Olimpizmin felsefesi Modern Olimpizm, 20. yüzy l n totaliter ideolojilerinden biridir.

Olimpik ³misyonerler´in, Bat ¶n n hâkim manevi gücü olarak Katolik Kilisesi¶nin yerine getiremedi i görevi yerine getirmeleri gerekmektedir: Dünyan n manevi olarak sömürgele tirilmesi. Olimpizmin, cellat n baltas n sallamadan önce insano lunun kafas na geçirdi i çuval oldu u söylenebilir. Prof. Dr. Lubodrag SimonoviçE-mail: comrade@sezampro.rs Çeviri: Lale Akal n ve Do a Konukman Lubodrag Simonoviç, 1970 y l nda dünya ampiyoru olan Yugoslavya milli basketbol tak m n n oyuncusuydu. Birçok Avrupa kulübünde oynad . 1972 y l nda Münih Olimpiyatlar ¶na kat ld . Porto Rikolu bir sporcunun doping kullanmas n n saklanmas üzerine protesto etmek için olimpiyatlar terketti. Felsefe profesörü ve hukuk doktoru olan Simonoviç¶in, ³Robotlar n syan ´, ³Profesyonellik veya Sosyalizm´, ³Olimpiyat Aldatmacas ´, ³Spor, Kapitalizm ve Y k m ´, ³Felsefi Aç dan Ça da Olimpiyatlar´, ³Yeni Dünya Düzeni ve Olimpiyatlar´ ve son olarak da ³Olimpiyatlar¶n Felsefesi´ isimli kitaplar bulunuyor. Birçok kitab yabanc dile de çevrildi. Ayr ca olimpiyatlarla ilgili bir belgeseli de var. Simonoviç, ayr ca politik afi ler de çiziyor. Simonoviç, Yugoslavya¶da ve yurtd nda bir çok üniversitede ders verdi. Evli, üç çocuk babas . Belgrad¶da ya yor. Simonoviç, yay mlad m z bu yaz s n Bilim ve Ütopya dergisi için son kitab n n önsözünü özetleyerek haz rlam t r. Yaz , ngilizceden Do a Konukman taraf ndan çevrilmi tir. 20. yüzy l geride b rakt k. E er bu tarihi dönemin ay rdedici olgular n saptamak istersek, spor, mutlaka öncelikli yer tutacakt r. Spor, dinin ortaça larda sahip oldu u önemi ele geçirmi tir: Olimpiyat Oyunlar modern dünyan n en önemli enli i haline gelmi , Olimpiyat fikri ise bu dünyan n kutsal kitab olmu tur. Modern Olimpik putperestlik, kapitalizmin h ristiyanl (di er dinleri de) sildi i bir bir yap görevini üstlenmi ve insanlar kapitalizmin manevi yörüngesinde birle tirmeye hizmet eden bir ideolojik araç haline gelmi tir. Önemli spor gösterilerinin takvimi, dini günlerin rolünü üzerine alm , manevi bir eksen olmu tur. Stadyum ise modern dünyan n en önemli tap nma yeri olumu tur. Spor sadece ³gerçek eytan ´ (Adorno) gizlemeye yönelik bir ideolojik perde de il, insanl n kültürel izlerini silmeye, sivil toplumun özgürle tirici miras n yok etmeye yönelik bir burjuva arac d r. Modern Olimpizmin temel amac , dünyay kültürel bir uluslar toplulu u olarak birle tirmek de il, uygar bir hayvanat bahçesine dönü türmektir. Stadyumlar daha iyi bir dünya umudunun yokedildi i ve modern barbar sürülerinin üretildi i modern konsantrasyon kamplar haline gelmi tir. Spor, sadece ³sosyal olarak olu turulmu bir kusuru yat t rmaya yönelik afyon,´ ve böylelikle de ³gerçeklikten kaçman n en temel yollar ndan biri´ de idir (Fromm). Ayn zamanda, insano lunu yozla t rmak için kullan lan bir araçt r: bir spor gösterisi, kapitalist ³kutsal ruhun´ insanlar dölleyerek, onlar kapitalist dönü üme u ram hayvanlar haline getirme yolunda kulland bir kutsal törendir. Modern Olimpiyat efsanesi

Modern Olimpiyat efsanesi, Bat Avrupa¶n n sömürgeci devletlerinin ideologlar n n, dünyay sömürgele tirme etkinlikleri için ³uygarla t rma´ ad alt nda me ruluk elde etme çabalar u runda kulland klar efsanelerdendir. Olimpiyat efsanesi, ³ke if amaçl ´ Kolomb yolculuk efsaneleri ve Katolik ³misyonerlik´lerin ³uygarla t r c ´ do as ile ayn kategoridedir. Ayn zamanda, Olimpiyat efsanesinin yarat lmas , mitolojik bir bilinç ve kapitalizmin temel ilkeleri olan bellum omnium contra omnes(1) ve citius, altius, fortius(2) eklinde ifade edilen özlü sözün anlatt performans ilkesinin mutlakla t r lmas (Leistung) ile mitolojik bir ili ki yarat r. Olimpiyat Oyunlar ³bir gençlik enli idir´ (Coubertin) -ve bu, kapitalizmin ya am enerjisinin co mas , ve onun ³ölümsüz´ de erlerine olan inanc n yeniden canland r lmas anlam na gelmektedir. Her dört y lda bir gerçekle en ve hiçbir ekilde aksamamas gereken Olimpiyat Oyunlar ¶n n ³aksaks z tekrar na´ atfedilen önem, i te bundan ileri gelmektedir. Modern Olimpizm, 20. yüzy l n en sald rgan, totaliter ideolojilerinden biridir. Bu felsefe, insanl n özgürlükçü, sayg n ruhunu yok etme ve onu dünyan n mevcut adaletsizlikleriyle ³uzla t rma´ (Comte) e ilimini ta maktad r. Olimpizm, 20. yüzy l n manevi gökkubbesini ayakta tutan desteklerden biridir ve böylelikle de tekelci kapitalizmin ana hedeflerinden birine ula mas için kullan lan temel politik araçt r: demokratik kurumlar ortadan kald rmak ve emekçi s n f üzerinde dolays z denetim sa lamak. Coubertin¶in kurumlar üzerinde ba ar l bir denetim sa layabilmek için, öncelikle ³beyinler üzerinde denetim´ sa lanmas gerekti i düsturu Naziler taraf ndan da bir ³yeni düzeni´ yaratmak amac ile benimsenmi ti ve bugünkü ³yeni dünya düzeni´nin destekçileri için de bir k lavuz ilke olarak hizmet etmektedir. Sürekli olarak say lar artmakta olan, git gide daha fazla kanl hale gelen spor gösterileri, asl nda insanlar n dikkatlerini temel varolu konular ndan uzakla t rarak, karar verme yetilerini zay flatmay amaçlamaktad r: spor, ³kitlelerin en ucuz manevi besin kayna ´ olmu tur (Coubertin). Olimpizmin ele tirisi, en güçlü kapitalist irketlerin yönetti i küresel totaliter bir düzen durumuna gelen kapitalizm ba lam nda görülmelidir. Kapitalist irketler, uluslarüstü kurumlar (NATO, IMF gibi) olu turdular. Bunlar uluslar n ve yurtta lar n egemenli i temeline dayanan kurumlar n yerini alm t r ve kapitalist güç merkezlerinin insanl içine alarak ku atmay amaç edindi i küresel bir konsantrasyon kamp n n d s n rlar n olu turmaktad rlar. Ad na ³uluslararas spor kurulu lar ´ denen kurulu lar, yönetimdeki siyasal gruplar n ve çok uluslu irketlerin truva at rolünü üstlenmektedirler. Bu kurumlar, otoriter yap lar ve uluslarüstü yönetmelikleri arac l ile, ulusal ve sivil egemenli i ilk sorgulayanlar olmu lard r. Bu kurumlar, ulusal kültürleri yok etmeyi, insanlar köle düzeyinde, kapitalizmin manevi yörüngesinde bütünle tirmeyi amaçlayarak ³yeni dünya düzeninin´ en önemli arac olmu lard r. Olimpizm, küresel kapitalist totaliter bir rejim kurulmas yolunda engel yaratabilecek her türlü normatif (geleneksel, ahlaki, hukuki, dinsel) s n rlamay kald rma amac n güden ³küresel´ ideolojinin tac d r. Spor, modern yasalar n dayand en temel insani ve sivil haklar n tam tersi kavramlar dayatmaktad r: cinsel ay r mc l k; ciddi bedensel yaralanmalara sebep olma ve öldürme hakk ; çocuklara gaddarca kötü muamele; sporcular n modern köleler haline dönü türülmesi; ilaçlar n kötüye kullan m ve sporcular n denek olarak kullan lmas ; ³uluslararas spor kurulu lar n n´ anti-demokratik niteli i, özellikle de antidemokratik yap s yla, ulusal olimpiyat komiteleri arac l yla davran kurallar n dikte eden Uluslararas Olimpiyat Komitesi (UOK)« Bütün bu ³ayr nt lar´ sporun, kapitalizmin Sosyal Darwinci ve ilerlemeci ruhunun ³saf´ bir ekilde somutla mas , bu

suretle de küresel pozitif tek fikirlilik olu turulmas yolundaki temel araç oldu unu gösterir: Olimpizm mevcut dünyan n kültü, pozitif hayat n felsefesidir. Kapitalizmin yeni mesihi: Coubertin Olimpizmle kurulan bu mitolojik ba , kurucusu Pierre de Coubertin ile de bir mitolojik ili kiye yol açm t r. Hiç abartm olmadan, rahatl kla unu söyleyebiliriz: ³Özgür Dünya´n n ideologlar ³reel sosyalizm´i savunan meslekta lar n n yard m yla, Coubertin¶i Olimpiyat kutsal kitab ile insan n varolu unun gerçek amac n ortaya ç karan yeni bir ³mesih´ haline dönü türmü lerdir. Coubertin¶in en ba l destekleyicileri, onun ³seçilmi ler´ çevresinin bir ferdi oldu unu dü ünerek, onu ³ilahi baron´ ilan ettiler ve onun peygamberce niteliklerini ortaya koyan ve ³peygamberce´ (Olimpiyat) yolunu anlatan efsanevi biyografiyi yazd lar. Kendisine atfedilen bu ³ilahi nur´a Coubertin¶in kendisi de büyük ölçüde katk da bulundu. Coubertin, ³kiliseyi´ modern Olimpik hareket içinde, Uluslararas Olimpiyat Komitesi (UOK) Üyelerini de ³Olimpiyat fikrinin omuzlay c lar ´, yani Olimpizmin kendine özgü havarileri olarak görüyordu. Coubertin, kendini ise Olimpik hareketin ³manevi babas ´ olarak gördü. Kendisi için hayal etti i, Modern Olimpik putperestli in ³en üst seviyedeki papaz ´ rolü idi. Uluslararas Olimpiyat Komitesi¶nin (UOK) merkezi, yeni Vatikan haline geldi. Coubertin¶in, insanlara yeni bir ya am amac kazand raca n dü ündü ü Olimpizmi, modern dönemin hakim dü üncesine (dini, felsefi, bilimsel) dönü türme arzusunu göz önüne al nca kendine özgü peygambervari bir misyon ile kar kar ya oldu umuz görülür. Coubertin¶in farkl l , kadim Olimpiyat Oyunlar n n ³canland r c s ´ (Le Rénovateur) olarak ortaya ç kmas d r. Bunun anlam udur: Coubertin, Olimpus tanr lar n n ³elçisi´, bu suretle de Helen Uygarl ve modern uygarl klar aras ndaki organik ba olarak görünmektedir. Coubertin, Grekler¶in kendilerini ³dü ünmeye az, kitaplara ise daha da az adad klar ´ görü üne dayanarak bir pozitif insan yaratmak ve bir pozitif toplum kurmak istemi tir. Ancak, bir yaz yazma hastas olmas nedeniyle, (600¶ün uzerinde kitap, makale ve konu ma metni yay nlam t r), pozitif hayat n en temel prensibi olarak kendisinin gündeme getirdi i ilkeyi gözard etmi tir. Coubertin¶in sözlerine inan lmamal d r. Yaz lar çözümlenince aç kça görülmektedir ki; bu yaz lar, okuyucuyu varolu üzerine can al c sorular de erlendirmeye yöneltme amac n gütmemektedir. Coubertin¶in yaz lar n n amac , okuyucuyu fanatikle tirmek ve onu parazit yönetici s n f n ç karlar n takip etmeye yöneltmektir. Coubertin¶in Olimpik yaz lar , siyasi kitapç klarla incilvari bir nitelik vermeye çal t ³gerçeklerin´ bir sentezidir. Bu yaz lar, ele tirel ve özgürlükçü (libertarian) bir bilinç de il, yakaran (apologetic) ve boyune ici (submissive) bir bilinç geli tirirler ve bu suretle de temsil ettikleri ³i levsel´ (practical) felsefe ile uygunluk içindedirler. Coubertin efsanesi onun hayat n ³bar ´ ve ³uluslararas i birli i´ne dayanan ³daha iyi bir dünya´ yarat lmas na adad sav na dayanmaktad r. Kadim Olimpiyat oyunlar n ³canland rmas ´ ve bu oyunlara yeni bir ruhla ilham vermesi de bu sava ba lanm t r. E er bu gerçekten böyle ise, sorulmas gereken udur: Yaz kal t 60.000 sayfan n üzerinde olan Pierre de Coubertin, insanlar taraf ndan neden tan nmamaktad r? Birçok ülkede Olimpiyatlar n 100. y ldönümü gururla kutlan rken, Coubertin¶in yaz lar ndan tek bir sat r n bile bas lmam olmas nas l olanakl d r? Coubertin¶in yaz lar n n sansürcülerinin, onun Olimpiyat fikrinin resmi ³savunucular ´ olmalar , olaylar daha da garip bir hale getirmektedir. Olimpiyatlarla ilgili resmi olarak görevli beylerin ³ilahi

baron´a kar böyle bir tavra girmelerinin temel sebebi, Coubertin¶in en temel eserlerinde Avrupa burjuvazisinin militan bir temsilcisi olarak görünüyor olmas ve emekçi ³kitlelerle´, kad nlarla ve ³a a rklarla´ ba etmenin strateji ve taktiklerini inceden inceye geli tirmi olmas d r. Coubertin¶in siyasi yaz lar , dünyay yönetenlere, sporu bir araç olarak kullanarak ve bedensel hareketlerle zulüm ve bask alt nda ezilmi kitlelerin özgürle me çabalar n n nas l etkin olarak engellenebilece i ve nas l bu kitleler üzerinde küresel bir üstünlük kurulabilece i konusunda politik talimatlar içerir. Coubertin¶in ölümünden 60 y l geçmi olmas na kar n, halen Uluslararas Olimpiyat Komitesi¶ni olu turan beyefendilerin ulusal Olimpiyat Komiteleri¶ndeki beyefendilerle birlikte Coubertin¶in toplu eserlerini yay nlamak yerine, seçilmi birkaç pasaj bas p topluma ³Seçme metinler´(1) (Textes choisis), halinde sunmalar n n alt ndaki en temel sebeplerden biri budur. Bu seçilmi metinlerden, Coubertin¶in Olimpik doktrinin gerçek do as ile ilgili belirleyici ifadeler ta yan hemen her ey ç kar lm t r. Coubertin kapitalizmin adaletsiz bir düzen oldu unu yaz lar nda aç kl kla belirtmi tir. Bu, burjuva ideologlar n her ne pahas na olursa olsun, saklamaya çal t klar bir eydir. Burjuva kuram n n neden Coubertin¶in eserlerini sistematik olarak gözard etti i böylece aç kl kla görülmektedir. Olimpiyat Oyunlar n n babas Coubertin, Hitler hayran ve Nazi destekçisi ³Sporun apolitik niteli i´ ile ilgili popüler tez göz önüne al nd nda, Olimpizmi ve ³kurucusu´nu yüceltenler bile Coubertin¶in gerçek ³yüceli i´nin sporun geli imine olan katk s ndan de il, sporu ³uluslararas i birli i için köprü olu turma arac ´ yapmaktan kaynakland n dü ünmektedirler. Coubertin¶in Olimpiyat Oyunlar ile ilgili çal mas , ³bar politikas n n´ bir simgesi haline gelmi , Coubertin ise bir ³bar politikac s ´ olmu tur. Bu sebeple, hayat n n son on y l nda aç kça Nazi rejiminin destekleyicisi olarak gözüken Coubertin¶in biyografisine hayat n n bu bölümünün dahil edimemesi anla labilir bir durumdur. Yine anla l r olan bir ba ka ey de, Coubertin¶in Olimpizminin en önde gelen yorumcu ve propogandac lar ndan biri olan Yves-Pierre Boulongne¶in Coubertin¶in Nazilere olan kör ba l l n ve Hitler¶e hayranl n ³aç klad ´ çal malar dolay s ile ³ izofren´ olarak nitelendirilmesidir. Gerçekte, otoriterli in ve sömürgecili in fanatik bir destekleyicisi olan Coubertin için ³bar sever´ Coubertin efsanesinin korunmas , Olimpizm ideologlar için olanaks z bir görevdir. Bu suretle, Coubertin uzmanlar n n en temel kayg lar ndan biri, Olimpiyat efsanesini, modern Olimpiyat Oyunlar ¶n n ³babas ndan´ nas l koruyacaklar olmu tur: Kopyan n güvenilirli ini sa layabilmek için, ³takipçiler´in orjinali yoketmesi gerekmektedir. Coubertin¶in ³ilahi baron´ ve ³20. yüzy l n en büyük hümanistlerinden biri´ olarak gösterildi i k staslara göre, Naziler de ³hümanist´ ve ³bar sever´ olarak tan mlanmal d r. Berlin Olimpiyat Oyunlar ³bar ´ ve ³uluslararas i birli i´ simgesi olarak organize edilmemi miydi? Berlin Olimpiyat Oyunlar ¶nda u ³ünlü´ sözü söyleyen Hitler de il miydi? ³Olimpiyat alevi hiçbir zaman sönmesin!´ Hitler¶in 300. 000 Reich markl k cömert katk s ile kadim Olimpia¶n n arkeolojik kaz lar n tamamlayanlar Nazi¶ler de il miydi? Mimar Albert Speer¶a 400 000 ki i kapasiteli dünyan n en büyük Olimpiyat stadyumu için planlar tasarlamas talimat n veren Hitler de il miydi? ³Olimpiyat Me alesinin´ ³kutsal´ Olimpiya¶dan Berlin¶e getirilmesini yani Helen medeniyetinin fa ist Alman medeniyeti ile organik yak nl n n simgele mesini ve

bunun Olimpiyatlar n en önemli simgelerinden biri haline gelmesini ilk kez organize edenler Naziler de il miydi? Nazi Olimpiyatlar n n kendi dü üncesine göre, Hitler¶in ³güç´ ve ³disiplini´ ile ayd nland n ve izleyen oyunlar için de bir model görevi üslenmesi gereklili ini beyan eden Coubertin de il miydi? Yine, Hitler¶in ³Moden ça n en büyük ekillendiricilerinden biri´ oldu unu beyan eden Coubertin de il miydi? Uluslararas Olimpiyat Komitesi¶ndeki beylerle birlikte (UOK), evkle Naziler¶i destekleyen ve Olimpiyat fikrinin tahrifata u ramamas dile i ve yüre inin eski Olimpiya¶ya gömülmesi ³misyonu´ u runa yaz l eserlerini Komite¶ye miras olarak b rakan Coubertin de il miydi? Olimpizmi hümanizmle e anlaml gösterme çabas n n nedeni Olimpizm için ³hümanist´ bir me ruluk kazanmaya çal an burjuva kuramc lar , tüm dünyada insanl n kar s ndaki en büyük zorluk olarak kabul edilmi olan evrensel insani de erleri ifade eden kavramlar kullanmaktad rlar: ³Bar ´, ³uluslararas i birli i´, ³gençlik´, ³sa l k´, ³ilerleme´, ³güzellik´« Olimpiyat hakk nda söylenen sözlerde hümanist ideallerin bask nl , Olimpiyat Oyunlar n n de er yarg s bo alt lm (valueneutral) olgular olmad n , bu suretle de iyi ve kötü ötesi olmad n dü ündürmektedir. Tam tersine, her ey Olimpizmi hümanizm ile e anlaml göstermek amac ile yap lmaktad r. Bu suretle, bir spor alan nda uluslar n aras nda yap lan sava ³bar ç l i birli i´ olmakta, en iddetli sava taraftarlar ve fa ist suçlular, Olimpiyat giysileri içinde olunca, ³bar sever´ haline gelmektedirler. Olimpiyat efsanesi en büyük eytan n sahte meleksi bir görüntüye büründü ü bir aynad r. Olimpizm, bask alt ndakileri yat t rmaya ve bu insanlar n zengin ³seçkin´lerin gaddarca yönetimindeki düzene kar mücadelelerini durdurmaya çal r. ³Uluslararas i birli i´ kisvesi alt nda, insanlar n a a l k sosyal durumlar ndan kaynaklanan memnuniyetsizliklerini, spor sahalar nda, di er uluslar n üzerine yönlendirilir. Bu suretle, ³ulusal bütünle me´ sa lan r ve toplumdaki s n f ayr m n n ³üstesinden gelinmi ´ olur, s n fsal sömürü gizlenir. Tak m sporlar da ayn rolü üstlenir: Ligler haklar ndan yoksun b rak lm insanlar aras nda geli en kurumsalla t r lm , sava lar haline gelmi tir. Bu suretle, bu insanlar n pasifize (depolitize) edilmesi için bir denetleme yolu durumundad r. Ayn zamanda, Olimpiyat hakk ndaki sözlerde en yüce insanl k ideallerinin kullan l yor olmas , Oimpiyat fikri ve uygulamalar na dair ba lat labilecek olan ele tirileri engellemektedir. ³Kadim gelenek´ uyar nca Olimpiyat Oyunlar bir bar simgesi haline gelmi tir, oysa ki bu tezin savunucular kadim Olimpiyat Oyunlar n n bir ³kutsal ate kes´ ve sava n devam için bir manevi haz rl k oldu unun pek ala fark ndad rlar ve Coubertin¶in ³kendi´ Olimpiyat Oyunlar için saptad en önemli hedef de zaten buydu. lginçtir ki burjuva kuramc lar Coubertin¶in Olimpik ³hümanizma´s n n modern toplumun onsuz tahayyül bile edilemeyece i fikirlerden yoksun oldu unu ³farketmiyorlar´: Özgürlük, e itlik, karde lik. u ³büyük Frans z yurtseveri´ Coubertin Olimpik simgeler aras nda Frans z bayra n n renklerine bir yer bulam yor. Bu da modern Olimpizmin modern toplumun özgürle tirici miras na kar sava t n göstermektedir(...) Olimpizmin do u u ve temelleri Modern Olimpizm 20. yy.¶ n sonlar na do ru, bütünden ayr lm (ama soyutlanm de il) ve göreli olarak bütünlüklü (integral) bir manevi hareket olarak yarat ld . Do as , kapitalist toplumun do as taraf ndan artland r lm t r, t pk kadim Olimpizmin köleci Yunan toplumunun do as taraf ndan artland r ld gibi. Modern Olimpik felsefe, Olimpik Hareket ve modern Olimpizm uygulamas Coubertin¶in Olimpik dü üncesinden

kaynaklanmamaktad r: Olimpizmin tüm asli unsurlar , Coubertin Olimpiyat Oyunlar organizasyonunu bir uluslararas spor yar mas olarak ba latmadan ve Olimpizmi en yüce ve tek gerçek din olarak ilan etmeden önce zaten ekillenmi ti. Olimpik hareket sporun geli mesinden de il, 19. yy.¶ n ikinci yar s nda Bat Avrupa¶da, çe itli etmenlerin neden oldu u, hakim manevi ortam n etkisi alt nda do du. 18. yy¶da ba lam olan ve 19. yy.¶ n sonunda doru una eri en sanayi devrimi ³bilim ve tekni in geli iminin s n rs z olanaklar ´ efsanesinin temelini olu turdu. Özü, ünlü özlü söz citius, altius, fortius¶da ifadesini bulan Olimpik ³ilerleme´ bu efsanenin üzerine in a edilmi tir. kinci etmen tekelci kapitalizmin geli imi ve yeni ekonomik ve politik güç merkezlerinin kurumla t r lmas yd . lerici yurtta lar n ve i çilerin siyasi mücadelesi sonucu ortaya ç kan demokratik kurumlara sald rd lar ve böylece sadece burjuvazinin elinde olacak bir siyasi araç olarak yeni bir totaliter güç mekanizmas olu turmak gitgide daha önemli hale geldi. Yeni zengin ³seçkinler´, Modern Ça ¶ n ilerlemeci (progressivistic) ruhuna uygun olarak bir evrensel ve küresel ideoloji yaratma e ilimindedirler. Amaçlar , kadim Yunan¶ n, Hristiyanl n, Rönesans¶ n, Ayd nlanma¶n n ve Frans z Devrimi¶nin özgürle tirici (emancipatory) miras n yok etmek, liberal doktrini ³düzeltmek´, sosyalist (komünist) fikri kökten silip atmak ve giderek say lar artan s n f bilincine sahip i çiler üzerinde burjuvazinin manevi tahakkümünü kurmakt r. ³Saf´ biçimiyle kapitalist toplumun dayand temel ilkeleri (homo homini lupus est ve bellum omnium contra omnes) temsil eden spor, yönetici s n f n i çileri militarize etmek ve ehlile tirmek (politikadan uzakla t rmak) için ve onlar mevcut düzene katmak için ideal bir araç haline gelmi tir. 19. yy.¶ n sonunda, sporun kurumla t r lmas , daha sonra burjuvazinin, ele tirel bilinci yok ederek ve sad k ve kullanmas kolay bir yurtta yaratarak ³kafalarda denetimi´ (Coubertin) gerçekle tirmek için en belli ba l ³ideolojik polis gücü´ (Hoch) haline gelecek olan bir mekanizma yaratt . ³Olimpik Oyunlar yenilemek´ u runa gösterdi i çabalarda Coubertin, sporu, yönetici s n f n siyasi ve ekonomik hedeflerine varmak için bir araç olarak gören bir doktrini izledi. Coubertin¶in Olimpizminin (19. yy.da ortaya ç kan Olimpik fikirlerden sadece bir tanesiydi) en ba taki amac uluslararas sporu Frans z e itim sisteminin içine baz de i iklikleri sokmak için bir araç olarak kullanmakt (benzer de i iklikler Thomas Arnold taraf ndan ngiliz devlet okullar na sokulmu tu). Bu da burjuva gençlerinden yeni falanjlar olu turmay mümkün hale getirecek ve böylece Fransa¶n n sömürgeci yay lmas n güvence alt na alacakt . ³Fransa¶n n kolonyel (sömürgeci) an n geri alal m!´ (Rebronzer la France!´ ve ³Zengin olal m!´ (Enricher-vous!´)- bunlar Coubertin¶in Frans z burjuvazisini yeni sömürgeci aray lara yöneltmek için kulland sloganlard . lk ba larda Olimpiyat fikri Fransa¶n n ³uygar ülkeler´le, özellikle de en önde gelen sömürgeci güç olarak Coubertin için tart mas z bir model olan ngiltere ile yar mas n öngörüyordu. Spor alan nda ³bar ç l´ bir yar ma, en güçlü Bat Avrupal ülkelerin manevi bütünle mesini yaratacakt . Bunun da ba ar l bir sömürgeci yay lma için gerekli oldu u dü ünülüyordu. Coubertin¶in Olimpiyat fikrinin bir küresel manevi güç haline gelmesini sa layan ey ise, bunun emperyalizmin ideolojik tac gibi görünmesiydi. Modern Olimpik hareket, dünyay insani bir temelde birle tirmek isteyen ilerici insanlar n giri imlerinin sonucu olarak de il, yeni do al kaynaklara, ucuz i gücüne ve yeni pazarlara ula maya çal an Avrupa aristokrasisinin, önde gelen kapitalist ve askeri çevrelerin giri imleri sonucu olarak ortaya ç km t r. ³Olimpik enternasyonalizm´ ilk olarak Avrupa kapitalizminin ç karlar ndan do mu tur:

Avrupa¶n n sömürgeci yay lmas Coubertin¶in Olimpizminin arkas ndaki esas itici güçtür. Bu, Modern Ça ¶da de i ik ekiller içinde ve de i ik rollerle ortaya ç kan kapitalist küreselle menin temel direklerinden biri idi, halâ da öyledir. Olimpik ³misyonerler´in, Bat ¶n n hakim manevi gücü olarak Katolik Kilisesi¶nin yerine getiremedi i görevi yerine getirmeleri gerekmektedir: Dünyan n manevi olarak sömürgele tirilmesi. Olimpizm, tarihteki, küresel boyutta olan ilk manevi harekettir ve küresel kapitalist totaliterli in bir öncüsüdür. Olimpizm, bugünkü (Amerikan) ³yeni dünya düzeni´nin , ya da, 19. yy.¶ n sonlar na do ru ve 20. yy.¶ n ba lar nda Coubertin¶in kurmaya çal t yeni bir sömürge düzeninin temel ta lar ndan biridir. Hoch¶un denklemini kullanacak olursak, Olimpizmin, ³yeni dünya düzeni´nin savunucular n n küresel ideolojik polis gücü oldu unu, Olimpiyat Hareketinin de, uluslararas yasa ve düzeni yok edip küresel bir hakimiyet kurmay amaçlayan Uluslararas Olimpiyat Komitesi (UOK)¶nde ve di er ³uluslararas spor kurulu lar ´ ad verilen kurumlarda ifadesini bulan, en büyük ve en önde gelen siyasi güçlerin kendine özgü uluslararas bir arenas oldu unu söyleyebiliriz. Olimpizmi çözümlersek a a daki sonuçlara var r z: Dünyay yönetenler, Olimpik hareketi de yönetmektedirler; öyle ki: (Coubertin¶e atfedilen) ³kat lmak önemlidir´, dünyan n efendileri taraf ndan dikte edilen kurallara göre oynamak ve özgürlük için sava maktan vazgeçmek önemlidir demektir. B rakal m en güçlüler yönetsin ve daha zay flar onlara tabi olsun- Olimpiyatlar n özü budur. Emperyalist kapitalizmin küreselle me ruhunun simgesi: Modern Olimpizm Modern Olimpizm belirli bir din ya da kültürden do mu de ildir; saf biçimiyle emperyalist kapitalizmin ³küreselle me´ ruhunu simgeler ve bu nedenle de geleneksel dinlerle, ulusal kültürlerle, özgürlük ruhuyla, ele tirel bilinç ve mant kla ili kisini kopar r. Uluslararas Olimpiyat Komitesinde özgür dü ünceli sanatç lara ve felsefecilere yer olmamas na, ama bunun yerine, mülk sahipleri, askerler, bankerler, sanayiciler ve bürokratlarla dolu olmas na, en belli ba l ki ilerinin fa ist partilerin ve hareketlerin aç k sempatizanlar olmas na a mamak gerekir. Coubertin¶in, çarp t lm ama öte yandan idealize edilmi bir Helen kültürüne istekli olmas , kapitalist toplumun dayand ve sporda simgele en Sosyal Darvinist ve ilerleyici-progressistic ilkelere ³kültürel´ bir me ruiyet sa lamak için bir k l ft r. ³Kadim gelenekleri yenileme´ fikri verimli topraklara saç ld ve Avrupa¶n n hümanist entelektüel çevrelerinden pek çok ki i hakim olan manevi ortamdan hayal k r kl na u ray p kadim döneme döndüler ve idealize edilmi Helen uygarl nda kendi hümanist arzular na bir destek bulabileceklerini, onlar böylece canland rabileceklerini ümit ettiler. Coubertin¶in kadim Yunan¶la olan mitolojik ve Procrustean ili kisinin burjuva felsefe ve tarih çevrelerinde tepkiyle kar lanmam olmas n n esas sebeplerinden biri de budur. Yunan¶a dönmek, ayn zamanda, Marx¶ n kapitalizm ele tirisi ve sosyalist (komünist) doktrini temelinde geli tirilmi olan gelecek kavram yla ba a ç kman n da bir yolu oluyordu. Hümanizmin klasikçi savunmas n n, kurulu düzen savunmas oldu u ortaya ç kt . Buna da ilaveten, kadim manevi miras ³canland rma çabalar ´, en geli mi Avrupa ülkeleri aras nda, manevi önderli i sa lamak için, Helen kültürünün me ru mirasç s n n kendileri oldu u ve kendi ülkelerinin Avrupa uygarl n n manevi be i i oldu unu ispatlama çabalar n n bir parças haline geliyor. En güçlü sömürgeci ülkeler aras nda, sömürge ganimetini payla ma ve Avrupa topraklar üzerinde hakimiyet için mücadele (bu ba lamda, Fransa¶n n, Prusya ile sava ta yenilmesi) Coubertin¶i, genç Frans z burjuvazisi içinde yar mac bir ruh geli tirmek

konusunda daha da srarc olmaya yöneltti. Coubertin, Sosyal Darvinci yasalar toplumun geli mesi için tart mas z bir temel olarak kabul etti i için, ülkeler ( rklar) aras ndaki ili kinin kurulmas nda pasifizmin temel olmas n reddeder ve sava insanl n kaç n lmaz (ve ho kar lanan) bir kaderi olarak ilan eder. Modern Olimpiyat oyunlar ³bar a adanm bir enlik´ de il, dünyay yöneten sava kan ruha tam bir teslimiyeti ifade etmekle birlikte geçici olarak silahlar n bir yana koyacaklar bir ate kes (la trêve sacrée) olarak dü ünülmü tür. Coubertin¶in Olimpizmi için dünya sanayi sergileri (1889¶da Paris¶te yap lan sergi gibi) ³kültürel´ bir ilham kayna olmu tur. Buralarda, kapitalizmin küreselle mesinin, ileride Olimpiyat gösterilerinin ve askeri törenlerle yönetici ³seçkinler´in yapt di er debdebeli gösterilerin kayna n olu turacak olan gösteri li bir ifadeye tan k olmu tur. Askeri geçit törenleri, hükümetin en yüksek temsilcilerinin ho geldiniz konu malar ve onlar n himayelerinde yap lan bir gösteri- tüm bu ayr nt lar, Olimpiyat törenlerinin asli özellikleri haline gelecekti. Bütün bunlar Olimpiyat Oyunlar n n mevcut düzeni gözlerde büyütmek, yani mükemmel bir siyasi düzen olarak sunmak üzere gösteri çi bir ekilde düzenlenmi oldu unu gösteriyor. Buna ilaveten, Coubertin, Shropshire¶da ³Olimpiyat sahalar nda´ Brookes yar malar ndan çok etkilenmi ti. Yar malar n ³ciddiyeti´ (mar , konu malar, flamalar, kazanan n taçland r lmas , iir ödülleri vb) Olimpiyat Oyunlar n n temel özelliklerinden olacakt . Buna, Avrupa ve Amerika üzerinde ngilizlerin manevi etkisi nedeniyle sporda ³uygar davran ´ n yasas haline gelen ³uluslararas ´ spor adam kimli inin ve geli mi kapitalizmde aristokrat ideallerin, dolay s yla da dürüstçe yar man n somutla t ³ ngiliz Beyefendisi´nin önemi de eklenmelidir. Ecocidal, kapitalist öfke, hem Malthus¶un kuram n hem de Nazi barbarl n ³geride b rakan´ soyk r mc bir doktrine ve uygulamaya yol açt : git gide daha çok ki iyi yok etmek, git gide daha az say da insan n temel bir ya am durumu haline gelir. T pk Nazi Olimpiyatlar ¶n n, Yahudileri, Slavlar ve Çingeneleri yer yüzünden silmek için yapt klar aceleci haz rl klar gizlemek için kullan lan bir maske oldu u gibi, bugünkü uluslararas spor da insano lunun en büyük k sm n , Bat ¶n n en geli mi kapitalist ülkelerinde ya ayan ³alt n milyar´ n hayatlar n idame ettirmesi u runa yok etmeyi gizleyen bir ³bar ç l´ duman perdesidir. Ayn zamanda da, insano lu, yer yüzünden ya am n tamamen silinmesi olas l yla git gide daha çarp c bir ekilde kar kar ya kald için, olas demokratik seçenekler bulmak da oldukça imkans z hale geliyor. Çok uluslu irketlerin, yurtta lar n kendi egemen siyasi iradelerini ifade etmelerini ve kendi varolu sal ç karlar n savunmalar n mümkün k lan, kurumsal devlet yap lar n yok etmek için icat ettikleri ³yeni dünya düzeni´, kapitalist yok edi le artlanm t r. Totaliter kafa ya am yok etmek fikriyle birlikte var olur: Kapitalizm, sivil toplum içinde yarat lm olan demokratik kurumlar ve bir novum ceninini tahrip eder ve ecocidal terörizm üzerine in a edilmi bir küresel fa izm kurar. Siyasi bir spor kuram olarak Olimpizmin ele tirisi Bu i Marx¶ n dinin ele tirisinde kullan lan ayn yöntemi kullan r; ama Marx¶ n din ele tirisi, çevresini saran fantastik nurun din oldu u ³göz ya vadisinin ele tirisi´dir. Öte yandan, modern Olimpiyat putperestli inin ele tirisi ise çevresini saran gösteri li nurun Olimpiyatlar oldu u kapitalist ölüm vadisinin ele tirisidir. Sporun, ça da ele tirel bir toplum kuram n n ba lang ç noktas olarak hayati önemi vard r. Olimpizmin ele tirisinin ay rt edici özelli i, kapitalizmin art k ³saf´ bir tahrip dizgesi haline gelmekte oldu u gerçe inden ileri gelmektedir. Bu da, kapitalist ili kilerin ve de erlerin somutla mas

anlam nda sporu ve bu ili kiler ve de erlerin ³insanc l´ maskesi olarak Olimpizmi yeni bir k alt na ta r. Spor bir ölüm sanayii ve kapitalizmin gerçek yüzünü yans tan bir ayna haline gelmi tir. Sosyal Darvinci ilke, bellum omnium contra omnes ve ilerlemeci ilke citius, altius, fortius, insano lunun kendi kendini yok etme sürecini ba latm t r. Spor, insan n yok olma sürecini sona erdirir ve böylelikle do aya kar kapitalist ili kinin imgesini temsil eder. Habermas ve Rigauer¶in, spor ele tirilerinde söyledikleri gibi, sporcular yaln zca i gücü olmakla kalmazlar ayn zamanda da sarf edilen eme in hem arac hem de nesnesidirler ve spor yaln zca bir kültürsüzle tirme (decultivisation) ekli de il, ayn zamanda insan n do adan uzakla t r lmas n n (denaturalization) (robotla t r lmas ) eklidir de. nsan n biyolojik olanaklar ile ³ilerleme´nin onun için tayin etti i gereksinimleri aras nda git gide artan bir uzla mazl k insan n git gide daha fazla ezilmesine, hem bedeninin hem akl n n canavarca yok edilmesine yol açmaktad r: Sporcu, insan n kapitalist surrogatei haline gelir. Bir siyasi spor kuram olarak Olimpizm, yaln zca kültürsüz bir uygarl k yaratma ekli de il, ayn zamanda da bir ölüm ideolojisi yaratma eklidir. ³Sporun geli mesi´, en aç k biçimde, u gerçe i do rulamaktad r: Kapitalizm içinde hiçbir mekanizma, öngörülmü ilerleme sürecini yok olma yolundan çeviremez ve sosyal kurumlar ve burjuva toplumunun kural koyucu yap s (normative firmament) kapitalizmin korunmas ve geli tirilmesi için bir araç haline gelmi tir. Burjuva kuram ba ar s z oldu: Kapitalizmin ideologlar kapitalizmin kirli izlerinin temizleyicileri ve insano lunun mezar kaz c lar haline geldiler. Kapitalizm bir yandan da kendi (manevi) çocuklar n yemektedir. Cellad n kurban n n kafas na geçirdi i çuval Spor, Sosyal Darvinci kuram üzerine in a edilmi bir uygarl n sonunu ve (absolutized) performans ilkesinin mutlakla t r lmas n simgelemektedir: ³Yar ma´ ilkesi hakimiyet ilkesi haline gelmi tir, öte yandan da ³ilerleme´ ilkesi yok etme ilkesi olmu tur. Olimpizm, yeni do an ve geli en bir kapitalist toplumun ideolojisinden, birikmi yok edici gücü insanl yok olmayla tehdit eden, ufalanan kapitalist bir ideolojiye dönü mü tür. Spor alanlar nda görsel (visionary) de il ölüm-kal mc (apocalyptic) bir ruh hakimdir. Spor, kapitalist ³ilerleme´nin icat etti i, insan kendi kendini yok edici ç lg nl k girdab na ve ayn ekilde, Helen dünyas n n gerilemesine neden olan, kendi kendini yok edici, kadim devlet (polis) ç lg nl na çekmenin en etkili yoludur. Bu, yaln zca kapitalizmin daha fazla geli mesinin ölümcül sonuçlar na ili kin bilinci yok etmekle kalm yor ayn zamanda da onu yenmenin ve Frans z Devrimi¶nin yol gösterici ilkesini fark etmenin nesnel olas l klar na ili kin bilinci de yok ediyor. Dünyan n yok olmas n n korkunç boyutlar na bak nca, Olimpizmin, cellat baltas n sallamadan önce insano lunun kafas na geçirdi i çuval oldu u söylenebilir. Gün, saat gelip çatm t r: Ya insanl k kapitalizmi yok edecektir, ya da kapitalizm insanl . D PNOTLAR 1 Herkesle birlikte herkese kar . 2 Daha h zl , daha yüksek, daha güçlü. x x

x

Ljubodrag Simonovic Noam Chomsky'ye bir cevap Noam Chomsky Amerikan emperyalizmine kar cesur direni iyle sayg y hakediyor. Ne yaz k ki, 7-8 May s'ta, Belgrad'ta yay mlanan günlük gazete Politika'daki söyle isinde, Chomsky, Balkanlar¶da ya anan kriz için nihai çözümün Washington'un politikalar n uygulamak oldu unu söyledi. ''Kosova'n n nihai statüsü için gerçekçi çözümün ne oldu unu dü ünüyorsunuz ve bu çözüm ABD'nin bugün savunduklar ndan ne kadar farkl ?'' sorusu üzerine Chomsky unlar söylüyor: ''Uzun zamand r Kosova'n n nihai statüsü için gerçekçi çözümün asl nda S rbistan Cumhurba kan n n (Dobria Cosic) önerisi oldu unu dü ünüyorum. Bence 1993'te ya ananlar S rplar n bir anlamda bölünmesiydi. imdi çok az S rp kald , ancak önceden S rp bölgesi olan yerler S rbistan' n bir parças olmal d r, kalan , kendi ifadeleriyle µba ms z'¶ olabilir. Bu da Arnavutlukla birle mek anlam na gelir. Aç kças bundan 10 y l önce de ba ka bir çözüm görmüyordum''. Chomsky'nin fikirleri yeni de il. Bu asl nda, kinci Dünya Sava ¶nda fa ist Almanya ve talya taraf ndan Kosova için uygulanan ''model''di. Chomsky'nin Yugoslavya'n n eski Cumhurba kan Dobrica Cosic'e gönderme yapmas na gelince: Cosic'in Kosova'n n bölünmesini savunmas n n ard nda yatan sebepler göz önüne al nd nda bu gönderme asl nda epeyce sorun ta yan bir mazeret. Chomsky'nin bak aç s Amerikan yönetimininkiyle ayn . Yani, Chomsky Kosova sorununa ilkeli ve adil bir çözüm de il ''gerçekçi bir çözüm'' getirmekten söz ediyor. Chomsky'nin ''gerçekçili inin'' as l temelleri nedir? Öncelikle Arnavutlar n Kosova'da ço unluk olmalar ve S rbistan'da ya amak istememeleridir. E er Amerika Arnavutlar n arkas nda durmasayd Chomsky'nin ''gerçekçili i'' gerçekten ''gerçekçi'' olur muydu? Bu durumda, ba ka tür bir gerçekçilik geçerli olmaz m yd ? Yani Arnavutlar n S rbistan nüfusunun yüzde 15'ini temsil ettikleri ve ço unlu u te kil eden S rplar n Kosava'n n S rbistan'dan ayr lmas n istememeleri gerçe i gibi. Chomsky'nin ''gerçekçi çözümü'' bir yandan asl nda Chomsky'e göre bile Amerika taraf ndan örgütlenen ve silahland r lm olan Arnavut teröristler taraf ndan S rplar n ve Arnavut olmayan di er gruplar n (yakla k 300 000 ki i) etnik temizli e u rat lmalar n n yaratt sonuçlara, öte yandan da Arnavutluk'tan getirilen yüz binlerce Arnavut'un Kosova'ya yerle tirilmesine dayanmaktad r. Etnik ço unlu un ''kendi kaderini tayin hakk '' ilkesi, Avrupa ülkelerindeki etnik az nl klar sorununa çözüm olarak uygulansayd ne olurdu? Chomsky'ye göre, Arnavutlar n Bat Makedonya'dan ayr lmas ve Arnavutluk'a kat lmas ''gerçekçi bir çözüm'' olur muydu? Ya da Yunanlar n, Arnavutluk'ta ço unluk olduklar topraklar ilhak etmeleri ''gerçekçi bir çözüm'' olur muydu? Ya da Türklerin, Bulgaristan ve Yunanistan'da ço unluk olduklar yerleri ilhak etmeleri? Veya Macarlar n, Romanya, S rbistan ve Slovakya'da nüfusun ço unlu unu olu turduklar yerleri ilhak etmeleri? Peki ya Abazya, Güney Osetya, Da l k Karaba ?.. Ya Katalon, Bask ülkesi, Korsika, Güney

Tirol, Türkiye'de Kürtlerin ço unlu u olu turdu u bölgeler veya K r m ve Ukrayna'da Ruslar n ya ad bölgeler ve Rus nüfusunun ço unlukta oldu u Balt k devletleri? Chomsky, Kosova'da ya ayan Arnavutlara, ulusal bir az nl k olarak kendi devletlerini kurma ve Arnavutluk'a kat lma önerisinde bulunuyor. Ya Bosna-Hersek'te ulusal az nl k olmayan ama ülkenin kurucu halklar ndan olan S rplar n ve H rvatlar n haklar , onlar n kendi ba ms zl klar na karar verme haklar ?.. Acaba Chomsky bu ''gerçekçilik'' anlay yla asl nda Amerikan yönetimi taraf ndan aç kça desteklenen etnik temizlik ilkesine me ruluk kazand rd n n fark nda m d r? As l niyeti ne olursa olsun, Chomsky¶nin anlay , farkl etnik topluluklardan olu an devletlerin iddet yoluyla bölünmesine bir davet anlam na geliyor. Bu, içinde 24 ulusun ya ad S rbistan için ne demek? Bu durumda, S rbistan' n neredeyse bütün s n r bölgeleri, kom u ülkelere ilhak edilmeleri için ulusal çat malar n k k rt labilece i bölgeler haline gelir. Ülkede Müslümanlar n ve Macarlar n ya ad bölgelerde (Voyvodina) k k rtmalar zaten ya an yor. S rp devletinin kurulu unu ve insanlar n ulusal bilinçlerini temsil eden bu k sm n n ülkeden ayr lmas S rplar taraf ndan nas l ''bar ç l'' bir ekilde kabul edilebilir? S rplar Kosova'y as l i gal edenlerin Arnavutlar de il, Amerikal lar oldu unun fark ndalar. Chomsky, Kosova'da kurulmu olan Amerika'n n Avrupa'daki en büyük askeri kamp ''Bond-Steel'' kamp n n varl ndan hiç söz etmiyor. Asl nda Amerikal lar n Kosova'y S rbistan'dan ay r p Arnavatluk'a katmak istemelerinin esas sebebi bu. ABD, Avrupa ve Rusya'y birbirinden ay rmak ve Avrupa'n n Ortado u'ya yak nla mas n engellemek için Balkan ve Do u Avrupa devletlerini askeri bir koridor haline getirmeye çal yor. ''Büyük Arnavutluk'' gerçekle irse, buras , Amerika'n n Avrupa topraklar nda yerle me plan n n esas stratejik noktas haline gelecektir. Kendisiyle yap lan söyle ide Chomsky, NATO'nun Yugoslavya'y bombalamas n n acil sebebinin, Miloseviç'in Rambouillet'ta Amerikal lar n 30 000 NATO askerinin Yugoslavya'da görevlendirilmesini talep ettikleri metni imzalamay reddetmesi oldu unu ''unutmu ''. Asl nda bu metinle, Miloseviç'in ülkesinin i galini onaylamas n talep ettiler. ''ABD sava neden ba latt ?'' sorusuna cevap olarak, Chomsky, John Norris taraf ndan yaz lan bir kitaptaki u ifadelere at fta bulunuyor: ''Sava n gerçek nedeninin Kosova'daki Arnavutlar korumakla hiç ilgisi yok. Sava n gerçek nedeni, S rbistan' n kendisinden istenen sosyal reformlar ve piyasa reformlar n yapmamas d r; yani ABD taraf ndan dikte edilen neoliberal programlar kabul etmeyi reddeden Avrupa'daki tek yer olmas d r. Tabii bunun durdurulmas gerekiyordu.'' Ayn söyle ide Chomsky Miloseviç'in ''yönetimden uzakla t r lmas gerekti ini'' ve zaten ''E er Arnavutlar oy verseydi, 90'lar n ba nda muhtemelen yönetimden uzakla t r lm olaca n '' söyledi. Chomsky, S rp siyasi gruplar içinde ABD için ''Truva at '' rolü oynayan ve Miloseviç'i devirmek için ABD'den yüz milyonlarca dolar alanlar ve ayr l kç Arnavutlar Miloseviç'i dü ürmü olmas gereken güçler olarak görüyor. Bir ki i nas l olur da, hem ABD'nin Balkanlardaki kanunsuz siyasetlerine kar sava r, hem de orada Amerika'n n siyasetlerini uygulayan siyasi güçleri destekler?

Chomsky'nin Miloseviçle ilgili görü leri ne? Chomsky, Miloseviç'in ''birçok suç i ledi ini'', ''iyi bir insan olmad n '', ''çok kötü bir insan oldu unu, ancak ona kar suçlamalar n da hiç bir zaman kan tlanmam oldu unu'' dü ünüyor. Chomsky, ''Siz bir Miloseviç sempatizan m s n z?'' sorusuna, u ekilde cevap veriyor; ''Hay r o çok kötü bir insand ... Onunla kesinlikle konu mazd m ve yemek yemezdim. Evet, i ledi i suçlara kar l k yarg lanmay hakediyor, ancak yarg lanmas birazc k adil olsayd bile tamamlanamayacakt [kald ki, olan biten] maskaral kt , [bu yüzden] asl nda öldü ü için mutlular.'' Miloseviç'in hangi ''suçlardan'' dolay yarg lanmas ve 90'lar n ba nda neden iktidardan indirilmesi gerekiyordu? Miloseviç çok partili sistemi getiren ve Chomsky'nin destekledi i siyasi güçlerin tamamen kar oldu u bir eyi, toplumun siyasi yap lanmas için ulusu de il, vatanda l temel alan anayasay getiren bir adam. Chomsky tekrar tekrar sorulan bu soruya somut bir cevap vermedi. Esas olarak, Chomsky'nin Balkan ülkelerinin ba ms zl klar na sahip ç kmalar n sa layacak bir siyasal vizyonu yoktur. Bu olmay nca da ''demokratik özgürlükler'', maskaral ktan öteye gidemez. Chomsky'nin Miloseviç'i devirmi olmas gereken baz ''demokratik'' muhalefet güçleri yaratmas n n sebebi budur; yani hiç bir zaman varolmam güçlerden söz etmesi bundand r. Madeleine Albright birçok defa Yugoslavya'n n, Balkanlarda ABD¶nin politikalar n destekleyecek olanlar iktidara getirmek için bombaland n söyledi. Miloseviç'i devirmeye çal an as l muhalefet buydu. Bu muhalefet 5 Ekim 2000'de iktidara geldi ve S rbistan' ve Karada ' bir Amerikan sömürgesi haline getirdi. Bat 'n n S rbistan'a askeri sald r ile dayatt ''demokrasi''de, çal abilen nüfusun yüzde 50'si ve 30 ya alt ndaki insanlar n yüzde 65'i i sizdir. Ortalama maa ayl k 300 Avronun alt ndad r. Özel sektörde çal anlar n hemen hemen yüzde 80'nin sosyal güvenceleri yok. Bu demokrasi ile yaln zca Belgrad'da 80 000'in üzerinde uyu turucu ba ml s bulunuyor. Bugün ö renciler Miloseviç'in dönemindekinin on kat harç ödüyor; zorla özelle tirme sürecinde neredeyse bütün önemli fabrikalar, madenler, su kaynaklar ve di er sosyal tesisler küçük bir para kar l Bat l irketlere ve ülke içindeki mafyaya sat ld . Gayri safi milli has la en a r ekonomik önlemlerin al nd dönemlerin bile alt nda; ülkeden göç eden gençlerin say s her zamankinden daha yüksek. Bat ¶y ele tiren gazeteler ve televizyonlar kapat ld ; insanlar e er iktidar n politikalar n desteklemiyorlarsa i lerini bir gün içinde kaybediyorlar. Her gün bankalar soyuluyor posta çal anlar öldürülüyor, insanlar mafya çat malar aras nda ölüyor... S rbistan Bat standartlar nda ''demokratik'' bir toplum haline geldi. Chomsky'nin ho una gitse de gitmese de Slobodan Miloseviç S rp halk n n özgürlük mücadelesinin sembolüydü ve hâlâ öyle. Belgrad ve Pozarevac'daki cenaze törenine 5 Ekim 2000'dekinden daha büyük bir kalabal n toplanmas tesadüf de ildir. Ana sloganlardan biri ''Kosova S rbistan'd r!''d . E er Balkanlarda bar istiyorsak üzerinde srar etmemiz gereken gerçeklerden biri de budur. x x x

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful