2010

Αληώλεο
Γηάγθνο

ΣΟ ΢ΠΙΣΙ ΜΟΤ.
Χζηόζν, εθείλε ηελ ειηόινπζηε κέξα ηεο άλνημεο ηνπ ΄71, …θη εγώ πήξα θάηη πνπ
αλήθε ζε άιινλ: κηα ΙΓΔΑ! Σελ έθιεςα! Μνπ άξεζε ε ηδέα! Έλα ζπίηη κνπζείν!
Γηα θαληάζνπ! Έλα ζπίηη θηηαγκέλν κε αξρηηεθηνληθό γνύζην θαη δηαθνζκεκέλν
κε έξγα ηέρλεο άιια ελζσκαησκέλα ζην θηήξην θη άιια θνξεηά. Λνηπόλ, δελ ζα ην
πηζηέςεηε αιιά από θείλε ηε ζηηγκή ην απνθάζηζα θη έδσζα κηα ππόζρεζε ζηνλ
εαπηό κνπ: Να θηίζσ κηα κέξα θη εγώ έλα ηέηνην ζπίηη. Σα ρξόληα πεξλνύζαλ αιιά
ε ηδέα πνηέ δελ έθπγε από ην κπαιό κνπ. Ήηαλ έλα όλεηξν πνπ γελλήζεθε κηα
ζαπκάζηα κέξα ηεο άλνημεο ηνπ ΄71 θαη κε ζπλόδεπε γηα ηα επόκελα δεθαπέληε
ρξόληα αλειιηπώο! Σν δέθαην πέκπην ρξόλν …επηηέινπο άξρηζα λα ην πινπνηώ.

Αντώνης Γιάγκος: ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ, 2010

Δθδόζεηο : Α. Γηάγθνο
Δμώθπιιν, επηκέιεηα θαη δέζηκν: ν ίδηνο.

TO ΢ΠITI MOY
ΠΧ΢ ΔΦΣΙΑΞΑ ΣΟ ΢ΠΙΣΙ ΜΟΤ
ΜΔ ΠΡΟ΢ΧΠΙΚΗ ΔΡΓΑ΢ΙΑ

ΑΝΤΩΝΗΣ ΓΙΑΓΚΟΣ
ΝΙΚΑΙΑ ΛΑΡΙΣΑ

-3
Αντώνης Γιάγκος: ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ, 2010

ΜΟΝΟ Η ΕΙΣΑΓΩΓΗ
(ανεβάστηκε δοκιμαστικά)
Αν υπάρξει συνέχεια στο γράψιμο το αρχείο θα ανανεωθεί.
Παρασκευή, 6 Αυγούστου 2010
Το βιβλίο αυτό το έγραψα μετά από παρότρυνση της πεθεράς μου.
Ομολογώ πως δεν το είχα σκεφτεί ποτέ πριν.
Και μια μέρα, εκεί που καθόμασταν κάτω από το ίσκιο του πλάτανου,
μου λέει:
-Θα σου δώσω μια συμβουλή! … μη με παρεξηγάς.
-Όχι, βέβαια! Καθόλου δεν σε παρεξηγώ! Πες την!
-Να γράψεις βιβλίο για το σπίτι που έφτιαξες!
-Χμ, ναι! …δεν είναι άσχημη ιδέα, είπα.
Η αλήθεια είναι πως στην αρχή δεν μπόρεσα να φανταστώ σαν τι θα
μπορούσα να γράψω για το σπίτι.
Απλώς , σκέφτηκα πως θα μπορούσα να φτιάξω ένα λεύκωμα με φωτογραφίες από το σπίτι.
Ωστόσο, όταν το δούλεψα στο μυαλό μου, βρήκα πως πολλά θα μπορούσα να γράψω.
Και πρώτα απ όλα να γράψω για τη φιλοσοφία κάτω από την οποία
γεννήθηκε και πραγματώθηκε αυτή η ιδέα.

ΚΑΝΟΝΣΑ΢ ΟΝΔΙΡΑ
΢ΣΗΝ ΠΛΑΣΔΙΑ

Ή

ηαλ έλα όκνξθν ειηόινπζην κεζεκέξη ηεο
άλνημεο ηνπ 1971.

Άλεξγνη, απέληαξνη, …αιιά
θεθάηνη θαη αξαρηνί ζηελ πιαηεία κε κηα πνξηνθαιάδα ζηα
«πέληε»! Ναη, όηαλ εξρόηαλ ν
ζεξβηηόξνο, ν έλαο απ όινπο
παξάγγειλε θη νη άιινη έιεγαλ
πσο ζα παξαγγείινπλ αξγόηεξα. Απηό γηλόηαλ θάζε κέξα
θαη …θξαηνύζακε ζεηξά!
Έηζη κπνξνύζακε λα απνιακβάλνπκε ηνλ ήιην, μαπισκέλνη
λσρειηθά ζηηο θαξέθιεο θάζε
κέξα, ρσξίο λα μνδεύνπκε πνιιά!
Μηα πνξηνθαιάδα ηε βδνκάδα
καο «έπεθηε» ζηνλ θαζέλα!
Μέρξη ηόζν, όινη κπνξνύζακε
λα έρνπκε!
Οη ζπδεηήζεηο καο είραλ δηάθνξα ζέκαηα, ζνβαξά αιιά θη
επηξάπεια γηα ηελ πιάθα καο,
έηζη γηα λα πεξλάεη επράξηζηα
ε ώξα.
Δθείλα όκσο πνπ κνλνπσινύζαλ ην ελδηαθέξνλ καο ήηαλ
«νη γθόκελεο» θη «ε εμεύξεζε
εξγαζίαο». Ο λεζηηθόο θαξβέιηα νλεηξεύεηαη! Κη είλαη αιήζεηα πσο εκείο –δειαδή, εγώ θη
ε παξέα κνπ-ήκαζηαλ εθείλε
ηελ επνρή λεζηηθνί θαη από ηα
δπν!
Απνιπκέλνη πξόζθαηα από ην
ζηξαηό νη πεξηζζόηεξνη, αδηό-

ξηζηνη δάζθαινη ή ζπνπδαζηέο
αθόκα θάπνηνη, είρακε θνηλό
ραξαθηεξηζηηθό ηελ απεληαξία
θαη ηελ άλεζε λα μνδεύνκε αθεηδώο νιόθιεξν ην ρξόλν καο
ζε αηέξκνλεο ζπδεηήζεηο, θάλνληαο όλεηξα θαη θαηαζηξώλνληαο ζρέδηα γηα κειινληηθέο
θαηαθηήζεηο ζηνλ έξσηα ή γηα
επηρεηξήζεηο πνπ ε θαληαζία
θαη ην ζξάζνο καο ηηο έζηελε
«ελ ξηπή νθζαικνύ» …έηνηκεο
λα μεθηλήζνπλ ιεηηνπξγία… λα
απνδώζνπλ θέξδε θαη λα καο
ιύζνπλ ην πξόβιεκα ηεο απεληαξίαο!
Οη πεξηζζόηεξνη ηεο παξέαο
καο –πηπρηνύρνη ηεο Παηδαγσγηθήο Αθα-δεκίαο, αδηόξηζηνη
– πεξίκελαλ δηνξη-ζκό. Ο ρεηκώλαο πέξαζε θαη δελ δηνξίζηεθαλ. Σώξα, …ην θζηλόπσξν
πάιη! Κάηη ήηαλ θη απηό. Μηα
απαληνρή θη ειπίδα πνπ ηνπο
έδηλε θνπξάγην.
Γηα κέλα θη ν δηνξηζκόο θαηλόηαλ καθξηλή ππόζεζε θη όλεηξν
άπηαζην. Έθηαηγαλ ηα θξνλήκαηα αιιά θη ε αηπρία! Γειαδή, …εγώ ην ιέσ έηζη! Δζείο
κπνξεί λα ην πείηε : ακέιεηα ή
αληθαλόηεηα.
Ίζσο
θαη
..βιαθεία.
Με ιίγα ιόγηα ε ηζηνξία έρεη σο
εμήο:
Δθείλε ηε ρξνληά πνπ ηέιεησλα
ηελ Παηδαγσγηθή Αθαδεκία –
ην 1968- νη πηπρηαθέο εμεηάζεηο
έγηλαλ ηνλ Απξίιην θη όρη ην
Ινύλην πνπ ήηαλ ην ζύλεζεο θαη
ην …θαλνληθό. Ο ιόγνο ήηαλ ε
θαηάξγεζε, από ηε ρνύληα, ηεο
-5
-

Αντώνης Γιάγκος: ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ, 2010

ηξηεηνύο θνίηεζεο θαη ε επαλαθνξά ηεο δηεηνύο πνπ ίζρπε
θαη παιαηόηεξα.
Έγξαςα ηθαλνπνηεηηθά ζε όια
ηα καζήκαηα εθηόο από ηελ
Νενειιεληθή
Γιώζζα.
Σελ
πξνεγνύκελε βξαδηά …ν θίινο
κνπ ν Κώζηαο είρε πξνβιήκαηα
νηθνγελεηαθά –νη αδεξθέο ηνπ
πνπ ήηαλ αλύπαληξεο, παξά
ηελ ειηθία ηνπο - θη έπξεπε λα
ηνλ παξεγνξήζσ.

Σν ζπίηη κνπ ήηαλ θάησ ζην
αεξνδξόκην, ηέξκα Αγπηάο ζε
κηα πάξνδν –νδόο Αγλαληεξήο
– θνληά ζηελ Κεληξηθή Πύιε
ηεο Αεξνπνξίαο. Γηα λα θζάζσ
σο εθεί πεξπαηώληαο ήζεια
κηα ώξα θαη πεξηζζόηεξν. Κη
άιιε κηζή ώξα ρξεηαδόκνπλ ην
πξσί γηα λα πάσ σο ηελ Αθαδεκία. Πόηε, ινηπόλ, λα θηάζσ
, πόηε λα θνηκεζώ θαη…πώο λα
μππλήζσ
ζε ιηγόηεξν από
…ζαξάληα πέληε ιεπηά;

Σνλ παξεγόξεζα, όπσο πάληα,
ζπλνδεύνληάο ηνλ πεξπαηώληαο κέρξη ηελ …Αλζνύπνιε
όπνπ έκεηλε. Η ώξα, θπζηθά,
είρε πξνρσξήζεη θη ε θνπβέληα
δελ έιεγε λα ηειεηώζεη! Δίρακε
θάλεη ηνπιάρηζηνλ δέθα ζηάζεηο κέρξη λα θηάζνπκε ζην
ζπίηη ηνπ, θη όηαλ κε ην θαιό
θζάζακε, …γηα λα νινθιεξώζνπκε θαπλίζακε από έλα παθέην ηζηγάξα ν θαζέλαο. Δπηπρώο πνπ ηέιεησζαλ, γηαηί δελ
ζα νινθιεξώλακε!

Αλώθειν κνπ θάλεθε λα πάσ
ζην ζπίηη κνπ. Έηζη πξνηίκεζα
λα κείλσ ζην ΜΠΑΡ ΢ΔΚ πνπ
είρε θίλεζε θαη δσή θαη παξαγγέιλνληαο έλαλ θαθέ πξνζπάζεζα λα πεξάζσ ηελ ώξα κνπ,
κέρξη λα πάεη ε ώξα εθηά,
…εθηά θαη..!

΋ηαλ επί ηέινπο ρσξίζακε –ηηο
πξσηλέο ώξεο - , πέξαζα από ην
ζηαζκό ηνπ ΢ΔΚ (έηζη ιεγόηαλ
ηόηε ν Ο΢Δ) γηα λα πάξσ ηζηγάξα. Ήηαλ ην κόλν κέξνο πνπ
κπνξνύζεο λα βξεηο ηα μεκεξώκαηα αλνηρηό πεξίπηεξν.

΢ηηο νρηώ κπήθακε ζηηο αίζνπζεο, δόζεθαλ ηα ζέκαηα, αξρίζακε
λα
γξάθνπκε,
αιιά…δπζηπρώο εγώ θνηκήζεθα.

Να κελ ηα πνιπινγώ, πήξα ηα
ηζηγάξα αιιά …ζθέθηεθα πσο
ηέηνηα ώξα πνπ ήηαλ, κάιινλ
δελ κε ζπλέθεξε λα πάσ ζπίηη
γηα λα θνηκεζώ! Γελ πξνιάβαηλα! ΢ε ιίγν μεκέξσλε! Η
ώξα πήγε πεληέκηζη ην πξσί.

΢ηελ Αθαδεκία έθηαζα από
ηνπο πξώηνπο! ..Ορηώ παξά είθνζη πέληε! Μεηά από δέθα ιεπηά άξρηζαλ λα έξρνληαη θη νη
άιινη.

Γελ πήξα πηπρίν ηνλ Απξίιε!
Με παξέπεκςαλ γηα ηελ επόκελε εμεηαζηηθή πεξίνδν, πνπ
ήηαλ ην Ινύλην.
Δ, γηα δπν κήλεο θαζπζηέξεζε,
είπα, δελ πεηξάδεη! Απιώο ζα
έραλα ηελ ηειεηή ηεο επίζεκεο
απνλνκήο ησλ πηπρίσλ ηεο
«ζεηξάο» κνπ. ΢ίγνπξνο από
ηώξα πσο ηνλ Ινύλην ζα έπαηξλα πηπρίν –ζηε γιώζζα, όρη λα

ην παηλεπηώ, ήκνπλ θαιόο- δηέθνςα θαη ηελ αλαβνιή ζηξαηνύ!
Γπζηπρώο , όκσο, ηνλ Ινύλην
κπήθα μαθληθά ζε θιηληθή από
νμεία ζθσιεθνεηδίηηδα
…θη
έραζα ηηο εμεηάζεηο.
Έηζη ζε έλα κήλα πήγαηλα θαληάξνο ρσξίο λα έρσ δώζεη ην
κάζεκα θαη θπζηθά ρσξίο λα
πάξσ ην πηπρίν.
Δπηπρώο, ε θίιε κνπ ε Μηκίθα
κε εηδνπνίεζε ην θζηλόπσξν
θαη κε ελεκέξσζε γηα ηελ αθξηβή εκεξνκελία ησλ εμεηάζεσλ, όπσο κνπ ην ππνζρέζεθε, όηαλ ηεο ην δήηεζα θεύγνληαο γηα ην ζηξαηόπεδν!
Ήξζα από ηελ Κόξηλζν, έδσζα
εμεηάζεηο θη επέζηξεςα απζεκεξόλ. Γελ ρξεηάδεηαη λα πσ
πσο απηή ηε θνξά έγξαςα
ζρεδόλ …άξηζηα!
Ο θαζεγεηήο κε πνιιή ειίζηα
ζνβαξόηεηα κε ξώηεζε:
-Σνπιάρηζηνλ, ηώξα ήξζεο δηαβαζκέλνο, Γηάγθν;
-Γηαηί; Απηή ηελ εληύπσζε έρεηε; ζαξξείηε πσο κε θόςαηε
επεηδή ήκνπλ αδηάβαζηνο; Γελ
ρξεηάδεηαη λα δηαβάζσ! Σε
γξακκαηηθή πάληα ηελ ήμεξα!
Καλνληθά, απηόλ έπξεπε λα
θόςνπλ από θαζεγεηή: Σελ
πξώηε θνξά είδε ιεπθή θόιια,
θαη δελ παξαμελεύηεθε νύηε
αλαξσηήζεθε γηα ην «γηαηί;».
Πώο ζπλέβε απηό ζε έλα κάζεκα πνπ θαη αδηάβαζηνο λα

παο ..όιν θαη θάηη ζα γξάςεηο ,
έζησ θαη ιάζνο;
Σε δεύηεξε θνξά είδε… απνπζία! Κη όκσο, απηόο βιαθσδώο
ξώηεζε, αλ δηάβαζα! Δ, ηη ηνπ
ιεο , ηώξα;
΋ζν ππεξεηνύζα ηε ζεηεία κνπ
ζηε Λέζβν, επηρείξεζα λα πάξσ άδεηα κε ζθνπό λα πάξσ ην
πηπρίν θαη λα θάκσ ηα ραξηηά
κνπ γηα δηνξηζκό. Γπζηπρώο ε
απάληεζε ήηαλ πάληα όρη! Ή,
γηα λα είκαη εηιηθξηλήο ζα κνπ
έδηλαλ ζαξαληανρηάσξε αλ
έιεγε ε πνηλή ηεο θξάηεζεο!
…αιιά γηα ιόγνπο θξνλεκαηηζκνύ ν «θαιόο» κνπ επηινρίαο
θξόληηζε λα κελ ιήμεη ..πνηέ!
Αιιά θαη λα έιεγε, …κε ζαξαληανρηάσξε δελ θηάλεηο από
ηε Λέζβν ζηε Λάξηζα! Αο όςνληαη ηα θξνλήκαηα! ..ή , κάιινλ, νη ζείνη κνπ ζην παξαπέηαζκα!
Να γηαηί είπα ζηελ αξρή, πσο
έθηαηγαλ ηα θξνλήκαηα θη ε
αηπρία!
΋ζνη ηεο ζεηξάο κνπ ππέβαιαλ
ηα ραξηηά δηνξηζκνύ ηνπο πξηλ
πάλε ζηξαηηώηεο, δειαδή ακέζσο κεηά ηε ιήςε ηνπ πηπρίνπ
Απξίιε ηνπ 1968, έκεηλε λα ππνβάινπλ
κόλν
ζπκπιεξσκαηηθά- ην απνιπηήξην ζηξαηνύ θη έπαηξλαλ θαλνληθά ζεηξά δηνξηζκνύ.
Δγώ ηα είρα ππνβάιεη κόιηο
πξηλ έμη κήλεο ηνλ Οθηώβξην
ηνπ 1970.

-7
Αντώνης Γιάγκος: ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ, 2010

Φπζηνινγηθά, ζα έπξεπε λα
πεξηκέλσ δηνξηζκό κεηά από
δπν ζεηξέο, ηνπιάρηζηνλ!
Απηόο ήηαλ ν ιόγνο πνπ δελ επειπηζηνύζα γηα δηνξηζκό ζην
άκεζν κέιινλ.
Πξνο ην παξόλ βνιεύηεθα κε
δπν παηδάθηα πνπ αλέιαβα λα
ηνπο θάλσ θξνληηζηήξην ζηα
θαζεκεξηλά ηνπο καζήκαηα. Η
ακνηβή πεληρξή, …αιιά «δόμα
ησ ζεώ», λα ιέκε! Άιινη δελ είραλ νύηε απηά!
Γηα ην θαινθαίξη , όκσο, πεξίκελα λα πηάζσ θάκπνζα ιεθηά! Δηνίκαδα θξνληηζηήξηα
νκαδηθά θη όρη ηδηαίηεξα.
Άδεηα, παξάβνια, αίζνπζα,
ζξαλία
,
δηαθήκηζε,….κπειάδεο κεγάινη, αιιά
είπακε! Πεξίκελα λα ηα πηάζσ.
Μόλν γηα ην θαινθαίξη, όκσο!
Η ιεηηνπξγία θξνληηζηεξίνπ
ζηε Γεκνηηθή εθπαίδεπζε δελ
πξνβιεπόηαλ γηα νιόθιεξν ην
ζρνιηθό έηνο. Δπηηξεπόηαλ κόλν γηα ηελ πξνεηνηκαζία ησλ
καζεηώλ γηα ηηο εηζαγσγηθέο
εμεηάζεηο ζην Γπκλάζην, ηόηε!
Γη΄ απηό έςαρλα παξάιιεια
θαη γηα άιιεο ιύζεηο. Γνθίκαζα
ηηο ηθαλόηεηέο κνπ σο «πιαζηέ», δειαδή δηαθηλεηήο εκπνξεπκάησλ ζηα ειιεληθά, αλαιακβάλνληαο λα πξνσζήζσ
ηελ Δγθπθινπαίδεηα ηεο Γπλαίθαο, ηνπ νίθνπ Αλησλόπνπινπ,
…αιιά απέηπρα παηαγσδώο.
Γελ μέξσ γηαηί, αιιά δελ κπνξνύζα λα πείζσ ή δελ ην επέ-

ηξεπε ε ζπλείδεζή κνπ λα πείζσ θάπνηνλ λα αγνξάζεη κηα
εγθπθινπαίδεηα πνπ ζηνίρηδε
πεξηζζόηεξν από δπν κηζζνύο
ηε ζηηγκή πνπ έιεηπαλ άιια πην
ζηνηρεηώδε
θαη
αλαγθαία
πξάγκαηα! Δίκαη, σο θαίλεηαη,
πνιύ ζπλαηζζεκαηηθόο. ..θαη
ζην εκπόξην δελ έρεη ζέζε ην
ζπλαίζζεκα. ΋ρη, εγώ δελ έθαλα γηα έκπνξνο. Απηό επηβεβαηώζεθε αξγόηεξα πεξίηξαλα, όηαλ άξρηζα λα δσγξαθίδσ
επί παξαγγειία. Σν δύζθνιν
δελ ήηαλ λα θαληαζηώ έλα ζέκα θαη λα ην εθηειέζσ επηηπρώο, αιιά λα εθζηνκίζσ ηελ ηηκή ηνπ έξγνπ. Να πσ ιίγα, έλησζα λα απαμηώλεηαη ε δνπιεηά
κνπ! Να πσ πνιιά, ήηαλ ζαλ λα
έςαρλα γηα θνξόηδα! Κη απηό
δελ ην ήζεια. Με ζηελαρσξνύζε αθάληαζηα.
Γη απηό θη εγώ πξνηηκνύζα λα
ηα ραξίδσ. Σδάκπα ηα έδηλα
όια όζα δσγξάθηδα ζε ζπγγελείο θαη θίινπο. Δηδηθά ζηνπο
θίινπο έθηηαρλα ηα πνξηξαίηα
ησλ θνξηηζηώλ ηνπο. ΋πνηνο
ήζειε λα παξακπζηάζεη κηα
γθόκελα θαη λα ηε «ξίμεη», εξρόηαλ ζε κέλα. Μνπ έδηλε κηα
θσηνγξαθία θη εγώ αθηινθεξδώο ηε δσγξάθηδα. ΢ε όινπο
ζρεδόλ είρα θάλεη ηελ πξνζσπνγξαθία ηεο θηιελάδαο ηνπο.
Καη πξώηα απ όινπο ζηνλ θίιν
κνπ ηνλ Κώζηα. Αξγόηεξα ήξζε λα ηνπ θηηάμσ θαη ηεο επίζεκεο , ηεο Φαλήο, πνπ ηειηθά
παληξεύηεθε. Σν μεθίλεζα αιιά από θάπνηα αλαπνδηά δελ ην
ηέιεησζα πνηέ!

Απηόο ήηαλ ν ιόγνο πνπ ν Κώζηαο ζύκσζε θαη έθηνηε δελ
ήξζε ζε θακηά έθζεζή κνπ παξόιν πνπ έθακα πνιιέο-είθνζη
αηνκηθέο- ζηε Λάξηζα όπσο θαη
ζε άιιεο πόιεηο. Κάπνηε κνπ
έζηεηιε έλα θίιν θαη ζπγρσξηαλό ηνπ, ην Γηώξγν ην Λέιε, ηνλ ήμεξα θη εγώ γηαηί θάλακε
παξέα- λα ηνπ θάλσ ηελ πξνζσπνγξαθία. Σελ έθηηαμα θαη
ήηαλ θη επηηπρεκέλε. Σελ είδε
θη ν Γηώξγνο θαη ηνπ άξεζε. ΢ε
όινπο, όζνη ηελ είδαλ, άξεζε!
Κη αθνύ έκεηλε επραξηζηεκέλνο, ζέιεζε λα ηελ πιεξώζεη
θαη κε ξώηεζε «πόζν θάλεη ν
θόπνο» κνπ!
Γπζθνιεύηεθα λα απαληήζσ
αιιά ηειηθά αθνύ έθακα ηνπο
ινγαξηαζκνύο κνπ, απνθάζηζα
λα ηνπ δεηήζσ πεληαθόζηεο
δξαρκέο! Γελ ήηαλ ιίγα, ..αιιά
νύηε θαη πάξα πνιιά! Ήηαλ ,
αο πνύκε, … όζν ε ακνηβή γηα
3-4 κεξνθάκαηα ζε κέηξηαο
δπζθνιίαο δνπιεηά. Άιισζηε ην
έλα ηξίην απηώλ ησλ ρξεκάησλ
ήηαλ έμνδα ζε ρξώκαηα, πηλέια, δηαιπηηθά θαη κνπζακά, ηα
νπνία , θπζηθά, ηα πιήξσζα
από ηελ ηζέπε κνπ.
΋ρη κόλν δελ απνδέρηεθε απηό
ην πνζόλ σο αμία ηεο πξνζσπνγξαθίαο –ν Γηώξγνο- αιιά
κε πξόζβαιε από πάλσ θαη κε
ριεύαζε κηιώληαο ππνηηκεηηθά θαη απαμησηηθά ηόζν γηα κέλα όζν θαη γηα ηε δσγξαθηθή
κνπ. Ναη! ..ηώξα –πιεξσκέλν
– ην έξγν δελ ηνπ άξεζε θαζό-

ινπ. Πξηλ ηνπ άξεζε αιιά ππνιόγηδε λα είλαη ..απιήξσην!
Σέινο πάλησλ! Σέηνηνη ήηαλ νη
θίινη κνπ.
Ση λα θάκσ; θαιιίηεξνπο δε
βξήθα! ΋ινη λα πάξνπλ ήζειαλ. Ο,ηη κπνξνύζαλ! Άιινηε
πίλαθα δσγξαθηθήο, άιινηε
δαλεηθά θη άιινηε …ην ινγαξηαζκό ζην ζθπιάδηθν.
Ναη, θη απηό ζπλέβε! Ο θίινο
κνπ ν Παύινο θαζόινπ δελ
ληξάπεθε νύηε ζηελαρσξήζεθε
πνπ δελ είρε λα πιεξώζεη θη
αλέιαβα λα …«θαζαξίζσ» εγώ, έλα βξάδπ πνπ βξεζήθακε,
όληαο ζην θέθη, ζε έλα θακπαξέ!
Α, όια θη όια! Μελ πάεη ην
κπαιό ζαο αιινύ!
Φηιόηηκνο ήκνπλ! Κνξόηδν όκσο , όρη! Κάπνηνη άλζξσπνη
είλαη κόλν γηα λα παίξλνπλ θη
όρη λα δίλνπλ. Δγώ αλήθσ ζηελ
αληίζεηε θαηεγνξία: Μνπ αξέζεη θαη λα δίλσ! Ή, αλ ζέιεηε,
…δελ κε πεηξάδεη λα δώζσ όηαλ έρσ θαη κπνξώ!
΢ηελ θαηεγνξία απηή αλήθνπλ
ηα άηνκα πνπ ζεσξνύλ σο αμία
ην «είλαη» θη όρη ην «έρεηλ»!
Οη άλζξσπνη ηνπ «έρεηλ», ληώζνπλ αζθάιεηα κόλν όηαλ
παίξλνπλ ή έρνπλ. Δλώ ράλνληαο απηά πνπ έρνπλ ή απηά
πνπ ζα κπνξνύζαλ λα απνρηήζνπλ αηζζάλνληαη λα εθκεδελίδνληαη θαη λα ράλεηαη ε γε θάησ από ηα πόδηα ηνπο.

-9
Αντώνης Γιάγκος: ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ, 2010

Αληίζεηα νη άλζξσπνη ηνπ «είλαη», αξθνύληαη λα είλαη αιεζηλνί, δίθαηνη, ζπνπδαίνη, άμηνη, θηιόηηκνη, …γεληθώο: ΑΝΘΡΧΠΟΙ! Γελ ζηεξίδνπλ ηελ
αμία ηνπο ζ΄ απηά πνπ θαηέρνπλ αιιά ζ΄ απηό πνπ ζηελ
πξαγκαηηθόηεηα είλαη ηθαλνί
λα ραξίζνπλ ζηνλ εαπηό ηνπο
θαη ζηνπο αλζξώπνπο πνπ ηνπο
ζπλαλαζηξέθνληαη!

Παλαγηώηεο Βαληαιήο. Σνλ είδα λα θόβεη βόιηεο ζηελ πιαηεία θαη ηνλ θώλαμα. ΋πσο
πάληα, αθνύ καο ραηξέηεζε ν
Παλαγηώηεο, δελ παξέιεηςε λα
καο πιεξνθνξήζεη, πσο απηή
ηελ επνρή έρεη κηα κεγάιε παξαγγειία από ην Γήκν Σξηθάισλ γηα ηελ δεκηνπξγία κηαο
ζεηξάο πηλάθσλ κεγάινπ κεγέζνπο γηα ην Γεκαξρείν.

Έηζη αληηιακβαλόκνπλ ηε δσή
θαη ηνλ θόζκν! Γη ΄απηό θαη δελ
έλησζα ηνλ εαπηό κνπ θνξόηδν,
θάζε θνξά πνπ , είηε από γελλαηνδσξία εζειεκέλε ράξηδα
πξάγκαηα, είηε από αξπαρηηθή
δηάζεζε ησλ άιισλ ηα έραλα.
Σνπο ζεσξνύζα όινπο απηνύο
πνιύ κηθξνύο θαη δελ ην θξύβσ
πσο ηνπο ιππόκνπλ!

-Πνιιά ιεθηά! …ην είπε θαη ην
μαλάπε ν Παλαγηώηεο, θαη θακάξσλε ζαλ παγώλη! Όζηεξα
καο είπε γηα κηα εθεύξεζε πνπ
έθακε γηα ην «αβύζηζην» βαπόξη, είπε γηα βξαβεία πνπ ηάρα πήξε, αιιά θαη πόζνπο πίλαθεο πνύιεζε ζηελ ηειεπηαία
ηνπ έθζεζε, … θαη γεληθώο καο
ηα «έθνςε πνιύ ρνληξά»!

Πνηέ δελ ζα αλερόκνπλ ηέηνηα
θαηάληηα ζηνλ εαπηό κνπ: Να
πεξηκέλσ λα κνπ δώζνπλ ηδάκπα ή λα κνπ πιεξώζνπλ όζα
έθαγα, ήπηα ή γιέληεζα! Γη
απηό ηνπο ιππόκνπλ!

΢ην ηέινο καο είπε θαη γηα ηα
κειινληηθά ηνπ ζρέδηα. Ήζειε ,
ιέεη, λα θηηάμεη έλα ζπίηη θαη
λα ην θάκεη κνπζείν κε ηα έξγα
ηνπ!

Θα κνπ πείηε, βέβαηα, πσο είλαη αλόεην λα ιππάηαη ν πεδόο
ηνλ θαβαιάξε επεηδή
ηνπ
…θξέκνληαη ηα πόδηα!
Γε βαξηέζαη, ..όια ζρεηηθά είλαη! ΢εκαζία έρεη λα ηα έρεηο
θαιά κε ηε ζπλείδεζή ζνπ!
Χζηόζν, εθείλε ηελ ειηόινπζηε
κέξα ηεο άλνημεο ηνπ ΄71, …θη
εγώ πήξα θάηη πνπ αλήθε ζε
άιινλ: κηα ΙΓΔΑ! Σελ έθιεςα!
Δίρε έξζεη ζηελ παξέα καο έλαο γλσζηόο κνπ δσγξάθνο, ν

΋ια ςέκαηα γηα εληππσζηαζκό
ήηαλ, αιιά εγώ εζηίαζα ηελ
πξνζνρή κνπ θαη ην ελδηαθέξνλ κνπ ζην ηειεπηαίν.
Μνπ άξεζε ε ηδέα!
Έλα ζπίηη κνπζείν! Γηα θαληάζνπ! Έλα ζπίηη θηηαγκέλν
κε αξρηηεθηνληθό γνύζην θαη
δηαθνζκεκέλν κε έξγα ηέρλεο
άιια ελζσκαησκέλα ζην θηήξην θη άιια θνξεηά.
Λνηπόλ, δελ ζα ην πηζηέςεηε
αιιά από θείλε ηε ζηηγκή ην
απνθάζηζα θη έδσζα κηα ππό-

ζρεζε ζηνλ εαπηό κνπ: Να θηίζσ κηα κέξα θη εγώ έλα ηέηνην
ζπίηη. Σα ρξόληα πεξλνύζαλ
αιιά ε ηδέα πνηέ δελ έθπγε
από ην κπαιό κνπ. Ήηαλ έλα
όλεηξν πνπ γελλήζεθε κηα
ζαπκάζηα κέξα ηεο άλνημεο ηνπ
΄71 θαη κε ζπλόδεπε γηα ηα επόκελα δεθαπέληε ρξόληα αλειιηπώο!
Σν δέθαην πέκπην ρξόλν, επηηέινπο, άξρηζα λα πινπνηώ ην
όλεηξό κνπ.

Δηθόλα. 1 Γηαθνζκεηηθό ζθαιηζκέλν ζηνλ
ηνίρν.

Δηθόλα 3. Γηαθνζκεηηθό ζηελ θεληξηθή είζνδν
ηεο θαηνηθίαο κνπ. ΟΙΚΙΑ ΓΙΑΓΚΟΤ θη από θάησ
ε ρξνλνινγία ζεκειίσζεο.

Δηθόλα 4. Δμώζηεο ζην αλαηνιηθό ππλνδσκάηην.

Δηθόλα 5. Ο ζθύινο καο ν Σξόκνο.

Δηθόλα. 2 Γηαθνζκεηηθό ζε παξάζπξν.
΢θάιηζκα θαη βαθή.

- 11
Αντώνης Γιάγκος: ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ, 2010

ΣΟ ΚΣΙ΢ΙΜΟ ΠΑΝΣΑ
ΜΔ ΓΟΗΣΔΤΔ

Γ

αλνηρηό
κνπ.

ην

βηβιίν

κπξνζηά

Γελ ην πηζηεύεηε; Κη όκσο έγηλε
θη απηό!
ηα λα θηηάμεηο έλα ζπίηη
ρξεηάδεηαη λα έρεηο ην νηθόπεδν θαη ρξήκαηα.

Δγώ δελ είρα ηίπνηα από ηα δπν.
Γελ είρα, .. θαη νύηε πεξίκελα
λα απνθηήζσ ρσξίο λα θνπξαζηώ. Γειαδή, δελ είρα απαληνρή ζε θάπνηα δσξεά από ηε
κεξηά ησλ γνληώλ κνπ.
Γηα λα είκαη εηιηθξηλήο , δελ
ήμεξα αλ είραλ ηελ πξόζεζε λα
κνπ δώζνπλ, αιιά εγώ δελ είρα
θακηά απαίηεζε. Απηόο, ίζσο,
ήηαλ ν ιόγνο πνπ ην ζπίηη ζηε
Λάξηζα, πνπ θαηά έλα κέξνο
κνπ αλήθε, ην έδσζα γηα λα
παληξεπηεί ε αδεξθή κνπ θαη
γηα ην ζπίηη ηεο Αγηάο δελ έθεξα αληίξξεζε όηαλ είπαλ πσο
ζα ην δώζνπλ ζηνλ αδεξθό
κνπ.
Μα, γηαηί απνξείηε; Ννκίδσ
πσο ήδε ζαο ην είπα: Μνπ αξέζεη θαη λα δίλσ, όρη κόλν λα
παίξλσ.
Έρσ θη έλα άιιν ειάηησκα! Γελ
ζέισ λα έρσ θάηη πνπ δελ κνπ
αλήθεη, …ό,ηη θη αλ είλαη απηό:
Αθίλεην, θηλεηό, ηίηινο , βαζκόο …θάζε ηη πνπ δελ θνπξάζηεθα λα ην απνθηήζσ ή δελ
κνπ αμίδεη.
΢ην ζρνιεηό, αο πνύκε, δελ αληέγξαςα πνηέ, θαη δελ ζα ην
έθαλα αθόκα θη αλ κνπ άθελαλ

΢ηελ εμνκνίσζε (ηνπ πηπρίνπ
δαζθάινπ) –κεγάινη άλζξσπνη
πιένλ, κεζήιηθεο όινη θη άλσόινη αληέγξαθαλ εθηόο από
κέλα.
Κάπνηνο δελ άληεμε θαη κνπ πέηαμε έλα βηβιίν ζην ηξαπέδη
κνπ, κπξνζηά ζηα κάηηα κνπ!
-Γξάςε, κνπ ιέεη! Ση θάζεζαη;
΋ινη απηό θάλνπλ!
Κη όκσο εγώ δελ κπήθα ζηνλ
πεηξαζκό λα γξάςσ από ην βηβιίν.
Θα κνπ πείηε:
-Δ, θαιά, ηώξα! Μεγάινο ήζνπλ θαη ληξάπεθεο! Αλ ήζνπλ
κηθξόο, …ζα ην έθαλεο!
Γηαηί; Οη άιινη δελ ήηαλ κεγάινη; Μηθξνί ήηαλ; Γηαηί αληέγξαςαλ;
Κη ύζηεξα, …όπσο είλαη από
κηθξόο ν άλζξσπνο, είλαη θαη
κεγάινο! Γελ αιιάδεη ν ραξαθηήξαο. ΋,ηη θάλεηο από κηθξόο
ην θάλεηο θαη ηξαλόο. Γελ καζαίλεηο μαθληθά ζηα ζαξάληα
πέληε ζνπ ρξόληα λα αληηγξάθεηο.
΋ζνη από κηθξνί - ζην γπκλάζην - αληέγξαθαλ, όηαλ κεγάισζαλ πξνζπάζεζαλ κε κέζνλ
θάπνπ λα βνιεπηνύλ, …θαη νη
πεξηζζόηεξνη ηα θαηάθεξαλ.
Οη αληηγξαθείο θαη νη ηεκπέιε-

δεο πάληα ηα θαηαθέξλνπλ. Σα
θαηαθέξλνπλ γηαηί ηνπο αξθεί
ην όηη βνιεύηεθαλ. Καη κόλν ε
ηδέα πσο απνιακβάλνπλ θάηη
πνπ δελ ην αμίδνπλ θαη πσο δελ
θνπξάζηεθαλ λα ην απνθηήζνπλ, ηνπο γεκίδεη ηθαλνπνίεζε
θαη πεξεθάληα.

θαη σθέιηκα ην κπαιό κνπ
κπνξνύζε λα κνπ απνθαιύςεη.

Γελ ηνπο πεηξάδεη πνπ πάηεζαλ
ζε μέλεο πιάηεο. Ίζα –ίζα πνπ
ζεσξνύλ ην εαπηό ηνπο έμππλν
πνπ ηα θαηάθεξαλ ρσξίο λα ηδξώζνπλ. Υσξίο λα έρνπλ θαλέλα ηαιέλην, θακηά δεμηόηεηα,
ρσξίο νπζηαζηηθά πξνζόληα
θαη ηθαλόηεηεο, παξά κόλν ηππηθά πνπ ηα ππέθιεςαλ.

Παξάιιεια έθηηαρλα θαη ηα
«ραξηηά»
κνπ
γηα
ηελ
…Απζηξαιία, αιιά κε έθνςαλ
ιόγσ «θξνλεκάησλ».

Υκ, γλώξηζα πνιινύο ηέηνηνπο
ηα ρξόληα εθείλα.
Οη γπκλαζηαθέο θαη ζπνπδαζηηθέο αλακλήζεηο ήηαλ αθόκα
λσπέο θη ε πνξεία γηα απνθαηάζηαζε ήηαλ «ελ ησ γελάζζαη». Γηα πνιινύο από καο ην
θεθάιαην απηό ήηαλ αθόκα αλνηρηό. ΋ινη ήκαζηε ηόηε ζην
ςάμηκν. Κη όηαλ ςάρλεηο, είλαη
αιήζεηα, θάηη βξίζθεηο!
Σν ηη ζα βξεηο εμαξηάηαη από
ηα γνύζηα θαη ηηο επηδηώμεηο
ζνπ θαη ην ηη ζα απνδερηείο εμαξηάηαη από ηηο αλνρέο ζνπ.
Ο θαζέλαο καο, ηειηθά βξίζθεη
θαη παίξλεη απηό πνπ ηνπ αμίδεη!
Πξνζσπηθά δελ πεξίκελα ηίπνηα πεξηζζόηεξν από όζα ηα
ρέξηα κνπ κπνξνύζαλ λα δεκηνπξγήζνπλ θαη όζα ρξήζηκα

Αντώνης Γιάγκος: ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ, 2010

Πξνο ην παξόλ βνιεπόκνπλ ,
όπσο πξνείπα, κε ηδηαίηεξα
καζήκαηα ζε καζεηέο ηνπ δεκνηηθνύ αιιά θαη ηνπ γπκλαζίνπ.

Μαθξνπξόζεζκα πεξίκελα ην
δηνξηζκό κνπ σο δαζθάινπ.
΢ηελ πξαγκαηηθόηεηα νύηε ην
πνιππίζηεπα , νύηε ην ζεσξνύζα σο κνλαδηθή ιύζε ζην πξόβιεκα ηεο επαγγεικαηηθήο κνπ
απνθαηάζηαζεο. Ήηαλ , όκσο,
κηα «παηηλή» πνπ ηειηθά κνπ
θάλεθε ρξήζηκε.
Ο δηνξηζκόο άξγεζε λα έξζεη.
Πεξηζζόηεξν από έμη ρξόληα!
Καη κέρξη ηόηε κεηήιζα πνηθίια επαγγέικαηα θαη ηξόπνπο
βηνπνξηζκνύ.
Η αιήζεηα είλαη πσο «έπηαλαλ»
ηα ρέξηα κνπ θαη πξνπαληόο
άληεραλ.
΢ε όιεο ηηο δνπιεηέο ηα θαηάθεξλα θη από όιεο ηηο ηέρλεο
ήμεξα.
Χο καζεηήο αιιά θη σο ζπνπδαζηήο δνύιεςα πάξα πνιύ
θαη ζε δηάθνξεο δνπιεηέο. Έηζη
έκαζα πνιιά! …Ή , κάιινλ,
..ιίγα απ’ όια!
Χζηόζν, ζα ήζεια λα είκαη εηιηθξηλήο θαη πεξηζζόηεξν ζαθήο. Σηο δνπιεηέο δελ ηηο έκαζα

13
-

κόλν επεηδή έηπρε λα δνπιέςσ
θνληά ζε θάπνηνλ κάζηνξα. Κη
άιινη δνύιεςαλ αιιά πξηλ –
θαιά, θαιά- πάξνπλ ηα ρξήκαηα ησλ εκεξνκηζζίσλ ηνπο, είραλ θηόιαο μεράζεη γηα πνηα ηέρλε είρα ηδξώζεη. Σίπνηα δελ
πξόζεμαλ δηόηη δελ ηνπο ελδηέθεξε. Πεξηζζόηεξν ηνπο ελδηέθεξε λα πάξνπλ ην κεξνθάκαην.

αξρή κηθξνγξαθίεο. Όζηεξα
κεγάια , …λα ρσξάλε αλζξώπνπο κέζα. ΢πηηάθηα θηηζηά κε
πέηξεο, κε μύια πιερηά θαη ιάζπε ή θαιύβεο κε άρπξα θαη
θιαδηά!

Δγώ όκσο είρα «ιόμα»! Άιινη
ηε ιέλε θιίζε, έθεζε ή κεξάθη!

Δίρε ζθνπό λα ην θηηάμεη κε
ζαλίδεο θαη ηζίγθνπο. Δγώ όκσο ηελ πξόιαβα θαη θνπβάιεζα πέηξεο από ην ξέκα κε ην
θαξόηζη πνπ θη απηό ην είρα
θαηαζθεπάζεη κόλνο κνπ.

Ίζσο θαη ηαιέλην!
΋πσο θαη λα ην πεηο, ..είλαη ελδηαθέξνλ. Καη ην ελδηαθέξνλ
είλαη ην κεγαιύηεξν θαη ην πην
ζπνπδαίν θίλεηξν γηα κάζεζε.
Βιέπεη θαλείο θαη αθνύεη απηό
πνπ ζέιεη λα δεη θαη λα αθνύζεη. Αλ θάηη δελ ζ’ ελδηαθέξεη
δελ ην βιέπεηο! Ούηε ην αθνύο!
Δγώ έβιεπα θη άθνπγα θάζε ηη
πνπ είρε ζρέζε κε ηέρλεο, θαηαζθεπέο, κεραλέο
ή άιιεο
δεκηνπξγηθέο αζρνιίεο θαη δεμηόηεηεο.
Από πνιύ κηθξόο απηό έθαλα.
Υάδεπα κε ηηο ώξεο ηνπο καξαγθνύο, ηνπο θηηζηάδεο, ηνπο ζηδεξάδεο, όινπο ηνπο ηερλίηεο
ηνπ ρσξηνύ! Μνπ άξεζε λα
βιέπσ πσο έθηηαρλαλ απηό κε
ην νπνίν θαηαπηάλνληαλ. Όζηεξα πξνζπαζνύζα λα ηνπο
κηκεζώ! Ήζεια λα θηηάμσ θη
εγώ απηά πνπ κε ηόζε καζηνξηά δεκηνπξγνύζαλ εθείλνη.
Σν πην αγαπεκέλν κνπ παηρλίδη
ήηαλ …λα θηίδσ ζπηηάθηα. ΢ηε

Σε κεγαιύηεξε ραξά ηελ πήξα
όηαλ ε κάλα κνπ κνύ δήηεζε
λα ηε βνεζήζσ λα θηηάμνπκε
έλα θνηέηζη ζηελ απιή καο.

Φπζηθά, ε κάλα κνπ κε κάισζε
πνπ θνπξάζηεθα ηόζν λα θνπβαιήζσ όιεο απηέο ηηο πέηξεο,
αιιά ηειηθά ηεο άξεζε ε ηδέα
λα γίλεη πέηξηλν ην θνηέηζη.
Άιιε κηα κέξα θαηεδάθηζα έλα
ληνπβάξη –κηζνγθξεκηζκέλνπνπ ρώξηδε ηελ απιή από ηνλ
θήπν, κόλν θαη κόλν γηα λα
έρσ ηε ραξά λα ην μαλαθηίζσ!
Σελ πξώηε ζνβαξή δνπιεηά
κνπ ηελ έθακα έλα θαινθαίξη
ην ¨57! Έθηηζα κηα θαιύβα…πξαγκαηηθή! Λέσ «πξαγκαηηθή», δηόηη κέζα ζ’ απηή
πεξάζακε έλα θαινθαίξη εγώ,
νη ηξεηο αδεξθέο κνπ θαη κηα…θαηζίθα!
Δθείλε ηε ρξνληά ε κάλα κνπ
επεηδή εθηίκεζε πσο ην θνθθάξη καο δελ ήηαλ ηεο πξνθνπήο, πξνηίκεζε λα πάεη λα καδέςεη μέλν ζην Μεγαιόβξπζν,
κε ην κεξνθάκαην. Σν θνθθάξη

άθεζε λα ην καδέςνπκε εγώ
θαη νη αδεξθέο κνπ. Έπξεπε,
ινηπόλ,
λα θνηκόκαζηε ζην
ρσξάθη γηα λα κπνξέζνπκε λα
θέξνπκε «εηο πέξαο» απηή ηελ
απνζηνιή. Σα ρσξάθηα καο δελ
ήηαλ καθξηά από ην ρσξηό - κηζή ώξα δξόκνο ήηαλ - αιιά ην
«πήγαηλε έια» ήηαλ ράζηκν
ρξόλνπ θαη ηαιαηπσξία.

Έθηηαμα ιάζπε θαη μεθίλεζα
λα ρηίδσ. Γελ είρα θαλέλα ζπγθεθξηκέλν ζρέδην ζην κπαιό
κνπ. Απιώο ζρεδίαζα έλα κεγάιν Π θάησ ζην έδαθνο, κε
κάθξνο δπν σο δπόκηζη κέηξα
θάζε πιεπξά ηνπ. Θα έθηηδα ηηο
ηξεηο πιεπξέο. Η ηέηαξηε πιεπξά ζα έκελε άλνηγκα , γηα ηελ
πόξηα.

Θα κέλακε νπσζδήπνηε ζην
ρσξάθη ηηο λύρηεο, απηό ην απνθαζίζακε, αιιά ε αιήζεηα
είλαη πσο θνβόκαζηαλ ιηγάθη,
λα θνηκεζνύκε ζην ύπαηζξν.
Μηθξά παηδηά ήκαζηαλ όινη.
Πην κεγάιε ε αδεξθή κνπ. Σν
θζηλόπσξν ζα έκπαηλε ζηα
δώδεθα εγώ ηνλ πεξαζκέλν
Μάε έθιεηζα ηα δέθα θη ε άιιε
αδεξθή κνπ δπν ρξόληα κηθξόηεξε. Καη ηόηε εγώ σο άληξαο
ηεο παξέαο κε κεγάιε απνθαζηζηηθόηεηα είπα:

Δίρα δεη ηνπο καζηόξνπο -πνπ
έθηηδαλ ηα ζπίηηα – λα βάδνπλ
κέζα ζην ληνπβάξη μύια , έλα
νξηδόληην πιέγκα, πνπ ην έιεγαλ δσλάξη. Κάηη ζαλ ην ζελάδη
κε ην ραιύβδηλν πιέγκα θαη ην
ηζηκέλην ζηελ ζύγρξνλε πιηλζνδνκή. ΢θέθηεθα, ινηπόλ, λα
βάισ θη εγώ, γηα λα γίλεη ην
ληνπβάξη πην ζηέξεν. Έκπεμα
ζηε γε ηξεηο παζζάινπο – δπν
ζηηο άθξεο ηεο πιεπξάο πνπ μεθίλεζα λα θηίζσ θη έλαλ ζηε
κέζε – θαη κόιηο έθηαζα ιίγν
πην πάλσ , έβαια θη έλα μύιν
νξηδόληηα θαη ην έδεζα κε ηα
άιια κε ζύξκαηα.

-Θα θηηάμνπκε κηα θαιύβα!
Η κεγάιε αδεξθή κνπ κε θνίηαμε εηξσληθά θαη γέιαζε! Ήηαλ θαλεξό πσο δελ κε ζεσξνύζε ηθαλό λα θάλσ απηό πνπ
έιεγα.
Δγώ όκσο ήκνπλ απνθαζηζκέλνο θη επέκελα κέρξη πνπ ηελ
έπεηζα.
Αξρίζακε λα θνπβαιάκε πέηξεο από ην ξέκα. Δπίπνλε
δνπιεηά θαη ρξνλνβόξα. ΋ηαλ
καδεύηεθαλ αξθεηέο
έθξηλα
πσο έπξεπε λα αξρίζσ ην ρηίζηκν.

Σν θηίζηκν πξνρσξνύζε αξγά,
αιιά ζηαζεξά. Δίρα θηάζεη ζε
ύςνο πεξίπνπ εμήληα πόλησλ,
όηαλ …ζπλέβε ε αληαξζία.
Οη αδεξθέο κνπ αξληνύληαλ λα
θνπβαιήζνπλ πέηξεο.
Μάηαηα πξνζπάζεζα λα ηηο κεηαπείζσ. Ήηαλ αλππνρώξεηεο
θαη δελ ήζειαλ λα αθνύζνπλ
θνπβέληα.
Σόηε, ..άιιαμα ηαρηηθή θη είπα
πσο ζα εγθαηαιείςσ ηελ ηδέα
λα θηηάμσ θηηζηή ηελ θαιύβα.
Θα ηελ έθηηαρλα κε μύια, θια- 15
-

Αντώνης Γιάγκος: ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ, 2010

δηά θαη θαιάκηα. Με ην ηζεθνύξη ζα έθνβα εύθνια ηα μύια
από ηα πιαηάληα ηεο ξεκαηηάο,
κε ην πξηνλσηό καραίξη , ην
ζβαλά, όπσο ην ιέγακε, ζα έθνβα θαιακηέο, θαη κε ζύξκαηα -πνπ πάληα ππήξραλ θξεκαζκέλα ζηηο κνπξηέο θαη ζηα άιια δέληξα, γηα λα ρξεζηκνπνηεζνύλ όηαλ ρξεηαζηεί – ζα ηα
έδελα θαη ζα έθηηαρλα , πξώηα
βέβαηα ην ζθειεηό, θη ύζηεξα
ην «πέηζσκα», δειαδή ην ληύζηκν κε θιαξηά θαη θαιακηέο.
Με ηνλ ηξόπν απηό έθηηαρλαλ
ηα καληξηά νη θηελνηξόθνη.
Η κέζνδνο είλαη πνιύ απιή.
Απιώλνληαη επάλσ ζην ζθειεηό από βέξγεο ή θαδξόληα ηα
θιαδηά ή νη θαιακηέο ζε παξάιιειε δηάηαμε , όπσο νη
θισζηέο από ην ζηεκόλη ζηνλ
αξγαιεηό, αιιά πην ππθλά ζε
παρύ ζηξώκα, θη ύζηεξα ζηεξεώλνληαη δέλνληαο άιιεο βέξγεο, πνπ ηνπνζεηνύληαη παξάιιειεο απ’ έμσ, επάλσ ζηηο πξώηεο ηνπ ζθειεηνύ. Ξεθηλώληαο
από θάησ πξνρσξνύκε πξνο ηα
επάλσ θη έηζη ε επόκελε ζηξώζε ζα πέθηεη πάλσ ζηελ πξνεγνύκελε όπσο ηα θεξακίδηα
ζηε ζθεπή, γηα λα θεύγνπλ ηα
λεξά ηεο βξνρήο έμσ από ηελ
θαιύβα θη όρη κέζα.
Λνηπόλ, δελ ζα ην πηζηέςεηε,
αιιά νη αδεξθέο κνπ απηή ηε
θνξά αληαπνθξίζεθαλ κε πξνζπκία. ΋ηαλ κάιηζηα νινθιεξώζεθε ν ζθειεηόο θαη εθάξκνζα ηελ πξώηε ζηξώζε θαιακηάο ζηελ κηα πιεπξά θη είδαλ
λα θξάδεηαη ν ρώξνο ηεο θα-

ιύβαο , …ελζνπζηάζηεθαλ θη
έγηλαλ «βαζηιηθόηεξεο ηνπ βαζηιέσο»! Σώξα ήηαλ εθείλεο
πνπ πιεηνδνηώληαο πξόηεηλαλ
λα ηελ θηηάμνπκε κεγαιύηεξε,
ςειόηεξε …θαη λα βάινπκε
παξάζπξα!
΋ρη, δελ ηα θηηάμακε όια απηά,
αιιά έηζη ελζνπζηαζκέλνη όπσο ήκαζηαλ, δνπιέςακε κε
θέθη θαη ηελ ηειεηώζακε σο ην
βξάδπ θαη θνηκεζήθακε κέζα.
Λίγν ζηελάρσξε, βέβαηα, αιιά
ην πξόβιεκα ηεο ζηέγεο ιύζεθε. Κη έγηλε πην ζηελάρσξε ηελ
άιιε βξαδηά όηαλ πξηλ από καο
πξόιαβε θαη μάπισζε κέζα ε
…θαηζίθα καο. Σξηγύξηδαλ αγξίκηα (ηζαθάιηα θη αιεπνύδεο) ηε λύρηα ζηελ πεξηνρή θη ε
γίδα ηξνκνθξαηήζεθε.. Δίραλ
απνμεξάλεη ηελ Κάξια ηόηε θαη
ηα ηζαθάιηα πνπ ζύρλαδαλ γύξσ από ηε ιίκλε, αλεθόξηζαλ
πξνο ηα κέξε καο! Γελ ήζειε
λα θνηκεζεί έμσ κόλε ηεο ζην
ζθνηάδη. Ήζειε παξέα!
Σελ άιιε βξαδηά είρακε θαη
κνπζαθίξε: Σε κεγαιύηεξε
αδεξθή κνπ ηελ παληξεκέλε.
Ήηαλ θη έγθπνο θη ήζειε «άπια» (επξπρσξία). Μελ ηελ
ζηξηκώμνπκε θαη πάζεη ηίπνηα.
Έηζη, ινηπόλ, καδεπηήθακε αηζίσο κέζα ζην θαιύβη ηέζζεξα
άηνκα θαη κηα θαηζίθα (ίζσο
θαη δπν, δελ είκαη ζίγνπξνο
πσο ζπκάκαη θαιά πόζεο θαηζίθεο είρακε καδί καο).
Παξέιεηςα λα ζαο πσ πσο νη
αδεξθέο κνπ, από ηε ζηηγκή

πνπ ζπκθώλεζαλ κε ην λέν κνπ
δνκηθό ζρέδην, ζπκβηβάζηεθαλ
λα ζπλερίζσ ην ληνπβάξη, όρη
κε πέηξεο βέβαηα, αιιά κε πινθό. Ο πινθόο είλαη πιέγκα
θιαδηώλ. ΢ηνπο όξζηνπο παζζάινπο έπιεμα βέξγεο. Η θάζε
βέξγα ιπγηζκέλε ζαλ «παξέλζεζε» ζηεξηδόηαλ ζηα δπν ηεο
άθξα ζηηο εζσηεξηθέο πιεπξέο
ησλ αθξαίσλ παζζάισλ ελώ
πεξλνύζε εθαπηόκελε ζηελ
εμσηεξηθή πιεπξά ηνπ κεζαίνπ
παζζάινπ. Η επόκελε βέξγα
ηνπνζεηνύηαλ αληίζεηα, κε ηελ
θακπύιε αιιηώο. Κάηη ζαλ ην
θιείζηκν ηεο παξέλζεζεο. Γειαδή, …όπσο πιέθνληαη θαη ηα
θαιάζηα.
Μεηά, απηόο ν πινθόο αιείθεηαη κε ιάζπε.
΢ην ρσξάθη καο ππήξρε κηα
κεξηά πνπ είρε έηνηκν πιάζηκν
πειό –ρσξίο λα ρξεηάδεηαη λεξό θαη επεμεξγαζία, ήηαλ έηνηκνο λα ηνλ πιάζεηο - θαη κάιηζηα ζε ρξώκα γθξηδσπό, πνπ
πιεζίαδε πξνο ην γαιάδην.
Μ’ απηό ηνλ πειό αιείςακε ηνλ
πινθό θαη ζθεπάζακε ηηο βέξγεο έηζη πνπ θαηλόηαλ ζαλ ηνίρνο.
Υκ, …απηή ε πγξαζία ηεο ιάζπεο θαη ηα ρισξά θιαξηά,
θαίλεηαη πσο ήηαλ ε αηηία πνπ
ηελ άιιε κέξα μππλήζακε
«πηαζκέλνη», ειαθξά ζπλαρσκέλνη θαη κε πνιιή ηζίκπια ζην
κάηη. Καινθαίξη ήηαλ, βέβαηα,
αιιά όηαλ θνηκάζαη κεο ζηελ
πγξαζία…δελ είλαη ό,ηη θαιιίηεξν.

Δθείλν ην θαινθαίξη κνπ έκεηλε
αμέραζην! ΢η’ αιήζεηα «αμέραζην», …θη όρη όπσο ζπλήζσο
ζηεξεόηππα γξάθακε ζηηο εθζέζεηο καο: Απηή ε εθδξνκή ζα
κνπ κείλεη αμέραζηε!
Δθείλν ην θαινθαίξη κεγάισζα
…πξώηκα.
Γελ μέξσ αλ ήηαλ πνπ πάηεζα
ηα δέθα ή αλ ήηαλ επεηδή πξόσξα αλέιαβα κεγάιεο επζύλεο.
Σν θνθθάξη, ηειηθά, απνδείρηεθε πσο δελ ήηαλ γηα πέηακα, όπσο ην αμηνιόγεζε ε κάλα
κνπ. Άμηδε ηνλ θόπν λα καδεπηεί.
Σν πεηάμακε όκσο!!!
Σν πεηάμακε γηαηί ην θάςακε
ζη’ αιώλη.
Δκείο είρακε δεη ηνπο γνλείο
καο , αιιά θαη ηνπο άιινπο ρσξηαλνύο, πνπ θαιιηεξγνύζαλ
θνθθάξη, λα ην απιώλνπλ ζη’
αιώλη, λα ην γπξίδνπλ αλαθαηεύνληάο ην θαη λα ην ηξίβνπλ
γηα λα θύγνπλ ηα ρώκαηα θαη νη
πεξηηηέο θξεκκπδόθινπδεο!
Όζηεξα ην ιίρληδαλ γηα λα θύγνπλ ηα ηζόθιηα θαη ηα άιια
ζθνππίδηα θαη κάδεπαλ ην θνθθάξη θαζαξό πεληαθάζαξν ζαλ
κηθξέο θαθεθόθθηλεο κπηιίηζεο.
Πνηέ δελ πξνζέμακε, αιιά νύηε
θαη ξσηήζακε λα καο πνπλ,
πόζεο κέξεο ην άθελαλ ζην
αιώλη.

- 17
Αντώνης Γιάγκος: ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ, 2010

Σπραία πέξαζε έλα δεηιηλό,
θεύγνληαο γηα ην ρσξηό, κηα
γεηηόληζζα θη όηαλ ην είδε έβαιε ηηο θσλέο.
-Πν, πν! Καιέ, εζείο ην θάςαηε….!
-Πώο ην θάςακε; …είπα εγώ,
ζαζηηζκέλνο!
-Ο ήιηνο! Σν έςεζε ν ήιηνο!
Απηό έγηλε ζηηθάδν, θαιέ!
-΋ρη, θαιό είλαη , είπα εγώ πνπ
δελ ήζεια λα παξαδερηώ πσο
πάζακε ηόζν κεγάιε δεκηά,
ελώ κέζα κνπ, ήδε άξρηζα λα
ππνςηάδνκαη ην ιάζνο καο.
-Μα δελ ην βιέπεηο; Φεκέλν
είλαη..! Πάηα ην, λα δεηο, …κνπ
είπε, δείρλνληαο κε ην ρέξη ηεο
έλα θνθθάξη!
Σν πάηεζα ειαθξά! …έθακε
έλα «πινπθ», θη ε θαξδηά ηνπ
δνπκεξή θαη θαινςεκέλε πεηάρηεθε έμσ…!
Ναη έηζη ήηαλ! Σν θνθθάξη ήηαλ
θαηεζηξακκέλν. Οη θόπνη καο
πήγαλ ρακέλνη.
Δπηπρώο πνπ πέξαζε απηή ε
γεηηόληζζα θαη καο άλνημε ηα
κάηηα. Μπνξέζακε έηζη λα ζώζνπκε ην ππόινηπν.
Κάηη ήηαλ θη απηό!
Σν θπξηόηεξν όκσο ήηαλ ην άιιν: ..έδσζα εμεηάζεηο ζαλ «νηθνδόκνο» θαη πέηπρα έλα ηθαλνπνηεηηθό απνηέιεζκα, έζησ
θη αλ ζαλ «θαιιηεξγεηήο θνθθαξηνύ» απέηπρα.

΢ηηο θαιιηέξγεηεο , είλαη αιήζεηα, δελ ηα θαηάθεξλα. Ήμεξα πνιιά γύξσ από ηα δηάθνξα θπηά πνπ θαιιηεξγνύζε ε
νηθνγέλεηά κνπ, αιιά δε κε
ηξαβνύζε ηδηαίηεξα απηή ε αζρνιία. Καη λα ζεξίδσ ήμεξα,
θαη ηα ζύθα λα ηα καδεύσ θαη
λα ηα ιηάδσ ζηηο ιηάζηξεο,
…αθόκα θαη λα θάλσ απόζηαμε
ιαζξαία θαη λα βγάδσ ηζίπνπξν. ΋ια ηα έθαλα θνληά ζηε
κάλα κνπ πνπ πάληα κε έπαηξλε καδί ηεο λα ηε βνεζώ γηαηί
νη άιινη δελ ηελ αθνινπζνύζαλ.
Χζηόζν εγώ, είπακε, αιινύ είρα ζηξακκέλν ην ελδηαθέξνλ
κνπ. Μνπ άξεζαλ νη θαηαζθεπέο, θαη ηα κεραλήκαηα.
΢ρεδίαδα κε ην κπαιό κνπ, γέθπξεο, θξάγκαηα, δξόκνπο θη
άιια κεγάια θαη ζπνπδαία έξγα.
Ήκνπλ κηθξόο αθόκα γηα λα
μέξσ πνηνη ηα θηηάρλνπλ όια
απηά, αιιά δπζηπρώο δελ ην
έκαζα νύηε θη όηαλ έθζαζα ζε
ειηθία ζπνπδώλ. Με γειάηε!
Γελ είλαη θαζόινπ αζηείν. Σελ
επνρή εθείλε νη γνλείο δε λνηάδνληαλ θαη ηόζν γηα ην κέιινλ
ησλ παηδηώλ ηνπο. Καη δάζθαινο πνπ ζπνύδαζα, πνιύ ήηαλ,
θη έγηλε δηόηη κόλνο κνπ κεηά
ην δεκνηηθό πήγα θαη έδσζα
εμεηάζεηο ζην γπκλάζην, εξήκελ ησλ γνληώλ κνπ, θη όηαλ
ηέιεησζα ην γπκλάζην, πάιη
ρσξίο θακηά ζπκπαξάζηαζε
από ηνπο γνλείο, έηζη ηπραία
δήισζα ηελ Αθαδεκία, όρη γηα-

ηί πίζηεπα πσο ζα ζπνύδαδα ,
αιιά δηόηη νη εμεηάζεηο γηλόηαλ
ηόηε ζην Βόιν, θαη κηα πνπ πήγαηλα εθεί γηα ηελ έθδνζε λαπηηθνύ θπιιαδίνπ, είπα λα κελ
ραιάζσ πξώηκα ηε γπκλαζηαθή
παξέα θαη λα δώζσ θη εγώ εμεηάζεηο, κόλν θαη κόλν γηα λα
είκαη καδί κε ηνπο ζπκκαζεηέο
θαη θίινπο κνπ κέρξη ην θζηλόπσξν πνπ ζα κπάξθαξα.
Σπραία όια! Σίπνηα πξνγξακκαηηζκέλν. Γελ είρα ηελ πνιπηέιεηα λα πξνγξακκαηίδσ θαη
λα ζρεδηάδσ ην κέιινλ κνπ κέζα από ζπνπδέο. Οη ζπνπδέο
απαηηνύζαλ ρξήκαηα. Η νηθνγέλεηα δελ θαηλόηαλ πξόζπκε
λα δηαζέζεη ρξήκαηα γηα ηηο
ζπνπδέο κνπ. Δπνκέλσο πνην
ην όθεινο λα ην ςάμσ; Με ηη
«πιάηεο» ζα ελδηαθεξόκνπλ
γηα ζρνιέο θαη ζα ξσηνύζα πνύ
ζπνπδάδνπλ απηνί πνπ ζέινπλ
λα γίλνπλ ζρεδηαζηέο θαη θαηαζθεπαζηέο νηθνδνκώλ θαη
άιισλ δνκηθώλ έξγσλ;
Γελ μέξσ αλ κε θαηαιαβαίλεηε
αιιά λνκίδσ πσο ην πξάγκα είλαη πνιύ απιό: Γελ παο ζε
γξαθείν ηαμηδηώλ λα ξσηήζεηο
γηα ηα θόζηνο ησλ λαύισλ, όηαλ δελ πξόθεηηαη πνηέ λα ηαμηδέςεηο. Κάπσο έηζη …θη εγώ!
Γελ ξσηνύζα γηα ζρνιέο αθνύ
δελ επξόθεηην λα ζπνπδάζσ.
Ξέξσ πσο ζαο θαίλεηαη αζηείν
θαη ππεξβνιηθό. ΋ηαλ όκσο είζαη από ρσξηό θαη ζπλαλαζηξέθεζαη απιντθνύο αλζξώπνπο , θαη, πξνπαληόο, όηαλ
δελ έρεη δεη πνηέ κεραληθό ή

Αντώνης Γιάγκος: ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ, 2010

αξρηηέθηνλα λα πξσηνζηαηεί
ζην θηίζηκν ελόο ζπηηηνύ, αιιά
βιέπεηο παξαδνζηαθνύο καζηόξνπο θη , έζησ, εξγνιάβνπο,
δελ κπνξείο λα μέξεηο πσο ππάξρνπλ ζπνπδαζκέλνη πνπ
θάλνπλ απηή ηε δνπιεηά.
Ίζσο , αλ ήκνπλ θαηαηνπηζκέλνο θαη ζσζηά πιεξνθνξεκέλνο γηα ηηο δηάθνξεο παλεπηζηεκηαθέο ζρνιέο, θαη αλ, θπζηθά, ε νηθνγέλεηά κνπ είρε ηελ
νηθνλνκηθή δπλαηόηεηα θη,
αζθαιώο, ηελ πξόζεζε λα κε
ζπνπδάζεη, …λα είρα πάεη ζηελ
Αξρηηεθηνληθή ή Καιώλ Σερλώλ.
Γηα ηε ΢ρνιή Καιώλ Σερλώλ ην
έκαζα όηαλ πιένλ θνηηνύζα
ζηελ Αθαδεκία. ΢η’ αιήζεηα ην
ιέσ, …όζν θη αλ θαίλεηαη παξάμελν. Δγώ λόκηδα πσο νη δσγξάθνη είλαη όινη απηνδίδαθηνη. Γελ ήμεξα πσο ππάξρεη
ηέηνηα ζρνιή πνπ καζαίλεηο
απηή ηελ ηέρλε θαη ηειεηνπνηείο
ην ηαιέλην ζνπ.
Κξίκα! Γελ μέξσ πόζν ζα κε
σθεινύζε κηα ηέηνηα ζρνιή,
αιιά ην βέβαην είλαη πσο ζα
ζπνύδαδα θάηη πνπ ήηαλ κέζα
ζηα ελδηαθέξνληά κνπ. Ναη, ε
δσγξαθηθή, ε γιππηηθή θαη νη
θαηαζθεπέο ήηαλ νη αζρνιίεο
πνπ αγαπνύζα πεξηζζόηεξν.
Αλ εύξηζθα ραξηί -ή άιιε θαζαξή επηθάλεηα – δσγξάθηδα!
Αλ είρα πειό ή μύιν έθηηαρλα
θαζνπιήδεο θη άιια αλζξσπάθηα, δσάθηα θαη αγγεία.

19
-

Γπζηπρώο όκσο όια απηά έκεηλαλ κόλν όλεηξα, θαη παηδηθά
παηρλίδηα ρσξίο θακηά πξννπηηθή λα ηα ζπνπδάζσ ζε θάπνηα …έγθξηηε ζρνιή. Σα
ζπνύδαζα όκσο κόλνο κνπ, κε
όπνην ηξόπν κπνξνύζα θαη ζε
θάζε επθαηξία. Βηβιία δηάβαζα, εξγαζηήξηα επηζθέθηεθα,
εθζέζεηο παξαθνινπζνύζα ηαρηηθά θαη κε θάζε επθαηξία θαη κειεηνύζα ηα έξγα πνπ
κνπ άξεζαλ θαη ηα ζεσξνύζα
αμηόινγα, παξαηεξώληαο ηα
ρξώκαηα πσο ζπληαηξηάδνληαλ
κεηαμύ ηνπο θαη απέδηδαλ ηελ
πθή ησλ αληηθεηκέλσλ θαζώο
θαη ην βάζνο ηεο αηκόζθαηξαο,
ην ζρέδην ζηηο ιεπηνκέξεηέο
ηνπ, θαη ηελ αξκνλία ηεο ζύλζεζεο.

Αντώνης Γιάγκος: ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ, 2010

21
-

Αντώνης Γιάγκος: ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ, 2010

23
-

Αληώλεο Γηάγθνο

Ωρςόρξ, εκείμη ςημ
λιόλξσρςη μέοα ςηπ
νηπ ςξσ ΄71, …κι εγώ
πήοα κάςι πξσ αμήκε ρε
άλλξμ: μια ΙΔΕΑ! Τημ
κλεφα! Μξσ άοερε η
α! Έμα ρπίςι μξσρείξ!
Για ταμςάρξσ! Έμα ρπίςι
τςιαγμέμξ με
μικό γξύρςξ και
ρμημέμξ με έογα ςέυμηπ
άλλα εμρχμαςχμέμα ρςξ
κςήοιξ κι άλλα τξοηςά.
Λξιπόμ, δεμ θα ςξ
φεςε αλλά από κείμη ςη
ρςιγμή ςξ απξτάριρα κι
έδχρα μια σπόρυερη
ρςξμ εασςό μξσ: Να
ρχ μια μέοα κι εγώ έμα
ςέςξιξ ρπίςι. Τα υοόμια
πεομξύραμ αλλά η ιδέα
πξςέ δεμ έτσγε από ςξ
μσαλό μξσ. Ήςαμ έμα
μειοξ πξσ γεμμήθηκε μια
θασμάρια μέοα ςηπ
νηπ ςξσ ΄71 και με
δεσε για ςα επόμεμα
καπέμςε υοόμια
πώπ! Τξ δέκαςξ πέμπςξ
υοόμξ …επιςέλξσπ άουιρα
μα ςξ
πξιώ.………………………..

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful