C NG HÒA XÃ H I CH NGHĨA VI T NAM

TIÊU CHU N VI T NAM

T P H P CÁC TIÊU CHU N K THU T AN TOÀN

V

I N

TCVN

TIÊU CHU N VI T NAM

TIÊU CHU N AN TOÀN
TCVN TCVN 3256:1979 4086:1985
AN TOÀN AN TOÀN I N - THU T NG VÀ NH NGHĨA

I N

I N TRONG XÂY D NG– YÊU C U CHUNG I N – YÊU C U CHUNG V AN TOÀN ÁP – YÊU C U CHUNG V B OV CH NG

TCVN 3146: 1986 TCVN 5556: 1991 TCVN 5180: 1990 TCVN 5659: 1992 TCVN 3748: 1983 TCVN 4726: 1989 TCVN 4163: 1985 TCVN 5587: 1991 TCVN 5588: 1991 TCVN 5589: 1991 TCVN 5586: 1991 TCVN 3145: 1979 TCVN 2572: 1978

CÔNG VI C HÀN THI T B I N H I N GI T PALĂNG

I N - YÊU C U CHUNG V AN TOÀN PH N I U KHI N – YÊU C U AN

THI T B S N XU T - B TOÀN CHUNG

MÁY GIA CÔNG KIM LO I - YÊU C U CHUNG V AN TOÀN K THU T AN TOÀN – MÁY C T KIM LO I – YÊU C U TRANG B I N MÁY I N C M TAY - YÊU C U V AN TOÀN SÀO CÁCH NG CÁCH I N I N IV I

TH M CÁCH I N GĂNG CÁCH KHÍ C TOÀN I N I N ÁP 1000V – YÊU C U AN

ÓNG C T M CH I N, I N

BI N BÁO AN TOÀN V

NHÀ XU T B N XÂY D NG

2

M CL C
TCVN 3256:1979 TCVN 4086:1985 TCVN 3146:1986 TCVN 5556:1991 TCVN 5180:1990 TCVN 5659:1992 TCVN 3748:1983 TCVN 4726:1989 TCVN 4163:1985 TCVN 5587:1991 TCVN 5588:1991 TCVN 5589:1991 TCVN 5586:1991 TCVN 3145:1979 TCVN 2572:1978 An toàn i n – Thu t ng và nh nghĩa

An toàn i n trong xây d ng – Yêu c u chung Công vi c hàn i n – Yêu c u chung v an toàn Thi t b i n h áp -Yêu c u chung v b o v ch ng i n gi t Pa lăng i n – Yêu c u chung v an toàn Thi t b s n xu t - b ph n i u khi n - yêu c u an toàn chung Máy gia công kim lo i – yêu c u chung v an toàn Kĩ thu t an toàn - máy c t kim lo i - yêu c u v i trang b i n Máy i n c m tay – Yêu c u an toàn Sào cách i n ng cách i n Th m cách i n Găng cách i n Khí c óng c t m ch i n, i n áp 1000 V – Yêu c u an toàn Bi n báo an toàn v i n i

3

TIÊU CHU N VI T NAM

TCVN 3256 : 1979 Nhóm T

An toàn i n – Thu t ng

nh nghĩa

Electrical safety- Terms and definition
Tiêu chu n này quy nh nh ng thu t ng và nh nghĩa cơ b n trong lĩnh v c an toàn i n, dùng trong khoa h c kĩ thu t và s n xu t. M t s thu t ng trong tiêu chu n này có thu t ng v n t t ư c ghi trong ngo c ơn bên dư i thu t ng tiêu chu n. Nh ng thu t ng v n t t có th dùng trong các trư ng h p không gây nh m l n. Thu t ng (1) 1. An toàn i n nh nghĩa (2) Thu t ng nư c ngoài tương ng (Anh, c, Nga) (3)

Tình tr ng c a thi t b không gây - Electrical safety ra s nguy hi m v i n v i - Elektrosicherheit ngư i lao ng −елеқтробезопасность

2. Kĩ thu t an toàn H th ng các bi n pháp t ch c i n và kĩ thu t, các phương ti n n m b o v ngư i kh i b tai n n i n. 3. Tai n n i n Tác ng có h i và nguy hi m c a dòng i n, h quang i n, trư ng i n t và tĩnh i n lên cơ th con ngư i
-The electrical traumatism - Der elektrounfall -елеқ

4. Ch n thương i n

Tai n n do tác ng c a dòng -The electrical trauma i n và h quang i n lên cơ th -Unfall dunh elektrimngư i chen strom Thi t b s n xu t ho c bi n i, -The electriacal truy n d n, phân ph i tiêu th equipment năng lư ng i n. -Der elektrotechnische
Anlage

5. Thi t b i n (Thi t trí i n)

6. Ch m i n ra v (Ch m v )

Hi n tư ng n i i n gi a ph n -Electrical closure to mang i n v i ph n kim lo i bình case thư ng không mang i n c a -Der Korperschluss thi t b khi có s c .

4

7. Ch m i n v i (Ch m t)

t N i i n không c ý gi a ph n -Electrical closure to mang i n v i t ho c v i các earth ph n kim lo i bình thư ng không -Der erdschluss mang i n và không cách i n v i t. Dòng t i n ch y qua ch ch m -The closure to earth
current -Der erdschlusstrom

8. Dòng i n ch m t

9. Vùng t n c a dòng Vùng t mà ngoài ph m vi ó -Zone of the spreading i n ch m t i n th do dòng i n ch m t the closure to earth current gây nên có th coi b ng không
-Zone der ausbre itungdes erdschlu bstroms

10. i n áp so v i t 11. i n áp ch m

i n áp so v i m t i m nào ó -The voltage to earth c a t n m ngoài vùng t n c a -Die spannung gegen bezngserde dòng i n ch m t i n áp tác ng lên cơ th -The vontact voltage ngư i khi ch m ng th i vào -Die beruhrung jsspannung hai i m c a m ch i n i n áp gi a hai i m cách nhau -The step voltage m t bư c trong vùng t n c a - Die schrittopannung dòng i n ch m t Ch m và m t pha c a thi t b i n i n có -The single-phace
contact -Einphasige Buruhrung

12. i n áp bư c

13. Ch m m t pha

14. Ch m m t c c 15. Ch m hai pha 16. Ch m hai c c 17. Dòng i n c m giác 18. Dòng i n co gi t

Ch m vào m t c c có i n c a - The single-pole contact thi t b i n -Einpolige Beruhrung Ch m ng th i vào hai pha có -The two phase contact i n c a thi t b i n - Zweiphasige Beruhrung Ch m ng th i vào hai c c có -The two pole contact i n c a thi t b i n -Zwe ipolige Beruhrung Dòng i n khi ch y qua cơ th gây kích thích c m giác ư c Dòng i n khi ch y qua cơ th gây co gi t cơ tay không th t buông dây d n ra (2) Dòng i n khi ch y qua cơ th gây rung tim
-The sensible current -Die Empfinindungss tromstarke -The inrelease current -Nicht losla bstromsstarke (3) -The heart fibrillation current -Die herzkammerflunmem

(1) 19. Dòng i n rung tim

5

auslosende stromstarke

20. Dòng i n ngư ng c m giác k.c.p Ngư ng sòng i n c m giác 21. Dòng i n ngư ng co gi t k.c.p Ngư ng dòng i n co gi t 22. Dòng i n ngư ng rung tim k.c.p Ngư ng dòng i n rung tim 23. B o v ch ng ch m i n

Tr s nh c m giác

nh t c a dòng

i n -The sensible thereshold
current Empfindungsschellen stromsstarke

Tr s nh nh t c a dòng i n co -The inrelease thereshold current gi t
-Nicht-Loslabschwel lenstromstarke

Tr s nh rung tim

nh t c a dòng

i n -The heart fibrillation

threshold current -Herzkammerflunmernschwellenstromstarke -

Bi n pháp phòng ng a ch m -Protection against the i n ho c n g n vùng nguy electrical contact -Der beruhrungsschutz hi n c a ph n mang i n

24. N i

tb ov

25. N i không “N i không” k.c.p N i không b o v k.c.p N i chung tính 26. Dây không

N i i n chú ý các ph n kim lo i bình thư ng không mang i n nhưng có thê xu t hi n i n áp v i t ho c v t tương ương v i t N i i n chú ý các ph n kim lo i bình thư ng không mang i n nhưng có th xu t hi n i n áp v i dây không Dây n i v i ngu n có n i

-The protective earthing -Die Schutze rdung

-Protective multiple earthing -Nullung

i m chung tính -Earthed neutralconductor t tr c ti p
-Der nulleiter

27. C t i n b o v

Phương pháp b o v t ng, -The protective c t nhanh m ch i n d n t i thi t disconnection b i n khi xu t hi n nguy hi m -Die Schutzschaltung cho ngư i
of the S phân chia m ng i n thành -Separation ph n riêng không có liên quan v network i n gi a chúng b ng bi n áp -Die Schutztrennung cách ly

28. Cách ly m ng i n

29. Bi n áp cách ly

Bi n áp

c bi t dùng

cách ly

6

t i kh i m ng i n 30. San b ng i n th 31. i n áp nh Phương pháp gi m i n áp tr m và i n áp nư c i n áp danh nh không l n hơn 36V ư c dùng trong m ch i n gi m s nguy hi m c a tai n n i n ng Thi t b ho c cơ c u trong ó ng d ng các phương pháp liên k t cơ, quang, t , ho c i n gi các b ph n trong m t thi t b ho c các thi t b trong m t h th ng tr ng thái c n kh ng ch Cách ly v i n các ph n m ng i n c a thi t b i n mb o làm vi c bình thư ng và phòng ng a tai n n i n Cách i n b xung cho cách i n làm vi c phòng ng a tai n n i n trong trư ng h p hư h ng cách i n làm vi c Cách i n g m c cách i n làm vi c và cách i n ph . Cách i n làm vi c ư c c i ti n mb om c phòng ng a tai n n i n như cách i n kép Các phương ti n b o v ngư i làm vi c v i thi t b i n nh m phòng ng a tai n n i n

32. Khoá liên

33. Cách i n làm vi c

34. Cách i n ph

35.Cách i n kép 36. Cách i n tăng cư ng 37. Phương ti n phòng ng a tai n n i n

7

THU T NG
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37

Ư C X P THEO B NG CH

CÁI
1 23 29 35 33 34 36 28 27 6 7 16 15 14 13 4 26 12 11 31 10 17 8 18 20 21 22 19 32 2 24 25 37 30 3 5 9

An toàn i n B o v ch ng ch m i n Bi n áp cách ly Cách i n kép Cách i n làm vi c Cách i n ph Cách i n tăng cư ng Cách ly m ng i n C t i nb ov Ch m i n ra v Ch m i n v i t Ch m hai c c Ch m hai pha Ch m m t c c Ch m m t pha Ch n thương i n Dây không i n áp bư c i n áp ch m i n áp nh i n áp so v i t Dòng i n c m giác Dòng i n ch m t Dòng i n co gi t Dòng i n ngư ng c m giác k.c.p. Dòng i n ngư ng co gi t k.c.p. Dòng i n ngư ng rung tim k.c.p. Dòng i n rung tim Khoá liên ng Kĩ thu t an toàn i n N i tb ov N i không Phương ti n phòng ng a tai n n i n San b ng i n th Tai n n i n Thi t b i n Vùng t n c a dòng i n ch m t

8

TIÊU CHU N VI T NAM

TCVN 4086 : 1985 Nhóm H Tiêu chu n b t bu c áp d ng

An toàn i n trong xây d ng – Yêu c u chung
Electrical safety in contraction- general requirements
1. Quy nh chung áp d ng

Tiêu chu n này yêu c u nh ng quy nh chung v an toàn i n cho công tác xây l p cho các công trình xây d ng.

Tiêu chu n này không áp d ng cho công tác xây l p nh ng nơi có i n áp trên 100V và công tác các m khai khác than và qu ng. trách tác ng nguy hi m và có h i cho dòng i n, h quang i n, trư ng i n t , trư ng tĩnh i n i v i con ngư i, ngoài các quy nh c a tiêu chu n và quy ph m v an toàn hi n hành. nh ng công nhân ư c phép v n hành thi t b i n trên các công trư ng xây d ng, c n ph i tuân theo các yêu c u nêu trong ph l c 1 c a tiêu chu n này. Nh ng ngư i làm công tác xây l p ph i ư c hư ng d n v k thu n an toàn i n, bi t cách ly n n nhân ra kh i m ch i n và bi t sơ c u ngư i b i n gi t khi x y ra tai n n v i n. các ơn v xây l p nh t thi t ph i có cán b k thu t có trình v k thu t an toàn i n b c b n tr lên ch u trách nhi m v qu n lý v n hành an toàn thi t b i n. Th trư ng các ơn v xây l p ph i ch u trách nhi m v an toàn i n khi s d ng thi t b trong ph m vi ho t ng xây l p c a ơn v mình. 2. Nh ng yêu c u v an toàn i n 2.1 Khi xây d ng lư i i n công trư ng xây d ng c n m b o: lư i ng l c và chi u sáng làm vi c riêng r , có kh năng c t i n toàn b ph t i i n trong ph m vi t ng hàng m c công trình hay m t khu s n xu t. Vi c n i, tháo g dây d n, s a ch a, hi u ch nh th nghi m thi t b i n, ph i do công nhân i n có trình v k thu t an toàn i n thích h p v i t ng lo i công vi c ti n hành. i v i các thi t b i n di ng, máy i n c m tay và èn i n xách tay khi n i vào lư i i n ph i qua c m. Vi c u, n i ph i tho mãn các yêu c u v k thu t an toàn i n

2.2

9

Vi c thay c u ch y, bóng èn ph i do công nhân th c hi n. Khi làm ph i dùng các phương ti n phòng h cá nhân. 2.3 Trư c khi l p ráp và s a ch a lư i i n, thi t b thi t b i n ph i c t c u dao c p i n cho khu v c s thao tác, t i c u dao ó ph i treo b ng “c m óng i n! Có ngư i ang làm vi c trên ư ng dây”. N u c u dao n m ngoài tr m bi n áp (c u dao phân o n r nhánh) ngoài các bi n pháp trên ph i t o ng n m ch 3 pha phía u ngu n. các ơn v xây l p có s d ng các d ng c i n c m tay: khoan i n, èn i n xách tay, máy bi n áp, h áp, b bi n i t n s … c n ph i th c hi n các yêu c u sau: Trư c khi c p phát d ng c m i cho công nhân s d ng c n ph i dùng thi t b th nghi m (mô nô mét) ki m tra: cách i n v i v , thông m ch n i t. C n ph i xem c u t o b o v c a d ng c có phù h p v i i u ki n s d ng không. Nghiêm c m vi c c p phát các d ng c i n c m tay ã có nh ng d u hi u hư h ng cho công nhân s d ng. Các d ng c ph i ư c b các d ng c t. Ngư i ki 3. 2.5 i n c m tay ph i có s th t . Sau khi s d ng, các d ng c o qu n nơi khô ráo. Hàng tháng ơn v ph i t ch c ki n tra i n c m tay ít nh t m t l n v cách i n v i v , thông m ch n i m tra ph i có trình k thu t ngh nghi p không th p hơn b c

2.4

Trư c khi s d ng các d ng c i n c m tay, công nhân ph i th c hi n các nhi m v sau: ki m tra các chi ti t m ch n i t, các chi ti t quay, tình tr ng c a ch i than và vành góp. Khi làm vi c nơi có nguy hi m v i n gi t, ngoài các phương ti n phòng h cá nhân, ph i s d ng máy i n c m tay có c u t o b o v 2 và 3. Khi làm vi c nơi c bi t nguy hi m v i n gi t ph i s d ng các máy i n c m tay có c u t o b o v 3. Chú thích : 1. Vi c phân lo i m c nguy hi m v i n gi 2328: 1978 “ Môi trư ng l p t thi t b i n, 2. Vi c phân lo i c u t o b o v cho các máy theo TCVN 3144 : 1979 “ s n ph m k thu t t ư c quy nh theo TCVN nh nghĩa chung ”. i n c m tay ư c quy nh i n ”.

2.6

c p i n cho các thi t b i n di ng có c u t o b o v 1 (TCVN 344: 1979 “tiêu chu n s n ph m k thu t i n”) c n ph i s d ng cáp i n có lõi t và thi t b óng c t có liên h n i t. C u t o c a thi t b óng c t (phích c m và c m) c n ph i m b o khi óng c t m ch i n l c thì liên h n i t ư c óng s m hơn và c t mu n hơn. Ngoài ra t i ch u n i c a thi t b óng c t c n ph i b sung các c c ti p t c c b di ng. T t c các giàn giáo b ng kim lo i, ư ng dây c a các c u tr c ch y i n và các ph n kim lo i c a các thi t b xây d ng dùng i n ph i ư c n i t b o v theo QPVN 13: 1978 “Quy ph m t m th i v n i t các thi t b i n”. Các thi t b i n có i n áp dư i 1000V, ư c c p t ngu n i n có i m chung tính n i t, v c a nó ph i ư c n i “0” (n i v i dây trung hoà) theo QPVN 13: 1978 “Quy ph m t m th i v n i t các thi t b i n”.

10

Các máy c t i n t ng, c u dao chuy n m ch và các d ng c i n d ng trong công trư ng xây d ng hay l p t trên các trang thi t b xây d ng, c n ph i có v ho c h p b o v . Các ph n d n i n c a thi t b i n ph i ư c cách li, có hàng rào che ch n, t t i nh ng nơi ít ngư i qua l i và ph i có bi n pháp ngăn ng a ngư i không ph n s ti p xúc v i nó. i v i dây d n i n t ngoài tr i c a các công trình cáp i n t m th i, ph i dùng dây có v b c m c trên c t s cách i n. Kho ng cách t dây d n n m t t hay sàn làm vi c theo phương th ng ng, không nh hơn các tr s sau. - 2,5m n u phía dư i là nơi làm vi c (khi làm vi c không s c và thi t b quá t m v i c a ngư i); - 3,5m n u phía dư i là ngư i qua l i; - 6,0m n u phía dư i có các phương ti n i l i; - 6,5m n u phía dư i có tàu ư ng ray); i n hay tàu ho qua l i (tính n m t d ng công

o n ư ng d n trong m t khoang c t không ư c có quá hai m i n i, các i m n i c n b trí g n i m bu c dây d n và c s . Khi l p ráp và v n hành dây d n i n, các thi t b kĩ thu t i n, c n trách kh năng phát nóng do quá t i ho c các m i n i d n i n không t t. ư ng cáp m m trong công trình xây d ng d cáp i n nư c cho các máy móc, thi t b di ng ho c c p i n t m th i, c n ph i có bi n pháp b o v , ch ng d p cáp. nh ng ch ư ng cáp i qua ư ng ô tô c n treo c p lên cao, hay lu n cáp trong ông thép, trong máng b ng thép hình và chôn trong t. N u cáp n m trong khu v c n mìn, trư c khi n mìn, ư ng cáp ph i ư c c t i n. Sau khi n mìn, c n ph i ki m tra, phát hi n nh ng ch hư h ng và s a ch a trư c khi óng i n tr l i cho ư ng cáp. b o v lư i i n và thi t b i n khi nh t m ch gi a các pha v i nhau và gi a các pha v i v thi t b , c n s d ng máy c t i n t ng hay c u ch y có dây ch y phù h p v i tính toán b o v ng t m ch. Các èn chi u sáng chung n i v i lư i i n có i n áp 127V và 220V (ch s d ng i n áp pha), ph i t cao cách m t t hay sàn nhà ít nh t là 2,5m. Khi cao treo èn nh hơn 2,5m c n dùng èn có i n áp không l n hơn 36V. Khi làm vi c trong các i u ki n c bi t nguy hi m như quy nh theo TCVN 2328: 1978 “Môi trư ng l p t thi t b i n. nh nghĩa chung” c n s d ng các èn i n xách tay có i n áp 12V. Ngu n i n áp t 36V tr xu ng có th ư c c p t máy bi n áp gi m áp, máy pháp i n, các b c quy. Không ư c s d ng máy bi n áp gi m áp ki u t ng u làm ngu n c p i n áp trên. Thi t b hàn i n c n ph i áp ng các yêu c u quy nh theo TCVN 2290: 1978“ Thi t b s n xu t. Yêu c u chung v an toàn” và theo TCVN 3144:1979 “S n ph m kĩ thu t i n. Yêu c u chung v an toàn”.

11

Khi hàn i n, c n ph i tuân theo TCVN 3146 : 1979 “Công vi c hàn i n Yêu c u chung v an toàn ” và theo TCVN 3254 : 1979 “An toàn cháy - Yêu c u chung”. Kìm k p que hàn khi hàn i n c n ph i tho mãn các yêu c u quy trong ph l c 2 c a tiêu chu n này. nh

Các thi t b hàn i n (máy phát i n, máy bi n áp hàn) khi n i v i ngu n i n, ph i qua thi t b óng c t. Thi t b óng, c t ph i t ch d thao tác, cách v trí hàn t 2m n 20m. Khi hàn i n trên cao, ph i có hai ngư i: m t ngư i hàn và m t ngư i giám sát. Ngư i giám sát theo dõi công vi c hàn, k p th i c t c u dao c p i n cho thi t b hàn khi có s c . Khi hàn i n b ng tay dùng que hàn, ph i dùng hai dây d n : m t dây n i v i kìm hàn, còn dây kia (dây d n ngư c) n i v i v t hàn, khi ó c c c a cu n th c p c a máy bi n áp hàn ư c n i v i dây d n ngư c và ph i n i t. Dây d n hàn i n ph i có v b c cách i n, úng c p i n áp và có ti t di n ch u ư c dòng i n hàn ch y qua ch hàn l n nh t. Các n i m i c a dây d n ph i m b o ch c ch n, trách phát nóng do ti p xúc không t t và ph i qu n băng cách i n. Không nên dây hàn c t ngang ư ng c p ng l c. Trư ng h p không th tránh kh i c t nhau, ph i t dây d n hàn dư i dây ng l c. Không cho phép s d ng dây d n c a lư i ti p t, ư ng ng nư c, ng hơi, k t c u kim lo i c a các ngôi nhà, thi t b công ngh , làm dây d n ngư c trong ư ng hàn i n. Trong th i gian s d ng thi t b i n công trư ng xây d ng, các thi t b c n mang bi n báo theo quy nh theo TCVN 2572 : 1978 “Bi n báo an toàn i n”. Công tác xây l p trong vùng nguy hi m c a ư ng dây t i i n trên không ang ho t ng ch ư c ti n hành khi có gi y phép c a cơ quan qu n lý ư ng dây và các i u ki n m b o an toàn cho thi công. Trong quá trình thi công ph i thư ng xuyên có s hư ng d n tr c ti p c a cán b k thu t an toàn i n. Văn b n cho ti n hành công tác xây l p trong vùng nguy hi m c a ư ng dây t i i n trên không ang s d ng ph i có hai ch ký c a: phó giám c k thu t cơ quan xây l p và cán b k thu t an toàn c a cơ quan xây l p ch u trách nhi m v an toàn i n theo quy nh i u 1.5 c a tiêu chu n này. Trư c khi cho máy xây d ng (c n tr c, máy xúc…) làm vi c trong vùng nguy hi m c a ư ng dây t i i n trên không ang ho t ng ph i c t i n cho ư ng dây nói trên và ph i tuân theo quy nh trong i u 2.25 c a tiêu chu n này. Vi c xác nh vùng nguy hi m c a ư ng dây t i i n trên không ang ho t ng ư c quy nh trong ph l c 3. Khi không th c t i n ư c, quy t nh cho các máy xây d ng làm vi c trong vùng nguy hi m c a ư ng dây, c n ph i tuân theo các quy nh i u 2.25 và các i m sau: a) Kho ng cách t các b ph n nâng lên hay d ch chuy n ngang c a máy xây d ng b t kỳ v trí nào n m t ph ng th ng góc v i m t ch a dây 12

d n ngoài cùng c a ư ng dây ang có i n, không nh hơn so v i các s li u dư i ây: i n áp c a ư ng dây trên không (kv) Dư i 1 T 1 n 20 T 35 n 110 T 35 n 110 T 120 n 220 b) c) d) Kho ng cách nh nh t (m) 1,5 2,0 4,0 4,0 5,0

Các máy xây d ng ư c làm vi c tr c ti p dư i dây d n c a ư ng dây t i i n trên không ang ho t ng có i n áp 110kV tr nên nhưng ph i tuân theo các quy nh i u 2.26a c a tiêu chu n này. Công nhân v n hành c n tr c ph i có trình v k thu t an toàn t b c 2 tr lên. Thân máy c a các c n tr c (tr các máy di chuy n b ng xích) c n ph i n i t b ng các c c ti p t di ng.

3. Nh ng yêu c u v s d ng các phương ti n phòng h c a công nhân. 3.1 3.2 Ph i trang b cho công nhân v n hành thi t b i n các phương ti n phòng h theo TCVN 2291; 1978 “Phương ti n b o v ngư i lao ng. Phân lo i”. Các phương ti n v trang thi t b phòng h cá nhân u ph i có phi u th nghi m. K t qu sau m i l n th nghi m nh kỳ ư c ghi vào phi u th nghi m, có ghi rõ ngày, tháng, năm. trư c khi s d ng các phương ti n phòng h băng cao su, ph i ki m tra k và lau s ch b i, trư ng h p b m ph i x y khô. C m dùng các phương ti n phòng h b th ng, rách ho c r m n t.

4. Ki m tra th c hi n các yêu c u c a an toàn i n. 4.1 Ph i ki m tra nh kỳ i n tr cách i n c a mách i n và thi t b i n b ng các ng h ho c các thi t b o thích h p (v c p chính xác, gi i h n thang o). Ph i c t i n trư c khi n i ng h o vào m ch i n c n ki m tra.

13

a. b. c.

d. e.

Công nhân v n hành thi t b i n ph i qua l p ào t o v k thu t i n và k thu t an toàn i n. N i dung ào t o ph i thích h p v i công tác v n hành. Công nhân ang làm công tác qu n lý, v n hành thi t b i n ph i s c kho , không m c b nh tim m ch, ph i ư c ki m tra s c kho nh kỳ theo quy nh c a B Y t . Công nhân v n hành thi t b i n công trư ng ph i có tay ngh thích h p v i t ng lo i công vi c m nh n; ph i có trình k thu t an toàn i n phù h p v i quy trình k thu t an toàn c a t ng chuyên ngành. Trình v k thu t an toàn i n c a công nhân v n hành thi t b i n không ư c th p hơn b c 2; công nhân tr c tr m i n - b c 3 Công nhân i n trên công trư ng xây d ng ph i ư c trang b các phương ti n phòng h cá nhân theo quy nh hiên hành; ph i bi t c p c u ngư i b i n gi t. Công nhân v n hành thi t b i n ph i ư c h c t p và ki m tra l i v k thu t an toàn i n hàng năm.

Ph l c 1 Nh ng yêu c u i v i công nhân v n hành Thi t b i n công trư ng

Ph l c 2 Các yêu c u v k thu t kìm hàn
Kìm hàn c n m b o các yêu c u sau:

Kìm hàn nên làm b ng ng; Tay n m c a kìm hàn ph i làm b ng v t li u cách i n, ch u nhi t; u kìm hàn ph i có lò xo gi ch t que hàn; M m kìm hàn ph i c u to ki u lòng máng k p n nh que hàn; Ph i có cơ c u gi ch t dây d n i n vào kìm hàn trong quá trình kìm hàn Khi dòng i n hàn l n hơn 600A, không ư c dùng kìm hàn ki u dây d n lu n trong chuôi hàn;

Xác

Ph l c 3 nh vùng nguy hi m

Vùng nguy hi m d c ư ng dây t i i n trên không v hai phía ư c quy nh là m t d i t và kho ng không gian ư c gi i h n b i hai m t ph ng th ng ng song song: m t ph ng th nh t i qua hình chi u trên m t t c a dây d n ngoài cùng (khi dây không giao ng); m t ph ng th hai cách m t ph ng th nh t m t kho ng cách ng v i t ng c p i n áp sau: i n áp (KV) Dư i 1 T 1 n 20 35 110 150 Kho ng cách (m) 2 10 15 20 25

14

TIÊU CHU N VI T NAM

TCVN 3146 : 1986

Nhóm T Tiêu chu n này b t bu c áp d ng toàn ph n

Công vi c hàn i n – Yêu c u chung v an toàn
Electric welding works- General safety requirements
Tiêu chu n này thay th cho TCVN 3146: 1979 và quy nh nh ng yêu c u chung v an toàn cho công vi c hàn i n trong các ngành s n xu t. iv i công vi c hàn i n trong c c i u ki n c bi t (hàn i n trong h m m , hàn i n dư i nư c…) ngoài các quy nh này còn ph i tuân theo các quy nh khác có liên quan. 1. Quy nh chung Công vi c hàn i n có th t ch c c nh trong các phân xư ng, các bãi ngoài tr i có các thi t b chuyên hàn, ho c có th t ch c t m th i ngay trong nh ng công trình ang xây d ng, các thi t b trong ph m vi xí nghi p. Vi c ch n quy nh công ngh hàn ph i m b o an toàn và ph i tính n kh năng phát sinh các y u t nguy hi m và có h i (kh năng b ch n thương cơ khí, i n gi t, b i và hơi khí c, b c x nhi t, các tia h ng ngo i, t ngo i, m c n, dung), ng th i ph i có các bi n pháp kĩ thu t an toàn và v sinh lao ng lo i tr chúng. Vi c ti n hành công vi c hàn i n t i nh ng nơi có nguy cơ n , cháy ph i tuân theo các quy nh an toàn phòng ch ng cháy, n . Vi c ti n hành công vi c hàn i n trong các bu ng, thùng, khoang, b kín ph i có bi n pháp an toàn và ph i ư c phép c a th trư ng ơn v . 2. Yêu c u 2.1 i v i quá trình công ngh Khi l p quá trình công ngh hàn i n c n d ki n các phương án cơ khí hoá, t ng hoá, ng th i ph i ra các bi n pháp h n ch và phòng ch ng các y u t nguy hi m và có h i i v i công nhân. Khi ti n hành công vi c hàn i n, c n s d ng các lo i thu c hàn, dây hàn, thu c b c que hàn…mà trong quá trình hàn không phát sinh các ch t c h i, ho c phát sinh ch t c h i v i n ng không vư t quá gi i h n quy nh trong các tiêu chu n v sinh. Các thi t b hàn i n ư c s d ng trong quá trình hàn ph i phù h p v i các yêu c u c a TCVN 2200: 1978 và các tài li u pháp ch – kĩ thu t ã ư c duy t. V kim lo i c a máy hàn ph i ư c n i b o v (n i các quy nh hi n hành. t ho c n i không) theo

2.2

2.3

2.4

15

2.5

Ch ư c phép l y i n hàn h quang t máy phát i n hàn, máy bi n áp hàn, máy ch nh lưu hàn. C n c p i n t lư i i n ng l c, lư i i n chi u sáng, lư i i n trô-lây c p cho h quang i n. Sơ m t s ngu n i n c p i n cho m t h quang hàn ph i m b o sao cho i n áp gi a i n c c và chi ti t hàn khi không t i không vư t quá i n áp không t i c a m t trong các ngu n i n hàn. Các máy hàn c l p cũng như các c m máy hàn ph i ư c b o v b ng c u ch y ho c aptomat phía ngu n. Riêng v i các c m máy hàn, ngoài vi c b ov phía ngu n còn ph i b o v b ng aptomat trên dây d n chung c u m ch hàn và c u ch y trên m i dây d n t i t ng máy hàn. Cho phép dùng dây d n m m, thanh kim lo i có hình d ng m t c t b t kì. nhưng m b o ti t di n yêu c u, các t m hàn ho c chính k t c u ã ư c hàn làm dây d n ngư c n i chi ti t hàn v i ngu n i n hàn. C m s d ng lư i n i t, các k t c u xây d ng b ng kim lo i, các thi t b công ngh không ph i là i tư ng hàn làm dây d n ngư c. Dây d n ngư c ph i ư c n i ch c ch n v i c c n i (dùng bu lông k p ch t). Khi di chuy n các máy hàn, ph i c t ngu n i n c p cho máy hàn. C m s a ch a máy hàn khi ang có i n. Khi ng ng công vi c hàn i n ph i c t máy hàn ra kh i lư i i n. N u công vi c hàn h quang k t thúc, dây d n t i kìm hàn cũng ph i tháo kh i ngu n và t vào giá b ng v t li u cách nhi t. V i ngu n i n hàn là máy phát m t chi u, trư c tiên ph i c t m ch ngu n i n m t chi u, sau ó c t m ch ngu n i n xoay chi u c p cho ng cơ máy phát i n hàn.

2.6

2.7

2.8

2.9 2.10 2.11

2.12

Vi c u i n cho máy hàn ph i do th i n th c hi n. Công nhân hàn có trách nhi m theo dõi tình tr ng ho t ng c a máy hàn trong quá trình làm vi c. Khi có s c ho c h ng hóc ph i báo ngay v i th i n. Khi hàn h quang b ng tay ph i dùng kìm hàn có tay c m b ng v t li u cách i n và ch u nhi t, ph i có b ph n gi dây, m b o khi hàn dây không b tu t ra. Khi dòng i n hàn l n hơn 600 A không ư c dàng kìm hàn ki u dây d n lu n trong chuôi kìm.

2.13

2.14 2.15 2.16

Trên các cơ c u i u khi n c a máy hàn ph i ghi ch ,… ho c có các d u hi u ch rõ ch c năng c a chúng. T t c các cơ c u i u khi n c a máy hàn ph i ư c th n trách vi c óng (ho c c t) sai. Trong t i n ho c m ng i n áp sơ c c a t . N u không thư ng, nhưng vi c nh v và che ch n c n

b máy hàn ti p xúc có l p các b ph n d n i n h p, ph i có khoá liên ng m b o ng t i n khi m có khoá liên ng thì t i n có th khoá b ng khoá i u ch nh dòng i n hàn ph i do th i n ti n hành.

2.17

Các máy hàn n i ti p xúc có quá trình làm ch y kim lo i, ph i trang b t m ch n tia kim lo i nóng ch y b n ra, ng th i m b o cho phép theo dõi quá trình hàn m t cách an toàn.

16

2.18 2.19

nh ng phân xư ng thư ng xuyên ti n hành l p ráp và hàn các k t c u kim lo i l n c n ư c trang b giá l p ráp và thi t b năng chuy n. Khi hàn có to b i và khí, cũng như khi hàn bên trong các bu ng, thùng, khoang, b kín, ho c hàn các chi ti t l n t phía ngoài, c n s d ng mi ng hút c c b di ng có b ph n gá l p nhanh chóng và ch c ch n. Khi hàn bên trong các h m, thùng, khoang, b kín, ph i có ngư i n m v ng k thu t an toàn ng ngoài giám sát. Ngư i vào hàn ph i eo dây an toàn, và dây an toàn ư c n i v i dây d n t i ch ngư i quan sát. Khi hàn b ng ngu n i n xoay chi u trong i u ki n làm vi c c bi t nguy hi m (trong các th tích băng kim lo i, trong các bu ng có m c nguy hi m cao) c n s d ng thi t b h n ch i n áp không t i m b o an toàn khi công nhân thay que hàn, Trư ng h p không có thi t b ó c n có nh ng bi n pháp an toàn khác.

2.20

2.21 3. 3.1 3.2 3.3

C m hàn các h m, thùng, khoang, b kín ang có áp su t ho c ang ch a ch t d cháy, n . Yêu c u i v i gian s n xu t

Gian s n xu t, khi ti n hành công vi c hàn ph i ư c b trí tuân theo các quy nh trong tiêu chu n v sinh thi t k xí nghi p công nghi p. T i các gian s n xu t, nơi ti n hành hàn có h quang h , ph i ngăn cách b ng v t li u không cháy. t t m ch n

Nh ng nơi ti n hành công vi c hàn i n có phát sinh các ch t c h i trong quá trình hàn (hơi khí c và b c x có h i…), ph i trang b các phương ti n b o v thích h p, và th c hi n thông gió c p và hút. Tư ng và thi t b trong phân xư ng hàn ph i sơn màu xám, màu vàng ho c xanh da tr i h p th ánh sáng, gi m chói c a h quang ph n x . Nên dùng các lo i sơn có kh năng h p th tia t ngo i. Yêu c u i v i môi trư ng không khí m b o i u ki n và

3.4

3.5

3.5.1 Trong các phân xư ng các b ph n hàn và l p ráp ph i khí h u theo các quy nh hi n hành.

3.5.2 Trong các gian c a phân xư ng hàn, l p gió ph i có thông gió cáp và hút. 3.5.3 Khi hàn trong các bu ng phòng kín ph i th c hi n thông gió c c b hành hàn. Không khí hút ph i th i ra ngoài vùng không khí c p. 3.6 Yêu c u chi u sáng ch ti n

3.6.1 Trong các phân xư ng hàn và l p ráp ph i có h th ng chi u sáng chung ho c chi u sáng h n h p, m b o sáng theo quy nh hi n hành. 3.6.2 Vi c chi u sáng khi ti n hành hàn trong khi các thùng, khoang, b kín có th dùng èn di ng i n áp không l n hơn 120V có lư i b o v , ho c có th dùng èn chi u sáng t ngoài vào. Bi n áp dùng cho èn di ng ph i t ngoài nơi làm vi c. Cu n th c a b n áp ph i n i b o v . Không ư c phép dùng bi n áp t ng u i n hư ng chi u sang di ng c p c p

17

3.7

C m s d ng ho c b o qu n cá nhiên li u, v t li u d cháy, n nơi ti n hành công vi c hàn i n.

4. Yêu c u v nguyên li u, phôi, b o qu n và v t chuy n 4.1 4.2 4.3 B m t c a phôi và chi ti n hàn ph i khô, s ch sơn, g , d u m , b i b n. Các c ch, mép c a phôi, chi ti t trư c khi hàn ph i làm s ch bavia. Khi kh d u m trên b m t c a v t hàn ph i dùng nh ng ch t không gây cháy n và không c h i. Vi c b o qu n, v n chuy n, ch t x p phôi hàn, v t li u hàn và các thành ph m không ư c làm nh hư ng n v n an toàn v n hành thi t b , không gây tr ng i cho vi c chi u sáng t nhiên, thông gió, ư ng v n chuy n, l i i, c n tr vi c s d ng các thi t b phòng cháy, n và các phương ti n b o v cá nhân. Vi c s d ng và b o qu n các chai khí nén và khí hoá l ng ph i tuân theo các quy nh hi n hành. Kho ng cách gi a các máy hàn không ư c nh hơn 1,5m. Kho ng cách gi a các máy hàn t ng không ư c nh hơn 2m. Khi b chí các máy hàn h quang acgông ph i th m và l t khí sang các bu ng lân c n. Chi u dài dây d n i n t nơi c p i n áp sơ c p không ư c vư t quá 10m. m b o lo i tr kh năng ng

4.4

5. Yêu c u v b trí thi t b s n xu t 5.1 5.2 5.3

n thi t b hàn di

6 Nh ng yêu c u v t ch c nơi làm vi c. 6.1 Hàn h quang các s n ph m nh và trung bình có tính ch t c nh ph i ti n hành trong các bu ng chuyên hàn. Vách c a bu ng ph i làm b ng v t li u không cháy, gi a vách và s n ph i khe h ít nh t là 50mm. Khi hàn trong môi trư ng có khí b o v , khe h này ít nh t ph i là 300mm. Di t tích c a m i v trí hàn trong bu ng không nh hơn 3m, gi a các v trí hàn ph i có t m ch n ngăn cách b ng v t li u không cháy. 6.2 Khu v c hàn i n ph i cách li v i khu v c làm các công vi c khác. Trư ng h p do yêu c u c a quá trình công ngh , cho phép b trí ch hàn cùng v i khu làm vi c khác, nhưng gi a các v trí ph i t t m ch n b ng v t li u không cháy. Khi hàn các s n ph m ã ư c nung nóng thì trong m t bu ng ch cho phép m t ngư i vào làm vi c. Trư ng h p vì yêu c u công ngh cho phép hai ngư i làm vi c ch khi khi hàn trong cùng m t chi ti t. T i các v trí làm c nh cũng như di ng, n u chưa có các bi n pháp phòng ch ng cháy thì không ư c ti n hành công vi c hàn i n. Khi hàn trên cao, ph i làm sàn thao tác b ng v t li u không cháy (ho c khó cháy). N u không có hàn thì th hàn ph i eo dây an toàn, ng th i ph i mang theo túi ng d ng c và m u que hàn th a.

6.3

6.4 6.5

18

6.6

Khi hàn trên nh ng cao khác nhau, ph i có bi n pháp b o v , không các gi t kim lo i nóng , m u que hàn th a, các v t li u khác rơi xu ng ngư i làm vi c dư i. Khi ti n hành hàn i n ngoài tr i, phía trên các máy hàn và v trí hàn c n có mái che b ng v t li u không cháy. N u không có mái che, khi mưa ph i ng ng làm vi c. i v i công nhân hàn i n.

6.7

7. Yêu c u 7.1

Ch có ngư i ã qua hu n luy n v công vi c hàn i n, ư c hu n luy n v k thu t an toàn, và ã ư c c p gi y ch ng nh n m i ư c phép th c hi n công vi c hàn i n. Nh ng ngư i ư c tuy n d ng vào làm công vi c hàn i n ph i qua y t ki m tra s c kho . Trong quá trình làm vi c ph i ư c ki m tra s c kho nh kì. Vi c hu n luy n b o h lao nh t sáu tháng m t l n. ng cho công nhân hàn i n ph i ti n hành ít i n tron các h m, thùng,

7.2

7.3 7.3

C m n công nhân ti n hành công vi c hàn khoang, b kín.

8. Yêu c u v phương ti n b o v cá nhân. 8.1 8.2 8.3 Công nhân hàn i n ph i ư c trang b y qu n áo lao ng, kính hàn, t p d , gi y, găng và các lo i phương ti n b o v khác theo quy nh. Qu n áo lao ng dùng cho th hàn ph i m ch ng tia l a, ch ng l i ư c ng tác h c, b i kim lo i nóng và nh ng b c x có h i. Khi làm trong môi trư ng làm vi c có hoá ch t (axit, ki m, s n ph m d u m …) trư ng i n t , cũng như khi hàn các chi ti t ã ư c t nóng sơ b , công nhân hàn ph i ư c trang b qu n áo lao ng b ng v t li u m b o ch ng nh ng tác ng ó. Khi làm trong i u ki n có nhi u nguy cơ x y ra tai h i i n (hàn trong các h m, thùng, khoang, b kín, nh ng nơi m ư t…), ngoài qu n áo b o h lao ng, công nhân hàn ph i ư c trang b gang tay, giày cách i n v trí hàn ph i có th m, ho c b c cách i n. Giăng tay c a công nhân hàn ph i làm b ng v t li u khó cháy, có th p và ch u ư c các tác ng cơ h c. d n i n

8.4

8.5 8.6 8.7

Gi y c a công nhân hàn ph i làm b ng v t li u khó cháy, cách i n và ch u ư c các tác ng cơ h c và không ư c óng inh cơ h c. Mũ dùng cho công nhân hàn ph i làm b ng v t li u khó cháy, cách i n. Trong i u ki n làm vi c có nguy cơ gây ch n ng cơ h c, công nhân ph i ư c trang b mũ ch u tác ng cơ h c. Khi hàn môi trư ng có phát sinh hơi, khí c h i mà không có thi t b hút c c b , th hàn ph i s d ng các trang thi t b b o v cơ quan hô h p phù h p.

8.8

9. Ki m tra vi c th c hi n các yêu c u an toàn.

19

9.1

Vi c ki m tr ng thái môi trư ng không khí ư c ti n hành b ng cách xác nh n ng các ch t c h i trong không khí vùng hô h p c a th hàn, cũng như trong ph m vi ngư i th hàn làm vi c trong ph m vi ngư i th hàn làm vi c theo quy nh hi n hành. Các phương ti n b o v cá nhân ph i ư c ki m ra k thu t và k thu t an toàn i v i t ng lo i. nh kỳ theo các yêu c u

9.2 9.3 9.4

Ki m tra vi c nơi b o v và cách i n c u thi t b hàn ph i ư c th c hi n theo các yêu c u c u quy nh hi n hành. Vi c ki m tra nh lư ng b c x Rơn-ghen s dung khi ki m tra ch t lư ng m i hàn ph i tuân theo các quy nh hi n hành.

20

TIÊU CHU N VI T NAM

TCVN 5556 : 1991 Nhóm T

Thi t b gi t

i n h áp -Yêu c u chung v b o v ch ng i n
– General requiments for

Low-voltage electric equiments prevention of electric shock

Tiêu chu n này áp d ng cho t t c các thi t b i n, máy i n xoay chi u có i n áp n 1.000V, t n s danh nh n 10KHz và thi t b i n m t chi u có i n áp n 1.500V. Tiêu chu n này quy nh các yêu c u chung v b o v ngư i tránh ti p xúc v i các b ph n mang i n ang v n hành và ti p xúc v i các b ph n bình thư ng không mang i n lúc xu t hi n trên các b ph n này i n áp nguy hi m. 1. Yêu c u hành 1.1 i v i b o v tránh ti p xúc v i các b ph n mang i n ang v n

Yêu c u chung

1.1.1 Các thi t b i n và các b ph n c a nó ph i có k t c u ch c ch n và có các bi n pháp b o v khi v n hành bình thư ng m b o b o v an toàn hay c cb . Không b t bu c b o v toàn b trong các trư ng h p sau ây: a) N u ch cho phép nh ng ngư i có trình công vi c trên thi t b i n chuyên môn v i n ti n hành

b) N u dòng i n qua ngư i khi ti p xúc v i các b ph n mang i n không vư t quá tr s gi i h n an toàn. 1.1.2 Các thi t b c t i n t ng, hay ưa xung n c t i n khi ngư i ch m vào các b ph n mang i n không ư c coi là thi t b b o v c l p tránh ti p xúc. 1.1.3 Các thi t b i n có t i n ph i có k t c u m b o trong khi v n hành và sau khi c t i n không t o nên nguy cơ do phóng i n. 1.1.4 Các phương ti n b o v và d ng c có cách i n ph i ư c ch t o m b o các ph t i v cơ, i n và tác ng c a các y u t hoá h c, nhi t và khí h u không làm gi m hi u qu b o v tránh ti p xúc. 1.2 Yêu c u iv iv b ov 1.2.1 V b o v b o v toàn b ph i có c tính, kích thư c và cách b trí tho mãn yêu c u i u 1.1.4 và có kh năng ngăn ch n s ti p xúc c a ngư i không s d ng các phương ti n ph v i các b ph n mang i n. 1.2.2 V b o v b o v TCVN 4255:1986. toàn b ph i có m c b o v không dư i IP2X theo

21

1.2.3 Kho ng cách b o v gi a v b ng kim lo i cũng như gi a b ph n, che ch n b ng v t li u không cách i n và b ph n mang i n ph i ư c l a ch n tho mãn yêu c u i u 1.1.4 lo i tr kh năng ti p xúc gi a v hay b ph n che ch n và b ph n mang i n. 1.2.4 V b o v ph i có k t c u m t s cách sau: a) Dùng d ng c ; b) T ng cát i n khi m máy hay tháo v ra; c) Khi m máy hay tháo v b o v phía ngoài thì v b o v bên trong t chuy n d ch t i ch c n b o v (Ví d dùng n p b o v t ng óng khi tháo v ngoài). V b o v bên trong ph i có k t c u khi tháo, m ra cũng ph i dùng d ng c . 1.3 Yêu c u i v i che ch n b o v 1.3.1 Che ch n b o v b o v c c b ph i ư c th c hi n dư i d ng các t m, dây, thanh ch n, tay v n, hay lư i có m c b o v dư i IP2X theo TCVN 4255:1986. Khi ó kho ng cách gi a b ph n che ch n và b ph n mang i n ph i m b o lo i tr ư c s ti p xúc ng u nhiên c a ngư i mang b ph n mang i n. T m ch n, dây, thanh ch n, tay v n, ph i b trí v i m t b ng bình thư ng có ngư i i l i. cao 1.000 ±200mm so ch có th m hay tháo ra ư c b ng m t hay

1.3.2 Che ch n b o v không ư c phép t n i l ng. Cho phép tháo, m b ph n che ch n b o v không dùng d ng c . 1.4 Yêu c u i v i b trí b o v 1.4.1 N u các b ph n mang i n ư c b trí cách ch i l i bình thư ng c a con ngư i trên kho ng cách m b o lo i tr ư c kh năng ti p xúc v i các b ph n mang i n khi ngư i không s d ng các phương ti n ph thì vi c b trí như v y ư c xem là b o v toàn b . 1.4.2 N u vi c b trí c a b ph n mang i n lo i tr ư c kh năng ti p xúc ng u nhiên v i các b ph n ó thì ư c xem là b o v c c b . Nh ng ch nguy hi m ph i ư c ánh d u. 1.5 Yêu c u i v i cách i n ch làm vi c 1.5.1 N n ch làm vi c b o v toàn b ph i ư c làm b ng v t li u cách i n hay ph b ng v t li u cách i n ch khi ngư i ng trên n n cách i n m i có th ch m vào các b ph n mang i n. T i ch làm vi c ã ư c cách i n ph i lo i tr ư c kh năng ngư i ti p xúc ng th i v i các b ph n mang i n hay mang i n có các i n th khác nhau. tho mãn yêu c u này, các b ph n không mang i n có th tr m t i và các b ph n mang i n có i n th khác nhau trong ph m vi vươn t i c a tay ngư i c m ư c ph b ng v t li u cách i n. 1.5.2 L p ph cách i n ph i tho mãn các yêu c u v trách b xê d ch 1.6 Yêu c u khi dùng i n áp an toàn i u 1.1.4 và ph i ư c b o

22

1.6.1 N u i n áp gi a các b ph n mang i n và gi a các b ph n mang i n v i t không vư t quá tr s gi i h n an toàn thì không có ph b o v cũng ư c xem là bi n pháp b o v toàn b 1.6.2 Ngu n cung c p có i n áp an toàn có th là: a) ngu n cung c p áp th p…). c l p có i n áp th p (ví d : c quy, pin, máy phát i n

b) Ngu n cung c p ư c l y t m ch có i n áp nguy hi m nhưng không liên h tr c ti p v i n (ganvalnic) v i m ng i n (ví d : máy bi n áp cách ly) c) Ngu n cung c p l y t m ng có i n áp nguy hi m và liên h v i m ng ó nhưng bi n pháp cách ly và (hay) sơ m b o i n áp trên các c c u ra khi có s c ngu n cung c p không vư t quá tr s gi i han an toàn như quy nh i u 1.6.1 (ví d : ch nh lưu, máy bi n áp an toàn…) 1.6.3 Không cho phép n i m ch i n các ngu n i n áp an toàn v i các m ch i n không tho mãn nhu c u i u 1.6.1, và 1.6.2. Cho phép n i t m ch i n có i n áp an toàn.

2. Yêu c u i v i b o v khi ti p xúc v i các b ph n không mang i n lúc có i n áp nguy hi m 2.1 Yêu c u chung

2.1.1. Bi n pháp b o v ch ng i n gi t khi ti p xúc v i các b ph n không mang i n lúc xu t hi n trên ó i n áp là c n thi t n u tr s i n áp ch m (có xét n lo i i u ki n v n hành thi t b ) vư t quá tr s c a thi t b an toàn. 2.1.2. Bi n pháp b o v ph i m b o tr s i n áp ch m không vư t quá tr s gi i h n an toàn ho c c t nhanh m ch i n b s c khi i n áp ch m vư t quá tr s ó. ư c pháp k t h p các bi n pháp b o v khác nhau n u t ng bi n pháp b o v riêng bi t không làm gi m hi u qu b o v và tin c y c a bi n pháp khác. 2.1.3 phòng i n áp tr m nguy hi m, trong nhà có t thi t b i n ph i n i các b ph n kim lo i c a các ư ng ng d n nư c, d n khí, d n nhiên li u, i u hoà không khí, k t c u kim lo i c a nhà mà ngư i có th ch m t i, dây d n sét… v i dây không b o v c a m ng và c c n i t:

2.1.4 L a ch n, l p t và n i các dây san b ng th ph i m các ph t i cơ h c, i n cũng như tác ng c a các y u t nhi t, hoá ch t, khí h u trong m t th i gian s d ng không làm gi m hi u qu c a san b ng th nhân t o. 2.1.5 T i các v trí dây san b ng th có th b hư h ng do tác ăn mòn thì ph i có bi n pháp b o v . 2.2 Yêu c u i v i n i không ng cơ h c hay b

2.2.1 V các thi t b i n có c p b o v I (có n i dây b o v theo TCVN 3144:1979) ph i ư c n i v i i m n i t tr c ti p c a m ng i n qua dây b o v . Ngoài ra dây b o v ph i ư c n i v i h th ng san b ng th n m

23

trong khu v c t thi t b i u 2.1.3 n 2.1.5:

i n (xem hình 1) phù h p v i yêu c u c a các

2.2.2 Ph i n i t dây b o v i m trung tính c a các ngu n cung c p (máy phát, máy bi n áp). N u có các c c n i t có kh năng gi m bi n áp tr m thì dây b o v cũng ph i ư c n i v i các c c n i t này. 2.2.3 Tr s l n nh t cho phép c a t ng tr n i t ph i m b o i n th c a dây b o v khi có ng n m ch ch m t không vư t quá tr s gi i h n an toàn. 2.2.4 Các thông s c a thi t b b o v và ti t di n danh nh c a dây d n và dây b o v ph i ư c l a ch n sao cho khi có ng n m ch thì thi t b b o v t ng c t m ch s c phù h p v i quy nh i u 2.1.2 2.2.5 N u trong m ch TN-C s d ng máy c t i n t ng ki u dòng rò làm thi t b b o v thì dây b o v n i vào v thi t b i n ph i r nhánh trư c máy c t i n (tính theo chi u dòng i n tiêu th ). 2.2.6 Dây b o v ph i ư c l a ch n, l p t và n i v i nhau và v i v thi t b i n sao cho có th ch u ư c các t i cơ i n phát sinh trong khi v n hành cũng như tác ng c a các y u t nhi t, hoá h c và khí h u; các m i n i ph i thư ng xuyên m b o ch c ch n

Hình 1. N i không trong m ng i n 3 pha (m ng TN-C-S) 1-N i t làm vi c; 2- V thi t b i n; 3-H th ng san b ng th PEN Dây trung tính v a là dây b o v : N-Dây trung tính; PE-Dây b o v 2.2.7 Khung c a thi t b phân ph i, k t c u cáp, ư ng ng và các k t c u kim lo i tương t ư c dùng làm dây b o v ph i tho mãn nh ng yêu c u sau: a) Ph i ư c n i c nh v i nhau, ch u ư c dòng i n ng n m ch l n nh t và khi tách các ph n t riêng bi t thì không làm t m ch b o v . b) Ph i có i n tr không l n hơn tr s yêu c u i v i dây b o v . 2.2.8 Không ư c phép l p máy c t m t c c hay c u ch y trên dây hay m ch b o v .

24

Khi óng máy c t nhi u c c và (hay) phích c m ti p i m b o v ph i óng trư c ti p i m mang i n, còn khi c t thì ti p i n b o v ph i m sau ti p i m mang i n. 2.2.9 Ph i ánh d u b ng màu s c Ký hi u màu nêu trên ch san b ng th . phân bi t dây b o v v i dây mang i n d ng cho dây b o v , dây n i t và dây M u c a dây b o v ph i k t h p v i màu xanh lá cây và màu vàng. ư cs

N u do nguyên nhân công ngh mà không th th c hi n ký hi u màu trên toàn b chi u dài ho c v m t ký thu t an toàn là không c n thi t thì cho phép ch th c hi n ký hi u màu các u n i và ch r nhánh trên dây b o v . 2.3 Yêu c u iv in i tb ov i n ph i 2.3.1 V c a các s n ph m k thu t i n có c p b o v I và các thi t b ư c n i t b o v (xem hình 2)

Hình 2. N i 1. N i

t b o v trong m ng i n ba pha lo i TT t làm vi c; 2. V ; 3. N i t b o v

2.3.2 Tr s l n nh t c a t ng tr n i t b o v , các thông s c a thi t b b o v và ti t di n danh nh c a dây d n và dây b o v ph i ư c l a ch n m b o khi có ng n m ch ch m v hay ch m vào dây b o v thì s t ng c t m ch s c ho c gi m i n áp n giá tr tương ng v i yêu c u i u 2.1.2 2.3.3 Vi c l a ch n, l p 2.2.6 n 2.2.9 2.4 Yêu c u t dây b o v ph i tuân theo các quy nh các i u

i v i dây b o v

2.4.1 V các s n ph m k thu t i n c p b o v I và các thi t b i n ph i ư c n i v i nhau b ng dây b o v và n i v i h th ng b ng ư ng ng kim lo i, k t c u kim lo i c a nhà và n i t t nhiên khác n m thi t b i n. Các dây d n mang i n, k c i m trung tính c a m ng không ư c n i tr c ti p hay n i v i dây b o v (Xem hình 3) t

25

Hình 3. Dây b o v trong m ng i n 3 pha lo i TT 1- N i t qua khe h phòng i n; 2- V ; 3- San b ng i n th 2.4.2 Thi t b ki m tra cách i n ư c l p trong h th ng dây b o v ph i phát tín hi u nh y, rõ ràng ho c ph i c t ph n m ng có s c khi i n tr cách i n gi m xu ng dư i m c gi i h n quy nh. 2.5 Yêu c u i v i c t b o v dòng rò. 2.5.1 Các thi t b i n ph i ư c n i v i máy c t i n dòng rò phù h p v i hình 4 hay n i v i thi t b i u khi n b ng máy c t i n cho máy bi n dòng t ng b trí tách bi t. 2.5.2 V các s n ph m k thu t i n có c p b o v I và các thi t b n i v i trang b n i t b o v b ng dây b o v (xem hình 4) i n ph i ư c

Trong m ng có trung tính cách ly, khi n i m t s s n ph m k thu t i n v i m t máy c t i n dòng rò c a chúng ph i ư c n i v i trang b n i t b o v chung. 2.5.3 Tr s l n nh t cho phép c a t ng tr n i t b o v và thông s c a máy c t i n dòng rò ph i ư c l a ch n m b o khi có ti p xúc gi a dây d n m ng i n (tr dây trung tính) v i v ho c dây b o v thì thi t b b o v s t ng c t ph n m ng s c tho mãn yêu c u i u 2.1.2

Hình 4. Sơ

b trí máy c t dòng rò trong m ng i n 3 pha lo i TT

26

1- N i

t làm vi c; 2- V ; 3- N i

t b o v ; 4- Máy c t i n dòng rò các i u 2.2.6 n

2.5.4 L a ch n, l p 2.2.9. 2.6 Yêu c u

t dây b o v ph i tho mãn yêu c u

i v i cách i n b o v

2.6.1 Các lo i v t li u cách i n ư c s d ng làm cách i n b o v như trình bày hình 5 ph i có b n cơ, i n và tính n nh dư i tác d ng c a các y u t hoá h c, nhi t, khí h u do s già hoá có th lo i tr ư cs xu t hi n i n áp nguy hi m trên các b ph n mà ngư i có th ch m t i. Yêu c u trên ph i m b o khi có sét n nh hư ng c a i u ki n v n hành và môi trư ng xung quanh.

Hình 5. Các d ng th c hi n các s n ph m có c p b o v II a) Các s n ph m có v b ng cách i n cũng như có cách i n chính và cách i n ph tách bi t; b) Các s n ph m có các b ph n kim lo i ngư i có th ch m t i cũng như có cách i n chính và tách i n ph tách bi t; c) Các s n ph m có các b ph n kim lo i ngư i có th ch m t i và cách i n tăng cư ng (2 thành ph n); d) Các s n ph m có các b ph n kim l i ngư i có th ch m t i và cách i n tăng cư ng (1 thành ph n); 1. Cách i n chính; 2. B ph n kim lo i ngư i không th ch m t i; 3. Cách i n ph ; 4. B ph n kim lo i ngư i có th ch m t i; 5. Cách i n tăng cư ng. 2.6.2 Không cho phép làm m t ho c h ng cách i n chính và cách i n ph c a các b ph n mang i n hay làm gi m tính ch t cách i n c a nó n m c có th xu t hi n i n áp trên các s n ph m c a k thu t i n hay thi t b i n mà ngư i có th ch m t i. 2.6.3 các thi t b có cách i n b o v không cho phép n i dây b o v và các t i n v i các b ph n kim lo i không mang i n mà ngư i có th ch m t i. Khi t dây b o v xuyên qua các b ph n c u thi t b i n có cách i n b o v ho c t dây b o v bên trong thi t b thì ph i cách i n dây b o v và các chi ti t c a nó v i các b ph n không mang i n mà ngư i có th ch m t i. M c cách i n này ph i b ng m c cách i n c a b ph n mang i n. 2.6.4 Các s n ph m kĩ thu t i n có c p b o v II ph i có kí hi u c a cách i n b o v () m t ngoài c a s n ph m. 2.7 Yêu c u khi s d ng i n áp an toàn.

27

2.7.1 Các s n ph m kĩ thu t i n và các b ph n thi t b i n làm vi c v i i n áp an toàn (c p b o v III) ph i có i n áp danh nh không l n hơn tr s gi i h n c a i n áp an toàn theo quy nh i u 2.1.2. 2.7. 2. Ngu n cung c p i n áp an toàn ph i tuân theo quy nh i u 1.6.2 2.7.3. Không ư c phép n i các m ch i n dùng i n áp an toàn v i các m ch i n khác không tho mãn các nhu c u i u 2.7.1 và 2.7.2. 2.7.4 Không ư c phép n i dây b o v v i các s n ph m kĩ thu t i n và các b ph n c a thi t b i n có c p b o v III. 2.7.5 phích c m dùng i n áp an toàn không ư c có ti p i m b o v và ph i có k t c u khác v i các , phích c m có i n áp cao hơn quy nh i u 2.7.1 Yêu c u i v i cách ly b o v .

2.8

2.8.1 M ch c a các thi t b dùng i n không có ngu n cung c p c l p ph i ư c cách ly v i n (không ư c n i ganvanic) v i m ng cung c p b ng cách s d ng các ngu n cung c p có th lo i tr ư c s lan truy n i n áp u vào sang u ra c a ngu n. 2.8.2 Không ư c phép n i t v i các dây d n m ng i n c a m ch i n ã ư c cách ly b o v v i dây d n ho c dây b o v c a các lo i m ng i n khác. 2.8.3 Không ư c phép n i các dây b o v c a m ng cung c p v i các b ph n không mang i n c a thi t b dùng i n m ng cách li mà ngư i có th ch m t i. Yêu c u này không b t bu c áp d ng trong trư ng h p v c a thi t b dùng i n ư c b trí trên các k t c u kim lo i mà các k t c u ó b t bu c ph i n i tr c ti p hay gián ti p v i dây b o v . 2.8.4. m ng cách li ch ư c phép n i v i m t thi t b dùng i n v i m t ngu n cung c p hay v i m t cu n dây ra c a máy bi n áp có nhi u cu n dây u ra. Cho phép n i m t s thi t b dùng i n v i ngu n cung c p khi tho mãn ng th i các yêu c u sau: a) Các thi t b dùng i n ư c b trí và l p ch c ch n trên k t c u d n i n chung trong c m. b) V c a thi t dùng i n (tr các d ng c nhau b ng dây b o v phù h p v i quy c) Khi hai pha ch m v thì s t 2.1.2. i n có c p b o v II) ư c n i v i nh i u 2.8.5. nh i u

ng c t m ch b s c theo quy

2.8.5 Các b ph n kim lo i mà ngư i có th ch m t i các d ng c I ph i ư c n i v i nhau và n i v i dây b o v . L a ch n, l p t dây b o v ph i tho mãn yêu c u

i nc pb ov n 2.2.9.

i u 2.2.6

28

Ph l c 1 THU T NG 1 VÀ NH NGHĨA

B o v toàn b ch ng ch m - các bi n pháp có th b o v ngư i ch ng ch m vào các b ph n mang i n khi không s d ng phương ti n ph ho c lo i tr ư c khi ch m vào các b ph n ó. B o v c c b ch ng ch m - các bi n pháp có th b o v ch ng ch m ng u nhiên vào các b ph n mang i n. Ph m vi vươn t i c a tay ngư i - kho ng không gian ư c gi i h n b i kh năng vươn xa c a tay ngư i khi không s d ng các phương tiên ph (kích thư c xem hình 6)

2 3

Hình 6. 1- Ph m vi vươn xa c a tay ngư i; 2- N n 4 V b o v (b c b o v ) - bi n pháp b o v ch ng ch m và các b ph n mang i n. Nguyên lý th c hi n la b c, ph các b ph n mang i n b ng các b ph n có th b o v toàn b ch ng ch m Che ch n b o v - bi n pháp b o v ch ng ch m ng u nhiên vào các b ph n mang i n. Nguyên lý th c hi n là che ch n (rào ch n) các b ph n mang i n b ng các phương tiên có th b o v c c b ch ng ch m. B trí b o v - bi n pháp b o v ch ng tr m hay ch ng ch m ng u nhiên vào các b ph n mang i n. Nguyên lý th c hi n là các b ph n mang i n cách xa ch làm vi c b o v toàn b hay c c b ch ng ch m. Mang TN-kí hi u qu c t c a lo i m ng i n có i m trung tính n i ti p, còn v thi t b i n ư c n i v i i m trung tính (n i không) M ng TN-C là m ng TN có dây b o v v a là dây trung tính M ng TN-S là m ng TN có dây b o v và dây trung tính riêng bi t. M ng TN-S-C-M ng TN trong ó ph n u c a m ng có dây trung tính và dây b o v chung còn ph n sau c a m ng có dây trung tính và dây b o v riêng bi t (Xem hình 1) t tr c

5

6

7 8 9 10

29

11 12

M ng TT- kí hi u qu c t c a lo i m ng i n, có trung tính tr c ti p n i v thi t b i n cung ư c n i t b o v (Xem hình 2 và hình 4) M ng IT- kí hi u qu c t c a lo i m ng i n có i m trung tính cách ly v i còn v thi t b i n ư c n i v i t Chú thích: a) M ng TN và m ng TT cũng ư c g i là m ng có trung tính n i m ng IT là m ng có trung tính cách ly

t và t,

t còn

b) Các kí hi u quy ư c ư c s d ng trong các thu t ng trên có ý nghĩa như sau: - Ch u: t tr c ti p i m c a m ch dòng i n làm vi c, t + T-terre (Ti ng Pháp) n i thư ng l là i m trung tính

+I –insulation (Ti ng Anh) các i n t t c các dây d n mang i n n i v i hay n i các i m c a m ng v i n i t qua t ng tr l n - Ch th hai: + N-neutre (Ti ng Pháp), neutral (Ti ng Anh) – N i tr c ti p v thi t b v i i m n i t c a m ng qua dây b o v . +T-terre (Ti ng Pháp) - n i có th có. - Ch th ba t v thi t b i n cl pv in i

i n

t c a m ng

+ C-combine (Ti ng Pháp), combined (Ti ng Anh) - dây trung tính chung v i dây b o v . + S-separe (Ti ng Pháp), separated (Ti ng Anh), dây trung tính tách bi t v i dây b o v 13 Cách i n b o v - bi n pháp b o v chánh i n gi t khi ti p xúc vào các b ph n mang i n khi có i n áp nguy hi m trên ó. Nguyên lý th c hi n c a nó là ph b ph n không mang i n b ng v t li u cách i n hay cách i n v i ph n mang i n có kh năng lo i tr ư c xu t hi n i n áp trên các b ph n có th ch m t i (Xem hình 5) 14 Cách li b o v - bi n pháp b o v tránh i n gi t khi ti p xúc v i các b ph n không mang i n khi xu t hi n trên ó i n áp nguy hi m Nguyên lí th c hi n c a nó là lo i tr xu t hi n i n áp tr m khi có ng n m ch ch m v b ng cách cách li v i n m ng tiêu th v i m ng cung c p, ch n i m t thi t b dùng i n vào m ng tiêu th và không n i t m ch i n c a h tiêu th i n 15 16 i n gi t - tác d ng v m t sinh lí lên cơ th ngư i do dòng i n gây nên trong th i gian dòng i n ch y qua ngư i. i n áp an toàn - i n áp nh không gây nên nh ng tác ng nguy hi m ho c có h i i v i con ngư i. Ngu n cung c p i n áp an toàn ph i tho mãn nh ng yêu c u c bi t v m t an toàn.

30

Ph l c 2 Tr s i n áp ch m ph thu c th i gian tác ng (Theo PC-1526 và TGL 200-0603/03 s li u tham kh o)

i n áp xoay chi u t n s t 15Hz n 100Hz

Th i gian tác

ng,s

0,06 0,15 650 0,06 650 500 0,6 250

0,2 400

0,5 130 1 200

0,9 80

3 6 3 140

i n áp ch m, V Th i gian tác ng, s

i n áp m t chi u i n áp ch m, V

31

TIÊU CHU N VI T NAM

TCVN 5180 : 1990 Nhóm C

Pa lăng i n – Yêu c u chung v an toàn
Electriccal tackle – General safety requirements Tiêu chu n này áp d ng cho pa lăng i n thông d ng c nh và do ng dùng cáp và xích (g i chung là pa lăng) ư c s d ng như m t cơ c u nâng h c l p ho c cơ c u nâng và di chuy n hàng trên máy nâng h . Tiêu chu n này phù h p v i ST SEV 1721:1986.

1. Yêu c u

i v i k t c u và v t li u. mb o

1.1 Pa lăng, các ph n t và m i ghép c a chúng ph i ư c ch t o an toàn khi s d ng theo tính năng ư c quy nh trong lí l ch.

1.2 Nhà máy s n xu t ph i ti n hành ki m tra ch t lư ng v t li u cùng ch t o các ph n t ch u t i c a pa lăng, các m i hàn, cách i n c a dây d n và các cu n dây i n. Ki m tra t ng nguyên công khi ch t o và l p ráp, th tr ng thái ng và tr ng thái tĩnh. K t qu ki m tra ư c ghi vào lý l ch máy. 1.3 Phân lo i pa lăng. 1.3.1 Pa lăng ư c phân lo i theo ch B ng 1. Nhóm ch Nhóm ch B1 1 1 1 2 3 4 5 làm vi c theo ch d n trong b ng 1, 2 và 3. làm vi c c a pa lăng ph thu c nghi m thu pa lăng

vào c p s d ng và cáp ch u t i. C p s d ng Ao A1 A2 A3 A4 A5 A6 làm vi c c a pa lăng theo c p ch u t i B2 1 1 2 3 4 5 6 B3 1 2 3 4 5 6 6 B4 2 3 4 5 6 6 6

32

B ng 2. C p s d ng pa lăng ph thu c th i gian làm vi c t ng c ng C p s d ng Ao A1 A2 A3 A4 A5 A6 Chú thích: Th i gian làm vi c c a pa lăng B ng 3. C p ch u t i ph thu c vào h s ch u t i KQ C p ch u t i B1 B2 B3 B4 H s ch u t i KQ n 0,125 Trên 0,125 0,250 Trên 0,250 0,500 Trên 0,500 1,0 n n n c tính c a c p ch u t i Làm vi c tr ng t i nh hơn nhi u so v i t i tr ng danh nghĩa và ch trong m t s ít Làm vi c tr ng t i trung bình và t i tr ng danh nghĩa. Làm vi c tr ng t i danh nghĩa và g n b ng t i tr ng danh nghĩa . Làm vi c thư ng xuyên t i tr ng danh nghĩa và g n b ng t i tr ng danh nghĩa Th i gian làm vi c t ng c ng gi 800 1600 3200 6300 12500 25000 50000 tr ng thái di chuy n.

Các pa lăng v n chuy n kim lo i nóng ch y, x nóng ch y, các ch t c h i và các hàng hoá nguy hi m có nhóm ch làm vi c không nh hơn 5. 1.3.2. H s ch u t i K ư c tính theo công th c:
3

 P  KQ = ∑  i  P   max 
Trong ó:

∑t

ti

i

Pi - T i tr ng tác d ng lên pa lăng (l c, mô en) trong kho ng th i gian làm vi c t; Pmax - t i tr ng l n nh t (l c, mô en) ư c xác nh có k t nh hư ng n pa lăng trong chu trình làm vi c; ti - kho ng th i gian tác d ng c a t i tr ng p; n t t c các y u

33

ti T ng th i gian tác d ng c a t i tr ng pi vào pa lăng 1.4 Hàn các ph n t c a pa lăng 1.4.1 V t li u hàn ph i m b o gi i b n c a m i hàn không th p hơn gi i h n b n c a v t li u ư c hàn. dai và p c a m i hàn ph i phù h p v i i u ki n làm vi c c a k t c u pa lăng. 1.4.2 1.5 m b o cơ tính c a m i hàn theo quy nh khi hàn các ph n t c a pa lăng ph i th c hi n úng các tài li u kĩ thu t hàn. Móc năng hàng ch u t i

1.5.1 Móc nâng hành ph i ch t o b ng phương pháp rèn, d p ho c b ng thép t m (s g i là móc rèn, móc d p ho c móc t m). Phôi móc nâng hàng sau khi rèn ho c d p ph i thư ng hoá và làm s ch v y ôxit. Móc rèn và móc d p không cho phép hàn ngay c hàn p kh c ph c khuy t t t. Các t m thép c a móc t m ph i ư c ghép v i nhau b ng inh tán. Cho phép hàn c c b t m thép. 1.5.2 Khi có t i, móc hàng ph i quay t do. i v i móc nâng hàng có s c nâng trên 3 t n, ch quay c a móc nâng hàng ph i dùng bi. Yêu c u này không áp d ng cho móc nâng hàng c a palăng khôn cho phép quay móc. 1.5.3 ai c k p ch t móc rèn, móc d p và ch t móc t m vào thanh ngang ph i có kh năng ch ng t tháo, cho phép k p các móc nâng hàng vào thanh ngang b ng các phương pháp tin c y khác. Móc ph i có khoá b o hi m lo i tr kh năng rơi c a cơ c u móc hàng khi nâng. Khoá không ư c làm gi m m t c t ch u t i c a uôi móc. 1.5.4 Nơi ch t o ph i ánh d u rõ hai i m cho phép ki n tra kích thư c c a móc trong th i gian s d ng. 1.6 1.7 1.8 1.9 1.10 1.11 1.12 m

C n ph i tính n nh hư ng c a nhi t khi tính toán các ph n t k t c u pa lăng ch u tác d ng l n. Xe ch hàng m t thanh ray ph i có k t c u kh i thanh ray ch I T c Thi t b cu n cáp c a palăng ph i m b o bánh d n không ch ch

di chuy n c a palăng i u khi n t sàn không ư c l n hơn 0,8m/s. m b o cu n cáp lên tang thành l p.

i tr ng và các ph n t c a nó ph i ư c t trong v ho c g n v i palăng i tr ng không rơi ho c thay i v trí trên palăng. C n ph i ch ng g các chi ti t kim lo i c a palăng có th b g Th i gian óng và s óng trong 1h c a ng cơ palăng ph i phù h p v i ch d n trong b ng 4. i n cơ c u nâng c a

B ng 4
Nhóm ch Th i gian nh hơn làm vi c óng, % không 1 25 2 30 3 40 4 50 5 60 6 60

34

S l n óng không nh hơn 1.13

trong

1h,

150

180

240

300

360

360

Th i gian óng và s l n óng trong 1h c a palăng ph i phù h p v i ch d n trong B ng 5 B ng 5 Nhóm ch làm vi c 1 20 120 2

ng cơ i n cơ c u di chuy n

3 30 180

4 40 240

5 50 300

6 60 360

Th i gian óng, % không nh hơn S l n óng trong 1h, không nh hơn 1.14

25 150

i v i palăng hai t c th i gian óng ng v i t c nh ph i nh hơn 10% còn s l n óng trong 1h như nhau i v i c hai t c và phù h p v i các tr s cho trong B ng 1, 2. i v i cáp, xích, tang và ròng r c.

2. Yêu c u 2.1

H s an toàn c a xích nh c m t tròn không nh hơn 8,0; xích t m - không nh hơn 5,0 có tính n kh i lư ng và hi u xu t c a h th ng ròng r c, không tính n t i tr ng ng. Ch n và tính cáp thép ph i tính pa lăng. n c tính c a cáp và ch làm vi c c a làm vi c

2.2 2.3

H s an toàn (K) c a cáp thép ư c xác nh ph thu c vào ch c a palăng và k t c u c a cáp theo công th c:

P ≥K S
Trong ó: P – L c căng t cáp, N; n hi u su t c a h th ng ròng r c S – S c căng l n nh t c u cáp có tính không tính n t i tr ng ng; K – Không ư c nh hơn 4. 2.4 Cáp c a palăng dùng v n chuy n kim lo i nung , kim lo i l ng, x l ng, c n có b ph n che ch n phù h p tránh s nh hư ng tr c ti p c a nhi t và b n toé c a kim lo i. Lõi cáp lo i này ph i b n nhi t. Tang ph i có rãnh r i cáp. nh theo công th c r ≈ 0,53d. Bán kính rãnh trên tang và ròng r c ư c xác Trong ó: d - ư ng kính cáp. Chi u sâu rãnh: i v i tang không nh hơn 0,20d; i v i ròng r c không nh hơn 1,35d. Góc m c a rãnh ròng r c cáp không nh hơn 30o và không l n hơn 50o. 2.6 Tang ph i ư c ch t o sao cho cáp ư c cu n theo t ng l p

2.5

35

Kh năng ch a cáp c a tang ph i m b o khi b ph n mang t i v trí th p nh t theo tính toán trên tang v n còn l i ít nh t 1,5 vòng cáp (không tính nh ng vòng n m dư i t m k p). 2.7 2.8 2.9 l ch c a cáp kh i rãnh d n hư ng trên tang ho c trên ròng r c không ư c vư t quá 1:15… Ròng r c dùng xích hàn và ĩa xích dùng cho xích t m không ít hơn 5 l ho c răng trong ó ít nh t có 2 ăn kh p hoàn toàn v i xích. Ròng r c và ĩa xích c n có cơ c u r i úng xích và ngăn ng a xích rơi kh i ròng r c ( ĩa xích) ho c kh i ư ng tâm c a nó. Phanh c a cơ c u nâng và cơ c u di chuy n palăng theo TCVN 4. Yêu c u 4.1 i v i thi t b an toàn Cơ c u nâng c n ư c trang b công t c hành trình tác d ng cư ng b c kh ng ch hành trình gi i h n trên và gi i h n dư i c a móc. Trong trư ng h p s d ng công t c hành trình tác d ng hai b c thì b c th hai ph i óng c hai chuy n ng c a cơ c u nâng. Trong trư ng h p palăng xích có ly h p ma sát cho phép không dùng công t c hành trình 4.2 Công t c hành trình gi i h n trên c n t sao cho sau khi dùng móc nâng hàng khi nâng không t i thì khe h gi a móc nâng hàng và v không nh hơn 100mm. i v i palăng xích cho phép l p g i t a ch t d o trên v palăng 4.3 N u trong palăng s d ng b ph n kh ng ch t i tr ng, khi tr ng t i c a palăng vư t quá 15% m c nâng cho phép nó ph i ng t chuy n ng cơ c u nâng i v i thi t b i n và i u khi n i u khi n. Thi t b ng l c. i u khi n ư c c p i n ng i u khi n palăng b ng thi t b t m ng i u khi n ho c m ng

3. Yêu c u v phanh

5. Yêu c u 5.1

N u thi t b i u khi n ư c óng vào m ng l c không ư c l n hơn 380V. 5.2 Sơ i n cũng như thi t b i u khi n c n kh năng n i m ch ng th i 2 công t c phương pháp gián ti p ho c n i m ch ng o chi u khi i u khi n b ng phương pháp tr

ng l c, i n áp m ng

ư c khoá liên ng lo i tr o chi u khi i u khi n b ng th i hai ph n t chuy n ng c ti p.

5.3 5.4 5.5

Sau khi ng ng n nút i u khi n, cơ c u ư c i u khi n ph i ng ng làm vi c. Công t c hành trình ph i m c tr c ti p vào m ng khi n. ng l c ho c m ng i u

i n áp trong m ng i u khi n khi i u khi n b ng phương pháp gián ti p không ư c l n hơn 42V

36

Trong trư ng h p dùng thi t b i u khi n có v làm b ng v t li u cách i n ho c có ph l p cách i n cho phép i n áp m ng i u khi n n 220V. Khi m ng i u khi n ư c n i v i bi n th h áp, các cu n dây c a chúng không ư c n i i n v i nhau. phòng rò i n c a thi t b i u khi n, thi t b an toàn trong m ch i u khi n và m ch b o v , ph i n i t ho c n i v i v máy l n hai. 5.6 5.7 5.8 Khi i u khi n palăng b ng phương pháp tr c ti p b ng i u khi n ph i ư c ch t o b ng v t li u cách i n ho c có ph l p cách i n. M ng i n thi t b an toàn ph i thi t k theo nguyên lý dòng i n tĩnh. Trong palăng c n dùng dây d n b ng ng có l p cách i n có di n tích m t c t ngang: trong m ch th c p và m ch phanh i n t không nh hơn 0,75mm2, trong m ch d n vào ng cơ i n - không nh hơn 1,5mm2 V thi t b i u khi n ph i ch u ư c va p ng Dây treo thi t b 5.10 5.11 5.12 5.13 1.14 i u khi n ph i ch u ư c l c 0,5KN. sàn ph i có khoá i u khi n liên

5.9

Thi t b i u khi n gián ti p palăng t palăng. Các nút n c a thi t b ký hi u gi i thích

i u khi n ph i ư c b trí trên cùng m t b ng và có c a palang không n i v i m ch

trách i n gi t do rò i n, các ph n t i n cũng ph i cách i n

Dây n i t không ư c s d ng như dây làm vi c và m ch c a nó không ng t b i công tác ho c c u chì Thi t b i n c a palăng có c p b o v 1988:1977 i v i ghi nhãn không th p hơn IP44 theo TCVN

6 Yêu c u 6.1

ch d nhìn th y c a palăng này máy s n xu t ph i g n nhãn ghi các n i dung sau: 1. Tên nhà máy s n xu t; 2. Lo i palăng; 3. T i tr ng năng cho phép; 4. Năm s n xu t; 5. S hi u c a nhà máy; 6. Nhóm ch 7. làm vi c c a palăng;

i n áp dòng danh nghĩa;

8. T n s dòng danh nghĩa; 9. Chi u cao nâng.

6.2

Trên móc nâng hàng c a palăng ph i g n nhãn ghi các n i dung sau: 1. Tên ho c ký hi u c a nhà máy s n xu t; 2. S hi u c a nhà máy; 3. Năm s n xu t;

37

4. D u c a phòng ki m tra ch t lư ng s n ph m; 5. S c nâng hay ký hi u quy ư c c a s c nâng; 6.3 V móc hàng c a palăng c n sơn các v ch vàng và en xen k hi m cho ngư i s d ng báo nguy

38

TIÊU CHU N VI T NAM

TCVN 5659 : 1992 Nhóm T

Thi t b s n xu t - b ph n i u khi n - yêu c u an toàn chung
Production equipments - Control organs - General safety requirements. Tiêu chu n này áp d ng cho các b ph n i u khi n b ng tay và b ng chân c a các thi t bi s n xu t và quy nh yêu c u an toàn cho k t c u c a chúng theo TCVN 2290 : 1990 Tiêu chu n này không áp d ng cho các b ph n i u khi n trên các phương ti n v n chuy n ư ng s t, ư ng thu và ư ng hàng không, cũng như không áp d ng cho các b ph n i u khi n ki u nút b m, phím b m c a các máy th c ph m, máy s p ch - intipô, b ph n in cho máy tính i n t và các thi t b i n báo. 1. Quy 1.1 nh chung

K t c u c a các b ph n i u khi n ph i m b o i u ki n t i ưu cho ch c năng i u khi n quá trình s n xu t. K t c u này ph i phù h p v i các yêu c u v tâm sinh lí và t p quán chung c a con ngư i cũng như c tính làm vi c. B ph n i u khi n ph i phù h p v i các yêu c u trong các tài li u kĩ thu t và các tiêu chu n ã ư c duy t. B ph n i u khi n ph i phù h p v i tính ch t và hi u qu công vi c khi v n hành bình thư ng, cũng như x y ra s c . Các b ph n i u khi n và các thi t b có liên quan n nó ư c t g n nhau theo nhóm ch c năng sao cho b ph n i u khi n khi v n hành không che khu t các ng h ch th . L c t vào b ph n i u khi n không vư t quá t i tr ng tĩnh ho c phép i v i ngư i i u ki n. Tr s cho phép c a l c t vào b ph n i u ki n ư c quy chu n cho các d ng thi t b s n xu t c th . ng cho

1.2 1.3 1.4

1.5

nh b i các tiêu

1.6

Các b ph n i u ki n khi làm vi c theo m t trình t xác nh c n ư c phân thành nhóm hành trình làm vi c c a nó ư c th c hi n t trái sang ph i, t trên xu ng dư i. B ph n i u ki n ph i có k t c u h p lí trách s thay i v trí m t cách ng u nhiên ho c b t kì (ví d do va ch m và dung ng ng u nhiên, nh hư ng c a b ph n i u ki n lân c n). Khi dùng phương ti n b o v riêng bi t, kích thư c và hình d ng c a b ph n i u ki n cũng như kho ng cách gi a chúng ph i m b o t t kh năng i u ki n. 39

1.7

1.8

1.9

V t li u b m t tay g t c a b ph n i u ki n không ư c gây c h i và khi c n thi t ph i ư c cách i n và có d n nhi t th p. Nhi t b m t c a các chi ti t n i v i b ph n i u ki n không có b o v không ư c l n hơn 37oC (310K). Màu s c c a b ph n i u ki n ph i b n trong su t th i gian s d ng. B ph n i u ki n ng t khi có s ã ư c ban hành. B B i u ki n b ng tay. i u khi n ki u nút b m c ph i theo tiêu chu n và tài li u k thu t

1.10 1.11 2. 2.1

2.1.1 Hình d ng và kính thư c c a b ph n i u ki n nút b m và phím b m ph i m b o s d ng thu n ti n. B m t c a nút b m và phím b m i u ki n b ng ngón tay ph i ph ng ho c hơi lõm. Nút b m i u ki n b ng lòng bàn tay ph i ư c làm l i (có d ng hình n m). 2.1.2 i v i b ph n i u ki n nút b m và phím b m, kho ng cách gi a các chi ti t lân c n nhau c a b ph n i u ki n không ư c nh hơn 15mm; còn khi làm vi c có dùng ti t b b o v tay - Không nh hơn 25mm. m b o sao

2.1.3 Hành trình làm vi c c a b ph n i u ki n ki u nút b m ph i cho có th phân bi t ư c b ng m t hai v trí ( óng và ng t). Tr s này ư c quy

nh b i các tiêu chu n c a các d ng s n ph m c th .

2.1.4 Khi dùng hai nút b m óng và ng t, ph i nút óng bên ph i nút ng t (khi b trí trong m t ph ng th ng ngang) ho c phía trên nút ng t (khi b trí trong m t ph ng th ng ng). Trong các tiêu chu n quy nh yêu c u i v i t ng d ng c th c a b ph n i u ki n và trong nh ng trư ng h p có yêu c u kĩ thu t xác áng, cho phép b trí nút b m khác v i quy nh trên. 2.2 B ph n i u ki n b ng tay g t 2.2.1. Hình d ng và kính thư c tay n m tay g t ph i phù h p v i cách thao tác (b ng bàn tay ), v i hư ng và tr s l c tác d ng cũng như phù h p v i yêu c uc nh tay g t các v trí c c h n. i v i nh ng tay g t i u ch nh b ng toàn b tay thì m t c t d c c a tay n m tay g t ph i là ô van, còn i v i các tay g t còn l i có th là hình tròn. 2.2.2 V trí c a tay g t ph i phân bi t rõ ràng b ng m t. 2.2.3 Hư ng chuy n ng c a tay g t b trí: Ti n v phía trư c, sang ph i ho c lên phía trên khi óng và tăng thông s ; Lùi v phía sau, sang trái ho c xu ng dư i khi ng t ho c gi m thông s . 2.2.4 Nh ng tay g t dùng i u khi n t ng n c ph i m b o tin c y làm vi c các v trí trung gian và v trí c c h n. Trong trư ng h p c n thi t , các v trí c c han ph i l p các c ch n chuyên dùng. 2.3. B ph n i u khiên ki u quay (tay quay, tay lái…) 2.3.1 Hình dáng và kích thư c c a b ph n i u khi n ki u quay ph i phù h p v i cách thao tác (b ng ngón tay, bàn tay) có tính n ph m vi di chuy n, t c

40

và êm d ch chuy n. xoay liên t c và xoay nhi u l n, ph i dùng tay quay có tay n n hình côn ho c tr và các tay quay dùng chuy n i v trí ph i có kim ch th . c m cho ch c, b m t c a tay n m ph i ư c khía nhám . 2.3.2 B ph n i u khi n ki u quay ph i dư c ch d n rõ ràng hư ng quay và các v trí c c h n. Khi c n thi t, các v trí c c h n ph i ư c l p các c ch t chuyên dùng B ph n i u khi n ki u quay dùng i u khi n t ng n c ph i ư c tin c y và ph i ư c kí hi u t i các v trí trung gian. 2.3.3 Hư ng quay c a b ph n i u khi n ki u quay ph i ư c b trí: Quay theo chi u kim ng h - khi óng, tăng thông s ; khoá van ( quay i u ki n b ng van); Quay theo ngư c chi u kim ng h – khi ng t, gi m thông s , m v i tay quay i u ki n b ng tay). 2.4 Công t c óng ng t và chuy n m ch. i v i tay van ( i nh v

2.4.1 Hình d ng chi ti t dán ng (tay c m i u ki n) c a công t c ng t và chuyên m ch ph i là hình tr , hình côn hay hình h p. Phân hình tr u mút c a chi ti t d n ng ư c phép thay b ng hình c u, còn ph n côn c a chi ti t d n ng có áy l n hư ng v phía ngư i i u ki n. 2.4.2 Khi g t chi ti t d n ng c a công t c óng ng t và chuy n m ch t v trí này sang v trí khác, ph i nghe rõ ti ng “tách” và tương i nh nhàng. 3 B ph n i u khi n b ng chân 3.1 Bàn p 3.1.1 Hình d ng và kích thư c c a m t ph ng c a bàn d p ph i m b o i u khi n b ng bàn và ngón chân ư c thu n l i d dàng. Chi u r ng c a m t ph ng c a bàn p không ư c nh hơn 60mm. Trong trư ng h p c n thi t, m t ph ng p ph i ư c l p . B m t bàn p ph i có k t c u không b trư t. 3.1.2. nghiêng c a m t ph ng bàn p so v i v trí gh ng i ph i mb o chân i u khi n ư c t nhiên. Góc gi a dóng chân và bàn chân ph i là 90 115o gót chân ư c tì ch c ch n. ng c a bàn p ph i theo nguyên t c: Khi n xu ng là kh i 3.2 Nút b m chân ng, m máy và tăng thông s ;

3.1.3 Hư ng chuy n

Khi nh n bàn chân lên là d ng má, gi m thông s ; 3.2.1 Hình d ng và kích thư c c a nút b m chân m b o i u ki n d dàng b ng bàn chân và các ngón chân và ư c quy nh theo các tiêu chu n i v i t ng thi t b c th . B m t c a nút b m ph i b ng ph ng và không b trơn. 3.2.2 Tr s c a hành trình i u khi n c a nút b m chân ph i phù h p v i kh năng xoay c a các kh p c ng chân và bàn chân. Tr s này ư c quy nh theo các tiêu chu n i v i t ng thi t b c th . 3.2.3 Hư ng chuy n ng c a nút b m chân ph i theo nguyên t c n xu ng (chuy n ng khi xu ng) là m máy (kh i ng); nh c lên là d ng máy. 41

TIÊU CHU N VI T NAM

TCVN 3748 : 1983 Nhóm C

Máy gia công kim lo i – yêu c u chung v an toàn
Metal working machines –general safety requirements Tiêu chu n này b t bu c áp d ng k m i. i v i các lo i máy gia công kim lo i thi t

i v i các máy ang s d ng, các cơ quan s lí các c p có trách nhi m hư ng d n t o i u ki n s a i ho c thi t k các thi t b và cơ c u an toàn trên cơ s tiêu chu n này trong i u ki n c a cơ s mình, nh m m b o an toàn trong v n hành và s d ng máy n m c t i a. 1 Yêu c u chung i v i t t c các lo i máy

1.1 Thi t b che ch n b o v 1.1.1 Các cơ c u truy n ng ( ai truy n, xích, bánh răng v.v…), nh t là các cơ c u truy n ng n m ngoài thân máy, và các cơ c u chuy n ng khác có th gây ch n thương cho công nhân, ph i ư c che ch n b o v . Bao che ph i th t s an toàn và thu t ti n s d ng, quan sát, thao tác. Bao che c n có k t c u h p lí, có th kín ho c có c a, n u c n có g n tay c m, quai… óng m , tháo l p, thay i v trí. Trư ng h p quan sát các cơ c u máy phía bên trong ho c gi m b t tr ng lư ng, bao che có th có l ho c khung ư c căng ph b ng lư i v i l ho c m t lư i có ư ng kính nh hơn 10mm ho c có kích thư c nh hơn 10 x 10mm. Trư ng h p có căn c xác áng, bao che có th làm b ng lư i v i m t lư i có kích thư c nh hơn 25 x 25mm, khi ó kho ng cách t bao che n cơ c u chuy n ng c a mái ph i l n hơn 100mm. 1.1.2 B m t ngoài cùng c a m t b ph n máy, khi làm vi c có th vư t ra ngoài u mút ngoài cùng c a thân máy, và chuy n ng v i v n t c l n hơn 150mm/s, c n ư c sơn d u hi u an toàn; các v ch vàng và en xen k có b r ng b ng nhau t 20 n 50mm và nghiêng so v i m t ph ng n m ngang m t góc 450. 1.1.3 M t trong c a các h c, các h p… c a máy có ư c sơn m u . t các cơ c u truy n ng c n

Khu v c phía trong c a có nguy cơ gây tai n n thì m t ngoài c a ph i có d u hi u báo nguy hi m: Tam giác u màu vàng nh nh n hư ng lên trên v i d u ch m than en gi a. Khi có nhi u nguy cơ gây tai n n, c a ph i có khoá liên ng, n u m c a, máy t ng d ng; có th thêm tín hi u d báo nguy hi m b ng ánh sáng ho c âm thanh. 1.1.4 Các thi t b che ch n b o v vùng gia công ph i m b o ch t l ng làm ngu i ho c bôi trơn không b t ra sàn nhà xư ng ho c b n vào ngư i công nhân. 1.1.5 Các thi t b che ch n b o v ph i tháo ra l p vào luôn (khi tháo l p phôi ho c d ng c c t; o chi ti t, i u ch nh máy…) c n có khôi lư ng nh hơn 6kg và

42

không dùng chìa v t ho c chìa v t d t k p ch t. ch n b o v ki u có th óng m ư c, l c tác ng m quy nh không l n 40N (4kG) .

i v i các thi t b che d ch chuy n khi óng

1.1.6 Các thi t b che ch n b o v không ư c làm h n ch kh năng công ngh c a máy, ho c gây ra s m t thu t ti n khi làm vi c, khi di u ch nh máy, khi m che ch n ra, khi thu d n làm v sinh… Không gây b n sàn nhà xư ng do ch t l ng làm ngu i ho c bôi trơn, phoi … ch y ra ho c rơi ra, ho c b n thân nó không gây ra s m t an toàn m i. Khi c n thi t trên các thi t b che ch n b o v có các tay n m, quai c m … thu t ti n cho vi c óng, m , tháo, di chuy n v trí, ho c l p t. Vi c nh v và k p ch t các thi t b che ch n b o v ph i m b o v ng ch c, không t n i l ng. 1.1.7 Các thi t b che ch n b o v ph i v ng ch c, b d y c a chúng n u ch t o t v t li u là thép t m không nh hơn 0,8mm; t nhôm t m không nh hơn 2mm; t nh a c ng không nh hơn 4mm. Khi c n thi t, thi t b che ch n b o v c n có c a quan sát v i kính thư c phù h p. Trư ng h p s d ng ô c a quan sát trên các máy gia công kim lo i b ng d ng c c t có lư i c t, thì c a quan sát ph i làm b ng ba l p kính trong su t b d y không nh hơn 4mm, khi v không v thanh m nh v n; c a quan sát có th làm b ng các v t li i trong su t khác, ph m ch t và s c b n tương ương v i v t li u ã quy nh trên. C a quan sát ph i m b o ư c lau chùi d dàng thư ng xuyên. Cho phép s d ng các thi t b bao che thu c các d ng khác v i i u ki n m b o che ch n có hi u qu (thí d : các m nh g p ư c, v t li u phi kim lo i trong su t và ch u d u…) 1.1.8 Các máy (ho c dây chuy n bán t ng, t ng) khi làm vi c n u m thi t b che ch n b o v có th gây ch n thương cho công nhân, thí c n có khoá liên ng m b o óng kín vùng nguy hi m khi ó máy m i v n hành, và khi máy ang v n hành không th m ư c thi t b b o v . 1.1.9 Các b m t, các mép, các g , các góc … c a máy, c a cơ c u b o v , cơ c u i u khi n, d ng c , và gá… không ư c có c nh s c, mép ho c góc s c, có kh năng gây ch n thương cho công nhân. 1.1.10 Các máy c n có k t c u tr c chính, thanh n i, u b ph n máy khác. m b o an toàn ch ng kh năng t n i l ng c a ng, tay g t, tay òn ... và các chi ti t máy ho c

1.1.11 Xích và dây cáp treo i tr ng trên máy. Ph i m b o s c b n, i tr ng ph i cân b ng i v i b ph n máy, và v i c d ng c ho c các thành ph n khác (n u có) theo tr ng lư ng l n nh t c a chúng. ng su t cho phép các dây xích, dây cáp ó tuân theo quy ph m v an toàn máy tr c. Qu o i tr ng di chuy n ngoài thân máy c n có v bao che. 1.1.12 Các thi t b và máy móc, c n ư c d ki n h t m i kh năng không an toàn và có bi n pháp phòng ng a ngay t khâu thi t k và ch t o chúng. 1.2 Các cơ c u i u khi n. 1.2.1 Các cơ c u i u khi n b ng tay ph i ư c b trí h p lí, s d ng thu t ti n b o an toàn, không b vư ng k t khi v n hành ho c b va tr m b i tác ng u nhiên. m ng

43

1.2.2 Các b ng ghi chú, các kí hi u, các v ch chia , các v ch và s kh c trên thư c o g n trên máy, các thang o ho c thư c t l … ph i rõ nét, không b mài mòn c ư c t t kho ng cách không nh hơn 500mm, g n g n các cơ c u i u khi n và v a t i t m m t quan sát. Khi c n thi t, trên máy c n ư c l p các d ng c quang h c c các ghi chú và các b ng ch d n các ch s o… c a các thang o ho c thư c t l . 1.2.3 l c tác d ng vào các tay g t, tay quay, tay òn… c a các cơ c u i u khi n khi i u khi n b ng tay liên t c không ư c vư t quá 40N(4KG), còn i v i các kh p n i ma sát c a truy n ng chính l c tác d ng lúc b t u và khi k t thúc di chuy n là 80N (8kG). L c tác d ng lên các tay g t, tay quay, tay òn, khi i u khi n b ng tay: Không ư c l n hơn 160N (16kG) v i lo i i u khi n không nhi u hơn năm l n trong 1 ca. Không ư c l n hơn 80N (8kG) v i lo i i u khi n không nhi u hơn 25 l n trong 1 ca. Không ư c l n hơn 450N (45kG) th i i m k t thúc è u è tháo, khi xi t k p ch t ho c tháo chi ti t máy. k p ho c b t

1.2.4 Các cơ c u i u khi n c n trang b cơ c u nh v , và cơ c u nh v không ư c t thay v trí. C n có khoá liên ng trách kh năng các cơ c u i u khi n tư óng Cơ gi i hoá vi c i u khi n s d ch chuy n c a mũi tâm ng c a các máy mài, máy ti n, và các b ph n tương t khác c n có khoá liên ng ch cho phép các b ph n nói trên di chuy n n v trí u nút c a á ho c các khác ho c bàn dao và khi chi ti t không chuy n ng. 1.2.5 Không ư c áp d ng lo i cơ c u i u khi n thay i v trí liên t c cho ch y các b ph n khác nhau c a máy, n u do ó có th d n n gây ch n thương cho công nhân (thí d : v a cho ch y tr c chính ng th i v a k p ch t phôi). 1.2.6. các tay g t, c n g t… c a gá có nhi u v trí k p, mà nh ng gá ó có th i gian tr c ti p gia công trùng v i th i gian t và tháo phôi, c n b trí trong vùng an toàn không b tác ng b i d ng c c t, phoi, ch t l ng làm ngu i ho c bôi trơn. Vi c di chuy n v trí c a tay g t khi k p và tháo s n ph m không ư c hư ng v phía d ng c c t. 1.2.7 Cách b trí cũng như k t c u c a các cơ c u i u khi n (trong ó k c h th ng nút b m, b ng i u khi n), c n m b o sao cho phoi ho c ch t l ng làm ngu i ho c bôi trơn không có kh năng rơi vào ho c bám dính lên chúng. 1.2.8 Di chuy n v trí các b ph n máy b ng cơ gi i v i các tay quay hình sao, ho c các bánh à có tay c m, chuy n ng v i t n xu t l n hơn 20/phút (vòng/phút), c n ngăn ng a kh năng t ng t c a chúng. Các tay quay có kh năng t ánh lùi có th gây ch n thương cho công nhân, c n có cơ c u tri t tiêu kh năng t ánh lùi. C n có cơ c u i u khi n thay i v trí c a ai truy n khi thay trách dùng tay tr c ti p g t ai truy n. it c ,

44

1.2.9 Ph n tay c m c a các tay g t i u khi n c n ư c b trí v trí v a tay, nên t cao không nh hơn 600mm và không l n hơn 1600mm k t m t sàn thao tác (tr các máy bàn). Hàng nút b m dư i cùng c a b ng i u khi n nên t cao không nh hơn 600mm và hàng trên cùng không l n hơn 1600mm k t m t sàn thao tác. Các b ng i u khi n có b trí hàng nút b m cao dư i 900mm, c n có nghiêng không nh hơn 30 i v i m t ph ng ng. Các b ng i u khi n có s lư ng nút b m không nhi u hơn 5, có th b trí các nút b m trên b m t th ng ng t t các cao quy nh trên. Trư ng h p các tay g t (ho c nút b m) ch ph i i u khi n dư i 8 l n trong m t ca có th b trí chúng cao t 300mm n 1.750mm. Trư ng h p c bi t i v i các máy gia công phôi có chi u cao l n (ví d : máy khoan c n), công nhân i u khi n máy ph i ng trên sàn chuyên dùng ho c trên phôi, yêu c u các tay g t, tay quay, nút b m… ph i v trí v a t m tay cũng như quy nh i v i các trư ng h p ã nêu trên. 1.2.10 Các máy có kh i lư ng dư i 10 t n, tr c c a các bánh à, tay c m c a các tay quay óng m các cơ c u k p phôi và d ng c c t, di chuy n v tí các b ph n máy, nên t cao không nh hơn 500mm và không l n hơn 1.400mm k t m t sàn thao tác. Khi l c tác ng quay bánh à 40N (4kG), t dư i 1.500mm. cao b trí tr c bánh à nên

Các máy dùng trong s n xu t hàng lo t và hàng kh i, các cơ c u i u khi n ch dùng n khi thay i phôi, có th b trí cao n 2.400mm k t m t sàn thao tác. N u các cơ c u i u khi n b trí cao hơn kích thư c quy nh, ph i m b o sao cho công nhân ti p c n và i u khi n các cơ c u ó b ng sàn thao tác, b c, b , b c thang… và các trang b nâng cao v trí ng ó ph i v ng ch c, thu n ti n, v a t m m t quan sát, v a t m tay ho c t m chân thao tác, an toàn. 1.2.11 Khi i u khi n tư th ng i thì các cơ i u khi n nên ư c b trí cao không nh hơn 500mm và không l n hơn 1.300mm k t m t sàn thao tác. 1.2.12 Bàn p c a các cơ c u i u khi n b ng chân, c n có khía nhám trên m t t chân, kích thư c bàn p không nh hơn 220x80mm, mút trên các bàn p không cao hơn 100mm, hành trình d ch chuy n c a bàn p trong gi i h n 45 – 70mm. L c tác d ng di chuy n bàn p không nh hơn 25N (2,5kG) và không l n hơn 40N (4kG), thông thư ng 27N (2,7kG) tư th ng i 35N (3,5kG) tư th ng. Ph i lo i tr kh năng các v t rơi ho c ngư i vô ý ng ch m ph i bàn p, n u c n ph i có che ch n bàn p. 1.2.13 Nh ng d ng c o (không k thi t b m): ph i quan sát thư ng xuyên các ch s o, ph i b trí sao cho v a t m m t, các v ch o và ch s o c a thang o c a các d ng c o nên n m trong gi i h n cao Khi ng làm vi c là 900 - 1.700mm Khi ng i làm vi c là 750 - 1.200mm

45

Các d ng c o yêu c u ph i c k t qu chính xác, nên cao 1.200 - 1.500mm ( ng), và 900 - 1.200mm (ng i).

t trong gi i h n

Các d ng o không ph i quan sát thư ng xuyên có th b trí trong gi i h n cao 300 - 2.400mm. 1.2.14 Các cơ c u i u khi n chuy n m ch chuy n ng ch cho phép chuy n m ch khi t c th p ho c sau khi d ng các ph n chuy n ng, c n có khó liên ng lo i tr kh năng có th b chuy n m ch khi ang t c cao. Trư ng h p không th trang b khoá liên ng, c n có b ng ghi chú ho c d u hi u phòng, g n ngay bên c ch cơ c u i u khi n. 1.2.15 Trên các máy khi th c hi n các nguyên công ph (tháo l p phôi, o chi ti t ang gia công trên máy…), n u d ng c t ho c chi ti t quay có th d n t i gây ch n thương cho công nhân c n trang b các thi t b hãm t ng sau khi ã ng t chuy n ng quay c a chúng. Thi t b phanh hãm t ng này cho phép không t các máy t ng và các máy có kh i lư ng l n hơn 10 t n và nh hơn 0.6 t n. Thi t b phanh hãm trên các máy ph i m b o th t s có ch t lư ng t t. 1.2.16 Các máy (ho c dây chuy n t ng, bán t ng) không có kh năng nhìn rõ toàn b ch làm vi c, vi c cho máy ch y t ng t có th gâp ch n thương cho ngư i khác ang trong khu v c làm vi c, c n trang b tín hi u an toàn d báo t ng b ng âm thanh (không ng n hơn 15s; cư ng âm 90 - 100dB; gi i t n 125 - 500Hz), cùng chung m t nút b m m cho máy ch y, nhưng ph i m b o khi tín hi u d báo k t thúc máy m i b t u ch y. 1.3 Các cơ c u nh v và k p ch t phôi và d ng c trên máy 1.3.1 Các máy chuyên dùng và dây chuy n t ng c n ưa phôi n b ng t i con lăn ho c băng t i ai… và c n trang b thi t b nâng chuy n gá t khi phôi có kh i lư ng l n hơn 8kg và d ng c ho c gá có kh i lư ng l n hơn 16kg. Thi t b nâng chuy n ph i m b o gi nguyên t i tr ng v trí b t kỳ, th m chí c khi x y ra trư ng h p ng ng cung c p năng lư ng ( i n, d u, khí nén…) t ng t. gá t và nâng chuy n phôi có kh i lư ng l n hơn 250kg c n s d ng các thi t b nâng chuy n chung c a phân xư ng. 1.3.2 Mâm c p, bàn quay, tr c gá dao, u k p, d ng c c t, ho c nh ng chi ti t có th tháo l p khác l p trên máy, c n lo i tr kh năng t l i l ng khi làm vi c ho c khi o chi u chuy n ng. 1.3.3 Các cơ c u k p ch t phôi, d ng c c t, tr c gá dao (thí d : c p t c, bàn quay, cán dao k p ch t b ng bu lông), khi làm vi c quay; các b m t ngoài có chuy n ng quay không ph ng, nh n, có nh ng ch l i lõm, g gh ; c n ph i ư c bao che. Trong m t s trư ng h p có th không bao che riêng ph n quay c a thi t b , mà toàn b vùng gia công ư c bao che b ng thi t b che ch n b o v chung. 1.3.4 Các thi t b dùng k p ch t phôi vào d ng c c t ư c cơ gi i hoá (k c cơ c u chuy n ng b ng thu l c, b ng khí nén; cơ c u d n ng mũi tâm ng máy ti n, máy mài và các máy khác…), c n m b o k p ch t v ng ch c trong su t th i gian gia công hay c trong trư ng h p b m t i n t ng t, ho c áp su t c a d u, c a khí nén b gi m ho c b m t.

46

Trư ng h p có tr ng i trong vi c th c hiên yêu c u trên (thí d : dùng nam châm i n k p ch t phôi…), cho phép s d ng khoá liên ng mb o an toàn, n u vi c cung c p năng lư ng i n b ch m d t ng u nhiên trong khi ang gia công ho c n u cơ c u chuy n ng k p ch t t ng t làm vi c không t t, khi ó d ng c t t ng r i kh i phôi, ho c ng t bư c ti n, ho c ng t truy n ng chính (áp d ng m t ho c hai trong các phương pháp trên tuỳ thu c vào các lo i máy). Trư ng h p s d ng truy n d n thu l c ho c khí nén d ng c , ph i có cơ c u liên ng m b o ng t truy n khi áp su t d u khí nén dư i m c quy nh. k p ch t phôi ho c ng chính c a máy

1.3.5 Các máy truy n ng b ng thu l c và khí nén c n m b o các yêu c u c a nh ng tiêu chu n quy nh riêng v v n này (t TCVN 2005:1977 n TCVN 2017:1977; t TCVN 2040:1977 n TCVN 2154:1977). 1.3.6 Các máy có th gia công ư c nhi u công vi c, thao tác v i u rơvonve, cũng như các máy i u khi n theo chương trình t ng thay i d ng c , có thùng ch c d ng c , c n có cơ c u b o v phòng ng a d ng c c t ang t trên u rơvonve ( gá dao) có kh năng gây ch n thương cho công nhân khi quay: d ng c c t c n ư c k p ch t v ng ch c không b rơi văng ra khi v n chuy n ho c khi ang gia công. 1.3.7 Khi dùng khí nén truy n ng k p ch t trên các máy ho c các trang thi t b khác không ư c khí nén x ra làm b n b i, phôi… vào công nhân. 1.3.8 Dòng khí nén x ra t các máy ho c t các trang b công ngh khác c n ư c trang b b tiêu âm ch ng n. 1.3.9 Dòng khí nén x y ra t các máy ho c t các trang b công ngh khác, không ư c x ra t i khu v c làm vi c (vùng không gian có cao 2m k t m t sàn thao tác và a i m làm vi c thư ng xuyên ho c gián o n c a công nhân) . 1.3.10 Trên các máy có kh lư ng dư i 15 t n, các tay v n ho c chìa v n s d ng thư ng xuyên l p ho c tháo các bu lông và ai c c a cơ c u k p ch t phôi ho c d ng c c t, ho c di chuy n v trí các b ph n máy, c n có b n c n thi t và có kh lư ng không l n hơn 2,6 kG, còn các máy có kh i lư ng trên 15 t n thì kh i lư ng không l n 4kG. 1.3.11 k p ch t phôi và d ng c c t trên các máy ho c các thi t b khá, s d ng các tay v n ho c chìa v n xi t ho c tháo các m i ghép có u 6 c nh ho c 4 c nh b m t làm vi c c a các tay v n ho c chìa v n c n ư c ti p xúc t t và ăn kh p t t v i các chi ti t có u 6 c nh và 4 c nh c n tháo l p và có c ng không nh hơn 35HRC khi s d ng các m t ti p xúc không bi bi n d ng. 1.3.12 Trư ng h p c n thi t công nhân ph i ng làm vi c m t th i gian trên các b phân máy (thí d trong th i gian l p t ho c tháo d ng c c t, ho c phôi, ho c i u ch nh máy…), b m t c a các b ph n máy ó chân ngư i ng lên trên ph i có khía nhám (cho phép s d ng sàn thao tác ki u b n l , treo) và có rào ch n, lan can còn l i lên ph i có các b c thang, m t b c thang c n có khía nhám và thang c n có tay v n. Ch công nhân ng làm vi c ph i m b o không ư c rung.

47

1.3.13 Trư ng h p trên máy t ng và ph i phôi băng tay vào thùng ch a phôi, thì mép thùng ch a phôi c n t không cao quá 1200mm k t m t sàn thao tác. 1.4 Các trang b bôi trơn, làm ngu i, th i phôi v n chuy n. 1.4.1 Các máy thư ng trang b h th ng bôi trơn t p trung, t i nh ng v trí s d ng h th ng bôi trơn t p trung không phù h p thì vi c bôi trơn ư c th c hi n băng tay (v t d u, bơm m …), c n b trí nh ng v trí tra d u m thu n ti n cho thao tác và trong vùng an toàn. 1.4.2 V trí tra d u b ng tay (ho c bơm m ) nên b trí cao dư i 1.700mm, b ch a d u cao dư i 1400mm. Khi v trí c a chúng bu c ph i cao hơn quy nh trên, c n có b c b , thang lên xu ng. Trư ng h p rót d u vào các b ch a không quá m t l n trong m t thang, cho phép không làm các b c thang g n trên máy, mà có th dùng các phương ti n nâng chuy n, ho c thang di ng… 1.4.3 Trên các máy v n năng có vòi phun ch t long làm ngu i và bôi trơn d n t i vùng d ng c c t tr c ti p ra công kim lo i, cơ c u k p ch t vòi phun c n ư c nh v v ng ch c di chuy n nhanh chóng, thu n ti n, an toàn, và m b o ưa dung d ch vào úng các v trí c n thi t. 1.4.4 Các b ch l c, n u cao t tháo d u). kiêm ch c tháo d u b a d u c a h th ng bôi trơn, ho c h th ng truy n ng b ng thu t c l p n m ngoài thân máy, c n b trí m t áy c a b ch a n m i thi u là 100mm k t m t sàn nhà xư ng ( thu n ti n cho vi c các b ch a d u, cũng như các thân máy ho c b máy ng th i năng là b ch a d u, c n có l tháo ho c mi ng tháo, có th ng bơm.

1.4.5 Các ng d n n i gi a các máy, gi a các b ph n c a h th ng làm ngu i, bôi trơn, khí nén, thu l c, gi a các t i n c a các máy ho c dây chuy n t ng…c n ư c cao hơn m t sàn nhà xư ng t i các v trí c n thi t và thu n ti n cho vi c b o qu n (các ng d n ó khi bu c ph i vư t ngang qua ư ng i, c n b trí cao 2.200mm tr lên so v i m t sàn nhà xư ng). Khi t các ư ng ng d n trên sàn ng d n t các t m lát ch ng trơn trư t, v ng ch c, nghiêng 15o ch lên và xu ng d c. 1.4.6 Hình d ng và c u t o c a máy và các b ph n máy (b máy, thân máy, h p chuy n bàn dao, máng ch a, thùng ch a…), c n m b o vi c h ng phoi, thoát phoi, ch a phoi, l y phoi ra sao cho thu n ti n và an toàn; ch t l ng làm ngu i và bôi trơn t vùng c t g t ch y vào và l y ra kh i dung tích ch a d dàng. Không ư c ch t làm ngu i và bôi trơn ra sàn nhà xư ng. 1.4.7 Các máy t ng và bán t ng khi làm vi c lo i ra trên 30kg phoi trong m t ca, c n trang b cơ c u v n chuy n t ng th i phoi ra kh i máy. các máy t ng và các dây chuy n t ng chuyên dùng, h th ng th i phoi c n phù h p v i yêu c u c a nơi s d ng máy. 1.4.8 Các máy, các b ph n máy, các chi ti t máy, các d ng c ho c gá, có kh i lư ng l n hơn 16kg, c n có hình d ng k t c u thu n ti n cho vi c móc c u v n chuy n an toàn. Trư ng h p hình d ng k t c u c a chúng không thu n ti n cho vi c móc c u khi v n chuy n, l i không có thi t b nâng chuy n chuyên dùng, c n b trí s n các cơ c u dùng móc c u khi v n chuy n (tay n m, chìa v n, l móc c u, v u móc c u, bulông u có l móc c u…), các cơ

48

c u ó ph i m b o s c b n, an toàn thu n ti n khi nâng chuy n t i tr ng b ng máy tr c trong su t th i gian v n chuy n và tháo l p. Di chuy n b ng tay các gá và các d ng c ph tùng khác có kh i lư ng 16kg, c n b trí s n ch c m chúng b ng tay (thí d : tay năm, quai c m…). 1.5 Các thi t b hút b i, phoi v n và các t p ch t có h i khác 1.5.1 Các máy v n năng, máy chuyên dùng, dây chuy n t ng… khi gia công gây ra b i và phoi v n (thí d : gia công gang, than chì, nh a, v t li u phi kim lo i…), nh ng xon khí c a các ch t l ng ho c khí có h i n s c kho mà n ng c a chúng trong vùng làm vi c vư t quá tiêu chu n v sinh t i h n cho phép thì ph i xét n kh năng hút không khí ô nhi m ra kh i vùng gia công, kh năng làm s ch t p ch t kh i không khí ó, và khi công ngh c n thi t thì ph i trang b nh ng thi t b riêng g n cho t ng máy (g m các mi ng hút phoi b i và thi t b hút). Khi c n thi t, vùng gia công ph i có v bao che n i v i các ng hút. Hi u qu v n hành c a các thi t b hút ph i m b o nh ng yêu c u c a các tiêu chu n v sinh. i v i các máy mài thì yêu c u này nh t thi t ph i ư c m b o khi v n hành và tu s a á mài. B i và xon khí c a ch t l ng ph i ư c gi h p lo i ra kh i các thi t b hút. và tích t l i và có bi n pháp thích

Các máy có th trang b h th ng hút theo nhóm n u xét th y có th và c n thi t, khi ó c n có nh ng mi ng hút b i ho c xon khí c c b n i v i h th ng hút chúng theo nhóm. Khi l p t thi t b hút cho các máy gia công b ng phương pháp i n hoá, và trong c trư ng h p các máy gia công các v t li u gây nên b u không khí b bão hoà b i nh ng c u t c h i r t nh mà các b l c c a thi t b hút không ngăn chúng l i ư c (thí d : các v t li u có ch a nh ng s n ph m tái sinh c a ch t d o v i ch t cơ b n là nh a espoxi và phenonphomandehit), thì trên c a không khí ra kh i thi t b hút c n ph i suy xét n cách ghép n i b ng m t bích n i thi t b v i ư ng ng c a h th ng thông gió chuyên dùng ho c n i v i ư ng ng d n không khí ra kh i ph m vi gian s n xu t. 1.6 M c công su t âm c a ti ng n và m c rung ng 1.6.1 C n quy nh các c tính n c a các máy gia công kim lo i trong các tiêu chu n hay quy ph m i v i t ng ki u lo i và c máy c th dư i d ng là nh ng tr s c a các m c công su t âm các d i c ta. M c công su t âm ư c xác nh theo k t qu o c tính n i v i t ng ki u lo i và c máy, và không ư c vư t quá m c công su t âm tính b ng cách quy i ng v i m c áp su t cho phép hi n hành. 1.6.2 Khi máy làm vi c ch nh m c, m c rung ng t i ch làm vi c c a máy không ư c vư t quá m c rung cho phép hi n hành Khi xác nh m c rung thì tr s các thông s rung ng theo phương th ng ng, cũng như theo phương n m ngang, c n ư c ánh giá riêng bi t. 1.6.3 Ki m tra m c công su t âm và m c rung ư c ti n hành khi th nghi m t ng máy m u. Khi s n xu t hàng lo t, vi c ki m tra ti n hành theo phương pháp ch n ki m.

49

S lư ng l a ch n khi ch n ki m tra c n ghi rõ trong yêu c u k thu t và trong lý l ch c a máy. 1.7 Sàn thao tác và thang. 1.7.1 Các máy có các cơ c u i u khi n, các b ph n máy không g n v i sàn nhà xư ng… mà yêu c u công nhân ph i ti p c n nh ng cơ c u ho c b ph n máy ó i u khi n, thao tác s d ng, quan sát,…, càn trang b sàn thao tác ho c hành lang trên cao và các trang b kèm theo; chúng ph i m b o s c b n và ư c c nh v ng ch c có lát các t m ch ng trư t ho c m t sàn có khía ch ng trư t. Sàn thao tác và hành lang trên cao có b r ng không nh hơn 550mm, c nh mép ư c bao che kín su t chi u cao không dư i 100mm k t m t sàn thao tác, và ph i có tay v n t cao không dư i 1.000mm, có c a ra vào ch n ngang ki u b n l , c a c n m b o c nh v ng ch c v trí óng, và ư c m theo hư ng vào phía trong. Kho ng chi u cao trên 500 - 550mm k t m t sàn thao tác nh ng thanh ( ng, t m) rào ch n b sung. n tay v n c n có

1.7.2 L i lên xu ng các sàn thao tác ho c hành lang trên cao ph i có thang, thang ph i ư c c nh v ng ch c và m b o yêu c u lên xu ng thang d dàng, thu n ti n. Thang c n có b r ng không nh hơn 500mm (trư ng h p c bi t có th nh hơn 500mm, nhưng không ư c nh hơn 400mm) kho ng cách gi a các b c thang (có b m t ch ng trư t) không l n hơn 250mm, tay v n hai bên cao 1000mm, b r ng c a b c thang không nh hơn 240mm. ki m tra và s a ch a t i các b ph n b trí th ng ng, có th s d ng thang có ti t di n là hình tròn ho c hình d ng khác (thép ng, thép góc…) và không có tay v n. 1.7.3. Nh ng thang có hai b c tr xu ng không c n làm tay v n. 1.7.4. Khi b c thang cu i cùng ch m t phía c a thang. cao không quá 1500mm, cho phép t tay v n

1.7.5. Tay v n ph i thu n ti n, v a t m tay, tay có th c m n m v ng ch c khi v n, b m t không có góc s c ho c v t xây sát, không có m u có th móc vào qu n áo ho c va vào ngư i qua l i. 1.7.6. Khi chi u cao k t m t nhà xư ng n b c trên cùng c a thang l n hơn 10000mm, thì cách m i o n 5000mm c n có o n m t b ng ngh chân có lan can, rào ch n. 1.7.7. Nh ng thang có chi u cao hơn 5000mm, h p nghiêng v i phương n m ngang m t góc hơn 600, b t u t chi u cao 3000mm tr nên c n t các thang ch n b o v d ng vòng cung, chúng ư c b trí cách nhau 800mm và ư c n i v i nhau không ít hơn 3 thanh n i d c, kho ng cách t thang n vòng cung b o v không ư c nh hơn 700mm. Nhưng thang có chi u cao dư i 5000mm, không b t bu c t các thanh ch n b o v d ng vòng cung. Không cho phép s d ng thang xo n c. 1.7.8. Trư ng h p th t c n thi t có th trang b thang máy cho c u thang, sàn thao tác, hành lang trên cao.

50

1.7.9. i v i các b ph n máy b trí trên cao ch ti p c n chúng khi c n s a ch a, thì có th dùng sàn thao tác nâng di ng n u có. 1.7.10. Khi b trí sàn thao tác ho c hành lang trên cao cao dư i 2200mm k t m t sàn nhà xư ng, các b m t bên c a chúng c n sơn d u hi u an toàn theo i u 1.1.2. 1.7.11. Sàn thao tác, hành lang trên cao, thang thư ng b ng kim lo i là v t li u có tính d n i n, do ó t thi t k , ch t o, n s d ng, c n chú ý m b o an toàn i n. 2. Thi t b 2.1. i n và chi u sáng c c b . i n Thi t b

2.1.1. Thi t b i n c a máy c n tho mãn các yêu c u c u các tiêu chu n quy nh riêng v an toàn i n i v i t ng s n ph m kĩ thu t i n TCVN 2841: 1979; TCVN 2842 : 1979. 2.1.2. C a t ho c c a ngăn ch a thi t b i n c n có khoá liên ng t i máy c t i n u vào; sao cho khi m không có i n vào máy; khi óng c a khoá liên ng t ng n i li n m ch i n và khi ó m i có i n máy vào máy. Cho phép s d ng các khoá v i chìa khoá chuyên dùng, ho c các vít tháo l p b ng các d ng c chuyên dùng khoá c a t i n ho c ngăn ch a thi t b i n, khi ã có các phương ti n nói trên thì không b t bu c ph i có khoá liên ng. Trên m t ngoài cách c a (ho c n p ch n) c a t i n ho c ngăn ch a thi t b i n, cũng như các v bao che các khí c i n, u ph i sơn d u hi u i n áp cao theo TCVN 2049:1977. 2.1.3. Cáp nhi u s i và các dây d n dây. i v i máy có 1 ng cơ i 2 khí c i u khi n, c n có các cho phép u dây d n ho c cáp c t i n u vào. i n cho máy c n ư c u vào các u n i n công su t nh hơn 10kW và có không quá u n i dây vào cho dòng i n trên 100A, cũng i n tr c ti p vào các ti p i m trên c a máy

2.1.4. các t i n ho c ngăn ch a thi t b i u khi n, các u n i dây ho c các ti p i m trên c a máy c t i n u vào c n ư c che ch n b o v b ng các n p ch n trách cho công nhân vô ý ch m ph i các ph n có i n. Trên các n p ch n c n sơn d u hi u i n áp cao, còn l i các u n i dây ho c các ti p i m trên c a máy c t i n u vào ph i ph i có ghi kí hi u A,B và C. N u máy c t i n u vào ho c các u n i dây ư c b trí trong ngăn riêng bi t và công nhân không th ng ch m t i chúng, thì không b t bu c ph i che ch n b ng các n p ch n và sơn d u hi u i n áp cao. 2.1.5. M t trong c a t i n, ngăn ch a thi t b i n b ng i u khi n, c n ư c sơn màu . N u các thi t b i n trong ó làm vi c v i i n áp cao hơn 36V. 2.1.6. M i máy ho c nhóm máy (thí d : dây chuy n t ng) c n ph i có máy c t i n u vào i u khi n b ng tay, t v trí m b o thu n ti n và an toàn khi s d ng. Máy c t i n u vào dùng óng i n cho máy, và ngư c l i c t i n khi ng ng làm vi c ho c trong trư ng h p xu t hi n s c (c n chú ý n yêu c u nêu i u 2.4.13). Máy c t i n u vào ph i có hai tr ng thái nh v c a các ti p i m: “ óng” và “c t”.

51

2.1.7. Cơ c u i u khi n b ng tay i u khi n máy c t i n u vào (tay g t, phím b m, nút n…) c n g t hư ng ra ngoài, m t bên ho c m t chính c a t ho c h p i u khi n ho c phía trên c a, cao v a t m tay không dư i 600mm không l n hơn 700mm. Không cho phép t tr c ti p máy c t i n u vào trên cách c a t i n ho c c a ngăn ch a thi t b i n. 2.1.8. i v i các máy di ng t ng công su t c a thi t b cho phép s d ng phích c m thay cho máy c t i c m ph i n i v i thi t b i n c a máy b ng cáp nhi m m có v b o v (b ng kim lo i, cao su v i, ho c ch nh và n i v i ngu n cung c p i n. 2.1.9 i n không quá 0,75kW; n u vào. Khi ó phích u lõi m n ho c dây d n t d o), còn c m b t c u vào ph i

phích c m ư c s d ng v i ch c năng như m t máy c t i n có: K tc u l ng. m b o sao cho các ti p i m c a

c m và phích c m không t n i

Ti p i m n i t ph i m b o n i m ch trư c khi ti p i m c a m ch i n n i m ch và c t m ch sau khi ti p i m c a m ch i n c t m ch. Các ph n d n i n ph i m b o không b ti p xúc v i nhau khi không c m phích cũng như khi c m phích. 2.1.10 M i máy c n có cơ c u c t s c (nút n, day gi t, tay g t…) có màu , t t i v trí d nhìn th y, d ti p c n, m b o t t vi c c t i n không ph thu c vào ch làm vi c c a thi t b i n. Khi s d ng dây gi t c t s c cho phép dây có m u cách quãng ho c l ng trong ng màu . N u m t s máy ã có các cơ c u c t s c riêng, ư c t p chung thành dây chuy n t ng có chi u dài 10000mm tr lên, thì c n trang b thêm cơ c u c t s c chung cho c dây chuy n. Nút n “D ng máy” dùng so v i các nút khác. c ts c c n có hình n m và nhô ra phía ngoài

i v i máy mà m ch i n c a nó có ít hơn 7 nút n i u khi n, cho phép s d ng nút n “D ng máy” c t s c là nút hình tr m u và kích thư c b ng các nút n khác. Trư ng h p c t s c b ng dây gi t, c n n i dây công t c c t m ch qua cơ c u kh ng ch m c căng c a dây. N u máy c t i n u vào ng th i có ch c năng c t s c thì cơ c u i u khi n (tay g t, phím b m…) c a máy c t i n u vào màu . 2.1.11. Trư ng h p máy có m t s b ng i u khi n không t p trung, vi c i u khi n chúng không th ti n hành t i m t ch làm vi c, thì m i b ng i u khi n c n trang b m t cơ c u c t s c b ng tay. Các máy ho c dây chuy n t ng có chi u dài l n, c n t các nút b m c t s c cách quãng v i kho ng cách gi a hai nút không l n hơn 10000mm. Các nút b m i u khi n ư c s d ng trong các trư ng h p này, c n có ch t nh v ngăn các ti p i m t ch v tr ng thái ban u. Trư ng h p c n thi t, c n trang b khoá liên ng lo i tr kh năng các b ng i u khi n khác nhau có th b i u khi n ng th i, và có d u hi u ch v trí nút b m c t s c , vi c d ng máy khi có s c ư c nhanh chóng. 52

2.1.12 i v i các máy (ho c dây chuy n t ng), mà trong th i gian i u ch nh b ng tay các van thu l c (ho c khí nén) các b ph n máy d ch chuy n su t chi u dài c a hành trình (không d ch chuy n t ng n c 0, ghi t i b ng i u khi n c a các thi t b th y l c (khí nén) c n trang b các nút c t s c . 2.1.13 H th ng c t s c t ng ho c b ng tay không s d ng i v i các thi t b khi t ng t ng ng ho t ng có th d n n gây ch n thương cho công nhân (thí d : nam châm i n thi t b hãm ho c k p ch t…). 2.1.14 Các nút b m i u khi n ho t ng c a thi t b i n ho c cơ c u máy và không dùng c t s c không ư c nhô ra ngoài b m t c a b ng t nút b m ho c b ng i u khi n trên ó có t nút b m, thông thư ng các nút b m ó t th p hơn 3mm so v i b m t bao che bên ngoài . Ph thu c vào ch c năng nhi m v , các nút b m i u khi n c n có màu s c như sau: M u vàng óng và c t trong th i gian i u ch nh máy, ho c các ng tác ngăn ng a s c , cũng như ưa máy v v trí ban M u xanh lá cây óng và c t chuy n ng M u en - ch dùng óng và c t chuy n khi n các nguyên công. M u c t ng cơ i n và d ng máy. ng c a máy i u khi n u.

i v i nguyên công chu n b . ng c a máy khi ti n hành i u

M u tr ng ho c m u xanh da tr i i u khi n nh ng chuy n và các màu nói trên không c p n.

2.1.15 Ch , s , ho c kí hi u ghi trên các b ng g n trên máy ( gi i thích ch c năng nhi m v , ho c hư ng d n i u khi n các cơ c u i u khi n b ng tay ….) c n ư c ghi m nét và rõ ràng, m b o có th quan sát t t và d dàng khi s d ng máy . 2.1.16 Thi t b i n ph i ư c trang b b o v c c ti u lo i tr kh năng t m máy do i n áp ã b m t nay t ng t có tr l i b t k khi ó các cơ c u i u khi n c a máy n m v trí nào. i v i ng cơ có công su t 0,25 kW tr xu ng, cho phép không c n có bi n pháp b o v nói trên nhưng cũng ch trong trư ng h p các cơ c u c a máy ư c bao che kín và không có kh năng gây tai n n cho công nhân ho c không làm gây h ng các cơ c u máy do máy t ng ch y khi có i n tr l i. 2.1.17 N u m b o an toàn yêu c u ph i dùng c hai tay i u khi n máy tránh tình tr ng m t tay còn trong vùng nguy hi m mà máy ã ch y, thì c n trang b h th ng cho phép máy ch có th ch y ư c khi óng m ch b ng hay tay. Hai nút b m m máy (ho c tay g t) c a h th ng nói trên ph i cách xa nhau t 300 n 600mm; Trong các trư ng h p c bi t, h th ng m máy b ng hai tay c n có sơ ch ng k t, m b o máy không làm vi c ư c khi m t trong các nút b m (ho c tay g t) m máy b k t. 2.1.18 M u c . bi u th các tín hi u c n s d ng các kính l c ánh sáng có màu sau ây : - là tín hi u c m, báo c n ph i x lí c p t c, ho c ch rõ b ph n có s

53

M u vàng - là tín hi u d báo, s p chuy n chu kì làm vi c t ng, báo m t trong s các thông s (dòng i n, nhi t …) ã g n n tr s gi i h n. M u xanh lá cây - là tín hi u thông báo, xác nh n cơ c u máy ã tr ng thái s n sàng làm vi c; áp su t không khí, nư c bình thư ng; ch làm vi c bình thư ng; s n ph m nh n ư c ch t lư ng t t. M u xanh - là tín hi u báo hi u, bi u th các d u hi u ho c kí hi u và các y u t thông tin v kĩ thu t trong quá trình s n xu t i v i các trư ng h p c bi t khi không th s d ng 3 m u ã nêu trên. M u tr ng (m u s a) ho c kính l c ánh sáng không m u trong su t – là tín hi u xác nh n có i n áp (máy c t i n u vào ã óng); báo hi u v các t c l a ch n và hư ng chuy n ng, v các ng tác ph tr không th th c hi n ư c trong chu trình t ng. Các tín hi u m u và m u vàng ch tr ng thái không bình thư ng; yêu c u ph i s lí c p t c ph i chú ý, có th nh p nháy, khi c n thi t có kèm theo tín hi u âm thanh. 2.1.19 i v i m ch i u khi n mà các khí c ki u i n t ho c các bi n áp trung gian có s cu n c m nhi u hơn 5 ho c có t 15 ti p i m tr lên, c n s d ng i n áp 24V, 48V, 110V v i dòng i n xoay chi u và i n áp 24V, 48V, 110V, 220V v i dòng i n m t chi u. Khi trong m ch i u khi n có s cu n c m và s ti p i m ít, cho phép s d ng i n áp dây ho c i n áp pha v i i u ki n lư i c p i n cho máy có 4 dây d n. Không ư c s d ng bi n áp t ng u bi n tr ph thu c ho c b ph n áp c p i n cho m ch i u khi n ã ư c n i tr c ti p v i lư i c p i n cho máy. 2.1.20 Các khí c i n trong các t i n ho c ngăn ch a các thi t b i u khi n có th b trí cao không dư i 400mm và không l n hơn 2000mm k t m t sàn thao tác. Ngo i l trư ng h p các khí c ho c các thi t b i n có th ư c t th p hơn 200mm (thí d ; các ti p i m liên k t c a b u n i dây c a bi n áp, c a thi t b tr n b có chuy n ng ki u tĩnh). Trư ng h p các khí c ít ph i b o dư ng có th t cao trên 2000mm. 2.1.21 Các t , ngăn ch a, h p ch a b ng kim lo i, b ng i u khi n mà trong ó có t khí c i u khi n ph i ư c k t c u theo m c b o v (IP) tương ng v i TCL 2040 : 1977, TCVN2295 :1978. Khi l p ráp các khí c thêm IP53. i n có m c b o v IP10 và không yêu c u làm mát, b o v b t kỳ nhưng

Khi l p ráp các khí c và thi t b sinh nhi t có m c làm mát ch c n các c a gió IP33. Cũng như trư ng h p trên nhưng làm mát nhân t o IP23.

i v i khí c và thi t b sinh nhi t nhi u c n

Các t , ngăn ch a và b ng i n ch t o theo m c b o v IP23 và IP33 Ph i có các c a gió ho c l thông gió có các b l c ngăn b i l t vào trong máy. Các v t li u s d ng làm m lót trong các t i n, ngăn ch a thi t b i n và b ng i u khi n, ph i b n v ng i v i các tác ng có h i c a môi trư ng xung quanh k c ch t l ng xâm th c khác, ho c ch t i n phân ( i v i các máy i n hoá).

54

2.1.22 Các thi t b i u khi n b ng i n và các máy i n (cơ c u óng c t, các nút b m i u khi n và b ng g n nút b m, nam châm i n, ng cơ i n…) ư c t tr c ti p trên máy, c n có k t h p v i nh ng quy nh v an toàn iên, có tính n v trí t chúng, n vi c lo i tr kh năng ti p xúc v i các ph n mang i n, n s hư h ng c a máy, cũng như n s tác ng c a các ch t l ng làm ngu i ho c bôi trơn, và các ch t l ng xâm th c khác. 2.1.23 B ng i u khi n t tr c ti p trên máy c n có k t c u theo m c b o v IP43 và c n ư c b trí sao cho các b ph n i u khi n c a chúng không b ch t l ng làm ngu i ho c bôi trơn, d u m , và các ch t l ng khác l t vào. Khi kh năng thâm nh p c a các ch t l ng làm ngu i, d u, b i, và phoi… l t qua các khe h vào b ng i u khi n l n thì k t c u c a các b ng i u khi n ph i theo m c b o v IP54. Trong các i u ki n c c kỳ có h i c a môi trương xung quanh, các b ng i u khi n ho c các thi t b i u khi n g n trên b ng ph i có m c b o v IP65. 2.1.24 Vi c l p ráp các thi t b i n c a máy không ph thu c vào tr s i n áp và ph i ư c th c hi n b ng các dây d n có cách i n theo các m u sau ây: M ch ng l c m t chi u và xoay chi u – Màu en (ho c m u nâu s m). M ch i u khi n, tín hi u, o lư ng và chi u sáng m t c c b m t chi u - M u xanh (ho c m u tím). M ch n i t – Màu xanh lá m (ho c m u xanh lá cây). n i t – Màu xanh da tr i (ho c M ch n i v i dây không và không dùng m u xám, màu tr ng).

Chú thích: Nên ưu tiên s d ng các m u quy

nh ngoài d u ngo c.

Cho phép l p ráp các thi t b i n b ng các dây d n có b c cách i n ng m u, nhưng b t bu c ph i l ng u cu i các dây d n các ng b ng pôlivinin clorua có m u s c theo các m u ã quy nh trên. Yêu c u ph n m u s c v b c cách i n c a dây d n không áp d ng v i cáp nhi u lõi có cách i n m t m u ho c cách i n có nhi u m u không tương ng v i các m u quy nh trên. Trong trư ng h p này các lõi cáp c n ư c ánh d u b ng s . 2.1.25.Khi l p ho c m t ng v i i các lõi ó t các dây d n i n có các i n áp khác nhau vào m t rãnh chung ng chung, t t c các dây d n c n ph i ư c ch n cách i n tương n áp cao nh t. Yêu c u này cũng áp d ng i v i cáp nhi u lõi mà ư c n i v i các i n áp khác nhau.

Không ư c l p t các dây d n có nh ng o n hàn v i nhau trong ng ho c n i b ng kim lo i c a b ng i u khi n c a t i n và c a ngăn ch a thi t b i n trên máy và trong b ng i u khi n. 2.1.26.Không ư c dùng thân máy d n i n. Trong trư ng h p ngo i l khi i n áp cáp không quá 36V, m t trong các u ra c a thi t b i n có th n i v i thân máy. Không ư c i n rò vào thân máy. 2.1.27.T t c các ph n kim lo i c a máy (thân máy, v ngoài ng cơ i n, khung c a t i n, b ng i u khi n…) có th b ti p xúc v i i n áp 36V tr lên, ph i

55

ư c n i t ho c n i v i dây không t trong ho c ngoài v g n ch u vào c a ư ng dây c p i n. Các trang b n i t c n có các bu lông n i t ho c u n i t. Trên b m t ti p xúc c a các m i n i c a m ch n i t c n ph m t l p ch ng g , ch ng ăn mòn, m b o vi c ti p xúc và d n i n t t, không ư c có l p sơn ho c l p cách i n khác, n u có các l p ã nêu trên thì ph i làm s ch hoàn toàn. Trong các i u ki n không thu n l i, như các máy ph i t các gian s n xu t m ư t, ngoài tr i, ho c máy có b m t kim lo i ti p xúc v i t l n (thí d : phân xư ng n i hơi, phân xư ng luy n kim, xư ng s a ch a ho c óng tàu…), các thi t b làm vi c v i i n áp t 12V tr lên c n ư c n i t ho c n i không. N u trên máy có thi t b i n làm vi c v i i n áp dư i 36V mà dây d n i n cho thi t b ó t bên ngoài ưa vào, thì máy ó không c n n i t ho c n i không. 2.1.28 ư ng kính c a bu lông n i theo b ng 2. Dòng i n danh nghĩa c a thi t b i n t trên máy (A) T T T T T n 16 16 n 25 25 n 100 100 n 250 250 n 630 630 t và di n ti p xúc v i dây n i B ng 2 ư ng kính t i thi u c a ren vít n i t (mm) M4 M5 M6 M8 M10 M12 ư ng kính t i thi u c a di n ti p xúc (mm 12 14 16 20 25 28 t, ư c ch n

Chú thích: Dòng i n trên 250A, cho phép t i m t ch t 2 bulông n i t (có ư ng kính nh ) nhưng t ng di n tích m t c t ngang c a chúng không ư c nh hơn quy nh trong b ng. 2.1.29. C n d ki n ư c h t m i kh năng có th x y ra không an toàn và có các cơ c u phòng ng a. Thí d : t các vòng m àn h i phòng l ng t i các m i ghép b ng bulông c a m ch n i t… 2.1.30. Phía trên các bulông n i t ho c ph i có ghi d u hi u n i t. u n i liên k t dùng cho m c ích o,

2.1.31. Không s d ng các bulông, ai c, inh vít… thư ng dùng trong các k t c u cơ khí vào vi c n i t. Chúng có th s d ng n i t ch trong trư ng h p ngo i l khi trên b máy không có bulông chuyên dùng cho vi c n i t b ng kim lo i không g ho c không ư c m ch ng g . 2.1.32. Không ư c dùng các ng kim lo i m m, v cáp b ng kim lo i, ho c ng thép t dây d n i n vào máy, làm dây n i t. 2.1.33. M i b ph n c l p c u máy c n ư c trang b dây n i t n i v i m ch n i t chung. Do có các nhánh n i t c l p nên khi s a ch a gián o n kh năng n i t c a b ph n máy khác.

56

2.1.34. Vi c n i t cho các b ph n máy di ng ho c thư ng xuyên ph i tháo l p, c n ư c th c hi n b ng dây d n m m ho c ti p i m trư t. 2.1.35. Các ph n c a thi t b i n t trên các b ph n máy nhưng các b ph n máy ó l i cách i n v i b máy, thì b n thân t ng ph n c a thi t b i n c n ư c trang b n i t riêng. 2.1.36. Ti t di n các dây d n n i t b ng ng c a máy, c a b ph n máy riêng bi t, ho c c a ngăn ch a thi t b i n, ư c l a ch n như sau: Khi ti t di n c a dây d n c p i n dư i 16mm2, ti t di n c a dây ng n i t l y b ng ti t di n c a dây d n i n và không ư c nh hơn 1,5mm2. Khi ti t di n c a dây d n c p i n t 16mm2 tr nên, ti t di n c a dây ng n i t l y b ng 50% ti t di n c a dây d n c p i n, và không ư c nh hơn 16mm2. Khi s d ng lõi cáp ho c dây d n nhi u lõi có v b c cách i n chung n i t thì ti t di n c a chúng không nh hơn 1mm2. N u dây d n n i t không dùng dây ng mà là các kim lo i khác, thì i n tr c a chúng trên o n dài tương ng không ư c l n hơn so v i i n tr cho phép c a dây ng. N u k t c u c a máy i n và khí c i n do kích thư c quá nh , không u ư c v i chúng b ng các dây d n có ti t di n c n thi t, có th s d ng dây d n có ti t di n không nh hơn 0,75mm2 n i t. 2.1.37. i n tr o gi a cơ c u n i t t t i u vào c a máy, v i b t kì ph n kim lo i nào c a máy trên ó có t các phân t c a thi t b i n mà cách i n c a các ph n ó có th b ánh th ng, không ư c vư t quá 0,1ôm. N u i n tr ó vư t quá 0,1 ôm, thì c n t dây n i t riêng cho ph n kim lo i c a thi t b i n nói riêng. T t c các ng cơ i n và khí c i u khi n có v kim lo i có bulông n i t riêng, ng th i ư c l p t ngoài b ng và h p i u khi n và n i v i i n áp dây ho c i n áp pha thì không ph thu c vào tr s i n tr như trên, u c n ph i ư c n i t. Dây n i t m t u n i v i v c a ng cơ i n ho c khí c i u khi n, còn u kia n i v i cơ c u n i t b trí g n h p phân nhánh ho c g n ngăn ch a thi t b i u khi n ho c t i u khi n. 2.1.38. Ph i ki m tra i n tr cách i n c a thi t b i n c i n c a b t kì i m không n i t nào c a thi t b i 1M . Còn i n tr cách i n c a các cu n dây c a dây n i) ph i không dư i 0,5M. Vi c ki m tra ó c gian s n xu t. a máy. i n tr cách n ph i không nh hơn ng cơ i n (không k n ư c th c hi n t i

o i n tr cách i n b ng mêgaôm k i n áp 500 – 1000V, còn o i n tr cách i n c a thi t b i n t b ng máy o có i n áp th p. 2.1.39. T t c thi t b i n c a máy ph i ư c th nghi m ánh th ng b ng i n áp cao t n s công nghi p trong th i gian 1 phút. th nghi m ánh th ng, các dây d n c a m ch i n l c và m ch i u khi n n i v i nhau, còn i n áp ư c t gi a các dây d n ó và b máy ã n i t.

57

i n áp th nghi m ph i b ng 85% i n áp nh nh t ã ư c th nghi m t i nhà máy ch t o, nhưng không nh hơn 1500V. i n áp th nghi m xác nh theo tiêu chu n quy nh riêng v i n áp th nghi m. i n áp th nghi m ph i ư c l y t hơn 500VA. ngu n i n có công su t không nh

Các ph n t c a thi t b i n không th nghi m b ng dòng i n có i n áp như trên (b n n dòng i n tr , các linh ki n i n t và bán d n, các linh ki n c a thi t b t ng và thông tin…) n u ã n i v i m ch i n, khi th nghi m ph i ư c tháo ra. i u nói trên không áp d ng cho t i n t u vào b o v nhi u vô tuy n. Các ph n t c a thi t b i n n i v i m ch i n làm vi c v i i n áp dư i 60V, như các ti p i m áp th p, ph tùng c a thi t b t ng và thông tin, li h p i n t không ph i th nghi m b ng dòng i n có i n áp cao t n s công nghi p. Cho phép th nghi m thi t b i n c a t ng b ph n c a máy b ng dòng i n có i n áp cao t n s công nghi p thay cho vi c th nghi m c t h p thi t b i n sau khi l p xong toàn b máy (ho c dây chuy n). 2.2. 2.2.1. Chi u sáng c c b Các máy ph i ư c trang b èn chi u sáng c c b cho khu v c tr c ti p gia công. èn c c b ki u l p thêm ngoài ph i m b o l p t v ng ch c, thu n ti n và có kh năng c nh t t nh ng v trí c n thi t. Chi u sáng c c b ph i m b o r i trên b m t làm vi c phù h p v i quy nh v chi u sáng hi n hành. Ch ư c phép không b trí èn chi u sáng c c b trên các máy v n năng khi có căn c xác áng. Trên các máy và t h p máy chuyên dùng trong dây chuy n t ng, không nh t thi t ph i t các èn c nh. T i các máy (ho c dây chuy n) này, theo yêu c u s d ng c n t các c m v i i n áp dư i 36V cách quãng 3 ÷ 5m, c m èn di ng và d ng c i n c m tay ho c èn c nh. 2.2.2. èn chi u sáng c c b (bóng nung sáng cũng như bóng huỳnh quang) ph i m b o úng quy cách, t p chung ánh sáng t t, không gây chói loá, theo các quy nh hi n hành. Ngu n i n cung c p cho chi u sáng c c b s d ng bóng èn nung sáng ph i có i n áp không l n hơn 36V (24V cho các máy t trong phân xư ng gia công kim lo i, và không l n hơn 12V cho các máy t trong xư ng luy n kim). Cho phép s d ng i n áp 110V ho c 220V cung c p cho èn chi u sáng c c b các ki u bên ngoài máy ho c l p ngay trong máy, dùng bóng nung sáng ho c bóng huỳnh quang, v i i u ki n nh ng ph n mang i n c a èn không có kh năng ng u nhiên b va ch m ph i khi s d ng. Cung c p i n cho èn chi u sáng c c b bi n áp, cu n sơ c p và th c p c a bi Không ư c s d ng bi n áp t ng u, i m c ích nói trên. Khi i n áp t 36V tr cu n th c p c a bi n áp ph i ư c n i v i n áp n tr lên, t. i n áp dư i 110V ph i qua không ư c n i v i nhau. ph ho c b phân áp, vào m t trong nh ng u ra

2.2.3.

2.2.4.

2.2.5

58

2.2.6

èn chi u sáng c c b ph i có công t c riêng t ch thu n ti n. Cho phép b trí công t c tr c ti p èn khi i n áp chi u sáng c c b không l n hơn 36V. Công t c ph i ư c t m ch c p i n u ra không n i t. Cho phép t thi t b óng c t quang dùng i n áp 220V. èn chi u sáng c c b v i bóng huỳnh

2.2.7

Khi b trí chi u sáng c c b cho các t i n, b ng i n, ngăn ch a các khí c i u khi n, c n ư c n i v i m ch i n trư c máy c t u vào thi t b i n c a máy. Trư ng h p này èn chi u sáng c c b c n có công t c riêng, còn công tác óng c t i n chính c n có các ký hi u, các ghi chú phòng ng a phù h p. Khi b t, t t èn chi u sáng c c b b ng cách óng m c a t , c n s d ng cơ c u óng c t theo hành trình liên ng v i vi c óng m c a t . Các ti p i m c a cơ c u này ph i ư c bao che tránh các va ch m ng u nhiên. chi u sáng c c b l i các t i n, b ng i n ho c ngăn ch a thi t b i n i u khi n, có th s d ng èn nung sáng i n áp 12V, 24V; ho c èn huỳnh quang i n áp 100V ho c 220V.

2.2.8

m ch i n chi u sáng c c b l y i n trư c máy c t t c m i n áp n 36V t i t i n ho c b ng i n các d ng c i n c m tay khác. Các n i c a èn chi u sáng c c b ki u c m tay có lõi n i

u vào, ư c phép c m m hàn ho c t.

2.2.9

c m cho èn chi u sáng c c b ki u c m tay ph i có ti p i m n i t, k t c u c a phích c m và c m ph i m b o lo i tr kh năng b c m nh m. 2.2.10 Khi chi u sáng c c b b ng èn huỳnh quang ph i m b o tránh hi n tư ng ho t nghi m xu t hi n các b ph n chuy n ng c a máy. 3. Các yêu c u b sung i v i các nhóm máy khác nhau. m Ngoài vi c tho mãn các yêu c u quy nh ph n 1 và 2, các máy c n b o các yêu c u nêu trong ph n này i v i t ng nhóm máy. 3.1 Máy ti n

3.1.1 Vùng gia công các máy ti n v n năng gia công phôi có ư ng kính dư i 630mm, c n có các thi t b che ch n b o v theo các i u t 1.1.4 n 1.1.9 v phía i di n c a v trí thao tác t i vùng gia công cũng c n có t m ch n. Trên các máy có t c c t l n hơn 5m/s, thì b dày v t li u c a thi t b che ch n b o v c n tăng lên và không nh hơn 2 l n so v i quy nh i u 1.1.7, còn c a quan sát c a thi t b che ch n b o v ư c ch t o v i s l p ã ch d n i u 1.1.7 b ng v t li u trong su t có b dày t ng c ng không nh hơn 10mm. 3.1.2 Mâm c p c a máy ti n v n năng và máy ti n rơvonve c n có bao che, n u c n khi k p và tháo phôi bao che có th m ra óng vào nh nhàng và không làm h n ch kh năng công ngh c a máy. M i ghép gi a mâm c p và tr c chính ph i m b o mâm c p không th t tháo khi tr c chính o chi u quay. Các vít xi t ho c các v u c p c a mâm c p không ư c nhô ra kh i b m t hình tr ngoài cùng c a mâm c p. 59

3.1.3 Các máy ti n v n năng và máy ti n rơvonve gia công phôi có ư ng kính dư i 500mm, th i gian d ng tr c chính (tr c chính có mâm c p và không k p phôi) là không quá 5 giây sau khi c t d ng máy, còn các máy gia công phôi có ư ng kính dư i 630mm là 10 giây. 3.1.4 L c di chuy n ng lúc kh i ng không vư t quá 320N (32kG). Trư ng h p l c vư t quá 32N (32kG) c n có cơ c u làm gi m nh l c di chuy n ng. ng ph i mb oc nh v ng ch c t i v trí nh v v t gia công. 3.1.5 Các máy ti n v n năng khi c n thi t c n trang b bao che ph n phôi thanh nhô ra ngoài phía uôi tr c chính. 3.1.6 Mâm quay các máy ti n ng c n có bao che là bao che không gây tr ng i cho vi c s d ng máy. Khi m t trên c a mâm quay cao l n hơn 700mm k t m t sàn t máy c n có bao che c nh n cao l n hơn m c m t b ng c a mâm quay 50 - 100mm, và b sung thêm t m tháo l p ư c cao 400 – 500mm. Khi v trí b m t c a mâm quay cao dư i 700mm k t m t sàn nhà xư ng, che ch n an toàn c n có chi u cao 1.000mm tr lên. C n m b o che ch n có kh năng di chuy n thu n ti n (khi tháo và l p phôi) và ư c k p ch t v ng ch c khi máy làm vi c. 3.1.7 Máy ti n t ng và máy ti n rơvonve gia công phôi thanh, c n có che ch n an toàn trên toàn b chi u dài thanh, và có trang b thi t b ch ng n. 3.2 Máy khoan và máy doa. 3.2.1 Khi k p ch t d ng c c t trên tr c chính b ng chêm, bulông, then, ho c các chi ti t k p ch t khác, thì các chi ti t máy ó không ư c nhô ra ngoài m t tr c a tr c. Trư ng h p không có kh năng th c hi n yêu c u nói trên, thì c n ph i bao che tr c chính. Máy khoan ph i có cơ c u ng t bư c ti n t quá t i. ng c a tr c chính khi l c c t

3.2.2 Trên các máy i u khi n d ng c c t theo chương trình, vi c k p ch t d ng c c t c n ư c cơ gi i hoá. 3.2.3 Th i gian tr c chính ng ng quay hoàn toàn sau khi c t i n không ư c vư t quá: i v i máy khoan là 30 giây i v i máy doa là 6 giây 3.3 Máy phay 3.3.1 Vùng gia công c a máy phay v n năng có bàn máy chuy n ng d c và ngang c n có thi t b che ch n an toàn (t m ch n) theo i u 1.1.4 n 1.1.9. Các u vào vít trên bàn máy, cơ c u phân , cũng c n ư c bao che ch n. 3.3.2 Các máy phay v n năng bàn máy có b r ng 320mm tr lên các máy phay l n có bàn chuy n ng d c và ngang, các máy phay giư ng có kích thư c tương t , cũng như các máy phay i u khi n theo chương trình vi c k p ch t d ng c c t c n ư c cơ gi i hoá. Cơ c u i u khi n vi c k p ch t d ng c 60 d ng máy

c t c n ư c cơ gi i hoá. Cơ c u i u khi n vi c k p ch t d ng c c t c n ư c t v trí thu n ti n. 3.3.3 Các máy phay v n năng th i gian tr c chính ng ng quay hoàn toàn sau khi c t i n d ng máy, là không quá 5 giây. 3.4 Máy bào và máy x c 3.4.1 Máy bào giư ng c n có c ch n àn h i và thi t b hãm phòng ng a kh năng bàn máy có th b văng ra do các ph n t chuy n ng b ch ch kh p (c p bánh răng) trong quá trình v n hành. Máy bào giư ng, máy bào ngang u c n có c kh ng ch kho ng ch y. 3.4.2 Máy x c và máy bào ngang u trư t có hành trình l n hơn 200mm cũng như máy bào giư ng, c n trang b cơ c u t nâng k p dao khi máy th c hi n hành trình ch y không (ch y lùi). 3.4.3 Máy bào ngang nên có thùng h ng phoi gá phía trư c bàn máy, thùng h ng phoi c n m b o vi c tháo ra l p vào thu n ti n có th i u ch nh theo ki u b n l , có th l y phoi ra khi phoi ã n p y dung tích ch a b ng c a m phía áy vi c l y phoi th i ra ư c thu n ti n. máy có thùng h ng phoi, i di n v i u bào c n có t m ch n kh ng ch không cho phoi rơi văng ra ngoài mà rơi vào thùng h ng. 3.4.4 Các máy x c ph i có cơ c u an toàn gi trư t t rơi khi ng ng máy. C n bao che cơ c u u trư t phòng kh năng u

o chi u c a máy bào giư ng. các máy bào th c

C n bao che các bánh xe cóc, bánh răng, thanh răng hi n bư c ti n b ng cơ c u l ch tâm. 3.5 Máy chu t

3.5.1 Các máy chu t ng chu t trong ph i ư c trang b che ch n m b o an toàn cho công nhân không b ch n thương trong trư ng h p dao chu t b rơi. 3.5.2. Vùng dao chu t ra kh i phôi trên máy chu t ngang c n t t m ch n ki u b n k có c a quan sát (theo i u 1.1.8) b o v công nhân không b ch n thương do phoi b n ra và do các m nh dao v văng ra trong trư ng h p v dao. 3.5.3. Các máy chu t ngang, làm vi c v i các dao chu t có kh i lư ng 8kG tr lên, c n t nh ng con lăn dao chu t trong su t hành trình c t và lùi c a dao chu t, khi ó vi c lùi dao chu t tr v v trí ban u sau hành trình làm vi c c n ư c cơ gi i hoá. 3.6. Máy gia công bánh răng. 3.6.1. Các máy gia công bánh răng c n m b o t ng ng t chuy n ng c a d ng c c t và các thành ph n chuy n ng khác vào cu i hành trình gia công phôi. D ng c c t c n d ng l i sau khi ã c t i n d ng máy v i th i gian không l n hơn: 5 giây i v i máy cà răng, máy mài khô; máy cán răng, 30 giây i v i máy mài làm vi c v i á mài hình côn; 40 giây i v i máy mài răng á mài ăn kh p theo ki u vít vô t n. các máy mài bánh răng c p A và C, th i gian d ng á mài không quy nh.

61

3.6.2 Các máy gia công bánh răng côn răng cong d ng cung tròn, t truy n ng b ng i n cho d ng c c t chuy n sang truy n ng b ng tay ( ki m tra lư i c t ho c có nh ng thao tác khác g n khu v c u c t răng), c n khoá liên ng m b o khi truy n ng b ng tay khi d ng c t không quay. 3.6.3 Các máy gia công bánh răng côn ph i quay khi ã c t i n truy n ng cho nó m b o giá l p phôi không th t m b o vi c

3.6.4. Thi t b tu s a á mài trên các máy gia công bánh răng c n truy n d n ư c cơ gi i hoá ho c t ng hoá.

3.6.5 Vùng gia công c a các máy gia công bánh răng c n ư c bao che b ng các thi t b che ch n an toàn theo i u 1.1.4 và 1.1.9. 3.6.6. Máy gia công bánh răng côn răng cong d ng cung tròn, gia công phôi có ư ng kính băng 500mm ho c l n hơn cũng như các máy mài bánh răng hình tr b ng á mài ki u vô t n, gi m n ng nh c và m b o an toàn cho vi c tháo l p u giao ho c á mài, c n trang b thi t b nâng và gá k p ch t (dây gai, vành k p) b ng v t li u có s c b n m b o. 3.7. Máy c t t (máy cưa) 3.7.1. Ph n không làm vi c c a lư i cưa c a máy cưa ĩa c n có bao che. 3.7.2. Các máy cưa vòng, lư i cưa c n ư c bao che kín trên toàn b chi u dài, tr ph n vùng c t. C n trang b thi t b t ng ng t truy n ng chính trư ng h p t băng cưa. 3.7.3. Các bánh ai c a băng cưa ph i ư c bao che theo cung tròn và c hai m t bên. 3.7.4. Máy cưa ĩa c n ư c trang b các t m ch n di ng ho c có th quay quanh b n l ho c tháo l p ư c b o v công nhân kh i phoi ho c răng ĩa cưa b g y t khu v c c t b n ra. 3.7.5. Máy mài c t c n có thi t b hút ưa phoi, b i ra kh i vùng làm vi c. K t c u c a thi t b hút c n m b o hút ư c các tia l a sinh ra khi c t: trư ng h p thi t b hút có túi l c c n ư c ch t o b ng v i ch u nhi t, ho c có th t trư c trùm tia l a thi t b chuyên dùng thu tia l a. 3.8. Máy mài 3.8.1. Các máy mài tròn ngoài và mài s c (bao g m c mài bánh răng, mài ren), á mài c n có v b o v bao che phòng trư ng h p á v , v bao che an toàn ó c n ư c nh v và k p ch t v ng ch c t i v trí quy nh. 3.8.2. V bao che á mài và t m ch n ph i b o v ư c công nhân n u á b v ; c a quan sát ph i quan sát ư c rõ ràng, thu n ti n, ch ng ư c phoi b i khi mài; b tì ph i ư c i u ch nh ư c tranh tình tr ng chi ti t ang mài b k p giưa b tỳ và á gây v á. Các b ph n nói trên c n tho mãn nh ng yêu c u c a tiêu chu n quy nh riêng cho máy mài. 3.8.3. V các máy mài tròn ngoài c n gá m t u b ng các n p có b n l .Ch dùng n p tháo nh c ư c trong m t s trư ng h p nh t nh (thí d : khi không ch m l p …).

62

3.8.4

các máy mài không s d ng ch t l ng làm ngu i ho c bôi trơn, ph i có b ph n hút b i; v bao che á mài nên có k t c u sao cho òng th i kiên ch c năng là mi ng hút b i.

3.8.5. M t ngoài v bao che á mài, d c theo các góc m c a chúng c n sơn d u hi u an toàn các c nh m u vàng và en xen k có b r ng 20-30mm. M t trong v á mài c n sơn m u . 3.8.6. Băng mài c a máy mài ai c n có v bao che toàn b chi u dài c a băng, tr vùng ti p xúc v i phôi. i v i máy mài gia công nh ng b m t ph c t p không b t bu c th c hi n yêu c u nói trên (thí d : máy mài tr c vít). 3.8.7. các máy mài l v n năng, mài ph i t ng di chuy n ư c v phía sau, khi o ho c tháo l p phôi xong, mài m i ti n vào v trí làm vi c b t u chu trình mài m i. N u bàn máy mài không có chuy n ng di chuy n v phía á mài , thì c n có v bao che á mài d phòng tay công nhân b ch n thương do á mài . 3.8.8. Mâm c p k p ch t phôi c a máy mài trong c n có v b c bao che i u ch nh ư c chi u dài c a phôi và có vành che m t trư c và m t sau. Vi c m và i u ch nh v bao che ph i m b o thu n ti n và không b vư ng k t. 3.8.9. Vùng gia công c a các máy mài c n ư c bao che b ng các v bao che an toàn theo i u 1.1.4 và 1.1.9. C a quan sát theo i u 1.1.7 cho phép ch t o b ng thu tinh h u cơ. 3.8.10.Các máy mài tròn ngoài có v n t c á 60m/s tr lên, trên hư ng quay c a á v phía công nhân t i cùng gia công che kín hoàn toàn b ng thi t b che ch n b o v an toan. B dày v t li u c a che ch n có c a quan sát ch t o b ng m t s l p v t li u có b d y t ng c ng không nh hơn 10mm như ch d n i u 1.1.8. 3.8.11.Máy mài gia công m t ph ng có bàn máy hình ch nh t các u c a bàn máy c t t t m ch n b o v cao và v ng ch c, h n ch ch t l ng làm ngu i ho c bôi trơn, phoi, b i, ho c các m nh á mài v h n ra (trư ng h p v á), ho c phôi ư c k p ch t b ng nam châm i n b văng ra (trư ng h p b m t i n t ng t ho c do các nguyên nhân khác). 3.8.12.K t c u c a vòi phun ch t l ng làm ngu i và bôi trơn trên các màu mài, c n m b o vi c làm ngu i và bôi trơn toàn b khi v c c n thi t, ng th i không c n tr vi c d t các t m che ch n an toàn. 3.8.13.Máy mài c n có thi t b tu s a á mài, ph n d n ng c a thi t b tu s a á mài c n ư c cơ gi i hoá ho c t ng hoá. Các máy mài s c v n năng, máy mài tinh, không b t bu c th c hi n yêu c u trên. 3.8.14.Các máy mài c n căn c vào yêu c u s d ng thi t b ki m tra lo i b vi c o và ki m tra s n ph gia công, vì trong th i gian ó công nhân có th b chính xác gia công có th t ư c b ng c m b o yêu c u nói trên ). 3.8.15.C n m b o ch p hành và á mài. y trang b các d ng c ho c m b ng tay trong quá trình ch n thương (các máy mà ch n không b t bu c ph i

quy ph m và tiêu chu n riêng c a máy mài

63

3.9

Dây truy n t

ng và bán t

ng.

3.9.1. Các yêu c u nêu trong các ph n trư c có liên quan i v i t ng máy riêng l , u ph i ư c áp d ng cho các máy n m s n trong dây chuy n. 3.9.2. Khi b trí dây chuy n trên cao, cao k t m t sàn nhà xư ng n ch t dây chuy n, t i v trí có ư ng i qua, không ư c th p hơn 220mm. C n trang b các phương ti n ti p c n quan sát và ph c v các v trí làm vi c m b o an toàn và thu n ti n i v i các dây chuy n b trí trên cao. C n có bi n pháp phòng ng a các chi ti t trên dây chuy n, các ch t l ng làm ngu i ho c bôi trơn, d u m , phôi, phoi… rơi xu ng sàn nhà xư ng. 3.9.3. Dây chuy n cơ gi i hoá h c t ư c an toàn. ng hoá, mb os i l i c a công nhân

3.9.4. Máy nâng chuy n, cũng như các cơ c u quay v n chuy n các chi ti t, các trang b ch a ho c c p phôi ho c ch a chi ti t, c n ư c t c nh, không oc t thay i v trí. 3.9.5. Dây chuy n c n có khoá liên ng, m b o cho máy không th làm vi c ư c khi phôi không ư c k p ch t ho c v trí c a phôi không úng. 3.9.6. Các bàn quay, tay quay cơ gi i hoá t ng hoá làm vi c riêng l ho c trong dây chuy n t ng, khi chúng quay có kh năng gây ch n thương cho công nhân, c n ph i ư c bao che. 3.9.7. Nh ng máy n m trong dây chuy n gia công b ng d ng c c t co lư i và t o ra phoi, c n ư c xem xét v yêu c u s d ng t thi t b th i phoi t ng. 3.9.8. Kho ng h gi a các thành ph n c a dây chuy n, ngư i i ngang qua ó có nguy cơ b tai n n do s chuy n ng c a các b phân máy n m trong dây chuy n ho c do các nguyên nhân khác, c n ph i ư c che ch n kín. 3.10 Máy gia công b ng phóng i n ăn mòn. 3.10.1.Máy phát c a máy gia công b ng phóng i n ăn mòn c n tho mãn yêu c u c a i u 2.1.1. 3.10.2.Ph i có các ph n t n i t m b o máy không b cháy khi xu t hi n tĩnh i n do các i n tích ch y trong ng d n ch a ch t l ng d n i n. 3.10.3.Khi máy làm vi c, n u n ng khí c h i t i khu v c làm vi c vư t quá gi i h n tiêu chu n cho phép, c n có h th ng thông gió hút khí c h i chuyên dùng. 3.10.4.Các ng d n khí c a máy c n có l tháo b hóng, và các ch t b n l ng ng khác. d dàng làm s ch nh kì d u,

3.10.5.B ng i u khi n c n trang b tín hi u b ng ánh sáng i n vào các c c ư c m b o an toàn.

ch d n vi c óng

3.10.6.Các máy có b ch a l n hơn 20 lít n p các ch t l ng d cháy (d u l a, d u nh n…) c n có thi t b t ng c t i n vùng ăn mòn khi m c l ng trong b ch a b h th p xu ng dư i m c quy nh trong quá trình s d ng. 3.10.7. các máy s d ng các ch t l ng d cháy làm vi c (d u l a, d u nh n…), các ư ng d n i n n các i n c c (d ng c , phôi) và n các b

64

ph n khác c a máy trong vùng làm vi c c n tia l a trong môi trư ng khí và hơi d b t l a.

m b o không ư c phát sinh

3.10.8.Máy c n có thi t b t ng c t i n các i n c c khi hoàn thành các nguyên công, vì trong th i gian này công nhân có nh ng thao tác ti p xúc ho c các th ti p xúc v i các ph n d n i n (thay d ng c , tháo l p phôi , o…). 3.10.9. tăng cư ng b n l p kim lo i b m t chi ti t ư c gia công, c n có gá chuyên dùng k p ch t phôi b ng i n t . Thanh kích thích rung tăng cư ng b n l p kim lo i b m t chi ti t ư c gia công c n ư c cách i n t t trên toàn b chi u dài cho n ch k p ch t i n c c. 3.11 Máy gia công b ng phương pháp i n hoá. i u 3.11.1.Các gia công b ng phương pháp i n hoá c n tho mãn yêu c u 2.1.1; 3.10.5

3.11.2 Vi c kh i ng máy ph i liên ng v i vi c m h th ng hút khí c h i ra kh i gian s n xu t. Trư ng h p h th ng hút khí c h i (riêng l ho c cho c nhóm) ng ng làm vi c, máy ph i t ng d ng. 3.11.3. Máy c n có khoá liên ng m b o khi m ngăn làm vi c thì ng th i c t i n áp ang n p cho i n c c và n p cho máy bơm ch t i n phân. các máy có cư ng dòng i n làm vi c dư i 1000A v i i n áp không vư t quá 24V, có th không có khoá liên ng. 3.11.4. Ch t i n phân c n ư c làm s ch b ng máy li tâm ho c máy phân li, vi c kh i ng máy li tâm ph i liên ng v i óng n p c a nó. Khi cư ng dòng i n công ngh nh hơn 1000A, cho phép không c n làm s ch ch t i n phân b ng máy li tâm ho c máy phân li. 3.12 Máy gia công b ng siêu âm. i u 2.1.1 3.12.1.Các máy phát siêu âm c n tho mãn các yêu c u ã nêu

3.12.2.Các máy có công su t l n hơn 1,6kW, xung quanh d ng c và phôi ph i t các thi t b cách âm b ng màng m ng, m m, có b d y không nh hơn 0,01mm. 3.12.3.Các dây d n chuy n i n cao t n t máy phát n máy bi n i t gi o ph i ư c ưa vào b ng u dây riêng. M u s c v b c cách i n c a dây d n là m u , còn dây n i t là m u vàng (ho c xanh lá cây). 3.12.4.Dây d n i n cao t n cho cu n dây bi n i t gi o t máy phát i n n b ng u dây c a máy ph i ư c t trong ng b o v b ng kim lo i, phía trong thân máy ph i ư c n i t. 3.12.5.M t c c cu n dây c a máy bi n máy. it gi o ph i ư c n i tt trong thân

3.12.6. i n dung cân b ng n i song song v i cu n dây c a máy bi n i t gi o không b trí trong thân máy, mà trong thân máy c a máy phát siêu i n. 3.12.7.Cơ c u c t i n c a các máy ư c c p i n t máy pháp i n có i n áp không l n hơn 500V, c n ư c t t i b ng i u ki n c a máy.

65

3.12.8.M c áp âm t i ch làm vi c c a các máy gia công b ng âm không ư c vư t quá tr s nh m c quy nh c a tiêu chu n v sinh công nghi p.

66

TIÊU CHU N VI T NAM

TCVN 3726 : 1989 Nhóm T

Kĩ thu t an toàn - Máy c t kim lo i - Yêu c u b i n.
Tiêu chu n này phù h p v i ST SEV 539: 1977.

i v i trang

Technical safety – metalcutting – Requirements for electrical equipment

Tiêu chu n này áp d ng i v i trang thi t b c a t t c các nhóm này: máy c t kim lo i, máy ăn mòn i n, máy hoá i n, máy siêu âm, dây chuy n t ng, ph tùng, d ng c o ki m, máy nâng h , và thi t b khác s d ng cùng v i máy. Nh ng máy và thi t b k trên ư c n i v i lư i i n n 660V v i t n s n 200Hz làm vi c trong khí h u kho ráo. Trang thi t b c a máy c t kim lo i ph i tho mãn nh ng yêu c u v an toàn theo tiêu chu n này. 1. 1.1 Nh ng yêu c u chung. i n áp ngu n

1.1.1. Thi t b i n ph i m b o làm vi c không có s c khi i n áp thay i trong ph m vi t 90 n 110% giá tr danh nh và m b o các d c tính k thu t như trong lí l ch khi i n áp thay i trong ph m vi t 95 n 105% giá trj danh tr c. Thi t b i n ph i m b o làm vi c không có s c khi t n s c a i n áp thay i theo tiêu chu n hi n hành (Khi chưa có tiêu chu n Vi t Nam áp d ng theo TOCT 667 ;1975). 1.2 i v i i n lư i Thi t b c a máy ph i n i v i m t ngu n cung c p c a lư i i n b ng m t u vào. N u c n có i n áp ho c h th ng ngu n khác (thí d dùng cho li h p t , khí c i n t và khí c khác) thì tuỳ thu c kh năng có th th c hi n nh bi n th , ch nh lưu, các b ph n bi n i…v.v. Nh ng ph n t này cũng ư c coi là thành ph n trang b c a máy. N u không dùng phích c m n i máy v i i n thì c n có nh ng c t n i cách i n cho t ng pha và dây không, khi ó dây ngu n c n ph i n i tr c ti p v i nh ng c t n i phía trên c a công t c u vào. Trong trư ng h p n i tr c ti p v i công t c nh ng c t n i c bi t. u vào không thu n l i, ph i có n iv máy và

C n có nh ng c t n i các dây pha tương ng, ph i có n i dùng n i v i dây b o v .

67

C n có c t n i cách i n riêng bi t n i dây không. Không chi phép dùng dây không trong máy v i m c ích làm dây b o v . Dây không ch có th s d ng làm dây d n i n trong trư ng h p trang b i n c a máy không có bi n áp i u khi n và ư c s ng ý c a khách hàng. Các c t n i c a công t c u vào không có v riêng cách i n và d dàng ti p xúc ng u nhiên, ph i có n p che b ng v t li u cách i n và có kí hi u phòng ng a quy nh trong i u 9.11. 1.3 Ng t s c và công t c u vào (công t c chính). 1.3.1 Trang b i n c a máy ph i ư c cung c p m t khí c có kh năng ng t thi t b i n và dùng máy trong trư ng h p s c . 1.3.2 Khí c ng t s c ph i tho mãn yêu c u sau; Khi tác nhanh. ng lên khí c này, máy ho c các ph n chuy n ng c a nó d ng

Khí c ng t s c i u khi n t xa, l phép t m t l ch trong m ch ng l

có th là nh ng công t c i u khi n b ng tay, chân ho c p trên m ch ng l c ho c là nh ng m ch i n khi n, cho i u khi n l p ng th i t t c các công tơ, kh i ng t c.

1.3.2.1.Khí c ng t s c ph i tính ph t i t i a, phù h p v i dòng i n kh i ng ban u (dòng i n c a ng cơ tr ng thái hãm) c a ng cơ có công su t l n và t ng dòng i n nh m c c a t t c các thi t b tiêu th còn l i khi áp b ng i n áp nh m c.N u tr s ng t c a khí c ng t s c l n, thì có th ư c trang b các ph n t ng t ho c rơle, b o v ch ng quá t i và ngăn m ch. 13..2.2 Khi các ph n t c a khí c ng t s c tác ng, không ư c phép ng t các thi t b (như bàn là i n t , các cơ c u hãm, phanh cơ khí…v.v.) mà khi chúng ng ng làm vi c có th d n n tai n n lao ng. Khi thi t b ng t s c ư c kh i ng l i. ang trong tr ng thái ng t, các cơ c u máy không

N u c n ph i o chi u chuy n ng b o m an toàn cho ngư i v n hành thì s o chi u này ph i b t u ngay khi khí c ng t s c b t u tác ng. 1.3.2.3. Cơ c u tác g c a khí c ng t s c (nút n, tay quay, bàn p, dây cáp v.v…) ph i có m u tươi ( i v i dây cáp cho phép sơn gián o n), d nhìn th y và d dàng ti p c n. Nút n ng t s c ph i có d ng hình n m trên b m t t m l p nút n nên có hình tròn màu vàng, và nên s d ng nút n i u khi n v i cơ c u ph c h i cư ng b c (then, v u). Kho ng cách gi a hai khí c ng t s c g n nhau không ư c l n hơn 10m. M i b ng i u khi n ph i có m t cơ c u tác ng t i khi c ng t s c . 1.3.3 Công t c u vào (công t c chính) ph i tho mãn yêu c u sau; m b o ng t t t c Công t c u vào ph i i u khi n ư c b ng tay và ph i các tthi t b i n c a máy ra kh i ngu n i n.

68

Công t c u vào ph i tính toán v n i vào nó (t t c các ng cơ và khí c này có th làm vi c ng th i n làm vi c danh nh c a máy

nhi t v i dòng i n c a t t c các thi t b các khí c khác v.v…) mà nh ng thi t b , i và ph i m b o óng, ng t ư c dòng ch làm vi c bình thư ng.

1.3.3.1 Khi b trí công t c u vào v trí d ti p c n thì kh năng ng t c a nó ph i tương ương v i khí c ng t s c . Cho phép dùng phích c m v i dòng i n danh nh n 16A và i n áp danh nh 380V làm công t c u vào. i v i máy có t ng công su t trên 0.75kW không nên dùng phích c m làm công t c u vào. Phích c m ph i n i b ng dây cáp i n m m d n t i thi t b i n c a máy. c m ph i k p c nh và n i v i dòng i n, phích c m ph i có ti p i m, n i v i dây b o v . Công t c u vào ph i m b o: - Ch có hai tr ng thái xác l p. - Có kho ng ng t nhìn th y gi a các ti p i m ho c s ng t c a nó ph i th c hi n ư c khi kho ng cách gi a các ti p i m t t i giá tr c n thi t. - Có thi t b khoá tr ng thái ng t (thí d như dùng khoá). - Khi ng t ph i ng t t t c các dây d n n i v i ngu n i n, tr dây b o v và dây trung tính (khi có dây trung tính n i t ch c ch n). - N u công t c u vào ư c dùng yêu c u m c 1.3.2. - Không ư c phép l p t công t c trên cách c a, n p, t m ngăn v.v… ng t s c , thì nó ph i phù h p v i các u vào ho c cơ c u d n ng c a nó

- Cho phép l p t cơ c u v n ng c a công t c u vào trên cách c a, n p v.v… trong trư ng h p có khoá liên ng theo m c 2.1.2.3. 1.3.3.2. Không nên n i các m ch i n dư i ây t i ngu n i n sau công t c vào: - Chi u sáng c c b dùng khi b o dư ng, s a ch a máy. , phích c m dùng cho các dùng cho các d ng c c m tay (thí d như khoan máy, m hàn v.v…) Các ngu n i n trên ph i có các khí c óng ng t riêng bi t. Bên c nh ngu n i n và công t c u vào ph i t các kí hi u phòng ng a ho c ghi chú tương ng. 1.3.3.3. Ph n thi t b i n, mà sau khi ng t công t c u vào,v n còn i n áp không an toàn, ph i ư c che ch n phòng ti p xúc ng u nhiên. Trên các n p che ch n ph i có kí hi u theo m c 9.11. 1.3.3.4.Các công t c t ng vào v i các i u ki n: m ch ng l c có th ư c dùng làm công t c u u

- M ch cung c p i n cho các khí c ng t khi i n áp ngu n không úng.

- Tho mãn t t c các yêu c u theo 1.3.3.

69

- Có cơ c u i u khi n b ng tay (n u t bên ngoài có phương ti n khác ng t công t c t ng thì không có kh năng tác ng vào cơ c u y). 1.4 1,4.1. N i các N u b khoá ho c b ng tay. tr ng thái ng t thì không có kh năng óng t xa

gá, thi t b ph tùng kèm theo.

, phích c m n i i n c a máy v i các gá, thi t b , ho c ph tùng kèm theo máy ph i có ti p i m n i v i dây b o v . Ph n c m ph i có n m b o v tr ng thái ng t. gi cho l c m không b b i, b n khi

2. 2.1

Các bi n pháp b o v B o v ch ng ti p xúc ng u nhiên v i nh ng ph n có i n.

2.1.1. Bi n pháp b o v ch ng ng u nhiên ph i ư c th c hi n b ng cách áp d ng m t ho c ng th i nhi u phương pháp theo các m c t 2.1.2 n 2.1.3. N u theo hư ng d n s d ng máy, cho phép b t kì ai cũng ti p c n ư c v i thi t b i n mà không th b o dư ng, chăm sóc ư c t bên ngoài (ví d thay c u chì, ph c h i rơ le nhi t) thì vi c b o v tránh ti p xúc ng u nhiên ph i th c hi n tho mãn các yêu c u theo m c 2.1.2.3, 2.1.2.4, 2.1.3. 2.1.2. B o v b ng v b c ph i tho mãn các yêu c u sau: 2.1.2.1 V b o v phai tho mãn các yêu c u c a ph n 4. Kho ng cách gi a ph n v và ph n b o v có i n áp không ư c nh hơn kho ng cách ánh th ng quy nh cho không khí và trong v t li u cách i n theo ch d n b ng 1, tr các trư ng h p v ư c ch t o b ng các v t li u cách i n. B ng 1 Kho ng cách không khí, mm i n áp V n 60 60 n 250 250 n 380 250 n 440 380 n 550 440 n 600 550 n 660 600 n 660 Gi a các dây có i n áp 2 3 4 6 Gi a các dây có i n áp và các ph n kim lo i không có i n áp 3 3 6 8 ư ng dòng rò, mm V t li u cách i n b ng g m 2 3 4 6 V t li u cách i n khác 3 4 6 10

T T T T T T T

6

8

8

12

2.1.2.2.

m n p che ho c tháo các thi t b b o v cũng như l p l i v trí cũ c a nó ph i dùng chìa khoá ho c d ng c tương t .

2.1.2.3. Các cánh c a c a t có thi t b i n ph i có khoá liên ng v i công t c (thí d công t c u vào) sao cho các cách c a không m ư c khi công t c óng và công t c không óng ư c khi cánh c a m . Ph i nh trư c kh

70

năng ng t khoá liên ng xem xét và ki m tra các thi t b . Khi óng cánh c a, khoá liên ng này ph i t ng ph c h i. 2.1.2.4. N u trong t , h c máy có l p thi t b mà không ư c khoá b ng chìa ho c d ng c chuyên dùng, thì các ph n t chưa ư c b o v ho c các chi ti t có i n áp c a thi t b i n ph i ư c che ch n. Các t m che này ch tháo ra ư c b ng d ng c ho c t ng ưa v v trí che ch n c a mình khi cánh c a m b o v khi ch ng ti p xúc ng u nhiên i v i ngư i v n hành. 2.1.3. B c b ng v t li u cách i n, ph i tho mãn các yêu c u sau: Các chi ti t có i n áp nguy hi m, ph i ư c bao b c toàn b b ng v t li u cách i n. V t li u này ph i có c tính cách i n và b n cơ h c c n thi t và ch ư c lo i b khi nó b hư h ng. 2.1.4. Không cho phép có i n áp dư trên các ph n t c a thi t b i n. N u thi t b i n có các ph n t (thí d như t i n v.v…) mà sau khi ng t i n có th v n còn l i trên nó i n áp nguy hi m thì i v i trư ng h p i n áp nguy hi m có trong t i u khi n ph i treo kí hi u phòng ng a trên cách c a ho c t m treo. N u i n áp nguy hi m có bên ngoài t i n i u khi n ph i l p i n tr phóng i n. 2.2. 2.2.1. B o v ch ng i n gi t khi có hư h ng ph i ư c m b o b ng m t trong nh ng phương pháp ch d n các m c 2.2.1 n 2.2.3. S d ng m ch b o v ph i tho mãn các yêu c u sau: + T t c các ph n kim lo i c a máy (b máy, v thi t b i n, t , b ng i u khi n v.v…) có th xu t hi n i n áp nguy hi m trong trư ng h p h ng cách i n, ph i n i dây d n i n v i nhau và n i v i vít n i t c a máy. + i n tr c a m ch b o v , o gi a vít n i dây b o v (vít n i t) và b t kì ph n kim lo i nào c a máy có th xu t hi n i n áp nguy hi m khi h ng cách i n, không ư c l n hơn 0,1 ôm. 2.2.1.1. M ch b o v ph i bao g m nh ng dây b o v riêng bi t ho k t c u d n i n c a máy ho c v máy. Dây b o v ph i d n i n gi a các ph n không có i n áp trong ch thư ng c a thi t b i n và m ch b o v (xem m c 2.2.1.3 c nh ng ph n m b o liên k t làm vi c bình n 2.2.1.10).

Cho phép không n i v i dây b o v nh ng ph n c a máy rơ le lõi bi n áp, nh ng bi n ch d n v.v… không có i n áp ch làm vi c bình thư ng, nhưng có th có i n khi h ng cách i n, n u lo i tr ư c kh năng ti p xúc ng u nhiên v i ph n này. 2.2.1.2. Các ph n kim lo i c a thi t b i n d n ng b ng tay (tay quay, ĩa quay…) ph i ư c n i ch c ch n v i m ch b o v ho c ph i có cách i n kép ho c cách i n tăng cư ng ngăn cách chúng v i các ph n d n i n. i n áp 4.000V. ánh th ng các i n kép (tăng cư ng) không ư c nh hơn

Cho phép ch t o ho c b c các thi t b c a máy và nh ng ph n k t c u c a thi t b d n ng mà tay thư ng tr m vào trong ch làm vi c bình thư ng, b ng v t li u cách i n có giá tr i n áp ánh th ng t i a. Sơn,

71

tráng men ho c các v t li u tương t dùng ph lên các ph n kim lo i không th coi là v t li u cách i n tho mãn các yêu c u này. 2.2.1.3. Nh ng phương ti n n i các ph n kim lo i trong m ch ph i ch u ư c dòng i n ch y trong m ch b o v ó khi b ánh th ng ch m t, Không cho phép dùng ng kim lo i, v dây cáp và ng n i kim lo i làm ch c năng dây b o v , nhưng chúng ph i ư c n i v i m ch b o v . 2.2.1.4. Nh ng m t ti p xúc c a nh ng chi ti t kim lo i có th dùng làm m ch b o v , n u gi a chúng không có cách i n và ư c k p ch t (thí d n i b ng vít, kh p b n l , cách c a, v.v…) 2.2.1.5. Khi thi t b i n l p trên các chi ti t (thí d n p, cánh c a, v h p) và làm vi c v i i n áp nguy hi m ph i th c hi n các bi n pháp n i ch c ch n các chi ti t này v i dây b o v . 2.2.1.6. T t c các ph n c a m ch b o v ph i ư c thi t k sao cho ch u ng ư c ph t i ng và nhi t l n nh t có th xu t hi n các i m tương ng. 2.2.1.7. Cho phép dùng các ph n k t c u c a máy làm ch c năng m ch b o v trong các trư ng h p n u m t c t ngang c a các ph n này (v phương di n kh năng d n dòng) ng v i di n tích m t c t ngang nh m c ư c ch d n b ng 3. 2.2.1.8. Trong trư ng h p s d ng phích c m, khi tháo phích c m m ch b o v ph i ng t sau các chi ti t i m có i n áp, khi n i , phích c m, m ch b o v ph i n i trư c các ti p i m có i n áp. K t c u c a phích c m ph i lo i tr ư c kh năng ti p xúc ng u nhiên v i các ph n d n i n c a chúng tr ng thái ng t . 2.2.1.9. Không cho phép n i vào m ch b o v các công t c t ng, c u chì ch y, và các thi t b b o v ch ng quá t i khác. Cho phép s d ng các t m n i trong m ch b o v (c n thi t ví d trong m t s th nghi m) v i i u ki n ch có công nhân có tay ngh dùng d ng c m i tháo ra ư c. 2.2.1.10. Vít và c t n i m ch b o v ư c nh trư c n i các dây d n ng. Khi dùng dây d n nhôm ho c h p kim nhôm, c n ph i m b o ch ng ăn mòn i n. 2.2.1.11. Các ph n d n dòng i n trong trư ng h p có s c ph i có cơ c u n i d n i n v i m ch b o v bên ngoài và v kim lo i c a cáp i n, dây d n ( ng thép, v b c b ng chì v.v…) Không cho phép s d ng nh ng cơ c u này vào m c ích khác. 2.2.1.12. Không cho phép dùng vít, ch t, ai c v.v… n i gi a các chi ti t làm vít n i t. Chúng ch có th ư c dùng trong trư ng h p ngo i l khi không có kh năng s d ng n i t. 2.2.1.13. N i t các ph n ư c t trên các chi ti t l p ráp di ng ho c thư ng xuyên tháo l p ph i th c hi n b ng các dây d n m m ho c các ti p i m n i d n i n ki u trư t. 2.2.1.14. N u các ph n t c a thi t b i n t trên các chi ti t l p ráp c a máy, cách i n v i khung n i t c a máy thì ph i có c t n i dây n i t trong cơ c u c a chúng.

72

2.2.1.15. Bên c nh các c t n i ngu n i n u vào ph i có c t n i dây b o v . Di n tích m t c t ngang dây b o v ch d n trong b ng 2. B ng 2 Di n tích dây pha c a thi t b ngu n (mm2) n 16 Trên 16 Di n tích dây b o v n i v i i m n i B ng i n tích c a dây pha Không nh hơn 50% di n tích dây pha và cũng không nh hơn 16 t trong trang b i n c a máy t, (mm2)

2.2.1.16 Di n tích nh nh t c a dây d n b o v l p không nh hơn di n tích ch d n b ng 3. B ng 3 Dòng i n t danh nh c a c u chì ho c khí c b o v ch ng ng t m ch khác (A) n 200 T 200 T 315 T 500 2.2.1.17. n 315 n 500 n 800

Di n tích dây d n b o v b ng ng (mm2) B ng di n tích c a dây d n m ch ư c b o v nhưng không l n hơn 16 25 35 50 t và b m t ti p xúc ư c ch d n

ư ng kính nh nh t c a vít n i b ng 4 B ng 4

Di n tích dây b ov mm2 n 1,5 2,5 T 4 n 10 T 16 n 25 T 35 n 50 T 70

ư ng kính nh nh t c a vít n i t M4 M5 M6 M8 M10+ M12+

ư ng kính nh nh t c a m t ti p xúc dùng vít ch t dây b o v mm2 12 14 16 20 25 28

+ Cho phép thay th m t vít b ng hai (v i ư ng kính nh hơn) nhưng t ng di n tích m t c t ngang không nh hơn giá tr cho trong b ng.

73

Khi dây b o v không làm b ng v t li u ng thì i n tr c a nó không ư c l n hơn i n tr c a dây ng tương ng. 2.2.1.18 Nh ng c t n i dùng n i các dây d n b o v ph i là lo i vít n i có cơ c u (thí d như m lò xo) ch ng t tháo. Sau khi ã v n ch t vít n i dây b o v , không c n có l p cách i n trên b m t và xung quanh m t ti p xúc c a nó, nhưng ph i có b o v chóng ăn mòn. 2.2.1.19. Nh ng c t n i dùng n i dây b o v ph i có ký hi u ch d n. xu t kh u, có kí hi u theo ơn t hàng. i v i máy

2.2.2. Trong trư ng h p có yêu c u b o v c bi t ch ng i n gi t ph i s d ng bi n pháp b o v b ng cách i n kép. Khi ó trên v ph i ghi d u hi u cách i n kép. 2.2.3 i n áp an toàn ư c dùng v i m c ích b o v ph i tho mãn các yêu c u sau: 1. i n áp gi a các ph n có i n và không có i n ch danh nh không ư c vư t quá 36V (giá tr hi u d ng) i v i dòng xoay chi u và 48V (giá tr biên i v i dòng i n m t chi u). Khi s d ng ch nh lưu, phía dòng xoay chi u ph i th c hi n c u ã quy nh i v i dòng i n xoay chi u. y các yêu

2. Các m ch i n có i n áp an toàn ph i ư c cách li v i m ch có i n áp nguy hi m. i u này cũng áp d ng i v i ngu n i n. N u dùng bi n áp (không cho phép dùng bi n áp t ng u) cung c p i n cho các m ch này thì i n áp sơ c p không ư c vư t quá 660V i v i t là 1000V gi a các pha. Cách i n gi a các cu n sơ c p và th c p ph i ch u ư c i n áp th 4000V. lo i tr s xâm nh p c a i n áp không an toàn vào m ng i n áp an toàn ph i t m ch này vào ng b o v riêng có c u chì và các khí c phân ph i riêng, c l p v i m ng i n áp nguy hi m. Dây d n và v t li u i n dùng l p ráp trong m ch i n áp an toàn ph i ch u ư c i n áp làm vi c nh m c không nh hơn 260V ho c ph i dùng day d n, v t li u tiêu chu n i v i m ng i n an toàn. 3. Không ư c phép thay phích c m c a m ch có i n áp an toàn b ng phích c m c a m ch i n có i n áp an toàn b ng phích c m c a m ch i n có i n áp lơn hơn. 2.3. B o v ch ng t ng óng m ch trong trư ng h p i n áp c a lư i i n ư c ph c h i sau khi b m t. Trang b i n c a máy ph i có b o v lo i tr kh năng t óng m ch cho máy làm vi c sau khi i n b m t, ng u nhiên có l i, không ph thu c vào tr ng thái c a c c u i u khi n. Cho phép không dùng lo i b o v này trong các trư ng h p khi các cơ c u chuy n ng c a máy ư c che ch n và lo i tr kh năng gây tai n n cho ngư i v n hành, làm hư h ng các cơ c u, d ng c c a máy, n u máy t làm vi c sau khi i n b m t, ng u nhiên có l i. N u dùng thi t b b o v có th i

74

gian tr thì s tr ó không ư c c n tr vi c ng t t c th i toàn b ho c t ng ph n thi t b c a máy khi tác ng vào các thi t b i u khi n. 2.4. B o v ch ng i n áp N u i n áp gi m xu ng dư i m c cho phép có th làm cho các côngt c tơ b ng t gây nguy hi m cho ngư i va s c cho máy, thì ph i có bi n pháp b ov ngát thi t b i n khi i n áp gi m xu ng dư i giá tr ch nh nh. 3 3.1 M ch i u khi n và tín hi u Ngu n i n c a các m ch i u khi n và tín hi u. i v i m ch i u khi n c máy có t 5 khí c i n t (công t c, rơle v.v…) ho c t 15 ti p i m tr lên, nên dùng bi n áp v i các i n áp 24, 42, 110 và 220V xoay chi u và 24, 48, 110 và 220V m t chi u cung c p ngu n cho nó. Khi co khí c i n t hay s ti p i m trong m ch i u khi n ít hơn, cho phép s d ng tr c ti p i n áp dây ho c i n áp pha nhưng không ư c l n hơn 220V. i n áp pha ch ư c s d ng i v i lư i i n có b n dây. Không ư c phép dùng bi n áp t ng u nhiên, i n tr ph ho c chi t áp t o ra i n áp cung c p cho m ch i u khi n. N u m t s máy bi n áp i u khi n làm vi c song song thì các m ch i u khi n ph i ư c thi t k sao cho n u m t trong s bi n áp không có vi c, không gây ra nguy hi m cho ngư i thao tác máy. 3.2. N i v i m ch b o v - M ch i u khi n ng n m ch v i t không gây ra kh i nhiên và không ư c c n tr vi c d ng máy. - Yêu c u này ư c th c hi n tương ng v i m c 3.3.2. - Khi không n i v i m ch b o v , m ch i u khi n ph i có khí c phát tín hi u báo khi ng t m ch xu ng t ho c t ng ng t ngu n i n. - N u i m gi a c a máy bi n áp m ch i u khi n ư c n i t, thì ph i có bi n pháp b o v ng t ngu n khi ng n m ch xu ng t ho c s d ng các phương ti n khác ch ng rò i n xu ng t. 3.2.2. N i các cu n dây và các ti p i m ph i tho mãn các yêu c u sau: - Trong các m ch ngu n i u khi n có m t dây n i v i m ch b o v , thì m t d u dây c a khí c i u khi n ph i tr c ti p n i v i dây này, còn t t c các ti p i m i u khi n b trí n i gi a u còn l i c a cu n dây và dây kia c a m ch ngu n i u khi n. - N u các dây d n gi a các ti p i m c a các rơ le b o v (thí d b ov quá t i) và các cu n dây c a các khí c i u khi n ch u s tác ng c a các ti p i m này cùng n m trong m t t ho c m t h c máy, thì cho phép các ti p i m này ư c b trí n i gi a dây n i t và các cu n dây. Cho phép b trí các ti p i m theo cách khác ơn gi n thi t b i u khi n, khi có các cơ s cho phép (như dùng máng các phích c m nhi u ti p i m v.v…) 3.3 3.3.1 Khoá liên ng b o v i u khi n các b ph n ph ph i tho mãn yêu c u sau: ng máy ng u 3.2.1. N u v i m ch b o v ph i tho mãn v i yêu c u sau:

75

- N u ng t m t ng cơ c a m t b ph n ph nào ó (ví d bôi trơn làm ngu i ho c th i phoi) gây ra nguy hi m cho ngư i thao tác máy, thì s ng t ng u nhiên c a m t trong nh ng b ph n ph này ph i tr c ti p làm ng t t t c các thi t b mà n u nó v n làm vi c có th gây ra s c . 3.3.2. Khoá liên ng gi a các thao tác khác nhau ph i th c hi n như sau: - Sơ nguyên lí i u khi n i n ph i có liên ng và b o v tương ng lo i tr các chuy n ng không ng b ho c các v trí không phù h p c a các c m máy (dây chuy n). - Máy (ho c dây chuy n) có các thi t b liên ng b 2.1.2.3 và 2.1.2.4 ph i có khoá liên ng (thí d công cho phép ti n hành hi u ch nh máy (dây chuy n) ch thi t b liên ng b o v b ng t, nhưng trong trư ng h không ư c dùng óng m ch làm vi c t ng c a các liên ng b o v óng l i. o v như quy nh tác chuy n m ch) hi u ch nh khi các p này khoá liên ng máy (dây chuy n) khi

- Khi m t máy (dây chuyên) có m t s b ng i u khi n thì ph i có thi t b khoá liên ng lo i tr kh năng ưa ra ng th i các l nh i u khi n không trùng h p t các b ng i u khi n khác nhau. 3.3.3 Hãm ngư c c n ph i th c hi n như sau: Khi dùng ch hãm ngư c ph i có bi n pháp b o v ch ng quay ngư c, n u có nguy hi m cho ngư i thao tác máy. 3.3.4 i v i h truy n ng i n dùng ng cơ i n m t chi u. Khi c n thi t ph i trang b thi t b b o v ch ng hi n tư ng ng cơ quay t c không cho phép. óng chu trình làm vi c t ng. Ch ư c phép óng chu trình, ho c b t u thao tác khi ã th c hi n các bi n pháp an toàn cho ngư i thao tác máy, mày ho c chi ti t, và t t c các thi t b ph u ho t ng. Trong chu trình làm vi c, trình t thao tác úng n, ph i t ư c nh có liên ng tương ng. N u c n thi t l p ráp và hi u ch nh, máy có th ư c trang b các thi t b có kh năng cho ta các trình t thao tác khác, song khi ó, cũng như trên ây, các khoá liên ng an toàn tương ng ph i tác ng b o m an toàn cho ngư i thao tác máy. 3.4.1 i u khi n b ng hai tay ph i ư c th c hi n như sau: - N u i u khi n b ng cách n ng th i hai tay vào hai nút n óng chuy n ng cho các b ph n c a máy thì các nút n ph i ư c b trí sao cho ngư i v n hành ph i dùng c hai tay m i n ng th i vào chúng ư c và ch khi n ng th i vào hai nút n m i có kh năng kh i ng máy. - Kho ng cách b trí gi a các nút n t 300 - Nút hình n m kh i n 600mm. . ng chu trình làm vi c không ư c là màu

3.4

3.4.2 Ph i có kh năng không l p lai chu trình trong t t c các thi t b . H th ng i u khi n c a các máy n a t ng, máy t t ng ph i lo i tr ư c kh năng l p l i m t cách t ng và dây chuy n phát và không nh

76

trư c. Vi c l p l i chu trình ch ư c x y ra khi l p l i các thao tác vào các cơ c u i u khi n kh i ng c a máy. 3.5 Ng t Ng t m ch i u khi n ph i th c hi n b ng các ti p i m thư ng kín c a thi t b ng t. Ch c năng óng luôn luôn ph i ư c th c hi n b ng các tác ng vào các ti p i m thư ng h . 3.5.1 B o v ch ng ch y vư t quá ph i tho m n các yêu c u sau: - N u s d ng các công tác hành trình gi i h n v trí t n cùng c a các b ph n chuy n ng c a máy và n u các b ph n này ch y vư t quá có th gây ra tai n n i v i ngư i thao tác máy, máy ho c chi ti t, thì ph i t m t công t c hành trình th hai d ng máy. S d ng máy này ph i tho mãn các yêu c u c a m c 1.3.2. - Nh ng thi t b làm vi c v i ch c năng th i gian không ư c dùng h n chuy n d ch các b ph n c a máy. 4. L p ráp thi t b 4.1 i u khi n i n ph i có các m c b o v Các m c b o v T i n, b ng i u khi n, các h p ch a thi t b không th p hơn các m c sau: - IP54. i v i các thi t b ngu i b sung. gi i

i n có m c b o v IP00 và không yêu c u làm

- IP44. i v i các thi t b i n có m c b o v và yêu c u như trên nhưng trong nh ng trư ng h p có y căn c cho phép. - IP33. ngu i. i v i các thi t b i n có m c b o v b t kỳ và có lư i làm

- IP22. i v i các thi t b ngu i nhân t o.

i n có m c b o v b t kỳ nhưng òi h i có làm

- IP23. i v i các thi t b i n có m c b o v b t kỳ nhưng to nhi t v i kh i lư ng l n òi h i ph i làm ngu i nhân t o tăng cư ng. - M c b o v c a các thi t b nh . - M cb ov c a c a m c 7.1. i u khi n d t ngoài t , h p, v.v… không ư c t ngoài các h p ph i tho mãn các yêu c u

ng cơ i n

- T i n, h p i n, b ng i u khi n có k t c u theo m c b o v IP22 và IP23 ph i có các b l c trên các t m lư i và l thông gió ngăn ng a b i l t vào. - V t li u dùng làm kín t i n, b ng i u khi n, h p i n v.v… ph i b n v ng dư i tác d ng c a môi trư ng xung quanh, thí d như ch t l ng bôi trơn, làm ngu i, d u, m , dung d ch i n phân (trong các máy i n hoá), cũng như các dung d ch ăn mòn khác. 4.2. m c a cánh c a

77

Cánh c a c a t i n, h p i n có ch a thi t b i n, nên l p ng b ng b n l và không ư c r ng hơn 900mm. Góc m c a cánh c a không ư c nh hơn 950. 4.3. Các ph n t cơ khí. Các ph n t cơ khí thư ng hay ti p xúc trong khi làm vi c bình thư ng và các ph n t chuy n ng (thí d như tr c quay) không ư c t trong các h p có ch a thi t b i n. 5. 5.1. Thi t b Thi t b i u khi n, èn tín hi u i u khi n i u khi n có , phích c m ph i tho mãn các yêu c u sau:

5.1.1. Thi t b

- N u các ph n t i u khi n ư c n i b ng phích c m, thì s tương ng gi a các ph n c a chúng ph i ư c xác nh b ng các d u hi u và k t c u gi ng nhau ho c cùng lo i hay cùng kí hi u lo i tr s n i nh m. - phích c m dùng trong các thi t b i u khi n cũng ph i tho mãn nh ng yêu c u quy nh m c 1.4.2 và 1.4.3. 5.1.2. 5.2. i v i các c m bi n áp l c và c m bi n nhi t trong h th ng trang thi t b i n ph i dùng các ti p tác ng t c th i. Thi t b i u khi n b ng tay. ng có th gây ra nguy

5.2.1. Nghiêm c m thi t k và b trí các cơ c u truy n hi m khi chúng b tác ng ng u nhiên. 5.2.2. Các nút n i u khi n.

5.2.2.1. Nút tác ng c a các nút n i u khi n dùng óng m ch, tr nút n i u khi n b ng hai tay, không ư c nhô lên kh i vành chính di n xung quanh nó ho c t m l p nút n (b ng i u khi n, pa nen). Nút n ng t (d ng) có th nhô cao hơn. 5.2.2.2. Kho ng cách gi a các nút n i u khi n ph i tho mãn m i yêu c u theo các tiêu chu n hi n hành. 5.2.2.3. Tuỳ theo ch c năng c a các nút n i u khi n, s d ng trong máy mà các nút tác ng c a nó ph i có m u như ch d n trong b ng 5. 5.2.2.4. Kí hi u c a nút n ph i tho mãn các yêu c u sau: B ng 5 M u D ng Ch c năng Ví d ng d ng -Ng t m t ho c m t s ng cơ -D ng m t s b ph n chuy n ng c a máy -Ng t mâm c p i n t . -D ng chu trình(n u ngư i thao tác máy n nút trong quá trình làm vi c c a chu trình máy s d ng sau khi k t thúc chu trình) -D ng chung

D ng s c

78

Vàng

Kh i ng ho c o chi u chuy n ng không ư c d ng chu trình làm vi c bình thư ng(ch d ng khi chu trình làm vi c b phá v ) ho c óng c p t c cơ c u phòng ng a tr ng thái s c

- Ph c h i cơ c u máy v v trí xu t phát trong trư ng h p chu kì làm vi c chưa k t thúc - Tác ng lên các nút i u khi n màu vàng s lo i tr ho t ng nào ó ã ư c n nh t trư c

Xanh lá cây

Kh i ông (chu n b )

- ưa i n áp vào m ch i u khi n - Kh i ng m t hay m t s ng cơ cho các nguyên công ph - Kh i ng các ph n t c a máy - óng mâm c p di n t . - óng chu trình làm vi c ho c các nguyên công riêng - Ch hi u ch nh

en

Kh i

ng (làm vi c)

Tr ng Nh ng thoa tác chưa ư c quy - óng các nguyên công ph ho c nh v i các màu k trên không tr c ti p ph c v i u khi n xanh da tr c ti p chu trình . tr i - Ph c h i các rơ le b o v n u nút n này cũng d ng ng t, thì nó ph i có m u . B ng 6. M u các èn hi u M u 1 Ch c năng 2 Tr ng thái làm vi c không bình thư ng, yêu c u ngư i thao tác máy ph i can thi p ngay (xem ghi chú 1.2) Vàng (H phách ) Xanh lá cây Máy ã s n sàng Chú ý ho c phong ng a (xem ghi chú 1) Ví d ng d ng 3 -Báo hi u c n ng t máy ngay (ví d trong trư ng h p quá t i) - Báo hi u máy b d ng do các thi t b b o v tác ng (thí d quá t i ch y vư t quá ho c các l i khác. - Thông s nào ó (dòng i n nhi t ang ti n t i giá tr gi i h n cho phép - Máy ang làm vi c ch t ng )

- Máy ã s n sàng làm vi c : T t c các ho t ng chu n b c n thi t ã ư c th c hi n , các cơ c u c a máy ã n m v trí xu t phát , áp su t thu l c ho c i n áp u ra c a máy phát ng cơ ã n m trong gi i h n c n thi t

79

v.v… - Chu kì làm vi c ã k t thúc, và máy ã s n sàng l p l i . Trăng (không m u) M ch ã có i n áp (xem ghi chú 2) - Công t c chính ang tr ng thái óng (xem ghi chú) - ã ch n xong t c và chi u quay - ã th c hi n các ho t ng ph không ph thu c vào chu kì. - Công tác chuy n m ch ang v trí “ hi u ch nh “. - Cơ c u c a máy n m v trí su t phát. - Cơ c u máy ang chuy n ng v i t c bò.

Xanh bi c

Các ch c năng khác chưa ư c quy nh v i các m u k trên

Chú thích: 1) báo hi u “Tr ng thái không bình thư ng, yêu c u can thi p ngay” ho c “Chú ý”. Có th dùng tín hi u nh p nháy v i màu tương ng và n u c n, có th dùng k t h p v i tín hi u âm thanh. 2) Tr ng thái óng c a công t c chính có th ư c báo hi u b ng èn hi u màu , v i i u ki n, èn này trên b ng, t i u khi n, nơi có công t c chính. Cho phép s d ng c hai màu: màu tr ng (ho c không màu) trên b ng và màu trên t i u khi n. Tr các kí hi u ã ch ra m c 9.2 c n kí hi u nút n “d ng ” b ng d u hi u “0” và nút n “Kh i ng” băng d u hi u “I”. Các kí hi u này ghi tr c ti p lên các nút n ho c g n chúng. 5.2.2.5. Các nút n i u khi n có núm tác trư ng h p sau: Ng t s c ch làm vi c t ng hình n m ph i ư c dùng trong các ng ho c b ng tay.

- Cho phép dùng óng chu kì trong các trư ng h p tác ng ng th i b ng hai tay lên hai nút n. Khi ó các núm tác ng c a nút n không ư c có màu . 5.3. èn hi u Màu c a các èn hi u dùng trong các máy c t kim lo i làm vi c ư c ch n theo b ng 6. 5.4. Nút n có èn hi u. Màu c a nút n t ph c h i có èn hi u ph i như nhau khi èn sáng ho c t t và ph i phù h p v i quy nh b ng 7. Trong trư ng h p b ng 7 chưa quy nh thì ph i d a vào các ch d n trong b ng 5 và 6. Khi không có kh năng th c hi n các yêu c u trên, c n dùng nút n i u khi n và èn hi u riêng r . 5.4.2. Phương pháp s d ng 5.4.1. Ph n chung báo hi u các ch

80

Các nút n có èn hi u có th a) Báo hi u:

ư c dùng trong các trư ng h p sau:

Nút n có èn hi u tr ng thái sáng báo hi u r ng có th và ph i n lên nó (trong m t s trư ng h p) ho c ph i th c hi n m t s thao tác nh t nh trư c khi n lên nó. Sau khi th c hi n xong l nh do nút n ó phát ra thì èn hi u c a nó ph i t t. Ch ư c dùng màu , vàng, xanh và xanh lá cây vào m c ích này. thu hút s chú ý c a ngư i làm vi c, ví d như có s c , có th dùng tín hi u nh p nháy màu vàng ho c màu . Khi dùng như v y có th chuy n tín hi u nh p nháy thành tín hi u liên t c b ng cách n vào nút n. Nút n ch ư c dùng khi tho mãn các yêu c u theo m c 5.2.2.1. tín hi u liên t c ph i ư c t n t i cho n khi k t thúc tr ng thái s c . Xác nh n: Tác ng lên nút n có èn hi u lúc èn t t làm cho nó sáng lên, i u ó xác nh n r ng, l ch i u khi n ã ư c ti p nh n và th c hi n. Nút n sáng cho n khi có l ch i u khi n có tác d ng ngư c l i v i l ch i u khi n nói trên. Ch ư c dùng màu tr ng (ho c èn không màu) cho m c ích này. 5.4.3. Màu c a các nút n có èn hi u dùng c a máy ch n theo b ng 7. 6. 6.1. L p ráp dây d n L p ráp dây d n i v i các m ch khác nhau - N u các dây d n l p t c nh nhau và ư c t vào cùng m t ng b o v , máng ho c hình thành dư i d ng cáp nhi u ru t và ư c n i v i các i n áp khác nhau thì ph i nhăn cách gi a chúng b ng vách, màng ngăn có i n phù h p, ho c ph i ch n lo i dây d n, cáp i n có cách i n l n nh t tương ng v i i n áp cao nh t n i v i các dây d n này. Các m ch có i n áp không an toàn (ví d m ch chi u sáng) ư c cung c p ngu n. B ng 7. M u nút n phát sáng M u và ch c năng c a nó ”ch d n‘ D ng tín hi u phát ra t nút n có èn hi u Xem ghi chú 1 Ch c năng c a các nút n Ví d ng d ng và ghi chú i u khi n và báo hi u v tr ng thái

b)

- S sai l ch (xem ghi chú 2) và các trư ng h p khác. - Ph c h i (ch dùng n u nút n này cũng dùng ch s sai l ch - Kh i ng các thao Thông s này ho c thông tác phòng ng a các s khác (dòng i n ho c tr ng thái nguy hi m nhi t ) ti n t i giá tr

Vàng (H phách )

Phòng ng a lưu ý

81

“ch d n”

gi i h n vào nút lo i tr hi n ch ã ư c Máy ho c b phân c a nó ã s n sàng làm vi c

cho phép . n n m u vàng s tác ng th c c năng nào ó n nh t trư c

Xanh lá cây “Ch d n“

- Kh i ng b ng cách - Kh i ng m t hay m t n nút có èn hi u s ng cơ cho các thoa tác ph . - Kh i ng m t s ph n c a máy. - C p iên áp cho mâm c p i n t ho c bàn c p i nt k p ch t - úng chu trình ho c thao tác - Ch c năng b t kì nào khác mà chưa ư c quy nh v i m u tr ng và các m u k trên - Báo hi u ho c l nh cho ngư i thao tác th c hi n các thao tác nh t nh . - (Ví d : Hi u ch nh sau khi th c hi n thao tác này, c n n vào nút n xác nh n thao tác

Xanh bi c “ch d n”

Tín hi u b t kì nào khác mà chưa ư c quy nh v i m u tr ng và các m u k trên Tín hi u liên t c thông báo m ch có i n ho c ch c năng hay chuy n ng nào ó ã ch n ho c b t u

M u tr ng (không m u) “xác nh n”

óng m ch kh i - C p i n ch ch c năng ng ho c chuy n ph khi ch c năng này m ch không tr c ti p thu c vào chu trình. - Kh i ng ho c chuy n m ch. - Chi u, t c chuy n ng ti n dao.

-

Chú thích: 1. Không nên dùng các nút n có èn hi u màu ch c năng c a nó ph i phù h p v i m c 5.2.2. , nhưng n u ph i dùng thì

2. Không ư c dùng nút n có èn hi u làm nút n “d ng s c ” không qua công t c u vào, ph i ư c t cách xa dây d n n i v i công t c u vào. - Không cho phép dùng thân máy, các chi ti t c a máy làm dây d n i n, tr trư ng h p khi dây d n d u ra c a m t ph n t thi t b i n ư c n i v i v c a nó và i n áp không l n hơn 42 von (ví d li h p i n t , ti p i m i n áp th p). 6.2. Màu dây d n - T t c các dây b o v có cách i n ph i có hai màu xanh lá cây và vàng. Các dây d n không có cách i n ho c các thanh d n dùng làm dây b o v ph i 6.2.1. Màu c a dây không và dây b o v ph i tho mãn các yêu c u sau:

82

ư c kí hi u b ng cách sơn các v ch xanh - vàng xen k nhau. Các v ch sơn này không ư c nh hơn 30mm. - Màu xanh lá cây - vàng ch ư c dùng phép dùng vào các m c ích khác. kí hi u dây b o v , không ư c

- Khi dùng dây cách i n m t ru t ph i ánh d u màu xanh lá cây - vàng d c theo chi u dài dây. - Khi dùng dây d n cách i n nhi u ru t và dây cáp v i t ng s ru t không l n hơn 5 thì dây b o v cũng ph i ánh d u màu xanh lá cây - vàng trên su t chi u dài dây. i u này cũng c n áp d ng cho cáp i n có trên 5 ru t. - Cho phép dùng cáp i n nhi u ru t, k c cáp có ánh s th t các ru t v i dây b o v có ánh d u hai màu xanh lá cây - vàng hai u c a dây cáp. - Dây không có m ch ng l c (n u không dùng trong m ch b o v ) và dây d n i m gi a (trong m ch i n m t chi u) nên có màu xanh da tr i. N u trong m ch ng l c có dây không ho c dây n i trung i m (dây n i i m gi a), thì không ư c s d ng màu xanh da tr i kí hi u cho các dây d n khác. 6.2.2. kí hi u m t cách ch c ch n các dây d n m t ru t, màu v t li u cách i n c a nó nên th c hi n như sau: - M ch i u khi n dòng xoay chi u – màu - M ch (màu nên dùng). ng l c dòng xoay chi u ho c m t chi u – màu en (màu b t bu c).

- M ch i u khi n m t chi u – xanh bi c (màu nên dùng). u các dây d n và các ti p i m mà các dây d n n i vào ph i có nhãn hi u làm b ng v t li u phi kim lo i, và ư c ghi b n ch c các kí hi u dây d n, ti p i m phù h p v i các kí hi u trên sơ i n. 6.3. L p ráp dây d n ngoài t , h c và h p i u khi n. Trong các máy công c v i s lư ng l n các khí c , thi t b i u khi n ư c n i v i nhau b ng các m ch n i ti p song song, thì nên n i các dây d n c a m ch ki m tra qua các c u n i ti n cho vi c ki m tra. Các c u n i này nên nh ng v trí thu n l i d ti p c n và ph i ư c b o v ch ng ti p xúc ng u nhiên. 6.1. N i các m ch ng l c b ng các , phích c m. - K t c u c a các phích c m ph i lo i tr ư c kh năng ti p xúc các ph n u i n tr ng thái n i cũng như tr ng thái ng t. c m ph i ư c n i v i ngu n i n. ư c kh năng t tháo ng u nhiên tr nh thái ng t. - K t c u c a phích c m ph i lo i tr gi a các ph n c a chúng. -

c m ph i có n p b o v các l c m kh i b i b n khi nó

- N u trên máy có hai ho c nhi u thi t b , gá, ph tùng ư c n i v i máy b ng các phích c m v i các ngu n i n khác nhau thì phích c m không cho phép c m nh m. - N u các bi t. c m có dùng m t i n áp, thì ph i ánh d u d dàng nh n

83

7.

ng cơ i n. ng cơ. ng cơ không ư c th p hơn IP23. ng cơ c u trúc kín, có ho c không có qu t làm mát. - M cb ov c a - Chú ý ph i s d ng

7.1 M c b o v c a

7.2

Bi n

ng cơ.

N u chi u quay c a ng cơ thay i làm hư h ng máy ho c gây ra tai n n cho ngư i thao tác máy thì trên ng cơ ho c trên máy, nơi g n ng cơ, ph i óng bi n có kí hi u ch d n chi u quay c a ng cơ. 8. 8.1 Chi u sáng c c b c a máy. Yêu c u chung. - Các máy công c ph i ư c trang b èn chi u sáng c c b c l p ho c li n trong máy chi u sáng các vùng gia công, èn chi u sáng c c b c l p ph i thu n ti n cho vi c l p ch c ch n, c nh ngu n sáng chi u vào v trí yêu c u. Cho phép không trang b èn chi u sáng c c b trong các máy v n năng khi có y cơ s kĩ thu t. - Trên các máy c bi t, máy t h p và các máy tham gia dây chuy n t ng không b t bu c ph i có èn chi u sáng c c b , song yêu c u c a khách hàng, trên nh ng máy dây chuy n này ph i l p t (trong kho ng t 3 n 5 m) Nh ng c m v i i n áp 36V n i èn chi u sáng di ng, c inh ho c d ng c i n c m tay. 8.2 Ngu n i n c a èn chi u sáng c c b n 110V ph i ư c cung c p qua máy bi n áp trong ó cu n dây sơ c p và th c p không ư c n i v i nhau. Không ư c phép s d ng bi n áp t ng u, i n tr ph ho c các b chia áp làm ngu n i n chi u sáng. i v i i n áp n 36V, m t trong các u ra c a cu n th c p máy bi n áp ph i ư c n i t. - Các èn chi u sáng di ng ph i dùng i n áp an toàn không l n hơn 36V (24V i v i các máy l p t trong xư ng gia công kim lo i, 12V i v i các máy l p t xư ng luy n kim) và ph i tho mãn các yêu c u khác theo m c 2.2.3. N u không th s d ng i n áp an toàn, thì các èn chi u sáng này ph i ư c n i v i m ch b o v theo m c 2.2.1, Nh ng èn c nh ho c có k t c u li n trong máy có th n i v i ngu n i n không lơn hơn 250V. Cho phép dùng i n áp lư i, i v i lư i i n có b n dây và không gây nguy hi m cho ngư i thao tác khi thay th èn. Khí ó c n ph i th c hi n vi c n i v i m ch b o v theo m c 2.2.1. - Không cho phép l p n i ti p các èn v i ngu n i n, nhưng cho phép l p n i ti p v i èn các công t c óng, ng t. 8.3 m ch b o v chi u sáng. Các dây không n i t trong m ch chi u sáng c n ư c b o v ch ng ng n m ch v i t b ng c u chì ch y ho c công t c t ng, Các khí c này không ư c dùng cho các m ch khác. 8.4 Các thi t b chi u sáng

84

- ui èn ph i ư c ch t o b ng v t li u cách i n. N u i n áp ngu n không an toàn thì không cho phép l p công t c t óng, ng t trên ui èn ho c n i trên dây d n di ng. - Pha èn ph i ư c l p c èn. nh vào thân èn, không ư c phép l p trên ui u

- Khi dùng i n l p an toàn, công t c t c èn ph i ư c l p trong m ch ra không n i t c a ngu n i n. - Thân èn chi u sáng b ng kim lo i ph i ư c n i v i m ch b o v .

- N u dùng phích c m n i i n cho èn chi u sáng thì phích c m ph i có ti p i m n i t và k t c u c a nó ph i lo i tr kh năng n i nh m gi a các ti p i m. 8.5 èn huỳnh quang n u dùng èn chi u sáng huỳnh quang trên các máy thì ph i áp d ng các bi n pháp b o v an toàn phù h p chông hi u ng ho t nghi m phát sinh trên các b ph n ng c a máy. Co phép l p t thi t b óng và ng t trên èn chi u sáng c c b dùng bóng èn huỳnh quang và i n áp n 220V. 8.6 èn chi u sáng trong t , h c máy, b ng i u khi n. èn chi u sáng trong t , h c máy , b ng i u khi n, nơi ch a các thi t b ph i ư c n i trư c công t c vào chính, và ph i có công t c c bi t. công t c u vào chính, ph i có bi n ghi chú ho c bi n ký hi u phòng ng a. N u óng, ng t èn chi u sáng có liên quan n vi c ng m các cánh c a, nên dùng ng b ng các công t c hành trình và ph i b o v ch ng ti p xúc ng u nhiên vào các ti p i m c a nó. 9. 9.1 Các kí hi u v i n trên máy i n Kí hi u các h c và t

9.1.1 T và h c ch a các thi t b i n nhưng không ư c ch b o rõ ràng thì ph i ghi kí hi u phòng ng a màu , hình tia ch p. 9.2 Kí hi u các ph n t , dây d n và c t n i Các ph n t c a thi t b i n, dây d n và các c u n i dây ph i ư c ánh d u m t vách b n lâu lên chúng ho c bên c nh chúng nh ng kí hi u tương ng v i sơ i n. V t li u kí hi u sây d n ph i là v t li u phi kim lo i. Khi l p t ng cơ i n ho c thi t b i n riêng nào ó bên trong thân máy ho c ph n khác ngoài máy, thì cũng ph i l p bi n ho c ghi kí hi u c a nó theo sơ vùng t các thi t b ó. 9.3 Kí hi u các cơ c u tác ng Các ph n t i u khi n b ng tay (nút n, công t c chuy n m ch v.v…) ph i có nh n hi u ch c ch n rõ ràng. 10 10.1 Phương pháp th Biên b n ki m nghi m Nhà ch t o ph i c p tài li u kem theo xác nh n v k t qu .

85

+ Th nghi m m u máy theo t t c các i u quy 10.2 Th nghi m i n tr cách i n

nh trong tiêu chu n nay. n 10.4.

+ Th nghi m xu t xư ng c a t ng máy theo các m c 10.2

i n tr cách i n c a các dây d n m ch ng l c, m ch i u khi n ó v i t và gi a chúng v i nhau, không ư c nh hơn 1M và nó ph i ư c o b ng mêgômmét v i i n áp m t chi u 500 n 1000 vôn. N u m ch i u khi n không ư c cung c p ngu n tr c ti p t m ch ng l c, ph i ti n hành o riêng; - Gi a các dây m ch i u khi n và - Gi a các dây m ch ng l c và t. t. ng l c. - Gi a các dây m ch i u khi n và dây m ch

Các ph n t c a thi t b i n có th b hư h ng do i n áp th nghi m, xu t hi n trên các ti p i m, c t n i, vì v y trư c khi th nghi m, các ti p i m c t n i này ph i ư c n i ng n m ch. ây cũng là yêu c u i v i m c 10.3. 10.3 Th nghi m ánh th ng T t c các thi t b i n c a m i máy công c ph i ư c th nghi m ánh th ng b ng i n áp cao tương ng t n s công nghi p trong th i gian m t phút. Khi th nghi m, các dây d n m ch ng l c và các dây d n m ch i u khi n n i tr c ti p v i m ch ng l c ph i ư c n i v i nhau, còn i n áp ư c t gi a các dây ó và b máy n i t. i n áp th nghi m ph i b ng 85% i n áp i n áp nh nh t, mà nhà ch t o ã dùng th nghi m các thi t b ó trư c khi l p vào máy, nhưng không ư c nh hơn 1500V. i n áp th nghi m ph i ư c cung c p t bi n áp có công su t không nh hơn 500VA. Các thi t b i n không nh th v i i n áp cao (ch nh lưu, t i n, thi t b i n t , bán d n, các thi t b t ng và liên l c v.v…) nhưng n m trong m ch th nghi m thì ph i ng t ra trư c khi th . Khi th nghi m; các t i n n i gi a các ph n có i n áp khi làm vi c bình thư ng và t không ư c tháo ra và ph i ch u ư c th nghi m này. Các ph n t c a thi t b và các m ch i n n i v i nó, làm vi c v i i n áp dư i 110V (m ch i u khi n, ti p i m th p áp, thi t b t ng và liên l c, li h p t , m ch tín hi u và chi u sáng c c b , m ch liên l c máy có i u khi n chương trình s v.v…) không ph i ch u th nghi m b ng i n áp cao, t n s công nghi p. Cho phép th nghi m t ng c m riêng bi t i v i nh ng máy (dây chuy n) không có kh năng th nghi m t ng th các thi t b i n sau khi l p ráp (ví d o kích thư c máy, dây chuy n quá l n). 11. Thu n ng và nh nghĩa 11.1. Thi t b i u khi n

Là m t t h p bào g m các ph n t i u khi n, o lư ng, i u ch nh cùng v i các thi t b có liên quan v i chúng và ư c b sung hoàn ch nh b ng các liên k t cơ i n bên trong, các k t c u ch u l c và các v bao che. 11.2. T i u khi n 86

Là v b o v các khí c 11.3. H c.

i n. Nó ư c l p

t r i ho c trên máy.

M t v trí trong máy ho c trong t i u khi n ư c bao kín m i phía, nhưng ph i có c a l p ráp, quan sát ho c thông gió cho các thi t b i n bên trong. 11.4. Kênh Rãnh, máng, ng v.v… ch dùng 11.5. ng d n Nh ng kênh ư c ch t o dư i d ng ng có thành c ng ho c m m b ng v t li u kim lo i ho c phi kim lo i. 11.6. Ph n d n dòng Dây d n b t kì ho c ph n d n dòng, mà trong i u ki n làm vi c bình thư ng có i n áp. Dây không và các ph n d n dòng ư c n i v i ph n có dòng cũng ư c coi là ph n có i n áp. 11.7. Nh ng ph n d n dòng không có i n áp trong th i gian làm vi c bình thư ng c a máy (thân máy). Nh ng ph n d n dòng, không có i n áp trong i u ki n làm vi c bình thư ng nhưng có kh năng có i n áp trong trư ng h p s c . 11.8. M ch ng l c. Nh ng m ch ng l c phân ph i i n năng t ngu n i n n các thi t b tr c ti p th c hi n các thao tác công ngh . 11.9. M ch i u khi n Nh ng m ch dùng l c. 11.10. Khí c chuy n m ch Nh ng khí c dùng 11.11. Khí c i u khi n óng ho c ng t m t ho c nhi u m ch. i u khi n ho t ng c a máy và b o v m ch ng ch a và b o v dây d n.

Khí c trong m ch i u khi n ư c dùng i u khi n máy (ví d c m bi n v trí, khí c i u khi n tay, van i n t v.v… ). 11.12. Cơ c u d n ng c a thi t b (cơ c u, khí c ) i u khi n tay. Nh ng c m c a h th ng d n ng mà các ngo i l c tác ng vào nó. Cơ c u tác ng có th có d ng như c n i u khi n, các nút n, con y v.v… 11.13. Hành lang b o qu n và b o dư ng Khu v c mà công nhân dùng khi b o dư ng thi t b và l p ráp. 11.14 Các d ng cách i n 11.14.1 Cách i n làm vi c. Cách i n c n thi t m b o cho thi t b làm vi c bình thư ng và v ch y u ch ng i n gi t. 11.14.2. Cách i n b sung. b o i n, ki m tra d phòng

87

Cách i n c l p b sung cho cách i n làm vi c khi cách i n làm vi c b hư h ng. 11.14.3 Cách i n kép.

b o v ch ng i n gi t

Cách i n k t h p c cách i n làm vi c và cách i n b sung. 11.14.4 Cách i n tăng cư ng. Cách i n làm vi c ư c c i ti n v i các tính ch t cơ i n b o v ch ng i n gi t như cách i n kép. 11.15. Dây b o v . Dây d n không d n dòng làm vi c mà ch gi t. ư c dùng b o v ch ng i n mm cb o

88

TIÊU CHU N VI T NAM

TCVN 4163 : 1985
Nhóm E

Máy i n c m tay – Yêu c u an toàn
Electric hand tools – General safety requirements Tiêu chu n này áp d ng cho các máy i n c m tay trong s n xu t và trong sinh ho t (vi t t t là máy). Tiêu chu n này quy nh các yêu c u an toàn i v i k t c u máy, nguyên t c giao nh n, phương pháp th , ghi nhãn hi u và quy t c v n hành an toàn máy i n c m tay. Tiêu chu n này không áp d ng cho các máy ki u ch ng n và ch ng hoá ch t ăn mòn ho c các máy s d ng trong các phương ti n giao thông v n t i. 1. 1.1. C p b o v , ki u máy và các thông s cơ b n. Ph i ch t o các máy theo các c p b o v sau: C p I: g m các máy có c c b o v n i t hay n i không phích c m i n; các chi ti t có i n áp u có cách i n. Các máy c p I có th là lo i mà các chi ti t có i n áp u có cách i n làm vi c; m t s chi ti t có cách i n kép và cách i n tăng cư ng. C p II: g m các máy không có b ph n T t c các chi ti t có i n áp c a máy tăng cư ng. n i t i dây b o v . u có cách i n kép ho c ccsh i n

C p III: G m các máy có i n áp danh nh không quá 42V, toàn b m ch ngoài và trong c a máy u không có i n áp khác. Máy ph i dùng i n m t ngu n riêng ho c dùng i n c a bi n áp cách ly ho c b i i n có i n áp không t i, không vư t quá 50V, m ch th c p không n i t ho c n i không. Chú thích: Không cho phép ch t o máy c p m t trong sinh ho t. 1.2. i n áp danh 220V 380V i v i máy i n m t chi u. i v i máy iên xoay chi u. bán cho nhân dân dùng

nh c a các máy c p I và II không ư c vư t quá:

Hi u i n th gi a t và dây b t kì c a lư i ho c ngu n c p i n cho các máy c p I và II không ư c l n hơn 220V. 1.3 Các máy ph i ư c ch t o sau: - Dài h n; 89 làm vi c m t trong nh ng ch danh nh

- Ng n h n; - Ng n h n l p l i; 1.4 Các máy ph i ư c ch t o phù h p v i m t trong nh ng c p b o v ch ng nư c sau: - Không b o v . - Ch ng tia phun. - Không ng m nư c. 1.5 Các máy ph i làm vi c ư c trong i u ki n: - Sai l ch iên áp c a lư i i n b ng ± 10% tr s - Sai l ch t n s c a lư i i n b ng ± 5% tr s 1.6 2. 2.1 Các thông s danh nh c a máy ư c quy môi trư ng là 25± 5oC. Yêu c u v k t c u máy. Ph i ch t o máy cho phù h p v i các yêu c u trong tiêu chu n này và các tiêu chu n, tài li u kĩ thu t c a t ng lo i máy: K t c u c a máy ph i áp ng yêu c u v Ecgônômi có th s d ng máy thu n ti n, phù h p v i tâm sinh lý và i u ki n lao ng c a ngư i s d ng. B o v tránh ngư i ch m ph i các chi ti t có i n áp. ngư i không ch m ph i các chi ti t có i n áp i n áp danh i n áp danh nh; nhi t nh.

nh khi máy làm vi c

2.2

2.2.1 Các máy ph i có b o v m t cách ng u nhiên.

2.2.2 Máy c p hai ph i có b o v tránh ngư i ch m ph i các chi ti t ch cách li v i các ph n có i n áp b i cách i n công t c. 2.2.3 Các l p cách i n b ng sơn, emay, gi y, s i v i ho c các v t li u tương t không ư c tính là l p b o v ngư i không th ch m ph i các chi ti t có i n áp. 2.2.4 B ph n b o v ngư i không ch m ph i các chi ti t có i n áp ph i ch c ch n và không th tháo ư c n u không dùng d ng c . 2.2.5 Tr c c a các b phân i n khi n (các tay g t, c n kéo) không ư c có i n áp. 2.2.6 Tr c m m c a các máy c p I ph i cách i n v i tr c c a B ph n cách i n ph i tho mãn các yêu c u quy 2.2.7 ng cơ i n. nh cho cách i n ph .

i n áp trên các c c c a phích c m do các t phóng i n gây ra không ư c l n hơn 34V.

2.2.8. Trong các máy c p II không ư c n i t i n vào các chi ti t b ng kim lo i mà ngư i có th tr m t i ư c. V các t (n u b ng kim lo i) ph i có cách i n ph cách li v i các chi ti t b ng kim lo i mà ngư i có th ch m t i ư c. 2.3. Các ng cơ trong máy ph i kh i danh nh. ng ư c i n áp t 0,85 n 1,1 giá tr

90

Các máy t ng c t kh i ng ki u li tâm và các ki u khác ph i làm vi c m t cách ch c ch n, ti p i m không b rung. 2.4. Công su t và dòng i n tiêu th . nh và t i danh 2.4.1. Công su t tiêu th c a các máy trong i u ki n i n áp danh nh, không ư c vư t quá công su t danh nh. 30% 45W 15% i v i các máy có công su t danh i v i máy có công su t danh i v i máy có công su t danh nh t i 150W nh t 150 300W nh trên 300W

2.4.2. Khi i n áp b ng i n áp danh nh, dòng i n tiêu th c a máy không ư c vư t quá dòng i n danh nh c a máy 15%. 2.5. tăng nhi t c a t ng b ph n c a máy không ư c vư t quá các tr s cho trong b ng 1. B ng 1
B ph n Cu n dây có cách i n làm b ng v t li u thu c c p ch u nhi t: C pA C pE C pB C pF Lõi s t và các chi ti t ti p xúc v i các cu n dây: C góp i n Các chi ti t phía ngoài máy mà ngư i thư ng xuyên ti p xúc làm t các v t li u: Kim lo i S , thu tinh ho c tương t Ch t d o, cao su, g … Các chi ti t phía ngoài máy, ngư i s d ng ti p xúc trong t i gian ng n (thí d núm c a máy c t) và làm t các v t li u: Kim lo i S , th y tinh ho c các v t li u tương t Ch t d o, cao su, g Các chi ti t có ti p xúc v i d u khi nhi t là T0C b c cháy c a d u 35 45 60 (T – 50 ) 30 40 50 Như 65 80 90 105 i v i các cu ndây 100 tăng nhi t (0C )

Chú thích: N u máy ch u ư c th nghi m thêm theo i u 4.3.4b thì cho phép các cu n dây ho c lõi s t n m sát các cu n dây có tăng nhi t l n hơn các giá tr quy nh trên. Các cu n dây có cách i n làm b ng nh ng v t li u không quy h n tăng nhi t cũng ph i th theo i u 4.3.4b. nh rõ gi i

91

2.6.

Dòng i n rò

2.6.1. Dòng i n rò t b t kì c c nào c a ngu n c p i n cho máy , n các ph n kim lo i c a máy mà ngư i có th ch m t i ư c ho c n lá kim lo i m ng ép trên chi ti t cách i n mà ngư i có th ch m t i ư c, không ư c l n hơn: 0.75mA 0,5mA i v i các máy c p I. i v i các máy c p II và III.

2.6.2. Trong các máy c p II, i v i các chi ti t kim lo i mà ngư i không ch m t i ư c nhưng ch cách các ph n có i n áp b i cách i n làm vi c thì dòng i n rò t b t kì c c nào c a ngu n i n t i các chi ti t ó không ư c vư t quá 3,5mA. 2.7. Kh năng ch ng nư c.

2.7.1 K t c u các máy ki u ch ng tia phun không ư c l t vào máy dư i tác d ng c a mưa nhân t o có lư ng mưa 3mm/phút, rơi t cao 2m tính t ph n trên cùng c a máy. 2.7.2. K t c u c a các ki u không ng m nư c không ư c cho nư c l t vào trong máy khi ngâm chúng trong nư c sao cho ph n trên cùng c a máy chìm sâu 50mm so v i m t nư c. 2.7.3. K t c u c a máy có h p ch a d u không ư c trào ra kh i h p ch a. 2.7.4. Cách i n c a các máy ph i ch u ư c 3% khi nhi t là 40 2oC. 2.8. d u l t vào máy khi d u i c a không khí 95

m tương

i n tr cách i n không ư c nh hơn các giá tr nêu trong b ng 2 trong môi trư ng quy nh i u 2.7.4. B ng 2 V trí cách i n i n tr cách i n, M 2 7 2

Gi a các ph n có i n áp và v máy i v i cách i n làm vi c i v i cách i n tăng cư ng

Gi a các chi ti t có i n áp và các chi ti t b ng kim lo i ch ư c cách li v i các chi ti t có i n b i cách i n làm vi c các máy c p II Gi a các chi ti t b ng kim lo i có cách i n ph i n v i ph n có i n áp, và v các máy c p II cách

5

92

2.9.

b n i n c a cách i n ph i tho mãn các yêu c u trong b ng 3. B ng 3 i n áp th (V) i v i các máy c p I 1 2 1500 1500 1500 1500 1500 3000 II 3 1500 2500 1500 III 4 500 500 -

Nơi

t i n áp th

- Gi a các chi ti t có i n áp trái d u - Gi a các chi ti t có i n áp và v - Gi a v và lá kim lo i t áp vào m t trong c a các t m ngăn cách i n (theo i m 2.14.4,2.14.6) - Gi a lõi dây d n phía trong máy và lá kim lo i qu n quanh cách i n làm vi c c a lõi dây - Gi a m t trong và ngoài c a các ng cách i n ho c các b ph n tương t c a dây d n trong máy - Gi a lõi dây d n trong máy và lá kim lo i áp m t ngoài các ng c nh cách i n cho dây d n trong máy ho c các chi ti t tương t - Gi a các chi ti t có i n và nh ng chi ti t b ng kim lo i khác mà ngư i không ch m t i ư c - Gi a các chi ti t b ng kim lo i không ch m t i ư c và v máy (cách i n tăng cư ng ho c cách i n ph ) - Gi a các chi ti t ch m t i ư c v i lá kim lo i qu n quanh cáp i n (dây d n) t i ch d n dây vào trong máy ho c v i que kim lo i có cùng ư ng kính t thay cáp (dây d n) (cách i n c a ng b o v ) - Gi a các chi ti t có i n áp và các chi ti t ch m t i ư c và ư c cách ly b ng cách i n tăng cư ng. 2.10. Yêu c u v b o v ch ng tai n n i n.

1500 2500 2500

4000

2.10.1. Các máy ph i ch u ư c th làm vi c không t i theo chu kì trong 48 gi (n u trong các tiêu chu n ho c trong tài li u kĩ thu t c a riêng t ng lo i máy không có ch d n khác). 2.10.2. Các máy có b ph n c t kh i ng. 2.11. Máy ph i m b o an toàn khi b ph n i n t b h ng. ng t ng ph i ch u ư c 10.000 l n kh i

o chi u sai, khi i n áp tăng cao và khi các

2.11.1. Các máy và các b ph n o chi u quay c a ng cơ không ư c h ng hóc khi o chi u ng cơ lúc ang làm vi c (n u k t c u ng cơ cho phép ư c o chi u quay). 93

2.11.2. Các máy có ng cơ c góp không ư c h ng hóc khi i n áp ngu n tăng t ng t t i 1,3 l n i n áp danh nh. 2.11.3. các máy có b ph n i n t , khi b ph n này b h ng thì t c c a d ng c làm vi c tr c ti p không ư c vư t quá giá tr gi i h n ghi trong các tiêu chu n ho c tài li u kĩ thu t riêng c a t ng lo i máy. 2.12. B o v phòng tai n n cơ khí. ngư i không th ch m vào các b ph n 2.12.1. K t c u c a máy ph i m b o chuy n ng bên trong v máy.

2.12.2. Các chi ti t chuy n ng bên ngoài không ư c có mép s c, nh n. Nh ng mép s c nh n ph i ư c làm tù i (tr u c a d ng c làm vi c tr c ti p). 2.12.3. Trong tiêu chu n ho c tài li u kĩ thu t riêng c a t ng lo i máy ph i ch d n rõ s c n thi t ph i che ch n d ng c làm vi c tr c ti p m b o an toàn. 2.12.4.N u trong các tiêu chu n ho c tài li u kĩ thu t riêng c a t ng lo i máy không quy nh khác thì k t c u c a các lo i máy ph i m b o không th tháo b ph n che ch n an toàn n u không dùng d ng c tháo. 2.12.5.N u c n ph i có b ph n treo, gi máy làm vi c thì trong tiêu chu n ho c tài li u kĩ thu t riêng c a t ng lo i máy ph i nêu rõ. 2.12.6 Các giá , b ho c các b ph n tương t gi máy ph i có k t c u v ng vàng, không b trong lúc thao tác ho c gi máy. 2.13. Các máy còn ph i m b o an toàn sau khi b p 3 l n lên các b ph n phía ngoài c a máy v i ng năng 1,0 ± 0,05Nm. N u p lên n p che b ph n ch i than thì gi m ng năng t i 0,5 ± 0,05Nm. Máy ph i m b o an toàn sau 4 l n rơi t cao 0,5m xu ng m t t m thép (yêu c u này không quy nh i v i búa máy, máy c l có kh i lư ng l n hơn 10kg, xà beng máy, máy mài băng, dũa ĩa và máy bào. Trong các tiêu chu n và tài li u kĩ thu t riêng c a t ng lo i máy có th nêu thêm nh ng h n ch khác v th va p. 2.14. Các chi ti t k t c u 2.14.1 Các v t li u ng m nư c ho c có c u t o s i (amiăng, g , v i, gi y …) dùng trong k t c u máy ph i ư c t m ho c nhào v i các h p ch t cách i n. 2.14.2 ai chuy n không ư c xem là b ph n cách i n (b t kì b ng v t li u gì). 2.14.3 Các b ph n d n và cách i n ph i ư c b o v ch ng d u bôi trơn tác ng vào - tr các chi ti t cách i n c a các cơ c u truy n ng, nhưng khi ó d u, m ph i m b o cách i n t t . 2.14.4. Các máy c p I ph i có c u t o sao cho khi dây d n, c, vít, vòng m, lò xo b h ng ho c b rơi, các b ph n c a máy không b d ch chuy n t i m c làm gi m kho ng cách rò i n và khe h không khí t i 50% giá tr nên i u 2.21. 2.14.5. Các c p máy II ph i có c u t o sao cho khi dây d n, c, vít, vòng m, lò xo b h ng ho c b rơi, các b ph n c a máy không b d ch chuy n làm kho ng cách rò i n trên b m t cách i n ph ho c cách i n tăng cư ng ho c khe h không khí gi m xu ng dư i 4mm.

94

2.14.6. Các máy c p II có v kim lo i ph i có l p v cách i n ph bên trong kín các chi ti t có i n áp.

b c

2.14.7. Các chi ti t óng vai trò cách i n ph hay cách i n tăng cư ng các máy c p II ph i có k t c u sao cho không th làm vi c ư c ho c có th phát hi n th y thi u các chi ti t cách i n ó khi quan sát máy t bên ngoài. 2.14.8. L p v ngăn cách i n các máy c p II ph i ch t o sao cho ch có th phá h ng chúng m i g v ư c. 2.14.9. Ch s d ng cách i n tăng khi không th s d ng cách i n k p ư c (thí d b ph n c t i n, giá ch i than, cu n dây). 2.14.10. Khe h l p ráp l n hơn 0,3mm cách i n ph không ư c trùng v i khe h c a cách i n làm vi c; khe h c a cách i n tăng cư ng không ngư i có th ch m tr c ti p vào các chi ti t có i n áp. 2.14.11. C u t o c a các chi ti t i u khi n, các máy c t chuy n m ch ho c các b ph n hi u ch nh có ánh d u rõ v trí i u khi n ph i lo i tr ư c kh năng l p các chi ti t ó vào v trí không phù h p v i v trí quy nh c a máy c t, chuy n m ch ho c b ph n i u ch nh. 2.14.12. K t c u c a máy ph i m b o không cho ngư i ch m vào các ch i than n u không dùng d ng c tháo l p. Các n p xoáy che giá ch i than ph i ư c v n h t vào. 2.14.13. Các n m xoáy che giá ch i than mà ngư i có th ch m t i ph i làm v t li u cách i n ho c ph i che ch n chúng. các máy c p II, n p c a giá ch i than ph i áp ng các yêu c u quy nh cho cách i n tăng cư ng, còn các máy c p I và c p III thì ph i áp ng yêu c u i v i cách i n ph . Nh ng n p này không ư c nh lên kh i b m t c a v máy. 2.14.14. Các máy c t ph i ư c b trí sao cho có th c t i n mà không làm gi m l c gi máy. Yêu c u này ư c coi là ã tho mãn các máy c t có b ph n nh v cho v trí c t n u chúng t tác ng c t khi n tay vào cò (n y) ho c các chi ti t khác. Yêu c u này không quy nh cho các máy có tr c m m. 2.14.15. Ph i b trí các chi ti t i u khi n máy c t, công t c chuy n m ch, các b ph n hi u ch nh … sao cho lo i tr ư c kh năng chúng b chuy n d ch làm thay i ch làm vi c c a máy ho c gây m máy. 2.14.16. Các máy ph i có b o v ch ng các v t có ư ng kính l n hơn 6mm rơi vào các l thông gió nh ng ch t các cu n dây và các chi ti t có i n áp. 2.14.17. Các máy ph i m b o n u có thay các c phía ngoài b ng các c dài hơn thì cũng không làm gi m m c an toàn c a máy. 2.14.18. Các máy khi làm vi c ph i c p nư c ho c ch t l ng khác do d ng c làm vi c tr c ti p thì ph i ch t o theo c p III. Cho phép ch t o các máy ó theo c p I ho c II làm vi c i n áp danh n 110V v i i u ki n ph i c p i n cho chúng qua bi n áp cách li. nh

Cho phép ch t o các máy này theo c p II i n áp 220V theo ki u không ng m nư c và ch ng tia phun mà không dùng bi n áp cách li.

95

2.14.19. Các chi ti t d p nhi u cao t n ph i ch t v i máy. Cho phép t b ph n ph

t bên trong máy ho c

t vào h p g n

ch ng nhi u cao t n t i các phích c m.

2.15. Các s n ph m (chi ti t) i kèm theo máy (g i t t là các chi ti t tr n b ): 2.15.1. Các chi ti t tr n b ph i có các thông s phù h p v i thông s , ch vi c và i u ki n v n hành c a máy. làm

2.15.2. Công su t c a các b ph n c t i n ho c các công t c ph i c t ư c m ch i n khi rô to b k t. 2.15.3. Không ư c l p các b ph n c t (công t c) có khe h ti p i m nh hơn 3mm trên các máy c m tay; C ml p không khí gi a các

t b ph n c t i n (công t c) trên dây cáp c p i n cho máy. b ph n

2.15.4. C u t o c a các b ph n b o v quá t i cho máy không ư c hi u ch nh b d ch chuy n m t cách ng u nhiên.

2.15.5. Các phích c m c a máy c p III ph i có k t c u sao cho không th c m ư c vào các c m có i n áp l n hơn 42V. 2.15.6. Các phích c m dùng n i các b ph n riêng c a máy v i nhau ph i có k t c u sao cho không th c m nh m chúng vào c m c p i n cho máy. 2.15.7. Phích c m c a các máy s d ng ngu n i n có t n l n hơn 50Hz ph i có k t c u sao cho không th c m nh m chúng vào c m lư i i n 50Hz. 2.16. t dây d n bên tr ng máy ng có cách i n. lu n dây ph i nh n, không có mép s c, g gh …

2.16.1. Dây d n i n trong máy ph i là dây 2.16.2. Các rãnh

Nh ng l dây i xuyên qua các chi ti t b ng kim lo i ph i có vòng ( ng) m làm v t li u cách i n, ph i t dây sao cho chúng không th ch m vào các b ph n chuy n ng. 2.16.3. Các máy c p I và II ph i lo i tr ư c kh năng làm vi c c a dây d n có th ch m t i các ph n kim lo i mà ngư i có th ch m t i ư c. Cho phép dùng ng cách i n lu n dây bên trong máy n u k t c u c a máy không th làm h ng ng khi s d ng máy. 2.16.4. Dây d n có v ch (ho c có ánh d u) màu vàng xanh lá cây xen k ch dùng n it ic cb ov . 2.17. N i máy t i ngu n c p i n 2.17.1. Các máy dùng i n c m. lư i ph i l p s n cáp m m (dây d n m m) và phích n it c cb ov c a

2.17.2. Dây cáp m m các máy c p I ph i có thêm m t lõi máy t i c c b o v c a phích c m.

96

2.17.3. M t c t danh nh c a lõi dây (cáp) m m c p i n cho máy không ư c nh hơn các giá tr sau: Dòng i n danh n6 Trên 6 Trên 10 Trên 16 Trên 25 Trên 32 Trên 40 n 10 n 16 n 25 n 32 n 40 n 63 nh A M t c t lõi dây, mm2 0,75 (1) 1 1,5 2,5 4 6 10

Chú thích: Giá tr trong ngo c quy nh cho các máy có kh i lư ng l n hơn 2,5kg. 2.17.4. Các máy ph i có b ph n k p gi và b o v dây i n sao cho dây không b Kéo xo n t i ch u dây vào các c c. V c a dây i n ph i ư c b o v không b mài mòn. B ph n k p gi dây i n ph i làm b ng v t li u cách i n ho c n u làm b ng kim lo i thì ph i cách i n v i các b ph n b ng kim lo i mà ngư i có th ch m t i ư c. các máy c p II, cách i n này ph i tho mãn các yêu c u i v i cách i n ph , còn các máy c p I, III thì b ph n gi và b o v dây i n ph i có cách i n áp ng ư c các quy nh i u 2.17.5. B ph n k p gi dây di n ph i ư c ch t o sao cho: - Có th thay dây cáp i n m t cách thu n ti n mà không c n d ng c c bi t. - Không th tháo r i b t kì m t chi ti t nào c a nó. - Cho phép l p ư c các lo i dây d n, dây cáp m m khác nhau có dòng i n danh nh phù h p v i quy nh i u 2.18.2. - Không dùng c vít c a chúng k p, gi các chi ti t khác. - Dây i n không ư c ch m vào các c, vít mà ngư i có thê ch m t i ư c. - Không k p gi dây d n tr c ti p b ng các c, vít kim lo i… 2.17.5. T i nh ng ch dây i n chui vào máy, dây ph i ư c b o v b ng các ng m m cách i n không b mài mòn và b g p, xo n. ng b o v ph i ư c k p ch t vào v máu va chi u dài ph n ng nhô ra kh i v máy không ư c ng n hơn 5 l n ư ng kính dây d n. Không ư c k p gi ng b o v vào dây d n bên ngoài. 2.17.6. L lu n dây i n vào các máy c p II ph i ư c gia c b ng v t li u cách i n ho c có lót m cách i n (tr cao su) và ph i b o m sao cho không th tháo ư c b ph n cách i n này ra nêu không s d ng d ng c . 2.17.7 Kho ng không dây ch u dây i n bên trong máy ph i m b o có th d dàng n i dây v i các c c u dây n p l i mà không làm h ng cách i n c a dây d n va còn có th ki m tra vi c n i dây i n trư c khi y n p. N p y ph i tháo ư c d dàng, không c n n d ng c c bi t.

97

2.17.8 Chi u d y n i dây b o v c a dây cáp m m c p i n cho các máy c p I t i ch c nh dây ph i m b o sao cho khi ch k p dây b yêu và khi dây b kéo thì các dây có i n áp b t trư c tiên. 2.18 C c u dây c p i n cho máy 2.18.1 Máy ph i có các c c có vít ho c bu lông u d n i n vào máy. Các máy có công su t tiêu th danh nh n 100W có th n i các lõi dây d n i n vào các c c b ng cách hàn thi c ho c hàn ng. Không ư c dùng các vít c c u dây c nh các chi ti t khác, tr dây d n bên trong máy nêu dây ó ư c b trí sao cho không b d ch chuy n khi c nh dây c p i n cho máy vào các c c. 2.18.2 C c u dây ph i u ư c dây d n (ho c ru t cáp) sau ây khi u dây hoàn ch nh kho ng cách gi a các mép ngoài c a các ph n mang i n không nh hơn 10mm. Dòng i n danh nh, A M t c t dây d n,mm2 0,75 - 1,0 0,75 - 1,5 1,0 - 2,5 1,5 - 4,5 2,5 - 6,0 4,0 - 10,0 6,0 - 16,0

n6 Trên 6 n 10 Trên 10 n 16 Trên 16 n 25 Trên 25 n 32 Trên 32 n 40 Trên 40 n 63

2.18.3. Các c c u dây c n c nh sao cho khi xi t ch t ho c n i l ng chi ti t k p gi các c c không b l ng ra, dây d n bên trong không b kéo căng, kho ng cách rò i n trên b m t cách i n và khe h không khí không b gi m xu ng dư i giá tr quy nh i u 2.21. 2.18.4. Lõi dây d n các c c u dây ph i ư c k p gi a hai b m t kim lo i sao cho không làm h ng dây. 2.18.5. C c u dây ph i ư c l p sao cho lõi dây không th trư t ra khi xi t các c, vít. 2.18.6.N u u dây ư c c nh vào u dây b ng vít hình tr thì c c có các kích thư c tho mãn b ng 4. u dây ph i iv i

u dây xuyên qua c c u dây ph i nhô ra kh i l ít nh t là 2,5mm. các máy có dòng i n danh nh l n hơn 40A ph i nhô ra ít nh t 3mm. B ng 4 Dòng i n danh nh,A n6 Trên 6 n 10 ư ng kính nh nh t c a ren,mm 2,5 3,0 ư ng kính nh nh t c a l t dây , mm 2,5 3,0 dài nh nh t c a ph n ren, mm 1,8 2,0

Sai s l n nh t gi a các ư ng kính c a l t dây và ren,mm 0,5 0,5

98

Trên 10 Trên 16 Trên 25 Trên 32 Trên 40

n 16 n 25 n 32 n 40 n 63

4,0 4,0 4,0 5,0 6,0

4,0 4,5 4,5 5,5 7,0

2,5 2,5 3,0 4,0 4,0

0,5 0,6 1,0 1,3 1,5

2.18.7. Các c c u dây mũ vít c nh dây ph i tho mãn các kích thư c nêu trong b ng 5 và ph i có vòng m N u dùng m t s vít và các chi ti t trung gian k p gi dây có dòng i n danh nh l n hơn 25A thì cho phép dùng vít có ư ng kính là 4mm. B ng 5
Dòng i n danh A nh ư ng kính ren mm Chi u dài ph n ren trên vít mm Chi u dài ph n ren l b t vít mm

n6 Trên 6 Trên 10 Trên 16 Trên 25 Trên 32 Trên 40 n 10 n 16 n 25 n 32 n 40 n 63

2,5 3,0 4,0 4,0 5,0 5,0 6,0

4,0 4,0 4,0 6,0 8,0 9,0 11,0

1,5 1,5 1,5 2,5 3,0 3,5 3,5 m

2.18.8.N u c nh dây d n vào các c c u dây b ng ai c thì ph i có vòng và ư ng kính ren c a c c u dây không ư c nh hơn các giá tr sau: Dòng i n danh n6 Trên 6 -10 Trên 10 - 25 Trên 25 – 32 2.18.9. K t c u c a các ch hàn ph i không b thay i v trí. nh, A ư ng kính ren nh nh t, mm 2,5 3,0 4.0 5,0

m b o sao cho khi b b t m i hàn, dây d n

2.18.10. Ph i b trí ho c che ch n các c c u dây sao cho nh ng ch dây tr n không th tr m vào các chi ti t kim lo i mà ngư i có th ch m t i ư c. i v i các máy c p II ngoài yêu c u trên, không ư c u dây tr n có th ch m t i các ph n kim lo i ch cách nh ng ph n kim lo i ngư i có th ch m t i b ng cách i n công tác. 2.19. N i dây b o v (n i ât ho c n i không). 2.19.1. T t c các chi ti t b ng kim lo i mà ngư i có th ch m t i trong các máy c p I khi h ng cách i n có th có i n áp thì ph i ư c n i t i c c b o v .

99

Các máy c p II và III không ư c có các chi ti t

n i dây b o v .

2.19.2.C c b o v ph i tho mãn các yêu c u trong m c 2.18 (tr 2.18.10). C c b o v ph i có chi ti t ch ng ư c hi n tư ng n i l ng (thí d có vòng m lò xo, ai c có khoá…). N u không s d ng d ng c thì không th tháo ư c lõi dây b o v trong dây c p i n. 2.19.3. Các chi ti t c a c c b o v ph i làm b ng ng thau ho c các kim lo i không b r khác. N u b trí c c b o v khung ho c v b ng nhôm (ho c h p kim c a nhôm) thì ph i có bi n pháp ch ng r do ti p xúc v i ng. 2.19.4. i n tr ti p xúc gi a c c b o v và b t kì chi ti t kim lo i nào ph i n i ho c n i không cũng không ư c vư t quá 0,1 . 2.20. Các m i ghép b ng vít 2.20.1. Các vít duy trì ti p xúc v b t vào kim lo i. i n và các vít có ư ng kính nh hơn 3mm ph i t

Không ư c dùng các vít b ng kim lo i d o, d b kéo dãn như nhôm, k m… Các vít b ng v t li u cách i n ph i có ư ng kính không nh hơn 3mm và không dùng chúng duy trì các m i ti p xúc v i n. 2.20.2. N u b t vít vào v t li u cách i n thì ng p sâu c a vít không ư c nh hơn 3mm c ng v i 1/3 ư ng kính danh nh c a ren, nhưng không sâu quá 8mm. 2.20.3. nh ng ch ti p xúc i n, không ư c duy trì áp l c ti p xúc qua v t li u cách i n, tr s . 2.20.4. Không ư c dùng vít t c t ren n i các chi ti t d n i n. cách 2.21. Kho ng cách rò i n trên b m t cách i n, khe h không khí và i n không ư c nh hơn các giá tr quy nh trong b ng 6.

B ng 6 V trí o
1 1. Kho ng cách rò, mm Gi a các chi ti t có i n áp khác d u ho c khác pha. - Lo i có ch ng b i - Lo i không có ch ng b i gi a các chi ti t có i n áp và các chi ti t kim lo i - D c theo cách i n làm vi c, lo i ch ng b i: + Cách i n b ng s , mica…. + Cách i n b ng v t li u khác. - D c theo các cách i n làm vi c lo i không ch ng b i - D c theo các i n tăng cư ng : + Gi a các chi ti t kim lo i cách nhau b i cách i n ph

C p máy III I và II
2 3

2 2 2 2 2 -

2 3 - 4 (1) 2 - 3(2) 3 4 8

100

1 + Gi a các cu n dây có ph sơn ho c emay v i các chi ti t kim lo i khác có; - Cách i n làm vi c - Cách i n tăng cư ng Gi a các cu n dây co cách i n làm vi c v i các chi ti t kim lo i ngư i ch m t i ư c máy c p II (3); 2. Khe h không khí, mm Gi a các chi ti t có i n áp khác d u ho c khác pha lo i: - Ch ng b i - Không ch ng b i Cách nhau b i cách i n tăng cư ng các chi ti t kim lo i khác nhau b i cách i n ph Gi a các cu n dây ph sơn ho c emay và các chi ti t kim lo i khi các cu n dây có: - Cách i n làm vi c - Cách i n tăng cư ng Gi a các cu n dây có cách i n làm vi c và các chi ti t kim lo i mà ngư i có th ch m t i ư c các máy c p II. 3. d y cách i n gi a các chi ti t kim lo i (3) - Cách nhau b i cách i n ph - Cách nhau b i cách i n tăng cư ng Chú thích: 1) Giá tr th nh t áp d ng cho các máy có i n áp danh 220V, giá tr th hai - cho các máy trên 220V.

2 + 2 +

3 4 4 6 6

2 2 2 2 -

2 3 8 4 2 6 6 1 2

nh không quá

2) Giá tr th nh t ch áp d ng khi các chi ti t này ch t o b ng cách úc ho c c u t o c a các chi ti t y không kho ng cách rò, khe h không khí… b gi m do các chi ti t bi n d ng hay xê d ch. Trong các trư ng h p khác áp d ng giá tr th hai. 3) Ph n quy nh v d y cách i n gi a các chi ti t kim lo i không áp d ng i v i cách i n c a dây d n trong máy và dây n i t i ngu n i n. 2.22. b n nhi t, ch ng cháy, kh năng không hình thành ư ng d n i n và kh năng ch ng r .

2.22.1. c ng c a các chi ti t làm b ng ch t cách i n còn ph i duy trì ư c khi nhi t b ng: 85oC 125oC i v i các chi ti t trong máy. i v i các chi ti t c a k t c u k p gi các chi ti t có i n áp. k p gi các b ph n có i n n 300oC.

2.22.2.Các chi ti t làm b ng ch t cách i n dùng áp, không ư c to khí cháy khi b t nóng

101

2.22.3

các máy b b i b n, m tác ng trong i u ki n vân hành bình thư ng, thì các b ph n cách i n dùng k p gi các chi ti t có i n áp và cách i n ph ( các máy c p II) ph i làm b ng v t li u thích h p không t o thành d n i n do tác ng c a h quang. Chú thích; Yêu c u này quy nh cho t t c các máy ki u ch ng tia phun, ch ng ng m nư c và các máy b tác ng c a b i b n trong i u ki n v n hành bình thư ng như máy mài, máy bóng, máy giũ kim lo i.

2.22.4. Ph i ch ng r cho nh ng chi ti t b ng kim en n u nh ng chi ti t ó b r có th làm máy m t an toàn. 2.23 M c ti ng n, rung ng và nhi u cao t n công nghi p. 2.23.1 K t c u c a máy ph i m b o chông rung ng cho t t c 2 tay ngư i thao tác. M c rung ng c a các máy ph i áp ng ư c các quy nh hi n hành c a Nhà nư c. 2.23.2. M c ti ng n c a máy không vư t quá m c công su t âm c ta và m c công su t âm hi u ch nh ã nêu trong các tiêu ch n và i u ki n kĩ thu t c a t ng máy. 2.23.3 Nhi u cao t n do các máy sinh ra không vư t quá m c quy tiêu chu n và yêu v u kĩ thu t. 3. 3.1 3.2 nh trong các

Nguyên t c và n i dung, th nghi m máy khi xu t xư ng và giao nh n Nhà máy ch t o ph i ti n hành th an toàn cho máy theo n i dung th xu t xư ng va th nh kỳ. Trong n i dung th xu t xư ng cho các máy ph i có các lo i th nghi m nêu trong b ng 7. B ng 7 Lo i th nghi m Theo i u kho n 4.2.1 n c a l p ráp máy c p I b n i n 4.2.2 4.2.3 4.2.4

Ch y rà Ki m tra tính úng Ki m tra m ch b o v Ki m tra cách i n và

3.3 M i năm ph i th nh kì v an toàn ư c ti n hành trên 3 m u máy l y b t kì trong lo i s n ph m. 3.4 S m u th : Th nh kì v an toàn ư c ti n hành trên 3 m u máy l y b t kì trong lo t s n ph m. 3.5 Ph i ti n hành th nh kì v an toàn nghi m cách i n theo i u 4.3.6 ) nhi t môi trư ng 25±5oC (tr th

3.6 N u trong các tiêu chu n và tài li u kĩ thu t a t ng máy riêng không nêu khác thì ph i th nh kì v an toàn theo n i dung và trình t nêu trong b ng 8.

102

B ng 8
M c th 1 Ki m tra kh năng b o v khi ngư i ch m ph i các chi ti t có i n áp. Th kh i Ki m tra o dòng rò Th kh năng ch ng nư c o i n tr cách i n Th b n i n c a cách i n o chi u sai, khi i n áp cao và Ki m tra yêu c u v ch ng tai n n i n Ki m tra m c an toàn c a máy khi khi b ph n i n t b h ng. Ki m tra b o v phòng tai n n cơ khí Ki m tra b n cơ khí i v i các chi ti t k t c u i v i nh ng chi ti t tr n b kèm theo máy i v i dây d n trong máy iv ic c u dây nh nh Ki m tra các yêu c u Ki m tra các quy Ki m tra các quy ng. tăng nhi t c a t ng chi ti t máy Ki m tra dòng và công su t tiêu th Phương pháp th theo i u kho n 2 4.3.1 4.3.2 4.3.3 4.3.4 4.3.5 4.3.6 4.3.7 4.3.8 4.3.9 4.3.10 4.3.11 4.3.12 4.3.13 4.3.14 4.3.15 4.3.16 4.3.17 4.3.18 4.3.19 4.3.20 4.3.21 năng

Ki m tra các yêu c u v n i máy v i ngu n Ki m tra các yêu c u Ki m tra các quy nh Ki m tra các yêu c u v n i dây b o v i v i các m i ghép n i b ng vít Ki m tra kho ng cách ro, khe h không khí và chi u dày cách i n Ki m tra các yêu c u v b n nhi t, b n ch u cháy, kh không hình thành ư ng d n i n và b n ch ng r .

N u máy không ch u ư c ch m t trong các m c th thì nhà máy ch t o ph i ti n hành các bi n pháp làm rõ h ng hóc và kh c ph c chúng. Sau ó th ít nh t 3 máy. K t qu th l i ư c coi là t yêu c u n u t t c các máy m u u ch u ư c t t c các m c th nghi m. 4. Phương pháp th 4.1 Ph i th nghi m máy theo các phương pháp nêu trong tiêu chu n này và các phương pháp nêu thêm trong các tiêu ch n tài li u kĩ thu t riêng c a t ng lo i máy. Ki m tra xu t xư ng v an toàn

4.2

4.2.1 Th i gian ch y rà không ít hơn 30 phút 103

Ch 4.2.2

ch y rà nhà máy ch t o quy

nh

Ki m tra vi c l p g m các công vi c - Xem xét bên ngoài - N i máy t i ngu n có i n áp danh nh ghi trên máy, óng m công t c 10 l n. Không ư c có tr c tr c v m máy, t c máy.

4.2.3 Ti n hành ki m tra m ch n i dây b o v cho máy c p I b ng d ng c có i n áp không l n hơn 12V. M t c c c a d ng c th ư c n i vào c c b o v c a phích c m, c c kia n i vào nh ng chi ti t kim lo i trên máy mà ngư i có th ch m t i ư c (thí d vào tr c ch nh). Máy ư c coi là làm sáng èn) 4.2.4 Th máy. t yêu c u nêu d ng c báo có dòng i n ch y qua (thí d i v i các

b n i n c a cách i n b ng i n áp xoay chi u 50Hz C pI C p II C p III 1500V 4000V 500V

M t i n c c c a thi t b th ư c t vào trong nh ng c c d n i n c a phích c m, c c kia t vào tr c chính vào v kim lo i c a máy hay lá kim lo i áp trên v cách i n c a máy (công t c c a máy c n ph i óng l i) Cách i n c a máy ph i ch u ư c i n áp ã nêu trong 1 phút. Cho phép rút ng n th i gian th t i 1 giây n u tăng i n áp th t i 20% Chú thích: Khi th máy c p I có l p t i n, i n áp th có th ư c gi m xu ng t i i n áp th c a t , nhưng cách i n c a các chi ti t có i n áp ư c th khi ch t o b ng máy i n áp1500V. 4.3 Th nh kì v an toàn 4.3.1. Ki m tra kh năng b o v ch ng ch m ph i nh ng chi ti t có i n áp A, B o v ch ng ch m ph i nh ng b ph n xó i n áp theo yêu c u các i u 2.2.1, 2.2.2, 2.2.3, ư c ki m tra b ng que th (hình 1), máy c p II ư c th thêm b ng ch t th (hình 2). Máy c p I cũng th b ng ch t th hình 2 n u v máy có nh ng ph n làm b ng ch t cách i n có l . Khi ki m tra ph i tháo nh ng chi ti t có th tháo ư c b ng tay trên v máy (Không dùng d ng c ). Que ho c ch t th các tư th khác nhau ư c ưa lách vào các l v máy, mà qua các l này có th ch m ph i các ph n có i n áp, que th ư c lách, xuyên vào trong máy, không c n n, còn ch t th ư c n vào máy v i l c n 10N. Nh ng l mà que th không xuyên qua ư c ph i ki m tra thêm b ng que th ng không có u tròn, có kích thư c như que th và v i l c n 50N. N u que l t vào l thì ki m tra l i b ng que th hình 1, n v i l c c n thi t que l t vào ư c ch . Que và ch t th trong khi th không ư c ti p xúc v i các

104

chi ti t có i n áp và các chi ti t có i n áp nhưng ư c b o v b ng sơn, gi y, v i, ho c nh ng v t li u tương t . các máy c p II, que và ch t th không ư c ti p xúc v i các chi ti t kim lo i ch ư c cách li v i nh ng b ph n có i n áp b i cách i n làm vi c. Cơ c u c a que th ph i cho phép quay các ph n n m c nh nhau v i góc 90o so v i tr c theo m t phương.

Hình 1. Que th Nên s d ng tín hi u có i n áp t 40V tr lên

Hình 2. Ch t th ki m tra ti p xúc.

b) Ki m tra theo i u 2.2.4 b ng cách xem xét bên ngoài ho c tháo th b ng tay không. c) Ki m tra theo yêu v u i u 2.2.5 b ng cách xem xét bên ngoài và o cách i n lúc ki m tra theo i u 4.3.7. d) Ki m tra theo i u 2.2.6 và 2.2.8 b ng cách xem xét bên ngoài và căn c vào k t qu th nghi m theo phương pháp nêu i u 4.3.8 v i i n áp th 1500V như yêu c u i v i cách i n ph nêu i u 2.9. e) Ki m tra i u 2.2.7 b ng cách cho máy làm vi c v i i n áp ngu n b ng i n áp danh nh c a máy, sau ó t t công t c c a máy 9 công t c v trí t t máy) và rút phích c m c a máy ra kh i ngu n, o i n áp các c c c a phích c m. Th 10 l n như v y. K t qu ư c coi la t yêu c u n u 1 giây sau khi c t m ch i n, i n áp các c c c a phích c m không vư t qua 34V ( t t c các l n th ). Ph i o i n áp này b ng các máy o có i n tr trong cao, không nh hư ng t i i n áp o. Nh ng máy l p t i n có i n dung danh nh t 0,1µF tr xu ng không ph i th . 4.3.2 Th kh i ng

105

Th kh i ng (theo i u 2.3) b ng cách óng máy không t i 10 l n v i di n áp b ng 0,85 giá tr danh nh. i n áp này không ư c s t trong su t quá trình kh i ng. Ki m tra ti p i m không b rung trong các máy c t tâm ho c c t t ng khác b ng cách óng máy 10 l n v i i n áp 1,1 giá tr danh nh. Khi y ph i hi u ch nh các máy c t t ng m c i n áp danh nh. Trong t t c các l n th , máy ph i kh i 4.3.3 Ki m tra công su t và dòng i n tiêu th a) Ti n hành ki m tra công su t tiêu th (theo i u 2.4.1) và ph tái danh nh. i n áp danh nh ng ư c.

Trong các tiêu chu n ho c tài li u kĩ thu t riêng c a t ng lo i máy ph i nêu t i danh nh c a máy. o công su t tiêu th sau khi công su t ã n nh. K t qu th nghi m ư c coi là t n u tho mãn ư c các yêu c u i u 2.4.1. b) Ki m tra dòng i n (theo i u 2.4.2) nh Ki m tra v i i n áp và t i danh K t qu th 4.3.4 Ki m tra ư c coi là tăng nhi t nh i m 2.4.2. nh ng máy có gi dòng i n danh

t n u th a mãn các yêu c u t ng chi ti t máy

a) Ki m tra theo yêu c u i u 2.5 b ng cách óng máy vào i n áp danh nh và làm vi c v i t i t ư c công su t danh nh ho c v i t i danh nh có nêu trong các tiêu chu n ho c tài li u k thu t riêng c a t ng lo i máy ( t o ư c tăng nhi t l n nh t). Sau ó gi cho mômen tr c ng cơ không i và cho áy làm vi c i n áp b ng 0,94 ho c 1,06 l n i n áp danh nh (th i u ki n nào b t l i hơn). Th i gian làm vi c l y b ng th i gian quy nh khi n nh ch t i danh nh o tăng nhi t c a các cu n dây b ng phương pháp i n tr theo TCVN 3725 :1982. o tăng nhi t c a các chi ti t khác b ng nhi t ng u. K t qu th ư c coi là t n u các giá tr nêu trong i m 2.5. tăng nhi t c a các chi ti t không lơn hơn

b) N u tăng nhi t các cu n dây ho c lõi s t l n hơn các giá tr quy nh i m 2.5 thì ti n hành th thêm 3 máy theo i m a. Tháo các máy c n th ra. t lõi s t và các cu n dây c a chúng trong thi t b n nhi t trong 24 H ni t l n hơn tăng nhi t xác nh i m s(80±1oC). Sau ó ki m tra xem có vòng nào b ch p hay hông. các i u 4.3.7 và 4.3.8. Ti p theo, th ch u m theo i u 4.3.7 và 4.3.8. N u trên các m u th có trên m các th nghi m trên, ho c có vòng dây b ch p thì k tiêu chu n. L p máy l i và th theo i u 4.3.6 và th l i theo t máy không ch u ư c t lu n là m u không t

N u ch có m t may không ch u ư c các th nghi m m c b thì cho phép th thêm 3 m u theo i m b c 3 máy này phai ch u ư c th nghi m.

106

Nh ng ch cách i n b h ng nhưng tăng nhi t ó không vư t qua các giá tr nêu trong b ng 1 thì có th b qua va kh c ph c chúng hoàn thành ti p các th nghi m trong m c. 4.3.5 o dòng i n rò Ki m tra theo i m 2.6.1 và 2.6.2 b ng cách o dòng rò máy ã ư c t nóng ngay sau khi k t thúc th nghi m theo i m 4.3.4. Khi o ph i cho máy làm vi c i n áp b ng 1,1 i n áp danh nh. Sơ o máy c p II nêu trên hình 3, sơ o máy c p I, III nêu trên hình 4. T ng tr c a dây d n m ch o và c a ng h ph i b ng 2000 ± 100 . Sai s c máy o không quá 5%. N u dùng lá kim lo i o dòng di n rò ( o dòng i n rò qua v cách i n) thì dùng lá kim lo i m ng có kích thư c không l n hơn 200mm x 100mm và ph i t o kh năng lá kim lo i ti p xúc v i v máy. N u lá kim lo i không b c h t toàn b v máy thì ph i d ch chuy n lá kim lo i khi o. i v i các máy có công t c m t c c, làm vi c b ng i n xoay chi u thì o c khi công t c m và khi công t c óng, các máy có l p m t c c làm vi c b ng i n m t chi u thì ch o khi công t c óng. Khi th , các máy ph i ư c cách li v i K t qu o ư c coi là i m 2.6.1 và2.6.2 t ho c c p i n qua bi n áp cách li. nh t n u dòng rò không vư t quá các giá tr quy

Hình 3. o dòng rò 1lo lo vi

máy i n c p II

Hình 4. o dòng rò

máy i n c p I, III

Cách i n tăng cư ng; 2- Chi ti t kim 1- Chi ti t kim lo i ch m t i ư c; i không ch m t i ư c; 3- Chi ti t kim 2- Cách i n làm vi c i ch m t i ư c; 4- Cách i n làm c; 5- cách i n ph

107

4.3.6 Th ch ng nư c Khi th máy theo i u 2.7.1 - 2.7.4, c n tháo h t các chi ti t có th tháo b ng tay không c n d ng c . Các máy ki u ch ng tia phun, ch ng ng m nư c và các máy có h p ch a ch t l ng c n ư c l p dây cáp có ti t di n nh nh t trong các giá tr nêu i m 2.18.2. a) Máy ki u ch ng tia phun theo i u 2.7.1 th b ng mưa nhân t o trong 5 phút, khi th liên t c quay chúng v trí b t l i nh t. b) Máy ki u ch ng ng m nư c ( i m 2.7.2) ư c ngâm trong nư c 24 gi nhi t 25 ± 50C. c) Nh ng ch ch a ch t l ng trong máy ư c y nư c, sau ó nư c thêm vào ó v i th tích b ng 15% dung tích ch ch a trong kho ng th i gian 1 phút. d) Ngay sau khi th theo các i m a,b,c máy ph i ch u ư c th nghi m v b n i n c c cách i n i m 4.3.8. Tháo và ki m tra máy không ư c có nư c l t vào trong va không có v t ư t trên b m t cách i n m b o chác ch n không vi ph m quy nh v khoang cách rò i n theo i u 2.21.1. ) Th máy theo i m 2.7.4 trong bu ng ôn m có m tương Nhi t trong bu ng là 40o C và duy trì chính xác t i ±1oC. i 95 ±3%. 40 ± th t t i

Trư c khi ưa máy vào bu ng ph i máy 24 gi ch có nhi t 2oC. Các chi ti t có th tháo r i ư c b ng tay ph i l p vào máy chung v i máy. Trư c khi t máy vào bu ng ôn m ph i s y máy ít nh t 4 gi nhi t bu ng th ho c l n hơn nhi t ó 4oC.

Th i gian t máy liên t c trong bu ng ôn m là: 48 gi i v i các máy không có b o v ch ng ng m nư c và ch ng tia nư c, 168 gi i v i các máy ki u ch ng ng m nư c và ch ng phun ho c các máy co thùng, ngăn ch a ch t l ng. Ph i o i n tr cách i n theo i m 4.3.7 và ki m tra b n cách i n theo i u 4.3.8 ngay trong bu ng th ho c ngay sau khi l y ra kh i bu ng th . i n tr cách i n không ư c nh cách i n không b ánh th ng. 4.3.7. o i n tr cách i n o i n tr cách i n (theo i u 2.8) b ng máy o mêgaôm i n áp 500V, m t chi u, sau m t phút k t khi t i n áp o thì c giá tr tr . Khi o c n ng t m ch i n c a các chi ti t t nóng (n u có). Giá tr o ư c không ư c nh hơn giá tr quy nh trong i u 2.8. 4.3.8. Th b n c a cách i n. Dùng i n áp xoay chi u 50 Hz th b n c a cách i n (theo i u 2.9). i n áp th ban u không vư t quá ½ giá tr i n áp th quy nh, sau ó tăng i n áp lên t i giá tr quy nh. Duy trì i n áp th trong 1 phút. Cách i n không ư c phép b ánh th ng. hơn các giá tr nêu trong i m 2.8 và

108

Khi th b n i n c a cách i n gi a các chi ti t i m c a máy c t các t i n có th b ánh th ng trong máy. Nêu nh ng chi ti t có th ch m t i ư c là v t cách i n thì i n áp ư c t vào la kim lo i ( t áp trên các chi ti t ó) Khi th b n c a cách i n c a nh ng l p ngăn, lót cách i n phía bên trong thì lá kim lo i c n ư c ép vào vách ngăn trong cách i n b ng bao cát t o ư c áp l c b ng 0,5 N/cm2 lá kim lo i ph i ư c t sao cho không có h quang phóng i n t là này n lá khác trên b m t cách i n. Khi th máy c p Ii có c cách i n tăng cư ng ho c cách i n kép, ph i phân b i n áp th sao cho i n áp trên cách i n làm vi c va cách i n ph không vư t quá quy nh b ng 3; Ki m tra cách i n c a d u m bôi trơn (theo i u 2.14.3) b ng i n áp th 2500V t gi a các chi ti t kim lo i có th ch m t i ư c và các chi ti t kim lo i không th ch m t i ư c. 4.3.9 Th ch c ch n c a các bi n pháp phòng tai n n i n (theo i u 2.10) b ng các phương pháp sau n u trong các tiêu chu n ho c tài li u kĩ thu t riêng c a t ng lo i máy không có yêu c u khác. a) Khi th theo yêu c u c a i u 2.10.1 ph i cho máy làm vi c 24 gi không t i ch ng n h n l p l i có chu kì 2 phút v i i n áp b ng 1,1 l n danh inh, sau ó ph i làm vi c 24 gi ch là vi c như cũ nhưng v i i n áp b ng 0,9 l n danh inh. M i chu kì g m 100 giây làm vi c và 20 giây ngh . N u máy dùng làm vi c tư th khác nhau thì trong th i gian th ph i t máy ít nh t là 3 tư th khác nhau (tư th ngang và 2 tư th th ng ng ngư c chi u nhau). M i tư th và m i i n áp ph i th trong 8 gi . N u trong th i gian th chi ti t nào ó t nóng quá gi i h n cho phép thì ph i làm mát thêm ho c ng ng máy lâu thêm. Khi th cho phép óng c t máy c t ph . Trong quá trình th ư c phép thay ch i than d u, m như trong i u ki n v n hành bình thư ng. K t qu th nghi m ư c coi là t n u máy ch u ư c th l i v b n i n c a cách di n theo i u 4.3.8 và không phát hi n th y chi ti t b l ng ra ho c có nh ng hư h ng làm gi m m c an toàn c a máy theo các quy nh trong các i u 2.2.1, 2.2.2, 2.2.3, 2.2.4. 4.3.10 Ki m tra m c bô ph n i n t an toàn c a máy khi i u khi n b h ng. o chi u quay si, i n áp tăng cao và

a) Ki m tra theo yêu c u i u 2.11.1 b ng cách i chi u quay 25 l n khi làm vi c không t i i n áp danh nh và t c l n nh t. B ph n chuy n m ch i n i d t khoát không b d ng v trí trung gian. Sau khi th b chuy n m ch không ư c hư h ng v có i n, các ti p i m c a cúng không b cháy, ch y. b) Th theo yêu c u i u 2.11.2 và 2.11.3 i v i các ng cơ kích t ki u n i ti p và các máy có b ph n i n t h n ch t c ph i cho các máy làm vi c trong m t phút i n áp b ng 1,3 l n i n áp danh nh. Các máy có b ph n i n t m ch i n b ph n i n t . ph i ki m tra thêm khi ng n m ch cà khi c t

109

Sau th nghi m này, máy ph i còn t t. N u ngoài b ph n i n t ra, máy còn có b ph n h n ch t c khác thì có th ư c coi là hoàn h o n u khi th nghi m, b h n ch t c tác ng ư c. 4.3.11 Ki m tra b o v , ch ng tai n n cơ khí a) Ki m tra theo các yêu c u các i m 2.12.1, 2.12.5 b ng cách xem xét bên ngoài. i m 2.12.1 ngoài vi c xem xét còn th b ng các que th nêu hình 1 các que th không ư c ch m ph i các b ph n chuy n ng bên trong. b) Th theo các yêu c u i m 2.12.6 như sau: L p máy vào ch b t l i nh t (có th có khi s d ng máy), giá treo ho c các b ph n máy tương t khác dùng khi v n hành máy. t b ph n th có g n máy trên lên m t ph ng nghiêng 15o so v i phương n m ngang khi ó b ph n th không ư c . 4.3.12. Ki m tra b n cơ khí b n cơ khí c a các máy (theo i m 2.13) ki m tra b ng th nghi m sau: p máy vào t m s t d y 5mm, g n th ng ng trên tư ng c ng như hình 5. Treo máy b ng dây cáp c p i n c a máy tr ng tâm c a máy n m dư i i m treo 1m, sau ó v a kéo v a nâng máy theo m t ph ng th ng ng vuông góc v i t m s t cho t i khi tr ng tâm c a máy ư c nâng cao hơn v trí ban u 0,5m. Th máy máy p vào t m s t. M i l n p vào m t v trí khác nhau c a máy.

Hình 5. Thi t b th b n cơ h c 1- T m s t; 2- V trí ban u c a máy c n th

Sau khi p, ki m tra l i b n i n c a máy i n theo ki u 4.3.8. K t qu th ư c coi là t, n u cách i n không b ánh th ng và không phát hi n th y các h ng hóc sau: - Có th ch m ư c t i ph n có i n áp. - Có v t n t v máy. - Cu n dây, ch i than, qu t gió ho c các chi ti t khác b xê d ch. - H ng vách ngăn cách i n ho c các b ph n cách i n khác. Nh ng hư h ng trên l p sơn ph , nh ng ch r m, n t nhưng không làm kho ng cách rò i n trên b m t cách i n và khe h không khí gi m dư i các giá tr nêu trong i u 2.21.1 ho c nh ng ch méo nhưng không gây nh hư ng x u n b o v ch ng tai n n i n, ho c ch ng nư c, u không b k là khuy t t t. 4.3.13.Ki m tra các chi ti t k t c u

110

a) Ki m tra theo yêu c u các i u 2.14.1, 2.14.2, 2.14.3, 2.14.6, 2.14.9, 2.14.13, 2.13.18, 2.14.19, b ng cách xem xét bên ngoài máy. b) Ki m tra theo các yêu c u các i u 2.14.4, 2.14.5 ,2.14.10 b ng cách xem xét bên ngoài, o ki m tra và n u c n thì th b ng tay. c) Ki m tra theo các yêu c u các i u 2.14.7, 2.14.8, 2.14.11, 2.14.14, 2.14.12, 2.14.15 b ng cách xem xét và th b ng tay. Khi th theo i u 2.14.5, t máy trên m t ph ng n m ngang theo các tư th khác nhau, khi y các b ph n i u khi n, hi u ch nh không ư c tác ng ho c không làm thay i ch làm vi c c a máy. d) Ki m tra theo yêu c u c a i u 2.14.16 b ng cách quan sát và nhét bi khi kim lo i có ư ng kính 6,35mm vào máy qua l thông gió c a máy. Bi không b l t vào máy. ) Ki m tra theo yêu c u i u 2.14.17 b ng cách v n vít dài hơn vào máy. Khi ó kho ng cách rò i n và khe h phóng i n không ư c nh hơn các giá tr nên i u 2.11. 4.3.14. Ki m tra các chi ti t h p b a) Ki m tra theo yêu c u i u 2.15.1 b ng cách ki m tra phù h p các kích thư c danh nh c a các chi ti t i kèm, ki m tra kí hi u và nh ng i u ki n có th g p khi v n hành máy. b) Ki m tra theo yêu c u i u 2.15.2 b ng cách xem xét bên ngoài và th nghi m theo trình t dư i ây: Th các công t c cùng v i máy v i i n áp danh nh. Hãm ch t ng cơ l i, b t, t t công t c 50 l n v i th i gian óng m i l n không quá 0,5s, th i gian t t máy m i l n không nh hơn 10s. nh ng máy có trang b b ph n i n t có kh năng c t m ch trư c khi t t công t c thì ki m tra công t c b ng cách b t, t t 5 l n v i th i gian như trên khi ã n i t t b ph n i n t . Trong quá trình th nghi m không cho phép các ti p i m b cháy, cháy dính ho c công t c có hư v cơ khí. c) Ki m tra theo yêu c u ngoài. d) Ki m tra theo yêu c u ngoài. a) Ki m tra các yêu c u ngoài. b) Ki m tra theo yêu c u theo th t sau: các i u 2.15.3 và 2.15.4 b ng cách xem xét b i u 2.15.5, 2.15.6, 2.15.7 b ng cách xem xét bên

4.3.16. Ki m tra các yêu c u v n i máy t i ngu n i n các i u 2.17.1, 2.17.3 b ng cách xem xét bên i u 2.17.4 b ng cách xem xét và th nghi m

L p dây cáp c p i n (dây ngu n) vào các c c u dây, v n c các c c u dây cho t i khi lõi dây ngu n không th xê d ch ư c n a. l y b ph n k p gi dây ngu n, v n các vít v i mômen quay b ng 2/3 mômen xo n nêu trong i u 4.3.19a.

111

Sau khi làm xong các thao tác trên, th n dây ngu n vào trong máy, n u không th n dây ngu n vào máy ư c thì m i t yêu c u. Sau ó kéo dây ngu n 100 l n b ng l c kéo nêu trong b ng 9. L c kéo tác ng êm vào các i m cách ng b o v dây 250mm v phía b t l i nh t. M i l n kéo trong b ng 1 giây. Sau khi xo n dây ngu n 1 phút b ng mômen xo n quy nh trong b ng. B ng 9 Kh i lư ng máy, kg n1 Trên 1 n 4 Trên 4 L c kéo, N 30 60 100 Mô men xo n, Nm 0.10 0,25 0,35

Trư c khi th kéo ph i n n th ng dây ngu n và ánh d u vào ch cách nơi k p gi 20mm o kho ng cách dây b xê d ch. Sau khi th 2mm. kéo như trên, dây ngu n không b h ng ho c b xê d ch quá

c) Ki m tra theo yêu c u i u 2.17.5 b ng cách xem xét bên ngoài và làm các th nghi m theo trình t sau: Máy có o n dây ngu n dài hơn ng b o v dây 100mm ư c gá sao cho tr c c a ng hư ng lên trên và t o b i phương n m ngang m t góc u dây ngu n treo t i có kh i lư ng b ng 45o. 10D2 gam, trong ó D là ư ng kính ngoài c a dây ngu n tính b ng mm. Yêu c u bán kính o n dây b u n (do t i kéo) không ư c nh hơn 1,5D. Ch t ph n i dây ngu n vào máy và k p tr c quay như hình 6 sao cho tr c quay xuyên qua i m dây b t u xuyên vào máy, khi tr c quay v trí chuy n ng trung gian (th ng ng) thì tr c c a dây ngu n ph i n m theo phương th ng ng. Treo u dây ngoài m t t i tr ng b ng kh i lư ng máy, nhưng kh i lư ng t i tr ng không nh hơn 2 kg và không n ng quá 6 kg. L c k p quay trong kho ng 90o (45o theo m i phía); t c l c là 69 l n 1 phút. Sau 10.000 l n l c, quay máy i 90o quanh tr c th ng ng và l c ti p 10.000 l n. M i l n chuy n ng v phía trư c ho c phía sau ư c tính là m t l n l c. Sau khi l c 10.000 l n, yêu c u ng b o v dây và v cách i n c a dây không ư c có ch h ng.

Hình 6: 1- B ph n c a máy có cáp n i vào; 2- Thi t b quay; 3- Tr c cáp; 4- T i tr ng

Sau th nghi m trên, n i l ng b ph n k p gi dây ngu n và các vít các c c u dây nhưng không tháo h n dây d n ra kh i các c c u dây. Nh nhàng c m ng b o v dây nâng máy lên cao 0,5m trong 1 giây và th ngư c 112

l i 10 l n. Yêu c u trong quá trình th , ng b o v không b tu t ra kh i v máy. N u k p gi ng b o v dây ngu n b ng các chi ti t gi nh c ng như v y. d) Ki m tra theo yêu c u b ng tay. dây thì không th

i u 2.17.6 b ng cách xem xét bên ngoài và th

) Ki m tra theo i u 2.17.7 b ng cách xem xét bên ngoài và l p dây ngu n có ti t di n l n nh t theo quy nh i u 2.18.2. e) Ki m tra theo yêu c u 4.3.17. Ki m tra quy nh i u 2.17.8 b ng cách xem xét bên ngoài. u dây iv ic c

a) Ki m tra theo yêu c u các i u 2.18.1 và 2.18.2 b ng cách xem xét bên ngoài và l p dây ngu n có ti t di n nh nh t theo i u. b) Ki m tra theo các yêu c u i u 2.18.3 b ng cách xem xét các c c, o khe h không khí và kho ng cách rò i n sau 10 l n tháo l p lõi dây, khi l p dây o ki m tra c n xi t ch t dây v i mômen xo n b ng 2/3 giá tr quy nh b ng 10. c) Ki m tra theo các yêu c u các i u 2.18.4 và 2.18.5 b ng cách xem xét các c c và dây d n sau khi th nghi m i u b. Lõi dây b coi là h ng n u phát hi n th y có ch lõm sâu ho c có v t g các c nh. d) Ki m tra các yêu c u các i u 2.18.6 và 2.18.8 b ng cách xem xét và o c, n u th y c n thi t thì làm th nghi m như sau: Th vít và vòng m theo i u 4.3.19a v i mô men xo n b ng 1,2 l n giá tr nêu trong b ng 10. Sau th nghi m, các c c ph i còn t t. L p các u dây l i như nêu m c b i u này, khi các u dây ã ư c c nh ch t, kéo nh nhàng, không gi t c c trong 1 phút, l c kéo như sau: Dòng i n danh nh, A L c kéo, N 40 50 60 80 90 100 các c c u dây không b xê d ch.

n6 Trên 6 n 10 Trên 10 n 15 Trên 15 n 32 Trên 32 n 40 Trên 40 n 63 Trong quá trình th , yêu c u lõi dây d) Ki m tra theo yêu c u

i u 2.18.9 b ng cách xem xét bên ngoài.

e) Ki m tra theo yêu c u i u 2.18.10 b ng cách xem xét bên ngoài, th b ng tay và làm các th nghi m sau: B cách i n m t o n dài 8mm m i u lõi dây ngu n. M t lõi dây t do, còn các lõi dây kia ư c c nh vào các c c u dây. U n u dây t do v các phía nhưng không làm h ng cách i n và không g p thành góc nh n. 113

Yêu c u lõi dây t do không th ch m vào các chi ti t b ng kim lo i mà ngư i có th ch m t i dây t do không th ch m vào các chi ti t b ng kim lo i mà ngư i có th ch m t i ư c. i v i các máy c p II, lõi dây t do không ư c ch m t i ph n kim lo i ã cách li v i nh ng chi ti t ngư i ch m t i ư c b ng cách i n tăng cư ng. Lõi dây n i t i c c b o v n u t do, không c nh vào c c u dây cũng không ư c phép ch m t i các chi ti t có i n áp. 4.3.18. Ki m tra các yêu c u v n i b o v a) Ki m tra theo yêu c u i u 2.19.1 b ng cách xem xét b ngoài máy. Các chi ti t b ng kim lo i ư c cách li v i các chi ti t có i n áp b i l p cách i n kép ho c cách i n tăng cư ng u không tính là các chi ti t có th có i n áp khi h ng cách i n. Các chi ti t có l p ph sơn trang trí n u không ch u ư c th nghi m theo i u 4.3.12 u ư c coi là nh ng chi ti t có th có i n áp mà ngư i có th ch m ph i. b) Ki m tra yêu c u i u 2.19.2 b ng cách xem xét bên ngoài máy, th b ng tay và th theo i u 4.3.17. c) Ki m tra theo yêu c u i u 2.19.3 b ng cách xem xét bên ngoài. d) Ki m tra theo yêu c u i u 2.19.3 theo trình t sau: l p ngu n i n cao t n vào m ch b o v cho dòng i n b ng 1,5 l n dòng i n danh nh c a máy nhưng nh hơn 25A ch y qua c c b o v và m i chi ti t kim lo i mà ngư i có th ch m t i ư c. i n áp không t i c a ngu n i n áp cao t n không ư c vư t quá 12V. o s t áp gi a c c b o v và các chi ti t kim lo i mà ngư i có th ch m t i ư c và tính i n tr ti p xúc theo s s t áp o ư c. Yêu c u t ng tr c a các m i n i không vư t quá 0,1ôm. 4.3.19. Ki m tra các yêu c u i v i các m i ghép b ng vít. a) Ki m tra theo yêu c u i u 2.20.1 b ng cách xem xét ngoài máy. Các c, vít duy trì l c ti p xúc - ho c c, vít do ngư i s d ng máy tháo l p (khi s d ng máy) ph i làm các th nghi m sau: N i l ng và xi t ch t các c vít: 10 l n 5l n i v i các vít xoáy vào v t li u cách i n. i v i các c, vít khác. d ng chìa v n có ng h o l c và

Các vít b t vào v t li u cách i n ph i xoáy ra hoàn toàn r i m i v n vào. Khi th c hi n th nghi m trên c n s v n v i mô men xo n nêu b ng 10. B ng 10 Mômen xo n Nm ư ng kính danh nh c a vít, mm Vít kim lo i không có mũ n u sau khi v n ch t vít không nhô ra kh i l iv i Vít b ng v t li u cách i n

Vít kim lo i có mũ và các vít kim lo i không có mũ nhưng sau khi v n ch t còn nhô ra kh i l

114

2,5 3,0 4,0 5,0 6,0

0,2 0,25 0,7 0,8 -

0,4 0,5 1,2 2,5 2,5

0,4 0,5 0,6 1,00 1,25 nghi m

Xê d ch các lõi dây sau m i l n n i l ng c, vít. Trong qua trình th không cho phép m i ghép b h ng. Các c, vít do ngư i s d ng máy v n (g m có: các c, vít dây; vít gi n p n u ph i n i l ng chúng khi m ) ph i tác xo n t t (không gi t c c). b) Xem xét phía ngoài, o 2.20.2. c) Ki m tra các yêu c u ngoài. c và th b ng tay

các c c u ng mô men i u

ki m tra các yêu c u

i u 2.20.3 và 2.30.4 b ng cách xem xét bên

4.3.20. Ki m tra kho ng cách rò, khe h không khí và chi u d y c a cách i n. Ki m tra các yêu c u i u 2.21 b ng cách o khi máy có l p dây ngu n và không l p dây ngu n. o khi l p ai truy n ng và khi ai truy n ng ã ư c tháo ra. Khi o các b ph n chuy n ng ư c gi tư th b t l i nh t; các c vít có mũ không tròn ư c xoay v v trí b t l i nh t. Khe h không khí gi a các c c u dây và các chi ti t b ng kim lo i mà ngư i ch m t i ư c c n o kho các c vít b n i l ng t i m c cao nh t. Khi ó khe h không khí không ư c phép gi m quá 50% giá tr nêu trong i u 2.21. Kho ng cách t trong ra ngoài i qua các rãnh ho c l các chi ti t b ng v t li u cách i n bên ngoài ư c o t các chi ti t phía trong máy t i lá kim lo i m ng n m ti p xúc v i b m t mà ngư i có th ch m t i, lá kim lo i m ng ư c n vào các khe, l b ng que th hình 1. Nh ng rãnh co chi u r ng nh hơn 1mm thì khi xác i n, ch tính chi u r ng c a chúng. Khi xác 1mm. nh kho ng cách rò

nh khe h không khí, không tính nh ng khe h không khí nh hơn y khi ánh

C n tính n các l p sơn, ph cách i n c a v ho c các n p giá kho ng cách rò i n và khe h không khí.

V chi u d y c a cách i n, quy nh trong i u 2.21 không ch áp d ng cho cách i n li n kh i mà khi o có th tích c chi u d y c a m t vài l p không khí xen k . 4.3.21. Ki m tra các yêu c u v b n nhi t, kh năng không hình thành ư ng d n i n và kh năng ch ng r . a) Th theo yêu c u i u 2.21.1 b n d ng c nêu trên hình 7. Chi ti t th ư c t sao cho b m t c n th n m theo m t ph ng n m ngang và ch u áp l c do qu c u thép có ư ng kính 5mm nén v i l c là 20N. 115

Th nghi m này ti n hành trong bu ng nhi t : 85 ±2oC 125± 2 C
o

ng nhi t trong th i gian 1 gi

v i

i v i chi ti t bên ngoài. i v i các chi ti t dùng gi các b ph n có i n áp.

Hình 7. 1- M u; 2- Qu c u

Hình 8. 1- i n c c; 2- M u th

Sau th nghi m, chi ti t ư c ngâm 10 giây trong nư c, và làm mát n 25 ± 50C. K t qu th coi là t n u ư ng kính v t h n c a qu c u trên b m t th không vư t quá 2mm. Không làm th nghi m này i v i các chi ti t b ng s . ph i ki m tra theo i u 2.22.3 theo th t t b) Các chi ti t không làm b ng s sau:

B m t c a chi ti t c n th có kích thư c không bé hơn 15 x15 mm ư c v trí n m ngang.

Hai i n c c b ng Platin ho c b ng v t li u không r khác có kích thư c nêu trên hình 8 ư c t trên m t m u th sao cho toàn b ph n u i n c c ti p xúc v i b m t th . L c nén m i i n c c lên m t th ph i b ng 1 N. N i các i n c c v i ngu n i n 50Hz, 17V. i n tr c a m ch i n th khi n i t t 2 i n c c ư c i u ch nh b ng bi n tr có dòng i n b ng 1,0 0,1A ch y qua m ch v i h s công su t 0,9 - 1. M c rơ le dòng i n có th i gian tác ng không nh hơn 0,5s vào m ch th . Nh dung d ch Clorua amôn (NH) pha v i nư c c t t cao 30-40mm vào chính gi a các c c. Dung d ch ph i có i n tr su t 40 nhi t 250C, tương ng v i n ng 0,1%; th tích gi t dung d ch ph i kho ng 20 ± 5mm3, kho ng cách gi a hai l n nh là 30± 5 giây. Quy nh khi chưa nh quá 50 gi t thì chưa ư c có phóng i n b m t cách i n.

116

Th c a 3 ch c a m u. Trư c m i l n th i n c c, hình dáng và v trí các i n c c. Không làm th gi ch i than.

ph i ki m tra

s ch c a các

Khi có nghi v n thì th l i và n u c n thì th trên m u khác. nghi m trên cho các chi ti t cách i n ch c góp và n p

c) Ki m tra theo yêu c u

i u 2.22.4 theo tu n t như sau:

Làm s ch d u m c a chi ti t th b ng cách ngâm chúng 10 phút trong Clorua cacbon 4 ho c clurua êtan 3. Sau ó ngâm chi ti t th 10 phút trong dung d ch nư c clurua amôn 10% nhi t 25 ± 5oC. V y s ch nư c nhưng không làm khô và t 10 phút trong bu ng không khí bão hoà hơi nư c 25 ± 50C. Sau ó t chi ti t th vào t s y trong 10 phút 100 ± 50C. Sau khi các chi ti t ã khô, trên m t chúng không ư c có v t r không k các v t han các mép nh n và l p vàng có th lau ư c. Các lò xo nh và các cho ti t b tác ng mài mòn có th th mà không c n ph i làm s ch d u m . 5. 5.1. 5.2. Ghi nhãn Ch vi t và các kí hi u trên máy ph i ch nhìn th y ư c. Các ch và kí hi u ph i duy trì rõ nét trong su t th i gian sư d ng máy. Trên m i máy ph i ghi rõ a) Tên ho c nhãn hi u c a nhà máy ch t o b) C p b o v c a máy. c) Các thông s chính (quy nh trong tiêu chu n c th c a t ng lo i máy). i n i (sao – tam giác) ph i ghi c hai d) i n áp danh nh (V). máy có i n danh nh. Thí d 220 /380 Y. ) Kí hi u lo i i n áp. e) T n s danh nh (Hz) ( i v i máy có t n s khác 50Hz). nh (W) i v i các máy có công su t l n hơn g) Công su t tiêu th danh 25W.

h) Dòng i n danh nh (A) i v i các máy dùng i n xoay chi u 1 pha có dòng danh nh trên 6A và các máy khác có dòng danh nh trên10A. i) Kho ng tr i gian làm vi c và th i gian ngh danh nh tính b ng phút ho c giây ( i v i các máy làm vi c ch ng n h n và ng n h n l p l i) Chú thích: 1) Ghi th i gian làm vi c ch danh nh 2) Không ghi th i gian làm vi c i v i các máy có ch làm vi c ng n h n và ng n h n l p l i n u th i gian làm vi c b h n ch do c u t o c a máy ho c tương ương v i t i danh nh. 3) i v i ch làm vi c ng n h n l p l i thì th i gian làm vi c danh nh c a công vi c ghi trư c th i gian ngh . (Nh ng s ghi ó ph i ư c phân cách v i nhau b ng g ch chéo). k) D u hi u hình 9 i v i các máy c p II. 117

l) D u hi u hình 10

i v i các máy ki u ch ng tia nư c. i v i các máy ki u ch ng ng m nư c. nh - n u l n hơn 1000 vòng/ phút.

m) D u hi u theo hình 11

n) T n s quay không t i danh

o) S máy theo h th ng ánh s c a nhà s n xu t. Kích thư c h trong các d u hi u có th ch n trong d y sau: 2,5, 3,2, 4,5, 6,3, 8,10, 12,5, 16, 20mm. p) Năm s n xu t

Hình 9

Hình 10.

Hình 11.

5.3 5.4. 5.5.

Ph i ghi kí hi u n i dây b o v bên c c b o v các máy c p I. C m ghi kí hi u nơi b o v trên c, vít ho c các chi ti t, b ph n có th tháo r i ư c. Các b ph n dùng i u khi n máy c t i n n u ch dùng không làm ch c năng khác thì ph i sơn . c t i n và

Các máy có nguy hi m khi óng i n b t ng thì ph i ghi rõ v trí “c t” c a b ph n c t i n, n u v trí ó không là ương nhiên. V trí “c t” ư c kí hi u b ng s “0”. Không ư c dùng “0” làm kí hi u khác. B ph n hi u ch nh có th ch nh ư c trong th i gian v n hành máy ph i có d u hi u ch hư ng i u ch nh tăng ho c gi m l n c a thông s ch nh nh. D u “+” và “-” ghi trên máy cũng ch hư ng i u ch nh. Khi dùng các s ánh kí hi u các v trí i u ch nh thì v trí “c t” ph i ánh kí hi u b ng s 0, các s l n hơn s ghi tương ng v i m c tăng các i lư ng ư c i u ch nh (công su t, t c …).

5.6

5.7.

Nh ng nhãn hi u và d u hi u c a máy c t và b ph n i u khi n khác ph i t g n các b ph n ó, không ư c t nh ng chi ti t tháo r i ra ư c n u khi tháo các chi ti t ó ra ho c l p các chi ti t khác vào thì d u hi u b thay i. Quy t c v n hành trong s n xu t. Nh ng ngư i ã dư c hu n luy n v kĩ thu t an toàn lao phép s d ng máy. i u ki n v n hành. 118 ng m i ư c

6. 6.1. 6.2..

6.2.1. Ch cho phép v n hành nh ng máy chu n này. 6.2.2. Ch cho phép s máy. 6.2.3. M i máy

áp

ng

ư c các quy

nh c a tiêu

d ng máy úng nh ng ch c năng ã ch d n trong lí l ch

u ph i có s ki m kê.

6.2.4. Ngư i có trách nhi m b o qu n và s a ch a máy ph i l p s theo dõi ki m tra nh kì và s a ch a máy. 6.2.5. C m v n hành máy nh ng nơi có nguy cơ n ho c môi trư ng có ch a nh ng ch t có tác d ng làm h ng kim lo i và cách i n c a máy. 6.2.6. Trong môi trư ng có nư c nh gi t, ho c ngoài tr i trong lúc có mưa, sương mù, không ư c v n hành nh ng máy không có d u hi u c bi t như trên hình v 10, 11. 6.3. Chu n b máy trư c khi làm vi c d ng, ngư i có trách nhi m b o qu n ph i 6.3.1. M i l n giao máy cho ngư i s ki m tra các m c sau: - Ki m tra tính h p b và ph n c a máy.

ch c ch n c a nh ng ch ghép, g n, n i các b

- Xem xét bên ngoài các b ph n c a máy (ki m tra dây ngu n ng b o v dây, phích c m, cách i n c a v , tay c m, n p che ch i than…) - Ki m tra xem b ph n c t m ch có làm vi c d t khoát không. - Ki m tra ch y không t i. Các máy c p I ph i không. ư c ki m tra c m ch n i b o v xem còn hay t t

6.3.2. C m nh ng máy ã phát hi n th y dù ch m t hư h ng, không t tiêu chu n an toàn ho c các máy ã quá th i ki m tra nh kì như i u 6.5.2. 6.4. Nguyên t c s d ng máy 6.4.1. Khi dùng máy c p I ph i mang phương ti n b o v cá nhân (găng tay cách i n, ng cách i n, th m cách i n) tr nh ng trư ng h p sau thì không c n dùng phương ti n b o v cá nhân: - Ch dùng m t máy và máy ư c c p i n qua bi n áp cách li. - Máy dùng i n t máy phát dây cách li. c l p ho c t b bi n i t n s có các cu n

- Máy có trang thi t b c t i n rò b o v ngư i. 6.4.2. Khi dùng máy c p II và c p III có th không c n dùng phương ti n b o v cánh ân. 6.4.3. Trong các h m t u và các thi t b b ng kim lo i khác có ch làm vi c ch t h p, có nguy hi m v i n gi t, ra vào khó khăn ch cho phép s d ng các máy c p III ho c m t máy c p I ho c c p II dùng i n máy phát c l p, máy bi n áp cách li hay b i t n s có các cu n dây cách li. Ngu n i n cung c p cho các máy c p I ho c II này (máy phát c l p, bi n áp cách li…)

119

ph i bên ngoài ch làm vi c và m ch i n th ư cn i t.

c p c a chúng kh ông

6.4.4. Nh ng vi c khi gia công yêu c u ph i c p nư c ho c ch t l ng khác cho d ng c tr c ti p gia công ph i s d ng máy c p III ki u ch ng tia nư c, cho phép dùng máy c p I, II n u c p i n cho chúng b ng ngu n cách li như i u 6.4.3. 6.4.5. C m: - N i t máy c p I (khi s ti p) và máy c p III. d ng chúng lư i i n có trung tính n i t tr c

- C p i n cho máy c p III t tr . - ưa i n áp ho c b

ngu n i n chung qua bi n áp t

ng u, bi n

i t n s bên trong các n i hơi b ch a. nâng, treo

6.4.6. Các máy có kh i lư ng n ng hơn 10kg ph i trang b cơ c u máy khi làm vi c.

6.4.7. Khi s d ng máy ph i chú ý t i t t c nh ng yêu c u nêu trong ch d n s d ng máy, gi gìn máy c n th n, không máy b va p, quá t i, ho c b t tác ng c a b i b n, d u m , không nư c nh gi t, nư c mưa, ho c ch t l ng khác b n vào các máy không có b o v ch ng m. 6.4.8. Ph i chú ý b o v dây cáp m m c p i n cho máy trách b xây xát cách i n, tránh dây b dính d u m ho c ti p xúc v i các v t nóng. 6.4.9. Vi c n i các thi t b i n ph c v cho máy (như máy bi n áp, thi t b bi n t n…) v i lư i i n và tháo chúng ra kh i lư i ph i do ngư i có chuyên môn v i n ch u trách nhi m. 6.4.10. Khi máy t máy c t. - Thay nhiên b d ng (do m t i n, k t…) ph i c t ngay công t c ho c c t máy kh i ngu n i n: t vòi, ng.

6.4.11. Ph i rút phích c m

i d ng c làm vi c tr c ti p, hi u ch nh máy, l p

- Di chuy n máy t nơi này sang nơi khác. - Ng ng vi c. - K t thúc công vi c ho c ca. 6.4.12. Khi h t ca ho c thúc công vi c ph i lau s ch máy và bàn giao l i cho ngư i có trách nhi m b o qu n t t máy móc. 6.4.13. Trư c khi khoan, óng inh vào các tư ng, b ng trong ó có th có t dây i n ng m ho c làm các công vi c có th làm h ng cách i n c a dây ho c thi t b i n ph i c t i n ch c n làm vi c và ph i có bi n pháp ngăn ng a i n áp xu t hi n tr l i. 6.4.14. nh ng nơi do sơ ý trong khi làm vi c có th làm h ng các ư ng ng ng m thì trư c khi làm vi c ph i che ch n ư ng ng. 6.4.15. Các công vi c chu n b theo yêu c u i u 6.4.13 ph i do nhân viên chuyên môn v i n th c hi n ho c vi t l ch và theo dõi tr c ti p ngư i thi hành l ch này. Trong l ch ph i ch rõ sơ b trí dây i n, ư ng ng ng m và các bi n pháp an toàn khi làm vi c. 120

6.4.16. Các công vi c có phát ra rung ng m nh ho c ti ng n l n ph i chú ý t i các bi n pháp làm gi m tác h i c a rung ng và ti ng n nơi làm vi c (làm bu ng cách li ti ng n ho c màng ch n n, s d ng các k t c u gi m n rung) và ph i trang b phương ti n gi m tác h i c a ti ng n và rung ng cho ngư i làm vi c). 6.4.17. C m: máy còn n i t i ngu n i n nhưng không có ngư i trông coi. ki n th c s d ng máy. nh ã nêu trong hư ng d n s d ng - Trao máy cho nh ng ngư i chưa có máy ch u t i quá th i gian quy máy.

- U n, kéo dây ngu n, dùng dây ngu n kéo v t khác.

- Tháo các phương ti n ch ng rung và i u khi n trong lúc v n hành máy. 6.4.18. C m s d ng máy khi phát hi n th y dù ch m t trong nh ng hư h ng sau: - H ng phích c m, dây i n ho c ng b o v dây. - H ng n p che khói ch i than, - Công t c làm vi c không d t khoát, - Ph n c góp có h quang bao quanh c góp, - D u m cháy b it c p tăng, ho c rãnh thông gió, - Có khói ho c có mùi cách i n cháy, - Ti ng n, rung, va - Các chi ti t 6.5. Ki m tra v , tay c m, rào ch n có ch b méo ho c n t.

- D ng c làm vi c tr c ti p b h ng. nh kì i 6.5.1. Ph i th nh kì cho máy và các ph tùng thi t b i kèm (bi n áp, thi t b t n, thi t b c t i n b o v , dây ngu n…) ít nh t 1 l n trong 6 tháng. 6.5.2. N i dung th nh kì g m có: - Xem xét bên ngoài, - Ki m tra máy làm vi c không t i ít nh t 5 phút, - o i n tr cách i n (b ng máy o i n m t chi u 500V khi óng công t c), i n tr cách i n không ư c nh hơn 1,0 - Ki m tra m ch b o v (theo i u 4.2.3). 6.6. 6.6.1. S a ch a và b o dư ng ơn v s d ng m y ph i thư ng xuyên ki m tra, b o dư ng và th ng kê các công vi c máy ã làm.

6.6.2. Vi c ki m tra, b o dư ng máy v à các thi t b i kèm ph i do nhân viên chuyên dùng môn thông th o kĩ thu t an toàn ti n hành. Sau khi s a ch a m i máy ph i phương pháp nêu m c 4.2. ư c th l i theo m c 4.3.2 theo các

121

6.7.

B o qu n và v n chuy n nơi khô ráo và theo nh ng i u ki n b o qu n ghi trong t may. C m x p ch ng máy

6.7.1. Ph i b o qu n máy lí l ch máy.

6.7.2. Nơi c t, gi máy ph i có giá, giàn, ngăn trong tr ng thái không có bào gói.

6.7.3. Khi v n chuy n máy trong ph m vi xí nghi p, nơi làm vi c ph i chú ý các bi n pháp b o v tránh làm h ng máy. C m v n chuy n máy chung v i các chi ti t, s n ph m b ng kim lo i. 7. 7.1. 7.2. 7.3. Quy t c an toàn khi s d ng máy trong sinh ho t. d ng các máy c p II và III theo các ch c i u 6.3.1. Trong sinh ho t ch cho phép s năng ghi trong lí l ch máy. Ph i s d ng máy theo nh ng quy 6.4.8; 6.4.10; 6.4.11; 6.4.18.

Trư c khi làm vi c ph i ki m tra máy theo n i dung

nh nêu trong các i u 6.2.6; 6.4.2; 6.4.7;

122

TIÊU CHU N VI T NAM

TCVN 5587:1991 Nhóm E
Tiêu chu n b t bu c áp d ng

Sào cách i n
Dielectric handle rod Tiêu chu n này áp d ng cho các lo i sào cách i n dùng thao tác các thi t b óng c t và thao tác n i t cho các thi t b i n m t chi u và xoay chi u t n s công nghi p. 1. 1.1. Yêu c u kĩ thu t Sào cách i n ph i ư c ch t o s d ng bình thư ng trong i u ki n khí h u c a môi trư ng theo TCVN 1443 : 1973. - Nhi t 1.2. n 400C. i n 98% nhi t 250C. m tương

cao so v i m t bi n không l n hơn 1000mm.

Sào cách i n ư c ch t o v i ba ph n chính: - Ph n làm vi c. - Ph n cách i n. - Ph n tay c m.

1.3. 1.4. 1.5. 1.6. 1.7. 1.8.

C u trúc ph n vi c c n c n ph n cách i n khi thao tác.

m b o có th g n ch c v i các chi ti t b và

Ph n cách i n n m gi a ph n làm vi c và tay c m ư c ch t o b ng các v t li u cách i n có tính ch t cách i n và cơ h c cao. Sào làm b ng ng cách i n ph i phía trong. m b o không cho hơi m và b i l t vào v t li u không g ho c b o v b m b o thu n l i cho m t

Các chi ti t kim lo i ph i ư c ch t o t m t.

C u t o và kh i lư ng c a sào cách i n ph i ngư i thao tác.

Kích thư c cơ b n c a sào cách i n không ư c nh hơn các kích thư c c a b ng 1 và b ng 2.

123

B ng 1 i n áp danh nh c a thi t b kV i n, Chi u dài, mm Ph n cách i n Không quy 700 1100 1400 2000 2500 3000 4000 B ng 2 Lo i sào cách i n n i n i n i t cho tr m n 1.000V n 500kV n 35kV Chi u dài, mm Ph n cách i n Không quy 1400 nh Theo B ng 1 Ph n tay c m Không quy Theo B ng 1 nh Theo B ng 1 nh Ph n tay c m Không quy 300 400 600 800 800 800 1000 nh

n1 T 2 n 15 Trên 15 n 35 Trên 35 n 110 150 220 330 Trên 330 n 500

t cho tr m 2kV t cho ư ng dây

n i t cho ư ng dây trên không 110kV n 220kV ch t o hoàn toàn b ng v t li u cách i n 1.9.

Sào cách n i t cho ư ng dây trên không i n áp n 10kV ph i ch u ng l c kéo 100kG trong m t phút. Các lo i sao cách i n dùng thao tác và n i v i t khác ph i ch u l c kéo 150kG trong m t phút.

1.10. Kh năng ch u u n tính b ng ph n trăm c a sào ư c xác nh theo t l s gi a bán kính cong t i i m t l c sào cách i n áp 2000kV và 20% i v i sào ch u i n áp cao hơn, dư i tác ng c a chính kh i lư ng c a soà (lo i sào thao tác) ho c kh i lư ng c a sào c ng v i kh i lư ng c a dây n i t (lo i sào dùng n i t) ho c hai làn kh i lư ng ph n làm vi c v i kh i lư ng c a c u chì b o v . 1.11. b n cách i n i v i sào c p i n áp n 110kV ph i ch u i n áp xoay chi u t n s công nghi p có giá tr b ng ba l n i n áp dây trong th i gian 5 phút, nhưng không nh hơn 40kV còn c p i n áp hơn 110kV ph i b ng 3 l n i n áp pha trong th i gian 5 phút. 1.12. T i ch ti p giáp gi a tay c m v i ph n cách i n c n có vòng gi i h n b ng v t li u cách i n. ư ng kính ngoài c a vòng gi i h n c n l n hơn ư ng kính ph n tay c m không ít hơn 10mm. 2. Phương pháp th

124

2.1. 2.2. 2.3.

Ki m tra kích thư c c a sào v i d ng c sai s Ki m tra các yêu c u Ki m tra b n cơ lí theo TCVN 4760: 1989.

n 1,0mm.

i u 1.2.1.3, 1.4, 1.5, 1.6, 1.7 b ng cách xem xét.

2.3.1. Ki m tra b n kéo t. Sào ư c c nh ph n làm vi c, l c tác d ng ph n tay c m hư ng d c theo sào, giá tr l c kéo theo quy nh i u 1.9. 2.3.2. Ki m tra b n u n sào b ng cách t sàn theo phương n m ngang, c nh sào t i i m mút c a tay c m và vòng gi i h n. Giá tr u n theo quy nh i u 1.10. c i m l c t i i m làm vi c c a ph n làm vi c. 2.4. Ki m tra b n cách i n theo TCVN 2329: 1978 và TCVN 2330: 1978. i n áp th ư c t gi a ph n làm vi c và i n c c t m th i c a vòng gi i h n t phía ph n cách i n. Sào cách i n ư c coi là ch u ư c th nghi m n u không x y ra ánh th ng ho c phóng i n b m t ho c t nóng c c b do t n hao cách i n. 3. 3.1. Ghi nhãn, bao gói và b o qu n Nhãn ư c in b ng m c không phai ho c in n i trên bìa kim lo i không r , ư c g n ch t vào ph n cách i n cách u mút phía làm vi c 100m. Trên nhãn c n ghi rõ: a) Tên và kí hi u s n ph m; b) Cơ s ch t o; c) i n áp d d ng; d) Tháng, năm xu t xư ng; ) Kí hi u tiêu chu n hi n hành. 3.2. M i sào ho c khóm sào ư c t trong bao da, óng gói b ng hòm g v i tr ng lư ng không quá 50kG. M i hòm ph i g n phi u ghi rõ: a) Tên và kí hi u s n ph m; b) Cơ s ch t o; c) i n áp s d ng; d) S lư ng; ) Ngày, tháng, năm óng gói; e) Kí hi u tiêu chu n hi n hành. 3.3. Sào ph i ư c b o qu n trong môi trư ng kho ráo thoáng mát, cách xa v t phát nhi t, không b nh hư ng c a dung môi có h i như xăng, d u, axít v.v…

125

TIÊU CHU N VI T NAM

TCVN 5588:1991 Nhóm E

Tiêu chu n b t bu c áp d ng

ng cách i n
Dielectric foot – wear Tiêu chu n này áp d ng cho các lo i ng cách i n dùng làm phương ti n b o v b sung nh m tăng cư ng kh năng an toàn i n cho ngư i trong th nghi m, v n hành thi t b i n. 1. 1.1. 1.2. Quy cách ng cách i n ư c ch t o theo hai c p i n áp s d ng: n 1000V. ng ư c ch t o v i kích c sau: ng nam: 247, ng n : 1.3. 225, 255, 232, 262, 240, 270, 247, 277, 255, 285, 262, 292. 270. nh trong b ng 1, hình 1 - Trên 1000V.

Ki u và kích thư c cơ b n c n phù h p v i các quy và hình 2. B ng 1

Kích thư c: mm ng nam Kích thư c L r ng không nh hơn A 247 255 262 270 277 285 292 Chú thích: 171 174 177 180 183 186 189 B 200 203 206 209 212 215 218 360 368 375 383 390 398 405 225 232 240 247 255 262 270 Chi u cao H không nh hơn Kích thư c L ng n r ng không nh hơn A 153 156 159 162 165 168 171 B 188 191 194 197 200 203 206 320 325 330 335 340 345 350 Chi u cao H không nh hơn

126

ng nam: ng n :

l1 = 16%L h1 = 42%H h1 = 39%H

l2 = 41%L h2 = 20%H h2 = 18%H

l3 = 20%L h3 = 24%H h3 = 22%H

Hình 1

Hình 2

1.4. Chi u d y c a ng t i các v trí o tương ng trên hình 1 và hình 2 không nh hơn tr s quy nh trong b ng 2. B ng 2 Kích thư c: mm V trí trên ng 1 2 3 4 5 6 1.5. - Mũi ng (v trí 1) 2. 2.1. ng (v trí 5 và 6). Yêu c u kĩ thu t ng ph i ư c ch t o s d ng bình thư ng trong i u ki n khí h u c a môi trư ng theo TCVN 1443: 1973. - Nhi t n 400C. i n 98% nhi t 250C. 127 m tương ng cao su Nam 2,5 2,0 3,5 1,3 8,0 22,0 N 2,5 2,0 3,5 1,3 6,0 17,0 ng PVC 3,0 2,5 3,4 1,8 8,0 22,0

Cho phép ch t o ng v i ki u và kích thư c khác tr chi u d y c a ng t i:

2.2. 2.3.

cao so v i m t bi n không l n hơn 1000m. ng

ng ư c ch t o v i màu xám sáng ho c nâu nh t. T ng ôi ph i nh t v màu s c. Các ch tiêu cơ lí c a ng ph i phù h p v i b ng 3. B ng 3 Cao su Ch tiêu cơ lí Ph n trên 70 500 Ph n 60 400 Ph n trên 60 350 PVC Ph n 65 250

b n kéo t, kG/cm2 không nh hơn dãn dài tương i khi kéo t, % không nh hơn 2.4.

b n i n ph i phù h p v i quy B ng 4

nh

b ng 4.

Lo i ng v i c p i n áp s d ng n 1000V Trên 1000V 2.5. 2.6. 3. 3.1. 3.2. 3.3.

i n áp th , V t n s công nghi p trong th i gian m t phút 5000 20.000

Dòng i n rò, mA, i n áp th , không l n hơn 9 9 700C. Sau khi nh b ng 3.

ng không ư c th m nư c trong quá trình s d ng. ng ph i ch u ư c th nghi m lão hoá trong 168h nhi t th nghi m các ch tiêu cơ lí không kém hơn 75% so v i quy Phương pháp th Ki m tra ng b ph i, trái, m u s c cho m i ôi b ng cách xem xét. ov i chính xác n 1mm. o các kích thư c cơ b n b ng d ng c

Ki m tra kh năng không th m nư c b ng cách bơm không khí vào ng v i áp l c 0,5kPa/cm2 và dìm vào b nư c. Trong th i gian 10s m t ng không ư c s i b t. o chi u d y c a ng b ng d ng c o có ư ng kính v t o 10mm, dư i áp l c 100G và sai s cho phép không quá 0,1mm. K t qu o chi u d y là gia tr trung bình c a 3 s o i v i m i i m o. Các ch tiêu cơ lí ư c xác nh theo TCVN 1592: 1987 và TCVN 1593: 1987. b n cách i n ư c xác nh theo TCVN 2329: 1978 và TCVN 2330: 1978. Ph n i n c c o ư c th c hi n như sau: ng ư c dìm vào b nư c, nư c ư c rót vào trong ng sao cho ph n ng khô, tính t mép ng là 5cm. M c nư c trong ng và ngoài ng ph i b ng nhau. i n c c ư c t h n vào ph n nư c trong ng n i ti p v i ng h mili – ampêmt và m c 128

3.4.

3.5. 3.6.

vào m t c c c a máy bi n áp. C c kia c a máy bi n áp bên ngoài ng và n i t. Các ng không 3.7. t yêu c u cách i n ph i ư c lo i b .

t vào ph n nư c

Trư ng h p k t qu th không t yêu c u theo m t ch tiêu b t kì (tr ch tiêu cách i n) thì cho phép ti n hành th l n th hai, v i s m u g p hai l n. K t qu th này ư c coi là l n cu i cùng. Th lão hoá theo TCVN 5586: 1991. (S i n). Ghi nhãn, bao gói và b o qu n. Trên m i ng, m t ngoài, cách mép trên c a ng 50mm. Nhà ch t o óng d u m c tr ng không phai ho c d u n i ghi rõ: a) Tên và kí hi u s n ph m; b) Cơ s ch t o; c) C p i n áp s dung; d) Tháng, năm xu t xư ng. hi u c a tiêu chu n găng cách

3.8. 4. 4.1.

4.2. 4.3. 4.4.

Trư c khi óng gói, ng ph i ư c s y khô trong môi trư ng nhi t trong th i gian 1h.

60oC,

ng ph i ư c óng gói thành ôi, ông m u, cùng c trong h p gi y. Tr ng lư ng m i hòm óng không quá 50kG. M i hòm ư c óng gói ghi rõ: a) tên và kí hi u s n ph m; b) Cơ s ch t o; c) i n áp s d ng; d) S ôi, c s ; ) tháng, năm, xu t xư ng; e) Kí hi u tiêu chu n.

4.5.

ng c n ư c b o qu n trong môi trư ng kho ráo, thoáng mát, cách xa v t phát nhi t không có nh hư ng c a dung môi có h i như xăng, d u, axít v.v…

129

TIÊU CHU N VI T NAM

TCVN 5589:1991
Tiêu chu n b t bu c áp d ng

Nhóm E

Th m cách i n
Dielectric rug
Tiêu chu n này áp d ng cho các lo i th m cách i n b ng cao su dùng làm phương ti n b o v b sung, nh m tăng cư ng kh năng an toàn i n cho ngư i trong th nghi m, v n hành thi t b i n. 1. 1.1. Yêu c u kĩ thu t Th m ph i ư c ch t o s d ng bình thư ng trong i u ki n khí h u c a môi trư ng theo TCVn 1443 :1973. - Nhi t 1.2. n 400C. i n 98% nhi t 250C. m tương

cao so v i m t nư c bi n không l n hơn 1000m. n 8.000mm n 1.200mm sâu t 1mm n 3mm.

Th m ư c ch t o theo các kích thư c sau: - Chi u dài t 500mm - Chi u r ng t 500mm - Chi u d y (6±1)mm.

1.3 1.4 1.5

Th m có b m t nhám v i các rãnh răng cưa có Th m có th có màu s c b t kì nhưng ph i có

ng màu trên m t t m th m.

M t trên c a th m không ư c có v t n t, t p ch t, l th ng cũng như v t lõm sâu quá 1mm, ư ng kính quá 1mm v i s lư ng quá 6 i m trên m t mét chi u dài, cho phép có ư ng răng cưa và hoa văn. B m t dư i c a th m không có v t lõm sâu quá 1,5mm, dài quá 35mm, r ng quá 20mm; không có b t khí cao quá 1,5mm ư ng kính quá 5mm. T ng s v t lõm và b t khí không quá 6 i m trên m t chi u dài. Các ch tiêu cơ lí c a th m cao su theo quy B ng 1 Ch tiêu b n kéo t không nh hơn , KG/cm2 i khi kéo i sau khi t, %, không nh hơn t , %, không l n hơn Giá tr 25 180 45 nh b ng 1.

1.6

1.7

dãn dài tương dãn dư tương

130

1.8 1.9 1.10 1.11 2. 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

Th m ph i ch u ư c i n áp th xoay chi u 20hV t n s công nghi p trong th i gian m t phút . Dòng i n dò cho phép gi a các i n c c th trên 1000V i n áp th . nghi m không l n hơn 1mA

Th m u n cong 180o theo hai hư ng vuông góc không ư c có v t n t Th m ph i ch u ư c th nghi m lão hoá trong 168h nhi t 70oC. Sau khi th các ch tiêu cơ lí không th p hơn 75% giá tr trư c khi th lão hoá. Phương pháp th . Kích thư c c a th m ư c ki m tra b ng d ng c có sai s không quá 1mm. sâu vân răng cưa và kích thư c các ch sai h ng ư c o b ng d ng c có sai s không quá 0,2mm. Hình dáng , màu s c c a th m ư c ki m tra b ng m t . Các ch tiêu cơ lí ư c ki m tra theo TCVN 1592 : 1978. Ch ti u b n i n c a th m ư c ki m tra theo TCVN 2329 :1978 và TCVN 2330 :1978. Trong m ch o m c n i ti p ng h miliampemt. Ph n i n c c o ư c th c hi n như sau: th m ư c kéo gi a hai tr c kim lo i có ư ng kính (200 ± 25) mm ư c dùng làm hai c c i n. i n c c này ư c ch t o t không r hay thép m Ni, Cr… Tr c dư i ư c n i v i m t c c c a máy bi n áp và n i v i t quay v i t c 3cm/s. Tr c trên quay t do ư c n i ti p v i ng h miliampemt và m c v i m t c c kia c a bi n áp. Chi u dài c a tr c trên là 400mm khi th v i th m có chi u r ng 500mm và 1100mm v i th m 1200mm. T i tr ng c a i n c c trên b ng 5kG v i tr c dài 400mm và 7,5 kG v i tr c dài 1100mm. T i trong phân b u trên toàn b tr c. Th m ư c kéo khi tr c trên ư c nâng n i n áp 20 kV. Dòng i n rò i n áp th không ư c quá 1mA/1kV.

2.6.

Th m u n cong 180o v hai hư ng vuông góc v i thanh k p kim lo i co ư ng kính b ng 4 l n chi u d y th m. Th i gian là 5 phút v n m b o không có v t n t. Th lão hoá theo TCVN 5586: 1991. Ghi nhãn, bao gói và b o qu n Trên m i th m, m t sau t i góc th m cách mép th m 10cm, nhãn c a th m ư c th c hi n b ng phương pháp óng d u ho c in d u n i. Trên nhãn ghi rõ: a) tên s n ph m và kí hi u; b) Cơ s ch t o: c) i n áp th ; d) Quy cách; ) Kí hi u tiêu chu n.

2.7. 3. 3.1

3.2.

Th m có th qu n thành m t cu n ho c x p t m vào hòm g , ư ng kính lõm qu n

131

Không nh hơn 100mm. Tr ng lương m i hòm không quá 50kg. thu n l i cho v n chuy n cho phép tr ng lư ng n 90kg i v i th m kích thư c l n. 3.3. M i hòm ho c m i cu n ph i g n phi u ghi rõ: a) Tên s n ph m và kí hi u. b) Cơ s ch t o; c) Quy cách; d) S lư ng; ) Kí hi u tiêu chu n. 3.4. Th m c n ư c b o qu n trong môi trư ng kho ráo thoáng mát, cách xa các v t cách nhi t, không có nh hư ng c a dung môi có h i như xăng, d u, axít…

132

TIÊU CHU N VI T NAM

TCVN 5586:1991 Nhóm E

Tiêu chu n b t bu c áp d ng

Găng cách i n
Dielectric gloves Tiêu chu n này áp d ng cho các lo i găng cách i n b ng cao su dùng làm phương ti n b o v b sung nh m tăng cư ng kh năng an toàn i n cho ngư i trong th nghi m, v n hành thi t b i n. 1. 1.1. Quy cách Găng cách i n ư c ch t o theo hai c p i n áp s d ng sau ây; 1.2. n 1.000V (găng h áp); - Trên 1.000V (găng cao áp). Găng cách i n có th ư c ch t o theo các c và kích thư c trên hình 1 và b ng 1. B ng 1 Kích thư c: mm Kích thư c dài L không bé hơn dài b dài b1 dài b2 dài 1 Chi u d y, S (găng h áp) không nh hơn Chi u d y, S (găng cao áp) không nh hơn C găng 1 250 220 240 310 106 2 350 240 260 340 118 0,7 1,2 3 350 260 290 360 125 Sai l ch ±10 ±10 ±10 ±10 ±5

Chú thích: Cho phép ch t o găng có hình d ng và kích thư c khác v i quy nh trên (tr ch tiêu chi u d y), theo s tho thu n c a khách hàng.

133

2. 2.1.

Yêu c u kĩ thu t Găng ph i ư c ch t o s d ng bình thư ng trong i u ki n khí h u c a môi trư ng theo TCVN 1443:1973. - Nhi t n 400C. i n 98% nhi t 250c. m tương

cao so v i m t bi n không l n hơn 1000m. ng nh t v m u s c cho m i ôi, b m t găng

2.2. 2.3.

Găng ph i ư c ch t o ph i nh n.

Găng cao su c n có ch tiêu cơ lí theo b ng 2. B ng 2 Ch tiêu cơ lí Giá tr 150 700 10 nh trong b ng 3. Dòng i n rò i n áp th nghi m, không vư t quá, mA 3,5 9

1. 2. 3. 2.4.

b n kéo t, kG/cm2, không nh hơn dãn dài kéo t,%, không nh hơn dãn dư, %, khi kéo dài 500% không l n hơn b n cách i n c a găng ph i phù h p v i quy B ng 3 Lo i găng i n áp th nghi m, V, t n s công nghi p trong m t phút 3500 9000

Găng i n áp n 1000V Găng i n áp trên 1000V 2.5. 3. 3.1. 3.2. 3.3.

Găng ph i ch u ư c th nghi m lão hoá trong 168h nhi t 70oC. Sau khi th các ch tiêu cơ lí không th p hơn 75% giá tr trư c khi lão hoá. Phương pháp th Ki m tra ng b ph i trái ng m u cho m i ôi b ng cách xem xét. Ki m tra ch t lư ng màng găng ư c th c hi n b ng cách d n vào găng 1,5dm3 không khí sau ó gi th t khít c găng, r i quan sát b m t găng. o chi u d y găng b ng d ng c o có chính xác n 0,1mm ư ng kính v t o là 10mm, v i áp l c 1000. o ít nh t 3 i m theo chi u d c c a găng b t ut nh ngón gi a. Các ch tiêu cơ lí ư c xác nh theo TCVN 1592:1987 và TCVN 1593:1987. b n cách i n c a găng ư c xác nh theo TCVN 2329:1978 và TCVN2330:1978. Trong m ch o m c n i ti p thêm ng h o miliampe. Ph n i n c c ư c th c hi n như sau: Găng ư c dìm vào b nư c, nư c ư c rót vào găng sao cho ph n găng khô tính t mép găng là 5cm. M c nư c trong găng và ngoài găng ph i b ng nhau. M t c c t h n vào ph n nư c trong găng n i ti p v i ng h miliampêmt m c vào m t c c c a bi n áp. M t c c t vào ph n nư c bên

3.4. 3.5.

134

ngoài găng m c vào c c kia c a bi n áp và n i c u cách i n ph i ư c lo i b . 3.6.

t. Các găng không

t yêu

Th lão hoá ư c ti n hành trong bu ng nhi t nhi t th là 168h. Sau khi th lưu m u trong i u ki n nhi t 16h r i th theo i u 3.4, 3.5. Chú thích: Cho phép có th i gian ng ng th không quá 60h.

70 ± 2oC th i gian phòng không ít hơn

nhưng t ng s th i gian này

3.7.

Trư ng h p k t qu th găng không t yêu c u theo m t ch tiêu nào ó (tr ch tiêu cách i n) thì ph i ti n hành th l n hai v i s m u g p hai l n. K t qu th l n này ư c coi là k t qu cu i cùng. Ghi nhãn, bao gói và b o qu n Trên m i găng m t chính di n, cách mép 50mm óng m t d u tr ng ch m c không phai ho c d u n i. D u ghi rõ: a) Tên và kí hi u s n ph m; b) Cơ s ch t o; c) C p i n áp d ng. d) Th i gian th xu t xư ng; ) Kí hi u tiêu chu n.

4. 4.1.

4.2. 4.3. 4.4.

Găng ư c bao gói thành t ng ôi sau khi làm v sinh và s y khô nhi t 600C trong m t gi . Găng ư c óng gói vào hòm v n chuy n co tr ng lư ng không quá 50kG. M i gói nilông và m i ki n a) Tên và kí hi u s n ph m; b) Cơ s ch t o; c) S ôi, c s ; d) C p i n áp s d ng ; ) S hi u tiêu chu n. u có nhãn v i n i dung sau:

4.5.

Găng c n ư c b o qu n trong môi trư ng khô ráo, thoáng mát, cách xa các v t cách nhi t , không có nh hư ng c a dung môi có h i như xăng , d u , axit …vv.

135

TIÊU CHU N VI T NAM

TCVN 3145:1979
Nhóm T

Khí c

óng c t m ch i n, i n áp 1000 V – Yêu c u an toàn

Switching devices for voltage below 1000 V – Safety requirements

1.

Tiêu chu n này áp d ng cho các khí c thông d ng i n áp n 1000 V. Tiêu chu n này quy c t m ch i n . nh các yêu c u an toàn

óng c t m ch i n, óng nh

i v i k t c u c u khí c

2. 3. 4.

Khí c óng c t m ch i n, i n áp n 1000 V ph i tuân theo các quy c a tiêu chu n này, TCVN 2841 : 1979 và TCVN 2282 : 1978. C p b o v c a khí c

óng c t m ch i n ph i tuân theo TCVN 1988 :1977.

S phát nóng c c b c a khí c óng c t m ch i n ph i m b o không làm bi n d ng hay nóng ch y các b ph n dãn i n, cách i n và truy n ng, không gây nguy hi m cho ngư i trng quá trình làm vi c. Nhi t m t ngoài c a v c a nh ng khí c óng c t m ch i n mà ngư i lao ng ti p xúc thư ng xuyên, nút b m và tay c m thao tác không quá 50oC. K t c u c u thi t b óng c t m ch i n ph i mb o : Khi ư c l p t trong thi t b chính thì khung kim lo i không mang i n c a khí c óng c t m ch i n có th y vào hay kéo ra ư c n i h th ng n i t c a thi t b chính ó; Khi kéo khí c ra mà ph n dãn i n ã ư c c t kh i ngu n i n thì không nh t thi t ph i n i khung kim lo i không mang i n v i h th ng n i t c a thi t b chính; Khi tháo khí c óng c t m ch i n ra kh i thi t b chính, trư c tiên ph i tháo ph n d n i n ra kh i ngu n i n, sau ó tháo m ch n i t.

5.

6.

Khi ư c l p t trong thi t b chính, k t c u c a khí c óng c t m ch i n có th y vào kéo ra ư c ph i ư c nh v v trí ; làm vi c và có th liên ng không cho phép y vào hay kéo ra khi khí c ang tr ng thái óng. Khi l a ch n kho ng cách rò i n và khe h i n c a khí c óng c t m ch i n ư c l p trong v c a thi t b khác ph i chú ý n nh hư ng c a các t m cách i n và tính b o v c a v y, cũng như các y u t làm gi m b n i n (thí d s ion hoá, nhi t cao, m l n , mu i than, b i và các s n ph m do p h quang ….) m b o an toàn cho ngư i v n hành. Các khí c óng c t m ch i n có cơ c u truy n ng b ng tay ph i có b ph n b o v lo i tr kh năng tay g t ánh l i do l c i n ng làm ch n thương tay ngư i thao tác khi óng c t m ch i n.

7.

8.

136

9.

Vòng nguy hi m do khí phun ra trong quá trình làm vi c c u khí c ph i ư c quy nh trong tiêu chu n ho c i u ki n kĩ thu t cho t ng lo i và ki u khí c , cũng như ph i nói rõ trong hư ng d n l p t và v n hành.

137

TIÊU CHU N VI T NAM

TCVN 2572 : 1978
Nhóm E

Bi n báo an toàn v

i n

Danger warning sign for electric installations
Tiêu chu n này áp d ng cho các bi n báo có ch và d u hi u có i n áp, t trên các d ng c , máy, khí c , các thi t b i n ….vv. báo cho ngư i tránh kh i nguy hi m do i n gây ra khi v n hành, làm vi c và i qua g n nh ng thi t b ó. 1. 1.1 Phân lo i và kích thư c Căn c vào các i tư ng c n báo hi u, bi n báo g m: i n cũng i n Bi n báo chung - dùng nh ng nơi co nhân viên v n hành thi t b như ngư i n làm vi c ho c i qua. Bi n báo riêng - dùng làm vi c. 1.2 Bi n báo c Bi n báo lưu 1.3 nh ng -

nh ng nơi ch có nhân viên v n hàng thi t b

Căn c vào th i gian s d ng bi n báo g m: t trong m t th i gian không quy t trong m t th i gian nh t nh. nh;

Căn c vào kích thư c (a x b), tính b ng mm, bi n báo ư c phân thành nhóm sau: a – 360 x 240 b – 240 x 150 c – 240 x 120 d – 210 x 210 e – 145 x 72 g – 105 x 52 h – 72 x 36 i – 52 x 26 k – 36 x 18

1.4

Căn c vào n i dung l i trên bi n, bi n báo ư c phân theo b ng 1.

138

B ng 1. Ki u
1 1aX

L i trên bi n
2 C m vào! i n áp cao nguy hi m ch t ngư i C m trèo! i n áp cao nguy hi m ch t ngư i 2 C m l i g n! Có i n nguy hi m ch t ngư i D ng l i! Có i n nguy hi m ch t ngư i C m s !Có i n nguy hi m ch t ngư i Chú ý! Phía trên có i n C m óng i n! Có ngư i ang làm vi c C m óng i n !Có ngư i ang làm vi c trên dây d n C m m !Có ngư i ang làm vi c Chú ý! i n áp ngư c ãn i t

Ch c năng
3 Chung

Lo i
4 C C nh

Kích thư c
5 360 x 240

Chú thích
6 Có d u hi u có i n áp và hình s ngư i Có d u hi u có i n áp và hình s ngư i 6 Có d u hi u có i n áp

Hình v
7 1

2aX 2b 2K 1 3aX

Chung

nh Lưu ng Khuôn 4

360 x 240 240 x 150 360 x 240 5

2,3 4 5 7 6 7

3 Chung C

nh Lưu ng

360 x 240 240 x 150

3b

Chung

4aX

Chung

C

nh

360 x 240

Có d u hi u có i n áp

8

5aX 6ax 7b

Chung Chung Riêng

C C

nh nh Lưu ng Lưu ng Lưu ng Lưu ng Lưu ng Lưu ng

360 x 240 360 x 240 240 x 150

Có d u hi u có i n áp Có d u hi u có i n áp -

9 10 11

8b

Riêng

240 x 150

-

12

9b 10c 11c 12d

Riêng Riêng Riêng Riêng

240 x 150 240 x 150 240 x120 210 x 210

-

13 14 15 16

Làm vi c t i ây

139

13d 14d 15eX 15gX 15hX 15iX 15kX

Trèo t i ây Vào hư ng này

Riêng Riêng

Lưu ng Lưu ng

210 x210 210 x 210 145x 72 105 x 52

-

17 18

19 Có d u hi u có i n áp 20

-

Chung

C

nh

72 x 36 52 x 26 36 x 18

Chú thích. 1.Trong trư ng h p c n thi t, cho phép v thêm hình s ngư i nhưng ph i m b o yêu c u trong i u 2.6 c u tiêu chu n này; 2. Ch và s c t (c t 1 - “Kí hi u”) bi u th 1 n 15 - Phân theo l i ghi c t 2 (b ng 1); a, b, c, d, e, g, h, i, k - Phân theo kích thư c: K- Lo i bi n c nh ; vi t, d u K- Khuôn. Khuôn là lo i bi n ã ư c khoét th ng t t c các ch hi u có i n áp và khung c a bi n. 1.5 N i dung trình bày và kích thư c bi n báo ư c quy trên hình v 1 - 20.

nh trong b ng 2- 4 và

140

B ng 2 Ki u 1 aX,2aX 3aX,4aX, 5 aX 2b,3b và 8b 7b và 9b Hình 1,2, 6,8, 9 4 và 12 11 và 13 12d,13d và 14d Còn l i B ng 3 Ki u 15 eX 15gX 15hX 15 iX 15kX Hình v a 72 52 36 26 18 b 145 105 72 52 36 c 27 20 15 10 7 e 18 13 9 6 5 f 5,0 4,5 4,0 3,0 2,5 g 5,0 4,5 4,0 3,0 2,5 h 110 80 55 40 25 D 3 3 2 2 2 16,17,18 a b c m e f g t h1 h2 h3 k I D n S1 S1 d

360 240

40

350

40

12

12

-

160

35

24

40

40

-

4

5

3

6

240 150

25

-

25

70

10

100 100

25

20

25

5

-

4

3

2

4

240 150 210 210

-

-

-

70 55

10 12

100 100

-

25 24

20 -

25 71

15 20

170

4 10

3 3

2 -

4 4

Theo hình v

16 v à 17

141

1.6

Bi n báo ph i ư c sơn màu phù h p v i quy B ng 4. Ki u N n Tr ng Tr ng Tr ng Vàng Xanh lá cây Tr ng Ch en en en en en -

nh trong b ng 4

D u Hi u Hình s có i n áp ngư i t ươi tươi tươi ho c en en -

Vòng trong Tr ng -

Khung t ươi tươi tươi en Tr ng -

1 aX,2 aX,2K 26,3 aX,3b, 4 aX,5 aX, 6 aX 7b , 8b và 9b 10c và 11c 12d, 13d và 14d 15eX 1.7. 1.8. 2. 2.1. 2.2. 2.3.

S d ng các bi n báo ph i phù h p v i nh ng quy nh trong các quy ph m an toàn lao ng ho c các tài li u khác có liên quan v an toàn lao ng. Khi này. t làm các bi n báo, ph i ch rõ ki u, lo i theo quy nh trong tiêu chu n

Yêu c u kĩ thu t Bi n báo ph i ch t o theo nh ng yêu c u c a tiêu chu n này và các tài li u kĩ thu t có liên quan khác. Bi n báo c nh và khuôn ư c ch t o b ng thép t m ch t lư ng thư ng, có chi u d y không nh hơn 0,5mm. Bi n báo c nh ki u 15eX n 15kX dùng g n trên thi t b i n, khí c , các d ng c o i n có th ch t o b ng v t li u như nhôm lá, ng lá, thép lá ho c b ng v t li u khác nhưng ph i m b o tu i th c a nó trong i u ki n v n hành c a s n ph m, ng th i ph i m b o rõ ràng và c rõ nét ch . Có th dùng lo i có l ho c không có l . Cho phép ch v d u hi u có i n áp tr c ti p ngay trên s n ph m nhưng kích thư c ph i phù h p v i TCVN 2049:1977 theo chi u cao “h” quy nh B ng 3 c a tiêu chu n này. Bi n báo ph i ư c g n ch c b ng bulông, vít, inh tán ho c g n tr c ti p vào s n ph m. Kích thư c c a các l b t bulông, vít ư c quy nh trong các b ng và hình v c a tiêu chu n này. Bi n báo lưu ng ư c phép ư c ch t o b ng kim lo i lá, ch t d o ho c b ng v t li u khác có chi u d y t 2 - 3mm. Các v t li u này không b hư h ng do tác d ng c a khí quy n. Hình s ngư i ph i m b o các yêu c u sau: M u c a h c m t, mũi, răng và ư ng vi n c a s ph i là m u en; o n u c a d u hi u có i n áp ph i cho xuyên qua h c m t ph i, nhưng hình s ngư i không ư c che khu t u mũi tên c a d u hi u, ng th i ph i 142

2.4

2.5

2.6

ch a m t o n rõ t i n áp;

ch h c m t ph i

n ch g p khúc c a d u hi u có

Hình s ngư i ph i có kích thư c tương ng v i d u hi u có i n áp. Ph n l i c a bi n báo ph i vi t b ng ch li u thi t k ” (TCVN 6:1974). in th ng ng theo tiêu chu n “tài

Hình d ng và kích thư c c a d u hi u có i n áp theo TCVN 2049:1977. Bi n báo không ư c có nh ng v t s n sùi, c nh s c. Bi n báo c nh và khuôn ph i sơn c hai m t, trư c khi sơn ph i làm s ch h t v t b n, v t g . Sơn ph i 2.12 2.13 3. 3.1 3.2. u, m và b n, b m t l p sơn ph i nh n. cao t 2,5m - 3m so v i m t t. th hi n tr c ti p n i dung c a nh trong Bi n báo ki u 2aX ph i b t ch c ch n

Trên c t bê tông, cho phép dùng khuôn 2K bi n báo và sơn màu quy nh trong B ng 4.

Phía trên bi n báo lo i lưu ng ph i có hai l theo kích thư c quy B ng 2 lu n dây treo thích h p. Quy t c nghi m thu

Các bi n báo ph i ư c b ph n ki m tra k thu t bên s n xu t ki m tra theo yêu c u c a tiêu chu n này. Ki m tra kích thư c và ch vi t c a bi n báo b ng d ng c o có chính xác n 1mm. Khi ki m tra, l y 10% s bi n báo c a l , nhưng không ư c ít hơn 3 chi c. Ki m tra các i u 2.7; 2.8 và 2.1 b ng m t thư ng. Ki m tra t ng bi n báo riêng bi t. Bao gói, ghi nhãn, b o qu n và v n chuy n Bi n báo ph i ư c bao gói trong hòm g ho c hòm các tông, gi a các bi n báo ph i có gi y lót. Kh i lư ng c a hòm x p bi n báo không quá 20kg. Trên m i hòm có ghi nhãn, bao g m các m c sau: - Tên ho c d u hi u quy ư c c a cơ s s n xu t; - Ki u bi n báo; - Kh i lư ng, kg; - Ký hi u và s hi u c a tiêu chu n

3.3. 4. 4.1 4.2

4.3 4.4

Bi n báo ư c b o qu n trong phòng

i u ki n bình thư ng

Bi n báo ư c v n chuy n b ng m i phương ti n.

143

144

145

146

147

148

149

150

TIÊU CHU N AN TOÀN I N

Ch u trách nhi m xu t b n BÙI H U H NH Biên t p k ,m thu t Ch b n i n t S a b n in BÙI TH THÔNG VŨ H NG THANH NGUY N QU C HƯNG TR NH KIM NGÂN Trình bày bìa NGUY N H U TÙNG

151