ãuRu f®¤jh¡fŸ,
ò¤jf ÉahghÇfŸ, cgh¤âaha®fŸ ò¤jfhya mâfhÇfŸ ò¤jf ÉahghÇfŸ, cgh¤âaha®fŸ ò¤jfhya mâfhÇfŸ ò¤jf ÉahghÇfŸ, cgh¤âaha®fŸ ò¤jfhya mâfhÇfŸ ò¤jf ÉahghÇfŸ, cgh¤âaha®fŸ ò¤jfhya mâfhÇfŸ ò¤jf ÉahghÇfŸ, cgh¤âaha®fŸ ò¤jfhya mâfhÇfŸ
KjÈnah®fis nr®¤J kfhehL x‹iw¡ T£LÉ¡f nt©L KjÈnah®fis nr®¤J kfhehL x‹iw¡ T£LÉ¡f nt©L KjÈnah®fis nr®¤J kfhehL x‹iw¡ T£LÉ¡f nt©L KjÈnah®fis nr®¤J kfhehL x‹iw¡ T£LÉ¡f nt©L KjÈnah®fis nr®¤J kfhehL x‹iw¡ T£LÉ¡f nt©L
bk‹w ò¤jfhya ãuRu r§f« c¤njá¤âU¡»wJ” bk‹w ò¤jfhya ãuRu r§f« c¤njá¤âU¡»wJ” bk‹w ò¤jfhya ãuRu r§f« c¤njá¤âU¡»wJ” bk‹w ò¤jfhya ãuRu r§f« c¤njá¤âU¡»wJ” bk‹w ò¤jfhya ãuRu r§f« c¤njá¤âU¡»wJ” v‹W Éa¡j
khŒ f©oU¡»wJ. mnjhL ï« kfheh£il¡ T£L»‹wt®fŸ ah®?
m¡fÄ£o m§f¤ âd®fŸ îth»fŸ ah®? v‹gitfis njhH®
uhft‹ Éahr¤ânyna vL¤J¡ fh£l¥g£oU¡»‹wd. ï«kfh
eh£o‹ K¡»a Ô®khdkhf ò°jf« vGJtJ, ãuRÇ¥gJ ɉgJ
M»a fhÇa§fŸ v¥goahtJ gh®¥gd®fŸ ifÆY« mt®fsJ
Mâ¡f¤âY« á¡F«goahfî« mt®fns îthf°jh®fshfî«
ïU¡f¤j¡f khâÇ¡F xU Ô®khd« brŒJ gh®¥gd thœ¡if¡F
xU bgU« kh‹a khf brŒa¥gl¥ ngh»wJ v‹gâš ek¡F á¿J«
rªnjfÄšiy. ïâš á¿J áªâdJ« tʪJ xG»dJ« VjhtJ
ïU¡Fkhdhš mJ gh®¥gdušyhjt®fS¡F¥ ã¢irahf¡ »il¤
jhY« »il¡fyh«.
ï¥go¥g£l áWã¢ir¡F Mir¥g£L áy gh®¥gdušyhj
jÄœ g©oj®fŸ j§fSila bgaiu ï« kheh£L¡F bfhL¤J
gh®¥gdušyhj k¡fis tŠá¡f ïl« bfhL¥gJ ÄFâí« nkhr
khd fhÇa« v‹nw brhšYnth«. njhH®fŸ o.nf. áj«guehj
KjÈah®, v°. itahòÇ ãŸis ngh‹wt®fŸ j§fŸ c¤ânahf
jhB©a¤jhš ïâš fyªJ bfhŸs nt©oat®fshdhY«, njhH®
fŸ M®.á. ekáthaKjÈah®, âU.É.fšahzRªâuKjÈah® ngh‹w
t®fŸ ïâš v¥go fyªâU¡f r»¡»wh®fŸ v‹gJ ek¡F És§f
Éšiy. ïªj ïU njhH®fS« jÄœ g©oj®fŸ v‹»‹w KiwÆš
gh®¥gdušyhj jÄœ g©oj®fisí« jÄÊš Phdnkh jÄœ
k¡fËl¤âš m‹ngh jÄœ ghiõ¡F« jÄœ k¡fS¡F« cy»š
RakÇahij ïU¡f nt©L« v‹w fU¤njh bfh©l gh®¥gdušyhj
k¡fŸ ï«kfhehL r«gªj¤âš ïUªJ f©o¥ghŒ Éy»¡ bfh©L
ïj‹ N£áia¤ ijÇakhŒ btËah¡f nt©Lbk‹W eh«
v¢rÇ¡if brŒ»‹nwh«.
muáaÈ‹_y« bgUik bg‰W¥ gz«, Ñ®¤â, gjÉ KjÈ
ad r«ghâ¡f¡ fUJ« xU T£lk¡fŸ kÅj r_f¤J¡F Ba
nuhf« ngh‹wt®fŸ. j§fsJ khd«-<d« étfhU©a«-bghJ
e‹ik M»aitfis monahL JwªJ âÇ»‹wt®fshdjhš,
m¥go¥ g£lt®fŸ gh®¥gd®fisÉ£L¢ á¿J« Éy» ÉfKoahj
fhuz¤jhš gh®¥gd®fS¡F moikahŒ ïUªJ mt®fŸ ïZl¥
go Ml£L«. mij¥g‰¿ ek¡F¡ ftiy ïšiy. btFÓ¡»u¤âš
mt®fŸ xUt® fhij xUt® ão¤J¡ bfh©L “c‹dhš eh‹ bf£
nl‹” “c‹dhš eh‹ bf£nl‹” v‹W xUtiubahUt® brhšÈ¡
bfh©L njh¥ò¡fuz« nghL« fhy« Ó¡»u« tu¥ngh»‹wJ.
Mjyhš mt®fis¥g‰¿ ftÅ¡fhkš, ïªj kfheh£il
fhuzkhf it¤jhtJ jÄœ g©oj®fŸ gh®¥gd®fis É£LÉy»
Égh®fshf. ïªj¥ g©oj®fŸ Rkh® 40, 50 tUõ§fS¡F K‹dhš
ïUªnj gh®¥gd®fis É£LÉy» ïU¥gh®fnsahdhš ï‹iwa¤
jÄÊ‹ Ãiyikí« jÄœ g©oj®fŸ Ãiyikí« ntwhf ïUª
âU¡F«. ï‹W m¥go¡»šyhkš g©lhur‹dâfŸ v‹gt®fËl«
Tl gh®¥gd¤ jÄœ g©oj®fS¡nf kâ¥ò ïU¡»wJ. jÄœ¢ r§f«
v‹gâš Tl gh®¥gd®fS¡nf Mâ¡f« ïUªJtªâU¡»wJ. mJ
kh¤âukšyhkš gh®¥gdušyhj jÄœ¡f‰w ɤJth‹fŸ v‹gt®
fis gh®¥gd ɤJth‹fŸ mG¤âit¡fnt gh®¡»wh®fŸ.
rÛg fhy¤âš jÄÊš Äf nk‹ikahŒ njÇa xU gh®¥gd
ušyhjhU¡F mjhtJ br‹id o.ã. ÛdhøRªâu«, v«.V., ã.vš.
(ït® gh®¥gdU¡F mDTykhfî« RakÇahij ïa¡f¤J¡F
Énuhjkhfî« ntiy brŒtj‰fhf fh§»uádhš 2,000 %. bfhL¤J
cjÉ brŒa¥g£l njhH® o.ã. »UZzrhÄ¥ ghtyuJ j«ãahth®)
ït® fšÉ Éõa¤âš Ä¡f nj®¢áíilat®. gy Éõa§fËš
g©oj®. jÄiH xU rªnjhõ¤â‰fhf go¤J ï«khfhz khzt®
fËš ca®ju tF¥ãš nj¿at®. jÄÊš ca®ju tF¥ãš njÇa
tU¡F gÇrË¡fbt‹W âUthLJiw g©lhu r‹dâat®fshš
V‰ghL brŒa¥g£l 1,000 %ghŒ gÇir gÇR Kiw¥go¡F mila
jFâ cilat®. ï¥go¥g£l ït® gh®¥gdušyhjhuhŒ ïU¥gjhš
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
239
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 238
Jiwô® r¥ ÇÍ°ouh® mKš
bghJ#d CÊa‹ njhH® É.Í.ã¢ir vGJ»wh®:-
JiwôÇš âU. á.v«. R¥ãukÂa rh°âÇ v‹gt® r¥ ÇÍ°l
uuhÆU¡»wh®. mt® g¤âu« ÇÍ°£ brŒa¥nghF« ÉguªbjÇahj
gh®¥gdušyhjhU¡F ÇÍ°l® Éõakhf bjÇahj r§fâfis
brhšÈ¡ bfhL¤J« cjÉ brŒtj‰F gâyhf mt®fis Äu£o
eZl¤J¡F cŸsh¡F»wh®.
cjhuzkhf br‹w 10-ª njâ gHÅah©o K¤âÇa‹ v‹g
tU«, ehD« xU å£L¡ fl‹ g¤âu« ÇÍ°l® brŒa mtÇl«
nghndh«. mt® nk‰go gHÅah©o K¤âÇaid¡ T¥ã£L vªj
C® v‹W nf£f mt® Mj}® v‹W brh‹dhuh«. mj‰F, g¤âu¤
âš cŸq® v‹Wjh‹ ïU¡»wJ. Mj}® v‹W nghlÉšiy v‹W
mt® Äu£l, gHÅah©o v‹id cjÉ¡F miH¤jh®. eh‹ nghŒ
cŸq® v‹gJ Mj}Çš xU ghf« v‹W« m¥gona r®¡fhuhš
x¥ò¡ bfhŸs¥g£oU¡»wJ v‹W« brh‹nd‹. mt® mij¡ nf£
fhkš Jiwô® oÉõÅš cŸq® v‹w »uhknk »ilahJ v‹W
T¿ nk‰go g¤âu¤ij ÇÍ°l® brŒa kW¤JÉ£lh®.
ãwF kWehŸ C® f®z¤Jl‹ nk‰go gHÅah©oia
mD¥g nk‰go g¤âu« ÇÍ°l® M»É£lJ. Kªâdâd«,
Jiwô® oÉõÅš ïšyhj nk‰go cŸq® »uhk« kWehŸ v¥go
m§F EiHªjnjh bjÇaÉšiy. KªâdehŸ mt® kW¤jjhš
v§fS¡F V‰g£l fZleZl§fis¥ ghU§fŸ.
ïu©lhtJ 22-taJŸs xU bg© g¤âu« ÇÍ°l® brŒa
tªjhŸ. r¥-ÇÍ°ouh® mªj¥ bg© ï‹D« nk#uhfÉšiy v‹W
ÇÍ°l® brŒa kW¤J É£lh®. mªj¥ bg©Q¡F taJ 22 v‹W«,
ifÆš FHªij ïU¡»wbj‹W« Tl¢ rh‹¿Uªj f®z«
v›tsnth brhšÈí« mij x¥ò¡bfhŸshkš ãw¥ò r®£oã¡
nf£ bfh©L tu¢brh‹dhuh«.
j§fŸ jiyÆY«, k‰w jÄœ g©oj®fŸ jiyÆY« k©
ngh£lt®fshf¥ ngh»wh®fŸ v‹gnj ekjã¥ãuha«. Éf,
ï« kfheh£L¡F gh®¥gd Mâ¡f¤J¡F ga¥glhj “jÄH‹
g®fŸ” ahuhtJ nghth®fshdhš “ò¤jf§fŸ ãuRÇ¥gâš “ò¤jf§fŸ ãuRÇ¥gâš “ò¤jf§fŸ ãuRÇ¥gâš “ò¤jf§fŸ ãuRÇ¥gâš “ò¤jf§fŸ ãuRÇ¥gâš
m¿î¡ fšÉntW, kj¡fšÉntW” m¿î¡ fšÉntW, kj¡fšÉntW” m¿î¡ fšÉntW, kj¡fšÉntW” m¿î¡ fšÉntW, kj¡fšÉntW” m¿î¡ fšÉntW, kj¡fšÉntW” v‹W ãǤJ jŤjÅahŒ
ò¤jf« vGj¥gl nt©L« v‹W«, m¥ò¤jf« vGJ« ïyh¡fh
murh§f¤â‰nf c£g£oU¡fnt©Lnk xÊa jÅ¥g£l eg® murh§f¤â‰nf c£g£oU¡fnt©Lnk xÊa jÅ¥g£l eg® murh§f¤â‰nf c£g£oU¡fnt©Lnk xÊa jÅ¥g£l eg® murh§f¤â‰nf c£g£oU¡fnt©Lnk xÊa jÅ¥g£l eg® murh§f¤â‰nf c£g£oU¡fnt©Lnk xÊa jÅ¥g£l eg®
fS¡nfh r§f§fS¡nfh r‰W« r«kªj« ïU¡f¡TlhJ fS¡nfh r§f§fS¡nfh r‰W« r«kªj« ïU¡f¡TlhJ fS¡nfh r§f§fS¡nfh r‰W« r«kªj« ïU¡f¡TlhJ fS¡nfh r§f§fS¡nfh r‰W« r«kªj« ïU¡f¡TlhJ fS¡nfh r§f§fS¡nfh r‰W« r«kªj« ïU¡f¡TlhJ v‹W«
xU Ô®khd« brŒa Ka‰á¡f nt©L«. r®¡fh® bfhL¡F«go¥ò r®¡fh® bfhL¡F«go¥ò r®¡fh® bfhL¡F«go¥ò r®¡fh® bfhL¡F«go¥ò r®¡fh® bfhL¡F«go¥ò
v‹gJ m¿î¡F Mfnt xÊa kj¤J¡fhf mšybt‹gij v‹gJ m¿î¡F Mfnt xÊa kj¤J¡fhf mšybt‹gij v‹gJ m¿î¡F Mfnt xÊa kj¤J¡fhf mšybt‹gij v‹gJ m¿î¡F Mfnt xÊa kj¤J¡fhf mšybt‹gij v‹gJ m¿î¡F Mfnt xÊa kj¤J¡fhf mšybt‹gij
cWâ¥gL¤j nt©L«. cWâ¥gL¤j nt©L«. cWâ¥gL¤j nt©L«. cWâ¥gL¤j nt©L«. cWâ¥gL¤j nt©L«. ÉŠPhd¤âY« gF¤j¿ÉY« ah® nk‹
ik퉿U¡»‹wh®fnsh mt®fŸjh‹ m¿î¡fšÉ ò¤jf§fŸ
vGj¤ jFâíilat®fŸ v‹W« Ô®khÅ¡f¥gl nt©L«. ï¥go¢
brŒa Mu«ã¤jhš kfh eh£o‹ nah¡»aij jhdhfnt btËg£L
ÉL«.
Fo muR - jiya§f« - 19.11.1933 Fo muR - jiya§f« - 19.11.1933 Fo muR - jiya§f« - 19.11.1933 Fo muR - jiya§f« - 19.11.1933 Fo muR - jiya§f« - 19.11.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
241
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 240
f®z« mj‰F¤ JiwôÇš 20 tUl¤J¡F Kªâd #dd kuz
ÇÍ°l® ïU¡Fkh mšyJ KáÇ¡F¥nghŒ th§f nt©Lkh v‹W
nf£f r¥-ÇÍ°ouh® ï›Él« thŒ¥ng¢R x‹W« TlhJ, kD
vGâ¡bfh©L tªJ bfhL v‹whuh«.
filáÆš f®z« mªj 3 %. g¤âu¤ij¡ »Ê¤J É£L j‹
ifÆš ïUªj ïu©nlfhš %ghŒ¡F ntW g¤âu« th§», Kªâd
âY« Fiwªj bjhif¡F g¤âu« vGâ mªj¥ bg©Â‹ jf¥gid
fh®oadhf¥ ngh£L ÇÍ°l® brŒa nt©oajhƉW.
ï¥gobašyh« x‹W« m¿ahj ViH¡Fofis mdhtáa
khf fZl¥gl gL¤JtJ r®¡fh® c¤ânahf°jU¡F mL¡Fkh?
Mifahš JiwôU¡F ešy mDnghfKŸs xU gh®¥gdušyhj
r¥-ÇÍ°ouhiu ÃaĤjhš #d§fS¡F bgÇJ« mD TykhÆU¡
F« v‹W mâfǤJ bjÇɤJ¡ bfhŸS»nw‹.
(ï›thnw gygh®¥gd r¥-ÇÍ°ouh®fŸ #hâ Jntõ¤âdhš
j§fËl« g¤âu« ÇÍ°lU¡F tU« gh®¥gdiu xU Éjkhfî«
gh®¥gdušyhjhiu xU Éjkhfî« el¤Jtjhfî«, áy ïl§fËš
gh®¥gdušyhjhiu nkš nt£oia vL¡F«go brŒJ mtkhd¥
gL¤Jtjhfî«, g¤âu« x‹W¡F ï›tsî kh_š bfhL¡f nt©L«
v‹W f£lha¥gL¤Jtjhfî« ek¡F gy ïl§fËÈUªJ« òfh®
foj§fŸ tªJ FɪJ »l¡»‹wd. ï¤jifa gh®¥gd r¥-ÇÍ°o
uh®fŸ jh§fŸ bghJ#d CÊa®fbs‹gij kwªJÉ£L, r£l
Énuhjkhd KiwÆš elªJ bfhŸtij eh« t‹ikahf¡ f©o¡
»nwh«. eh« MâKjny T¿tªâU¡»wgo murh§f c¤ânahf§
fis t»¡f, gh®¥gdU¡F yha¡»šiy v‹gj‰F ïJ j¡f m¤jh£
áahF«. nkš mâfhÇfŸ ï›Éj xG§Ñd§fis rÇ¥go¤âL«
bghJ#d§fŸ cÇikfis¥ ghJfh¡f nt©L« v‹W t‰òW¤â
F¿¥ãL»nwh«. murh§f ïyhfh¡fËš ü‰W¡F 90 åj« c¤ânah
f§fis #h⤠JntõKŸs xU á¿a tF¥gh® if¥g‰¿ÆU¥gnj
ï›Éj¡ nfLghLfS¡F _y fhuzkhÆU¡»wJ. ïªj Ãiyik
monahL kh‰w¥gl nt©oaJ m¤âahtáa« v‹W r®¡fhU¡F
vL¤J fh£l ÉU«ò»nwh«.)
Fo muR - g¤âuhâg® F¿¥ò - 19.11.1933 Fo muR - g¤âuhâg® F¿¥ò - 19.11.1933 Fo muR - g¤âuhâg® F¿¥ò - 19.11.1933 Fo muR - g¤âuhâg® F¿¥ò - 19.11.1933 Fo muR - g¤âuhâg® F¿¥ò - 19.11.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
243
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 242
òu£á
“Fo muir” xÊ¡f¢ brŒj Ka‰áahš “òu£á” njh‹w
nt©oajhƉW. c©ikÆnyna ghku k¡fË‹ mjhtJ bgU«
gh‹ikahd k¡fË‹ Møah»a Fo muR¡F cy»š ïlÄšiy
ahdhš f©o¥ghf¥ òu£á njh‹¿na jh‹ Mf nt©L«.
mªj IÔf¥gona òu£á njh‹¿ ïU¥gjhš “òu£á”ia
òu£áÆš g‰WŸs k¡fŸ ahtU« tunt‰gh®fŸ v‹gâš ek¡F¢
á¿J« IaÄšiy.
ekJ KjyhËt®¡f MøahdJ jdJ fhtyhËfsh»a
ghâÇ t®¡f¤â‰F moikahf ïU¡f nt©oÆU¥gjhš “Fo
muir” mj‹ KJF¥òw¤âš F¤âÉ£lJ. ïªj¡ F¤jhdJ “ghâÇ
t®¡f¤ij xʤjhšjh‹ KjyhË t®¡f¤ij mÊ¡f Koí«” v‹w
Phd nghj¤ij cWâ¥gL¤âÉ£lJ.
Mjyhš ekJ “òu£á”ahdJ “Fo muir”¡fh£oY« gâ‹
kl§F mâfkhŒ ghâÇ t®¡f¤ij mjhtJ kj¥ãurhu t®¡f¤ij
monahL mÊ¥gijna f§fzkhŒ¡ bfh©L btËtunt©o
ajh»É£lJ.
ïj‹ fhuzkhŒ “òu£á” vªj ÃÄõ¤âš F¤J¥g£lhY«
glyh«. vªj ÉdhoÆš bfhiyí©lhY« c©lhfyh«. Mdhš
RakÇahij òu£áahdJ ïÅ xU ehS« kiwahJ. mJ bt‰¿
bgU« tiu xU BzK« XŒî bfhŸshJ v‹gJ kh¤âu« cWâ.
fh§»u° fhÇajÇáahd njhH® #tA®yhš mt®fŸ, jh‹
ïJtiu kj ÉõakhŒ òu£á brŒahkš VkhªJ É£lij¥g‰¿
kdkhu tUªâí« kjÉõa¤âš jh‹ my£áakhŒ ïUªj
x›bthU ÃÄõK« KjyhË t®¡f¤â‹ Mâ¡f« gy¥g£L
tUtj‰F ïl« bfhL¤jh» É£lJ v‹W Éa¡jkhf vL¤J¢
brhšÈí« jdJ F‰w¤ij x¥ò¡ bfh©L É£lh®.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
245
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 244
rfy KjyhË t®¡fK«, r®t rka§fS« monahL mʪJ,
k¡fŸ ahtU« RakÇahijíl‹ M© bg© ml§fY« r®t
rk¤JtkhŒ thH¢ brŒant©L« v‹gj‰fhf òu£á brŒant
“òu£á” njh‹¿ÆU¡»wJ.
mJ cÆUŸstiuí« mj‹ flikia¢ brŒJ bfh©L
ïU¡F«.
Mjyhš “òu£á”Æš, M®tKŸs k¡fŸ “òu£áia”
MjÇ¡f nt©L»nwh«.
òu£á - jiya§f« - 26.11.1933 òu£á - jiya§f« - 26.11.1933 òu£á - jiya§f« - 26.11.1933 òu£á - jiya§f« - 26.11.1933 òu£á - jiya§f« - 26.11.1933
kjnk kÅjDila RakÇahij¡F Énuhâ.
kjnk kÅjDila Rjªâu¤â‰F Énuhâ.
kjnk kÅjDila m¿î ts®¢á¡F Énuhâ.
kjnk kÅj r_f rkj®k¤J¡F Énuhâ.
kjnk bfhL§nfhyh£á¡F c‰w Jiz.
kjnk KjyhË t®¡f¤J¡F fhtš.
kjnk nrh«ng¿ thœ¡if¡F Mjuî.
kjnk ciH¥gtid¤ jǤâu¤âš Mœ¤â ciH¡fhjtid
c¢r¤âš it¥gj‰F cjÉ v‹»‹w KoÉ‹ngÇnyna “òu£á”
njh‹¿ÆU¡»wJ v‹gâš ahU¡F« Ia« nt©lh«.
Mjyhš kÅj r_f¤âš rkj®k thœ¡ifia V‰gL¤j
kj§fis KjÈš mʤjhf nt©L« v‹W fh§»u° fhÇajÇá
njhH® #tA®yhš mt®fŸ ï¥nghjhtJ f©Lão¤jj‰nfh
mšyJ ijÇakhŒ btËÆ£lj‰nfh eh« c©ikÆnyna k»œ¢á
ail»‹nwh«.
nrh«ng¿¤jdkhŒ thH Ãid¤J RakÇahij ïa¡f ÃHÈš
âǪjt®fSilaî«, g£l«, gjÉ, mâfhu«, bršt« M»aitfŸ
mila¡ fUâ RakÇahij ïa¡f¥ ngh®it ngh£L¡ bfh©o
Uªjt®fSilaî« Mjuî e« “òu£á”¡F ïÅ á¿J« vâ®gh®¡f
KoahJ v‹gij e‹whŒ cz®ªnj “òu£á” njh‹¿ÆU¡»wJ.
Mjyhš ghLg£L ciH¤J CuhD¡F¥ ngh£L É£L
g£oÅ ahí« r_f thœÉš jhœikahí« thG« k¡fË‹
Mjuitna “òu£á” vâ®gh®¤J É»wJ.
btŸis KjyhËfis xʤJ¡ fU¥ò KjyhËfis¡
fh¡F« ntiy¡F ï‹W “òu£á” btËtuÉšiy. mšyJ btŸis
M£áia xʤJ¡ fU¥ò M£áia V‰gL¤j “òu£á”
njh‹wÉšiy. mJnghynt ïªJ kj¤ij xʤJ, ï°yh«, »¿°J
kj¤ij¥ gu¥g “òu£á” njh‹¿ajšy.
mJnghynt, ï°yh«, »¿°J kj¤ij xʤJ ïªJ kj¤ij
ÃiyÃW¤j òu£á btËtuÉšiy.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
247
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 246
nfhit Íšyh
RakÇahij kfhehL - bg©fŸkfhehL
RakÇahij kfhehL RakÇahij kfhehL RakÇahij kfhehL RakÇahij kfhehL RakÇahij kfhehL
njhH®fns! njhH® mŒa¥g‹ mt®fis eh‹ Rkh® 9, 10
tUõkhŒ m¿nt‹. it¡f« r¤âah¡»uf¤âš m¿Kfkhndh«.
it¡f« r¤âah¡»uf¡ »s®¢á¡F mt® xU K¡»a fhuz°j®. mt®
ïªJkj¥goí«, kiyahs eh£L¢ r«ãujha¥goí« t®zh¢áuk¤
j®k¥goí« Ô©lhj tF¥ig¢ nr®ªjt®. vd¡F kiyahs njr«
30,40 tUõ§fshf¤ bjÇí«. Éahghu KiwÆš m§F br‹W
jhkâ¥gJ©L. mªj¡ fhy¤âš mŒa¥g‹ tF¥gh® åâÆš
elªjhš nkh£lh® fh® Mu‹bfhL¥gJnghš mt®fŸ Ah, Ah v‹W
f¤â¡ bfh©L nghf nt©L«. VbdÅš nkh£lh® fh® v¥go
#d§fŸ jdJ r¡fu¤âš á¡fhkš ïU¥gj‰fhf Mu‹ C⤠jh‹
tUtij KjÈnyna bjÇÉ¡»wnjh mJnghš <Ht® KjÈat®fŸ
k‰wt® fŸ j§fŸ mUfhikÆš tªJ Ô£L¥g£L njhõkil
ahkÈU¥gj‰F, Ah, Ah v‹w T¥ghL ngh£L¡ bfh©nl ïU¡f
nt©oat®fshŒ ïUªjh®fŸ.
Mdhš ï¥nghJ njhH® ehuhazFU°thÄ mt®fŸ
Ka‰áahY«, mŒa¥g‹ KjÈnah® »s®¢áahY« m¡bfhLikfŸ
xʪJ r£lrig m§f¤âd® KjÈa °jhd« bg‰W Rkh® 20 yB«
#d§fS¡F RakÇahij cz®¢á V‰g£oU¡»wJ. kiyahs njr
<GtrKjha« x£L¡F« cŸs °jhgdkh»a v°.v‹.o.ã.nahf
fh§»uáš j§fS¡F kjnk nt©oaâšiy v‹W«, jh§fŸ ahU«
ïÅnkš ïªJ¡fŸ v‹W brhšÈ¡ bfhŸs¡TlhJ v‹W« Ô®khd§
fŸ brŒjj‰F¡ fhuz« njhH® mŒa¥gndahth®. mt® xU
g¤âuhâg®. mt® kidÉahU« ã.V, vš.o. íl‹ xU g¤âuhâgU«
xU #£Í‹ Fkhu¤âí« Mth®. ïUtU« nr®ªnj ciH¤J tU
»wh®fŸ. kiyahs¤âš mŒa¥g‹ v‹»‹w bga® x›bthU
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
249
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 248
rh¥gh£L¡F tifbrŒa r¡âÆšyhjjhš ïijna e«ã éÉ¡f
nt©oa áyuhš trî nf£f neÇL»wJ v‹gij x¥ò¡ bfhŸS
»nw‹. Mdhš ïâÈU¡»wt®fis¥ ghU§fŸ.
Kjyhtjhf ï« kfheh£il¤ âwªJ it¤j njhH® È.uh.u§f
eha» mt®fis vL¤J¡ bfhŸS§fŸ. mªj«khŸ ïªj Íšyh¡
fhu®. g©oj® gߣir gh°brŒj ɤth‹. jFªj bghW¥òŸs c¤â
nahf¤âš ïU¡»wt®. mt® JiztU« xU g©oj®, ïUgâdh
Æu¡ fz¡fhd ãuâfŸ btËahF« g¤âÇifÆ‹ MáÇa®. u§f
eha» m«khË‹ âuid mt®fsJ cgªahr¤â‹ _ykhfnt Ú§fŸ
m¿ªâU¥Õ®fŸ. ïJtiu È.uhkrhÄ kh¤âu« e« ïa¡f¤âš ïUªJ
tªjh®. mt® “Fo muR” MáÇauhŒ ïUªjJ Tl c§fS¡F¤
bjÇí«. Mdhš JizÉahU« tªâU¥gjhdJ ïa¡f« ts®ªJ
É£ljh? br¤JÉ£ljh ghU§fŸ. mtuJ cgªahr¤âš “ïu©
blhU Éõa« jÉu k‰wbjšyh« x¥ò¡ bfhŸS»nw‹” v‹W
brh‹dh®. mªj ïu©blhU ÉõaK« m«ikah® mã¥ãuha¥
gona eh« x¥ò¡ bfhŸs¤ jahuhÆU¡»nwh«. Mjyhš mij
v§fS¡F vL¤J¢ brhšÈ v§fis¤ âU¤j nt©Lbk‹W jh‹
nf£L¡ bfhŸS»nwh«.
mJnghynt kfheh£L tunt‰ò¤ jiyt® njhH® áthdªj«
tŸËa«khŸ mt®fS« “bjh©lk©ly ntshs” #hâia¢
nr®ªjt®. mtuJ Jizt® njhH® V.M®. áthdªj« mt®fŸ ekJ
ïa¡f¤âš Mu«g¤âÈUªJ mghu ntiy brŒJ tU»wh®. m«ik
ahU« mtU¡F cjÉahfnt ïUªJ tªâU¡»wh®.
mJnghynt njhH® á.o.eh. áj«gu« m«ikah® M§»y¤
âš v«.V. go¤jt®. mtuJ Jizt® njhH® á.o.ehaf« mt®fŸ
r®¡fh® c¤ânahf¤âš khj« 500 %. R«gsKŸs bfhth¥nuo›
o¥£o ÇÍ°lh® v‹D« bgÇa c¤ânahf°juhf ïUªjt®. mtuJ
ãŸisfŸ bgÇa bgÇa c¤ânahf¤âš ïU¡»wh®fŸ. bg©
ãŸisfŸ všyh« ã.V. go¤âU¡»‹wd®. ï‹W Tl tªâU¡F«
mtuJ ï¢á¿a bg© FHªijTl ã.V. mt®fŸ FL«g« jhœ¤j¥
g£l k¡fS¡F xJ¡f¥g£l k¡fS¡F v›tsî ntiy brŒâ
U¡»wJ v‹gij m¿a MiríŸst®fŸ. ïtiu¥g‰¿ r£lrig
Æš njhH® r¤âa_®¤â ngh‹w gh®¥gdU«, mtuJ moikfsh»a
áy gh®¥gdušyhj r£l rig bk«g®fS«, nf£l nfŸÉfis¥
go¤J¥gh®¤jhš bjÇa tU«. mt® c¤ânahf¤ijí«, gz¤ijí«
ãujhdkhŒ v©ÂÆUªjhš ï‹d« 4, 5 tUõ« c¤ânahf¤âš
ïU¡f¡TL«. mt®fŸ FL«g¤Jl‹ ï¥nghJ ekJ ïa¡f¤J¡F
ntiy brŒJ tU»wh®fŸ.
tU¡F« å£L¥ ng®nghš ts§F»‹wJ. kiyahs thÈg®fis
bašyh« ï‹W mt® bghJîlik rkj®kthâahf M¡»it¤
âU¡»wh®fŸ. mtuJ bghJîlik¡ f£áÆš mndf eha® thÈg®
fS« kf«kâa thÈg®fS«, »¿°Jt thÈg®fS« Tl ïU¡
»wh®fŸ.
ekJ kfheh£oš byÅ‹ gl¤ij âw¡f x¥ò¡ bfh©oUªj
njhH® bfh¢á ï¥whÏ« ã.V., v«.vš.á. mt®fŸ bfh¢á r£l
rigÆš bghJîlik¡ fø rh®ghf m§f« bg‰¿U¡»wt®.
Mdhš mt® ï‹W áiwÆÈU¡»wh®. ï§F tu Él¡ Tlh
bj‹W jh‹ mtiu bfh¢áÆš áiw¥gL¤âÆU¡»wh®fŸ v‹nw
fUJ»nw‹. mt®fŸ fl‹ kW¥ò¥ ãu¢rhuK« brŒJ á¿a xU fl‹
Jifia brY¤jhkš b#ÆY¡F¥ nghdt®. ï¥go¥g£l »s®¢á
fbsšyh« âUth§TÇY«, bfh¢áÆY« el¤Jgt®fËš njhH®
mŒa¥g‹ ãujhd¥g£lt®. ïtiu ekJ eh£L¡F tutiH¡f
nt©Lbk‹W njhH® FUrhÄ¡F«, vd¡F« Ú©lehŸ v©z«.
Mjyhš mtiu¡ nf£L¡ bfh©nl‹. clnd, r«kâ¤J tªâU¡
»wh®.
F¿¥ò : - nfhit kht£l RakÇahij kheh£L¤ jiytiu tÊbkhʪJ
M‰¿a ciu.
bg©fŸ kfhehL - jiyt® K‹bkhÊî bg©fŸ kfhehL - jiyt® K‹bkhÊî bg©fŸ kfhehL - jiyt® K‹bkhÊî bg©fŸ kfhehL - jiyt® K‹bkhÊî bg©fŸ kfhehL - jiyt® K‹bkhÊî
njhH®fns! RakÇahij ïa¡fkhdJ ïªj eh£oš 8, 9 tUõ
khf elªJ tU»‹wJ. ïij¥g‰¿ gyU¡F ÉU¥ò btW¥ò c©L.
ah® ahU¡F ïªj ïa¡f¤âdhš yhg« ïšiy v‹W fUJ»wh®fnsh
mt®fŸ všnyhU« ïªj ïa¡f¤ij¡ F‰w« brhštJ©L. v‹d
F‰wbk‹whš, RakÇahij ïa¡f« f‰w¿ahj _l®fŸ ïa¡f«.
bghW¥g‰wt®fŸ ïa¡f«, mJ fhÈfŸ ïa¡f« v‹bwšyh« ngR
th®fŸ. áy® ïâYŸs bg©fis¥ g‰¿í« jhUkhuhŒ¥ ngRt
J©L. áy® ïÅ ïâš ãiH¥ò¡F kh®¡fÄšiy v‹W f©lt®fŸ
ïªj ïa¡f« br¤J¥ngh¢R, bf£L¥ngh¢R v‹W brhštJK©L.
Mdhš ï‹W ïªj khfhz¤â‹ všyh ghf¤âÈUªJ«
tªâU¡F« Ú§fŸ všnyhU« gh®¤J m¿a c§fS¡F xU
mUikahd rªj®¥g« thŒ¤âU¡»wJ. ïâš ïU¡»‹wt®fŸ go¥
g‰wt®fsh? fhÈfsh? bghW¥g‰wt®fsh? ïa¡f« br¤J¥ nghÆ
U¡»wjh? ghU§fŸ. v§fŸ ïa¡f« áyU¡F X£L th§»¡ bfhL¡
f¢ r¡âÆšyhjjhš áyU¡F¥ ão¡fÉšiy v‹gij x¥ò¡
bfhŸS»nw‹. áyU¡F¡ fh§»u° KjÈa °jhgd§fŸ nghš
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
251
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 250
fUJ»‹nw‹. Mjyhš mt®fsJ tuthš cg‹ahr¤jhš ek¡F
mâf gyK«, Mjuî« V‰g£lJ v‹gnj vdJ mã¥ãuha«. mj‰
fhf eh« e‹¿ brY¤jnt©oanj. njhH® KjÈah® mt® fS¡F«
e‹¿ brY¤j nt©oaJ ekJ flikahF«. mtuJ clšÃiyÆš
eh« T¥ã£lîl‹ f£L¥g£lJ kâ¡f¤jFªjjhF«. mt®fshš
jh‹ vd¡F it¡f« åu® v‹D« g£l« bfhL¡f¥g£lJ. ï¥nghJ
eh‹ mij bgUikahf¡ bfhŸsÉšiyahdhY« m¥nghJ
mªj¥ bgauhš eh‹ k»œªJ gutr¥g£lJ vd¡F¤ bjÇí«. vš
nyhU¡F« bga® it¡F« bgUik njhH® KjÈah U¡nf ïUªjJ.
f«g® f«guhkhaz« ghoÆU¡fÉšiyahdhš jÄœeh£oš uhkha
z¤J¡F« uhkD¡F« v¥go kâ¥ãUªâU¡fhnjh mJnghš
njhH® KjÈah® mt®fŸ fhªâahiu, v«bgUkhŸ v‹W«, mof
sh® v‹W«, v«kh‹ v‹W«, bg«kh‹ v‹W« fÉghlh âUªâUª
jhš fhªâahU¡F¤ jÄœeh£oš ï›tsî kÇahij Tl ïUªâU¡
fhJ. eh‹ mndfkhŒ njhH® KjÈah® mt®fshš jh‹ x¤JiH
ahikÆš m›tsî <Lg£lJ. eh§fŸ _tU« mjhtJ, ehíLfh®,
KjÈah®, eh‹ v‹»‹w _tU« nr®ªJ mªj¡ fhy¤âš gh®¥g
d®fS¡F njrg¡âÆ‹ nguhš v›tsnth ciH¤J É£nlh«.
gh®¥gd® Nœ¢áa¿ªJ mt®fŸ Mâ¡f¤ij xÊ¡fnt©oa
K¡»a rka¤âš ãǪJ É£nlh«.
mªj¡ fhy¤J v§fŸ r¡â¡F xU áW cjhuz« brhšY
»‹nw‹ nfS§fŸ. eh‹ fh§»u° fhÇajÇáahí«, jiytdhfî«
ïUªj fhy§fËš jÄœehL thÈg®fis njáa åu®fsh¡f bt‹W
É.É.v°.Ia® v‹D« xU njÓa¥ gh®¥gd® fh§»uir 10,000 %ghŒ
nf£lnghJ mj‰F ehnd ãujhdkhŒ ïUªJ %ghŒ mDkâ¡
f¥g£lJ. mªj¥ gz« FUFy« v‹W xU M¢áuk« it¤J
mâš gh®¥gd¥ ãŸisfis å£o‰FŸ it¤J« gh®¥gdušyhj
ãŸis fis btËÆš it¤J« rh¥ghL ngh£L tUzh¢áuk
j®k« f‰W¡ bfhL¡f¥ ga‹ gL¤j¥g£lJl‹ ïj‹ nguhš jÄœ
k¡fËl« k‰W« 20, 30 MÆu« %ghŒ tiu tNš brŒaî« g£lJ.
ïj‰F “jÄœ ehL«” “etr¡âí«” Mjuî« mˤjd. ïªj Nœ¢á
ahd m¡»uk« r»¡fhkš eh‹, KjÈah® mt®fËl« khatu¤âš
tU¤j¤ij¤ bjÇɤJ¡ bfh©nl‹. m¥nghJ mt® lh¡l® ehíL
mt®fŸ ngÇš òfh® brhšÈ ehíL mt®fŸ “jÄœehL”Éš
MjÇ¥gjhš eh‹ MjÇ¡f nt©oÆU¡»‹wJ v‹wh®. ïUtU«
ehíL mt®fS¡F¤ bjÇɤJ¡ bfh©nlh«. m›tsî jh‹ r§fâ.
clnd lh¡l® FUFy¤â‹ ÛJ ngh® bjhL¤jh®. jÄœ eh£L¥
gh®¥gd®fŸ njhH® fŸ uh#nfhghyh¢rhÇah®, ÓÅthrŒa§fh®
cŸgl všnyhU« ehíL mt®fS¡F ÉnuhjkhŒ v›tsnth
njhH® ehaf« mt®fŸ “âUbešntÈ irt ntŸshs®”
Fy« v‹gij¢ nr®ªjt®. MdhY« ït® FL«g¤ij bghU¤jtiu
btFfhykhfnt #hâ ɤâahr« ïšiy. mndf Éjit Éthf«
brŒâU¡»wh®fŸ. mndf RakÇahij Éthf« brŒâU¡»wh®fŸ,
RakÇahij kfhehL v§F TLtjhf¥ g¤âÇiffËš gh®¤jhY«
miH¥ãšyhkš nghŒ ÉLth®fŸ. Mfnt ekJ ïa¡f¤J¡F
ï¥go¥g£l xU bgU« Mjuî mˤJ tªj njhH® áj«gu« m«
khŸ mt®fŸ ï‹W ï¥bg©fŸ kfheh£L¡F¤ jiyik t»¡f
ïirªJ ïu©L ehis¡F K‹dnk FL«g¤Jl‹ tªâU¥gijna
eh‹ RakÇahij ïa¡f¥ bg©fis¥g‰¿ FiwTW« “bgÇah®”
fsJ T‰W¡F« ïa¡f« br¤J¥ nghŒÉ£lJ v‹W TW« åu®fsJ
T‰W¡F« rkhjhdkhf¢ brhšÈ ãnunuã¡»nw‹.
F¿¥ò:- nfhit kht£l bg©fŸ kheh£L¤ jiytiu K‹bkhʪJ
M‰¿a ciu.
e‹¿íiu e‹¿íiu e‹¿íiu e‹¿íiu e‹¿íiu
njhH®fns ï¥nghJ ï¥bgÇah®fS¡F ekJ e‹¿brY¤J«
flik¡F vGªJ É»nw‹. ï›ÉHhÉ‹ jiyikÆš lh¡l®. tuj
uh#&Y ehíL mt®fŸ ngáaij nf£O®fŸ. njhH® KjÈah® mt®
fŸ ngáaijí« nf£O®fŸ. mt‰WŸ ek¡F khWg£l mã¥ãuh
a§fŸ ãukhjkhf x‹W« fhz¥glÉšiy. Mdhš mt®fŸ á‰áy
khWjš ïU¡»wbj‹W« eh« Äf ÔÉukhf¥ nghtjhfî« brh‹
dh®fŸ.
njhH®fns! vdJ bghJthœî¡F njhH® tujuh#&Y ehíL
mt®fns fhuzkhth®. mtuJ T£Lwî mªj¡ fhy¤âš vd¡F¡
»il¤âU¡fhÉ£lhš m¡fhy¤âa vdJ bjhÊÈ‹ gadhŒ ï‹W
eh‹ xU rka« xU bgÇa KjyhËahfî« tÂfdhfî« ïUªâ
U¥ng‹. mšyJ xU rka« m«Ka‰áahš mdhknja gh¥guhf
î« ïUªâU¥ng‹. v¥goÆUªjhY« mtuJ nernk eh‹ ï‹W
ïªÃiy¡F tªjj‰F¡ fhuz«. m¥go ïU¡f eh‹ ÔÉukhŒ nghŒ
É£ljhf¢ brhšY»wh®. V‹ FUit ÄŠád áZa‹ cy»š
ïšiyah? xU rka« mJnghš ïU¡fyh« v‹whY« vdJ _¡
fzh§fƉiw mt® ifÆš bfhL¡f ï¥nghJ« vd¡F MnB
gidÆšiy. ÃjhdkhŒ v‹id X£o¢ bršy£L«. eh‹ nt©lh«
v‹W brhšyÉšiy. m‹¿í« c©ikÆnyna mt®fS¡F ekJ
ïa¡f r«kªjkhŒ mã¥ãuha ngj« ïšiy v‹nw ï¥nghja
mtUila cg‹ahr¤âš ïUªJ m¿»nw‹. Vnjh áy fhÇa¤J¡F
v‹Wjh‹ mã¥ãuha ngj« ïU¡»wJ v‹W brhšY »wh® v‹W
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
253
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 252
ekJ njhH®fS¡F« x‹W bjÇɤJ¡ bfhŸ»nw‹:-
e«Äš áy njhH®fŸ ït®fis eh« tutiH¤jjhš ekJ
bfhŸiffnsh, â£l§fnsh khWg£LÉ£lJ v‹W XyÄ£L e«ik
ita xUtÊ njl¡TL« mšyJ c©ikÆnyna áy® m¥go
Ãid¤J ga¥gl¡ TL«. mJ rÇašy. mt®fŸ tªjjhš ek¡F¥
gynk‰g£lJ. mndf fh§»u°fhu®fŸ ghku #d§fŸ lh¡l® ehíL
mt®fis xU bgÇa njÓathâ v‹W« e«ik xU njr¤ Jnuh»
v‹W« fUâÆU¡»wh®fŸ. m¥go¥g£lt®fis¡ Tl ï‹W
e«ikí« kâ¡F«go brŒJ É£nlh«. V‹? eh« brhšYgit
fisna jh‹ lh¡l® ehíL mt®fS« ï‹W gykhf mG¤â¢
brhšÈ ïU¡»wh®. Mjyhš yhg« ek¡F¤jh‹. v¥goba‹whš
brh«ãÈUªJ C‰¿dhš j©Ù® v‹gh®fŸ. bf©oahš C‰¿dhš
Ô®¤j« v‹gh®fŸ. c¤âuÂÈš C¤âdhš jh‹ kâ¥gJ tH¡f«.
mJnghš mt® thÆÈUªnj ekJ bfhŸiffŸ KGtJ« tªJ
É£ld. ïÅ mt®fis¥ ã‹g‰Wgt®fS« ekJ bfhŸiffis
x¥ò¡ bfhŸshÉ£lhY« itathtJ kh£lh®fŸ. mJnghynt
njhH® KjÈah® mt®fS« kj¤ij¥ g‰¿¥ ngáa ïu©blhU
ïl« jÉu k‰wbjšyh« mndfkhf ekJ bfhŸifia¤ jGÉanj
MF«. kjÉõakhŒ njhH® KjÈah® mt®fsJ ï¥nghija
mã¥ãuha¤ ij¥ g‰¿ ftiyÆšiy. mt® e«ik¤ âU¥g£L«
mšyJ ekJ tÊ¡F¤ âU«g£L« mšyJ mtut® mã¥ãuha«
mtutÇlÄU¡f£L«. xnu nkilÆš ïUtU« mtut® mã¥ã
uha« brhšy e« ïUtU¡F« cÇik nt©L«. xUtU¡bfhUt®
brhªj Énuhj« nt©lh«. gif¤J¡ bfhŸs nt©lh«. _tU«
kÅj r_f òšYUÉí«, Banuhf¡ »UÄíkh»a gh®¥gÜa¤ij
mÊ¥gâY« KjyhˤJt¤ij xÊ¥gâY« x‹whŒ ïU¡f
nt©L« v‹gJ jh‹ vdJ vâ®fhy Mir.
njhH®fns filáahf x‹W brhšY»nw‹. mbj‹dbt‹
whš ït®fËUtU« v‹id¥ gh®¥gÜa¤J¡F ï£L¢ br‹W
ÉLth®fŸ v‹»‹w ga« c§fS¡F nt©lh«. jÄœeh£L¥
gh®¥gd®fŸ v‹id e«ãdhY« e«òth®fŸ. KjÈahiunah,
ehíLitnah v¥nghJ« xU gh®¥gdU« e«g kh£lh®fŸ. ït®fŸ
óûš ngh£L¡ bfh©lhš Tl nr®¡f kh£lh®fŸ. mJ Äf Äf
cWâ. c¥ò¢ r¤âah¡»uf¤âš njhH® uh#nfhghyh¢rhÇ áiw¥g£l
J« njhH® KjÈahU¡F r®thâfhu« bfhL¥gjhŒ¢ brhšÈ mtU«
jahuhÆUªjh®. Mdhš mªj¥go brŒaÉšiy. xU rhjhuz
gh®¥gdU¡nf bfhL¡f¥g£lJ. KjÈah® ng® mog£ljhš mt®
g¤âÇif xʪjJ jh‹ Ä¢r«. ï¥bghGJ tu¥ nghF« fhªâah®
bjhšiy ÉisɤJ« ga‹glhkš filáÆš FUFy« monahL
mʪJ mâš ï¥nghJ gil¡fŸËí«, beÇŠá KŸS« tsU«
goí«, gh«ò«, ó¢áí« thG«goí« MŒÉ£lJ. mJnghynt
k‰w fhÇa§fËY« _tU« x¤J ntiy brŒâUªjhš gh®¥gd
Mâ¡f« ïªâahit É£L Xo ïU¡F«. c©ikÆnyna
brhšY»‹nw‹. ïJtiu eh§fŸ _tU« xU mã¥ãuhakhŒ
ïUªâUªjhš, ïªJ, Rnjr Ĥâu‹ KjÈa gh®¥gd¥ g¤âÇiffŸ
ïUªâU¡Fkh? ïUªjhY« ïªjkhâÇ gh®¥gd¥ ãurhu« brŒJ
gh®¥gdušyhj k¡fË‹ K‹nd‰w¤ij¤ jL¤J K£L¡f£il
ngh£L ïÊî¥gL¤â ÉLkh? nahá¤J¥ ghU§fŸ. eh« vªj
rh°âu¤ij, vªj j¤Jt¤ij xÊ¡f nt©L« v‹W brhšY»‹
nwhnkh mijna fy« fykhŒ, g¡f« g¡fkhŒ m¥g¤âÇiffŸ
vGâ tU»‹wd. r§fuh¢rhÇÆ‹ tUzh¢áuk ghZaK« N¤âu‹
ah®? r©lhs‹ ah®? v‹»‹w j¤JtK«, ï‹dK« g¡f« g¡fkhŒ
vGâ tU»‹wd. F£o¥ g¤âÇiffbsšyh« gaÄ‹¿ Fiy¡
»‹wd. ït‰¿‹ Nøfis k¡fŸ m¿í«go brŒa KoaÉšiy.
gh®¥gdušyhj gh®¥gd¡ TÈfisí« xÊ¥gbj‹whš eh« _tU«
nr®ªjhšjh‹ Koí«. V‹ v‹W nfœ¡f ï¥nghJ ehâa‰W¥ nghŒ
É£lJ. _‹W ng® mL¥ò¡ fšiy¥ nghš gad‰W thœ»‹nwh«
v‹gJ jh‹ vdJ v©z«. ïÅahtJ x¤J ïUªnjhkhdhš
gh®¥gdušyh bgUk¡fŸ rk j®k« bg‰W, RakÇahij milªJ
nrh«ng¿ thœ¡if¡fhuU«, Nœ¢á thœ¡iffhuU« mÊî bgw
kh£lh®fsh? v‹gJjh‹ vdJ Mirna jÉu KjÈahU« ehíL
î« tªJ nr®ªjhš jh‹ Vnjh brhªj¤âš bgUthœî thœªJ Él
yh« v‹W fUjÉšiy.
njhH®fŸ KjÈahiuí« ehíLití« áy nrh«ng¿ tƉW¢
nrh‰W njrg¡j®fbs‹»‹w fhÈfŸ áy® itth®fbs‹gJ
vd¡F¤ bjÇí«.ït®fŸ v‹d ght« g©ÂÉ£lh®fbs‹gij
Ú§fns nahá¤J¥ ghU§fŸ. gh®¥gd®fŸ TÈbfhL¤J fhÈfis
VÉÉ£L mt®fis ita¢ brhšYth®fŸ. ïj‰bfhU áW
cjhuz« TW »nw‹. bfhŠrfhy¤J¡F K‹ò njhH® tujuh#&Y
mt®fŸ #°o° MÕR¡F¢ br‹¿Uªjhuh«. ïij xU gh®¥gd
x‰w® f©Lão¤J¢ RnjrĤâuD¡F«, ïªJî¡F« bjÇɤJ
É£lh®. ïij¥ bgÇa bgÇa vG¤âš m¥g¤âÇ¡iffŸ “#°o°
MÕáš tujuh#&Y ehíL” v‹W jiy¥ò¡ bfhL¤J vGâÉ£ld.
clnd ehíLfh® rkhjhd« brhšy Mu«ã¤J É£lh®. ïâÈUªJ
gh®¥gd®fS¡F v›tsî Mâ¡f« ïU¡»wJ v‹W Ãid¤J¥
ghU§fŸ. ï›Éj Äu£lY¡bfšyh« ïÅga¥gl kh£lh®fbs‹nw
Ãid¡»nw‹.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
255
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 254
byÅ‹ - ehf«khŸ
cUt¥gl¤ âw¥òÉHh
njhH®fns! ï¥nghJ el¡f¥nghtJ gl¤ âw¥òÉHh. ïij
el¤â¡ bfhL¡f¢ br‹id njhH®fŸ lh¡l® tujuh#&Y ehíL
mt®fisí« fšahzRªâu KjÈahut®fisí« nf£L¡ bfh©
nlh«. m›ÉU bgÇah®fS« ekJ nt©LnfhS¡F¢ brÉrhŒ¤J
ï§F É#a« brŒJŸsh®fŸ. ekJ ïa¡f¡ bfhŸiffŸ KGikí«
mt®fŸ x¥ò¡ bfhŸS»‹wt®fsšy. gy Éõa§fËš ek¡F«
mt®fS¡F« gykhd mã¥ãuha ngj« c©bl‹gJ c§fŸ
všnyhU¡F« bjÇí«. m¥goÆUªJ« eh« V‹ mt®fis¤ njo¥
nghndh«? mt®fsJ É#a¤jhš ekJ bfhŸiffS¡F«, mã¥ã
uha§fS¡F« Mjuî« gyK« »il¡Fbk‹»‹w v©z¤â
dhšjh‹. ïªj¢ r§fâfŸ mt®fŸ bjǪnj j§fsJ Mjuî«
ï›Éa¡f¤J¡F ïU¡f£L« v‹»‹w bgUªj‹ikahd jahs
Fz¤Jlndna ï§F É#a« brŒâU¡»wh®fŸ. vd¡F« mt®
fS¡F« áy fhykhŒ mã¥ãuhangj« ïUªJ tªjJ. mij¥g‰¿
eh§fŸ xUtiubahUt® jh¡»¡ bfh©L« tªâU¡»nwh«. Mdhš
všyh« xnu j¤Jt¤â‹ ÛnjbahÊa nt¿šiy. mjhtJ kÅj
r_f¤J¡F mtut®fshš TLkhd bjh©il¢ brŒa nt©L«
v‹»‹w ÔÉu mthÉdhnyna xÊa mtut®fŸ brhªjå£L
thœ¡if¥ ãiH¥ò¡fhf mšy. mã¥ãuha¥ ngj§fŸ V‰gLtJ
rf#«. K‹ V‰g£l mã¥ãuha ngj§fŸ rÇašybt‹W njh‹W
tJ« rf#«. x›bthU kÅjD¡F« rßu mik¥ãš mã¥ãuha§fŸ
V‰gLtj‰F fhuzkh»a _yhjhu mik¥òfŸ ntW. mj‹ gadhŒ
mã¥ãuhangj« V‰g£L¤jh‹ ÔU«. mJnghynt mã¥ãuha§
fŸ kWgoí« x‰Wik¥g£L« tU«.
mªj KiwÆnyna ï¥nghJ ï›ÉU bgÇah®fSila
m㥠ãuha§fŸ gyJ ekJ mã¥ãuha§fS¡F¥ ãukhjkhd
khWghošyh É£lhY« gyJ x‰Wikahfî« ïUªJ tUtij eh‹
“jÄœehL” g¤âÇif _ykhfî«, “etr¡â” g¤âÇif _ykhfî«
tunt‰ò fÄ£o¡F ehíL mt®fis gh®¥gd® nr®¡fÉšiy. xU
3-tJ tF¥ò gh®¥gd®jh‹ jiytuhŒ ïU¡»wh®. Mdhš gh®¥gd
ušyhjh® ïlÄUªJjh‹ gz« tNš brŒa¥gL»wJ. Mjyhš
gh®¥gÜa«, ònuh»j«, KjyhˤJt« M»a bfhLikia mÊ¡
F« Éõa¤âš ek¡F¥ bgÇabjhU Mjuî »il¤âU¡»wJ v‹
»‹w e«ã¡ifÆ‹ngÇš mt®fsJ fUiz Ãu«ãa É#a¤J¡F«
mt®fsJ mÇa cgnjr¤J¡F« eh‹ c§fŸ rh®ghfî«, v‹ rh®ghf
î« kd¥ó®¤âahd e‹¿a¿jiy¤ bjÇɤJ¡ bfhŸS»nw‹.
mt®fsJ É#a¤âš ï§F mt®fS¡F¥ nghâa brsf®
aK«, kÇahijí« mË¡f¤ jt¿aj‰F« k‹Å¡F«go mt®fis
nt©o¡ bfhŸS»nw‹.
F¿¥ò:- 25, 26.11.1933 ehŸfËš <nuhL lî‹ KÅágš b#duš ãiukÇ
gŸËÆš eilbg‰w nfhit kht£l RakÇahij khehL k‰W« bg©fŸ
khehLfËš M‰¿a ciu.
òu£á - brh‰bghÊî - 03.12.1933 òu£á - brh‰bghÊî - 03.12.1933 òu£á - brh‰bghÊî - 03.12.1933 òu£á - brh‰bghÊî - 03.12.1933 òu£á - brh‰bghÊî - 03.12.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
257
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 256
nfhit Íšyh (<nuhL) kfhehL
nfhaK¤ö® Íšyh kfhehL <nuh£oš br‹w khj« 25, 26
njâfËš eilbg‰w Égu« k‰w g¡f§fËš gh®¡fyh«. kfhehL
Ä¡f¢ áw¥ghfî«, ãuâÃâ #d§fË‹ kdij¡ ftu¤ j¡fjhfî«
eil bg‰¿U¡»‹w bj‹gij mâÈUªJ czuyh«.
mnjhL ï« kfheh£L¡F¤ jiyik t»¤jt®fŸ, âw¥
ghs®fŸ, tunt‰ò¤ jiyt®fŸ, cUt¥ gl¤ âw¥ghs®fŸ M»a
t®fŸ bgÇJ« ekJ kfheh£L¡F¥ òâjhdt®fbs‹W« fhz¥
glyh«. RakÇahij kfheh£L¡F¤ jiyt®, âw¥ghs® M»at®fŸ
bfh¢á uh{a¤ij¢ nr®ªjt®fŸ. bg©fŸ kfheh£L¤ jiyt®,
âw¥ghs® M»at®fËš jiyt® njhH® ehaf«-áj«gu« m«khŸ
mt®fŸ ïj‰FK‹ ekJ kfhehLfËš fyªâUªjhY« mt®fŸ
ekJ kfheh£oš jiyik t»¤jJ ïJnt Kjš jlit. âw¥ghs
uh»a njhH® g©oij È.uh. u§feha» m«khŸ mt®fŸ Ra
kÇahij cyf¤J¡F¥ òâat®fnsahth®fŸ.
cUt¥gl¤ âw¥òÉHhî¡F jiyik t»¡fî«, ÉHh
el¤jî« tªj njhH®fŸ Dr.tujuh#&Y, fšahz Rªju KjÈah®
M»at®fŸ e« ïa¡f¤J¡F ò¤j« òâat®fbs‹nw brhšy
nt©L«. e« ïa¡f¤ij¡ Fiw T¿at®fŸ v‹W« Tw nt©L«.
ekJ ïa¡f¤ J¡F« mt®fsJ bfhŸif¡F« kiy¡F«, kLî¡F«
cŸs ɤâ ahr« v‹W brhšy¥g£lJ v‹W« brhšy nt©L«.
ehK« mt®fis m¥gona brh‹ndh« v‹gijí« kiw¡f
Éšiy. Mdhš mt®fŸ ï¥nghJ e«ik áy Éõa§fËš kh¤â
u« eh« mâ ntfkhŒ nghŒ¡ bfh©oU¡»nwh« v‹W fUJ
»wh®fŸ. ehK« mt® fŸ gy Éõa§fËš ekJ bfhŸif¡F mD
ruizahd mã¥ãuha§fŸ bfh©oU¡»wh®fbs‹W fUJ»nwh«.
ïj‹ c©ikfŸ v¥gonah ïU¡f£L«. ïUt® Ãiy¡F«
ãukhj ɤâahr« mjhtJ To¡ fyªJ ehK«, mt®fS« x‰Wik
ahŒ ïUªJ e« mo¥gilahd bfhŸif¡nf‰w bjh©il el¤j
njhH® KjÈah® mt®fshš vGj¥g£l “rkur r‹kh®¡f nghj«”
v‹D« ò¤jf¤âYŸs gy th¡»a§fŸ _ykhfî« cz®ªnj‹!
m¥nghnj eh‹ mt®fsJ x‰WiH¥igí« T£Lwití« bgw
Mir¥g£nl‹. ekJ ïa¡f¤âš vd¡FŸs g‰whdJ v§bf§bfš
yh« ek¡F Mjuî »il¡Fnkh m§bfšyh« EiHªJ Mjuî bgw
nt©L« v‹»‹w M¤âu¤ij c©lh¡»ÆU¡»wJ. mJ v›tsî
bfhŠrkhdhYŠ rÇ v‹W jh‹ Mir¥gL»nw‹. ekJ ïa¡f¤J¡F
khWg£l áy mã¥ãuha§fŸ mt®fËl« ïU¡»wbj‹whY« m›
tã¥ã uha§fisí« mt®fŸ ek¡F cgnjá¡f£L«. mJ rÇah
dhš jh‹ eh« x¥ò¡ bfhŸSnthnk jÉu lh¡l® tujuh#&Yî«,
fšahz Rªâu KjÈahU« brhšY»‹wh®fns v‹W Ãid¤J eh«
VkhªJÉl kh£nlh«. m¥go¥g£lt®fŸ R.k. ïa¡f¤âš ïU¥gh®
fbs‹W eh‹ e«gntÆšiy. ekJ ïa¡f¤âš ïšiy. ekJ ïa¡f¤
j¤Jtnk mJjh‹. mjhtJ “fl brh‹djhf¢ brh‹dijna
x¥ò¡ bfhŸshkš gF¤j¿it¡ bfh©L MuhŒ¢á brŒ»‹w eh«
ït®fŸ brhštij¡ f©_o¡ bfh©L x¥ò¡ bfhŸs¥ngh»nwhkh?
mã¥ãuha ngj¤ij¤ bjÇÉ¡f ïl§ bfhL¤jhš, mij¤
âU¤jnth mšyJ eh« âUªjnth rkaK«, ïlK« V‰gLkhjyhš
mt®fsJ v›Éj mã¥ãuhaK« ek¡F¥ gy‹gl¡ ToanjahF«.
Rkh® 10-tUõ§fS¡F K‹ò eh‹ ït®fis¥ ã‹g‰¿na elªj
t‹ v‹gJ c§fS¡F¤ bjÇí«. ïitfisbašyh« c¤njá¤J¤
jh‹ eh§fŸ mt®fis tU«go nf£L¡ bfh©nlh«. mj‰»z§»
É#aŠbrŒâU¥gij¥ bgUikahfnt fUJ»nw‹.
jÉu, ï¥bgÇah®fis njhH®. ehf«khŸ cUt¥gl¤ij
âwªJ it¡fnt eh« nf£L¡ bfh©nlh«. njhH® byÅ‹ mt®f
Ë‹ cUt¥gl¤ âw¥ò ÉHhɉF jiyik t»¡f njhH® v«.
á§fhuntY mt®fisí« âwªJ it¡f bfh¢á bghJîlikthâ
njhH® nf.v«. ï¥uhÏ«, ã.V., v«.vš.á. mt®fisí« nf£L¡
bfh©nlh«. Mdhš njhH® á§fhuntY mt®fŸ fhayhg£L
É£ljhfî« njhH® nf.v«. ï¥uhÏ« fl‹ kW¥ò ãurhu¤âš r£l
kW¥ò brŒJ áiwg£L É£ljhfî« bjÇɤJ É£ljhš mªj¥
gl¤ âw¥ò ÉHhití« M‰W«go ït®fisna nt©o¡ bfh©L
lh¡l® tujuh#&Y mt®fis jiyikia V‰W¡ bfhŸS«go
c§fŸ rh®ghf nt©o bfhŸS»‹nw‹.
F¿¥ò: <nuhL °lhÈdh k©lg¤âš 26.11.1933š elªj gl¤âw¥ò
ÉHhÉš jiyik K‹bkhÊî ciu .
òu£á - brh‰bghÊî - 03.12.1933 òu£á - brh‰bghÊî - 03.12.1933 òu£á - brh‰bghÊî - 03.12.1933 òu£á - brh‰bghÊî - 03.12.1933 òu£á - brh‰bghÊî - 03.12.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
259
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 258
x‹W nr®ªjhf nt©oanj ò¤ârhȤjdkhF«. murh§f Éõa¤
âY«, cyf¥ bghJ vâÇfsh»a Vfhâg¤âa§fis mÊ¥gâY«,
KjyhËfŸ Mâ¡f§ fis xÊ¥gâY«, Kjyhˤ j‹ik muáaš
fis xÊ¥gâY« e«ik¥ nghynt mt®fS« fU¤J¡ bfh©o
U¡»wh®fŸ. Mjyhš mt‰¿š eh« x‹W nr®tJ mtáankahF«.
ViH k¡fŸ bgaiu¢ brhšÈ¡ bfh©L fh§»u° v‹D«
bgauhš xU T£l« (gh®¥gd®fŸ) k¡fis VŒ¥gij xÊ¡f
nt©oaJ«, gh®¥gdušyhjh® bgaiu¢ brhšÈ¡ bfh©L gh®¥gd
ušyhjh® f£á v‹D« bgauhš xU T£l« (gz¡fhu®fŸ) k¡fis
VŒ¥gij xÊ¡f nt©oaJ« ek¡F v›tsî mtáankh mJ
nghynt bjhÊyhs k¡fË‹ bgaiu¢ brhšÈ¡ bfh©L bjhÊ
yhs® r§f«, onu£ ôÅa‹ v‹D« bga®fshš xU T£l« (át
uh›»Ç KjÈa T£l¤jh®fŸ) k¡fis VŒ¥gijí« xÊ¡f nt©o
aJ« ï¥nghJ ek¡F Äfî« mtáakhF«. ï¡fhÇa¤â‰F«
njhH®fŸ ehíL, KjÈah® M»at®fsJ T£Lwî ek¡F mtáa
nkahF«. Mjyhš ï«kfheh£L¡F mt®fis miH¤jijí«
mt®fŸ kfheh£L¡F É#a« brŒjijí« eh« kdkhu ghuh£L
»‹nwh«.
ïâÈUªJ, eh« fU¤âÈU¤j nt©oaJ v‹dbt‹whš
ekJ ïa¡f bfhŸiffS¡F MjutË¥gt®fŸ ekJ njhH®fŸ,
nea®fŸ Mth®fŸ. ekJ bfhŸiffS¡F v⮥ò mË¥gt®fŸ,
vâ®khwhf¢ Nø brŒ»‹wt®fŸ ekJ vâÇfŸ Mth®fŸ v‹W
jh‹ fU¤ âÈU¤j nt©L«.
njhH® á.o. ehaf« mt®fŸ jdJ FL«g rnkjuhŒ ekJ
ïa¡f¤J¡F ciH¤J tªjt®fŸ v‹whY« mt®fŸ ï¥nghJ
bg‹õ‹ bg‰WÉ£ljhš ïÅ ek¡F mt®fsJ KG neu ciH¥
ò« »il¡F« goahf V‰g£ljhdJ k‰bwhU gynkahF«. njhH®.
g©oij È.uh. u§feha» m«khŸ mt®fsJ tUifí«, ekJ
ïa¡f¤J¡F òâabjhU MjuthF«. ïitfË‹ gadhŒ ekJ
ïa¡f« K‹ÅY« ntfkhŒ¢ bršy¡Toa Ãiyik V‰g£l
bj‹nw fUJ»nwh«. k‰W« ïa¡f¤âÈUªJ gy fhuz§fshš
ãǪJÉ£ljhfî« ÃZ^u¥g£L¡ bfh©oUªjjhfî« fh£o¡
bfh©oUªj gy njhH®fŸ mjhtJ mŒahK¤J, f©z¥g®,
nfhit á.ã. R¥igah, uhtzjh° KjÈa ï‹D« gy njhH®fŸ
kfheh£o‰F tªâUªjJ« fhÇa§fËš fyªJ bfh©lJ« k»H¤
j¡f fhÇakhF«.
Koahj msî, ɤâahrkhd ÃiyikÆš ï‹W ïšiy v‹gij
ehK« cz®»nwh«. mt®fS« cz®»wh®fŸ v‹nw fUJ»‹nwh«.
ïªj c©ikia mt®fsJ cgªahr§fËš ïUªnj m¿a
yh«. nkY« “jÄœehL” g¤âÇifahdJ Rkh® 2-tUõfhykhfnt
g¢irahŒ rkj®k¤ij MjǤJ tªâU¡»wJ. fh§»uá‹ ngh¡if
í« fhªâahÇ‹ bfhŸiffisí« x¥ò¡ bfhŸshkš e«ik¥
nghynt gy jlit jh¡» tªâU¡»wJ. gh®¥gÜa¤ijí«, gh®¥gd
Mâ¡f¤ijí« f©o¥gâš mJ ã‹ th§»dJÄšiy. ekJ ïa¡
f¤J¡F« mJ j‹dhyhd cjÉ brŒJ tªâU¡»wJ - tU»wJ.
Mfnt m¥g¤âÇifÆ‹ cjÉiaí« lh¡l® tujuh#&Y
mt®fŸ T£Lwití« eh« mDgÉ¡f neUtJ ek¡F e‹ik
naahF«.
njhH® fšahzRªâu KjÈah® mt®fsJ mã¥ãuha§fŸ
gh®¥gd Mâ¡f¤ij btW¤J É»‹wbj‹nw cz®»nwh«.
rkj®k¤ij KGJ« MjÇ¡»‹w bj‹nw fUJ»nwh«. bjhÊyhs®
Éõa§fËš mtU¡F v¥nghJ« ftiyí©L. bjhÊyhs®fS¡
fhf vJî« brŒa mt® JªâU¡»wh® v‹gitfËš ahU¡F«
cWâahd e«ã¡ifí©L. Mjyhš mt®fsJ T£Lwî« ek¡F
e‹ikiana ga¡F« v‹gJ e« cWâ.
k‰wgo e« mã¥ãuha§fS¡F khWg£l v©z§fŸ áy
mt®fŸ ïUt®fËlK« ïU¡fyhbk‹nw it¤J¡ bfhŸnth«.
mjdhš ek¡F bgÇa eZl« V‰g£LÉlhJ. kfheh£o‹nghJ
mt®fŸ Ãfœ¤âa brh‰bghÊîfËš eh« MnBã¤J¤ Ôu
nt©oa m«r« vJî« ek¡F¤ bj‹g£ljhf ek¡F PhgfÄšiy.
flîŸ e«ã¡ifia¥ g‰¿í« kj e«ã¡ifia¥ g‰¿í§Tl
mt®fŸ e«ik¡ f£lha¥ gL¤jÉšiy. vijí« tÈíW¤â¢
brhšyîÄšiy. mt‰¿š j§fS¡F¢ á¿J e«ã¡if ïU¥gjhf¡
fh£o¡ bfh©oU¡fyh«. mit c©ikahd flîŸ kj e«ã¡if
ahdhš ek¡F¡ ftiyÆšiy. c©ikahd e«ã¡ifba‹gJ
mDgt¤âš K‹D¡F¥ ã‹ KuzhŒ¤ ÔUkhdjhš Ó¡»u« kh¿na
ÔUth®fŸ. bghŒahd-cyf bkŒ¥òjY¡fhd flîŸ kj e«ã¡if
ahdhš rka¤â‰F¤ jFªj go mt‰iw¤ âU¥ã¡ bfhŸth®fŸ.
Mjyhš e«ÛJ mªe«ã¡iffis¥ òF¤J»‹w tiuÆš eh«
mij¥ g‰¿¡ ftiy¥gl nt©oaâšiy. vªj Éj¤âY« cyf¥
bghJ vâÇfshd gh®¥gd®fŸ Éõa¤âš e«ik¥ nghynt
mt®fS« mã¥ãuha« bfh©oU¥gjhš bghJ vâÇfis xÊ¡f
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
261
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 260
ïuhkehjòu« Íšyh R.k.kfhehL
fhªâ g»Zfhu«
ïuhkehjòu« Íšyh _‹whtJ RakÇahij kfhehL br‹w
thu« átf§ifÆš btF áw¥ghŒ elªnj¿ÆU¡F« Égu« k‰w
g¡f§fËš fhzyh«.
mt‰WŸ kfheh£L¤ jiyt® njhH® v°.uhkehj‹ mt®fŸ
“ïa¡f¡bfhŸif¡F¤j¡f â£l§fis tF¤J¡bfhŸsÉšiy”
v‹W« “fhÇa¤â‰ flikfis czuÉšiy, ntiy bjhl§f
Éšiy” v‹W« T¿ÆU¥gijí«,
ntW áy®, fhªâat®fŸ tuit g»Zfhu« brŒj Ô®khd¤ij
jtW v‹W T¿ f©o¤âU¥gijí«g‰¿ á¿J rkhjhd« Tw
nt©oaJ mtáa« v‹W fUJ»‹nw«.
KjyhtJ, njhH® uhkehj‹ mt®fŸ TW« Fiw¡F¢ rkhjh
d« ïa¡f¤â‰F bfhŸiffS« â£l§fS« tF¡f v‹W <nuh£oš
br‹w tUõ« or«g® khj¤âš xU bghJ¡T£l« V‰ghL brŒJ,
jÄœ eh£o‹ gy ghf§fËÈUªJ« Rkh® 250 njhH®fŸ tiu É#a«
brŒJ, ïu©L ehŸ jhuhs Étfhu¤â‰F¥ ãwF ïa¡f¤â‰bf‹W
xU yøaK« xU â£lK« tF¡f¥g£oU¥gij ahtU« m¿th®
fŸ. mªj yøaK« â£lK« ïJtiu, Rkh® 120 r§f§fshš x¥ò¡
bfhŸs¥g£L«, Rkh® 10, 20 kfhehLfËš e‹whŒ Éthâ¡f¥g£L«
2,3 kfhehLfËš njhH® uhkehj‹ mt®fshnyna v⮤J MnBg
izfŸ T¿ kW¡f¥g£L m«kW¥òfS¡F M§fh§F m›t¥
nghJ rkhjhd« Tw¥g£L mnefkhŒ VfkdjhŒ Ãiwnt‰w¥g£L
ïU¥gJ« njhH® uhkehj‹ mt®fS¡F« k‰W« m« kfhehL
fS¡F¢ br‹w mnefU¡F« bjÇí«. ïªÃiyÆš RakÇahij
ïa¡f¤â‰F â£l§fŸ tF¤J¡ bfhŸsÉšiy v‹gJ ek¡F¥
òÇaÉšiy.
ïitfisbašyh«Él kfheh£L elto¡iffËš eh«
ÄFâí« ghuh£o k»œ¢áaila¤j¡f fhÇa« x‹W c©L; mbj‹
d bt‹whš kfheh£o‰F É#a« brŒj fdth‹fŸ j§fŸ mã¥ãuh
a§fis bjÇÉ¡F« KiwÆš ïa¡f¡ bfhŸiffisí« njhH®
<.bt.uhkrhÄiaí« MjǤnjh mšyJ v⮤njh mšyJ jh¡»nah
ngr neÇ£l rka§fËš v›Éj rªjoí« xG§F¤ jtWjyhd
elto¡ifí« vtÇlÄUªJ« fhzhkš ïUªjjhdJ ek¡F ÄFªj
k»œ¢áia bfhL¤jnjhL á¿J ijÇa¤ijí« Tl C£o‰W v‹W
kdkhw bjÇɤJ¡ bfhŸ»nwh«. áyU¡F¥ ngr rªj®¥g« bfhLgl
Éšiy v‹w tU¤j« ïUªjjhf¡ f©lhY« mJ clnd kwªJ
nghÆU¡F« v‹nw fUJ»nwh«.
kfheh£oš Ãiwnt‰w¥g£l Ô®khd§fËš ï¥nghJ mtru
khí«, mtáakhí« fhÇa¤âš brŒJ fh£l nt©oa Ô®khd§fŸ
ïu©lhF«. mit KjyhtJ njhH® fhªâat®fŸ bj‹dh£o‰F
tªJ Ô©lhik Éy¡F v‹D« nguhš el¤j¥nghF« tUzh¢áu-
kj¥ãurhu¤ij g»ZfÇ¥gjhF«.
ïu©lhtJ rÛg¤âš eilbgw¥ nghF« jÄH‹g® kfhehL
v‹D« nguhš gh®¥gd®fŸ Mâ¡f¤J¡fhf brŒa¥gL« gh®¥gd
N£á kfheh£il g»ZfÇ¥gjhF«. ï›Éu©L fhÇa§fisí«
brŒant©Lkhdhš bgÇabjhU »s®¢á clnd brŒa nt©o
ÆU¡»wJ. ïj‰fhf clnd br‹idÆš xU g»Zfhu¤ â£l¡
T£l« V‰ghL brŒJ ãur§f«, J©L¥ ãuRu« KjÈait _y«
ãurhu« brŒa nt©oajhF«. gy r§f§fËY« ï¥g»Zfhu¤
Ô®khd¤ij Ãiwnt‰¿ g¤âÇiffS¡F mD¥g nt©L«. njhH®
fhªâahU¡F«, jÄH‹g® kfheh£L îth»fS¡F« mD¥g
nt©L«. ï‹W TL« ïuhkehjòu« Íšyh RakÇahij kfh
eh£oY« ïij¥g‰¿¥ ngá xU V‰ghL brŒa nt©oaJ mtáa
khF«.
filáahf kfheh£L¡F mâf cjÉ brŒj khatu« njhH®
eluh#‹ KjÈat®fSilaî«, KÅághÈ£o, jhYfh ngh®L
y©l‹Ä΋ gŸË¡Tl«, kfh#d gŸË¡Tl«, m®g‹ gh§F
KjÈa °jhgd§fŸ, jiyt®fŸ, mâfhÇfŸ, á¥gªâfŸ M»at®
fSilaî« cjÉ Äfî« ghuh£l¤j¡fnj MF«. fhÇajÇáfŸ
njhH®fŸ v°.É.ȧf«, v°.M®. f©z«khŸ M»at®fŸ vL¤J¡
bfh©l Ka‰áí« kfhehL áw¥ghŒ eilbgWtj‰F¡ fhuzkhF«.
òu£á - jiya§f« - 03.12.1933 òu£á - jiya§f« - 03.12.1933 òu£á - jiya§f« - 03.12.1933 òu£á - jiya§f« - 03.12.1933 òu£á - jiya§f« - 03.12.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
263
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 262
fhªâ g»Zfhu« fhªâ g»Zfhu« fhªâ g»Zfhu« fhªâ g»Zfhu« fhªâ g»Zfhu«
njhH® fhªâ mt®fsJ jÄœ eh£L É#a¤ij¥ bghJ k¡fŸ
g»ZfÇ¡f nt©Lbk‹W« mtU¡F¥ gz Ko¥ò rk®¥ã¡f
ahU« gz« bfhL¡f¡Tlhbj‹W« Ô®khd§fŸ Ãiwnt‰w¥g£o
U¥gJ c©iknaahF«. ïâby‹d j¥ãj« ïU¡»wJ v‹gJ
ek¡F És§fÉšiy.
thÈg cy»š fhªâah® Rkh® 5, 6 tUõfhykhfnt g»ZfÇ¡
f¥g£L tU»wh®v‹gJ ahtU« m¿ªjnj. fuh¢áÆY«, g«ghÆY«
k‰W« ïu©blhU ïl§fËY« fhªâah® tuî¡F¡ fU¥ò¡bfho
ão¤jJ« ifÆš fU¥ò òZg« bfhL¤J« “fhªâÍ âU«ã¥ngh” “fhªâÍ âU«ã¥ngh” “fhªâÍ âU«ã¥ngh” “fhªâÍ âU«ã¥ngh” “fhªâÍ âU«ã¥ngh”
v‹W k¡fŸ TÉaJ« mndfU¡F¤ bjÇí«. m¥go¡ Toat®fŸ
btW« nrh¤J uhk‹fŸ mšy. ã‹id ahbu‹whš ö¡F nkilÆš
xUfhY« fhªâ g»Zfhu¤âš xU fhY« it¤J¡bfh©L kÅj
r_f rkj®k ï‹g thœî¡F cÆiu¤ j¤j« brŒJ it¤âUªj
thÈg® fnsahth®fŸ.
Mjyhš fhªâ g»Zfhu« v‹gJ xU x¥g‰w kÅj r_f
RakÇahij¤ j¤Jt« bfh©lnj xÊa, X£L¥ bgwnth nrh«ng¿¡
T£l§fS¡F m‹dr¤âu«it¥gJ ngh‹w nrh«ng¿ kl§
f£lnth V‰g£l ntiyašy v‹gij KjÈš bjÇɤJ¡ bfhŸS
»‹nwh«. “RakÇahij¡fhu® g»Zfhu« bt‰¿ bgWkh” v‹gJ
ntW r§fâ.
“bgÇaghisa¤J m«k‹” c‰rt¤J¡F, Óiyiaí«
ntZoiaí« mÉœ¤J¥ ngh£L MLtj‰F«, mij¥ gh®¥g
j‰F« mj‰F¥ gz« bfhL¥gj‰F« yB¡fz¡fhd #d§fŸ
ngh»wh®fŸ. mij¥ g»ZfÇ¡f¢ brŒj ãurhu§fËš v£oš xU
g§FTl ï‹dK« bt‰¿bgwÉšiy. Mjyhš bt‰¿ njhšÉ
v‹gitfËnyna fhÇa§fË‹ nah¡»ajh«r§fŸ ïU¡»‹wd
v‹W fUâdhš Éõa§fË‹ j‹ikÆš VkhªJnghf neÇL«.
“fhªâahiu¥ g»ZfÇ¥gJ m¿åd«” v‹W áy g¤âÇif
fŸ vGJ»‹wd. Mdhš ï¥g¤âÇiffŸ “fhªâahiu¥ g»ZfÇ¥
gJ bgÇa ght«” v‹W brhšY« nkjhÉfisÉl xUgo nkyhd
itfbs‹nw brhšyyh«.
fhªâah® vj‰fhf tU»wh®? mtU¡F¡ bfhL¡F« gz«
vj‰F¥ ga‹gL«? mtiu ah® T£otªJ fh£o gz« bgU»
wh®fŸ? fhªâah® bfhŸif v‹d? v‹gitfis¥g‰¿ ït®fŸ
ïJ xUòwÄU¡f, njhH® uhkehj‹ mt®fŸ Rkh® 3,4 R.k. kfh
ehLfËš bghJ#d§fS¡F¤ jdJ mã¥ãuha¤ijí« bfhŸif
fisí« â£l§fisí« vL¤J¢ brhšy¤j¡f trâ cŸs jiyik
ia t»¤J« ïU¡»wh®. mitfËš vâyhtbjh‹¿yhtJ “m¡
Fiwia” Ú¡f¤j¡f â£l§fis tF¤J¡ F¿¥ã£ljhfî« bjÇa
Éšiy. Mdhš jh‹ É#akhF« kfhehLfŸ njhW« áyt‰WŸ
“yøa¤ijí« â£l¤ijí« v⮥gjhfî«” áyt‰WŸ “yøa«
m®¤jk‰wJ. â£l« gad‰wJ” v‹W brhšYtjhfî« áyt‰WŸ
“yøa« x¥ò¡bfhŸs¡ToaJ, â£l« gad‰wJ” v‹W brhšY
tjhfî« jh‹ bjÇatU»‹wJ. xU ïa¡f¤â‹ bfhŸiffisí«
â£l§fisí«g‰¿ khW mã¥ãuha¥glî« kW¡fî« ahU¡F«
cÇikí©L. Mdhš m›Éa¡f¤âš ïU¡»‹wt®fS¡F m›
îÇikíl‹ Tlnt mj‰F gâyhf, ntW vijahtJ jh‹ fUâ
ïU¥gij fh£lnt©oa mtáaK« ïU¡fnt©oaJ Ãaha
khF«.
k‰wgo jÅ¥g£l KiwÆš, ïU¡»wjh? ïšiyah? v‹gij
Étfhu¤J¡F ïlkhdjhf¡ bfhŸtjhdhY«, kfhehLfS¡F¤
jiyik t»¤J jiyik¥ngUiu Ãfœ¤J§fhiyÆš FiwfŸ
Tw¥gL«nghJ mj‰F¥ gÇfhuK« Twnt©oaJ ahU« vâ®
gh®¡f¤j¡f j®kkhF«.
Éf, ï«kfheh£L¤ jiytuhš k‰bwhU F‰wK« Tw¥
g£oU¡»wJ. mjhtJ,
“ntiy Jl§fÉšiy v‹gij eh« midtU« “ntiy Jl§fÉšiy v‹gij eh« midtU« “ntiy Jl§fÉšiy v‹gij eh« midtU« “ntiy Jl§fÉšiy v‹gij eh« midtU« “ntiy Jl§fÉšiy v‹gij eh« midtU«
tU¤j¤Jl‹ x¥ò¡bfhŸsnt©L«. ïÅahtJ ekJ flik tU¤j¤Jl‹ x¥ò¡bfhŸsnt©L«. ïÅahtJ ekJ flik tU¤j¤Jl‹ x¥ò¡bfhŸsnt©L«. ïÅahtJ ekJ flik tU¤j¤Jl‹ x¥ò¡bfhŸsnt©L«. ïÅahtJ ekJ flik tU¤j¤Jl‹ x¥ò¡bfhŸsnt©L«. ïÅahtJ ekJ flik
fis cz®ªJ mitfis¢ brY¤j nt©oa KiwÆš fhÇah« fis cz®ªJ mitfis¢ brY¤j nt©oa KiwÆš fhÇah« fis cz®ªJ mitfis¢ brY¤j nt©oa KiwÆš fhÇah« fis cz®ªJ mitfis¢ brY¤j nt©oa KiwÆš fhÇah« fis cz®ªJ mitfis¢ brY¤j nt©oa KiwÆš fhÇah«
irÆš <Lgl xU¥gLnthbk‹»‹w e«ã¡ifÆš ï« kfh irÆš <Lgl xU¥gLnthbk‹»‹w e«ã¡ifÆš ï« kfh irÆš <Lgl xU¥gLnthbk‹»‹w e«ã¡ifÆš ï« kfh irÆš <Lgl xU¥gLnthbk‹»‹w e«ã¡ifÆš ï« kfh irÆš <Lgl xU¥gLnthbk‹»‹w e«ã¡ifÆš ï« kfh
eh£o‹ eilKiwfis mik¥nghkhf” eh£o‹ eilKiwfis mik¥nghkhf” eh£o‹ eilKiwfis mik¥nghkhf” eh£o‹ eilKiwfis mik¥nghkhf” eh£o‹ eilKiwfis mik¥nghkhf” v‹W T¿ ïU¡»wh®.
ïijí« m®¤j«brŒJ bfhŸs¤j¡f r¡â ek¡F ïšiy.
v‹d ntiy Jl§fÉšiy? ekJ flik v‹d? fhÇah«
irÆš <LgLtJ v‹gJ v¥go? M»a Éõa§fis m¿a
Mir¥gl vtU¡F« cÇikí©L. Mjyhš mitfis m¤
jiyik ciuÆyhtJ, KoîiuÆyhtJ Tw¥g£oU¡Fkhdhš
Äfî« mHfhÆUªâU¡F« v‹gnjhL rkhjhd« brhšynt©oa
mtáaK« ne®ªâU¡fhJ.
k‰wgo mã¥ãuha ngj§fŸ ïa‰ifahdJ« mtáa
khdJkhifahš k‰W« áy Éõa§fis¥ g‰¿ ï¥bghGJ ngr
mtáaÄšiy v‹w msÉš mL¤j Éõa¤ij¡ ftÅ¥ngh«.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
265
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 264
fhªâah® Ô©lhik Éy¡F¥ãurhu¤jhš xʪJÉLkh v‹W njr
g¡j® njáathâfŸ gh®¥gdušyhj RakÇahijíila k¡fŸ v‹W
brhšÈ¡bfhŸ»‹wt®fŸ M»a všnyhiuínk tz¡f¤Jl‹
nf£»‹nwh«.
kÅj‹ jd¡F vGjî« ngrî« bjǪJÉ£ljhnyna
j‹id óuz kÅj‹ v‹W Ãid¤J¡ bfhŸsyh« v‹gJ xU
ehS« x¥ò¡bfhŸs¤ j¡fjhfhJ. kÅj‹ kâ¡f¥glnt©Lkh
dhš mtdJ vG¤J« ng¢R« bghU¤jtiuÆyhtJ vj‰F ga‹
gL»wJ v‹g ij¥ bghU¤jnjahF«. ï‹iwa âd« fhªâahU¡F
ghkuk¡fËl« cŸs bršth¡»‹ gadhŒ fhªâia¥ òfœªJ TW«
xU »whkngh‹ jfL (mJ ah® T¿ajhŒ ïUªjhY«)¡F Tl
kâ¥ò« g¡âí« ïUªJtUtJ ahtU« m¿ªjnj ahF«.
fhªâah® gy jlitfËš x›bthU #hâahiuí« gh®¤J
“#hâ¥ghFghLfŸ mtáa«” v‹W« mtdt‹ jf¥g‹ brŒj
bjhÊš (mtdt‹ #hâ¤bjhÊš) mtdt‹ brŒant©L« v‹W«
brhšÈ tUtJ«, ïij mDrǤJ¤ jdJ M¢áuk¤âš ï‹iwa
âd«Tl Ô©l¥glhj #hâahU¡F¤ njhš gjÅL« ntiy brŒa
î«, gHfî« nt©oa V‰ghLfŸ brŒJ bfhL¤J tUtJ« ahtU«
m¿ªjhF«.
#hâfŸ mÊant©L« v‹W ehsJ tiu njhH® fhªâah®
j‹ thÆdhš xU th®¤ijTl brhšyÉšiy v‹W« Mdhš
#hâfŸ ïU¡f nt©Lbk‹W gy jlit brhšÈ ïU¡»wh® v‹W«,
eh« gªja§f£o¡ Tw¤ jahuhÆU¡»nwh«. ïij kW¡F« kÅj®
ahuhÆUªjhY« jaî brŒJ K‹tu£L« v‹W jiytz§»
miH¡»‹nwh«. ïj‰F nah¡»aÄšyhjt®fŸ fhªâ g»Zfhu«
ght« v‹W«, m¿åd« v‹W« brhšYtâš ga‹ v‹d? v‹gJ
ek¡F És§fÉšiy.
tUzh¢áuk Éõa¤âš njhH® fhªâah® “ãuhkz‹, B¤âÇ
a‹, itáa‹, N¤âu‹ v‹»‹w eh‹F tF¥ò ïU¡f nt©L«”
v‹W«, Iªjhtjhd r©lhs® v‹»‹w tF¥ò¡ Tlhbj‹W«
m¢r©lhs® v‹D« tF¥ig N¤âu® v‹D« tF¥òl‹ nr®¡f
nt©L« v‹W« brhšY»wh®. ïj‰F Mjhu« ïu©blhU khj¤
â‰F K‹ ‘Fo muá’ nyna vL¤J¡fh£oÆU¡»nwh«. mjhtJ,
Ô©lhjt®fŸ nfhÆY¡F¥ nghdhš mt®fŸ Éfnt©oa
ïl« vJ v‹W nf£f¥g£l nfŸÉ¡F« Ô©lhik v‹gJ nghŒ
É£lhš Ô©lhjt®fshŒ ïUªjt®fS¡F ïªJ kj¤âš mt®
nahá¤J ïUªjhš c©ik¤ j‹ikÆš ï¥go¥ ngáí« vGâí«
ïU¡fkh£lh®fŸ.
fhªâah® Ô©lhikÉy¡F¥ ãurhu« brŒa tU»wh® v‹W
it¤J¡bfhŸnth«. Ô©lhik vâÈUªJ c‰g¤âahƉW? ϪJ
kj¤âš Ô©lhik¡F Mjhu« ïU¡»‹wnjh ïšiynah v‹gJ
xU ãu¢áidnaahdhY« ïªJkj r«ãujha¥go¡F v‹Wjhnd
ï‹W Ô©lhik ïUªJ tU»‹wJ.
njhH® fhªâat®fŸ “Ô©lhik¥ ngia” X£l nt©L
bk‹gJ “kj¤ij¥ òÅjkh¡fnt” xÊa Ô©lhjh®fis¥ g‰¿a
ftiyahš mšy v‹gJ ahtU« czu¡ToanjahF«. kj¤ij¥
òÅjkh¡FtJ v‹gJ vj‰fhf v‹whš ïªJ kj« F‰w Kilajh»
mJ gyuhY« F‰w« brhšY« Ãiyik¡F tªjJ Ó¡»u¤âš
fʪJnghf¤j¡f Ãiyik¡F tªJÉ£ljhjyhš m¡F‰w§fis
fisªJ Ó¡»u« mʪJnghf¡TLkhd ÃiyikÆš ïU¡F«
ïªJkj¤ij fh¥gh‰wnt©L« v‹gj‰fhf v‹gJ fhªâat®fS
ilaî« mtiu¡ T£otªJ nto¡if fh£L« gh®¥gd®fS
ilaî« m› nto¡ifÆš tNyhF« gz§fis¡bfh©L tÆW
ts®¡F« kj-njr g¡j®fSilaî« fU¤J v‹nw it¤J¡
bfhŸsyh«. ïij RakÇahij¡fhu®fŸ mšyJ kÅj r_f x‰Wik
ÆY« gu°gu m‹ãY« ftiyíŸst®fŸ mšyJ ïªâah xU
njrkh» ïªâa k¡fŸ x‰Wikíl‹ gu°gu m‹òlD« rkhjhd¤
JlD« rnfhju¤Jt¤JlD« e«ã¡ifílD« thHnt©L« v‹W
fUJ»‹w c©ik njrg¡j®fŸ mšyJ njáathâfŸ v‹gt®fŸ
x¥ò¡bfhŸs Koíkh vd nf£»‹nwh«.
Ô©lhik Éy¡F v‹gJ xU bghJ#d j®k« mšybt‹W«
mJ ïªJ¡fis kh¤âu« nr®ªj ntiyba‹W« njhH® fhªâah®
MÆu« jlit brhšÈ ïU¡»wh®. ïâÈUªnj Ô©lhik Éy¡F
v‹gJ xU kj¥ãurhu« v‹gjhf xU rhjhuz kÅjD¡F«
És§fÉšiyah v‹W nf£»‹nwh«.
fhªâahÇ‹ Ô©lhik Éy¡F¥ ãurhu¤âdhš “ïªâa
njáa¤â‰nf #hâ¥ghFghlhdJ ïa‰if ÉnuhâahŒ ïU¡»‹wJ”
v‹W njáathâfŸ njrg¡j®fŸ v‹gt®fshš brhšy¥gL»‹w
#h⥠ghFghLKiw mʪJ ÉLkh?
mšyJ “ïªâa rKjha k¡fË‹ RakÇahij thœî¡nf
ÉnuhjkhŒ ïU¡»wJ” v‹W všyh¥ gh®¥gdušyhj k¡fshY«
Vf kdjhŒ x¥ò¡ bfhŸs¥gL»‹w tUzh¢áuk j®kKiw njhH®
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
267
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 266
jiy¡F v©izí«, FË¡f¢ nrh¥ò« ïL¥ò¡F (ɉfhkš f£L¡
filahÆU¡F«) ï¤J¥nghd fj®¤JÂí« bfhL¤J mt®fŸ
FoÆU¡F« åâia xUehis¡F T£oí« É£lhš Ô©l¥glhj
t®fSila fZl« Ú§» mt®fŸ thœªJ ÉlKoíkh v‹gij
nahá¤J¥ ghU§fŸ. ɉfhj fj®fis ɉf ïJ xU jªâu«. fhªâ
ahÇ‹ Ô©lhik Éy¡F¡ bfhŸifÆš ïU¡»‹w òu£Lfisí«
bfhLikfisí« Él Ô©lhik Éy¡F¡fhf brŒa¥gL« ntiy¤
â£l§fËš mnef òu£LfS«, ã¤j yh£l§fS«, nkhr§fS«
ïU¥gnjhL m¡T£l¤jh®fŸ k‰w #d§fis v›tsî K£lhŸ
fshf¡ fUâÆU¡»wh®fŸ v‹gJ« á¿J nahá¤jhš És§fhkš
nghf¡ Toa r§fâ mšy.
Éf, “njhH® fhªâah® tuit itÔf®fS« f©o¡»wh®fŸ,
RakÇahij¡fhu®fS« f©o¡»wh®fŸ. Mjyhš ïUt®fŸ
brŒifí« m¡»uk« v‹W«, fhªâah® eLÃiyikíl‹ ïU¡»wh®
v‹gJ És§F»‹wbj‹W«” áy® j®kÃaha«ngR»wh®fŸ. ïJ
c©ika¿a¢ r¡âa‰wt®fŸ thj« v‹nw brhšYnth«.
itÔf®fŸ fhªâahiu v⮥gJ kh£L¡ filjuF Éahghu« nghš
xUbgU« N£ánaahF«. ïJ njhH® fhªâí« itÔf®fS« e«ik
Vkh‰w V‰fdnt ngáit¤J¡bfh©L brŒa¥gL« jªâukhŒ
ïUªjhY« ïU¡fyh«. ÉahghÇfŸ ï¥go¤jh‹ brŒth®fŸ.
mjhtJ xU filÆš xU rhkhD¡F xU Fkh°jh xU Éiy
brh‹dhš mªj Éiyia¥g‰¿ th§F»wtD¡F¢ á¿J« rªnjf«
njh‹whkš ïU¥gj‰fhf g¡f¤âÈU¡F« KjyhËahdt‹ Fkh°
jhit¡ f©lgo ittJ nghš th®¤ijfŸ cgnghaf¥gL¤â
“mªj¢ ru¡F¡ bfhL¡fKoahJ. mj‹ Éiy Fkh°jhî¡F¤
bjÇahJ. mj‰F mt‹ bghU¥ãšyhjt‹” v‹bwšyh« brhšÈ¡
bfh©o U¥gh‹. ïij¡ nf£l th§f tªjt‹ “ïªj Éiy¡fhtJ
bfhL¤jhš nghJ«. Fkh°jh bu«gî« ešyt‹. ek¡F nt©oa
t‹” v‹W fUâ Éiyia¥g‰¿í« ru¡if¥g‰¿í« á¿J«
nahá¡fhkš brh‹dgo nf£LÉLth‹. ïªj¤ jªâunk ï‹W
Ô©lhik Éy¡»Y«, nfhÉš EiHÉY«, Ô©lhik Éy»aã‹
Ô©lhjt®fŸ Ãiy v‹d v‹gâY« ãunah»¡f¥g£LtU»‹wJ.
ïij m¿ahj k¡fS«, RaeyÄfS« e«ik¡ Fiw TW»wh®fŸ.
ek¡F ïij¥ g‰¿¢ á¿J« ftiy ïšiy. Mdhš fhªâah® É#a
khdJ k¡fS ila RakÇahij¡F Énuhjbk‹W«, mtU¡F¡
bfhL¡f¥gL« x›bthU fhR«, ã‰g£l k¡fS¡F«, ViH k¡fS¡
F« jhœ¤j¥ g£l k¡fS¡F« Ãuªju bfLâiaí« ïÊití«
c©lh¡f¤ j¡f bj‹W« eh« gykhf mã¥ãuha¥gL»‹nwh«.
fSila Ãiyik v‹d v‹W« nf£f¥g£l nfŸÉ¡F« njhH®
fhªâat®fŸ mˤj gâš, “mt®fŸ (Ô©l¥glhjt®fŸ) N¤âu® “mt®fŸ (Ô©l¥glhjt®fŸ) N¤âu® “mt®fŸ (Ô©l¥glhjt®fŸ) N¤âu® “mt®fŸ (Ô©l¥glhjt®fŸ) N¤âu® “mt®fŸ (Ô©l¥glhjt®fŸ) N¤âu®
fS¡F¢ rkkhf mjhtJ N¤âu®fŸ ïU¡f nt©oa ïl¤âš fS¡F¢ rkkhf mjhtJ N¤âu®fŸ ïU¡f nt©oa ïl¤âš fS¡F¢ rkkhf mjhtJ N¤âu®fŸ ïU¡f nt©oa ïl¤âš fS¡F¢ rkkhf mjhtJ N¤âu®fŸ ïU¡f nt©oa ïl¤âš fS¡F¢ rkkhf mjhtJ N¤âu®fŸ ïU¡f nt©oa ïl¤âš
ïU¡f nt©oat®fshf¥ ghÉ¡f¥gLth®fŸ” ïU¡f nt©oat®fshf¥ ghÉ¡f¥gLth®fŸ” ïU¡f nt©oat®fshf¥ ghÉ¡f¥gLth®fŸ” ïU¡f nt©oat®fshf¥ ghÉ¡f¥gLth®fŸ” ïU¡f nt©oat®fshf¥ ghÉ¡f¥gLth®fŸ” v‹W
brhšÈÆU¡»wh®.
ïitfS¡bfšyh« fhªâ g»Zfhu¤ij¡f©L JŸË¡
Fâ¡»‹wt®fŸ v‹d gâš brhšY»‹wh®fŸ v‹W nf£»‹nwh«.
gh®¥gd®fS¡F ïJ rka« xU fhªâah® nt©oaJ Äf
mtáakhF«. VbdÅš j®k »s®¢áí« V‰gL»w fhy§fËš
všyh« ï¥go¥g£l Ãiyik V‰g£oU¥gjhf rǤâu« ïU¡»‹
wJ. m¢rǤâu§fËš gyt‰iw RakÇahij¡fhu®fŸ KG¥bghŒ
v‹whY« mit gh®¥gd®fŸ j§fŸ Mâ¡f¤ij v‹W« Ãiy
ÃW¤â¡bfhŸs elªJ bfhŸs nt©oaj‰FtÊ fh£ofŸ v‹gJ
xU Koî. Mjyhš gh®¥gd®fS¡F« nrh«ng¿fS¡F« Mju
tË¡F« fhªâahU¡F« ãurhu¤J¡F« jhœ¤j¥g£l k¡fS« ã‹
jŸs¥g£l k¡fS« V‹ MjutË¡fnt©L« v‹gJ ek¡F
És§fÉšiy.
gz Ko¥ò gz Ko¥ò gz Ko¥ò gz Ko¥ò gz Ko¥ò
fhªâah® nguhš tNÈ¡f¥gL« gz« ehis¡F v‹d fâ
mila¥ngh»wJ v‹gij¥ g‰¿ á¿J áªâ¡f nt©L»nwh«.
fjU¡F tNš brŒj gz« fj® ïyh¡fhî¡F mjhtJ
îthf¤âš 100¡F 90 ng®fŸ gh®¥gd®fshÆUªJ khj« 250, 200,
150, 100, 50 v‹»‹w fz¡»š r«gskhf bfhŸis mo¤J tÆW
ts®¥gj‰F« gh®¥gdušyhjt®fisí« mt®fsJ ïa¡f¤ijí«
Ka‰áiaí« itJ âÇtj‰F« xU nrh«ng¿¡ T£l« mDgÉ¡
f¥ ga‹gL¤j¥g£lJ-gL»wJ v‹gij ahnuh kW¡ftšyh®?
ï‹W« M§fh§F fhªâ gz Ko¥ò tNš brŒtbjšyh« gh®¥gd
ušyhjhÇlÄUªJ« tNšÃ®thf« brŒtbjšyh« bgÇJ« gh®¥g
dUkhÆUªJ« tUtJ ahtU« m¿ªjnjahF«. bkh¤j tNš
bjhiffŸ gh®¥gd®fËl« x¥òÉ¡f¥g£L mt‰¿š xU á¿J
ntW tÊÆš ãiH¡f tifa‰wt®fS« j§fŸ RakÇahijia
ɉW¥ ãiH¤J¤ Ôu nt©oat®fSkhd ïu©blhU “fdth‹
fS¡F” mjhtJ Ô©lhjh® tF¥ig¢ nr®ªj ïu©blhUtU¡F«,
gh®¥gdušyhj tF¥ig¢ nr®ªj ïu©blhUtU¡F« bfhL¤J
É£L Ûâ m›tsî« gh®¥gd®fŸ _ynk bgÇJ« gh®¥gd®f
S¡nf ga‹gl¥ ngh»‹wJ. Ô©l¥glhjt®fS¡F xU ehis¡F
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
269
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 268
“jÄœ m‹g®”kfhehL
br‹idÆš eilbgw ïU¡F« jÄœ m‹g® khfheh£il¥
g‰¿ ïu©blhU RakÇahij kfhehLfËY«, gy RakÇahij
r§f§fËY« m«kfhehlhdJ gh®¥gd®fŸ jÄH® ÛJ M£á
brY¤j î« jÄœ¥g©oj®fis moik M¡»¡bfhŸsî« gh®¥gd
ušyhj cgh¤âah®fis ml¡»it¡fî« gh®¥gd®fËš gyU¡F
c¤ânahfK« tUthí« V‰gL¤jî« brŒa¥gL« xU Nœ¢á v‹g
njhL jÄœ fšÉ v‹gijna j§fŸ ïZl¥go khzh¡f®fS¡F
C£Ltj‰F V‰w jªâu« v‹W« ngá mij g»ZfÇ¡f¤ Ô®khŤ
âU¥gJ ahtU« m¿ªâU¡fyh«. mªj¥gona xU gykhd
cz®¢áí« jÄœ k¡fS¡FŸ ïUªJ tUtijí« gh®¡fyh«.
Mdhš ïij m¿ªj gh®¥gd®fŸ, ft®d® ãuò j§fŸ kfh
eh£il MÓ®tâ¤âU¥gjhî«, ôÅt®á£oah® j§fis x¥ò¡
bfh©L j§fS¡F¥ gz« bfhL¤âU¥gjhfî« gh®¥gdušyhj
ãuKf®fŸ j§fSl‹ fyªâU¥gjhfî« ãw® e«ò«go v›tsnth
jªâu§fŸ brŒJ tU»wh®fŸ. gh®¥gd® Mâ¡f¤â‰F gaªj áy®
j§fŸ bgaiu¡ bfhL¤âU¥gJl‹, áy g¤âÇiffS« mªj
jªâu§fS¡F cjÉ brŒJ tU»‹wd.
ïJ Éf, m«kfheh£il g»ZfÇ¡fnt©Lbk‹w Ô®khd«
xUòwÄU¡f. m«kfheh£oš ãnunuã¡f v‹W áy Ô®khd§fŸ
mD¥g¥g£oU¥gjhŒ¤ bjÇatU»‹wJ. ïJ m«kfheh£L¡F¢
br‹W m§F ekJ Ô®khd§fis brŒaKa‰á¤J¥ gh®¥gjhš
m«kfheh£il eh« g»ZfǤJ rÇ v‹W k¡fS¡F vL¤J¡fh£l
brŒj fhÇakhÆU¡fyh«.
ïUªjhY« m¤ Ô®khd§fŸ V‰W¡bfhŸs¥glkh£lhJ
v‹gijí«, V‰W¡bfh©lhY« Ãiwnt‰w¥gl¤j¡f Mjuî
»il¡fhJ v‹gijí« ï¥nghnj eh« ‘n#háa«’ brhšYnth«.
njhH® fhªâahiuÉl itÔf®fS«, rdhjd j®ÄfS«
v¤jidnah g§F nk«g£lt®fŸ v‹gJ ekJ mã¥ãuha«.
v¥gobaÅš itÔf®fSila m¡»uk«, mnah¡»a¤jd§fŸ
v‹d¥g£l ÉõkhdJ e‹whf¡ FUlD¡F« _lD¡F« bjÇí«
goahf ïU¡»‹wd.
fhªâahÇ‹ Éõ« nkny r¡fiu¥ ó¢R¥ óá v¥go¥g£l
“m¿thË” í« vL¤J¢ rh¥ãL«goahd khâÇÆš jahÇ¡f¥g£o
U¡»wJ.
Mjyhš itÔf®fsJ Éõ¤ij ahU« rh¥ã£L¢ br¤J¥
nghfkh£lh®fŸ v‹gnjhL m›Éõ§fŸ itÔf®fisna bfhšY
tj‰F¤jh‹ ga‹gL« v‹W« brhšyyh«. Mdhš fhªâahÇ‹
Éõ« všnyhiuí« mUªj¢ brŒJ všnyhiuí« bfhšy¤j¡f
khâÇÆš ó¢R¥ ór¥g£oU¡»wJ v‹gnjhL fhªâahiu kfh¤Jkh
th¡» ã‹ rªjâfisí« bfhšy¢ brŒa¤ j¡fjhF« v‹W brhšy
yh«.
Mjyhš itÔf¥ ãurhu¤ijí«, rdhjd¥ ãurhu¤ijí«
g»Z fÇ¥gijÉlfhªâãurhu¤ij¥ g»ZfÇ¡fnt©oaJ mtá
aK« mtruKkhd fhÇakhF«.
òu£á - jiya§f« - 10.12.1933 òu£á - jiya§f« - 10.12.1933 òu£á - jiya§f« - 10.12.1933 òu£á - jiya§f« - 10.12.1933 òu£á - jiya§f« - 10.12.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
271
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 270
efu gÇghyd rig mik¥ò
njhH®fns!
ï‹W ïªefu gÇghyd rig M©LÉHhɉF eh‹ ngr
nt©Lbk‹nwh ngr¢ rªj®¥g« V‰gL« v‹nwh á¿J« Ãid¡
fnt ïšiy. ï›ñ® thÈg®fŸ gy® eh‹ ngáahf nt©Lbk‹W
Mir¥gLt jhfî«, k‰W« vdJ nkšeh£L¥ ãuahz¤â‰F¥
ãwF Kj‹ Kjyhf ï§F tªâU¥gjhš vdJ giHa e©g®fŸ
gy® eh‹ ngr nt©Lbk‹W ÉU«òtjhfî« KÅágš khnd#®
mt®fŸ brhšÈ ÉU«òtjhš VjhtJ ngryhbk‹W K‹tªâU¡
»nw‹. Mdhš ï›ÉHh ãuKf®fS¡F eh‹ VjhtJ ÉgßjkhŒ
ngá ÉLntndh v‹»‹w ga« mâfkhŒ ïU¥gjhf¤ bjÇ»wJ
f©L gÇjhg¥gL»nw‹. v‹whY« eh‹ ngRtâš gyU¡F mâU¥
âí«, mã¥ãuhangjK« fhz¥gLtJ Äf rf#nkahF«. mã¥ã
uha ngj§fS¡F K¡»a fhuzbk‹dbt‹whš e« eh£L k¡fŸ
bgU«ghY« gH¡ftH¡f§ fËY«, giHikfËY« gH§fhy üš
fËY« gH§fhy¥ bgÇnah®fŸ v‹gt®fŸ th¡FfËYnk KG
e«ã¡ifit¤J j©lths¤â‹ÛJ uÆš nghtJnghš xnu ngh¡
fhŒ¥ nghŒ¡bfh©L mijna nk‹ikahŒ¡ fUâ¡ bfh©oU¥g
jhš mt‰¿‰F khWg£l vâÅl¤âY« mâU¥â kh¤âukšy,
mã¥ãuha ngj kh¤âukšyhkš btW¥ò«, JntõK«, gifik
í« Tl¡ bfhŸStJ rf#nkahF«. Mdhš eh‹ mªj¥go k¡fŸ
Ãid¡fnt©Lbk‹»‹w v©z¤â‹ÛJ vijí« ngRtâšiy.
eh‹ xU Rjªâu kÅj‹, vd¡F Rjªâu Ãid¥ò, Rjªâu mDgt«,
Rjªâu cz®¢á c©L. mij c§fŸ K‹ rk®¥ã¡»nw‹, Ú§fŸ
v‹id¥ nghynt c§fsJ Rjªâu Ãid¥ò, mDgt«, cz®¢á
M»aitfshš gÇÓyidbrŒJ x¥g¡ Toaij x¥ã, jŸs¡ Toa
ij¤ jŸË ÉL§fŸ v‹»‹w ÃgªjidÆ‹ngÇš jh‹ vijí«
bjÇÉ¡»nw‹. v¥go¥g£l giHik ÉU«ã fshdhY« ïj‰F
ïl« bfhL¡fÉšiyahdhš mJ ÃahaK«, xG§FkhfhJ. Mj
yhš eLÃiyÆš ïUªJ nf£F«go nt©o¡ bfhŸ»nw‹.
Vbd‹whš m«kfheh£oš gh®¥gd N£ána _isahŒ
ïU¥gnjhL gz¡fhu®fŸ Mâ¡fK«, gh®¥gÜa¥ gz¡fhu
murh§f Mâ¡fK« mj‰F moik¥g£L cjÉahŒ ïU¥gjhš
Ryg¤âš eh« bt‰¿ bg‰WÉl KoahJ.
Mdhš gh®¥gd N£áiaí« gz¡fhu Mzt¤ijí«,
mit ïu©ilí« m°âthukhŒ¡ bfh©l M£áiaí« xÊ¡f
nt©L bk‹W k¡fŸ gyU« xUkdjhŒ Ãid¥gj‰F ïJngh‹w
kfh ehLfË‹ elto¡iffŸ mDTykhŒ ïU¡Fbk‹gâš Ia
Äšiy.
ïâÈUªJ xU Éõa« bjǪJbfhŸsnt©oaJ ek¡F
mtáakhÆU¡»wJ. gh®¥gd®fË‹ ï¥go¥g£l elto¡iffËš
ïUªjhtJ ïÅ g©oj®fŸ v‹gt®fS¡F« gh®¥gdušyhj ViH
cgh¤âaha®fŸ v‹gt®fS¡F« ò¤âtUkh? v‹gJjh‹. m¥go
mt®fS¡F¥ ò¤â tªjj‰F m¿F¿ v‹dbt‹whš mt®fŸ
rkj®k ïa¡f¤âš nrunt©oaJjh‹. rkj®k¥ g¤âÇiffisí«
ò¤jf§fisí« vG⥠gu¥g nt©oaJjh‹. mij É£L É£L
ïuhkhaz¤â‰F¤ j¤Jth®¤j« brhšÈ¡bfh©oU¥gâš ga
Åšiy v‹W bjÇɤJ¡bfhŸ»nwh«.
òu£á - Jiz¤ jiya§f« - 10.12.1933 òu£á - Jiz¤ jiya§f« - 10.12.1933 òu£á - Jiz¤ jiya§f« - 10.12.1933 òu£á - Jiz¤ jiya§f« - 10.12.1933 òu£á - Jiz¤ jiya§f« - 10.12.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
273
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 272
ey¤â‰F V‰wjhŒ ïU¡fKoahkš mik¡f¥g£oU¡»wJ. mit
fËš xG¡f¤ijnah ehza¤ijnah fh©gbj‹gJ Äf Äf
mÇjhfnt ïU¡f¤j¡fjhŒ ïU¡»wJ. bjǪbjL¤jšfŸ (vy¡õ‹
fŸ) v‹gitfis¥g‰¿ ahtU« btË¥gilahŒ m¿ªj Éõank
ahF«. bjǪbjL¥gt‹ vtU¡Fnk Vw¡Fiwa 100-¡F 99-ngU¡
Fnk bjǪbjL¥gtÅ‹ flik v‹d v‹gnj bjÇahJ. x›bthU
bjǪbjL¥gtD« mtdt‹ Raey«, jh£r©a« M»aitfis¡
ftŤnj Éahghu KiwÆš bjǪbjL¡»wh‹. bjǪbjL¡f¥gL
gtD« jdJ Raey«, j‰bgUik j‰fh¥ò M»a itfis¡
fU¤âš it¤nj bjǪbjL¡f¥ ghLg£L bjǪbjL¡ f¥g£ltdh
»wh‹. Mfnt bjǪbjL¥ò Kiw bgÇJ« Raey¤ ijna m°â
thukhŒ bfh©L cywJ.
bghJ#d§fŸ nguhš, áy #d§fŸ òfœbg‰W bršt«
bgU¡» k»œtJ v‹gnj efugÇghyd rigÆ‹ mik¥ghfî«
ntiyahfî« ïUªJ tU»‹wJ.
ïJnghš jh‹ Íšyh, jhÿ¡fh gÇghyd rigfSkhF«.
Íšyh jhÿ¡fh rigfŸ v‹gJ efu§fŸ jÉ®¤j »uhk§fisna
bghW¤jJ. »uhk§fËš cŸs bgU«gh‹ik k¡fshd Étrha¡
TÈfS¡F ïªj¢ rigfŸ ãuâÃâ rigahFkh? á‹d Foahdt®
fS¡F ïJ ãuâÃâ rigahFkh? óÄ ïšyhjtD¡F« xU V¡fuh,
miu V¡fuh óÄ cŸstD¡F« 1000-V¡f® 10,000-V¡f® óÄ cŸst®
fŸ ãuâÃâfshdhš ïJ vj‰F ga‹gL«? mªj xU V¡fuh miu
V¡fuh óÄiaí« ãL§» 1000-V¡f®fhu‹ 1500-V¡f® fhudhfî«,
10,000-V¡f® fhu‹ 15,000 V¡f® fhudhfî« k‰wt®fis ViHfsh
fî«, gh¥g®fshfî« M¡f¤jh‹ ga‹gL«. k‰W« j§fŸ mâfhu
Mzt§fis¡ bfh©L Étrha¡ TÈk¡fis ml¡» xL¡»
JZl ÄUf§fŸ khâÇÆUªJ el¤j¤jh‹ ga‹gL«.
ïªj¥go ehLKGtJ« el¡»wjh ïšiyah ghU§fŸ. efu
gÇghyd rigfË‹ bršt§fŸ mt‰¿š cŸs c¤ânahf°j®
fS« f©£uh¡l®fS« rh¥ãlî« ït‰WŸ gÇghyd rigah®
fS¡F« g§F ïU¡fînk bgÇJ« ga‹gL»‹wd. xUghf« bghJ
#d§fS¡F« ga‹gL»‹wJ v‹W brhšy¥g£lhY« mJî«
bgÇJ« brštth‹fS¡F«, go¤jt®fŸ v‹W brhšy¥gL«
nrh«ngÇfS¡Fnk nghŒ¢ nrU»‹wd.
ï‹W v‹id “efu gÇghyd rig mik¥ò«, ntiyí«”
v‹gJ g‰¿¥ ngr ÉHh ãuKf®fŸ ÉiHtjhf¤ jiytut®fŸ
m¿É¤JŸsh®. ï›Éõa« g‰¿¥ ngr vd¡F« Äfî« k»œ¢ána.
efu gÇghyd rig v‹gJ efÇš ghG« k¡fË‹ eyid¡
F¿¤J¡ ftiybfh©L mt®f£F nt©Ltd brŒí« flikia
V‰w rig v‹gJ bghUŸ v‹nw fUJ»‹nw‹. m¢rigia
îth»¥gt®fŸ mªefu k¡fshš bjǪbjL¡f¥g£L efu k¡fË‹
ãuâÃâfŸ v‹W j§fis¢ brhšÈ¡bfhŸS»‹w k¡fŸ Mth®fŸ.
ïJnghynt Íšyh gÇghyd rig, jhÿ¡fh gÇghyd rig, »uhk¥
gÇghyd rig, khfhz gÇghyd rig v‹gJ ngh‹witfSkhF«.
Mdhš eh« fhQ« ï¥gÇghyd rigfŸ v‹git v¥go mik¡
f¥ g£oU¡»‹wd bt‹whš ef® KjÈaitfËš thG« bršt
th‹ fsJ gÇghyd rigfshfnt mik¡f¥ bg‰¿U¡»‹wd.
v¥gobaÅš m¢ rigfËš mkU»‹wt®fS¡bfd V‰gL¤
âíŸs nah¡»ajh«ir v‹d? mt®fis¤ bjǪbjL¥gt®fË‹
nah¡»ajh«ir v‹d v‹W nahá¤J¥gh®¥nghnkahdhš m¥go¥
g£lt®fS¡F VjhtJ xU brh¤J cilikia¥ bghW¤nj m¤
jFâfŸ ïUªJtUtij¡ fhzyh«. brh¤Jilik ïšyhj vtU¡
fhtJ jFâ ïU¡f¡ fhQnthnkahdhš m¤ jFâí« mª efu
jhÿ¡fh, Íšyh, khfhz k¡fËš 1000-¡F xUtU¡F¡Tl ïU¡f
Koahjjhd go¥ò cilikia¥ bghW¤nj V‰gL¤j¥g£LŸs
jFânaahF«. mjhtJ x‹wh, xU F¿¥ã£l brh¤J ïU¡f
nt©L«. mšyJ xU F¿¥ã£l go¥ò¥ g£l« ïU¡fnt©L«.
ïªj ïu©L« ïšyhjh® jFâ ïšyhjhuhfnt fUj¥g£oU¡»wJ.
Mjyhš nk‰f©l gÇghyd rigfË‹ mik¥òfshdJ bghJ
k¡fsJ rigahf mik¡f¥glÉšiy v‹gnj vdJ mã¥ãuh
a«. ãu¤âa£r mDgt¤âš fhznt©Lbk‹whY« Ú§fŸ fhz
yh«. vªj¥ gÇghyd rigfis nt©LkhdhY« vL¤J¡ bfhŸ
S§fŸ. mt‰¿š 剿U¥ngh® aht® v‹W neh¡F§fŸ. mt‰¿‹
jiyt®fŸ aht® v‹W neh¡F§fŸ. k‰W« mt®fŸ všnyhiuí«
bjǪbjL¥gt®fS«, bjǪbjL¡f¥gLgt®fS« j§fŸ flik
fis, bghW¥òfis cz®ªjt®fshŒ ïU¡»‹wh®fsh v‹W ghU§
fŸ. brh¤Jilikia¤ jFâahf¡ bfh©l k¡fË‹ rig¥ ãuâÃâ
fŸ j§fŸ j§fŸ brh¤Jilikia¥ bgU¡Ftij¡ flikahf¡
bfhŸSth®fsh mšyJ brh¤âšyhjt®fŸ, go¥ãšyhjt®fŸ
M»a ViH ghku k¡fË‹ ey‹ bgU¡f¤ij¡ flikahf¡ bfhŸ
Sth®fsh v‹gij ïa‰if¤ j¤Jt« v‹D« f©Âdhš ghU§
fŸ. Mfnt efugÇghyd rigfË‹ mik¥ng bghJ k¡fË‹
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
275
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 274
ãŸisia vâ®å£L¥òunkh mšyJ g¡f¤Jå£L¥òunkh ïU¤â
ky#y« fÊ¡f¢brŒtijínk flikahfî«, Úâahfî« bfh©o
U¡»wh®fŸ. ï¥go¥g£lt®fis 50-tUõkhŒ âU¤j Koahj
gÇghydrig mik¥ò« ntiyí« ïÅ v¥bghGJ âUªj¥
ngh»‹wJ?
nkšehLfËš ï›Éõa§fŸ Xusî ftÅ¡f¥gL»‹wd
v‹whY« m§F« nghâa ntiyfŸ brŒâU¥gjhŒ fd¥gl
Éšiy.
c©ikahd efugÇghyd rigfŸ v‹gitfŸ xU
murh§f« v‹gâ‹ ntiyfŸ všyht‰iwínk nk‰ngh£L¡
bfh©L ntiy brŒJ tu¤j¡fjhŒ ïU¡f nt©L«. mitfŸ
efÇ‹ bgU« gh‹ikahd k¡fshd bjhÊš brŒJthG« k¡fS
ila KG ãuâÃâfshfnt ïUªJ mt®fsJ e‹ikiana bgÇ
J« ftÅ¡f¤ j¡fjhŒ ïU¡fnt©L«. bghJ#d§fis c¤njá¤J
bghJ#d§fS¡fhf eilbgW« vªj¡ fhÇa¤ijí« Éahghu¤ij
í« jÅ¥g£l kÅj‹ el¤â¥ga‹bgw ïlnk ïU¡f¡TlhJ.
cjhuzkhf Éahghu§fŸ bjhÊšrhiyfŸ k‰W« k¡fS¡F
nt©oa Mfhurhkh‹ nghfngh¡»a rhkh‹ ngh¡Ftuî trâ,
fšÉ KjÈa všyh îthf§ fS« efu gÇghyd rigÆ‹ Ñœ
ît»¡f¥g£L mj‹ yhg§fŸ KGikí« efu k¡fË‹ thœ¡if¡
F« fšÉ¡F« Rfnghf¤J¡F« rÇrkkhŒ ga‹gl¤j¡fjhfnt
ïU¡fnt©L«. c‰g¤â brŒgtD¡F« mDgÉ¥gtD¡F« k¤â
Æš Äoš nk‹ Tlnt TlhJ. efu áÉš »ÇÄdš nghäR KjÈa
fhÇa§fS« efu gÇghyd¤J¡FŸshfnt ml§»ajhŒ ïU¡f
nt©L«. #£ÍfŸ, nghäR mâfhÇfŸ áiw¡Tl¤ jiyt®fŸ
KjÈa všyh mâfhÇfS« efugÇghyd rigÆ‹ mâfhÇf
shfnt ïU¡f nt©L«.
ïªj KiwÆšjh‹ uÎanjr¤âš ef®rigfŸ el¥gij
gh®¤nj‹. X£l®fŸ r§fT£l¤âš #£Íia ÃU¤â nfŸÉfŸ
nf£f¥ g£lij neÇš gh®¤nj‹. #£Í efu#d§fshš bjǪbjL¡
f¥g£ltuhth®. mtU« xU bjhÊyhËnaahth®. x›bthU bjǪ
bjL¡f¥gl nt©oa °¤jhd¤â‰F« bjǪbjL¡f¥g£ltÇl«
ïUªJ ntiyth§fî« mt® flikia rÇahŒ cz®ªJ bghU¥ò
l‹ el¡»‹whuh v‹gij¡ ftÅ¡fî« xU jÅ¡fÄ£o c©L.
m¡fÄ£o¡F mt®fŸ v‹W« bghW¥ghËfshŒ ïU¡f nt©L«
v‹»‹w KiwÆnyna všyh °jy °jhgd§fS«, ntiy Kiw
fS« mik¡f¥g£oU¡»‹wd. Éf,
khfhz gÇghydrigfis vL¤J¡bfhŸS§fŸ. mitfËš
#Û‹nguhš k¡fŸ u¤j¤ij cÇŠR« bfhŸis¡fhu®fŸ, nyth
njÉÆ‹ nguhš k¡fŸ u¤j¤ijí« vY«ãš cŸs C‹fisí«
cÇŠR« bfhŸis¡fhu®fŸ, ÄuhRjhu®fŸ bgauhš Étrha TÈ
fË‹ u¤j¤ijí« vY«ò C‹fisí« kÅj¤ j‹ikiaí«
bfhŸis bfh©l JZlÄUf§fS¡bfh¥ghdt®fŸ, t‹bdŠr
ÉahghÇfŸ, go¤jt®fŸ v‹D« <î ïu¡fk‰w nrh«ngÇ¡ T£l§
fŸ M»aitfns Ãiwa¥ bg‰¿U¡»‹wd. ït®fsJ v©z
bk‹d? flik v‹d? brŒif v‹d? v‹gitfis eh‹ ÉtÇ¡f
nt©Lkh? ãu¤âaB¤âš Ú§fŸ m¿ahjJ vij eh‹ brhšy
nt©L«?
Mjyhš ï¢rigfË‹ mik¥igí«, ntiy¤â£l¤ijí«
elto¡iffisí« f©l xUt‹ nah¡»adhŒ ïU¥ghdhÆš
ïitfis¡ fiy¡f nt©Lbk‹Wjh‹ brhšYthnd xÊa
Ó®âU¤j nt©Lbk‹W brhštJTl Äf¡fZlkhŒjh‹ ïU¡F«.
Mdhš á¿J fhykhfnt eh‹ bfh©l mã¥ãuha¥go¡Fjh‹
efugÇghyd§fË‹ Mâ¡f§fŸ ehsht£l¤âš FiwªJtUtJ
g‰¿ k»œ¢áail»‹nw‹. v‹dbtÅš efugÇghyd rig¡F
ïUªJtªj mâfhu§fŸ ïªj 20-tUl fhy¤âš mjhtJ ghku
k¡fS¡F “Rah£ø” cz®¢á C£o brštth‹fS«, go¤j
nrh«ng¿fS« Vkh‰w Mu«ã¤j fhy«Kjš, ehS¡FehŸ V‰
fdnt ïUªj mâfhu§fŸ g¿¡f¥g£nl tU»‹wd. ïÅ Íšyh
jhÿ¡fh rigfË‹ mâfhu§fS« g¿¡f¥glnt©Lbk‹w ÉU¥
g§fS« bršth¡F¥ bg‰WtU»‹wd. ïâÈUªnj gÇghyd rig
fË‹ mik¥ò« ntiyí« xG§fhf ïšiy v‹gJ ahtU«
m¿ªjjhF«. e« eh£oš efugÇghydrigfŸ V‰g£L 50-tUõ§
fS¡F nkyh»í« ï‹dK« k¡fS¡F mt‰¿‹ flikí«
bghW¥ò« bjÇaÉšiy v‹whš eh« e« r_f¤â‹ nguhš bt£f¥
gl nt©lhkh v‹W nahá¤J¥ghU§fŸ.
v¥go¥g£l efu¤âY« xU å£L¡fhu‹ bghJ ïl¤âš xU
mo ÃykhtJ nr®¤J¡f£o¡ bfhŸsnt gh®¡»wh‹. mâš mt‹
bt£f¥gLtâšiy. bghJ brh¤J v‹whš bfhŸis mo¡f¤jFª
jJ v‹gnj x›bthUtDilaî« v©zkhŒ ïUªJ tU»‹wJ.
ï¥go¥g£l v©zKilat®fŸ xUehS« bghJ îthf¤J¡F
mUfijíilat®fshfkh£lh®fŸ. ï¥go¥g£l #d§fË‹ ãuâ
ÃâfS« e«ã¡if¡F« flik¡F« cÇat®fshfkh£lh®fŸ v‹W
tÈíW¤â TWnt‹. vªj¥ bg©Q« j‹ å£L¡ F¥igTs«
má§f« M»at‰iw g¡f¤Jå£L¥òu« bfh£LtâY« j‹ å£L¥
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
277
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 276
eh‹ rÇahŒ v‹ mã¥ãuha§fŸ KGtJ« brhšy KoaÉšiy.
MdhY« xU msî¡F vd¡F Äfî« rªnjhõnk. ï›tsî neu«
Ú§fŸ bghWikahŒ¡ nf£lj‰F vdJ e‹¿a¿jiy¤ bjÇɤJ¡
bfhŸ»nw‹.
F¿¥ò:- 10.12.1933 ïš âU¥ó® íÅt®rš vy¡£Ç¡ âiuau§»š
eilbg‰w âU¥ó® KÅágš c¤ânahf°j® KjyhtJ M©LÉHhÉš
M‰¿a ciu.
òu£á - brh‰bghÊî - 17.12.1933 òu£á - brh‰bghÊî - 17.12.1933 òu£á - brh‰bghÊî - 17.12.1933 òu£á - brh‰bghÊî - 17.12.1933 òu£á - brh‰bghÊî - 17.12.1933
ekJ eh£L °jhgd§fËš °jhgd á¥gªâfË‹ Ãiyik
Äfî« gÇjhg¤J¡F«, f©ld¤J¡F« cÇajhF«. á¥gªâfS¡F
r®¡fh® á¥gªâfŸ nghy bg‹õ‹ ïšiy. mt®fŸ xU v#khd
U¡F¤ âU¥âahŒ el¡f KoahÉ£lhš ntW ïl¤â‰F kh‰¿¡
bfhŸsnth, kh‰w¥glnth kh®¡fÄšiy. ïªj¡ fhuz§fshš
kd¢rh£á¥go el¡fKoahkY« Rjªâu¤Jl‹ ïU¡f KoahkY«
jɤJ¡bfh©L ïU¡»wh®fŸ.
efu gÇghyd rig m§f¤âd®fS«, jiyt®fS« v¥go¥
g£l nah¡»aij cilat®fŸ v‹W nknyna brh‹nd‹.
m¥go¥ g£lt®fËl« ïUªJ fhyªjŸs nt©oa mtáa¤âš
kÅj‹ thœtJ Äfî« bfhLikahd thœntahF«. xU v#khd‹
fhyh tâah» mtdJ kWnj®jY¡F VjhtJ mãkhd« fh£odhš
mL¤J tU»w v#khd‹ fšbeŠRl‹ eR¡»ÉL»wh‹. mãkhd«
fh£lÉšiyahdhš mnj v#khd‹ âU«gî« tªjhš m¥gona
brŒJ ÉL»wh‹. k‰W« á¥gªâfŸ j§fŸ filikia îjh£r©
ÂakhŒ xUÃiyahŒ brY¤Jtjhdhš v#khdhŒ ïU¥gt‹
bghJ #d§fË‹ rhoia¡ nf£L¡bfh©L bfhLik¥ gL¤â
ÉL»wh‹.
Mjyhš á¥gªâfŸ rka¤J¡F¤ jFªjgo elªJ j§fŸ
gz¤ij bgU¡»¡ bfhŸtânyna fU¤JŸst®fsh»ÉL»wh®fŸ.
°jy °jhgd§fŸ efu gÇghyd rigfŸ xG§Fgl nt©L
khdhš á¥gªâfŸ všyh« r®¡fh® á¥gªâfŸ Mfnt©L«. á¥gªâ
fŸ Éõa¤âš efugÇghyd rig¤ jiyt®fS¡F á¿J« mâfhu«
ïU¡f¡TlhJ. ïJnghš ï¤JiwÆY« gy khWjšfŸ V‰gl
nt©oÆU¡»wgoahš bghJÉš ï‹iwa ÃiyÆš °jy °jhg
d§fis vL¤JÉ£L, r®¡fh® nkšgh®itÆš bghJ #d§fS¡F
#th¥jhǤjdKŸs KiwÆš el¤j¥gLtnj Toatiu nkyhd
bj‹W brhšyyh«. njhH®fns eh‹ ï‹W vL¤J¡bfh©l
Éõa¤âš rÇahŒ ngáajhf vd¡F¤ âU¥â¥glÉšiy. v›t
snth îgªj§fS¡»ilÆš ngáÆU¡»nw‹.
Mdhš njhH® fÈahzRªâu KjÈahUl‹ tªJ c§fŸ
K‹ÅiyÆš ngr ne®ªjij¡ F¿¤J eh‹ k»œ¢áail»nw‹.
c§fŸ T£l§fËš bf£l ng® c©L. mij kh‰¿¡bfhŸs
nt©L bk‹»‹w Mirna KjÈahUl‹ tªJngánd‹. óîl‹
nr®ªJ ehW« kz«bg‰wJ v‹gJ nghš mtnuhLtªJ ngáaâš
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
279
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 278
M:- M:- M:- M:- M:- V‰g£oU¡fhJ.
eh:- eh:- eh:- eh:- eh:- m¥goahdhš r®t r¡â, r®t Éahgf«, r®tŠP¤Jt«
cŸs xU flîSila Koî¡F« âU¢á¤j¤â‰F« Énuhjkhf
ïªâahÉš ïUªJ ãÇ£oõhÇ‹ Mâ¡f« xʪJÉl nt©L
bk‹W fUJtJ« Ka‰á¥gJ« flîSila r®tr¡â........... KjÈa
itfis e«ghkyh mšyJ flîË‹ m¥go¥g£l r¡âfSl‹
v⮤J ngh£ongh£L¥ gh®¡fth?
M:- M:- M:- M:- M:- flîË‹ r®t r¡âia e‹whŒ m¿ªJ âdK«
flîËl« ngR« kfh¤kh fhªâTl ïªâahÉš ãÇ£oZ M£áia
xÊ¡fnt©Lbk‹W jhnd fUJ»wh®.
eh:- eh:- eh:- eh:- eh:- mJ ntW r§fâ. c«ik¡ nf£lj‰F Ú® gâš brhšY«.
M:- M:- M:- M:- M:- vd¡F x‹W« njh‹wÉšiy. fhªâah® tu¥ngh»wh®.
mtiu¡nf£L eh‹ gâš brhšY»nw‹.
eh:- eh:- eh:- eh:- eh:- c‹ r§fâna mjhtJ Ú eh°âfdh? M°âfdh?
v‹»‹w r§fâna cd¡F¤ bjÇahkš â©lhL»w Ú, RakÇahij¡
fhu®fŸ eh°âf®fŸ v‹W brhšYtJ kl¤jdK« ngh¡»Ç¤jdK
khd fhÇakh ïšiyah? mšyJ ï›Éu©obyh‹wh ïšiyah?
Mjyhš ïªj r§fâ¡F rÇahd gâš njhH® fhªâÆlÄUªnjh
mšyJ mtuJ gh£ldhÇlÄUªnjh bjǪJ tªJ vd¡F¢ brhšY
»‹w tiuÆš “R.k. fhu® eh°âf®” v‹W v§fhtJ, _iy Kl¡F
fËyhtJ, rªJ bghªJfËyhtJ ngRthnaahdhš c‹id¥nghš
mnah¡»a‹, ïÊjfik cŸs kÅj‹ m‰g‹, k¡fis Vkh‰¿
tÆW ts®¡F« nrh«ng¿¡ T£l tŠrf‹ ntW ahU« ïšiy
v‹gij Phgf¤âš it¤J¡bfhŸ.
òu£á - ciuahlš - 17.12.1933 òu£á - ciuahlš - 17.12.1933 òu£á - ciuahlš - 17.12.1933 òu£á - ciuahlš - 17.12.1933 òu£á - ciuahlš - 17.12.1933
M°âfdh? - eh°âfdh?
- á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹
eh°âf‹:- eh°âf‹:- eh°âf‹:- eh°âf‹:- eh°âf‹:- “ãÇ£oõhÇlÄUªJ ïªâahit ÉLjiy brŒ
É¡f nt©L«” v‹W ngR»w, ghLgL»w njrhãkhÅfŸ, njáa
thâfŸ, njr g¡j®fŸ M»at®fŸ M°âf®fsh? eh°âf®fsh?
M°âf‹:- M°âf‹:- M°âf‹:- M°âf‹:- M°âf‹:- M°âf® v‹whš v‹d?
eh:- eh:- eh:- eh:- eh:- r®t r¡âí« r®t ÉahgfK« cŸs r®nt°tu‹ xUt‹
c©L. cyf« KGikí« c©lh¡» M©L tU»wh‹. mt(dJ
á¤j«) d‹¿ xU mQî« mirahJ v‹»‹w Koit
cilat®fŸ.
M:- M:- M:- M:- M:- eh°âf® v‹whš v‹d?
eh:- eh:- eh:- eh:- eh:- nk‰f©l Koit x¥ò¡ bfhŸshjt®fŸ. Mfnt
“ãÇ£oZ Mâ¡f¤ij xÊ¡fnt©L«” v‹w njr g¡j®fŸ KjÈa
t®fŸ M°âf®fsh? eh°âf®fsh?
M:- M:- M:- M:- M:- ãÇ£oZ M£áia xÊ¡f nt©L« v‹»‹wt®fS¡
F« M°âf eh°âf¤J¡F« v‹d r«gªj«?
eh:- eh:- eh:- eh:- eh:- r®t r¡â, r®t Éahgf«, r®tŠP¤Jt« cŸs flîË‹
âU¢á¤jÄšyhkš ïªâahî¡F ãÇ£oZ Mâ¡f« tªâU¡f
Koíkh?
M:- M:- M:- M:- M:- xU ehS« tªâU¡f KoahJ.
eh:- eh:- eh:- eh:- eh:- m¥go¥g£l flîS¡F ãÇ£oZ Mâ¡f«, ïªâahî¡F
Äf Äf ï‹¿aikahj mtáa« v‹w Kont‰glhkš âU¢á¤j«
V‰g£oU¡Fkh?
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
281
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 280
#th®yhY« bghJ clikí«
njhH® #t®yhš mt®fŸ jdJ muáaš bfhŸifia És¡»
ãÇ£OZ #d§fS¡F¤ bjÇa¢ brŒtj‰fhf xU y©l‹ ÃUgU¡F
vGâa foj¤âš bghJîlik¡ bfhŸifia¤ jh‹ MjÇ¥gjhf
î«, Mdhš ï¥nghJ #d§fŸ všnyhU« bghJîlik vd¡
fUJ« bfhŸifia¤ jh‹ MjÇ¡fÉšiy v‹W«, m¤jifa bghJ
îlik¡ f£áia¤ jh‹ nr®ªjtušybt‹W« F¿¥ã£oU¥gjhf
uhŒ£l® jªâ »il¤âU¡»wjhf¥ g¤âÇ¡iffËš fhz¡ »l¡»wJ.
ïJ c©ikahdhš njhH® #th®yhY¡F ïªj¡ Fz« fhªâahÇ‹
rhtfhr¤jhš V‰g£l Fz« v‹Wjh‹ brhšynt©L«. njhH®
fhªâah® jh‹ ïU T£l¤jhÇilí« ešy ãŸisahtj‰F ï›
Éj¤ jªâu bkhÊfŸ T¿ ïUf£áahiuí« Vkh‰¿¥ bgUik
miltij mDrǤJtU»wh®. cjhuzkhf
“t®zh¢áukj®k« nt©L«. Mdhš vdJ t®zh¢áuk«
ntW” v‹gh®.
“uhk uh{a¤J¡fhf eh‹ ghLgL»nw‹. Mdhš vdJ uhk‹
ntW” v‹gh®.
“#hâghFghLfŸ ïU¡f nt©L«. Mdhš #hâ v‹gj‰F
vdJ fU¤JntW” v‹gh®.
“uh#h¡fŸ, #Û‹jh®fŸ ïU¡fnt©L«. Mdhš mt®fŸ
ViHfS¡fhf ïU¡fnt©L«” v‹gh®.
“ãÇ£oõhU¡F ïªâa muáaÈš áy ghJfh¥òfŸ ïU¡f
nt©L«. Mdhš mJ ïªâahÉ‹ e‹ik¡fhf ïU¡f
nt©L«” v‹gh®.
“ViHfŸ, bjhÊyhs®fŸ nBkkhŒ ïU¡fnt©L«.
Mdhš mt®fŸ bg£oÆš gz« ïU¡f¡TlhJ” v‹gh®.
ïÅ¥ gÈ¡fhJ
r®¢R« f‹Åah klK« gz¡fhu®fS«
- á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹ - á¤âuò¤âu‹
°bgÆ‹ njr¤âš V‰g£l òu£áÆ‹ gadhŒ nrh«ngÇ
kl§fS¡F« Vkh‰W¡T£l¤â‰F« nah¡»a¡ T£l¤â‰F«
rÇahd Mg¤JfŸ tªâU¡»‹wij g¤âÇ¡if nrâfËš fhzyh«.
mjhtJ °bgÆ‹ jiyefuh»a nk£Ç£ efÇš ïUªJ »U°¤Jt
nfhÆšfŸ v‹D« nrh«ngÇ kl§fŸ ïo¡f¥g£L« f‹ahkhl§
fŸ v‹D« Vkh‰W¡ T£l¤jhÇ‹ kl§fŸ beU¥ò it¤J¡
bfhS¤j¥g£L« gz¡fhu®fŸ v‹D« mnah¡»a¡T£l« cÆ
nuhL xU f£ol¤ â‰FŸ milªJ beU¥ò it¤J¡bfhS¤j
V‰ghL brŒa¥g£L« tUtjhf m¿É¡f¥gL»‹wJ.
nfhÆšfËš flîŸ ïU¥gjhfnth mšyJ mitfŸ flîŸ
ãuh®¤jid¡fhf V‰g£litfshfnth ïU¡Fkhdhš  f‹Åfh
°âßfŸ flîŸ nrit brŒgt®fshfnth mšyJ flîS¡F Mf
xG¡fKŸst®fshf el¥gt®fshfnth ïU¥gh®fshdhš-gz¡
fhu®fŸ j§fŸ K‹ #‹k¤âš brŒj e‰fUk§fshš bršt« bg‰w
t®fshfnth mšyJ flîË‹ âU¢á¤jhš bršt« milªj
t®fshfnth ïU¥gh®fnsahdhš ïitfŸ Kiwna ïoglî«
beU¥ò it¤J vÇ¡fî«, cÆUl‹ milªJ bfhŸË it¤J¡
bfhS¤jî« Md Ãiyik V‹ V‰gL»wJ v‹gJ ek¡F És§f
Éšiy. c©ikÆnyna flîŸ xUt® ïU¡»wh® v‹W TW»‹w
t®fŸ ï¢brŒifia f©lã‹ nfhÆšfŸ f‹ahkhl§fŸ gz¡
fhu®fŸ M»ait cy»š ïU¥gj‰F flîS¡F ïZlÄšiy.
Mjyhš mitfŸ bfhS¤j¥gL»‹wd v‹W v©z nt©L«.
mšyJ òu£áfhu®fŸ flîisÉl r¡âíilat®fŸ mjdhšjh‹
ïitfis bfhS¤j Ãid¤jh®fŸ v‹W brhšynt©L«. m¥go¡
»šyhkš bjh£lj‰bfšyh« ïJ ntj Énuhj« ïªJkj Énuhj«
v‹»‹w ó¢rh©ofŸ ïÅ¥gÈ¡fhJ.
òu£á - brŒâ És¡f¡F¿¥ò - 17.12.1933 òu£á - brŒâ És¡f¡F¿¥ò - 17.12.1933 òu£á - brŒâ És¡f¡F¿¥ò - 17.12.1933 òu£á - brŒâ És¡f¡F¿¥ò - 17.12.1933 òu£á - brŒâ És¡f¡F¿¥ò - 17.12.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
283
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 282
tŠrid ïšyhkš btËÆ£oU¡»wh®. mâš x‹W« cŸ v©z«
ïšiy” v‹W brhšYtjhdhš njhH® #th®yhš jdJ bghJ
clik¡ bfhŸiffŸ v‹git vit? bghJ#d§fshš brhšÈ¡
bfhŸs¥ gL»‹w bghJ clik¡bfhŸiffŸ v‹git vit?
mit ïu© o‰FKŸs ɤâahr§fŸ vit? v‹gitfis És¡»
ïU¥ghuhdhš mJ Ä¡f mHfhŒ ïUªâU¡F«. m¥go¡»šyhkš
ïªâahî¡F nt©oa bghJ clik¡Fjhnd jh‹ ghZa¡fhu®
v‹gjhf Mfnt©Lbk‹nwh mšyJ bghJclik¡ bfhŸif
fis F‰wkhf r®¡fh® fUJth®fshdhš “vdJ bghJclik¡F
mU¤j« ntW” v‹W brhšYtj‰F ïl« ïU¡f£L« v‹nwh
mšyJ ntW v‹d fhuz¤jhnyh ï¥go¡ FH¥òthuhdhš mJ
kÅj rKf¤â‹ K‰ngh¡if v›tsî ghâ¡»‹wJ v‹gij
nahá¤J¥ gh®¡F« ntiyia thrf®fS¡nf É£LÉL»‹nwh«.
vªj¡fhy¤âš muáaš v‹D« nguhš 炙äZ go¤j t¡Ñš
T£l« Éahghu« brŒa¤ bjhl§»dh®fns m‹WKjš ï‹Wtiu
bghJ thœî ïªj¥goahfnt gh«ò¡F thY«, ÛD¡F jiyíkhf
fh£L« njhuizÆš elªnjtªJ njr« K‰ngh¡filtJ
bf£L¥nghdJl‹ Rkh® 25, 30 tUõ§fS¡F K‹ ïUªj Ãiy
ik¡F ã‹ jŸs¥g£L« nghƉW. Fiwªj msî fhªâahÇ‹
Mâ¡f« ïªeh£oš V‰g£oU¡fÉšiyahdhš ïªâahÉš
ï‹iw¡F v›tsnth bgÇa »s®¢áfŸ V‰g£L xU gaDŸsJ«
bghW¥òŸsJkhd òu£á V‰g£oU¡f¡TL« v‹W cWâahŒ¡
TWnth«. fhªâahÇ‹ v©z«, ng¢R, vG¤J brŒif všyh«
ã‰ngh¡»‰nf MjuthŒ ïUªâU¡»‹wJl‹ k¡fË‹ vG¢áfŸ
ml§», Ra m¿î« xL§» k¡fS¡FŸ kG§»¡ »lªj kj v©z§
fis jiyö¡»dJl‹ btW¡f¥g£L¡ »lªj gHikfS« ò¤JÆ®
bg‰W É£ld. ïÅ ehL K‰ngh¡filahÉ£lhY« fhªâ fhy¤âš
V‰g£l Ô§fhd ã‰ngh¡FfŸ khWtj‰F ïÅí« FiwªjJ 10
tUõ¤J¡fhtJ gykhd Kw£L Ka®¢áfŸ nt©L« v‹nw
brhšYnth«. ïªÃiyÆš njhH® #th®yhš Ãiyik ï¥goahdJ
g‰¿ vtU« tUªjhkÈU¡f KoahJ. Éf,
bghJîlik v‹gJg‰¿ ahU« ga¥gl nt©oaâšiy.
vªj m®¤j¤âš bghJîlikia vL¤J¡bfh©lhY« mj‰F
v¥go¥ g£l Éah¡»ahd« brŒtjhÆUªjhY« gyh¤fhu¢ braÈš
ãuntrÄšyhkš gyh¤fhu¤ij¥ ãurhu« brŒahkš bghJîlik¤
j¤Jt« V‰gl ãurhu« brŒtâš Ka‰á brŒtâš v›Éj j¥ãj
K« ïšiy v‹gnj ekJ mã¥ãuha«. ïij br‹w tUõnk bjÇ
“Ô©lhik xÊant©L«. Mdhš Ô©l¥lhjt®fŸ N¤âu®
fS¡F rkhdkhŒ fUj¥glnt©L«” v‹gh®.
“Ô©l¤jfhjt®fS¡F nfhÉY¡FŸ rkcÇik ïU¡f
nt©L«. Mdhš nfhÉY¡FŸ N¤âu®fŸ ïU¡F« ïl¤âš
jh‹ mt®fŸ ïU¡fnt©L«” v‹gh®.
ïªj¥go vªj Éõa§fËY« “Mdhš” ngh£L¤ âU¥ã
ÉLtJ mtuJ rhk®¤âa« v‹gij njhH® fhªâahiu xU kÅj®
v‹W fUâÆU¡F« ahtU« m¿th®fŸ.
mJnghynt njhH® #th®yhš mt®fS« “Mdhš” nghl
nt©oa Ãiyik¡F tªJÉ£lJ Ä¡f¥ gÇjã¡f¤ j¡fjhfÆU¥
gJl‹ ek¡F xUbgU« Vkh‰w¤ij¤ ju¤j¡fjhfî« ïU¡»wJ.
njhH® #th®yhš mt®fŸ ïj‰F K‹D« ï¥go ïu©
blhUjlit brŒâUªjhY« mjhtJ jd¡F kj¤âš e«ã¡if
ïšiyba‹W brhšÈÉ£L ãwF jdJ jf¥gdh® vY«ig¡ f§if
Æš bfh©L nghŒ bfh£o jf¥gD¡F nkh£r¤ij¤ njo
ÆUªjhY«.
fhªâ-ï®É‹ x¥gªj¤ij KjÈš M£nrã¤JÉ£L ãwF
mij x¥ò¡bfh©L ãwF mij “mJ xU uhÍ x¥gªjkšy.
Mdhš r©ilÆš ïUf£áahU« ïis¥ghWtj‰fhf¢ brŒJ
bfh©l k¤âafhy XŒî, x¥gªj«” v‹W brhšÈ ÆUªjhY« ïÅ
m¥go¢ brŒakh£lh®, xnu cWâahŒ ïU¥gh®. fhªâahÇ‹
jh£r©a¤J¡F« f£L¥glkh£lhbu‹W ïUªnjh«.
ï¥bghGJ mªj e«ã¡if Vkh‰wkila¤ j¡ft©z«
gšoao¤âU¡»wh®. “eh‹ xU bghJîilik¡ bfhŸif¡fhu‹,
Mdhš #d§fŸ všnyhU« bghJîlik vd¡ fUJ« bghJ
clikia eh‹ nr®ªjtdšy” v‹W brhštâš ïªâa ghku #d§
fisí« thÈg®fisí« xUòwK«, ãÇ£oZ #d§fisí«, bršt
th‹fisí« k‰bwhUòwK« âU¥â brŒa¤j¡f m«r«jÉu ïâš
ntW VjhtJ ru¡F ïU¡»‹wjh v‹gJ ek¡F És§fÉšiy.
mo¡fo kh‰¿¡bfhŸs nt©oa îgªj¤â‰F Mshd
jiyt®fË‹ ï›Éj mã¥ãuha§fshš c©ikí« mtáaKkhd
bfhŸiffS« mij mKY¡F bfh©Ltu Ka‰á¡F« k¡fS
ila ciH¥ò« v›tsî öu« ghâ¡f¥gl¤j¡fjh» ÉL»‹wJ
v‹gij eh« vL¤J¡fh£lnt©oaâšiy. xU rka« ï›Éj
mã¥ãuha¤ij njhH® #th®yhš mt®fŸ “jd¡F njh‹¿aij
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
285
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 284
tUtij ï‹W eh« MnBã¤J “xU eh£il MS« bghW¥ò
mªj eh£L #d§fsh»a v§fŸ všnyhU¡F« ïU¡fnt©Lnk
xÊa r©ilÆ£L b#ƤJ É£lâdhnyna xU jÅ¥g£l kÅj‹
mªeh£il jd¡F brhªjbk‹W MStJ-mâfhu« brY¤JtJ
v‹git v§fS¡F ïZlÄšiy. Mjyhš mij kh‰w eh§fŸ
»s®¢á brŒnth«, òu£á brŒnth«, mj‰F V‰w r£l§fŸ brŒJ
bfhŸsî« Ka‰á¥ngh«. ïij ah® jL¤jhY« m¤jL¥ò¡F eh§fŸ
f£L¥glkh£nlh«” v‹W brhšY»‹nwh«.
ï¥go¢ brhšYtJ ï‹W vªj r£l¤â‰F cŸg£lJ?
mšyJ vªj r£l¥go F‰wkhf¥ ghÉ¡f¥gL»‹wJ. ïij vªj
murh§f« Jntõkhf¡ bfhŸS»wJ? VjhtJ xU murh§f«
Jntõkhf¡ bfhŸS»‹wJ v‹whY« mj‰fhf všnyhU« gaªJ
m¡»s®¢áia É£LÉL»nwhkh?
mJnghynt jh‹ xU jÅ kÅj‹ vªj¡ fhuz¤âdhnynah
bršt§fŸ j‹ if¡F tU«goahd KiwfŸ brŒJ eh£L k¡fŸ
ghLg£L ciH¡F« ga‹fŸ jd¡F tªJ nrU«goahd V‰ghL
brŒJ mj‹ _y« xUt‹ bghUS«, óÄí« nr®¤J¥ gz¡
fhudh»É£lhš mªj¢ bršt¤ij¥ bghJ #d§fŸ gh®¤J “mJ
v§fSila bršt«, eh§fŸ ghLg£ljhš Ú nr®¤J¡bfhŸs Koª
jJ. Mjyhš v§fŸ všnyhU¡F« mâš mDgtK« Mâ¡fK«
ïU¡f nt©L”bk‹W brh‹dhš, mšyJ mj‰nf‰w r£l§fŸ
brŒa nt©Lbk‹W brh‹dhš ïJ vªj r£l¥go F‰w khF«?
ïij ah® v¥go MnBã¡f Koí«? v‹gJ ek¡F És§fÉšiy.
cyf thœ¡ifÆ‹ vªj¡ bfhŸifiaí«, vªj â£l§f
isí«, vªj mDgt§fisí« òu£o, mšyJ kh‰¿ mik¤J¡
bfhŸsî« mDgt¤âš bfh©Ltuî« kÅj r_f¤â‰F cÇik
í©L v‹gij ahU« MnBã¡f KoahJ. MS« kÅjD¡F«,
Ms¥gL« kÅjD¡F« cŸs r«gªj« v¥gonah m¥go¤jh‹
brštth‹fS¡F«, gh£lhËfshd ViH k¡fS¡F« cŸs
r«gªjkhF«.
xU bfhL§nfhš mur‹ v¥go jdJ M£á¡F¥ Õu§»ia
í«, J¥gh¡»iaí«, btoF©ilí«, g£lhs¤ijí« fhtyhf
it¤âU¡»whndh mJnghšjh‹ xU brštth‹ jdJ bršt¤
J¡F¡ f¢nrÇ iaí«, áiwiaí«, nghäirí« MjuthŒ it¤
âU¡»wh‹. xU bfhL§nfhyuir xÊ¥gj‰F v¥go eh« Õu§»ia
í«, J¥gh¡»iaí«, btoF©ilí« ifahS»‹w k¡fis¡
T¥ã£L “njhH®fns mur®fŸ brhšgo nfshÔ®fŸ. ïÅ ïâš
ɤJ ïU¡»nwh«. mj‰F¥ ãwF gy murh§f ca®ju Úâ°jy Ô®¥ò
fS« jhuhskhŒ ïU¡»‹wd.
br‹w thu¤âš fšf¤jh ãuábl©á nkÍ°onu£ njhH®
v°.nf.á‹Ah mt®fŸ xU tH¡»š xU Ô®¥ò mˤâU¡»wh®.
m›tH¡»‹ vâÇahdt® ekJ RakÇahij ïa¡f¤â‰F mj‹
y£áa« v‹gjhf tF¡f¥g£oU¡F« bfhŸiffŸ m›tsití«
m¥gona F¿¥ã£L ãurhu« brŒJ tªâU¡»wh®. mij nkÍ°
ânu£ m¥gona vL¤J¤ jdJ #£{bk©oš F¿¥ã£L mªj¥go
xUt‹ ãurhu« brŒtJ v›Éj F‰wKkhfhbj‹WT¿ vâÇia
ÉLjiy brŒâU¡»wh®. mij k‰bwhU g¡f« fhzyh«.
m‹¿í« cyf bršt§fshd bghUŸfS«, óÄfS« bghJ
#d§fŸ všnyhU¡F« brhªjkh¡f¥g£L mt‰¿‹ gy‹fŸ
všnyhU¡F« bghJthf rÇrkkhf ïU¡F«go brŒtijí«
mj‰F V‰wbjhU M£áia V‰gL¤â el¤Jtâš bghJ#d§fŸ
všyhU¡F« cÇik ïU¡F«go brŒtJ« Md bghJîilik¡
bfhŸifahdJ F‰wkhdJ v‹gjhf ïJtiu vªj murh§fK« Tw
Éšiy. nkY« cy»YŸs všyh murh§f§fS« ï¡bfhŸif
ia¥ ãurhu« brŒa mªjªj ehLfËš ïl« bfhL¤nj tU»‹wd.
ïit xU òwÄU¡f ehK« ekJ gF¤j¿it¡ bfh©L
nahá¥ngh«.
cjhuzkhf, xU jÅ¥g£l kÅj‹ r_f thœÉš vªj¡
fhuz¤âdhnyh ca®ªj #hâahdhf¥ ghÉ¡F« nah¡»aijia
milªJ áy jÅ cÇikfis milªJ tUtij ï‹iwaâd«
eh« MnBã¤J m¥go¥g£l xU jÅ cÇik ahtU¡F« ïU¡f
nt©L« v‹W«, mJ všnyhU¡F« rÇ rk¤JtkhŒ ïU¡f nt©
L« v‹W«, mj‹ ÃUthf« všnyhU¡Fnk ïU¡fnt©L«
v‹W« TW»nwh«. ït‰¿‰F áy r£l ïilôWfŸ, gH¡f tH¡f
ïilôW fŸ ïUªjhY« mitfisí« kh‰¿¥ òâa
r£l§fisí«, òâa gH¡f§fisí« brŒant©Lbk‹»‹nwh«.
ï¥go¢ brhštJ m›îa® #hâ¡fhuD¡F¤ Jntõkhfnth,
mšyJ ntW VjhtbjhU j¥ãjkhfnth ïU¡»‹wJ v‹W fUâ
eh« F‰wthËfsh¡f¥gL»nwhkh v‹gij nahá¤J¥ ghU§fŸ.
mJnghynt xU jÅ¥g£l kÅj‹ vªj¡ fhuz¤âdhnyh
xU eh£il y£r¡fz¡fhd ét‹fisí«, %ghŒfisí« g¿
bfhL¤J b#ƤJ murdh» Vf r¡»uhâgâah» mªeh£o‹ ÛJ
Mâ¡f« bg‰W btFfhykhf M£á brY¤â bgUikailªJ
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
287
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 286
V‹ RakÇahij ïa¡f¤âš
nrunt©L«?
1. mJ x‹nwjh‹ k¡fŸ r_fthœÉš xUtU¡bfhUt®
v›Éj ca®î jhœî« ïU¡f¡TlhJ v‹W T¿ rkj®k¤J¡F
nghuhL»‹wJ.
2. mJ x‹nwjh‹ kÅjr_f« bghUshjhu¤ j‹ikÆš
xUtU¡bfhUt® gz¡fhu‹ ViH v‹»‹w ɤâahr« ïšyhkš
všyh¥ bghUS«, óÄí« všnyhU¡F« rÇrkkhŒ ïU¡f
nt©L« v‹W T¿ rkj®k¤J¡F¥ nghuhL»‹wJ.
3. mJ x‹nwjh‹ kÅjr_f¤âš MQ¡F«, bg©Q¡F«
v›Éj ɤâahrK« ïšyhkš rfy JiwfËY« rÇrk¤Jt«
ïU¡f nt©L« v‹W T¿ rkj®k¤J¡F¥ nghuhL»‹wJ.
4. mJ x‹nwjh‹ kÅjr_f¤âš #hâ, kj«, tUz«, njr«,
flîŸ M»a mãkhd§fis mwnt xʤJ cyf kÅj r_f nea,
xUikna nt©L« v‹W T¿ rkj®k¤â‰F¥ nghuhL»‹wJ.
5. mJ x‹nwjh‹ cy»š ciH¥ghË v‹W«, KjyhË
v‹W« ãÇÉidna ïšyhkš rfy njitfS¡F«, rfy kÅj®
fS« rÇrkkhf¥ ghLg£L mt‰¿‹ gaid všnyhU« rÇrkkhf
mDg É¡f nt©L« v‹W T¿ rkj®k¤J¡F¥ nghuhL»‹wJ.
6, mJ x‹nwjh‹ x›bthU kÅjD« vt‰¿‰F« v›Éj¤
J« moikahfhkš mtdt‹ m¿î, MuhŒ¢á, cz®¢á, fh£á
M»a itfS¡F ïz§» el¡f r®t RjªâuK« ïU¡f nt©L«
v‹W T¿ rkj®k¤J¡F¥ nghuhL»‹wJ.
òu£á - bg£o¢ brŒâ - 17.12.1933 òu£á - bg£o¢ brŒâ - 17.12.1933 òu£á - bg£o¢ brŒâ - 17.12.1933 òu£á - bg£o¢ brŒâ - 17.12.1933 òu£á - bg£o¢ brŒâ - 17.12.1933
r«gªj¥glhÔ®fŸ. Éy» v§fSl‹ nr®ªJ¡ bfhŸS§fŸ. filá
Æš e« všnyhU¡F« bghW¥ò« g§F« bgwyh«”v‹W brhšy
nt©Lbk‹»nwhnkh mJnghšjh‹ jÅ¥g£l kÅjÅ‹ bršt¤
j‹ikia xÊ¥gj‰F« mij bghJth¡Ftj‰F« mnj ngh‹w
tÊfis¥ ã‹g‰w nt©oajhF«.
mJnghšjh‹ ca®ªj #hâ v‹D« nguhš jÅ¥g£l cÇik
fis milªJ tUtijí« xÊ¡f m¥go¥g£l tÊfis ã‹ g‰w
nt©oajhF«. ïitfis všyh« vªj¡ fhuz¤ij K‹ Å£L«
F‰w« v‹nwh r£l Énuhjkhd fhÇa« v‹nwh brhšÈÉl
KoahJ.
Mjyhš kÅjr_f thœ¡ifÆš khWjšfis¢ brŒtâY«
òâa thœ¡if Kiwfis¥ òF¤JtâY« kÅj r_f¤J¡F¥ óuz
Rjªâu« c©L v‹gij x›bthUtU« fU¤âš ïU¤jnt©L«
v‹gJ ekJ mã¥ãuha«. mj‰F ïlÄšyhj kÅjr_f¤ij
RakÇahij m‰w r_f« v‹nwjh‹ brhšynt©L«.
Mdhš ï¥go¥g£l fhÇa§fshš ca®ÃiyÆš ïU¥gt®
fS¡F mâU¥â V‰glyh«. mjdhš v⮥ò« V‰glyh«. ïit
í« ïa‰ifnaahF«. m¥go¥g£l mâU¥âfŸ vJî« Úo¤J
ÉfhJ. xU miu¤ jiyKiw¡FŸ m›tâU¥âfŸ kiwªJ ÉL«.
ãwF cyf Rghtnk - thœ¡if Kiwna ï¥go¤jh‹ v‹w v©z«
všnyhUila kdâY« V‰g£LÉL«. ãwF mâU¥ânah
v⮥ngh Md fhÇa§fS¡F ïlnk ïU¡fhJ.
Mjyhš ïj‰fhf ahU« ga¥gl nt©oaâšiy. ã‹ th§f
î« nt©oaâšiy.
òu£á - jiya§f« - 17.12.1933 òu£á - jiya§f« - 17.12.1933 òu£á - jiya§f« - 17.12.1933 òu£á - jiya§f« - 17.12.1933 òu£á - jiya§f« - 17.12.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
289
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 288
jÄœ m‹g® kfhehL
mâfhÇfŸ kW¥ò
jÄH‹g® kfhehL v‹w gh®¥gd® Nœ¢á kfheh£L rh®ãš
eilbgw¥ ngh»w ò¤jf¡ fh£áia âwªJ it¥gjhf btËÆ£o
Uªj fšÉ ïyh¡fh jiyt®, ilu¡l® M¥ g¥ãË¡ ï‹°£uõ‹
v‹D« mâfhÇahdt® ï¥nghJ kW¤J É£ljhf bjÇ»wJ.
Mjyhš mtU¡F gâyhf ïuhkehjòu« ïuh#hit mªj¡ fh£áia
âwªJ it¡f¡ nf£L mt® x¥ò¡bfh©oU¥gjhf g¤âÇiffËš
btËÆ£oU¡»wh®fŸ. Mfnt Äf¢áW taJŸstuhd xU
bgÇahiu¤ njo¥ão¤jJ Äf ò¤ârhȤjdkhd fhÇabk‹gj‰fhf
ghuh£ L»nwh«.
òu£á - brŒâ És¡f« - 17.12.1933 òu£á - brŒâ És¡f« - 17.12.1933 òu£á - brŒâ És¡f« - 17.12.1933 òu£á - brŒâ És¡f« - 17.12.1933 òu£á - brŒâ És¡f« - 17.12.1933
tleh£oš RakÇahij bt‰¿
k¤âa khfhz«, Õuh® M»a ïUkhfhz§fË‹ bjhÊyhs®
fŸ ÉtrhÆfŸ f£á (The workers and Peasants’ Party)ba‹W rkj®k¤
â£l¤ij mo¥gilahf¡ bfh©L Mu«ã¡f Koî brŒa¥g£o
U¡»wJ. ïj‹ fhÇa îthf fÄ£o m§f¤âd®fshf ãugy bjhʉ
r§f¤ jiyt®fS«, nrhÎaÈ°£ jiyt®fSkhf gy® ïU¡»‹w
d®. K¡»akhf F¿¥ãl¤j¡f ehfòÇ njhH® M®.v°.uhŒ¡f® v«.V.,
vš.vš.ã. mt®fS«, m«nuhâ ã.Í.njZgh©nl mt®fS«
bgÇJ« ïâš mâf C¡fbkL¤J ciH¡»‹wh®fŸ. ekJ
RakÇahij y£áa¤â‹ bt‰¿¡F ïJî« vL¤J¡ fh£lhF«.
òu£á - brŒâ És¡f« - 17.12.1933 òu£á - brŒâ És¡f« - 17.12.1933 òu£á - brŒâ És¡f« - 17.12.1933 òu£á - brŒâ És¡f« - 17.12.1933 òu£á - brŒâ És¡f« - 17.12.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
291
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 290
nf£L« mikâ V‰glÉšiy. áy® T£l¤âš kziy thÇ
v¿ªjd®. fhªâah® IªJ ÃÄl neu« ngád ã‹ T£l¤ij É£L¢
br‹W É£lh®. mj‹ ã‹D« T£l« fiyahkš #d§fŸ nkil¥
g¡fkhf xUtiu xUt® jŸË¡bfh©L tªjh®fŸ”.
#°o° g¤âÇif ïªj¡ T£l¤ij¥ g‰¿a brŒâfis¥
ãuRǤâU¥gâš “mJ tunt‰ò T£lkh mšyJ g»Zfhu¡
T£lkh” v‹W jiy¥ò¡bfhL¤âU¥gJ ftÅ¡f¤j¡fJ. fhªâah®
ngRifÆš nghärh® m§F nr®ªjd®. mt®fshY« T£l¤ij
rkhË¡f KoaÉšiy. Mifahš T£l¤ij fiy¤JÉl nt©oa
jhƉW. fhªâah® Äfî« fZl¤Jlnd jkJ nkh£lh® t©o¡F
nghŒ nr®ªjh® v‹W #°o° g¤âÇif TW»wJ.
“fhªâah® T£l¤J¡FŸ nghtj‰FŸS«, btËna nghtj‰
FŸS« mt® ãiH¤J btËnaWthuh v‹w ⻚ gyU¡F ïUªJ
bfh©nl ïUªjJ. ãur§f« KoªJ âU«ò«nghJ mt®fŸ jLkh¿
ïu©Lju« j‹Dl‹ tªj e©g®fŸ ÛJ rhŒªJÉ£lh®” v‹W
b#aghuâ jdJ jiya§f¤âny TW»wJ.
nkY« FH¥g¤âš Koªj ïªj¡ T£l¤ij¥g‰¿ jÄœehL
g¤âÇif vGâÆU¡»w jiya§f¤âny, “kfh¤khfhªâ uÆš t©o
Æš tªJ ïw§»aJ Kjš eilbg‰w rfy T£l§fËY« fZlK«,
fytuKnk mâfkhÆUªJ tUtij ahtU« ftÅ¡fnt©L«”
v‹W vGâÆU¥gJ ftÅ¡fj¡fJ.
njhH® fhªâ jÄœeh£oš fhyo it¤jJ Kjš mt® br‹w
ïl§fËš všyh« bghJ#d§fËil T¢rY«, FH¥gK«, fZl
K« fytuKnk V‰g£LtU»‹wd. ïÅnkš mt® ngh»w ïl§
fËš #d§fS¡F v‹d Jau« neÇLnkh v‹w rªnjf« cja
kh»‹wJ.
br‹w 22-ªnjâ btŸË¡»Hik fhiy 6-30k¡F njhH®fŸ
v°. uhkehj‹, v°. FUrhÄ, FŠáj«, nf.v«. ghyR¥gukÂa«
m. bgh‹d«gy«, g. éthdªj«, rFªjyh, fhªj« KjÈa gy njhH®
fŸ br‹id ikyh¥ó® ehnf°tuuh› gªJY å£L¡F br‹W
fhªâahiu f©L ngádh®fŸ. RakÇahij njhH®fŸ nf£l nfŸÉ
fS¡F fhªâah® rÇahd gâš bfhL¡fhkš “eh‹ vd¡F bjǪjgo
ãurhu« brŒ»nw‹. Ú§fŸ c§fŸ ïZl¥go ãurhu« brŒí§fŸ”
v‹W brh‹djhf¤ bjÇ»wJ. mªj Égu§fŸ mL¤j thu« btË
tU«.
òu£á - f£Liu - 24.12.1933 òu£á - f£Liu - 24.12.1933 òu£á - f£Liu - 24.12.1933 òu£á - f£Liu - 24.12.1933 òu£á - f£Liu - 24.12.1933
br‹idÆš fhªâ “É#a” my§nfhy«
fl‰fiu¡ T£l« FH¥g¤âš fiyªjJ
fhªâ-RakÇahij¡fhu® ng£o
njhH® fhªâ br‹id¡F É#a« brŒjjhdJ bgÇJ« my§
nfhy¤âš Koªjjhf¤bjÇ»wJ. bghJ #d§fŸ fhªâia tunt‰f
ÉU«gÉšiy v‹gij rªnjfkw btË¥gL¤â É£lh®fŸ.
MââuhÉl® FoÆU¡F« gy ïl§fËY« fU¥ò¡ bfhofS«,
fhªâ g»Zfhu És«gu§fS« fhz¥g£ljhf m¿É¡f¥gL»wJ.
br‹w 20 ² khiy br‹id fl‰fiuÆš fhªâahiu
tunt‰f T£l¥g£l T£l« FH¥g¤âY« T¡FuÈYnk Koªj
jhf¤ bjÇ»wJ. m‹W khiy Vw¡Fiwa eh‰gâdhÆu« ng®
br‹id âUtšÈ¡nf fl‰fiuÆš ToÆUªjjhfî« KjÈÈ
Uªnj mkË V‰g£L É£ljhfî« brhšy¥gL»wJ. mªj¡ T£l¤
ij¥g‰¿ g¤âÇiffËš fhz¥gL« Égu§fis¡ ftŤjhš
fhªâah® br‹idÆš g£l mtâia vËâš cz®ªJ bfhŸsyh«.
“jÄœ ehL” g¤âÇifÆš mªj¡T£l¤ij¥g‰¿ fh©¥gL«
Égu¤â‹ rhu« tUkhW :- “T£l« FH¥g¤âY«, bg©fŸ FHªij
fŸ Jau¤âY« KoªjJ. mndf bg©fS« FHªijfS« T£l¤
âš Äâg£L« eR¡F©L« fha§fŸ milªjjhfî«, mndf®
j§fŸ gz« JÂk eiffis jtwÉ£ljhfî« bjÇ»wJ. T£
l¤ij rkhˤJ mikâia c©L g©z bjh©l®fŸ brŒj
Ka‰ábašyh« åzhƉW, bjh©l®fŸ #d§fis ã‹dhš
ão¤J¤ jŸStJ« #d§fŸ bjh©l®fis ã‹dhš ão¤J¤ jŸS
tJkhf ïUªjd®. mndf bjh©l®fS¡F T£l¤âš moí«
»il¤jJ. xU bjh©lU¡F f‹d¤âš brU¥goí« »il¤jJ.
njhH® r¤âa_®¤â T£l¤âš mf¥g£L¡bfh©L jdJ jiy¥
ghif KjÈat‰iw g¿bfhL¤JÉ£lh®. bjh©l®fŸ mtiu¡
T£l¤âÈUªJ ÉLɤJ miH¤J¢ br‹wd®. Ãiyik mâf
nkhrh»É£lJ. njhH® fhªâ midtiuí« mikâahf ïU¡f¡
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
293
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 292
V‰g£oU¡F«. m¥go¡»šyhkš KjyhËkh®fS¡F¤ jhruhŒ
ïUªJ KjyhËkh®fŸ Mâ¡f« xUá¿J« Fiwahkš ïU¡f¤
j¡f t©z« x¥gªj« ngá¡bfh©L mj‰F¤ jFªjgona ngáí«,
vGâí« tªjâ‹ga‹ všyh« r®¡fhU¡F mDTykh» r®¡fhU¡
F¥ gyK« V‰g£LÉ£lJ. ïªj¡ fhuz§fshnynajh‹
fhªâahU¡F¢ r®¡fh® ï›tsî kâ¥ò«, jÅ kÇahijí« bfhL¤J
tU»wh®fŸ. “njhH® fhªâíl‹ r®¡fh® ešy rka¤âš uhÍbrŒJ
bfhŸs kW¤J É£lh®fŸ” v‹W gy njÓa¥ g¤âÇ¡iffŸ
r®¡fhiu FiwT¿ ãj‰W»‹wd. mJ c©ika¿a¢ r¡âa‰w
j‹iknaahF«. mšyJ #d§fis Vkh‰w¢ brŒí« N£áahF«.
r®¡fhU¡F blšÈ x¥gªj« nghš fhªâahÇl« xU gad‰w x¥gª
j« brŒJ bfh©L mjdhš fhªâ¡F« bt‰¿ V‰g£lJ v‹»‹w
bga® c©lhtj‰F« ïl« bfhL¤J njr g¡j®fisí«, njÓa¥
g¤âÇ¡iffisí« “fhªâ¡F n#” v‹W T¥ghLngh£L “fhªâ
bt‰¿ bg‰wh® r®¡fh® njhšÉa ilªjh®” v‹W brhšÈ¡ bfh©o
U¡F«go brŒa r®¡fhU¡F¤ bjÇahkš nghfÉšiy. uhÍngr
x¥ò¡bfhŸtjhš fhªâah® Vnjh bgÇa bgÇa ãu¢áidfis t‰
òW¤â r®¡fhU¡F Mg¤J tU«go ahd â£l§fis¡ bfh©LtªJ
ngh£L fZl¥gL¤Jth® v‹»‹w ga« r®¡fhU¡F V‰g£L mj
dhš uhÍia kW¤jh®fŸ v‹W ò¤â cŸst®fŸ brhšÈÉl Ko
ahJ. VbdÅš ghku k¡fË‹ e‹ik¡ F« Rjªâu¤â‰F«, fhªâ
bfhŸif¡F« btF ɤâahr« c©L v‹gJ r®¡fhU¡F e‹whŒ
bjÇí«. Mdhš ntW fhuz« v‹d v‹W nf£fyh«. m¡fhuz«
v‹dbt‹whš fhªâahÇl« ngᢠbrŒJ bfhŸS« uhÍahdJ
bghJ #d§fshš x¥ò¡bfhŸs¥gLkh? fhªâahU¡F m›tsî
bršth¡F ïU¡»wjh? fhªâÆ‹ ãuâÃâ¤Jt¤ij všyh #d§
fS« V‰W¡bfhŸSth®fsh? v‹»‹w gaK« rªnjfKnkahF«.
VbdÅš fhªâ - ï®É‹ x¥gªjnk rªâ áǤJ É£lJ.
mij fhªâ x¥ò¡bfh©ljhnyna thÈg cy»š fhªâahÇ‹
bgUik Äf Äf¡ Fiwa¤ jiy¥g£L É£lJ. njhH®fŸ #tf®yhš
neUî«, nghR« k‰W« gyU« m¥bghGnj MnBã¤J É£L¥
ãwF fhªâahÇ‹ bršth¡F¡ FiwªJ ÉLnk v‹gj‰fhf
fhªâahÇ‹ jÅ ey¤ij c¤njá¤J x¥ò¡bfh©lt®fŸ nghy
eo¤jh®fŸ. Mjyhš mJ nghynt ïªj uhÍí« M»ÉL« v‹»‹w
ga¤âdhnyna r®¡fh® xU uhÍ ng¢R ehlf« eo¡f fhªâahU¡F
ïl« bfhL¡f Éšiyna jÉu nt¿šiy.
mJnghynt jh‹ tUzh¢áuk rdhjd j®ÄfS« fhªâah®
th®¤ijia¤ jhœ¤j¥g£l k¡fS« ã‰g£l k¡fS« x¥ò¡
fhªâ ãurhu« gh®¥gd N£ána
fhªâ g»Zfhu¡ »s®¢áfis¥g‰¿ F‰wkhfî«, gÇfhrkhf
î« ghku #d§fis Ãid¡f¢ brŒa, gh®¥gd¥ g¤âÇ¡iffŸ
f£L¥ ghlhf N£á brŒ»‹wd.
ïj‰F Mjhukhf mitfŸ vGâ¡fh£L« xnu Mjhu«
v‹dbt‹whš fhªâia rdhjd j®ÄfS« g»ZfÇ¡»wh®fŸ.
murh§f¤jhU« g»ZfÇ¡»wh®fŸ. mJnghyntjh‹ RakÇahij¡
fhu®fS« g»ZfÇ¡»wh®fŸ v‹W gšyÉ Mu«ã¤J _‹W ngiu
í« x‹wh¡» ïitfŸ Vnjh Raey« v‹W« it¤J ãukhjkhd
bghJey¤J¡F ÉnuhjkhŒ Vnjh bgÇa m¡»uk« brŒ»wh®fŸ
v‹W gL«goahf vGâtU»wh®fŸ. ïJgu«giu tH¡f«nghš
gh®¥gd jªâunk xÊa nt¿šiy v‹gij gh®¥gdiu m¿ªjt®
fŸ ahtU« m¿th®fŸ. M§»nyh ïªâa r®¡fh® fhªâ É#a¤â‰F
mDTykhf¢ rfy V‰ghLfS« brŒJ ïU¡»wh®fŸ v‹gij
#d§fS¡F¤ bjÇahJ v‹W fUâ ï¥go vGJ»‹wdnghY«. r®¡
fhuh®, r®¡fh® mâfhÇfis kh¤âu« mâš fyªJbfhŸs nt©lh
bk‹W brhšY»‹wh®fns bahÊa #d§fŸ fhªâia¥ g»ZfÇ¡f
nt©L« v‹W brhšy Éšiy. ïJ r®¡fhÇ‹ jªâunkahF«.
fhªâah® ãÇ£oZ r®¡fhU¡F ïJtiu ahbjhU bfLâia
í« c©lh¡»ÉlÉšiy; c©lh¡f Ãid¤jJ« ïšiy. m‹¿í«
mt® ï¢ r®¡fhiu ÃiyÃW¤j¥ ghLgL»‹wt®. mnjhL kh¤âu
kšyhkš r®¡fhÇ‹ x‰wU« Mth®. ïij K‹ v¤jidnah jlit
eh« vGâ tªâU¡»nwh«.
njhH® fhªâ¡F v›tsî És«gu« bfhL¤J mtiu v›
tsî bgÇa njrg¡jwh¡f nt©Lnkh m›tsî¡F mtiu
ca®¤â cyf kâ¥ng‰gL¤â tªâU¡»wh®fŸ.
fhªâah® ïšyhkš ïUªâU¥ghuhdhš 5, 6 tUl§fS¡F
K‹ghfnt ghkuk¡fS¡F XusthtJ Mâ¡f« tu kh®¡f«
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
295
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 294
m¡nfŸÉfshtd:-
fhªâah® tUzh¢áuk thâah mšyth?
mt® tUzh¢áuk¥ ãurhu« brŒ»whuh ïšiyah ?
fhªâah® “ãuhkz‹, B¤âÇa‹, itáa‹, N¤âu‹ v‹W
eh‹F K¡»a ãÇî ïU¡fnt©L«” v‹W brhštJl‹,
“N¤âu‹, Kjš _‹W tUz¤jhU¡F« ÑHhfî«, mt®
fS¡F¤ bjhÊš brŒgtdhfî« ïU¡fnt©L«” v‹W brhšY
»whuh ïšiyah?
“ãuhkz‹, ã‹ _‹W tUz¤jhU¡F« nkyhdt‹, nkyhd
bjhÊiyna brŒant©oat‹” v‹W bjhÊš Kiwfisí«
ãǤJ¡ fh£o ïU¡»whuh ïšiyah?
ãwÉÆš #h⥠ghFghLfŸ ïU¡f nt©L«” v‹W brhšY
»‹whuh ïšiyah?
Ô©l¥glhjt®fS¡F¤ njhš gjÅL« J®eh‰w« Ãiwªj
ntiy V‰gL¤â¡ bfhL¤âU¡»whuh ïšiyah?
“N¤âu®fŸ bjhÊyhËfŸ gz« nr®¡f¡ TlhJ” v‹W
brhšY»whuh ïšiyah?
tUz ngj« ÃiwªjJ« #hâ¡ bfhLikfŸ cŸsJkhd
òuhz§fis, M£áfis¥ ò¤JÆuˤJ Ãiy ÃW¤j¥ghLgL»whuh
ïšiyah?
“Ô©lhjt®fis¢ N¤âu®fSl‹ nr®¡f nt©L«” v‹W
brhšY»whuh ïšiyah?
ïitfËš VjhtJ t®zh¢áuk j®k¤J¡nfh, rdhjd
j®k¤J¡nfh, gh®¥gÜa¤J¡nfh Énuhjbk‹W brhšy Koíkh?
v‹gdth»aitfis j§fŸ g¤âÇiffËš vL¤J¥ngh£L mj‰F
ne® neuhf¥ gâš vGâ g»Zfhu¡fhu®fis¡ f©o¤jhš mJ
kÅj¤ j‹ikiaí«, åuK« M©ikí« bghUªâa fhÇakhF«.
m¥go¡»šyhkš mnah¡»a¤jdkhŒ, ïÊj‹ikahŒ, N£áahŒ,
ã¤jyh£lkhŒ ghku #d§fis VŒ¡f¡ fUâ Éõk¥ ãurhu«
brŒtJ v‹gJ Äf Äf¡ nftykhdJ v‹gnjhL ï¤jifa
ãurhu¤ij v⮤J ml¡fnt©oaJ kÅj¤ j‹ikíŸst®fË‹
flikahF«. k‰bwhU ÉõaK« eh« vL¤J¡fh£lhkš ïU¡f
KoaÉšiy.
bfhŸs nt©L« v‹gj‰fhf gy jªâu§fŸ brŒtâš fhªâahiu
v⮥g jhfnth, g»ZfÇ¥gjhfnth ntõ« nghLtJ« x‹whFnk
jÉu nt¿šiy. ïj‹ c©ikia m¿ant©Lkhdhš 18-12-
33ªnjâ “RnjrĤâu‹” 3-tJ g¡f« 4-tJ fy« “fhªâahÇ‹
br‹id É#a«” v‹w jiy¥ãš fhªâ É#a Ãfœ¢á¡ F¿¥ò
Étu¤âš fhªâ ahiu rdhjd¥ ãuKf®fŸ miH¤âU¥gijí«
fhªâah® x¥ò¡ bfh©lhš mj‰F nt©oa V‰ghLfŸ brŒtij
í« g‰¿a xU m¿¡if ïU¥gijí« fhzyh«. Mdhš ïªj
m¿¡if¡F “fhªâé¡F miwTtš” v‹w jiy¥bga® bfhL¤
âU¥gJ kh¤âu« gh®¥gd Nœ¢áahF«. VbdÅš k‰wt®fŸ ïªj
ufáa¤ij m¿ªJ ÉLth®fŸ v‹w ga¤âdhnyahF«. ï›t¿¡if
Æš gy rdhjd ãuKf®fŸ ifbaG¤â£oU¡»wh®fŸ v‹gnjhL
xU r§fuh¢rhÇ ahU« É#a« brŒth®v‹W« f©oU¡»wJ.
Mfnt ïªj Nœ¢áfŸ všyh« ahiu Vkh‰Wtj‰F v‹gij
ahU« RygkhŒ czuyh«.
nkY« fhªâ Ãâ¡F¥ gz« bfhL¤ âU¥gt®fisí«, fhªâ
É#a¤ij el¤â îthf« brŒ»‹wt® fisí« ah® v‹W gh®¤jhš
ïit gh®¥gd V‰ghlh? ïšiyah? v‹W« bjǪJ bfhŸsyh«.
ïij g‰¿K‹ xU jlití« vGâÆUªnjh«. MdhY« k‰bwhU
juK« Phgf¥gL¤J»nwh«.
Éf, fhªâ g©L¡F rdhjd j®ÄfŸ gy® gz« bfhL¤J
ïU¡»wh®fŸ. nfhÉY¡FŸ Ô©l¥glhjt®fis Él r«kâ¡fhj
t®fŸ gz« bfhL¤âU¡»wh®fŸ. tUzh¢áuk j®ÄfŸ gz«
bfhL¤â U¡»wh®fŸ.
Mdhš Ô©l¥glhjt®fŸ v‹gt®fŸ bgU«ghY«
g»ZfÇ¡ »wh®fŸ. fhªâahiu¤ j§fS¡fhf x‹W« ngrnt©lh«
v‹»wh®fŸ. gh®¥gdušyhjhÇš bgU«gh‹iknah® áw¥ghf ghku
k¡fS« g»ZfÇ¡»wh®fŸ. ïj‰bfšyh« m®¤j« v‹d v‹W
nf£»‹nwh«. ïitfŸ xU òwÄU¡f£L«.
ï‹D« ï¥gh®¥gd¥ g¤âÇ¡iffhu®fis x‹W nf£»‹
nwh«. ït®fŸ Nœ¢áÆšyhjt®fshfî«, gh®¥gd Mâ¡f¤ij
Ãiy ÃW¤j¥ghLgL« tŠff®fsšyhjt®fshfî«, c©ikia
kiw¤J¥ bghŒia c©ikahŒ¡ fh£L« ïašò ïšyhjt®fsh
fî«, ehza khd bghJ neh¡Filat®fshfî« ïU¥gh®fshdhš
ï¥nghjhtJ ïJ r«kªjkhd ekJ nfŸÉfS¡F gâš brhšÈ
É£L fhªâ g»Zfhu¤ij¡ f©o¡f£L«, ek¡F MnBgiz
Æšiy.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
297
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 296
gh®¥gd®fS¡F vJtiuÆš ïªj mf§fhuK«, Mzt
K« ïU¡F« v‹W gh®¥nghnkahdhš gh®¥gdušyhj r_f¤J¡
F¥ bgU«gh‹ik k¡fS¡F kÅj¤ j‹ikí«, RakÇahij
cz®¢áí« tU«tiu ï¥go¤jh‹ ngRth®fŸ. MdhY« xU
msî¡F¥ gh®¥gdušyhjh® bt‰¿bg‰WÉ£lh®fŸ v‹gij
x¥ò¡bfh©L jh‹ Mfnt©L«. mj‰F xU cjhuz« nt©L
khdhš xU fhÇa¤âš gh®¡fyh«. mjhtJ ï‹W fhªâahiu¥nghš
vªj xU gh®¥gdiuahtJ mšyJ vªj xU r§fuh¢rhÇahiu
ahtJ bghJ¡T£l« ngh£L åâÆš ËW fhªâah® brhštJ
nghš “ãuhkz‹, B¤âÇa‹, itáa‹, N¤âu‹ v‹»‹w eh‹F
tUz« ïU¡fnt©L«. N¤âu‹ Kjš _‹W tUz¤jhU¡F
nrit brŒant©L«. uhkuh{a« nt©L«, N¤âu®fS«, Ô©lhj
t®fS« jh‹ x‹whf nt©L«, k‰w tUz¤jhUl‹ mt®fŸ
fy¡f¡ TlhJ” v‹gJ ngh‹w th®¤ijfis¢ brhšÈÉ£L¤
j¥ã¤J¡bfhŸs Koíkh? v‹W gh®¤jhš m¥nghJ bjÇí«
gh®¥gdušyhjh® bt‰¿¡F cŸs gyK« fhªâ bfhŸif¡F cŸs
gyK« v‹W brhšYnth«.
vdnt ÉÕõzid Mœthuh¡» uh{a g£l« bfhL¤J
uhtzid¡ bfh‹wjhf cŸs fijia¥nghš Vnjh xU t¡Ñš
MrhÄia¥ ão¤J mtiu kfh¤khth¡» mtU¡F ïªâa #d¥
ãuâÃâ¤Jt« v‹gâš r®thâfhÇah¡» gh®¥gdušyhj r_f
RakÇahij¥ òdU¤jhuz¤ij¡ bfhšy¢ brŒí« Nœ¢áÆ‹
j‹ikia¥ ãw® m¿ªJ bfh©lh®fns v‹W bt£f¥glhkš
g»Zfhu« b#Æ¡fhJ v‹W åu« ngRtâš v›tsî bt£f§
bf£l jdK«, brhuiza‰w MztK« ïU¡»‹wJ v‹W nahá¤
J« gh®¡f ÉU«ò»nwh«.
fhªâahU¡F¢ áy KÅághÈ£ofŸ tunt‰ò¡ bfhL¡»‹w
dth«. KÅághÈ£o, jhÿfh, Íšyh ngh®LfŸ nah¡»aij eh«
m¿ahjjšy.
r§fuh¢rhÇ¡F tunt‰ò¡bfhL¤j KÅághÈ£o mtuJ
jhrU¡F tunt‰ò¡ bfhL¥gâš mâra« f©Lão¡f nt©oanj
Æšiy. r§fuh¢rhÇ nritiaÉl, gh®¥gdU¡F fhªâah® nrit
Fiwªjjšy. Mjyhš gh®¥gd Mâ¡f¤J¡F¡ f£L¥g£l- gaªj
KÅághÈ£ofS«, ngh®LfS« tunt‰ò mË¡f¤jh‹ brŒ
»‹wd. v¥goahtJ KÅághÈ£ofËY«, ngh®LfËY« j§f
S¡F¥ bgUikí«, RaeyK« ïU¡f tÊnt©L« v‹»‹w xU
neh¡f¤ij¤jÉu ntW neh¡f« bfh©lt®fS¡F ïlÄšyhkny
mit mik¡f¥g£oU¡»‹wd.
mjhtJ gh®¥gdušyhjhÇš áy® ï¡T£l¤jhUl‹ fyªJ
bfh©oU¥gjhš gh®¥gd®fŸ MztkhŒ “ïªj¥ g»Zfhu«
bt‰¿ bgw¥nghtâšiy. .ïjdhš tunt‰ò mâf¥gL«” v‹W
Tw ïlnk‰gL»‹wJ. ïªj Mzt« gh®¥gdU¡F ï‹W ne‰wšy,
btFfhykhf ïUªJtUtJ ek¡F¤ bjÇí«. cjhuzkhf
j®kòÇÆš lh¡l®.ã.tujuh#&Y mt®fŸ jiyikÆš 1922-š Toa
jhÿ¡fh fh‹gu‹áš gh®¥gd N£áia¥g‰¿ jiyik ciuÆš
ehíL mt®fŸ Äf t‹ikahŒ f©o¤J¥ngá RakÇahij cŸs
gh®¥gdušyhjh® gh®¥gdUl‹ ïÅ x¤J njr nrit brŒa Ko
ahJ v‹W brh‹dnjhL gh®¥gd®fË‹ njr nrit v‹gbjšyh«
gh®¥gd r_f Mâ¡f¤â‰nf‰w Raey nritna xÊa nt¿šiy
v‹W ïij e«ã¥ gh®¥gdušyhjh® áy® VkhªJtU»wh®fŸ
v‹W« brh‹dh®. mj‰F¤ njhH® ïuh#nfhghyh¢rhÇah® mt®fŸ
xnu gâšjh‹ brh‹dh®fŸ. mjhtJ,
ò¤j® bjhšiy, KA«kâa® M£áfhy¤ bjhšiy KjÈa
v¤jidnah bjhšiyfis¢ rkhˤJtªj gh®¥gd®fŸ ïj‰bfš
yhkh gaªJÉl¥ngh»wh®fŸ. gh®¥gdU¡F Énuhjkhf ïJtiu
í« xU fhÇaK« vtU« rhâ¤J¡ bfhŸsKoaÉšiy. Mjyhš
Ú§fS« brhšÈÉ£L¥ngh§fŸ v‹W brh‹dh®.
mJnghynt 1922-š âU¥óÇš njhH® thRnjtŒaut®fŸ
jiyikÆš elªj khfhz kfheh£o‹nghJ nfhÆš ãuntr¤
Ô®khd¤ij¥g‰¿¤ njhH® <.bt.uhkrhÄ ngáa rªj®¥g¤âš #hâ¡
bfhLikíŸs ïuhkhaz¤ij R£L¥bghR¡fnt©L« v‹W
brh‹d rka« njhH® á. uh#nfhghyh¢rhÇah® ïJ x‹W« Mf¡
Toa fhÇa« mšybt‹W« åzhŒ¥ bgaiu¡bfL¤J¡bfhŸtij
Él ntW ga‹»il¡f¥ nghtâšiy v‹W« brh‹dnjhL m‹W
ïuî elªj khfhz¡ fh§»u° fÄ£o¡ fhÇajÇá nj®jÈš njhH®
<.bt.uhkrhÄ íl‹ njhH® o. Mâehuhaz br£oah® ngh£o
ngh£lâš njhH® Mâehuhaz br£oahU¡F 23 X£LfS« njhH®
uhkrhÄ¡F 94 X£LfS« »il¤jbghGJ njhH® uh#nfhghyh¢rhÇ
ah® njhH® uhkrhÄia¥ gh®¤J “Ú§fŸ ïuhkhaz¤â‹ÛJ
ghahâUªâUªjhš c§fS¡F ï‹D« xU 10,15 X£LfŸ »il¤
âU¡fyh«” v‹W« ghuh£o¥ ngádh®.
ïªj Égu§fŸ 1926-27 “Fo muR” ky®fËš fhzyh«.
Mjyhš gh®¥gd®fS¡F ï¥nghJ ïU¡F« mf§fhu«
všyh« “ïJ b#Æ¡fhJ” ïij¥nghš v¤jidnah bgaiu¥
gh®¤jhŒÉ£lJ” v‹»w mf«ghtnk MF«.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
299
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 298
itáuhí¡F«, ft®d®fS¡F«, kªâÇfS¡F« tunt‰ò xU
òwK«, “m¥gjÉfis xÊ¡fnt©Lbk‹D« njrg¡j®fS¡F”
xU òwK«, rdhjdj®ÄfS¡F« r§fuh¢rhÇ¡F« xU òwK«, “Ó®
âU¤jthâfS¡F” xU òwK«, ït®fŸ ï¤jid ng®fsJ bfhŸif
fisí« xÊ¡fnt©L« v‹»‹wjhd RakÇahij¡ fhu®fS¡F
xU òwK« tunt‰gˤJ j§fŸ Ãiyia¡ fh¥gh‰¿¡ bfhŸs
nt©oa mtáa¤âÈU¥gt®fŸ. Vbd‹whš °jy °jhgd§fËš
gh®¥gÜaK«, gz¡fhu¤j‹ikínk bfh©lt®fŸ jh‹ 100¡F 90
ng®fŸ ïU¡»wh®fŸ. Mjyhš ï›tunt‰òfshš fhªâahU¡F
bgUikí« bt‰¿í« V‰g£L É£ljhf¢ brhšYtbjšyh« btW«
btËka¡nfa‹¿ ntwšy.
Mjyhš fhªâ g»Zfhu¤ij¡ f©o¥gt®fŸ nah¡»aK«
ne®ikí« cŸst®fshfî«, Nøí« ïÊ j‹ikí« ïšyhjt®
fshfî« ïUªjhš eh« vªj vªj¡ fhuz¤ij¡ fh£o g»ZfÇ¡f
nt©L« v‹W brhšY»‹nwhnkh mªj¡ fhuz§fis vL¤J¡T¿
mitfŸ j¥ò v‹gjhf¡ fh£oa ãwF f©o¡fnt©Lbk‹W
nf£L¡bfhŸS»nwh«.
òu£á - jiya§f« - 24.12.1933 òu£á - jiya§f« - 24.12.1933 òu£á - jiya§f« - 24.12.1933 òu£á - jiya§f« - 24.12.1933 òu£á - jiya§f« - 24.12.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
301
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 300
Æš gh®¥gd Mâ¡f¤â‰nfh, jhB©a¤ â‰nfh, ga¤â‰nfh cŸ
g£ljhf¡ fhz¥gL« jÄœ ghiõ¡F«, jÄH®fS¡F« V‰gL¤â
el¤j¥g£L tU« Kiwna nghJkhd m¤jhøahF«.
mL¤jgoahf¤ jiytut®fis¥g‰¿ mtU¡F V‰g£oU¡
F« fšÉ c¤ânahf¤âš Kj‹ikahd c¤ânahf« mika¥bg‰
¿UªJ« m¡fšÉ ïyh¡fhÉš jÄG¡F v›tsî Mâ¡a«
tH§f¥ bg‰¿U¡»wbj‹gij nahá¤jhš jhnd És§»ÉL«. kfh
eh£L¤ jiyik¥ gjÉÆš Ô®khd fhy§fËš x‹¿š elªJ
bfh©l khâÇí« kd¥gh‹ikiaí«, eLÃiyik¡F« nghJkhd
fhuz§fshF«.
jÉu ï« kfhehlhdJ x‰Wikia¡ bfh©lJ«, ešby©
z¤â‹ Kâ‰áia¡ bfh©ljhfî« V‰gL¤jÉšiy v‹gj‰F
m¿F¿ah»a nghä° gªnjhg°ij ÉU«ã xU nghä° fÄõd®,
2 r¥ ï‹°bg¡l®, xU rh®b#©L, 12 fh‹°nlãŸfŸ ml§»a xU
nghäÞ f¢nrÇahf kfheh£il M¡FɤJ mâš tªjt®fËD
ila ifbaG¤Jfis btŸis¡fh»jkh»a K¢rÈ¡ifÆš
ifbaG¤J th§»a ãwnf kfheh£il Mu«ã¡f¥g£lbjÅ‹
mj‰»U¡F« nah¡»aijí«, kd¥gh‹ikí«, ešby©zK«,
e«ã¡ifí« v¤j‹ik thŒªj bj‹gJ ftŤjt®fS¡nf
òy¥gL«.
jÉu jÄœ vG¤J¡fis¥ òJ¥ã¤J Ó®¥gL¤jnt©oa
Ô®khd¤J¡F mEruizahf V‰gL¤âa fÄ£oia V‰gL¤J«
nghJ ³ fÄ£o¡F xU bg©kÂiaahtJ m§f¤âduhf nj®ª
bjL¡fhjJ bg©Qyf¤â‰nf fšÉ Éõa¤âš bghW¥ng‰W
el¤J« m¿î«, Mirí«, M‰wY«, ïšiy vd¥ g»u§f¥gL¤â
mtkhd¤ij c©lh¡F« Ô®khdkhFbk‹nw fUj ïlnk‰gL
»wJ. âw¥ghs® uh#h r®. m©zhkiyah® jkJ âw¥ò ÉHhth‰W
KiwÆš M‰¿a brh‰bghÊÉš “jÄH‹g®fns m¿î midt
U¡F« bghJ mJ xUtU¡nf c¿aj‹W, mjid MltU« bgw
nt©L«, kfËU«bgwnt©L«, ViHí« bgwnt©L« jÅfU«
bgw nt©L«” v‹W T¿ïU¥gj‰F« nkšf©l fÄ£oÆš bg©
kÂfËš xUtiuahtJ nr®¡fhâU¥gj‰F« r«gªj« v¥go
ïU¡»wbj‹gJ ek¡F És§fÉšiy. x›bthU jÄHD« ï‹D«
gŸËÆš xsit¥ãuh£oÆ‹ ÚâbkhÊfis¡ f‰W mj‹go
el¡»w tid¤ jh‹ g©ojbd‹W«, bgÇnah® v‹W« bga® bg‰W
És§Ftijí« eh« gh®¡fyh«. m¥go ïU¡f ngh® åu®fshfî«,
Úâgâfshfî«, tH¡f¿P®fshfî«, jghyhãr®fshfî«, fšÉaâ
jÄH‹g® kfhehL
-<.bt.» -<.bt.» -<.bt.» -<.bt.» -<.bt.»
br‹idÆš ï«khj« 23, 24 fËš Toa jÄH‹g® kfhehL
xU Raey¡ T£l¤jh®fshš T£l¥g£L mj‹ gy‹fis m¢Ra
ey¡ T£l¤jt®fS¡nf ga‹gLkhW cgnahf¥gL«goahd Kiw
Æš fl¤j¥nghtjhf e« òu£áÆš gy f£LiufS«, jiya§fK«
vGj¥g£ld. mij¡ f©o¥ghŒ g»ZfÇ¡F«go ïu©L Íšyh
kfhehLfS«, gy r§f§fS« Ô®khd§fŸ Ãiwnt‰¿ g¤âÇif
fËš btËtªJŸsd.
bj‹dh£oš jÄœ f‰W mâš gh©o¤a« bg‰W m‹ò ó©o
U¡F« MÆu¡fz¡fhd jÄœ k¡fŸ kȤâU¡f, jÄbH‹whš
nt¥g§fhbad¡ fUJ« áy MÇa¥gh®¥gd®fŸ bgU¡fhf j§f
S¡F ïirªj ïu©blhU jÄH®fisí«, ïu©blhU kf«kâa®
fisí«, »¿°jt®fisí« nr®¤J¡bfh©L jÄH® kfhehL v‹W
nghlhJ jÄH‹g® kfhehL v‹W X® kfheh£il¡ T£l Mu«ã¤
jnj ï«kfheh£il¡ T£oat®fË‹ Nœ¢áia És¡f¥ nghâa
rh‹whF«.
mL¤jgoahf mj‹ elto¡fiffËš m§f« bg‰wt®f
sh»a ò¤jfhya ãurhu r§f¤jiyt®, tunt‰ò¡fHf¤ jiyt®
KjÈnah®fË‹ nah¡»aijfis¥ g‰¿¡ ftŤjhš mj‹ c£
fU¤J És§fhk‰ nghfhJ. mjhtJ njhH® nf.É.»UZzrhÄ Ia®
v‹gt® jkJ étdkh»a t¡Ñš bjhÊÈš ï‹iwa¤ âd¤âš
nfh®£LfËš všyh elto¡iffS« jÄÊnyna el¤j¥gl
nt©L« v‹gjhf V‰g£L É£lhš ïtU¡FŸs jÄÊ‹ m‹ò
m¥bghGnj És§»ÉL«. mL¤jgoahf “kfhknfhgh¤aha®”
g£l« bg‰wtiu¡ ftŤjhš jÄœ k¡fS« MÇak¡fS« mtÇ
l« xU gjÉia vâ®gh®¡»w fhy¤âš mtuJ jÄH‹ò, tlbkhÊ
a‹ò, jÄHu‹ò Máau‹ò v‹gJ v¤jifabjd És§F«?
kfheh£L¤ âw¥ghs® Éõa¤âš mtuhš V‰gL¤j¥g£l fšÿÇ
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
303
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 302
nfhit¢ áiwÆš njhH® uhkrhÄ
ïªâa r£lrig¤ jiytÇ‹ rªâ¥ò
f©z«khŸ #hÛÅš ÉLjiy
26-12-33 ² m‹W 11 k¡F nfha«ò¤ö® Íšyh
khÍ°onu£ njhH® btš° I.á.V°. K‹ò njhH® <.bt.uhkrhÄ
mt®fË‹ rnfhjÇí« Fo muR¥ g¤âÇifÆ‹ ãuRjhuUkhd
njhH® f©z« khis #hÛÅš Élnt©Lbkd bfhL¤âUªj
kDÉ‹ngÇš Éthj« eilbg‰wJ. njhH® f©z«khŸ br‹w
thu« njhH® uhkrhÄíl‹ ifJ brŒa¥g£l Étu« e©g®fS¡F
PhgfÄU¡fyh«. #hÛÅš njhH® f©z«khis Élnt©Lbk‹W
njhH® o.o. u¤âdrghgâ ãŸis ï‹W fby¡l® K‹ò thâ¡ifÆš
m¡nlhg® khj« 29 njâ btËtªJŸs Fo muR¥ g¤âÇifÆš
ãuRu« brŒa¥g£LŸs f£Liu¡F njhH® f©z«khŸ ne® #th¥
jhÇašy bt‹gjhfî« ³ ÉahrkhdJ th¡F¤jhu®fS¡F¡ Tw¥
g£l X® rhjhuz nghjidjh‹ MF« v‹gjhfî«. vdnt mJ
uh# êjidahfhJ v‹gjhfî«, ï¥nghJ Éahr¤ij g‰¿ nahá¡f
nt©oa mtáaÄšiy v‹W« T¿anjhL vâÇ xU bg©zhf
ïU¥gij K‹Å£L«, njf mbrsfÇa¤Jl‹ ïU¥gij K‹Å£
L«, rh£áfŸ fiy¡f¥gLth®fŸ v‹W Ãid¥gj‰F ïlÄšyhkš
ïU¥gij K‹Å£L«, njhH® f©z«khis #hÛÅš Él nt©L
bk‹W gy tH¡FfËš elªj nk‰nfhŸfis vL¤J¡fh£o thjho
dh®.
#hÛÅš, njhH® f©z«khis ÉLtij, kDÉš f©LŸs
fhuz§fis¡ bfh©L v⮥gjhf nghä° ãuhá¡»ô£o§ ï‹°
bg¡l® njhH® tujuh#&Y ehíL T¿dh®. ïJ Éõakhf nahá¡f¢
á¿J rhtfhr« nt©L« v‹W T¿dhY«, njhH® f©z«khŸ
nehŒthŒ¥g£oU¥gJ th°jtªjh‹ v‹gjhfî« T¿dh®.
fhÇfshfî« c¤ânahf§fËš bg©k¡fis¢ nr®¤J el¤â
tU»w ï¡fhy¤âY« Tl eh« ekJ bg©k¡fS¡fhf fšÉ r«gªj
khf¡Tl xU Mâ¡f« jUtj‰F K‰gl ÉU«gÉšiyahdhš
mJ ÄfÄf ã‰ngh¡fhd fhÇabk‹nw brhšYnth«. VbdÅš
ïªj jÄH‹g® kfheh£oš Rkh® 1-15 g©oijfshd bg© kÂfŸ
É#akh»ÆUªJ«, mt®fËš bgU«gh‹iknah® bgÇa bgÇa
kfheh£L¡ T£l§fËš ngR« âwikí« g¤âÇ¡iffËš f£Liu
fŸ vGJ« M‰wY« mikªjt®fshfÉU¡F«bghGJ« òw¡
f¤jjhdJ ÉtrhÆ Ãy¤ij¥ g©gL¤jhJ ɤij MuhŒtJ
nghY«, mHFw¢ brŒJ bfhŸSgt® jiyÆU¡f cliy my§
fÇ¥gJ ngh‹wbj‹gnj ekJ fU¤J. Mifahš ï¤jifa kfh
ehLfŸ e« eh£o‰fhtJ, k¡fS¡ fhtJ gadˤJ K‰ngh¡fil
í« tÊfËš cgnahf¥gL« v‹»w KiwÆš el¤j¥glÉšiy
v‹gJ ekjã¥ãuha«. k‰w elto¡iffis¡ F¿¤J ã‹ bjÇÉ¡
f¥gL«.
òu£á - jiya§f« - 31.12.1933 òu£á - jiya§f« - 31.12.1933 òu£á - jiya§f« - 31.12.1933 òu£á - jiya§f« - 31.12.1933 òu£á - jiya§f« - 31.12.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
305
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 304
ehfßfbk‹whš v‹d?
njhH®fns! ïÅ mL¤jgoahf Ãfœ¢á¡F¿¥ãš f©LŸs
Éõa«. m¡»uhrd® Koîiu vd¡ F¿¥ãl¥g£oU¡»wJ. eh‹
mndf nfŸÉfS¡F¢ rÇahd gâš brhšYnt‹ v‹W vd¡F
K‹ò ngáa e©g® T¿dh®. eh‹ v¥bghGJ« nfŸÉfS¡F¥ gâš
brhšy¤ jahuhÆU¡»nw‹. Mdhš všyh¡ nfŸÉfS¡F« rÇahd
- Kothd gâš brhšy¡ Toa rfyfyhtšytbd‹W v©Â
ÉlhÔ®fŸ. eh‹ brhšY« mã¥ãuha« jh‹ Kothdbj‹nwh,
mJnt Koªj MuhŒ¢áÆ‹ rÇahd fU¤J v‹nwh, Ú§fŸ fUj¡
TlhJ.
Étfhu«, Ãaha« v‹w ïu©L th®¤ijfisí« cgnahf¥
gL¤J« Éj¤ij rÇahf cz®ªJ bfhŸS«go nfhU»nw‹.
Ãaha« ntW-Étfhu« v‹gJ« ntW. Étfhu« v‹gJ tY¤jt‹
Mâ¡ f¤ijí«, jªâu Nøfisí«, gz¢ bršth¡ifí«
bghU¤J Koî bg‰WÉL«. xUt‹ j‹Ål« r¡â ïšyhj fhuz¤
jhš-ngR« âwik, vL¤J¡fh£L« mDnghf« M»ait ïšyhj
fhuz¤jhš-xU Éõa¤ij¥ g‰¿ thâ¤J¤ njhšÉí‰W É£lhš
mJ Ãaha« f©L ão¤jh»ÉLkh? mJ nghš c§fŸ thŒ
ml§F«go eh‹ gâš brhšÈ É£ljhnyna eh‹ brh‹dJ rÇ
v‹W brhšÈÉl KoahJ. c§fS¡F vL¤J¢ brhšÈ bkŒ¥ã¡f
Koahjjhnyna eh‹ brh‹dJ j¥ò v‹W« brhšÈÉl KoahJ.
Mjyhš vd¡F¤ bjǪj gâš brhšY»nw‹. mij MuhŒ¢á
brŒJ ãwF xU j¡f Koî¡F thU§fŸ.
ï‹iwa âd« ï§F ngr vL¤J¡ bfh©l Éõa« “ïªâah
É‹ j‰fhy ehfßf«” v‹gjhF«. ïJ xU Tlhj Éõakšy. Ä¡f
UáfukhdJ« ÉǪj bghUŸfis¡ bfh©lJkhd ešy Éõa¤
ijna Ú§fŸ ï§F ngr vL¤J¡ bfh©oU¡»Ö®fŸ.
“ehfßf«” v‹»‹w th®¤ij¡F¥ bghUns ãoÆš á¡fhj
xU ÉõakhF«. x›bthUtU« ‘ehfßf«’ v‹gj‰F xU jÅ¥
ïU ju¥ò thj§fisí« nf£l ãwF khÍ°ânu£ njhH®
f©z«khis #hÛÅš ÉLjiy brŒa c¤âuÉ£oU¥gjhf¡
T¿dh®.
njhH® o.o. M® ãŸis¡F cjÉahf njhH®fŸ <nuhL ntQ
nfhghš, br‹id nf.v«.ghyR¥ãukÂa«, nfhit eŠR©ilah
KjÈa t¡ÑšfŸ M#uhdh®fŸ.
“òu£á” g¤âÇif ãuRuf®¤jhî« gâ¥ghsUkhd njhH® v°.
M®. f©z«khis, mt®ÛJ bfh©L tu¥g£oU¡F« tH¡F
Érhuid Koí« tiu #hÛÅš Él nt©Lbkd nfhit Íšyh
khÍ°onu£ nfh®£oš kD¢ brŒJ bfhŸs¥g£lJ. Íšyh khÍ°
onu£ mtiu %.500 brhªj #hÛD«, mnj Jif¡F k‰W« xU eg®
%.500 #hÛD« bfhL¤jhš ÉLjiy brŒí«go c¤âuÉ£lh®.
njhH® f©z«khŸ 26 ² #hÛ‹ bfhL¤J ÉLjiyailªJ
m‹¿unt bkÆÈš <nuhL tªJ nr®ªjh®. njhH® <.bt. uhkrhÄ,
v°.M®. f©z«khŸ ït®fŸ ïUt®ÛJ« bfh©L tu¥g£oU¡F«
tH¡F #dtÇ khj« 4 njâ nfhit Íšyh khÍ°ânu£ nfh®£oš
Érhuiz tU«.
njhH® <.bt. uhkrhÄ mt®fis nfhit¢ áiwÆš ïªâa
r£lrig¤ jiyt® njhH® r®. M®. nf. õ©Kf« ã.V., ã.vš.,
v«.vš.V., mt®fS«, njhH®fŸ <.É. »UZzrhÄ, v°. uhkrhÄ,
nf.v«. ghyR¥ãukÂa«, ã.V., ã.vš., É. ntQnfhghš ã.V., ã.vš.,
KjÈat®fS« br‹W gh®¤J tªjh®fŸ. 4-1-34š jÄœehL MáÇa®
njhH® lh¡l® ã. tujuh#&Y mt®fŸ gh®¤J tu¥nghtjhf¤ bjÇa
tU»wJ.
òu£á - Jiz¤ jiya§f« - 31.12.1933 òu£á - Jiz¤ jiya§f« - 31.12.1933 òu£á - Jiz¤ jiya§f« - 31.12.1933 òu£á - Jiz¤ jiya§f« - 31.12.1933 òu£á - Jiz¤ jiya§f« - 31.12.1933
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
307
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 306
K‹ò òuhz¤ij¥ g‰¿í« kj¤ij¥ g‰¿í« ngRtJ jh‹
ɤt¤ j‹ikahf ïUªjJ. Mdhš mJ ï‹W F¥igah» gÇfá¡
f¤ j¡fjhf M»É£lJ. Òò¤â¡F« m¿É‰F« bghU¤jÄšyhj
Ku£L¥ ãothj¤âš K‹ò e«ã¡ifÆUªjij áyh»¤J¥ ngá
ndh«. Mdhš ï‹iwa âd« ãu¤âaBkhf vijí« vL¤J¡
fh£o¤ bjËîgL¤Jtijí«-ÉŠPhd« ngh‹wjhd m¿Éa¡f
üšfis¡ f‰Wz®ªj tšYz®fisínk eh« bgÇJ« kâ¤J
tU»‹nwh«.
ehfßf« v‹gJ Ãiyik¡F« njr¤â‰F«-fhy¥ ngh¡»‰F«
j¡fthW És§F»wJ. fhynjr t®¤jkhd-tH¡f¤ijnabah£o
“ehfßf«” fhz¥gL»wJ.
fhy¥ngh¡fhdJ vªj nj¡f¤ijí« c©lh¡Ftâšiy.
x‹¿ÈUªJ k‰bwh‹W njh‹wî«-òu£á V‰glî« brŒ»wJ.
Ûir, jiykÆ® ïitfis¥ g‰¿ Ú§fŸ F¿¥ã£L¥ ngáÜ®
fŸ. vJ ehfßfbk‹W fUJ»‹nwhnkh mJ bgU¤j mé®z¤J¡F
tªJÉL»wJ. Û©L« mªj ÃiyikahdJ kh¿¡bfh©L
nghf¤jh‹ brŒ»‹wJ.
xU ÉõakhdJ thŒ rhk®¤âa¤âdhš brythÂah»ÉL«.
mJ bkŒnah-bghŒnah rÇnah-j¥ngh v¥goí« ïU¡fyh«.
eh« V‹ vj‰fhf ciH¤J¥ ghLglnt©L«? gF¤j¿î
gil¤j eh« ghLg£L¤jh‹ Mfnt©Lkh? ehfßf« v‹gJ rjh
ciH¤J¤ jh‹ c©z nt©Lkh? v‹»w nfŸÉfŸ vGªJ k¡fŸ
r_f« fZl« âahfÄ‹¿ ey«bgw Ka‰á¡fyh«. ïJ ehfßfkhf
fUj¥g£L ga‹ milªjhY« milayh«.
ï‹iwa muáaš Éõa¤âš ïuh£il r«gªj¥g£oU¡»wJ.
ïJ MÆu tUõ§fS¡F K‹ò V‰g£L ehfßfkhf ghÉ¡f¥ g£o
UªjJ. ã‹ò F¥igÆš jŸs¥g£lJ. ãwF Û©L« mJ btË¥
gL¤j¥g£L mj‰F¡ bfhŠr« kâ¥ò¡ bfhL¡f¥g£L ïuh£il
R‰WtJ«-j¡Ë üš ü‰gJ« ehfßfkhf¡ fUj¥g£lJ. MdhY«
mJî« xʪJ nghƉW v‹nw brhšyyh«. ïitfisbašyh«
vªjÉjkhd (njr«, kj«, #hâ) g‰WjYÄšyhj bghJkÅj‹, bghJ
neh¡nfhL ftŤjhš c©ik És§fhkš nghfhJ.
eh« X®fhy¤âš njr«, njÓa«-njr¥g‰W v‹gij ehfßf
khf¡ fUâ tªâU¡»nwh«. Mdhš ï‹nwh mitfisbašyh«
cj¿¤ jŸË kÅj étfhU©a« cyf rnfhju¤Jt« k¡fŸ
bghUŸ T¿ tU»wh®fŸ. f©nzh£l« v‹»w jiy¥ã‹ Ñœ
FwËš ehfßf« v‹»w th®¤ij tŸStuhš cgnahf¥gL¤j¥g£o
U¡»w jhf eh‹ 10, 20 tUõ§fS¡F K‹ò gh®¤jjhf Phgf«. mJ
jhB©Âa«, moik v‹»w bghUËš cgnahf¥gL¤j¥g£o
U¥gjhfî« vd¡F Phgf«.
ehfßf« v‹»w th®¤ij¡F vªj¡ fU¤ij it¤J¡ bfh©L
ngádhY« k¡fŸ r_f«, eil, cil, Mfhu« k‰W« všyh ghtid
fËY« bgÇJ« khWg£oU¡»wJ. vªj Mjhu¤âdhš jh‹
ïitfŸ ntWg£oU¡»wbj‹W TwKoahJ. v¥gonah všyh«
khWjÈš jh‹ nghŒ¡bfh©oU¡»wJ. e«Kila bg©fŸ K‹ò
KH§if¡F¡ ÑG« ïuÉ¡if mªJ tªjh®fŸ. ã‹ò nkny¿aJ.
kWgo ÑnH ïw§»aJ. ï¥bghGJ kWgoí« nknyna nghŒ¡
bfh©oU¡»wJ. nkš eh£L °âÇfS«-bjU¡fËš bjU¡ T£L
tJ ngh‹w Milfis K‹ò mªJ tªjh®fŸ. mªj fhy¤âš
JÂfis¤ ö¡»¥ ão¤J¡ bfhŸs gz« gil¤jt®fŸ MŸfis
ÃaĤJ¡ bfh©oUªjh®fŸ. mJ m¡fhy ehfßf«. ï¥bghGnjh
v‹whš Mil Éõa¤âš nkš eh£L¥ bg©fS« všyh« RU¡»¡
bfh©L É£lh®fŸ. mij eh« ï¥bghGJ ehfßfbk‹W jh‹
fUJ»nwh«.
eh« ïitfis¥g‰¿ všyh« ngR« bghGJ« nahá¡F«
bghGJ« vªjÉj g‰WjY« ïšyhkš mjhtJ #hâ, kj«, njr«
v‹gd ngh‹w g‰Wfis É£L É£L (Free ahf) Rna¢irahf
Ó®ö¡»¥ gh®¤jhš jh‹ Éõa§fŸ e‹whf¤ bjǪJ bfhŸsyh«.
mj‹ c©ikí« m¥bghGJ jh‹ És§F«.
xU fhy¤âš rh«giy¥ óá¡ bfh©L át áth v‹W
b#ã¥gJ jh‹ nah¡»akhf¡ fUj¥g£lJ. ï‹iwa fhy njr t®¤j
khd§fŸ nkš brh‹d Éõa¤ij nfÈ brŒ»wJ.
òUõ‹ bg©#hâ v‹»w ïU rhu®fis vL¤J¡ bfh©lh
Y«, K‹ò fš v‹whY« fzt‹, òš v‹whY« òUõ‹ v‹W kâ¤J
mL¥óJtnj xnu flikba‹W elªJ tªj bg©fis¥ g‰¿
bgÇJ« kâ¤J tªjh®fŸ. Mdhš ï‹nwh òUõÅl« kidÉ
ahdtŸ eh‹ cd¡F ntiy¡fhÇah? moik¥g£l khlh? #h¡
»uijahÆUªjhš rÇ, ïšyhÉ£lhš vd¡F« rk mªj°J« rk
cÇikí« r®t RjªâuK« c©L v‹W f®#id brŒí« bg©
fisna ehfßf« thŒªjt®fbs‹W fUJ»nwh«.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
309
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 308
fhªâah® nkdh£oš KH§fhš J©nlhL-nghâa Mil
Æ‹¿ nghd bgUikia¥ g‰¿ xU e©g® F¿¥ã£lh®. ïJ
v›tsî öu« ò¤ârhȤjdkhdjhF« brsfÇa¤â‰fhî«-
e‹ik¡fhî« m§F mâf Milfis gªnjhg°J¡fhf mªJ
bfhŸshkš ãothj¤njhL-nfty« ïªâa j®k« v‹w btW«
v©z¤â‰fhf FËÇš Éiu¤Jnghf 炙yhªJ thr« brŒjJ
v›tsî öu« Ãahakhd brŒifahF«?
òâa v©z§fS« òâa vG¢áfS«-òâa fhÇa§fS«
ÃfG»‹wd. Ú§fS« fhy¥ngh¡»‹ caÇa gyid åzh¡fhJ
gF¤j¿it nk‰ngh£L¡bfh©L #drKjha e‹ikia njo ghL
gl K‹thU§fŸ. c§fSila Ka‰á¡F všyh« bt‰¿na c©L.
btW« flîŸ e«ã¡if bfh©oUªjt®fS«Tl j§fSila
ngh¡if kh‰¿¡bfh©L Ka‰á bkŒtU¤jTÈ jU« v‹WbrhšÈ
tU»wh®fŸ. Mfnt njhH®fns! Ú§fŸ j‹ e«ã¡ifbfh©L-
k¡fË‹ ÉLjiy¡F rÇahd tÊfËš gF¤j¿it mo¥gil
ahf¡bfh©L nghuhl thU§fŸ.
F¿¥ò:- <nuhL London Missionary Society Æ‹ nghjdhKiw
ghlrhiyÆš eilbg‰w Library Association T£l¤âš “ïªâahÉš
fhz¥gL« ï‹iwa ehfßf«” v‹w bghUŸ g‰¿ Ãfœªj Éthj KoÉš
M‰¿a Koîiu.
òu£á - brh‰bghÊî - 31.12.1933 òu£á - brh‰bghÊî - 31.12.1933 òu£á - brh‰bghÊî - 31.12.1933 òu£á - brh‰bghÊî - 31.12.1933 òu£á - brh‰bghÊî - 31.12.1933
mãkhd« (Citizen of the World) v‹W fUJtijna bgÇJ« ehfßf
khf¡ fUj K‹ tªJÉ£nlh«.
xUfhy¤âš ehfßfkhf fUâ tªjij ï‹W eh« gÇfá¤J
tU»nwh«. xU kÅj‹ jh‹ eha¡f‹, KjÈ, itzt‹, irt‹
v‹W brhšÈ¡ bfhŸtâš bgUik¥ ghuh£o¡bfh©L x›bthU
tU« jh§fŸ mâf nkš rhâ¡fhudhtj‰F¢ irt-itzt¥
ngh¡if¥ g‰¿¡ bfh©L óûiyí« ehk¤ijí« ngh£L¤ j§fŸ
kj¤ijí« áyh»¤J¥ ãj‰¿¡ bfh©L« tªjh‹. Mdhš ï‹iwa
âd« ïitfisbašyh« ò¤âbf£l jdbk‹W«, K‰ngh¡F¡F
Kuzhd bj‹W« T¿ btFthf¡ f©ld« brŒJ tU»nwh«. xU
fhy¤âš jŤ jŤ j¤Jt« ehfßfkhf¡ fUj¥g£lJ. cjhuzkhf
xU jŤjÅ #hâ e‹ikí«-njr e‹ikí« áyh¡»akhf¡ fUj¥
g£lJ. Mdhš xU #hâÆ‹ mDTy« ãw #hâahD¡F¥ ghjf«
v‹gijí« xU njr e‹ik k‰bwhU njr¤â‰F bghšyh§F v‹g
ijí« eh« ï‹W e‹F czu Mu«ã¤JÉ£nlh«.
njhH®fns! eh‹ F¿¥ghf xU Éõa¤ij¥ g‰¿ t‰òW¤â
ï§F Tw ÉU«ò»nw‹. mjhtJ eh« mDgt K⮢áahš m¿î
MuhŒ¢áahš eh« K‰ngh¡fh»¡ bfh©L tU»nwh« v‹gnjah«.
eh« všyh kÅj®fisí« m¿É‹ cz®¢áahš MœªJ ftÅ¡
»nwh«. cjhuzkhf ÉahghÇfis-k¡fŸ r_f¤â‹ eyid¡
bfhL¤J yhgkilí« nfhZoia¢ nr®ªjt®fbs‹W«, nyth
njÉ¡fhu®fis-kÅj r_f ehrf®¤jh¡fbs‹W« kj Mâ¡f§
bfh©l t®¡f¤âd®fisí«-kÅj r_f Énuhâfbs‹W« f©o¡
»‹nwh«.
ehfßf« v‹gJ ãoglhj X® Éõabk‹W K‹ng T¿nd‹.
e«eh£L bg©fŸ v¥go Belt (bgš£) f£lhkš Óiyf£L»wh®
fbs‹W« mJ ïL¥ãš v›thW j§»ÆU¡»wbj‹W«, jiy¡F
Cá ïšyhkš bg©fŸ v›thW kÆ®fis nr®¤J KoªJbfhŸS
»wh®fbs‹W«, eh« rh¥gh£L¡F âd« xU ïiy (Plate) v¥go áyî
brŒ»nwh«, v‹d kf¤jhd eZlbk‹W«, nkdh£lh® M¢rÇa¥
g£L e«kt®fis nf£gtiuí« nf£oU¡»nwh«. x›bthUtU«
mt®fË‹ brŒifia rÇahf czuhjâdhš áyij M¢rÇakhf
fUj neÇL»wJ.
e«ÄilnaíŸs rhâ mãkhd« brhªjfhu mãkhd«, ghõh
mãkhd«, njrhãkhd« všyh« bjhiyant©L«. ïšyhÉ£lhš
vªj ešy Éõa¤âY« eh« Koî fhQtJ rÇahf M»ÉlhJ.
bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R«: bjhFâ - 17
311
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 310
mUŠbrhš bghUŸ
mrh®rkhŒ - <LghL fh£lhkš, ftiya‰W
mkÇ¡if - mikâ
Mâ¡a« - jiyik
ïil - vil
cjhu¤j‹ik - bgU§bfhil¤ j‹ik
c¤âu - gŠr gh¤âu¡ fu©o, Ô®¤j«,
vL¤j‰FÇa áWfu©o
IÞt®a« - bršt«
fd¥glÉšiy - ïWkh¥gilaÉšiy
»ahâ - òfœ
bf©o - fk©ly«
áø¤J - j©o¤J
RafhÇa á¤âbgw - j‹ fhÇa« ifTl
j®¡»¡f¥gLjš - Éthâ¤jš
j‰ã¤J - gƉá, jFâah¡fš
jÅf® - bršt®
âa§F«go - ftiyailí«go
âuÉa rfha« - bghUSjÉ
î¤jhB©a« - ïu¡fÄ‹ik
ÃZ^u« - bfhLik, btW¥ò
g¤jâ - xG§F
gyitfis - gyt‰iw
ghZa« - És¡fîiu
òdU¤jhuz« - ÛÂiy ÃW¤j«
Kl¤bj§F - nfhzyhf ts®ªj bj‹id
K¢rÈ¡if - cl‹go¡if
uø¥gJ - fh¥gh‰WtJ
tâªJ - ja§»
Éa¡jkhŒ - bgUikahŒ
ÉahTy« - ftiy
Fo muR - 1933 ( (( ((2) )) )) 312

üš És¡f«
üÈ‹ bga® bghUŸ bkhÊ gâ¥ghs® gâ¥ò cÇik jhŸ tif üš msî vG¤J msî g¡f§fŸ m£il totik¥ò fÂÅah¡f« Éiy btËpL : : : : : : : : : : : : : : Fo muR 1933-2 bgÇahÇ‹ vG¤J« ng¢R« jÄœ bfhs¤ö® jh.br.k 2008 gâ¥ghsU¡F ne¢Ruš nõ£ 1 / 8 bl«Ä 11 òŸË 312 £uh£Þ» kUJ, br«g£o ïuhrh mRu‹ Clf«, â©L¡fš cU. 200 / bgÇah® âuhÉl® fHf« 29 ïjÊayhs® FoÆU¥ò âUtŸSt® ef® - âUth‹Äô® br‹id - 600 041

muR ml¡FKiw ghŒªjJ
‘Fo muR’ bghJîilik¡ bfhŸiffis ÔÉukhf gu¥ãa fhyf£l«. fhªâahÇ‹ r£lkW¥ò ïa¡f«, r¤âah»uf nghuh£ l§fËdhš fh§»urh®, áiwgL¤j¥g£l ÃiyÆš, ïÅ nghuh£ l§fis el¤j¥ nghtâšiy v‹W muádÇl« rkhjhd« ngá, bjh©l®fis fhªâ ÉLÉ¡f¢ brŒjj‹ _y« fhªâa« bgU« ã‹dilit rªâ¤jJ. fhªâa«, fj®, njáa«, vªâu v⮥ò ngh‹w òu£Lfis v⮤J«, nrhÉa¤ eh£o‹ mŒªjh©L â£l« k‰W« bghJîilik fU¤Jfis tÈíW¤J« MHkhd jiya§f§fis ‘Fo muR’ vGâaJ. ‘á¤âuò¤âu‹’ v‹w òid¥bgaÇš bgÇah® vGâa vŸsš eil vG¤JfS«, ï¤ bjhFâÆš ml§» íŸsd. f¤njhÈ¡f®fŸ el¤âa ‘f¤njhÈ¡f äl®’ M§»y g¤âÇif ‘Fo muir’ xÊ¡f Ãâ âu£oaJ. RakÇahij ïa¡f« bjhl§»a rkj®k f£áÆ‹ rh®ãš rk j®ÄfŸ Íšyh ngh®L, jhY¡fh ngh®L KÅághÈ£ofËY« gjÉfis¥ ão¤jd®. âUÉjh§TÇš g. áj«gu«, òJ¡nfh£il Æš K¤JrhÄ tšy¤juR M»nah® r£lk‹w cW¥ãd®fshÆd®. fh§ »u° jiyt®fshd #tf®yhš neU, g£nlš M»nahiuí« ‘Fo muR’ Ék®rd¤J¡F c£gL¤âaJ. ïisP®fËl« K‰ ngh¡F Kf¤ijí«, KânahÇl« ã‰ngh¡F Kf¤ijí« neU fh£Ltij R£o¡fh£oa FomuR, gh®¥gd jhr® v‹W g£nliy t®Â¤J, mtU¡F ‘Mš ïªâah r¤âa_®¤â’ v‹W bga® N£oaJ. nry« kht£l¤âš _‹¿š xU gFâia j§fŸ îthf¤ â‹ Ñœ it¤âUªj #Û‹jh®fis v⮤J, nry¤âš #Û‹jh®fŸ mšyhjh® kheh£il el¤â, #Û‹jh® M£áKiwiana xÊ¡f nt©L« v‹w Ô®khd¤ij K‹bkhʪjh® bgÇah®. uháòu«,

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->